Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ [1] «Ὁ κόσμος μᾶς θέλει σήμερα ν᾽ ἀσχολούμεθα πιὸ πολὺ μὲ τοὺς ἄλλους κι ὄχι μὲ τὸν ἑαυτό μας» (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

πηγή

 Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ μοναχοῦ Μωυσέως Ἁγιορείτου

«Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ»,
σελ. 14-18ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 2006

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

[Α´]

.         Ὁ ἄνθρωπος στὸ τολμηρὸ παιχνίδι του μὲ τὴν ἐλευθερία, ὡς καταχραστὴς τῆς θεοσδοτης δωρεᾶς τῆς ἱερῆς ἐλευθερίας, ἁμαρτάνει, αὐτοθεώνεται καὶ θέτει τὸν ἑαυτό του κέντρο τοῦ κόσμου. Ὑψώνει τὸ ἐγώ του, ἀπομονώνεται καὶ προγεύεται θάνατο μὲ τὴν ἀκοινωνησία του. Ἔτσι ὁ κύριος ἐχθρὸς τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ ἴδιος ὁ κακὸς ἐαυτός του. Παρασύρεται ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν πλεονέκτη ἑαυτό του καὶ νωχελικὰ κι ἀναντίδραστα τὸν ἀκολουθεῖ πάκουα. Ἀποτελεῖ λοιπὸν βασικὸ ἐμπόδιο τῆς σωτηρίας μας. Ὁ ἀγώνας μας ἔγκειται στὴν ἀπελευθέρωσή μας ἀπὸ τὸν ἀντίπαλο δόλιο ἑαυτό μας, στὴ νίκη μας ἐπ᾽ αὐτοῦ μὲ τὸ ξερίζωμα τῶν ἀντιθέων παθῶν καὶ τὴν καλλιέργεια τῶν ἐνθέων ἀρετῶν. Ἡ ἀποκατάσταση τῶν σχέσεων τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν ἑαυτό του, κατὰ τὸν π. Μιχαὴλ Καρδαμάκη, ἀποτελεῖ συμφιλίωση μαζί του, ἀποειδωλοποίηση κι ἀναζήτηση τοῦ ἑαυτοῦ του στὸν Θεό.
.         Ἡ μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ αὐτογνωσία συντείνει στὴν ἀποβολὴ τῆς δαιμονοφορούμενης ἐγωκεντρικότητος. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἔχει θέσει σὲ κεντρικὴ θέση τῆς ζωῆς του τὸν Θεό, δὲν πιστεύει, δὲν ἐλπίζει καὶ δὲν ἐμπιστεύεται τὸν Θεό, φυλακίζεται στὸ ἐγώ του. Ἀπομακρυνόμενος ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν συνάνθρωπο καὶ τὸν πραγματικὸ καὶ ὅλο ἑαυτό του ὁ ταλαίπωρος ἄνθρωπος δημιουργεῖ ἕνα πλαστὸ ἑαυτὸ ποὺ τὸν παραπλανᾶ. Ἔχει μεγάλη σημασία κι ἀξία ν᾽ ἀσχοληθεῖ κανεὶς ὀρθὰ μὲ τὸν ἑαυτό του. Δὲν εἶναι διόλου ἀσήμαντη πράξη. Ὁ κόσμος μᾶς θέλει σήμερα ν᾽ ἀσχολούμεθα πιὸ πολὺ μὲ τοὺς ἄλλους κι ὄχι μὲ τὸν ἑαυτό μας. Μερικοὶ μάλιστα τὸ ἔργο αὐτὸ τὸ θεωροῦν κι ἐγωιστικό. Ἂν ὅμως δὲν γνωρίσουμε καὶ βοηθήσουμε τὸν ἑαυτό μας, δὲν μποροῦμε νὰ βοηθήσουμε καὶ τοὺς ἄλλους, κατὰ τὸν ἔξοχο λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Πρῶτα θὰ καθαριστοῦμε κι ὕστερα θὰ καθαρίσουμε, πρῶτα θὰ φωτισθοῦμε, κι ὕστερα θὰ φωτίσουμε.
.        Ὁ ὅσιος Ἐφραὶμ ὁ Σύρος εἶχε βοηθηθεῖ ἀπὸ τὴν μακρά του ἄσκηση κι οἱ λόγοι του καρπὸς ἐμπειρίας καὶ θείας φώτισης μᾶς κατανύσσουν, βοηθοῦν καὶ φωτίζουν. Λέγει ὅτι ἡ παντοτινή μας ἐργασία εἶναι ὅπως ὁ ἔσω ἄνθρωπος καταστεῖ εὐάρεστος σ᾽ Αὐτὸν ποὺ ἐτάζει καρδιὲς καὶ νεφροὺς καὶ νὰ καταφρονήσουμε τὰ περιττὰ κι ἀνωφελῆ. Ὁ χριστιανὸς καλεῖται πάντα πρώτιστα νὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὸν ἐσωτερικὸ καλλωπισμό του. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος παρακαλεῖ στὴν ἐπιστολή του τοὺς Ἐφεσίους ν᾽ ἀγωνισθοῦν γιὰ νὰ κατοικήσει ὁ Χριστὸς στὶς καρδιές τους μὲ τὴν θερμὴ πίστη τους κι ἑδραιωμένοι μὲ τὴν ἀγάπη. Ὁ καλλιεργημένος ἐσωτερικὰ ἄνθρωπος εἶναι κι ἐξωτερικὰ ὡραῖος μὲ τὸν στολισμὸ τῶν ἀρετῶν· πράος, εἰρηνικός, γαλήνιος, ταπεινός, ἠσύχιος καὶ νηφάλιος. Ἡ ἐσωτερικὴ νηνεμία δύναται νὰ φυλάει τὸν ἄνθρωπο ἤρεμο παρὰ τὴν ἐξωτερικὴ ἀνησυχία. Ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος Σιλουανός: «ὁ οὐρανὸς μὲ τὴν γῆ νὰ ἑνωθεῖ, δὲν φοβᾶμαι»!
.         Ἡ Ἁγία Γραφὴ καὶ ἡ θεόπνευστη ἁγιοπατερικὴ σοφία μᾶς καλεῖ νὰ ἐπιστρέψουμε καὶ νὰ βροῦμε τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς μας. Ὁ ἅγιος Νεῖλος ὁ Ἀσκητὴς λέγει: «Στρέψου μέσα σου καὶ κλείσου στὸ ταμιεῖον τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐκεῖ θὰ βρεῖς τὸν Κύριό σου»! Ἀσχολούμενος κανεὶς μὲ τὸν ἑαυτό του δὲν ἀγνοεῖ κι ἀδιαφορεῖ γιὰ τοὺς ἄλλους ἀσφαλῶς, δὲν τοὺς παραβλέπει καὶ προσπερνᾶ ἀφιλάνθρωπα, δὲν ζεῖ στὸν δικό του κόσμο, ὅπως θὰ λέγαμε, ἀλλὰ δὲν κινεῖται κριτικὰ κι ἐπικριτικά, φλυαρώντας καὶ κουτσομπολεύοντας τοὺς πλησίον, τὰ γεγονότα καὶ τὶς καταστάσεις περίεργα. Ὅπως λέγει ἕνας ὅσιος, ὅταν ἔχεις ἕνα νεκρὸ στὸ σπίτι σου, δὲν ἀσχολεῖσαι μὲ τίποτε ἄλλο! Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς λέγει: «μὴ ζητᾶς μακριά σου τὸν Κύριο, ἀλλὰ μέσα σου»!
.         Αὐτὸς ποὺ βρῆκε τὴν εἰρήνη στὴν καρδιά του, βρῆκε τὸν Χριστό. Ὁ λαοφίλητος ἅγιος Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ ἔλεγε: «Βρὲς τὴν εἰρήνη στὴν καρδιά σου καὶ χιλιάδες κόσμος θὰ σωθεῖ»! Ὁ κόσμος κουράσθηκε ἀπὸ τὰ πολλὰ καὶ παχειὰ λόγια κι ἐναγώνια ζητᾶ τὸ βιωμένο παράδειγμα. Ὅλος ὁ βίος τῆς Θεοτόκου εἶναι μία ἀπέραντη σιωπή. Τῆς Παναγίας μιλοῦσε ἡ ζωή της κι ὄχι τὸ στόμα της. Εἶχε γνωρίσει τὸν ἑαυτό της, εἶχε ἀγαπήσει πολὺ τὸν Θεό, ἦταν πάντα καθαρή, γνήσια, ταπεινὴ καὶ ἀνεπανάληπτα σεμνή. Τὸ καλύτερο κήρυγμα τοῦ Ἁγίου Ὄρους, εὔστοχα εἶπαν, εἶναι ἡ σιωπή του! Στὸ Γεροντικὸ ἀναφέρεται πὼς ἕνας μοναχὸς ἐπισκεπτόμενος ἕνα Γέροντα δὲν τοῦ ἔκανε ἐρωτήσεις. Ὅταν ὁ Γέροντας διερωτήθηκε, τοῦ ἀπάντησε ἐκεῖνος ὁ μοναχός: Μοῦ φθάνει ποὺ σὲ βλέπω! Διδασκόταν ἀπὸ τὴν εἰρηνική του μορφὴ καὶ μόνο. Σήμερα ἐμεῖς ἀκαλλιέργητοι ἐσωτερικά, μὴ γνωρίζοντας καλὰ οὔτε τὸν ἑαυτό μας, θέλουμε νὰ βάλουμε τὸν καθένα στὴν θέση του μὲ αὐστηρὰ καὶ πικρὰ λόγια. Δὲν θέλουμε νὰ καθυστεροῦμε στὴν προσευχή. Δὲν θέλουμε τελικὰ τὴν ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ στὴν ζωὴ τὴν δική μας καὶ τῶν ἄλλων, ἀφοῦ πιστεύουμε ὅτι ἐμεῖς μόνοι μας ξέρουμε πάντα τί θὰ κάνουμε καὶ θεωροῦμε ὅτι ἐμεῖς θὰ διορθώσουμε καὶ θὰ βοηθήσουμε τοὺς ἄλλους. Δὲν ἐμπιστευόμαστε δηλαδὴ πολὺ τὸν Θεὸ καὶ τοῦτο, φρονοῦμε, εἶναι ἀποτέλεσμα ἐλλειποῦς αὐτογνωσίας.