Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν· μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσωσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν, καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς.

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 27, 2013

ΕΝΟΧΗ ΣΙΩΠΗ Αρχιμανδρίτης Αρσένιος Κατερέλος

Θά πρέπη νά διαθέτη κανείς μεγάλη δόση ἀναισθησίας, ὥστε νά μήν ἀναγνωρίζη ὅτι μεγάλες καί κραταιές χῶρες, πέραν τῆς Μεσογείου καί τοῦ Ἀτλαντικοῦ, διασφαλίζουν ἐν μέσῳ τῆς γῆς ὡς ἄλλος Ἄτλας τήν παγκόσμια εἰρήνη. Καί χρειάζεται νά εἶναι κανείς προκατειλημμένος καί νά τρέφη κακία στήν στενή του καρδιά, ὥστε νά μήν ἀναγνωρίζη τήν ἑτοιμότητα καί τό ἀστραπιβόλον τοῦ big brother. Τοῦ Μεγάλου τοὐτέστιν Ἀδελφοῦ, ὁ ὁποῖος προλαμβάνει, ὡς παγκόσμιος χωροφύλαξ, ἀποκαθιστᾶ τήν ἀδικία καί περιφρουρεῖ τά ἀνθρώπινα δικαιώματα τῶν μικρῶν καί ἀσήμων κατά κόσμον λαῶν καί μάλιστα τῶν Χριστιανικῶν καί δή αὐτῶν τῶν «ταλαιπώρων Ὀρθοδόξων».
Μία ματιά νά ρίξη κανείς στό πῶς διακυβεύονται οἱ τύχες τῶν λαῶν καί πῶς παίζεται τό «σκάκι στήν παγκόσμια σκακιέρα», πῶς διασφαλίζονται οἱ ἀξίες καί πῶς προστατεύεται τό ἀνθρώπινο πρόσωπο (κυρίως αὐτό), δέν μπορεῖ παρά ἐκ βάθους καρδίας νά ἀναφωνίση: «Ὄμορφος κόσμος ἠθικός, ἀγγελικά πλασμένος»!
Καί αὐτά μέν γιά ὅσους ἐθελοτυφλοῦν καί θέλουν νά πιστεύουν ὅτι ἡ παγκόσμια ἀσφάλεια λειτουργεῖ ἄψογα, ὅτι τό δίκαιο θριαμβεύει καί πώς τό κακό πατάσσεται ἐν τῇ γενέσει του.
Ἄς ἀφήσωμε ὅμως ὅσους ὑπνώττουν τόν «νήδυμον» καί ὅσους εὑρίσκονται «εἰς τάς ἀγκάλας τοῦ Μορφέως» ἀπολαμβάνοντας τά εἰδησεογραφικά νανουρίσματα τῶν Μ.Μ.Ε.  Ἄς φύγωμε ἀκροποδητί ἀπό τήν εἰκονική πραγματικότητα καί ἄς ἔλθωμε στήν φρικτή πραγματικότητα.  Ἄς ἀφήσωμε τά καθ᾽ ἡμᾶς καί ἄς σύρωμε τά βήματά μας πρός τήν Συρία, τήν ταλαίπωρη καί μαρτυρική, πού «τό γε νῦν ἔχον» ἀποτυπώνει σκηνές «Ἀποκαλύψεως».
Ἄς κλείσωμε λοιπόν ἔστω καί δι’ ὀλίγον, ὄμματα, ὦτα καί αἰσθήσεις σέ όσα ἀπό τά ἀργυρώνητα κανάλια (τῶν Μ.Μ.Ε.) ἐξοργιστικῶς παρουσιάζονται, ἤ μᾶλλον, ἄς ἐπικεντρώσωμε τήν προσοχή μας σέ κάποιες λεπτομέρειες πού νομοτελειακῶς ξεφεύγουν ἀπό ὅσους νομίζουν πώς κατέχουν ἀκλόνητες καθέδρες στόν κυβερνοχῶρο, καί μέ συντροφιά τόν θρηνώδη Προφήτη Ἱερεμία, ἄς περιδιαβοῦμε, ἐν κώμαις καί ρύμαις, στίς ἀρχαῖες καί ὀνομαστές Συριακές περιοχές, μικρές τε καί μεγάλες. Καί, ἐάν μέσα στήν ὕπαρξί μας ἔχη ἀπομείνει λίγο δάκρυ ἤ κάποιος στεναγμός, ἐμπρός λοιπόν, ἄς μή διστάσωμε νά  τά προσφέρωμε σπονδή στίς ἑκατόμβες τῶν ἀδελφῶν μας Ὀρθοδόξων Χιστιανῶν.
Ναί, τό φέρνει ὁ ἄνεμος τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, «φωνή σπαρακτική ἠκούσθη, θρῆνος καί κλαυθμός καί ὀδυρμός πολύς. Συρία κλαίουσα τά τέκνα αὐτῆς τά Ὀρθόδοξα καί ἐκλεκτά καί οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν». Ὄντως, πρέπει νά εἶναι κανείς τελείως ἀνάλγητος, ἐάν μπροστά σέ αὐτή τήν πραγματικότητα δέν ἀγανακτῆ. Ἐάν δέν κινῆ «θυμόν τόν δικαιότατον» μπροστά στά ὅσα συμβαίνουν στίς ἡμέρες μας καί ὁπωσδήποτε, θά πρέπη νά ἔχη καταντήσει διεστραμμένη προσωπικότητα, ἐάν δέν ταράσσεται ἀπό τήν ἔνοχη σιωπή τῶν ἰθυνόντων ὅλου τοῦ  «ὑπεροχικοῦ φάσματος», πολιτικοῦ καί πνευματικοῦ. Τῶν ἀνθρώπων δηλ. αὐτῶν πού, ἀντί νά ὑψώνουν φωνή διαμαρτυρίας, κατήντησαν νά ἐξευτελίζωνται διεθνῶς μέ τήν ἐκνευριστική «σιωπή τῶν ἀμνῶν» πού ἐπιδεικνύουν σέ ὅσους φοβοῦνται καί ἀνυπερθέτως ὑπολογίζουν (ποιούς ἄραγε;).
Πόσο, ἀλήθεια, τά ἴδια τά γεγονότα φανερώνουν ὅτι οἱ κατέχοντες τίς κορυφές τῆς πολιτικῆς καί πνευματικῆς - θρησκευτικῆς -  «ἐκκλησιαστικῆς» ἐξουσίας ἀποδεικνύονται κατώτεροι τῶν περιστάσεων… Ὄχι ἁπλῶς κατώτεροι, ἀλλά καί ἐπιζήμιοι, ἀφοῦ παρουσιάζουν ἀνεπάρκεια στήν διαχείρισι τῶν ἐθνικοπολιτικῶν θεμάτων καί στήν ὑπεράσπισι τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων ἤ τό ἀκόμη χειρότερο, ἀποδεικνύουν ὀλιγωρία ὅταν τά διεθνῆ γεγονότα ξεπερνοῦν τίς «φυσιολογικές ἐντάσεις» καί ὑπερκαλύπτουν «τά κόκκινα σημεῖα τοῦ κινδύνου καί τῆς καταστροφῆς».
Μήπως ὅμως εἶναι δυνατόν νά ἀπαλλαχθοῦν τῶν εὐθυνῶν τους ἐνώπιον τῆς ἱστορίας καί τῆς ἀδεκάστου δικαιοσύνης οἱ ἡγέτες τῶν μικρῶν λεγομένων λαῶν; Μήπως οἱ πολιτειακές καί πολιτικές κορυφές τῶν κρατῶν πού ἀκολουθοῦν ἤ σωστότερα θά λέγαμε, σύρονται σέ ἰδιαίτερες ζῶνες ἐπιρροῆς λόγῳ τῆς γεωπολιτικῆς τους θέσεως, ἀποσείουν ἀπό τούς ὤμους τους τό μερίδιον τῆς εὐθύνης πού τούς ἀναλογεῖ; Ὄχι δά.
Ἄς μή καταπίνωμε τά χαλασμένα ἐδέσματα τῶν «μαγείρων τῆς πολιτικῆς» καί ἄς μήν ἀφήνωμε τήν συνείδησί μας νά ὑπνώττη ὡς ἄλλος Ἰωνᾶς, ὁ ὁποῖος «κατέβη εἰς τήν κοίλην τοῦ πλοίου καί ἐκάθευδε καί ἔρρεγχε» (Ἰωνᾶς Α´ 5). Καί ἄς μήν ἐπιτρέπωμε νά γίνεται αὐτό, διότι τοῦτο «βολεύει» τούς λεγομένους «μεγάλους». Ἐάν  τώρα φθάσαμε ἐδῶ πού φθάσαμε, ἀναμφιβόλως αὐτό ὀφείλεται στόν ἐπάρατο πολύπλευρο συμβιβασμό καί στά «συνειδησιακά μαξιλαράκια» πού προσέφεραν καί συνεχίζουν νά προσφέρουν οἱ ποικίλοι κοινωνικοί - πολιτικοί ἀνθρωπισμοί καί πάσης φύσεως «-ισμοί».
Ἔχουν λοιπόν τήν εὐθύνη τους καί οἱ χαρακτηριζόμενοι ὡς «μικροί ἡγέτες» πού στήν πρᾶξι ἀποτελοῦν τά δεκανίκια τῶν «μεγάλων». Ἀλλά τήν μεγαλυτέρα τῶν εὐθυνῶν στά ἐπίπεδα αὐτά, ὁμολογουμένως φέρουν τά μεγάλα ἔθνη καί τά ὀργανωμένα κράτη μέ ἰσχυρή πολιτική καί οἰκονομική δύναμι. Αὐτά δηλ. πού ἐλέγχουν, λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν τους πρωτίστως συμφερόντων, τίς ἐν γένει παγκόσμιες ἐξελίξεις.
Ἔτσι λοιπόν ἐφθάσαμε νά βλέπωμε ἐκεῖνα πού εἶναι ἀδύνατον νά προσέξη κανείς, δίχως νά ταραχθῆ ἡ ὕπαρξίς του συθέμελα. Βλέπομε δηλ. τήν σφαγή τῶν Χριστιανῶν στήν Συρία καί στήν εὐρύτερη περιοχή τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, καί ὄχι μόνο, δίχως νά «κινῆται φύλλο» διαμαρτυρίας καί ἀντιδράσεων ἀπό τόν λεγόμενο «Χριστιανικό, πολιτισμένο καί ἐλεύθερο κόσμο». Φθάσαμε στό σημεῖο, αὐτή ἡ πραγματικότητα,  δηλ. ἀποκεφαλισμοί ἀνθρώπων, μαρτύρια κλπ. πού ἐμφανίζουν σέ βίντεο, τά ὁποῖα ἀνεβάζουν στούς διαδικτυακούς ἱστοτόπους, νά ξεπερνᾶ  καί τίς πλέον σκληρές σκηνές ἀπό  ταινίες βίας και θρίλερ.
Ἀλλά, ἄς μή σταθοῦμε στίς περιγραφές συγκλονιστικῶν σκηνῶν, πού τά σύγχρονα Μαρτυρολόγια θά περιγράψουν, ἀργά ἤ γρήγορα, μέ κάθε λεπτομέρεια, καί θά προβληματίζεται κανείς, ἐάν οἱ ἐκλεκτές αὐτές ὑπάρξεις πού πορφυρώνουν μέ τό τίμιο αἷμα τους τήν «καθ᾽ ἡμᾶς Ἀνατολήν», εἶναι ἁπλοί Μάρτυρες ἤ Μεγαλομάρτυρες, ὅπως ἦσαν οἱ ἀρχαῖες μορφές τῆς Ἐκκλησίας μας, καί ἔτι πλέον. Ὄχι, δέν θά ἐπιμείνωμε στίς περιγραφές τῶν τελευταίων στιγμῶν τῶν Νεομαρτύρων, μεγάλων, μικρῶν, ἀκόμη καί βρεφῶν, πού οἱ ψυχές τους ἀπό τοῦ νῦν κράζουν «φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες ἕως πότε ὁ Δεσπότης, ὁ Ἅγιος καί Ἀληθινός, οὐ κρινεῖς καί ἐκδικεῖς τό αἷμα ἡμῶν ἐκ τῶν κατοικούντων ἐπί τῆς γῆς;» ( Ἀποκ. ΣΤ´ 10).  Θά σταθοῦμε ὅμως στό πλαίσιο τῆς ἐνεστώσης ἀνάγκης, ἐλέγχοντας τήν νοοτροπίαν καί τά ἐγκλήματα τῶν «μεγάλων καί τῶν τρανῶν», πού στήν πρᾶξι ἀποδεικνύονται μικροί, ρηχοί καί ἀπάνθρωποι.
Εἶναι δυνατόν, οἱ κύριοι αὐτοί, νά ἀπαιτοῦν ἐμπιστοσύνη ἀπό τόν κάθε ἄνθρωπο, ὅπου γῆς, ὅταν ἡ ὅλη τακτική τους ἀποδεικνύη τήν ἀνακολουθία τῶν ἰσχυρισμῶν τους περί δικαιοσύνης καί τήν ὑποκρισία τους μπροστά στό δρᾶμα τῶν Χριστιανῶν καί τοῦ κάθε ἀνθρώπου; Εἶναι δυνατόν νά μήν ἀποστρέφεται καί νά μήν ἀηδιάζη ὁ κάθε φυσιολογικός ἄνθρωπος τούς ψευδεῖς ὅρκους ἐνώπιον τοῦ Εὐαγγελίου, μεγαλοσχήμων Προέδρων, ὅταν αὐτοί οἱ ἴδιοι ἐπιτρέπουν γενοκτονίες καί ἀφανισμό τῆς Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας, στά χώματα πού ἔδωσαν ἀναριθμήτους Ἁγίους καί αἰώνιο πολιτισμό; Καί εἶναι λογικό, μετά ἀπό ὅλα αὐτά, οἱ λαοί πού κινδυνεύουν ἄμεσα ἀπό τήν ἀλλοπρόσαλλη αὐτή τακτική, νά ἐπιδεικνύουν ἀγαθή διάθεσι σέ αὐτούς πού ἀνέχονται - ἐπιτρέπουν -«εὐλογοῦν» τούς ἀθέους καί ἀλλοπίστους  στό νά μεθοῦν ἀπό τό ἀχνίζον αἷμα τό Χριστιανικό;
Κάπου, κάποτε, σέ μιά μεγάλη χώρα τῆς Δύσεως, πού ἀρέσκεται νά αὐτοαποκαλῆται «ὑπερδύναμις», καί «προστάτιδα τῶν μικρῶν», σέ κάποια ἑορτή, ὁ Πρόεδρος ἀπελευθέρωσε δύο γαλοποῦλες γιά νά τονίση τήν «ἡμέρα τῶν Εὐχαριστιῶν» (Thanksgiving day) καί νά δοξάση τόν Θεό γιά τά «ἀγαθά πού ἀπεκόμισε ὁ καθένας στό τέλος τῆς σοδειᾶς». Ἀλλά, ἐρωτοῦμε: Ποῦ ζεῖ αὐτός ὁ ἄνθρωπος; Τόση καταχνιά καί μαυρίλα σκότισε τόν ὁρίζοντα τῶν ὀφθαλμῶν καί τῆς ψυχῆς του, ὥστε νά μή βλέπη πώς στήν Συρία οἱ Χριστιανοί, μέ τήν ἀνοχή τῶν «μεγάλων» καί πρωτίστως τῆς δικῆς του χώρας πού ἡγεῖται, κατήντησαν ὡς «πρόβατα ἐπί σφαγήν»;
Ἀλλά, καί σέ μιά ἄλλη χώρα ἀχανῆ, κάπου κάποτε, ἕνας Πρόεδρος, πού εὐκαίρως - ἀκαίρως καυχᾶται γιά τό Ὀρθόδοξο ἦθος τῆς μεγάλης του ἡγεμονίας καί γιά τήν ἐν γένει ἀναγέννησι καί ἀνάπτυξι τοῦ μοναχισμοῦ, - μετά ἀπό σκληρή περίοδο διωγμῶν, πού ὑπέστη αὐτός ὁ μοναχισμός - ἐδήλωσε ὅτι λόγῳ τῆς ἰσχυρᾶς καί παντοδυνάμου αὐτοκρατορίας του, θά προστατεύση τήν Ὀρθοδοξία, ἐάν ποτέ αὐτή κινδυνεύση, σέ ὁποιοδήποτε μέρος τῆς ὑφηλίου καί ἄν χρειασθῆ. Τί ἔγιναν ὅμως τώρα ὅλες αὐτές οἱ ὑποσχέσεις; Γιατί αὐτή ἡ παγερή σιωπή; Γιατί αὐτός ὁ πάγος, ἔστω καί σέ ἁπλές δηλώσεις συμπαραστάσεως; Μήπως ὁ βαρύς παγετός τῆς χώρας του ἔφθασε καί μέσα στίς καρδιές τους καί, λόγῳ τοῦ νεοπλουτισμοῦ, πραγματοποιήθηκε ὁ λόγος τοῦ Κυρίου: «Διά τό πληθυνθῆναι τήν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν»; (Ματθ. ΚΔ´ 12).
Ἄνευ ἀμφιβολίας, γιά ἄλλη μία φορά ἀποδεικνύεται ἀληθινός, τραγικά ἀληθινός, ὁ θεόπνευστος λόγος τῆς Γραφῆς: «Μή πεποίθατε ἐπ᾽ ἄρχοντας ἐπί υἱούς ἀνθρώπων οἷς οὐκ ἔστι σωτηρία» (Ψαλμ. ΡΜΕ´ 3). Σίγουρα, δέν θά μᾶς σώσουν οἱ ἄρχοντες καί τοσούτῳ μᾶλλον, καθ᾽ ὅσον ἀπό τήν ζωή τους καί ἀπό τά νομοθετήματά τους (τά ἔργα τῶν βεβήλων χειρῶν τους) ἐξοβελίζουν τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό καί πέφτουν, καί οἱ ἴδιοι, καί τά δύσμοιρα ἔθνη τους στά γρανάζια τῶν ποικίλων λεσχῶν καί σκοτεινῶν παραγόντων. Αὐτό, τό γνωρίζομε καί προϊόντος τοῦ χρόνου ὁλοένα καί περισσότερο τραγικῶς τό διαπιστώνομε.
Ἄς μή τολμοῦν λοιπόν ὅλοι αὐτοί, οἱ ἐξωτερικῶς καί γιά τά μάτια τοῦ κόσμου διαφωνοῦντες, ἐσωτερικῶς δέ ὁμονοοῦντες ἐπί τῇ ἀνοχῇ καί μάλιστα ἐπί τῇ προωθήσει τοῦ κακοῦ, νά ἀπαιτοῦν τήν ἐμπιστοσύνη καί τήν ὑπακοή τῶν ἀνθρώπων. Γνωρίζομε τί ἀπεργάζονται. Γνωρίζομε πώς μετά τήν ὁλοκλήρωσι τοῦ  αἱματοκυλίσματος καί ὅταν σταματήσουν οἱ  ἐχθροπραξίες, στήν συνέχεια κάπου ἀλλοῦ θά μετατεθοῦν αὐτές. Καί ἤδη καταρτίζονται  τά σχέδια, ὥστε ποικίλης μορφῆς «τσιπαρίσματα»,  νά περάσουν στή ζωή τῶν ἀνθρώπων. Ὅλα αὐτά, θά ὁδηγήσουν σέ μία παγκόσμια σκλαβιά. Σέ ἀνθρώπους, πού δέν θά εἶναι πλέον πρόσωπα, ἀλλά νούμερα. Σέ ἀνθρωπομάζες πού θά ἐλέγχωνται γιά τό ποιοί θά εἶναι γιά ἐπιβίωσι καί ποιοί θά περάσουν στό στάδιο τοῦ ἀφανισμοῦ.
Ὅμως, ἄς κάνουν οἱ «κοσμοκράτορες» λίγη ἀκόμη ὑπομονή. Καί γιατί αὐτό; Διότι, Αὐτός πού ἀνέχεται τό κακό, ἔρχεται κάποια στιγμή καί «ὡς σκεύη κεραμέως συντρίψει αὐτούς» (Ψαλμ. Β´ 9). Αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶναι Δίκαιος καί «δικαιοσύνας ἠγάπησε καί εὐθύτητα εἶδε τό πρόσωπον αὐτοῦ» (Ψαλμ. Ι´ 7).
Ἀλλά, ἐκτός τῶν πολιτικῶν ἐξουσιῶν, πού εἶναι ἕτοιμες νά νομοθετήσουν γιά ποικίλα ἄλλα ἀπαράδεκτα θέματα, καί τούς πλέον ἀφύσικους νόμους, μέ τό πρόσχημα δῆθεν τῆς ἀγάπης, ἐλευθέρας ἐκφράσεως κλπ. ἀδιαφοροῦν  ὅμως, γιά νά μήν ἰσχυρισθοῦμε ὅτι χαίρονται μέ τήν μαρτυρική κατάστασι τῶν ὁμοδόξων ἀδελφῶν μας τῆς Συρίας καί ἀλλοῦ. Ἐκτός λοιπόν ἀπό τόν κατάπτυστον αὐτόν τομέα, ὑπάρχει καί ἡ πνευματική - ἐκκλησιαστική ἐξουσία. Ἡ ἐξουσία τῆς ἀγάπης, ἡ ὁποία κατά τεκμήριον θά πρέπη καί ἐπιβάλλεται νά ὑψώση ἕως τά ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, φωνή διαμαρτυρίας.
Αὐτό, εἴπαμε πώς θά ἔπρεπε νά πραγματοποιῆται. Ὅμως, ἐπειδή δέν τό βλέπομε νά πραγματοποιῆται, ἐν προκειμένῳ, ἕνα ἐκ τῶν δύο πραγμάτων θά πρέπη νά συμβαίνη. Ἤ ἐμεῖς χάσαμε τήν ἀκοή μας καί δέν αἰσθανόμαστε τίς δραματικές διαμαρτυρίες καί ἐκκλήσεις τῶν Ὀρθοδόξων χριστιανῶν ἡγετῶν, ἤ «κάτι σάπιο ὑπάρχει στό Βασίλειο τῆς Δανιμαρκίας». Καί, ξεκάθαρα, ἡ σιωπή αὐτή τῶν Ποιμένων εἶναι τῷ ὄντι περισσότερο ἐξοργιστική ἀπό ἐκείνη τῶν ἡγετῶν τῆς πολιτείας.
Βεβαίως, ἔχουν καί τό δίκιο τους οἱ ἄνθρωποι. Πῶς εἶναι δυνατόν νά βροῦν χρόνο γιά τίς σφαγές καί τά μαρτύρια; Πῶς εἶναι δυνατόν νά δαπανήσουν ἔστω καί ἕνα λεπτό ἀπό τίς βυζαντινές καί μεγαλοπρεπεῖς τελετές καί τήν τήρησι τοῦ πρωτοκόλλου, πού κινδυνεύει νά λάβη «δογματική ἀξία»; Ἄλλωστε, ἡ ἀσκητική ζωή τῶν ἡγετῶν δέν τούς ἐπιτρέπει νά ἔχουν τήν πολυτέλεια τῆς πληροφορήσεως σέ παγκόσμια κλίμακα. Δέν μποροῦν, φαίνεται, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί νά γνωρίζουν τί συμβαίνει στό ἄλλο ἄκρο τῆς γῆς, οὔτε κἄν τό τί διαδραματίζεται στόν πολυπαθῆ χῶρο τῆς Μέσης Ἀνατολῆς.
Ἀλλά, ἴσως τώρα ρωτήσουν κάποια «τέκνα τῆς ὑπακοῆς». Ἐπί τέλους, μπορεῖ νά συγκριθῆ ἡ σφαγή τῶν Χριστιανῶν, καί μάλιστα τῶν Ὀρθοδόξων κληρικῶν, μοναχῶν καί λαϊκῶν, μέ τήν «μόλυνσι τῆς ἀτμοσφαίρας» καί μέ τήν τῆξι τῶν πάγων τῆς Ἀνταρκτικῆς; Μά, ἐδῶ, μέρα μέ τήν ἡμέρα, ἐπίκειται ἡ ἕνωσις τῶν ἐκκλησιῶν καί κατόπιν ἡ ἕνωσις ὅλων τῶν θρησκειῶν. Ἐδῶ, ὀρθώνεται ἐνώπιόν μας «κοσμογονικόν ἔργον», ἄν ὄχι «θεογονικόν». Εἶναι δυνατόν τώρα νά χαλᾶμε τίς καρδιές μας μέ κάποιες ἀκρότητες πού συμβαίνουν στήν Συρία καί ἀλλαχοῦ; Ὄχι βέβαια. Δέν ἐπιτρέπεται φωνή διαμαρτυρίας, ἀλλά «σιωπή καί προσευχή». «Τήν ἡσυχία μας πρό πάντων μέσα στό ἀδιατάρακτον καί στό ἀνέπαφον»…
Αὐτό λοιπόν δείχνει ἡ ἄχρι τοῦδε τακτική κάποιων ἐκ τῶν πνευματικῶν ἡγετῶν. Ὅσο δέ γιά τό Π.Σ.Ε., ὅπου τελευταίως φαίνεται νά δείχνη ἰδιαίτερη κατανόησι  στίς χειροτονίες τῶν γυναικῶν καί ἰδιόμορφο σεβασμό στίς «σεξουαλικές ἰδιαιτερότητες», μέ τήν ἀπόλυτη σιωπή του, ἐπί τοῦ θέματος τοῦ Χριστιανικοῦ διωγμοῦ, ἀποδεικνύει ὅτι πράγματι εἶναι συνεπέστατο στό «δόγμα καί στό ἦθος» τῶν ἐπιλέκτων του μελῶν καί τῶν ποικίλων του ὀπαδῶν…
Καί θά ἔλεγε κανείς, καλά, ἀπό τό Π.Σ.Ε. οὐδείς ἀναμένει κάτι τό ἀξιόλογον. «Ἐκ κόρακος κρᾶ». Ἀπό τήν πλάνη, τίς κακοδοξίες, τίς αἱρέσεις καί τίς διαστροφές, τό μόνο πού ἀναμένεται εἶναι «λοιμική νόσος» καί ἐπιδρομή «λύκων ἐν δορᾷ προβάτου» στήν μάνδρα τοῦ ποιμνίου. Καλά λοιπόν ὅσοι ἀνήκουν στούς «κόλπους τῆς ποικίλης διαφθορᾶς» σιωποῦν.
Τί κάνουν ὅμως τόσα Πατριαρχεῖα, τόσες Ἀρχιεπισκοπές, τόσες Μητροπόλεις καί Ἐπισκοπές, τόσες Ἐνορίες, ἀλλά τόσοι καί τόσοι πού ἐργάζονται στόν χῶρο τῆς Στρατευομένης Ἐκκλησίας; Γιατί ὅλοι αὐτοί σιωποῦν; Μήπως ἔπεσε ἐπιδημία ὁμαδικῆς ἀναισθησίας σέ ρασοφόρους καί λαϊκούς; Ἤ μήπως νομίζουν ὅτι ὅλα αὐτά τά φρικτά γεγονότα εἶναι ἀναληθῆ; Γιατί αὐτή ἡ πνευματική ἄπνοια ποιμένων καί ἀρχιποιμένων;
Φαντασθεῖτε τί θά εἶχε συμβῆ σέ παγκόσμια κλίμακα, ἐάν κάποια ἐπεισόδια εἶχαν λάβει χώρα σέ ἀλλοθρήσκους πληθυσμούς. Ἔστω καί μύτη  νά εἶχε ματώσει κάποιου ἐξ αὐτῶν γιά λόγους θρησκευτικούς…  Καί ἀντιλαμβανόμαστε τίς διαμαρτυρίες καί τήν ἀλληλεγγύη, ἀκόμη καί ἀρκετῶν ποιμένων, πού τώρα παρουσιάζονται «ἰχθύος ἀφωνότεροι». Ὅλοι τότε θά συμφωνοῦσαν πώς καταπατοῦνται τά ἀνθρώπινα δικαιώματα καί πώς ἡ Μητέρα Ἐκκλησία, διά τῶν ποιμένων της, συμπαρίσταται στούς κοινωνικούς ἀγῶνες περί δικαιοσύνης καί θρησκευτικῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν. Δέν ἀποκλείεται μάλιστα στήν φανταστική αὐτή περίπτωσι πού ἀναφέρομε, νά εἴχαμε καί ἀνταλλαγή ἐπισκέψεων Ὀρθοδόξων ποιμένων καί ἀλλοθρήσκων κληρικῶν, καί μάλιστα νά ἐσημειώνετο συναγωνισμός στό ποιός θά ἐξέφραζε τήν μεγαλυτέρα συμπάθεια στούς χειμαζομένους ἀλλοθρήσκους ἀδελφούς.
Τώρα ὅμως, τί γίνεται; Καί πῶς μπορεῖ νά ἐξηγηθῆ ἡ ἀπαράδεκτη αὐτή τακτική τους;
Ἀλλά, μήπως ἀκούσαμε ἐπί τέλους καί κάποια φωνή ἐκ τῆς ἐρήμου τῆς σιωπῆς, ἐκ μέρους τοῦ μοναχισμοῦ; Καί πάλι, δυστυχῶς, «οὐκ ἦν φωνή, οὐκ ἦν ἀκρόασις». Θά ἀνέμενε κανείς, ἀπό τό Ἅγιον Ὄρος, ἀπό τά ἄλλα μοναστικά κέντρα καί τόν ἁπανταχοῦ μοναχισμό, νά ἀκουσθῆ κάτι τι. Ἀναμένει ἀφουγκραζόμενος, μέρα μέ τήν ἡμέρα, ὁ λαός τοῦ Θεοῦ νά ἠχήσουν οἱ σάλπιγγες τῆς διαμαρτυρίας καί νά ἀκουσθοῦν τά κηρύγματα τῆς μετανοίας. Ἀλλά, δυστυχῶς, καί ἐδῶ μία ἐν πολλοῖς ἔνοχη σιωπή ἁπλώνεται στόν ὁρίζοντα. Ἄς σφαγιάζωνται ἐπίσκοποι καί ἱερεῖς. Ἄς ἐξαφανίζωνται ἱερομόναχοι καί μοναχοί, καί ἄς ἀπαγάγωνται Ὀρθόδοξες μοναχές καί ὁλόκληρες μοναστικές ἀδελφότητες, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται γιά ὅσους γνωρίζουν ἀπό ἀλλόθρησκο φανατισμό.
Σιωπή καί πάλι σιωπή, πού κόβει τά γόνατα ψυχῆς τε καί σώματος, ὅταν αὐτή ἡ «ἄκρα τοῦ τάφου σιωπή» ἑρμηνευθῆ σύμφωνα μέ τό πνεῦμα τοῦ Εὐαγγελίου.
Ἄραγε, τί πραγματικά συμβαίνει; «Ἐνύσταξαν οἱ ποιμένες»; (Ναούμ Γ´ 18). Ἐξαφανίσθηκε κάθε μορφή συνειδήσεως ἀδελφικῆς ἀγάπης καί Ὀρθοδόξου ποιμαντικῆς ἀλληλεγγύης; Δέν συνειδητοποιοῦμε ὅτι αὐτά πού γίνονται σήμερα στούς ἀδελφούς μας, αὔριο μπορεῖ νά συμβοῦν καί σέ ἐμᾶς τά ἴδια καί χειρότερα; Μήπως ἡ ποιμαντική καί μοναστική συνείδησις στένεψε σέ τέτοιο βαθμό, ὥστε τά ἐνδιαφέροντά μας νά ἐξαντλοῦνται τώρα «εἰς ἑαυτούς καί  τούς περί ἡμᾶς», στήν προσκόλλησι  τῶν πνευματικῶν τέκνων;… Καί μπορεῖ αὐτό νά εἶναι καί νά λέγεται Ὀρθοδοξία; Μποροῦμε νά ἀποκαλούμεθα διάδοχοι τῶν Ἁγίων καί ἀπόγονοι τῶν Ἡρώων; Ὄντως, θά τρίζουν τά ὀστᾶ τους... «Ἵλεως γενοῦ ἡμῖν Κύριε καί μή στήσης τήν ἁμαρτίαν ἡμῶν».
Καί μετά ἀπό ὅλα αὐτά, τί ἄλλο περιμένομε νά συμβῆ; Ὅταν ἀποκεφαλίζουν Χριστιανούς, ὅταν ἀπαγάγουν ἐπισκόπους, μοναχές, μοναχούς, ἀλλά καί ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο, μέ σκοπό νά τούς βασανίσουν, βιάσουν, δολοφονήσουν; Ὅταν χαιρεκακοῦντες, βιντεοσκοποῦν τίς ἀπάνθρωπες πράξεις των καί μάλιστα τίς ἐπιδεικνύουν ἀνά τήν ὑφήλιο ὡς κάποιο μεγάλο τους κατόρθωμα;
Τί περιμένομε λοιπόν; Καταντήσαμε θεατές τῶν ἐγκλημάτων, τῶν ἀδελφῶν μας καί τῶν συνανθρώπων μας. Καί σιωποῦμε; Τί περιμένομε ἀπό ἕνα «ἀνύπαρκτο» κράτος; Ἤ μᾶλλον, τί περιμένομε ἀπό ἕνα κράτος πού εἶναι ἀπασχολημένο μέ τόσους νόμους πού μελετᾶ καί καταρτίζει (ἀντιρατσιστικός, συμβίωσις ὁμοφυλοφίλων, πῶς θά ἀπαλείψη τό μάθημα τῶν θρησκευτικῶν,  πῶς θά ἀλλοιώση  τήν Ἐθνική Ἱστορία, κλπ.), ὥστε νά νοθεύση καί νά ἀφελληνίση τήν κοινωνία;  Ποῦ νά βρῆ χρόνο γιά τέτοιου εἴδους  ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ;
Ἤ μή τυχόν περιμένομε λύσεις ἀπό τούς πνευματικούς ἡγέτες οἱ ὁποῖοι χωλαίνουν;  « ἕως πότε ὑμεῖς χωλανεῖτε ἐπ᾽ ἀμφοτέραις ταῖς ἰγνύαις; (Γ´ Βασιλ. ΙΗ´21).  Καί μήν ἰσχυριζόμαστε ὅτι καθεύδουν. Ὄχι, δέν ἰσχύει τοῦτο, διότι σέ ἄλλες μέν περιπτώσεις τούς βλέπομε νηφάλιους,  ἄλλοτε ὅμως ἀναλόγως τῶν περιπτώσεων, ἀπολύτως ἐν ἐγρηγόρσει…
Ἤ μήπως περιμένωμε κάτι ἀπό τίς «μεγάλες δυνάμεις» πού  «βοηθοῦν», τοπικά καί χρονικά, ἀναλόγως τῶν συμφερόντων τους;
Μήν ἐλπίζομε καί μή περιμένομε τίποτε ἀπό αὐτούς. Τούς εἴδαμε, τούς γνωρίσαμε καί τούς «ἀπολαύσαμε» τόσους ἐνιαυτούς στόν τομέα καί «στό διακόνημά του ἕκαστον ἐξ αὐτῶν».
Τά ζωντανά ὅμως μέλη τοῦ Σώματος τῆς Ἐκκλησίας πρέπει νά λάβουν μέτρα καί νά δράσουν. Νά ἐνημερώσουν, νά βοηθήσουν, νά συνδράμουν νά ἀφυπνίσουν, νά μιλήσουν τέλος πάντων κάποτε. Δέν πάει ἄλλο.
Καί πρῶτα ἀπ᾽ ὅλα, τό Μοναχικό Τάγμα, ἐπιβάλλεται νά ἐνεργήση καί νά δώση τό παρών. Γιατί πήραμε τό Σχῆμα; Μόνο γιά νά κάνωμε κομβοσχοίνια, κανόνα καί τυπικά;  Βεβαίως πρῶτα αὐτά, ἀλλά ὄχι μόνο αὐτά. Ἀπαιτεῖται γενική πνευματική ἐνεργοποίησι.
Νά ἀντισταθοῦμε ἑνωμένοι καί νά μή χαρίζωμε τίποτε. Νά διεκδικοῦμε, νά ἀπαιτοῦμε, καί προπαντός, νά μήν ἐπιτρέπωμε ἀδικίες. Νά ἀγωνισθοῦμε. Νά μήν ἀπογοητευθοῦμε, οὔτε καί νά δειλιοῦμε. Νά εὐελπιστοῦμε, ὄχι σέ πρόσωπα, ἀλλά μέ τούς προσωπικούς μας πνευματικούς ἀγῶνες  νά ἀποβλέπωμε μόνο στό ἔλεος, στήν ἀγάπη καί στήν κρίσι τοῦ Χριστοῦ μας.  Νά προσευχηθοῦμε γιά τήν Συρία, ἀλλά καί γιά  τούς ἁπανταχοῦ Ὀρθοδόξους καί μή. Γιά ὅλην τήν ἀνθρωπότητα, ἐλπίζοντας στήν φώτισι καί στό ἔλεος τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ.
Δέν μᾶς ἀπομένει τώρα ἄλλο, παρά ὁ ἕνας πιστός, νά παρακινῆ τόν ἄλλον. Δέν ἀπέμειναν, παρά νησῖδες ὀρθοπραξίας. Ἀλλοίμονο δέ ἐάν συνεχίσωμε μέσα σ᾽ αὐτόν τόν ὕπνο, μέσα σ᾽ αὐτήν τήν ἀποβλάκωσι.
Τό ὀλιγώτερον ἑπομένως πού ἔχομε νά κάνωμε εἶναι, νά ζητήσωμε συγγνώμη γιά τήν ὀλιγωρία μας καί τήν ἔνοχη ἀδιαφορία μας ἔναντι τῶν μαρτύρων καί ὁμολογητῶν ἀδελφῶν μας καί ταυτοχρόνως, νά παρακαλέσωμε τόν Θεό νά μᾶς ἀφυπνίση (ἡ ἀγάπη Του γνωρίζει μέ ποιόν τρόπο), ὥστε νά διαμαρτυρηθοῦμε καί νά ἀρθοῦμε εἰς τό ὕψος τῶν περιστάσεων. «Οἱ καιροί οὐ μενετοί».
Ὁ Κύριος ἐγγύς.
Στῶμεν καλῶς.

Ἀμήν.
Γένοιτο.

Ἀρχιμανδρίτης Ἀρσένιος Κατερέλος
Ἡγούμενος Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Νικολάου Δίβρης Φθιώτιδος

(Ἑσπερινή  ὁμιλία στήν Ἱερά Μονή  Ἁγ. Νικολάου Δίβρης Φθιώτιδος  15 -12 - 2013) 

Η ΜΑΣΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΣ Ἡ μασονική προώθηση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ τοῦ Μοναχοῦ Σεραφείμ (β΄)

ΑΠΟ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΤΟΑΣ P-2 ΟΠΩΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΕ ΣΤΟΝ ΙΤΑΛΙΚΟ ΤΥΠΟ
ΑΠΟ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΤΟΑΣ P-2
Το Α μέρος ΕΔΩ
Η ΜΑΣΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΣ
Ἡ μασονική προώθηση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ
τοῦ Μοναχοῦ Σεραφείμ
3. Παραλληλία Μασονίας καί Οἰκουμενισμοῦ
Ἡ σύγκριση τῆς ζωῆς καί δράσεως τῶν φερομένων ὡς Μασόνων Κληρικῶν μέ τήν πρόοδο τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, παρουσιάζει ἀξιοσημείωτες παραλληλίες καί ἐν πάσῃ περιπτώσει, χρήζει ἰδιαιτέρας προσοχῆς ἐκ μέρους ὅσων μάχονται κατά τοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Οἱ παραλληλίες αὐτές φανερώνουν ὅτι ὁ Οἰκουμενισμός δέν ἀποτελεῖ προσωρινό θεολογικό πειραματισμό συγκεκριμένων ἐκκλησιαστικῶν δικαιοδοσιῶν, οὔτε ἐρωτοτροπία γεωπολιτικῶν προεκτάσεων συγκεκριμένων προσώπων (πού δῆθεν θά ἐκλείψει, ὅταν οἱ κεφαλές τῶν Οἰκουμενιστῶν ἀπέλθουν ἐνώπιον τοῦ Κριτοῦ)· δεικνύουν ἀντιθέτως ὅτι ὑπάρχει ἐπιμελἠς σχεδιασμός τῶν Στοῶν, γιά τή σύγκραση ὁμολογιῶν καί θρησκειῶν· ὅπως διεπίστωνε τό 2007 τεκτονικό περιοδικό τῆς Νέας Ζηλανδίας, ἐπαναλαμβάνοντας παλαιότατα διδάγματα τῶν Στοῶν:
 «Ὁ Ἐλευθεροτεκτονισμός στά 1700 ἔκανε ἕνα θαυμαστό πρᾶγμα. Ἐπέτρεψε σέ ὅλες τίς χριστιανικές ὁμολογίες νά ἐργασθοῦν μαζί καί, μετά τήν ἀποχριστιανοποίηση τῶν τελετῶν, ἐπέτρεψε σταθερή ἀνάπτυξη πρός τήν σημερινή κατάσταση, ὅπου ἄνδρες ὅλων τῶν πίστεων μπορουν νά καθήσουν καί νά ἐργασθοῦν μαζί – καί πόσο τό χρειάζεται τώρα αυτό ἡ κοινωνία! Δέν χρειαζόμαστε πλέον φουνταμενταλιστές ὁποιασδήποτε πίστεως νά μᾶς λένε ὅτι τό πιστεύω τους εἶναι ἡ μόνη ἀληθής ἄποψη· ὅτι ἡ ὁδός τους εἶναι ἡ μοναδική ὁδός καί τά συναφῆ» [22]. Παρακάτω, ἀνατρέποντας τούς σχετικούς πρόχειρους καί ἀβάσιμους ἰσχυρισμούς τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Γεωργίου Τσέτση κατά τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς, ἀποδεικνύουμε ὅτι ὁ Οἰκουμενισμός, τόσο στίς προτεσταντικές του ἀπαρχές, ὅσο καί ἀργότερα, χρηματοδοτήθηκε ἀπό τούς γνωστούς μεγιστάνες τοῦ ἀμερικανικοῦ ἰμπεριαλισμοῦ καί τῆς παγκοσμιοποιήσεως Ροκφέλλερ. 
Κάποιες «τυχαῖες» παραλληλίες, πού ἐπαναλαμβανόμενες παύουν νά εἶναι συμπτώσεις, ἀπολήγουν στό ἑξῆς: ὅσα ἐκκλησιαστικά πρόσωπα εἴτε συγκεντρώνουν ἔντυπες μασονικές «περγαμηνές» καί ἐπαίνους(Πατριάρχες ΚΠόλεως Ἰωακείμ ὁ Γ΄, Μελέτιος Μεταξάκης καί Ἀθηναγόρας,  ὁ Καθηγητής τῆς Θεολογίας Νικόλαος Λούβαρις), εἴτε ἔχουν ἐκφρασθεῖ γραπτῶς μέ τάσεις ἀθωωτικές τῆς Μασονίας ἤ εἶχαν ἀλληλογραφία καί οἰκονομικές δοσοληψίες μέ αὐτήν (Παρθένιος Ἀλεξανδρείας, Ἀθηναγόρας Κοκκινάκης [Θυατείρων], Ἰάκωβος Ἀμερικῆς, Σάββας Ἀγουρίδης), ὅλα αὐτά τά πρόσωπα ἔχουν ἀποδειχθεῖ συνειδητοί Οἰκουμενιστές, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν τό δικό τους  λιθαράκι (τοὐλάχιστον) στήν ἀποσιώπηση καί τόν παραμερισμό τῶν ἱερῶν Δογμάτων, τήν «ὑπέρβαση» τῶν ἱερῶν Κανόνων, τήν κατάργηση τῆς εἰσδοχῆς τῶν ἑτεροδόξων στήν Ἐκκλησία μέ Βάπτισμα ἤ καί συνολικῶς, καί τήν ἀλλαγή τῆς αὐστηρῆς ἐκκλησιολογικῆς γραμμῆς στόν διάλογο μέ τούς ἑτεροδόξους. Ἄλλωστε, πολύ νωρίτερα ἕνα ἀπό τά «καυχήματα» τῆς Μασονίας (κατά τόν Μ. Φυσεντζίδη[23]), ὑπῆρξε ὁ ἐπιφανέστερος Ἕλληνας αἱρετικός τῶν τελευταίων αἰώνων, ὁ Θεόφιλος Καΐρης (1784-1853), τοῦ ὁποίου τό μέν θρησκευτικό σύστημα, ἡ «Θεοσέβεια», ἀποτελεῖ ἀκριβές ἀντίγραφο τῆς μασονικῆς δεϊστικῆς θεολογίας (ἑτοιμάζεται μικρή σχετική μελέτη), ἡ δέ διδασκαλία του ἀντικατέστησε τή θεολογία καί ὀρθόδοξη Κατήχηση μέ τή θρησκειολογία· ὁ Καΐρης «εἰς τήν διδασκαλίαν τῆς θρησκειολογίας ἀνέπτυσσε τὰς βάσεις ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν θρησκειῶν, χωρίς νὰ ἐκφέρῃ κρίσεις ἐπ’ αὐτῶν» [24]. Ὁ Καΐρης, ἀνέπτυξε μιά δική του ἀνεξάρτητη ἐκκλησιαστική σχολή, μιά «Ἀκαδημία τοῦ Βόλου» τῆς ἐποχῆς του, δηλαδή τό Ὀρφανοτροφεῖο τῆς Ἄνδρου (1836), πού λειτούργησε ὡς σχολεῖο μασονικής παιδείας γιά τόν «θεοσεβικό», θρησκειολογικό καί ἐν γένει μασονικό καταρτισμό τῶν ρωμηόπουλων.
Υποσημειώσεις
[22] «Time to “Get On With It”» (στήλη Royal Arch Mason) ἐν New Zealand Freemason, τόμ. 38, τεῦχος 4 (2007) 34: «Freemasonry in the 1700s did an amazing thing. It allowed all Christian denominations to work together and after the de-christianisation of the ceremonies, allowed steady development to the situation today where men of all faiths may sit and work together – and doesn’t society need that now! We don’t need any more fundamentalists of any faith telling us that their belief is the only true point of view; that their way is the only way and so on».
[23] Ἔνθ’ ἀνωτ., τόμ.Β΄,σελ.78/84.  Βλ. καί τό σχετικό ἐπαινετικό λῆμμα ἐν Β. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ, ἔνθ’ἀνωτ., τόμ. Β΄, σελ. 182.
[24]  «Καΐρης Θεόφιλος Ν.»,  Νεώτερον Ἐγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν,  τόμ. 10, ἐκδ. τῆς Ἐγκυκλοπαιδικῆς Ἐπιθεωρήσεως «Ἥλιος», σελ. 48.
Εφημερίδα “Ορθόδοξος Τύπος”
27 Δεκεμβρίου 2013

Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ

Ξέρετε ποιος πραγματικά είναι 
ο Άγιος Βασίλειος ή σας έχουν και εσάς μπερδέψει;
       Ο βίος του Αγίου Βασιλείου, Μέγα τον αναφέρει το Ορθόδοξο Συναξάρι, του Αρχιεπίσκοπου Καισαρείας της Καππαδοκίας της Μ. Ασίας, είναι εν ολίγοις γνωστός και αν δεν τον γνωρίζουμε, εύκολα μπορούμε να τον βρούμε είτε στα βιβλιοπωλεία είτε στo διαδίκτυο και να μάθουμε μερικές από τις αρετές του και περιστατικά από την ζωή του και έτσι να καταλάβουμε τις τεράστιες διαφορές του Αγίου Βασιλείου της Ορθοδοξίας και του «Santaclaus» ή «Saint Nicolas» όπως αλλιώς αποκαλείτε η περίεργη αυτή χοντρή κοκκινοφορεμένη φιγούρα των Χριστουγέννων που κατακλύζει τις μέρες αυτές τις τηλεοράσεις και τα εμπορικά καταστήματα ζητώντας μας να αγοράσουμε τα προϊόντα του.
Η ελληνική κοινωνία, βαθιά Ορθόδοξη και ανθεκτική στις επιθέσεις του υπόλοιπου παγκοσμιοποιημένου προτύπου ζωής, μέχρι τώρα είχε καταφέρει να κρατήσει τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα της, όμως ο πόλεμος που έχουν ανοίξει τα διάφορα κέντρα εμπορευματοποίησης όποιας αξίας ή όποιου προσώπου πουλά και βγάζει κέρδος, είναι πλέον άνισος και ίσως η Ελλάδα μας, που τώρα αδίκως δοκιμάζετε, να έχει ανάγκη βοηθείας από ανθρώπους που θα σηκώσουν το ανάστημα τους και θα αντεπιτεθούν στον εξευτελιστικό εξευρωπαϊσμό που μας προσφέρουν για κατανάλωση, τα μέσα ενημέρωσης και οι καθ'όλα πανούργοι διαχειριστές τους. 
Έτσι τις γιορτινές μέρες που διανύουμε περιμένοντας την έλευση του Θείου Βρέφους, οι τηλεοράσεις στα σπίτια μας, όλο και πιο συχνά αναφέρουν την λέξη "Χριστούγεννα", λες και δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστό, εννοώντας πάντα μια εποχή του χρόνου όπου οι άνθρωποι χαίρονται και ευχαριστιούνται έτσι χωρίς λόγο, λες και Χριστούγεννα δεν σημαίνει την Γέννηση του Χριστού, αλλά την διάθεση μας για ασύδοτο φαγητό, ξέφρενο γλέντι, δώρα, εκδρομές και περίεργες διασκεδάσεις. 
Αυτές τις ημέρες που είναι μεγάλης αξίας για το ανθρώπινο γένος, ακούμε διαρκώς το όνομα του Αιβασίλη, και ο νους μας τρέχει σε έναν χοντρό κοκκινοντυμένο γέρο, ξεχνώντας τον πραγματικό Άγιο Βασίλειο της Ορθοδοξίας και την άδολη αγάπη του για τα παιδιά όλου του κόσμου, καθώς οι τηλεοράσεις στα σπίτια μας προβάλλουν ένα περίεργο ασπροργένη παππού, ο οποίος πίνει Coca cola, ή πουλά tablets, τηλεοράσεις και κινητά τηλέφωνα, διαφημίζει οινοπνευματώδη ποτά, συναναστρέφεται με γυναίκες που κυκλοφορούν με τα εσώρουχα τους και ένα σωρό ακόμα ασχήμιες.  
       Εμείς πάντως την 1η του Ιανουαρίου κάθε έτους, μαζί με την Περιτομή του Χριστού, εορτάζουμε και τον Άγιο Βασίλειο με την ψιλόλιγνη παρουσία και τα κατάμαυρα γένια, που φορά την αυτοκρατορική στολή του Αρχιεπισκόπου Καισαρείας και ευλογεί τον λαό του και όλο τον κόσμο.
   Αυτόν τον Άγιο γνωρίζουμε, αυτόν μαθαίνουμε στα παιδιά μας και αυτόν τιμούμε, πηγαίνοντας στην εκκλησία και συμμετέχοντας στην Θεία Λειτουργία του και όχι κάποιον χοντρό κοκκινοντυμένο με σκούφο και μπότες άνθρωπο, που τον τραβά με έλκηθρο ο Ρούντολφ το ελαφάκι, ούτε κάποιον που έχει εργοστάσιο παιχνιδιών στον Βόρειο Πόλο και για εργάτες έχει ξωτικά με μυτερά αυτιά, ούτε κάποιον που μπαίνει στις καμινάδες των σπιτιών μας για να φέρει δώρα στα παιδιά μας.
     Δεν είναι αδελφοί μου αυτό το καρναβάλι, ο «santaclaus», o Άγιος Βασίλειος που σας περιέγραψα πιο πάνω. Εξάλλου «Saint Nicolas» είναι ο Άγιος Νικόλαος στα αγγλικά. Βλέπετε πόσο μπερδεμένοι είναι οι Δυτικοί και προσπαθούν να μας επιβάλουν και εμάς αυτήν την περίεργη φιγούρα Αγίου;
       O Άγιος Βασίλειος ήταν ένας ισχνός και αδύνατος... στο σώμα μόνο, Επίσκοπος, στην Μ. Ασία και συγκεκριμένα στη Καισάρεια, που αγάπησε και αγαπήθηκε από το ποίμνιο του όσο κανείς άλλος, βοήθησε και αγάπησε τα παιδιά και τον συνάνθρωπο του, τον ανήμπορο, τον ενδεή, τον ταλαιπωρημένο όσο κανείς άλλος και πέθανε σε ηλικία μόλις 47 ετών, πάμφτωχος αφού έδωσε όλο του τον εαυτό και μοίρασε όλο το πλούσιο βιός του στους φτωχούς.
        Μοιάζουν σε τίποτα αυτά τα δύο πρόσωπα; Τι λέτε; Το ένα, αυτό του Αγίου Βασιλείου είναι καταγεγεγραμμένο στην ιστορία, και όχι μόνο στην εκκλησιαστική, σαν άνθρωπος της επιστήμης, της ρητορικής, ακαδημαϊκός και φιλόσοφος που άφησε σημαντικό έργο πίσω του. Το άλλο πρόσωπο είναι ένας χοντρός παππούς με άσπρα γένια, κόκκινη κάπα, κόκκινο σκούφο με άσπρο φουντάκι, και μαύρες γυαλιστερές μπότες. Έχει εργοστάσιο παιχνιδιών σε χώρες παράξενες, κάνει παρέα με ξωτικά  και δεν κάνει τίποτε άλλο όλο τον χρόνο, περιμένοντας την ημέρα των Χριστουγέννων για να πετάξει με το έλκηθρο του και να τρυπώσει στις καμινάδες των σπιτιών και να μοιράσει δώρα στα παιδιά ανάλογα με την συμπεριφορά τους, αφού πρώτα όμως τα διαφημίσει και πάρει τα ποσοστά του από τα δώρα αυτά
        Αυτός, ο κατά τα άλλα συμπαθέστατος παππούς, όπως καταλαβαίνετε δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο, αλλά βγαλμένο από κάποιο παραμύθι, πολύ πρόσφατα, από εταιρίες παιχνιδιών και αναψυκτικών, που εκμεταλλεύονται την ανάγκη των ανθρώπων και ιδιαίτερα των παιδιών για ιστορίες με φανταστικούς ήρωες, την συνδυάζουν αναίσχυντα με την Γέννηση του Χριστού, την αντιπαραβάλουν με τον Μέγα Άγιο Βασίλειο της Ελλάδα και με τον Άγιο Νικόλαο στην Δύση, που τους αγαπάει πολύ όλη η χριστιανοσύνη, μετά την διαφημίζουν και την σερβίρουν  στις ψυχές των παιδιών προς κατανάλωση χωρίς να ενδιαφέρονται ποιες πραγματικά είναι οι ψυχές αυτές, με τεράστιο όμως ενδιαφέρον για τις τσέπες των γονέων τους. 
       Εδώ στην Ελλάδα τέτοια φιγούρα δεν την έχουν ανάγκη τα παιδιά μας. Σας παρακαλώ από τα βάθη της καρδιάς μου, μην καλλιεργείτε στις ψυχούλες των παιδιών σας αυτό το κατασκεύασμα. Αντίθετα, σε συνεργασία με τους δασκάλους μας, τους κατηχητές μας, τους ιερείς στις εκκλησιές μας, μάθετε τους τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα, τον  Αρχιεπίσκοπο Καισαρείας της Καπαδοκίας στην πονεμένη Μικρά Ασία. Αυτόν έχουν ανάγκη τα παιδιά, τον πραγματικό Άγιο Βασίλη, που μαζί με τους άλλους δύο Ιεράρχες μας, τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, είναι οι προστάτες των νέων και της παιδείας, των δημόσιων και κατηχητικών σχολείων. Και αυτούς σαν πρότυπα οφείλουμε εμείς να τους διδάξουμε, οι γονείς, οι συγγενείς, οι ιερείς, οι κατηχητές, αν θέλουμε υγιή παιδιά σε μια κοινωνία αγάπης και ανθρωπιάς.

Σιγά, αλλά σταθερά συντελείται η Οικουμενιστικοποίηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας !







Πηγή: "Amen"
Κυριακή 15.12.13:  Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία ετελέσθη εις το Παρεκκλήσιο «Παναγία η Επισκέπτρια» εις το Μονακό, Χοροστατούντος της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου.
Παρευρέθησαν: Ο Εξοχ. Πρωθυπουργός του Μονακό, ο Υπουργός των Εσωτερικών, ο  Καθολικός Αρχιεπίσκοπος του Πριγκιπάτου Bernard BARSI, ...αρκετοί Άρχοντες του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ο Πρόεδρος και τα Μέλη του Δ. Σ. της Ορθόδοξης Ελληνικής Κοινότητας Νίκαιας Κ. Ακτής-Μονακό,  οι Εκπρόσωποι όλων των άλλων Χριστιανικών Δογμάτων του Πριγκιπάτου και πλήθος Ορθοδόξων πιστών όλων των δικαιοδοσιών του Πριγκιπάτου και πλήθος πιστών προσήλθαν, παρακολούθησαν την Θ. Λειτουργία και μετέλαβαν της θ. Κοινωνίας.
Οἱ καρδινάλιοι ἔγιναν τὸ ἀξεσουάρ τοῦ πατρ. Βαρθολομαίου: πανταχοῦ παρόντες!

Στην αντιφώνησή του ο Ιερατικώς Προϊστάμενος, πρωτοπρεσβύτερος Μιχαήλ ΣΕΛΙΝΙΩΤΑΚΗΣ (ὁ ὁποῖος ἐτιμήθη ἀπὸ τὸν Πατριάρχη) ἀνταπέδωσε, καὶ μεταξύ άλλων είπε:
 
Παναγιώτατε,
Πέραν και πάνω από λαούς, κράτη και εποχές, πέραν από ανθρώπινες αδυναμίες και σύνορα, πέραν απόνεκρούς κι άκαμπτους  τύπους και κανόνες, ο χριστιανισμός μόνον ενωμένος κι οικουμενικόςμπορεί να διαπεράσει τον κόσμο με το μήνυμα της αγάπης. Μόνον ενωμένος μπορεί ν’ ανοίξει διάπλατα τις ανθρώπινες ψυχές και να συμβάλει αποφασιστικά σ’ έναν καλύτερο κόσμο. Κι αυτή την ενότητα, Παναγιώτατε, την συμβολίζετε Εσείς!

ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Δαιμονισμός και Εξορκισμός στην Ορθόδοξη Εκκλησία
Του Αλέξανδρου Φ. Καραμπάτσου
Τα τελευταία έτη γίνεται αρκετός λόγος για το φαινόμενο του δαιμονισμού, των δαιμονικών επιρροών και του εξορκισμού. Πιο συγκεκριμένα, πολλοί ιερείς έχουν δεχτεί ερωτήσεις πιστών γύρω από τα θέματα αυτά ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ίσως τους ζητήθηκε ακόμη και να αναγνώσουν ευχές εξορκισμού. Παρόλα ταύτα αρκετές ανακρίβειες γράφονται και ακούγονται κατά καιρούς από διάφορους κύκλους, επιστημονικούς, παραψυχολογικούς ή άλλους. Με το άρθρο αυτό επιχειρούμε να παρουσιάσουμε αδρομερώς την πίστη, τη διδασκαλία και την μακραίωνη πρακτική της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας πάνω στο θέμα.
1. Εισαγωγικά
Δαιμονισμός στην ορθόδοξη παράδοση ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο ο άνθρωπος εξουσιάζεται ψυχοσωματικά από πονηρά πνεύματα. Αρκετά παραδείγματα δαιμονιζομένων ανθρώπων που θεραπεύτηκαν από τον Κύριο υπάρχουν στην Καινή Διαθήκη (Μάρκ. 1:23-27, Λουκά 4:33-35, 9:43, Ματθ. 10:1, Μάρκ. 16:17, Ματθ. 7:22) ενώ ο ίδιος έδωσε στους αγίους Του μαθητές εξουσία να εκβάλλουν δαιμόνια (Ματθ. 10:8, Μάρκ. 16:17-18). Επίσης οι περισσότεροι εκ των πατέρων της Εκκλησίας μας αναφέρονται στο θέμα των δαιμονικών επιρροών στα συγγράμματά τους.
2. Εξορκισμός των κατηχουμένων
Α) Η πρακτική της αρχαίας Εκκλησίας
Στα πρωτοχριστιανικά χρόνια η ιεροπραξία του εξορκισμού, που επιτελούνταν στους κατηχουμένους προ της βαπτίσεως τους, είχε ανατεθεί στους επτά διακόνους.1 Βασικός σκοπός των εξορκισμών που διαβάζονταν στους κατηχουμένους ήταν η εκδίωξη των πονηρών πνευμάτων που τυχόν εμφώλευαν στις ψυχές αυτών και η προετοιμασία τους για το ιερό βάπτισμα. Επειδή όμως οι ανάγκες της Εκκλησίας αυξήθηκαν λόγω της προσελεύσεως πολλών κατηχουμένων στους κόλπους της, ήδη από τον 3ο αιώνα ορίστηκε ειδική τάξη κληρικών που ονομάστηκαν «εξορκιστές» και ήταν επιφορτισμένοι με το έργο αυτό. Οι κληρικοί που αναλάμβαναν την διακονία αυτή επιλέγονταν από τον επίσκοπο (κανών ι΄ της εν Αντιοχεία Συνόδου, κανών κς΄ της εν Λαοδικεία Συνόδου). Οι ευχές του εξορκισμού διαβάζονταν στους κατηχουμένους όχι μια μόνο φορά αλλά επανειλημμένως και σε διαφορετικές ημέρες.2
Β) Η σύγχρονη πράξη

Εξορκισμοί σήμερα αναγιγνώσκονται κατά την ακολουθία «εἰς τό ποιῆσαι κατηχούμενον» που προηγείται του βαπτίσματος. Οι εξορκισμοί που διασώζονται στο κείμενο της ακολουθίας αυτής είναι μόνον ένα μέρος των ευχών που χρησιμοποιούνταν στην αρχαία Εκκλησία κατά την κατήχηση.3 Σήμερα ίσως προκαλεί εντύπωση το ύφος των εξορκιστικών αυτών ευχών στις οποίες εμφανίζεται ο διάβολος ως έχων τεράστια εξουσία ενώπιον του βαπτιζόμενου. Πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη ότι οι ευχές αυτές προϋπέθεταν ότι ο κατηχούμενος δεν ήταν νήπιο αλλά ενήλικος προ ολίγου ειδωλολάτρης, και ως εκ τούτου επιρρεπής σε δαιμονικές επιρροές.
3. Άλλες ευχές εξορκισμού

Στο Ευχολόγιο της Εκκλησίας μας υπάρχουν επτά «εὐχαί ἢτοι ἐξορκισμοὶ ἐπὶ πασχόντων ὑπὸ δαιμόνων» συγγραφείς των οποίων είναι οι μεγάλοι πατέρες της Εκκλησίας μας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος και Μ. Βασίλειος. Τέσσερις από τις ευχές αυτές απευθύνονται στον Θεό και ζητούν την θεία παρέμβασή του ώστε να ελευθερωθεί ο πάσχων από τη δαιμονική επιρροή (Ὁ Θεὸς τῶν θεῶν καὶ Κύριος τῶν κυρίων…, Ὁ Θεὸς τῶν οὐρανῶν, ὁ Θεὸς τῶν φώτων… του Μ. Βασιλείου και Ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος, ὁ λυτρωσάμενος τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων…, Ἐπικαλούμεθά σε, Δέσποτα, Θεὲ παντοκράτωρ… του ιερού Χρυσοστόμου). Οι υπόλοιπες ευχές απευθύνονται ευθέως στα πονηρά πνεύματα και με εκφράσεις που προκαλούν φρίκη και τρόμο τα επιτιμούν και τα διατάζουν να εξέλθουν από του πάσχοντος (Ἐξορκίζω σε τὸν ἀρχέκακον τῆς βλασφημίας… του Μ. Βασιλείου και Τὴν θείαν τε καὶ ἁγίαν, καὶ μεγάλην, καὶ φρικτήν, καὶ ἄστεκτον ὀνομασίαν… του ιερού Χρυσοστόμου).
Αξιοσημείωτο τυγχάνει το γεγονός ότι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει συνθέσει ειδική ακολουθία εξορκισμού η οποία αναθεωρήθηκε πρόσφατα και περιέχεται στο Ευχολόγιό της (Ritual Romanum). Στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν συνέβη το ίδιο πιθανότατα διότι η χρήση των ευχών αυτών, σε αντίθεση με τους εξορκισμούς των κατηχουμένων, ήταν ανέκαθεν και εξακολουθεί να είναι σπανία.
4. Μύθοι και η αλήθεια

Γεγονός τυγχάνει ότι ο πιστός λαός προβληματίστηκε για πρώτη φορά γύρω από τα θέματα του δαιμονισμού και του εξορκισμού όταν προβλήθηκαν κινηματογραφικές ταινίες οι οποίες τα διαπραγματεύτηκαν άμεσα αλλά με επιπολαιότητα. Εκεί παρουσιάστηκαν γεγονότα εν μέρει αληθή αλλά στην πλειοψηφία τους υπερτονισμένα και ανακριβή τα οποία προβλημάτισαν τον πιστό λαό που προσέτρεξε στους ιερείς απορών αν όχι τρομοκρατημένος από όσα είδε. Σε κάθε περίπτωση η σκηνοθετική ευρηματικότητα δεν εκφράζει την αλήθεια και την πίστη της Εκκλησίας γύρω από το φαινόμενο του δαιμονισμού. Η Εκκλησία εκφράζεται με βάση τη Γραφή, την παράδοσή της και την πατερική γραμματεία, στοιχεία στα οποία βασίστηκε για την καθιέρωση της πρακτικής που χρησιμοποιεί εδώ και αιώνες στο υπό εξέτασιν ζήτημα.



Κάποιοι θεωρούν ότι πρέπει να προστρέξουν σε μάγους και πνευματιστές κάθε είδους για να σωθούν από τα πονηρά πνεύματα, μη γνωρίζοντες ότι έτσι τους δίνουν μεγαλύτερη ισχύ εναντίον τους χρησιμοποιώντας τα σκοτεινά έργα του διαβόλου. Σε κάθε περίπτωση η μόνη αρμόδια και ικανή να λυτρώσει τους πάσχοντες από τη δαιμονική δοκιμασία είναι μόνον η Εκκλησία που γνωρίζει τον τρόπο με τον οποίο κάθε φορά ενεργεί.
5. Δαιμονισμός και ψυχική νόσος

Τυγχάνει γνωστό ότι ένα ποσοστό πασχόντων από συμπτώματα δαιμονισμού στην πραγματικότητα χρειάζονται επείγουσα ψυχιατρική βοήθεια και ότι ψυχικές νόσοι οι οποίες σήμερα είναι ιατρικά καταγεγραμμένες θεωρούνταν κάποτε περιπτώσεις δαιμονικής επιρροής.5
Για τους λόγους αυτούς η Εκκλησία πριν προχωρήσει σε εξορκισμό διεξάγει απαραιτήτως έρευνα για να διαπιστώσει εάν όντως βρίσκεται ενώπιον περιπτώσεως δαιμονισμού. Εξορκισμός διεξάγεται μόνον μετά από άδεια του οικείου επισκόπου η οποία εκδίδεται αφού πιστοποιηθεί με στοιχεία ότι ο πάσχων βρίσκεται υπό την επίδραση ακαθάρτων πνευμάτων και αποκλειστεί με βεβαιότητα η περίπτωση ψυχικής νόσου. Ο φωτισμένος πνευματικός δύναται να αναγνωρίσει τα σημεία του δαιμονισμού. Σε κάθε περίπτωση ο ιερεύς πρέπει να σκεφτεί σοβαρά το ενδεχόμενο δαιμονισμού όταν ο πάσχων παρουσιάζει υπερφυσικές ικανότητες που δεν απαντώνται στους υπολοίπους ανθρώπους (πχ. γνωρίζει μυστικά, ομιλεί ξένες γλώσσες που ποτέ δεν διδάχτηκε, παρουσιάζει υπερβολική μυϊκή δύναμη σε σχέση με την ηλικία ή τη διάπλασή του κλπ.).
6. Συμπεράσματα

Πολλοί άνθρωποι από άγνοια ή από φόβο αρνούνται να πιστέψουν στην ύπαρξη του διαβόλου και της επιρροής που ασκεί στους δαιμονιζομένους. Οι πατέρες γράφουν ότι η μεγαλύτερη νίκη του διαβόλου επί του ανθρώπου είναι τον πείσει ότι δεν υπάρχει διότι με τον τρόπο αυτό ο άνθρωπος μένει ακάλυπτος απέναντι στα τεχνάσματα που ο πονηρός μεταχειρίζεται εναντίον του.
Είναι φανερό ότι το φαινόμενο του δαιμονισμού είναι μια υπαρκτή πραγματικότητα που δεν χωρεί αμφισβήτηση. Παρόλα ταύτα εάν ο άνθρωπος ζει μια ζωή πλήρη θεϊκής χάριτος, εάν αισθάνεται μέσα του τη ζωντανή παρουσία του «τόν διάβολον καταπατήσαντος» Χριστού και εάν νιώθει ότι τα διαβήματά του κατευθύνονται σύμφωνα με τις θείες Του εντολές, δεν έχει να φοβηθεί καμιά δαιμονική επιρροή και καμιά σατανική επενέργεια διότι έχει «ἰσχὺν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ» (α΄ ευχή εξορκισμού Μ. Βασιλείου).
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Mastrantonis G., Excorsism, Greek Orthodox Archdiocese of America, New York 1990
2. Φουντούλη Ι., Τελετουργικά Θέματα, Εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 2002, σελ.180,
Τρεμπέλα Π., Μικρόν Ευχολόγιον τ. Α΄ (έκδοση β΄), Εκδόσεις Aδελφότητος Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα 1998, σελ. 276-277
3. Φουντούλη Ι., όπ.π., σελ.180
4. Τρεμπέλα Π. όπ.π., σελ. 276
5. Papademetriou G., “Exorcism and the Greek Orthodox Church”. Στο Exorcism through the Ages, Philosophical Library, New York 1974
6. The Roman Ritual, The Bruce Publishing Company, Milwaukee 1964

"Τη μυστική εν φόβω τραπέζη προσεγγίσαντες πάντες". Θεολογικό σχόλιο στη Μεγάλη Πέμπτη

  Του ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου - Καθηγητού «Τη Αγία και Μεγάλη Πέμπτη οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι θείοι Πατέρες, αλληλοδιαδόχως εκ τε τ...