Η Μεγάλη Εβδομάδα μέσα από την Βυζαντινή τέχνη

15/4/11

πηγή: Πατερικός

Η στιγμή της Αναστάσεως του Λαζάρου κατά τον ευαγγελιστή Ιωάννη.

«Και ταύτα ειπών φωνή μεγάλη εκραύγασε· Λάζαρε, δεύρο έξω» (Και όταν τα είπε αυτά, κραύγασε με δυνατή φωνή: Λάζαρε, έλα έξω!).

Ο στίχος αυτός, αν και βρίσκεται προς το τέλος της περικοπής του Ευαγγελίου, εν τούτοις από πλευράς νοημάτων και σημασίας είναι το κέντρο της. Όλα τα μέχρι τώρα που έγραψε ο Ευαγγελιστής στην περικοπή, και όλα τα μετά από αυτά, ως λόγια και ως γεγονότα, έχουν την αναφορά τους στον στίχο αυτό. Δηλαδή στη μεγάλη, δυνατή φωνή του Κυρίου, και στον λόγο του: «Λάζαρε, δεύρο έξω».
Κι’ ας αρχίσουμε από το πρώτο. Ο άγιος Ιππόλυτος Ρώμης λέει για τη δύναμη της φωνής του Κυρίου: «Ω δύναμη της φωνής, που θρυμμάτισε τον άδη, αφού συνέτριψε τις χάλκινες πύλες του και αφού έσπασε τους σιδερένιους μοχλούς και έστρωσε

κατά γης τον διάβολο και κατήργησε τον θάνατο και ανέστησε τον νεκρό. Ω δύναμη της φωνής, που ένωσε τα χωρισμένα μέλη σε ένα και ανόρθωσε και επανέφερε τον νεκρό από την ανυπαρξία στη ύπαρξη! Ω δύναμη της φωνής, που σήκωσε τον τετραήμερο νεκρό σαν να ξυπνούσε από τον ύπνο και τον δεμένο με ταινίες τον έβγαλε από τον τάφο, ικανό να λύσει εύκολα τα δεσμά του και να τρέξει γρήγορα. Προσήλωσε, αγαπητέ μου, τον νου σου στη φωνή αυτή και θα βρεις ότι ο ίδιος λόγος, ο οποίος κατά τη δημιουργία του κόσμου είπε: ας γίνει φως και έγινε φως. Ας γίνουν φωστήρες στο στερέωμα του ουρανού (Γεν. α 3, 14) και έγιναν, λέει τώρα: Λάζαρε, έλα έξω. Και οι σάρκες, που αποσυντέθηκαν και διαλύθηκαν, επανέρχονταν στις κοιλότητές τους, και οι τρίχες, που είχαν πέσει, ξαναεβρίκαν τη θέση τους και φυτεύονταν στα μέλη. “Λάζαρε έλα έξω”, και ο νεκρός ανασταινόταν, και μολονότι είχε τέσσερις ημέρες πεθαμένος, ήταν όμοιος με άνθρωπο που δεν είχε ποτέ πεθάνει. “Λάζαρε, έλα έξω”, και η ψυχή ανελκυόταν από τα καταχθόνια, χωρίς ο διάβολος να αντιλέγει, χωρίς ο θάνατος να αντιπαλεύει, και με χαρά αναγνώριζε το κατοικητήριό της».
«Επειδή ήταν μακρυά η ψυχή», λέει ο Αμμώνιος, ο πρεσβύτερος Αλεξανδρείας, «φωνάζει με δυνατή φωνή ο Κύριος, και δεν βρισκόταν στο μνήμα, όπως μυθολογούν τα παιδιά των ειδωλολατρών Ελλήνων. Και η κραυγή του Κυρίου, ήταν προτύπωση της μεγάλης σάλπιγγας που πρόκειται να ηχήσει κατά την κοινή ανάσταση. Θεοπρεπής και βασιλική η εντολή».
«Κραύγαζε με δυνατή φωνή», λέει ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός, «δείχνοντας ότι καλεί την ψυχή που δεν είναι παρούσα, αλλά απούσα μακρυά. Και για να ακούσουν όλοι οι παρόντες την εξουσιαστική αυτή διαταγή, και όταν δουν το έργο να πραγματοποιείται, να εννοήσουν γι’ Αυτόν κάτι το υψηλό και θεοπρεπές».
Πολύ χαρακτηριστικό για την περίπτωση είναι αυτό που λέει ο Θεοφάνης ο Κεραμεύς: «Όταν ανέστησε τη θυγατέρα του Ιαείρου, και όταν έδωσε πάλι ζωή στον γιό της χήρας, δεν φαίνεται να έκραξε με δυνατή φωνή, αλλά κρατώντας το χέρι και με ήρεμη φωνή, στη μεν θυγατέρα είπε Κοριτσάκι σήκω· (Ματθ. θ’ 25), στον δε γιό «Σου λέω, σήκω επάνω» (Λουκ. ζ’ 14). Όμως έδώ, στον Λάζαρο φώναξε με δυνατή φωνή. Γιατί; Διότι εκείνοι είχαν πρόσφατα πεθάνει και η ψυχή τους βρισκόταν πλησίον του σώματος (διότι η φωνή των Πατέρων μας πείθει πως μέχρι την τρίτη ημέρα η ψυχή επισκέπτεται το σώμα της), την ψυχή όμως του Λαζάρου καλώντας την από μακρυά, έκραξε με δυνατή φωνή. Και επειδή είχε πει πριν στους Ιουδαίους πως πλησιάζει ο καιρός, έφτασε κιόλας, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν (Ιωάν. ε 25), εκπληρώνει την υπόσχεση. Και με την ισχυρή φωνή χαρίζει ζωή στον νεκρό, για να γίνει γνωστό ότι, όπως ακριβώς ο Πατέρας, έτσι και ο Υιός, σ’ όσους θέλει δίνει ζωή. Αυτή η φωνή θα ακουστεί σαν σάλπιγγα κατά την τελευταία ημέρα και θα αναστηθούν οι νεκροί. Ίσως πάλι ο Χριστός να κραύγασε με δυνατή φωνή θέλοντας να επισημάνει πως ο λόγος Του είναι δραστήριος και μέγας και ισχυρός».
Ας έλθουμε όμως τώρα και στα ίδια τα λόγια του Κυρίου που τα είπε κραυγάζοντας. Δηλαδή τις τρεις λέξεις «Λάζαρε, δεύρο έξω».
Ο ιερός Θεοφύλακτος σημειώνει σχετικά: «Δεν είπε, στο όνομα του Πατέρα μου, Λάζαρε έλα έξω, ούτε, Πατέρα, ανάστησέ τον, αλλά με αυθεντία, φράσσοντας όλα τα στόματα που έλεγαν πως Αυτός είναι κατώτερος από τον Πατέρα. Διότι τί θα γινόταν ίσο αυτής της εξουσίας, από το ότι διαλεγόταν με τον πεθαμένο σαν να ήταν ζωντανός και έλεγε, Λάζαρε έλα έξω; Και πραγματοποιήθηκε ο λόγος τώρα, που λέει έρχεται ώρα, που οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν. Διότι, για να μη νομίσει κανείς ότι από άλλον έλαβε την ενέργεια, προλέγει αυτό, το οποίο επρόκειτο να δείξει με τα έργα.
Και ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός γράφει: «Και δεν είπε, “Αναστήσου”, αλλά έλα έξω. Διαλέγεται με τον πεθαμένο, σαν να είναι ζωντανός. Διότι στον Θεό οι νεκροί ζουν».
Κατ’ εξαίρεση, τον Λάζαρο τον φωνάζει με το όνομά του. Γιατί; Απαντά ο Απολινάριος Λαοδικείας: «Το να τον καλέσει με το όνομά του τον νεκρό, ήταν σημείο της φιλίας. Διότι, τον μεν νεαρό, που ανέστησε, τον καλούσε νεανίσκο λέγοντας Σου λέω νεανίσκε, σήκω (Λουκ. ζ’ 4), και το ίδιο και την κόρη “κορίτσι, σε διατάζω να σηκωθείς” (Μάρκ. ε’ 41), όμως τον φίλο… τον προσκαλεί με το όνομα, για να είναι σημάδι της αναστάσεως εκείνων που ονομάζονται από τον Κύριο φίλοι Του».
Γιατί ο Κύριος μόνο μια φορά είπε αυτά τα λόγια και όχι περισσότερες; «Δεν διπλασίασε τον λόγο», λέει ο ιερός Χρυσόστομος, «για να αναστηθεί μόνο ένας και να μη τρέξει στον δρόμο άτακτα το σύνολο των νεκρών. Ζητώ έναν νεκρό, να μη έλθετε όλοι. Διότι ο καιρός για πρόσκληση όλων δεν έχει ακόμη φθάσει».
Τέλος, για τον λόγο του Κυρίου προς τον νεκρό Λάζαρο ο άγιος Αμφιλόχιος Ικονίου λέει: «Ο Δεσπότης είναι που καλεί, και κανένας δεν αντιλέγει. “Λάζαρε, έλα έξω’ και πληροφόρησε την αδελφή σου Μάρθα ότι διατάζω και δεν παρακαλώ. Λάζαρε, έλα έξω, βγες, πριν να κατέβω εγώ. Σ’ εσένα ο αρραβώνας, σ’ εμένα το τέλειο. Λάζαρε, έλα έξω.
Κι εσύ, φίλε, που ακούς το Λάζαρε, έλα έξω, μη νομίσεις πως ο Κύριος το επανέλαβε πολλές φορές. “Μια φορά μίλησε” (Ψαλμ. ξα’ 12) κι αυτόν που έπλασε τον ανέστησε. Ούτε, βέβαια, έκλαψε όπως ο Ηλίας (Γ’ Βασ. ιζ’ 20), ούτε ήταν σε απορία όπως ο Ελισαίος (Δ’ Βασ. δ’ 27). Με μια φωνή ξύπνησε αυτόν που κοιμόταν κοντά του λέγοντας Λάζαρε, έλα έξω. Ένας ο λόγος και διάφορα τα θαύματα που έκανε. Μόνο που φώναξε ο Κύριος “Λάζαρε, έλα έξω” κι αμέσως συμπληρωνόταν οι σάρκες του, ξαναφυτεύονταν οι τρίχες, οι αρμοί του σώματος ξανασυνδέονταν, οι φλέβες ξαναγέμιζαν με καθαρό αίμα. Ο άδης από κάτω κλαίγοντας προέπεμπε τον Λάζαρο. Η ψυχή του Λαζάρου που ήταν φυλακισμένη και παρηγορούμενη από τους αγίους Αγγέλους, ξαναέμπαινε μέσα στο σώμα του ιδίου. Και το πιό ένδοξο από όλα ήταν το ότι ήταν δεμένος από παντού στα πόδια και στο πρόσωπο με ταινίες, και βάδιζε χωρίς να εμποδίζεται».

(Γ. Β.  Μαυρομάτη, «Η Ανάσταση του Λαζάρου», εκδ. «Τέρτιος»)

Ποιό είναι το βαθύτερο νόημα της Αναστάσεως του Λαζάρου

 

 

Ο λόγος σε τέτοια σοβαρά και μεγάλα θέματα ανήκει πάντοτε στους Πατέρες της Εκκλησίας, που έγραψαν θεόπνευστα. Έτσι, ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης παίρνοντας αφορμή από τον λόγο του Κυρίου, που χαρακτηρίζει τον Λάζαρο φίλο Του, λέει πως στο πρόσωπο του Λαζάρου όλοι οι άνθρωποι ονομάζονται φίλοι Του και συμφιλιώνονται μαζί Του, όταν φυσικά το θέλουν. Λέει επί λέξει ο άγιος Θεόδωρος.
«Και ενώ βάδιζε ο Χριστός στον δρόμο, λέει φανερά στους μαθητές Του: “Ο φίλος μας Λάζαρος κοιμήθηκε αλλά πηγαίνω να τον ξυπνήσω” (Ιωάν. ια’ 11). Μεγάλο πράγμα το ότι ο Λάζαρος αξιώθηκε να ονομασθεί φίλος από τον Δεσπότη των όλων! Πόσο απερίγραπτη συγκατάβαση, που φθάνει σε τόσο μεγάλο βαθμό ταπεινώσεως, ώστε να ονομάζει τον άνθρωπο φίλο! Στο πρόσωπο του Λαζάρου όλο το ανθρώπινο γένος, που από πολύ παλιά με την παρακοή του πρωτοπλάστου είχε γίνει εχθρικό, υιοθετώντας το, το συμφιλιώνει, και εμείς, που κάποτε ήμασταν μακριά με τη διάσταση της έχθρας, που έφερε η αμαρτία, τώρα πλησιάζουμε με τη θεϊκή αγάπη, και εμείς, που είχαμε κληρονομήσει την πρόσκαιρη και θνητή ζωή, γινόμαστε αθάνατοι με τη θεότητα του Λόγου, ο οποίος ενώθηκε με εμάς. Γιατί λέει, ο Λόγος σαρκώθηκε και έμεινε ανάμεσά μας, και από πλήρωμα αυτόν λάβαμε όλοι εμείς (Α’ Ιωάν, α 14-16)».
Η τοποθέτηση αυτή του αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου μας οδηγεί σε μια άλλη αλήθεια “κρυμμένη” στο γεγονός της αναστάσεως του Λαζάρου.
Δηλαδή, έκτος του ότι είναι ο προάγγελος της Αναστάσεως του Χριστού, είναι και προτύπωση της κοινής αναστάσεως όλων των ανθρώπων, όταν θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου μας. Όπως το ψάλλουμε θριαμβευτικά και στο Απολυτίκιο της γιορτής: «Την κοινήν ανάστασιν προ του σου πάθους πιστούμενος εκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον Χριστέ ο Θεός». Με την ανάσταση του Λαζάρου ο Χριστός έδωσε τη βεβαιότητα ότι θα αναστήσει όλους τους ανθρώπους. Δηλαδή, όχι μόνον οι δίκαιοι και οι αμαρτωλοί να αφανισθούν, αλλά θα αναστηθούν όλοι, δίκαιοι και αμαρτωλοί, και θα παρουσιασθούν μπροστά στο φοβερό βήμα του Χριστού.
Η δεσποτική παρουσία του Χριστού μπροστά στον τάφο και τον θάνατο, η προστακτική Του φωνή, που επέστρεψε την ψυχή του Λαζάρου στο νεκρό του σώμα, η ανάσταση του Λαζάρου και η παρουσία του στο σπίτι του με τους δικούς του είναι μια προτύπωση και μια βεβαίωση εκείνων, που πρόκειται να γίνουν κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Και όπως λέει και ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, πραγματικά ο Χριστός έκανε αυτό το θαύμα ως τύπο «της γενικής αναστάσεως των νεκρών».
Πρέπει να επισημανθεί πως υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ της αναστάσεως του Λαζάρου και της αναστάσεως των ανθρώπων που θα γίνει κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Ο Λάζαρος μετά την ανάσταση του είχε το ίδιο σώμα που είχε και πριν και όχι πνευματικό, με όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της φθαρτότητας και θνητότητας, γι’ αυτό και είχε ανάγκη της τροφής και όλων των αναγκαίων για τη συντήρηση του σώματος. Γι’ αυτό εξάλλου και αργότερα πέθανε. Δηλαδή παρά την ανάστασή του, απέκτησε θνητό και προσωρινό σώμα. Τα σώματα όμως των ανθρώπων κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, κατά την οποία θα αναστηθούν, θα είναι πνευματικά και δεν θα έχουν ανάγκη τροφής, ύπνου, πόσεως και ενδυμάτων.
Και για το ίδιο θέμα μια αρχαία φωνή, του αγίου Ιππολύτου Ρώμης, προτρέπει τον καθένα μας: «Αγαπητέ, βλέποντας το θεϊκό έργο αυτών των θαυματουργιών, μην αμφιβάλλεις πλέον για την ανάσταση. Ο Λάζαρος ας σου γίνει καθρέφτης, και βλέποντας σε αυτόν τον εαυτό σου, πίστευε στην ανάσταση των νεκρών. Διότι η ίδια φωνή του Χριστού θα μας αναστήσει όλους εμάς, όπως λέει κάπου ο απόστολος Παύλος: ‘θα σαλπίσει και οι νεκροί να αναστηθούν άφθαρτοι (Α’ Κορ. ιε’ 52), με τη Χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού».

Η Γιορτή της Αναστάσεως του Λαζάρου

Η γιορτή της Αναστάσεως του Λαζάρου, που σήμερα τελείται το Σάββατο προ της Κυριακής των Βαΐων την παλιά εποχή γιορταζόταν μαζί με την Βαϊοφόρο. Κατ’ αυτήν στα Ιεροσόλυμα είχε καθιερωθεί ήδη από τον δ’ αιώνα να γίνεται μεγάλη λιτανεία. Τα πλήθη του λαού έχοντας επικεφαλής τον Επίσκοπο ξεκινούσαν από το όρος των Ελαιών μετά από την Ακολουθία, που γινόταν εκεί, διέτρεχαν όλη την πόλη και έψαλλαν ύμνους μαζί με την επαναλαμβανόμενη επωδό «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».
Αργότερα, και πιθανόν αρχές του ζ’ αιώνα η γιορτή του Λαζάρου χωρίσθηκε από τη γιορτή της Βαϊοφόρου για την εξής αιτία:
Την προ της Κυριακής των Βαΐων Παρασκευή, έληγε η νηστεία των σαράντα ημερών και μέχρι την Κυριακή μεσολαβούσε το Σάββατο, χωρίς νηστεία και χωρίς καμιά γιορτή. Έτσι η γιορτή της Αναστάσεως του Λαζάρου μετατέθηκε το Σάββατο και ξεχωρίστηκε από τη Βαϊοφόρο Κυριακή. Ό,τι απέμεινε από την άλλοτε κοινή γιορτή μέχρι σήμερα είναι το Απολυτίκιο «Την κοινήν ανάστασιν…», το οποίο ψάλλεται και στις δύο γιορτές.

 Επειδή η μεγάλη αυτή γιορτή της   Αναστάσεως του Λαζάρου είναι όπως ψάλλει η Εκκλησία μας «της παλιγγενεσίας προοίμιον σωτήριον» και προανακήρυξη της Αναστάσεως του Χριστού, ο οποίος ανέστησε τον Λάζαρο, γι’ αυτό και η Ακολουθία του Όρθρου και της Θ. Λειτουργίας έχει λάβει αναστάσιμο χαρακτήρα και περιεχόμενο. Έτσι από το Σάββατο του Λαζάρου και μέχρι την Κυριακή του Θωμά, στις Ακολουθίες των μεγάλων Δεσποτικών Εορτών, που μεσολαβούν, «σχολάζει η Παρακλητική» και δεν ψάλλεται κανένα Μαρτυρικό ή Θεοτόκιο της.
Επίσης κατά το διάστημα αυτό (από Λαζάρου μέχρι Θωμά) απαγορεύεται η τέλεση Μνημοσύνων με κόλλυβα.

α) Το Απολυτίκιο.  Ήχος α’.

Την κοινήν Ανάστασιν προ του σου πάθους πιστούμενος, εκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον, Χριστέ ο Θεός· όθεν και ημείς ως οι Παίδες, τα της νίκης σύμβολα φέροντες, σοι τω νικητή του θανάτου βοώμεν· Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονό­ματι Κυρίου.
(Χριστέ, ο Θεός μας, δίνοντας βεβαίωση για το ότι θα αναστηθούν όλοι οι άνθρωποι, ανέστησες από τους νεκρούς τον Λάζαρο, πριν από το πάθος Σου. Γι’ αυτό κι’ εμείς σαν τα παιδιά, κρατώντας τα σύμβολα της νίκης, τους φοίνικες, φωνάζουμε δυνατά σ’ Εσένα τον νικητή του θανάτου: Δόξα στον Ύψιστο Θεό. Ευλογημένος είναι Αυτός, που έρχεται σταλμένος από τον Κύριο).

β) Το Κοντάκιο.  Ήχος β’. Τα άνω ζητών.

Η πάντων χαρά, Χριστός η αλήθεια, το φως η ζωή, του Κόσμου η ανάστασις, τοις εν γη πεφανέρωται, τη αυτού αγαθότητι και γέγονε τύπος της αναστάσεως, τοις πάσι παρέχων θείαν άφεσιν.

Ο Χριστός, ο οποίος είναι η χαρά όλων, η αλήθεια, το φώς, η ζωή, η ανάσταση του κόσμου, με την αγαθότητά Του φανερώθηκε στους κατοίκους της γης. Και έγινε ο τύπος της αναστάσεως παρέχοντας σε όλους τη θεία συγχώρηση των αμαρτιών.


(Γ.Β.Μαυρομάτη, «Η Ανάσταση του Λαζάρου», εκδ. Τέρτιος)

Μεγάλη Εβδομάδα

Την ψυχωφελή πληρώσαντες Τεσσαρακοστήν,

και την Αγίαν Εβδομάδα του Πάθους σου

αιτούμεν κατιδείν Φιλάνθρωπε,

του δοξάσαι εν αυτή τα μεγαλεία σου

και την άφατον δι ημάς οικονομίαν σου,

ομοφρόνως μελωδούντες· Κύριε δόξα σοι.

πρωτ. Πολυκ.Τύμπας, Πώς θα τον υποδεχθούμε;

πρωτ. Πολυκ.Τύμπας, Πώς θα τον υποδεχθούμε;

Του πρωτ. Πολυκ. Γρ. Τύμπα

«Προ εξ ημερών του Πάσχα ήλθεν Ιησούς εις Βηθανίαν (Ιω. ιε΄ 1), όπου προ ολίγων ημερών ανέστησε από τους νεκρούς τον τετραήμερο Λάζαρο. Η Μάρθα και η Μαρία, αδελφές του Λαζάρου και αφοσιωμένες μαθήτριες του Ιησού, τον υποδέχθηκαν στο φιλόξενο σπιτικό τους με πολύ σεβασμό, αγάπη και ευγνωμοσύνη. Του έκαμαν μάλιστα μεγάλο δείπνο και με κάθε τρόπο προσπάθησαν να του εκφράσουν το θερμό τους «ευχαριστώ» για τη μεγάλη ευεργεσία του Θεού.

Τίθεται για μας το ερώτημα: Εμείς σήμερα πώς πρέπει να υποδεχθούμε τον θεάνθρωπο Ιησού «ερχόμενον προς το εκούσιον πάθος του; Την άλλη μέρα ο Κύριος ξεκίνησε με τους μαθητές του για να έλθει στα Ιεροσόλυμα. Πλησίαζε η μεγάλη εορτή του Πάσχα. Χιλιάδες Ιουδαίοι έφθασαν εκεί από τα πέρατα του κόσμου για να γιορτάσουν την έξοδό τους από την Αίγυπτο.

Μόλις τώρα ο όχλος πληροφορήθηκε τον ερχομό του Ιησού Χριστού έτρεξαν έξω από τα τείχη της πόλεως να τον προϋπαντήσουν κρατώντας κλάδους φοινίκων και βαΐων. Ο Κύριος καθισμένος επί πόλον όνου μπήκε στην ιερή πόλη. Η είσοδος του Κυρίου ήταν θριαμβευτική και ο ενθουσιασμός του λαού ανυπόκριτος. Υποδεχόταν πράγματι ως βασιλέα τον απόγονο του Δαβίδ. Και ‘μεις πρέπει να πιστέψουμε απόλυτα, ότι ο Ιησούς Χριστός, είναι όχι μόνο προφήτης και αρχιερέας, αλλά και αιώνιος βασιλιάς. Αυτός είναι ο αρχηγός της Εκκλησίας μας, που είναι η βασιλεία του Θεού επάνω στη γη. Βασιλεύει στις καρδιές όλων των Χριστιανών και αφοσιωμένων οπαδών του. Να τον υποδεχθούμε πρώτα ως βασιλέα και να τον θρονιάσουμε για πάντα στην αναγεννημένη ψυχή μας.

Αλλά ακόμη πρέπει να τον υποδεχθούμε ως Λυτρωτή μας. Θα έλεγα πρώτα ως λυτρωτή και Σωτήρα, «ερχόμενον μάλιστα, για χάρη δική μας, επί το εκούσιον πάθος». Κάθε χρόνο όλο και περισσότερο πρέπει να εμβαθύνουμε στο περιεχόμενο της λυτρωτικής θυσίας και έμπρακτα να του εκδηλώσουμε την θερμή μας αγάπη και αναγνώριση της ευεργεσίας του.

Η Μεγάλη Εβδομάδα προσφέρεται γι’ αυτούς ας καταβάλλουμε μια ιδιαίτερη προσπάθεια τις ημέρες αυτές να πλησιάσουμε περισσότερο τον Λυτρωτή μας. Το δε καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να συμπορευτούμε με τον Ιησού, σηκώνοντας ο καθένας μας τον δικό του Σταυρό, και να συσταυρωθούμε «ταις του βίου ηδονές». Ας του προσφέρουμε και ‘μεις τη μετάνοιά μας και τις αμαρτίες μας. Για να δεχθούμε έτσι την λύτρωση και τη σωτηρία.

«Η ΕΡΕΥΝΑ» -28/03/2010

Η Ανάστασις του Λαζάρου

 Η Ανάστασις του Λαζάρου

Αυτό το Σάββατο τιμάμε την υπό του Χριστού Ανάσταση του φίλου Του Λαζάρου.
Αναγράφει το «Ωρολόγιο»: «Ο Λάζαρος ήταν φίλος του Χριστού και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία που τον φιλοξένησαν πολλές φορές (Λουκ. ι΄, 38-40, Ιωαν. ιβ΄, 1-3) στη Βηθανία κοντά στα Ιεροσόλυμα περίπου δύο μίλια. Λίγες μέρες προ του πάθους του Κυρίου ασθένησε ο Λάζαρος και οι αδελφές του ενημέρωσαν σχετικά τον Ιησού που τότε ήταν στη Γαλιλαία να τον επισκεφθεί. Ο Κύριος όμως επίτηδες καθυστέρησε μέχρι που πέθανε ο Λάζαρος, οπότε είπε στους μαθητές του πάμε τώρα να τον ξυπνήσω. Όταν έφθασε στη Βηθανία παρηγόρησε τις αδελφές του Λάζαρου που ήταν πεθαμένος τέσσερις μέρες και ζήτησε να δει το τάφο του.

Το απολυτίκιο της ημέρας είναι: «Θέλοντας Χριστέ και Θεέ μας να δείξεις, προ της σταυρικής Σου Θυσίας, ότι είναι βέβαιο πράγμα η ανάσταση όλων των νεκρών, ανέστησες εκ νεκρών τον Λάζαρον. Για τούτο και εμείς, μιμούμενοι τα παιδιά που σε υποδέχθηκαν κατά την είσοδό Σου στην Ιερουσαλήμ, κρατούμε στα χέρια μας τα σύμβολα της νίκης, τα βάγια και βοώμε προς Εσένα, τον νικητή του θανάτου: Βοήθησέ μας και σώσε μας, Συ που ως Θεός κατοικείς στα ύψιστα μέρη του ουρανού, ας είσαι ευλογημένος Συ, που έρχεσαι απεσταλμένος από τον Κύριο!»

Αυτή τη μέρα δεν γίνονται μνημόσυνα με κόλλυβα, σε ανάγκη μόνο απλό Τρισάγιο.

(Αρχιμ. Επιφ. Θεοδωρόπουλος - Περίοδος Τριωδίου)

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’.
Τὴν κοινὴν Ἀνάστασιν πρὸ τοῦ σοῦ πάθους πιστούμενος, ἐκ νεκρῶν ἤγειρας τὸν Λάζαρον Χριστὲ ὁ Θεός· ὅθεν καὶ ἡμεῖς ὡς οἱ παῖδες, τὰ τῆς νίκης σύμβολα φέροντες, σοὶ τῷ νικητῇ τοῦ θανάτου βοῶμεν· Ὠσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ἐν ὀνόματι Κυρίου.

Κοντάκιον. Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν.
Ἡ πάντων χαρά, Χριστὸς ἡ ἀλήθεια, τὸ φῶς ἡ ζωή, τοῦ κόσμου ἡ ἀνάστασις, τοῖς ἐν γῇ πεφανέρωται, τῇ αὐτοῦ ἀγαθότητι, καὶ γέγονε τύπος τῆς Ἀναστάσεως, τοῖς πᾶσι παρέχων θείαν ἄφεσιν.

Μεγαλυνάριον.
Ἤγειρας Σωτήρ μου ἐκ τῶν νεκρῶν, Λάζαρον σὸν φίλον, τετραήμερον ὡς Θεός· ὅθεν Ἰουδαίων, ἐξέστησαν οἱ δῆμοι, τῆς δόξης σου Σωτήρ μου, τὸ μεγαλούργημα

Όταν έφθασε στο μνημείο, δάκρυσε και διέταξε να βγάλουν την ταφόπλακα. Τότε ύψωσε τα μάτια του στον ουρανό, ευχαρίστησε τον Θεό και Πατέρα και με μεγάλη φωνή είπε: Λάζαρε, βγες έξω. Αμέσως βγήκε έξω τυλιγμένος με τα σάβανα ο τετραήμερος νεκρός μπροστά στο πλήθος που παρακολουθούσε και ο Ιησούς ζήτησε να του λύσουν τα σάβανα και να πάει σπίτι του. (Ιωαν. ια΄,44)
Αρχαία παράδοση λέγει ότι τότε ο Λάζαρος ήταν 30 χρονών και έζησε άλλα 30 χρόνια. Τελείωσε το επίγειο βίο του στην Κύπρο το έτος 63 και ό τάφος του στην πόλη των Κιτιέων έγραφε: «Λάζαρος ο τετραήμερος και φίλος του Χριστού».
Το έτος 890 μετακομίσθηκε το ιερό λείψανό του στην Κωνσταντινούπολη από τον αυτοκράτορα Λέοντα το σοφό, ο οποίος συνέθεσε τα ιδιόμελα στον εσπερινό του Λαζάρου: Κύριε, Λαζάρου θέλων τάφον ιδείν, κλπ».
Χαρακτηριστικό της μετέπειτας ζωής του Λαζάρου λέγει η παράδοση, ήταν ότι δεν γέλασε ποτέ παρά μια φορά μόνο όταν είδε κάποιο να κλέβει μια γλάστρα και είπε την εξής φράση: Το ένα χώμα κλέβει το άλλο.
Η Ανάσταση του Λαζάρου επέτεινε το μίσος των Εβραίων που μόλις την έμαθαν ζήτησαν να σκοτώσουν τον Λάζαρο και το Χριστό.

Αφορισμό του επισκόπου Ράσκας και Πριζρένης Αρτεμίου σχεδιάζει η Σύνοδος της Σερβικής Εκκλησίας

Στις 26 Μαΐου συνεδριάζει η Σύνοδος της Σερβικής Εκκλησίας στο Βελιγράδι. Σύμφωνα με όσα δήλωσε σε συνέντευξή του ο Πατριάρχης της Σερβίας Ειρηναίος αλλά και με όσα μεταδίδουν τα σερβικά ΜΜΕ είναι πολύ πιθανό να συζητηθεί η επιβολή και νέας ποινής, αυτής του αφορισμού από την εκκλησιαστική κοινότητα, στον επίσκοπο Ράσκας και Πριζρένης Αρτέμιο. Οι σκληροί διώκτες του επισκόπου Αρτεμίου μετρούν τις ψήφους των συνεπισκόπων τους και φαίνεται πως έχουν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία ώστε να προχωρήσουν στην επιβολή αφορισμού του επισκόπου Αρτεμίου. Αν τελικά ληφθεί μία τέτοια απόφαση θα πρόκειται για ένα ακόμη βήμα της Σερβικής Εκκλησίας στο σκοτεινό διάδρομο της αντικανονικότητας, αφού είναι αντίθετη με την κοινή λογική αλλά και τα προβλεπόμενα στους Ιερούς Κανόνες η επιβολή πολλαπλών ποινών για το ίδιο παράπτωμα. Πολύ δε περισσότερο την περίπτωση του επισκόπου Ράσκας η επιβολή των ποινών γίνεται άνευ κανονικής διαδικασίας, απαγγελίας κατηγοριών, δίκης και απολογίας... Προφανώς οι οικουμενιστές της Σερβίας δεν πρόκειται να ησυχάσουν μέχρι να πετύχουν την πλήρη εξόντωση του επισκόπου Αρτεμίου, που και με μόνη την παρουσία του ελέγχει την δική τους απομάκρυνση από την Ορθοδοξία και τη διδασκαλία του πατρός τους αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς και τον τωρινό σφιχτό εναγκαλισμό τους με τον οικουμενισμό και τον φιλοπαπισμό.

Πρωτοπρ. Γεώργιος Μεταλληνός, Παλαιά και νέα εικονομαχία

πηγή: Ορθόδοξος Τύπος, 15/4/2011

Εἰσήγησις εἰς τὴν Διημερίδα τῆς ΠΕΘ. 12–13 Μαρτίου 2011

ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ

Παραλληλία πρός ἀνάνηψιν

Τοῦ Πρωτ. π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνοῦ

Στίς 11 Μαρτίου 843, πρώτη Κυριακή τῶν Νηστειῶν τότε, ἀναστηλώθηκαν οἱ ἅγιες εἰκόνες καί μέ την πανηγυρική αὐτή τελετουργική πράξη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος σηματοδοτήθηκε ἐπίσημα τό τέλος τῆς Εἰκονομαχίας καί ἡ Α´ Κυριακή τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὀνομάσθηκε Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας. Αὐτό τό σημαντικότατο γεγονός τιμᾶ σήμερα καί ἡ “Πανελλήνιος Ἕνωσις Θεολόγων”.

1.Ἡ Εἰκονομαχία ὡς ὅρος, προσδιορίζει μία ἀπό τίς μεγαλύτερες κρίσεις στήν ἱστορική πορεία τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Γένους μας...Γεγονός πρωτοποριακό στήν ἱστορία ὅλης τῆς Χριστιανοσύνης, πού συνετάραξε ὁλόκληρη τήν αὐτοκρατορία τῆς Ρωμανίας/ Νέας Ρώμης, μέ κραδασμούς, πού ἔφθασαν ὡς τίς ἐσχατιές τῆς Ρωμαίικης Οἰκουμένης. Ἡ περιπέτεια αὐτή συγκλόνισε το Βυζάντιο/Ρωμανία περισσότερο ἀπό ἕνα αἰώνα, σέ δύο φάσεις (726-787 καί 813-843), θέτοντας σε τεράστιο κίνδυνο τήν ἑνότητα Κράτους και Ἐκκλησίας. Ἡ Εἰκονομαχία ὑπῆρξε ἡ μεγαλύτερη οὐσιαστικά πολιτειοκρατική-καισαροπαπική κίνηση στήν αὐτοκρατορία. Τό θεολογικό πρόβλημα τῶν ἁγίων Εἰκόνων, μέ ἀφετηρία τόν ἐξεικονισμό τοῦ Θεανθρώπου καί τήν προσκύνηση τῆς εἰκόνος του,ἦταν ὁ καμβάς,στον ὁποῖο ἀναπτύχθηκε ὅλος ὁ πολιτειακός προβληματισμός, ἀλλά καί τό μέσον, με τόν ὁποῖο ἐκφράσθηκε ἡ κίνηση αὐτή, πού δέν εἶχε ὅμως ἀποκλειστικά θεολογικά κίνητρα. Ἦταν προσπάθεια γιά εὐρύτερη θρησκευτική καί ἐκκλησιαστική μεταρρύθμιση, πού ἐπιδίωξε ἡ Πολιτεία γιά την ἐπίτευξη τῶν δικῶν της στόχων. Βέβαια γιά τόν προσδιορισμό τῶν αἰτίων της διατυπώθησαν πολλές ἀπόψεις, προερχόμενες ἀπό την διαφορετική προσέγγιση καί κατανόησή της. Χαρακτηρίζεται λ.χ. ὡς ρηξικέλευθη κοινωνική μεταρρύθμιση καί ταξική σύγκρουση, μέ την διεκδίκηση ἀπό τήν Πολιτεία τῆς ἐκκλησιαστικῆς καί μοναστηριακῆς περιουσίας, ἀπό ἄλλους δέ ὡς ἀναζήτηση μιᾶς ὑψηλότερης πνευματικότητας. Παράλληλα δε ὡς μονομαχία λόγω τῆς αὐξητικῆς τάσης τῆς δύναμης τοῦ Μοναχισμοῦ. Ἄλλοι βλέπουν, ἐξ ἄλλου, στήν λαίλαπα αὐτή, σύγκρουση μεταξύ ἑλληνικῆς καί ἀνατολικῆς πνευματικότητας ἤ κυρίως προσπάθεια γιά τήν ἀναδιάρθρωση τῶν κρατικῶν θεσμῶν μέ τήν ἀναθεώρηση τῶν σχέσεων Ἱερωσύνης καί Βασιλείας ἤ Ἐκκλησίας καί Πολιτείας, ὅπως λέγεται στήν σημερινή ὁρολογία. Δέν λείπουν ὅμως καί ἐκεῖνοι, πού βλέπουν τό πρᾶγμα ὡς ἀμιγές θεολογικοεκκλησιαστικό πρόβλημα, πού γέννησε καί τά ὑπόλοιπα. Ἡ ταπεινή μου γνώμη εἶναι, ὅτι ἡ εἰκονομαχική θύελλα περιέκλειε ὅλα αὐτά καί ἀκόμη περισσότερα. Ἐπρόκειτο γιά θεμελιακή προσπάθεια καθολικῆς ἀναδιάρθρωσης, ἀλλαγῆς –στή σημερινή πολιτική γλώσσα– ὅλου τοῦ βίου στήν πνευματική καί πολιτειακή–διοικητική του διάσταση. Ἡ θεολογική ὅμως ὄψη τῆς ἔριδας, μέσα στό πνεῦμα τῶν καιρῶν, ἔδινε τήν δυνατότητα, σέ ἕνα κλίμα καθαρά πνευματικό να ἐκφρασθοῦν ὅλοι οἱ ὑπάρχοντες προβληματισμοί στή λειτουργία τοῦ Κράτους καί οἱ ὑποβόσκουσες ἀντιθέσεις. Ἡ Θεολογία, σέ ὅλες τις ἐντάσεις της, προσέφερε ἔρεισμα στίς ὁποιεσδήποτε ἐπιδιώξεις, δίνοντας καί τήν δυνατότητα ἐκφράσεως τῶν διαφόρων συγκρουσιακῶν τάσεων. Κεντρικόν καί δεσπόζον, συνεπῶς, πρόβλημα στήν εἰκονομαχική ἔριδα ἦταν τό θεολογικό. Ἡ Ζ´ Οἰκουμενικῆ Σύνοδος (787), μέ το ὁλοκλήρωμά της, τήν σύνοδο τοῦ 843 καί τό «Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας», πού συντέθηκε τότε κατά βάσιν ὡς ὁμολογία ὀρθοδόξου πίστεως καί ἐπέκταση τοῦ δογματικοῦ ὅρου τῆς Ζ´ Οἰκουμενικῆς, ὁλοκλήρωσαν τελεσίδικα τό Χριστολογικό δόγμα, πού εἶχαν ἤδη διατυπώσει, ὡς ὁμολογία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, οἱ προηγούμενες Οἰκουμενικές Σύνοδοι ἀπό τήν Γ´ (Ἔφεσος, 431) μέχρι τήν ΣΤ´(Κωνσταντινούπολη, 680).

Ἡ οὐσία τοῦ Χριστολογικοῦ προβλήματος, πού δημιούργησαν οἱ σχετιζόμενες μέ τό θέμα αἱρέσεις (Νεστοριανισμός,Μονοφυσιτισμός, Μονοθελητισμός, Μονοενεργητισμός), ἐντοπίζεται στήν σχέση και τόν τρόπο ἑνώσεως τῶν δύο φύσεων, θείας καί ἀνθρωπίνης, στό Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ-Λόγου, πού εἶναι, κατά τήν ἀποστολικοπατερική ἐμπειρία καί συνείδηση, ἡ βάση τῆς ἑνώσεως τῶν δύοφύσεων στον Θεάνθρωπο. Ἡ Ὀρθοδοξία ὡς Σῶμα Χριστοῦ καί Λαός τοῦ Θεοῦ, ὁμολογεῖ τόν «ἕνα καί τόν αὐτόν Χριστόν…ἐν δύο φύσεσιν», πού ἔχουν ἑνωθεῖ «ἐξ ἄκρας συλλήψεως» στο Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ–Λόγου «ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως και ἀχωρίστως» (Ὅρος Δ´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου). Αὐτό ὅμως σημαίνει ὅτι ὁ Χριστός ἔχει μαζί μέ τίςδύο φύσεις καί δύο ἐνέργειες καί θελήσεις, θέλων καί ἐνεργῶν ὡς Θεός, ἀλλά καί ὡς ἄνθρωπος. Ἡ Ζ´ Οἰκουμενική Σύνοδοςμέ τον Ὅρο της ἐπεκτείνει τό πρόβλημα στό δυνατόν τοῦ εἰκονισμοῦ τοῦ Χριστοῦ λόγω τῆς ἀνθρωπίνης φύσεώς του, ὡς καί τῆς προσκυνήσεως τῆς εἰκόνος του. Τά περί τῶν εἰκόνων τῶν Ἁγίων καί τῆς τιμητικῆς προσκυνήσεώς τους, εἶναι συνέχεια καί ἐπέκταση τοῦ προβλήματος, ὅπως καί τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ὁ ὁποῖος «εἰ καί ξύλον ὁρᾶται τῇ οὐσίᾳ», διά τοῦ ἐν αὐτῷπάθους τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, «θείαν περιβέβληται δυναστείαν» (ἀπόστιχον Ἑσπερινοῦ, Τρίτης πλ. α´Ἤχου).

Ἀθέτησις τῆς Χριστολογίας2. Τό Χριστολογικό ὅμως δόγμα δέν εἶναι μόνο κατάφαση τῆς θείας φύσεως καί οὐσίας εἰς τόν Θεάνθρωπο,ἀλλά ταυτόγχρονα καί κατάφαση τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, εὐρύτερα δέ τοῦ ἀνθρώπου ὡς πολίτη τοῦ κόσμου καί μέλους τῆς κοινωνίας. Ἡ σάρκωση τοῦ Θεοῦ-Λόγου,ὡς πρόσληψη τοῦ ἀνθρωπίνου, εἶναι ἡ ρίζα καί βάση τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἀξίας τοῦ ἀνθρώπου και τῆς ἐξάρσεώς του ὑπεράνω ὅλης τῆς κτίσεως. Ἡ ἀξία δέ τοῦ ἀνθρώπου ὡς πλάσματος Θεοῦ καί δυνάμει Θεοῦ κατά χάριν, συνδέεται με τον σεβασμό πρός τον ἄνθρωπο, κάθε ἄνθρωπο, τήν ἰσότητα ἐν Χριστῷ ὅλων τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά καί τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἀνθρώπου ἀπό ὁποιεσδήποτε κοινωνικές ἤ πολιτικές δυνάμεις. Ἔτσι τό Χριστολογικό ζήτημα εἶναι συνάμα καί χριστιανικῆς κοινωνιολογίας, χωρίς βέβαια τήν ἐλάχιστη ὑπόνοια γιά analogia entis ἤ fidei.

Συνεπῶς, κάθε ἐκτροπή καί παρέκκλιση στή στάση Θεσμῶν και Ἀρχῶν ἀπέναντι στόν ἄνθρωπο και τήν ἀνθρώπινη κοινωνία συνιστᾶ ταυτόγχρονα καί ἀθέτηση τῆς Χριστολογίας, κατά τόν ἀδιάψευστο λόγο τοῦ Χριστοῦ μας, «ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε» (Ματθ. 24,40). Γι᾽ αὐτό μολονότι τά πνευματικά φαινόμενα ἔχουν συγκεκριμένη θέση στόν ἱστορικό χρόνο καί χῶρο καί δέν ἐπαναλαμβάνονται αὐτούσια,ὅπως τά φυσικά, ἐν τούτοις ὄψεις τῆς εἰκονομαχικῆς ἔριδας ἐπανέρχονται συχνά στην ἱστορική σκηνή, αὐτό δέ συμβαίνει καί στήν ἐποχή μας. Ἡ στάση τῆς ὁποιασδήποτε Ἐξουσίας ἀπέναντι στόν ἄνθρωπο καί τούς θεσμούς, πού κατοχυρώνουν καί προστατεύουν τήν τιμή καί ἀξιοπρέπειά του, συνιστᾶ ἄμεση ἀναφορά στο ἀρχέτυπό του τόν Ἰησοῦ Χριστό.

Μποροῦμε, συνεπῶς, νά ὁμιλοῦμε γιά ἀνανέωση τῆς εἰκονομαχίας στήν ἐποχή μας, ἡ ὁποία παρουσιάζει πολλά κοινά μέ τήν παλαιά εἰκονομαχία μέ ἀνάλογη κρίση ἐκείνης τοῦ 8ου αἰώνα. Ἡ ἐποχή μας ἀποδεικνύεται καί αὐτή κατάφωρα εἰκονοκλαστική, ὄχι μόνο λόγω τῶν ἀντιχριστιανικῶν τάσεών της,ἀλλά κυρίως λόγωτῆς ἐφαρμοζομένης διεθνῶς πολιτικῆς. Τό θλιβερό δέ εἶναι ὅτι τότε τό «Ἑλλαδικόν» ἦταν σαφῶς ἀντίθετο προς την εἰκονομαχική πολιτική τῶν αὐτοκρατόρων τῆς Νέας Ρώμης, φθάνοντας μέχρι τήν ἐπανάσταση τοῦ (726)για την ἀπόκρουσή της. Ἡ ἄμεση ἤ ἔμμεση πολεμική κατά τοῦ Χριστοῦ καί τῶν ἐμψύχων εἰκόνων του, ὡς πολεμική κατά τῆς Πίστεως και Παραδόσεως τῶν Ἁγίων μας, ποικιλοτρόπως ἐκδηλουμένη, εἶναι καθαρά εἰκονοκλαστική. Ἄλλωστε εἶναι ἱστορικά βεβαιωμένο, ὅτι το τέλος τῆς εἰκονομαχικῆς ἔριδας το 843 δέν σήμανε καί ἐξάλειψη τῶν τάσεων καί ἀρχῶν της. Μεμονωμένες ἀντιστάσεις ἔμειναν γιά πολύ χρόνο. Οἱ τάσεις αὐτές, συνδεόμενες μέ τήν ἀνθρώπινη ἁμαρτία και θεομαχία, διαμορφώνουν, σέ ἀνάλογο κοινωνικό κλίμα καί ἀνάλογο εἰκονοκλαστικό φρόνημα, ἐπανεμφανιζόμενο, ὅτι οἱ ἱστορικές συγκυρίες τό ἐπιτρέπουν. Θά ἐπισημανθοῦν στή συνέχεια κάποιες χαρακτηριστικές ἀντιστοιχίες στα νεώτερα χρόνια.

Τά πνευματικά δικαστήρια
3. Εἰκονοκλαστικές τάσεις και συμπεριφορές ἐκ μέρους τῆς πολιτικῆς Ἡγεσίας καί τῆς συμπράττουσας συνήθως μέ αὐτήν Διανόησης, ἀναδύονται ἀμέσως μετά τήν ἵδρυση τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.Μία περιδιάβαση τῶν ἐνεργειῶν τῶν Εἰκονομάχων τοῦ 8ου αἰώνα καί ἐκείνων στά ὅρια τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους δείχνει τίς μεταξύ τους παραλληλίες. Ἡ βυζαντινή Πολιτεία, εἰσερχόμενη καί σ᾽ αὐτά τά Sacra Interna τῆς Ἐκκλησίας μεταξύ ἄλλων, συντόμευσε τήν Θεία Λειτουργία, κατάργησε ἀγρυπνίες καί ἄλλες ἀκολουθίες, ἁπλοποίησε τήν μοναστική ζωή καί τόν τρόπο διαβιώσεως τῶν μοναχῶν, ἐδήμευσε τήν κτηματική περιουσία τῶν Ἱ. Μονῶν, περιόρισε τόν ἀριθμό κληρικῶν καί μοναχῶν, ἐπέβαλε μετά τήν ἐκλογή τῶν ἐπισκόπων τήν κύρωσή τους ἀπό το αὐτοκρατορικό Συμβούλιο, πολλά μοναστήρια κλείσθηκαν, ἐνῶ οἱ μοναχοί ἐκδιώχθηκαν ἀπό τίς Ἱ.Μονές τους, ἐξαναγκασμένοι νά δεχθοῦν τό ἔγγαμο βίο, ἐπιστρέφοντας στον κόσμο.

Ἀλλά καί μετά τό 1830 οἱ ἐκδυτικισμένοι εὐρωπαϊστές καί, σύμφωνα μέ τά δεδομένα κάθε περιόδου, ἐκσυγχρονιστές (δηλ. νεωτεριστές καί μετανεωτεριστές), φαίνεται ὅτι ἔχουν στίς ἀντορθόδοξες πρακτικές τους ὡς ὁδηγό τά πεπραγμένα τῆς παλαιᾶς Εἰκονομαχίας. Ἤδη οἱ ὀπαδοί τῆς Βαυαροκρατίας ἔβαλαν στό στόχαστρό τους τά Μοναστήρια καί τούς Μοναχούς. Γιατί; Διότι οἱ Εὐρωπαῖοι καί εὐρωπαϊστές γνώριζαν καλά ὅτι ὁ χῶρος αὐτός ἐξασφαλίζει τήν συνέχεια τῆς ἑλληνορθόδοξης παράδοσης καί τῆς συνοχῆς τοῦ Ἔθνους μας. Τό πνεῦμα τοῦ ἐξευρωπαϊσμοῦ παραμένει ἔκτοτε συνδεδεμένο μέ τόν ἐπαρχιωτισμό καί τήν ἡττοπάθεια μπροστά στή Δύση, πολιτικά καί θρησκευτικά, δημιουργώντας στό Ἔθνος συνείδηση προτεκτοράτου.

Καί τόν 8ο αἰώνα Νεστοριανοί και Παυλικιανοί, ἀλλά καί τό Ἰσλάμ καί ὁ Ἰουδαϊσμός, οἱ ξένες Δυνάμεις τῆς ἐποχῆς, μετακένωσαν στό Γένος τά πνευματικά δηλητήριά τους, κάτι πού συνεχίζεται σήμερα ἀπό τίς Δυνάμεις τῆς Νέας Ἐποχῆς καί τῆς Νέας Τάξης. Ἡ ἀδυναμία βιώσεως τῆς ἑλληνορθόδοξης παράδοσης ἀπό τούς ἐκδυτικισμένους Ἡγέτες μας ἐξασθενίζει τίς ἀντιστάσεις τους και τίς ἐκμηδενίζει, ὁδηγώντας στην ἀδυναμία ὀρθῆς ἀποτίμησης τοῦ πολιτισμοῦ μας καί τῆς ἱστορίας μας, μέ ἀποτέλεσμα νά αἰ σχύνονται γιά τήν ταυτότητά τους. Πῶς, λοιπόν, να ἀγωνισθοῦν ὑπέρ τοῦ Ἔθνους και τῆς ἑλληνορθόδοξης παράδοσής του;

Οἱ Νέοι Εἰκονομάχοι
4. Ἔτσι στά ὅρια τοῦ λεγομένου «χωρισμοῦ Ἐκκλησίας-Πολιτείας», ἐπιδιώκονται καί πραγματοποιοῦνται, βαθμιαία, πολιτειακά μέτρα, πού ἀποδομοῦν ὄχι μόνο τόν ἐκκλησιαστικό, ἀλλά καί τόν ἐθνικό μας βίο. Τέτοιες ἐπιδιώξεις καί ἀποφάσεις μεταξύ ἄλλων εἶναι: Καθαίρεση τῶν θρησκευτικῶν συμβόλων καί εἰκόνων ἀπό ὅλους τούς δημόσιους χώρους• μεθόδευση τῆς κατάργησης τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, ὡς καί τῆς συρρίκνωσης καί τελικά διάλυσης τῶν Θεολογικῶν Σχολῶν• ἀπαίτηση ἐξαφάνισης κάθε θρησκευτικοῦ περιεχομένου στίς ἐθνικές μας ἑορτές, ἀλλά καί κατάργησης θρησκευτικῶν ἀργιῶν• ἐκδίωξη μέ νόμο τῶν Κληρικῶν ἀπό τά Σχολεῖα, τά Νοσοκομεῖα, τίς Φυλακές καί τά Σώματα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων• ὑπονόμευση τῆς Βαπτίσεως τῶν Ἑλληνοπαίδων• ἐπιβολή πολιτικοῦ γάμου, πολιτικῆς κηδείας κ.ἄ.
Στό πλαίσιο αὐτό ἤδη ἔχουν μεταξύ ἄλλων ἐπιβληθεῖ: ἡ ἀποποινικοποίηση τῶν ἀμβλώσεων καί τῆς μοιχείας, τό αὐτόματο διάζυγιο• ἀπάλειψη τοῦ θρησκεύματος ἀπό τίς ταυτότητες, γιά τήν ἱκανοποίηση τῶν Κέντρων ἐξαρτήσεώς μας• ἀπομάκρυνση τῶν Κληρικῶν ἀπό τά Σχολεῖα καί παρακώλυση τοῦ κοινωνικοῦ ἔργου τῆς Ἐκκλησίας μέ τήν φορολόγηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας, ὡς νά ἄνηκε στούς Κληρικούς καί ὄχι στόν Λαό τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί παρεμπόδιση τοῦ πνευματικοῦ της ἔργου, μέ τόν περιορισμό τῶν χειροτονιῶν• θέσπιση τῆς καύσεως τῶν νεκρῶν καί τῶν χριστιανῶν, ἐπαχθεῖς φορολογήσεις καί περικοπές τῆς μισθοδοσίας τῶν πολιτῶν καί τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς περίθαλψής τους• σκανδαλώδης ἀποφυγή ἐφαρμογῆς τῶν νόμων καί ἀτιμωρησία, μέ ἀποτέλεσμα τήν αὔξηση τῆς τρομοκρατίας και παρανομίας• διαιώνιση τῆς ἀνυπαρξίας ἀποφασιστικῆς και ὀρθολογικῆς μεταναστευτικῆς πολιτικῆς, πού ἀποβαίνει εἰς βάρος τῶν Πολιτῶν τῆς Χώρας μας, ἀλλά καί αὐτῶν τῶν μεταναστῶν μέ τήν διευκόλυνση τῆς λαθρομετανάστευσης• μειοδοσία στά ἐθνικά μας θέματα καί ἀπεμπόληση τῶν ἐθνικῶν μας κυριαρχικῶν δικαιωμάτων μας• ἀλλοίωση καί παραχάραξη τῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους μας καί προώθησή της στήν ἐκπαίδευση μέ τά σχολικά βιβλία.

Οἱ κινήσεις ὅμως αὐτές τῶν Νέων Εἰκονομάχων μας ἐνισχύονται και σήμερα, ὅπως κατά τήν παλαιά Εἰκονομαχία, ἀπό τήν πέμπτη φάλαγγα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ χώρου, τους εἰκονομάχους Κληρικούς, Ἐπισκόπους καί Πρεσβυτέρους, τούς «συνευδοκοῦντας τοῖς πράσσουσι» (Ρωμ. 1,32) τήν ἀνομία, ἐκπροσώπους τῆς ἀφελληνισμένης καί ἀποχριστιανοποιημένης πολιτικῆς Ἡγεσίας. Ἡ διάσπαση δέ τῆς Ἱεραρχίας, καί τότε καί σήμερα, εὐνοεῖ ἀποφασιστικά τήν προώθηση καί ἐπιβολή τῶν εἰκονομαχικῶν καινοτομιῶν. Ὅπως τότε, ἔτσι καί σήμερα ὑπάρχουν δυστυχῶς «ὑδαρεῖς»–κατά τόν ἀείμνηστο καθηγητή Χρ. Ἀνδροῦτσο, Κληρικοί, συσχηματιζόμενοι μέ τά μέτρα τῆς Πολιτικῆς Ἡγεσίας, γιά λόγους προοδευτισμοῦ ἤ διεκδίκησης προσωπικῶν ὠφελημάτων. Ἐπειδή δέ τά πνευματικά συμπορεύονται πάντοτε μέ τά πολιτικά καί πολιτειακά, πρέπει νά ὑπενθυμίσουμε ὅτι ἡ παλαιά Εἰκονομαχία εἶχε σημαντικό ἀντίκτυπο καί στά ἐθνικά θέματα. Οἱ ἀνατολικές ἐπαρχίες βρέθηκαν στήν διάθεση τῶν Ἀράβων καί οἱ εὐρωπαϊκές τῶν Βουλγάρων. Τήν ἀκεραιότητα τοῦ Κράτους ἀπείλησε ἐξ ἄλλου ἡ ἐπανάσταση τοῦ «ἑλλαδικοῦ» (θέματος) ὑπό την ἡγεσία τοῦ ἡρωϊκοῦ τουρμάχου τῶν Ἑλλαδικῶν Ἀγαλλιανοῦ. Εὐχόμεθα, στήν σημερινή εἰκονοκλαστική, ἐθνικά καί πνευματικά, συγκυρία να μή ἀποσταθεροποιηθεῖ καί στή Χώρα μας ἡ εἰρήνη καί ἡ κοινωνική ἠρεμία, ὅπως συμβαίνει ἤδη στον λοιπό μεσογειακό χῶρο.

Μόνον μέ τήν Πίστιν καί τήν Μετάνοιαν
5. Ἡ ἐλπίδα ὅμως τοῦ Γένους μας κατά τήν παλαιά Εἰκονομαχία δεν χάθηκε καί ἐπανῆλθε ἡ εἰρήνη. Και αὐτό ἔγινε μέ τά αἵματα τῶν Ὁμολογητῶν καί Μαρτύρων τῆς Πίστεως, ἀλλά καί τήν συνετή πολιτική τῆς αὐτοκράτειρας Θεοδώρας, τῆς ὁσίας, τῆς ὁποίας τό ἱερό λείψανο σώζεται ἀκέραιο στήν Κέρκυρα. Ἡ ἀναστήλωση τῶν εἰκόνων τό 843 ὑπῆρξε ἔργο δικό της. Τόσο αὐτή, ὅσο καί ἡ Εἰρήνη ἡ Ἀθηναία τό 787, ἐδικαίωσαν τόν ἱστορικό κανόνα, ὅτι ἡ γυναικεία ἑτοιμότητα καί ἐπιμονή ὑπερισχύει, διότι ἡ Γυναίκα εἶναι σταθερός φορέας τοῦ πολιτισμοῦ καί σέ κρίσιμες ἱστορικές περιόδους ἀναδεικνύεται σωτήρας του. Βέβαια, ὅταν ἡ γυναίκα εἶναι φορέας τῆς Ὀρθοδοξίας καί βαδίζει ὡς μικρή Παναγία τήν ὁδό τῆς ἁγιότητας, ὅπως ἡ αὐτοκράτειρα Θεοδώρα. Ὁ ὀρθόδοξος Κλῆρος καί ὁ πιστός Λαός ἐξάλλου πλαισίωσαν τούς Ὁμολογητές τῆς Πίστεως, ὅπως ὁ Ἰωάννης Δαμασκηνός (†754) κατά την πρώτη περίοδο τῆς Εἰκονομαχίας καί ὁ Θεόδωρος Στουδίτης (†826) κατά τήν δεύτερη.

Αὐτή εἶναι καί ἡ μόνη ἀπόλυτη δυνητική ἀντιστοιχία μεταξύ τῆς παλαιᾶς εἰκονομαχικῆς περιόδου και τῆς σημερινῆς. Ἡ Χώρα μας δεν μπορεῖ νά ἐξέλθει ἀπό τό οἰκονομικό τέλμα καί τήν πολιτική ἀσυδοσία, χωρίς ἀνθρώπους πίστεως καί μετανοίας, βαδίζοντες στά ἴχνη τῶν Ἁγίων μας. Ὅπως καί στήν μακρόσυρτη δουλεία τῆς Τουρκοκρατίας, ἡ λύση ἔρχεται ἀπό τήν πλατειά λαϊκή βάση, τή ζυμωμένη μέσα στην ἑλληνορθόδοξη παράδοση τοῦ Ἔθνους. Καί ἐπειδή αὐτή μπορεῖ μέν νά περιορίζεται, ἀλλά δέν χάνεται ποτέ, δέν χάνεται καί ἡ ἐλπίδα τῆς ἀνάστασης, φορεύς τῆς ὁποίας εἶναι ἡ «μαγιά» τοῦ Μακρυγιάννη. Τό σημερινό, ἄλλωστε, πρόβλημα δεν εἶναι ἡ ἐπιβίωση τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀλλά ἠ ἐπιβίωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ χωρίς τήν Ὀρθοδοξία τῶν ἁγίων Πατέρων του.

Ἐπιμέλεια κ.Ἠλία Δ. Μπάκου

H Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος για τον επίσκοπο Αρτέμιο

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος απέστειλε προς τους Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος Εγκύκλιο «Περὶ τοῦ καθαιρεθέντος πρ. Ἐπισκόπου Ράσκας καὶ Πριζρένης Ἀρτεμίου». Στην εγκύκλιο η ΔΙΣ της Εκκλησίας της Ελλάδος υιοθετεί τα όσα ισχυρίζεται περί του επισκόπου Αρτεμίου σε Επιστολή του προς την Εκκλησίας της Ελλάδος ο Πατριάρχης της Σερβίας Ειρηναίος. Η ΔΙΣ κατακλείει την εγκύκλιο μεταφέροντας στους Ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος την προτροπή του Πατριάρχου Σερβίας «ἵνα μὴ εὑρίσκωσιν ἀνταπόκρισιν αἱ ἀνυπόστατοι αἰτιάσεις καὶ συκοφαντίαι τῆς παρασυναγωγῆς τοῦ ἀποσχηματισθέντος Ἀρτεμίου, ἀναπτυσούσης πυρετώδη προπαγανδιστικὴ δραστηριότητα ἐν Σερβίᾳ, Ρωσία καὶ Ἑλλάδι, κατὰ τῆς Ἱεραρχίας τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Πατριάρχου τῶν Σέρβων προσωπικῶς καὶ πολλῶν ἄλλων Ὀρθοδόξων Ἱεραρχῶν».

Δημοσιεύουμε ολόκληρη τη σχετική Εγκύκλιο της ΔΙΣ της Εκκλησίας της Ελλάδος:

Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ

ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Αριθμ. Πρωτ. 2087

Αθήνησι, 8. Απριλίου 2011.

Διεκπ. 1114

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 2913

Πρὸς
Τοὺς Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτας

Τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

ΘΕΜΑ: «Περὶ τοῦ καθαιρεθέντος πρ. Ἐπισκόπου Ράσκας καὶ Πριζρένης Ἀρτεμίου»

Σεβασμιώτατοι ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

Συνοδικῇ Ἀποφάσει, ληφθείση ἐν τῇ Συνεδρίᾳ τῆς 14ης Μαρτίου ἐ.ἔ. καὶ κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 1404/16.2.2011 ἐπιστολῆς τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Πεκίου, Μητροπολίτου Βελιγραδίου καὶ Καρλοβικίου καὶ Πατριάρχου τῶν Σέρβων κ. Εἰρηναίου, περὶ τοῦ ἐσχάτως ἀνακύψαντος ζητήματος μετὰ τοῦ πρ. Ἐπισκόπου Ράσκας καὶ Πριζρένης Ἀρτεμίου, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι... ἡ Διαρκὴς Ἱερὰ Σύνοδος, ἐν τῇ ῥηθείσῃ συνεδρίᾳ Αὐτῆς, ἀπεφάσισεν, κοινοποιοῦσα τὰ κυριώτερα σημεῖα τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου, ὅπως γνωρίσῃ ὑμῖν, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 66/161/14.5.2010 Ἀποφάσεως Αὐτῆς, ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας τῆς Σερβικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου αὐτῆς, ἀπήλλαξεν ὁριστικῶς τὸν Ἱερώτατον Ἐπίσκοπον Ράσκας καὶ Πριζρένης κ. Ἀρτέμιον τῶν καθηκόντων αὐτοῦ. Τὴν ἀνωτέρω Ἀπόφασιν ἀπεδέχθη ὁ ὡς ἄνω, συγκατατεθεὶς ἵνα διαβιοῖ ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ Sisatovac Τῆς Ἐπισκοπῆς Σιρμίου. Παρὰ ταῦτα ἤρξατο ὡς ἐφησυχάζων Ἀρχιερεὺς ἵνα διεξάγη διὰ τῶν Μέσων Ἐνημερώσεως καὶ διαφόρων ἱστοσελίδων, ἀνάρμοστον καὶ ἀπαράδεκτον διὰ τὸ Ἐκκλησιαστικὸν ἦθος ἐκστρατείαν, κορυφωθεῖσαν εἰς τά ἀπὸ 13.9.2010 καί 13.10.2010  γράμματα αὐτοῦ, δι’ ὧν ἀντετάχθῃ ἀναφανδὸν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας, ἐξέφρασε τὴν μεταμέλειαν αὐτοῦ διὰ τὴν προηγουμένην ἐκ μέρους αὐτοῦ ἀποδοχὴν τῶν ὡς ἄνω Συνοδικῶν Ἀποφάσεων καὶ προέταξε τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι οὗτος τυγχάνει «ἰσόβιος Ἐπίσκοπος Ράσκας καὶ Πριζρένης», δηλῶν ἐν ταὐτῷ ὅτι τοῦ λοιποῦ «δὲν μέλλει ὑπείκειν ταῖς ἀποφάσεσι τῆς τε Συνόδου καὶ τῆς Ἱεραρχίας». Τοῦτο ἀπετέλεσε τὴν ἀφορμήν, δι’ ἣν ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας ἔθεσε τοῦτον εἰς ἀργίαν ἕως τῆς συγκλήσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον. Κατὰ τὴν διάρκειαν ἀκριβῶς τῶν ἐργασιῶν τῆς τακτικῶς συγκληθείσης Ἱεραρχίας, ἐπεχείρησεν βιαίως ὁ ἐφησυχάζων Ἐπίσκοπος Ἀρτέμιος, μετὰ ὁμάδος ὀπαδῶν αὐτοῦ, ὧν οἱ πλεῖστοι ἐτέλουν ὡσαύτως ὐπὸ κανονικὴν ἀργίαν καὶ ἀπαγόρευσιν, τῇ συμπράξει ὡπλισμένων ἀνδρῶν, ἵνα σφετερισθῇ Ἱερᾶς Μονῆς τῆς Ἐπισκοπῆς Ράσκας καὶ Πριζρένης. Καταλαβὼν μάλιστα τὴν Ἱερὰν Μονὴν Duboki Potok (δηλονότι τοῦ Βαθέως Ρύακος), ἐτέλεσεν ἐν αὐτῇ Θείαν Λειτουργία, καίτοι ὑπὸ ἀργίαν, χρησιμοποιῶν δὲ κίβδηλον σφραγίδα, ἤρξατο ἵνα κοινοποιῇ ἀθεμίτους καὶ ἱεροκανονικῶς ἀκύρους «ἀποφάσεις» ἐν τῇ εἰρημένῃ Ἐπισκοπῇ.

Κατόπιν αὐτῶν, ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας, κατὰ τὴν Συνεδρίαν Αὐτῆς τῆς 19-10/6-11-2010, μετὰ βαθείας μὲν θλίψεως, ἀποφασιστικῶς δὲ ὑπεραμυνομένη τῆς ἀγίας καὶ σωτηρίου ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας, προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20/54 καταδικαστικῆς Ἀποφάσεως, δι’ ἧς καθηρέθη ὁ ἐφησυχάζων Ἐπίσκοπος Ἀρτέμιος ἐκ τοῦ Ἐπισκοπικοῦ βαθμοῦ καὶ ἐπανήχθη εἰς τὴν τάξιν τῶν Μοναχῶν. Παρὰ τὴν ὡς ἄνω κανονικὴν ἀπόφασιν, ὁ ἀνωτέρω, δυστυχῶς, ἐμμένει εἰς τὴν ἀνυπακοὴν καὶ «λειτουργεῖ» ἐν ἰδιωτικῷ τινι οίκήματι τῆς κώμης Ljuljaci τῆς Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς Ζίτσης.

Ταῦτα πάντα γνωρίζων τῇ Ἁγιωτάτῃ Ἐκκλησίᾳ τῆς Ἑλλάδος ὁ Μακαριώτατος Πατριάρχης τῶν Σέρβων κ. Εἰρηναῖος παρακαλεῖ, ἵνα μὴ εὑρίσκωσιν ἀνταπόκρισιν αἱ ἀνυπόστατοι αἰτιάσεις καὶ συκοφαντίαι τῆς παρασυναγωγῆς τοῦ ἀποσχηματισθέντος Ἀρτεμίου, ἀναπτυσούσης πυρετώδη προπαγανδιστικὴ δραστηριότητα ἐν Σερβίᾳ, Ρωσία καὶ Ἑλλάδι, κατὰ τῆς Ἱεραρχίας τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Πατριάρχου τῶν Σέρβων προσωπικῶς καὶ πολλῶν ἄλλων Ὀρθοδόξων Ἱεραρχῶν.

Ἐπὶ τούτοις, κατασπαζόμενοι ὑμᾶς ἐν Κυρίῶ, διατελοῦμεν μετ’ ἀγάπης.

Ὁ Ἀθηνῶν ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ, Πρόεδρος
Ὁ Σάμου καί Ἰκαρίας Εὐσέβιος
Ὁ Καστορίας Σεραφείμ
Ὁ Καισαριανῆς, Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ Δανιήλ
Ὁ Φλωρίνης, Πρεσπῶν καί Ἑορδαίας Θεόκλητος
Ὁ Κασσανδρείας Νικόδημος
Ὁ Ὕδρας, Σπετσῶν καί Αἰγίνης Ἐφραίμ
Ὁ Πειραιῶς Σεραφείμ
Ὁ Σερρῶν καί Νιγρίτης Θεολόγος
Ὁ Σύρου, Τήνου, Ἄνδρου, Κέας καί Μήλου Δωρόθεος
Ὁ Σιδηροκάστρου Μακάριος
Ὁ Χαλκίδος Χρυσόστομος
Ὁ Νέας Σμύρνης Συμεών

Ο Αρχιγραμματεύς
Ἀρχιμ. Μάρκος Βασιλάκης

Ἀκριβὲς Ἀντίγραφον
Ο Αρχιγραμματεύς
Ἀρχιμ. Μάρκος Βασιλάκης

Ελληνισμός και Ορθοδοξία στο 1821

Ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος (+) Νίκος Ζαχαριάδης έγραφε στον «Ριζοσπάστη», το δημοσιογραφικό όργανο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, στις 9 Σεπτεμβρίου του 1945, τα πιο επαινετικά σχόλια για την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία και τους ιερωμένους της, «οι οποίοι στα Βαλκάνια και ιδίως στην Ελλάδα έδωσαν τα πάντα στους απελευθερωτικούς αγώνες του Έθνους και μπήκαν μπροστάρηδες στον αγώνα με το καρυοφίλι, τα δε μοναστήρια ήταν – και εδώ συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί – πνευματικές στέγες, κέντρα ανεφοδιασμού, πηγές έμπνευσης και προμαχώνες ελευθερίας».

Αυτά τότε. Και τώρα; Τώρα προδοσία και απογοήτευση. Από τον Ιανουάριο μέχρι και το Μάρτιο του 2011 προβλήθηκε από τον τηλεοπτικό δίαυλο ΣΚΑΪ η πιο κακόγουστη και ανιστόρητη, προκατειλημμένη και απαράδεκτη σειρά με γεγονότα και αφηγήσεις, αναλύσεις και κείμενα για το 1821, όπως δεν την είχαμε ξανακούσει ποτέ. Μια εκδοχή ορώμενη μέσα από τα παραμορφωτικά γυαλιά ποιάς σκοπιμότητος (;) και ποιού προσανατολισμού (;). Γηρασμένοι συνταξιούχοι καθηγητές, ξεχασμένοι δημοσιογράφοι - συγγραφείς, ξένοι με μονοδιάστατες απόψεις, παρουσίασαν μια διαστρεβλωμένη ιστορική ανάλυση του 1821. Επιχειρήθηκε μια απαξίωση του μεγάλου αυτού ιστορικού γεγονότος, υποβάθμιση της προσφοράς της Εκκλησίας, απομείωση της τραγικότητος της πολύχρονης δουλείας στον ασιάτη, αποδόμηση της μέχρι τούδε καταγεγραμμένης ιστορικής μνήμης, αναμόχλευση ανθελληνικών θεωριών περασμένων ιστορικών της δύσης. Ήταν ό,τι χειρότερο μπορούσε να μας συμβεί σε καιρό κρίσης. Εκθεμελίωση της συλλογικής ιστορικής μνήμης χάριν ξένων σκοπιμοτήτων, όποιος πληρώνει και παραγγέλνει.

Το κακό ξεκίνησε με τον τίτλο: «1821: η Γέννηση ενός Έθνους». Και μόνο αυτό φτάνει για να καταλάβει κάποιος ποιος είναι ο απώτερος σκοπός: Να παρουσιασθούν οι Έλληνες ως μη Έλληνες, χωρίς διαχρονική παρουσία στον τόπο και ανάλογη συνείδηση. Για να μη εγείρουν αξιώσεις σε τίποτε και να μη καμαρώνουν και επικαλούνται «το όμαιμον, το ομόγλωσσον, το ομότροπον και το ομόθρησκον» του Ηροδότου. Τι συνείδηση περί αρχαιότητος και ενότητος. Δεν ήμασταν έθνος. «Ανεμομαζώματα και διαβολοσκορπίσματα». Δηλαδή, μας δίνεται το δικαίωμα να σκεφθούμε ότι όπως και οι απέναντι είναι 23 λαότητες, η Τουρκία, δηλονότι, και λίγοι είναι οι Σελτζούκοι, που ήρθαν από τη Μογγολία, έτσι και μείς ένα συνονθύλευμα ήμασταν και το 1821 μας ένωσε και ξεκινήσαμε σαν ενιαίο έθνος – κράτος. Είναι κατανοητή η όποια αγανάκτησή μας.

Καυτά ερωτήματα ανεβαίνουν στα χείλη μας από την αγανακτισμένη και πυρωμένη από δικαία οργή καρδιά μας.

1. Γιατί τώρα βγήκε αυτή η εκπομπή;

2. Ποιος ο σκοπός της;

3. Λύσαμε όλα τα άλλα ιστορικά προβλήματα και έμεινε άλυτο το 1821;

4. Γιατί επελέγη αυτή η ιστορική περίοδος;

5. Γιατί δεν ασχοληθήκαμε με τους βαλκανικούς πολέμους και την ακρωτηριασμένη Ελλάδα;

6. Γιατί όχι με την Β. Ήπειρο ; Αλλά –βλέπετε- ζούνε ακόμη μάρτυρες και αγωνιστές!

7. Γιατί δεν ενδιατρίβουν και δεν απαιτούν στο θέμα του Φακέλλου της Κύπρου;

8. Για το 1821 έχουμε κείμενα, γραπτές πηγές και ιστορικές μαρτυρίες. Τι άλλο θέλουν να προσθέσουν;

9. Ποιος χρηματοδοτεί το όλο πρόγραμμα; Μα ποιος άλλος; Ο Τζώρτζ Σόρος, ουγγροεβραίος – αμερικάνο τον λένε - μεγαλοεφοπλιστής, ο οποίος χρηματοδότησε την ιστορία της Ρεπούση, του «συνωστισμού», και θέλει να ξαναγραφεί η ιστορία των Βαλκανίων συνθετικά και όχι αντιθετικά. «Να τα βρούμε». Είναι αυτός που αντιδρά στην ταυτοποίηση των Ελλήνων της Β. Ηπείρου. Είναι ένας από τους αφανείς μοχλούς της όλης υποθέσεως σήμερα.

10. Αυτός τυγχάνει ο προαγωγός της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, ο μυστικοσύμβουλος και «πνευματικός πατέρας» των κυβερνώντων, ο δήθεν σωτήρας μας, που θα μας βγάλει από το ΔΝΤ και πίσω από όλα ένας είναι ο προφανής στόχος: «Συνεκμετάλλευση του Αιγαίου για τα Πετρέλαια».

Α] Είπαν πολλά εις βάρος του 1821. Ένα πρώτο που είπαν είναι ότι το 1821 γεννηθήκαμε σαν Έθνος. Σαν κράτος μάλιστα! Αλλά όχι και σαν έθνος. Τι έχουμε να απαντήσουμε:

1. Είπαμε προηγουμένως για την παροιμιώδη ρήση του Ηροδότου τον 5ο αι. π.Χ…

2. Ο Μ. Αλέξανδρος από τη Μ. Ασία στέλνει αφιερώματα στην Αθήνα με την επιγραφή: «Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες όλοι πλην Λακεδαιμονίων»

3. Ο Ηλίας Μηνιάτης προσεύχεται στην Παναγία «να σώσει το άθλιο Γένος των Ελλήνων».

4. Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ζητεί να σταματήσουν οι εξισλαμισμοί, να μάθουν ελληνικά και να μη μιλάνε αρβανίτικα και να χτίζουν σχολεία για να μαθαίνουν ελληνικά, γιατί το Ευαγγέλιο είναι γραμμένο στα Ελληνικά.

5. Ο Αθανάσιος Διάκος στην Αλαμάνα φωνάζει στα παληκάρια του ότι «εμείς εδώ πολεμάμε για τον Χριστό και τον Λεωνίδα»!

6. Ο Κολοκοτρώνης λέγει ότι «ένα πρόσωπο μας χωρίζει από τους αρχαίους Έλληνες, ο Χριστός, στην ουσία οι ίδιοι είμαστε».

7. Ο μαρμαρωμένος βασιλιάς μας του οποίοι συνέχεια και φρουρά ήταν οι κλέφτες και οι αρματολοί και κάστρα του τα βουνά της Ελλάδος, ονόμαζε την Κωνσταντινούπολη: «χαρά πάντων των Ελλήνων».

8. Οι Καπετάνιοι της θάλασσας έβαζαν στα πλοία τους μαζί με το Σταυρό και τα μπαϊράκια, τις ελληνικές εκείνες πρώτες σημαίες, προτομές αρχαίων ελλήνων σοφών και ηρώων.

9. Οι φιλέλληνες συγκινούνται και έρχονται να βοηθήσουν, γιατί βλέπουν στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα τη συνέχεια της αρχαίας και την ομοιότητα της πολεμικής αρετής των ραγιάδων με τους αρχαίους προγόνους.

10. Ο Κολοκοτρώνης ξεκινούσε τους λόγους του με το: « ‘Ελληνες».

Β] Ένα δεύτερο ψευδέστατο επιχείρημα της προπαγάνδας του ΣΚΑΪ είναι ότι οι Έλληνες περνούσαν καλά με τους Τούρκους, μάλιστα είχαν προκοπή και ανάπτυξη. Προφανώς είναι αυτό μια ψυχολογική προβολή του επιθυμητού παρόντος στο ιστορικό παρελθόν. Η όλη επιχειρηματολογία του καναλιού και των παρουσιαστών χρήζει ψυχαναλύσεως. Κοντεύουμε «να κόψουμε φλέβες».

1. Ποιοι μπορούν να μας πούνε πως περνούσαν οι Έλληνες τότε; Μα οι ίδιοι αυτοπροσώπως.

2. Τι λένε τα δημοτικά μας τραγούδια από στόμα σε στόμα που εκφράζουν τη συλλογική ψυχή και εμπειρία: «Μάνα μ΄σου λέω δεν μπορώ τους τούρκους να δουλεύω…», «Μαύρη είν΄ η ζωή που κάνουμε…», «΄Εχε γεια καϋμένε κόσμε, έχε γεια γλυκειά ζωή…», «Ως πότε παλληκάρια θα ζούμε στα στενά, μονάχοι σα λιοντάρια στις ράχες στα βουνά;..να φεύγουμε απ΄ τον κόσμο για την πικρή σκλαβιά;»

3. Στην 400 χρόνων σκλαβιά έγινα 115 επαναστατικά κινήματα! Κάθε τρία χρόνια! Τόσο καλά περνούσαμε με τους Τούρκους.

4. Γιατί αρραβώνιαζαν τα παιδιά τους 12 χρόνων; Απλούστατα για να μη τα πάρουν στα χαρέμια, τα σκλαβοπάζαρα και στα τάγματα των γενιτσάρων οι αγάδες.

5. Γιατί πήδαγαν στο γκρεμό οι γυναίκες και ανατίναζαν τις μπαρουταποθήκες γέροντες και καλόγεροι; Γιατί έτρωγαν ποντίκια και γάτες οι Μεσολογγίτες και δεν πήγαιναν πέρα από το «φράχτη», να περάσουν καλά;

6. Γράφουν περιηγητές πως οι έλληνες χριστιανοί τραβάνε μαρτύρια σαν τους αρχαίους χριστιανούς μάρτυρες (Πουκεβίλ για τον άγιο Δημήτριο τον εκ Σαμαρίνης).

7. Τι λένε για το ποιόν του τούρκου οι εθνολόγοι; Αρέσκεται «να τρώει σάρκες, να καβαλάει σάρκες (ιππασία) και να χαϊδεύει σάρκες». Αυτός ήταν ο κατακτητής μας.

Γ] Ερώτημα τρίτον: -Ήταν οι Τούρκοι φιλικοί προς τη χριστιανική θρησκεία; Αν ναι, τότε γιατί:

1. Έχτιζαν οι Έλληνες τις Εκκλησίες τους μόνο μέσα σε 40 μέρες, νύχτα μέρα δούλευαν, χαμηλοτάβανες και με σκαλιά για να μη εισέρχονται έφιπποι οι μωαμεθανοί σ΄ αυτές;

2. Εξισλαμίζονταν από το φόβο κατά χιλιάδες στην Ήπειρο και μέχρι σήμερα υπάρχουν Κρυπτοχριστιανοί στην Ασία; (Στις αραβικές χώρες είναι θανάσιμο να κρατάς Κ. Διαθήκη ή να κάνεις δημόσια το σημείον του Σταυρού)

3. Είχαμε 11 Πατριάρχες νεκρούς, κρεμασμένους ή σφαγμένους, 100 Επισκόπους το ‘ίδιο, 6000 κληρικούς και 2000 Νεομάρτυρες, που μαρτύρησαν φρικτά γιατί δεν αρνήθηκαν την πίστη τους;

4. Είχαμε τη σφαγή της Χίου; Ξέρει κανένας το δίλημμα που ετέθη στους μελλοθάνατους; Να πατήσουν το Σταυρό στην παραλία!

5. Γρηγόριος Ε΄, Σεραφείμ Φαναρίου και Νεοχωρίου, Κοσμάς Αιτωλός, και Χρυσόστομος Σμύρνης δεν έχουν τίποτε να μας πούνε;

Δ] ΄Υστερα συνεχίζουν οι ιστοριοπλάνοι και εθνοαποδημητές το μεγάλο κατόρθωμά τους και τη μεγάλη ανακάλυψη δήθεν ότι δεν υπήρξε ποτέ Κρυφό Σχολειό, επίτηδες για να πλήξουν την προσφορά της Εκκλησίας. Τι θα πούμε γι αυτό;

1. Υπήρξε και κρυφό σχολειό σε περιόδους δύσκολες και κατά τόπους.

2. Δεν μπορεί να έφτειαξαν από κοινού και σε συνεννόηση οι Έλληνες μια σκευωρία και μια θεωρία για το Κρυφό Σχολειό και αυτό να περάσει σα παράδοση αιώνες τώρα μέσα στην εθνική συνείδηση.

3. Έχουμε μαρτυρίες καταγεγραμμένες και τοπωνύμια.

4. Περιηγητές και δημοσιογράφοι σε ανταποκρίσεις τους, οπλαρχηγοί και καπεταναίοι (π.χ. Κολοκοτρώνης) ομολόγησαν τη φοίτησή τους και την ύπαρξη κρυφής και κυνηγημένης παιδείας, όπως και την Κήρυξη της Επανάστασης σε θρησκευτικό χώρο και από τον ιερό κλήρο (Αγία Λαύρα).

5. Εδώ σήμερα στον 21ο αιώνα μ.Χ. δεν αφήνουν να ανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης παρά την πίεση που ασκούν στην Τουρκία παγκόσμιοι φορείς, διεθνείς οργανώσεις και μεγάλα κράτη και θα άφηναν τότε να ξυπνήσουν οι ραγιάδες και να υπερτερούν με την παιδεία;

Ε] Φοβερό και το επόμενο κουτσομπολιό τους: Οι κλέφτες και οι αρματωλοί ήταν παλιάνθρωποι, συμφεροντολόγοι και διχογνωμούντες διαρκώς. Μάλιστα, αυτά λένε οι αχάριστοι νεόκοποι ιστορικοί. Οπωσδήποτε κάτι πρέπει να πούμε και σ΄ αυτό.

1. Τα ελαττώματα της φυλής μας τα ξέρουμε από την αρχαιότητα ακόμη. Όπως και τα προτερήματα. Είμαστε φίλαρχοι, συμφεροντολόγοι, συχνά ανοργάνωτοι, πάντοτε σχεδόν διαφωνούντες και με τον ίδιο μας τον εαυτό. Κάθε λαός έχει τα υπέρ και τα κατά.

2. Πλήν όμως δεν μπορούμε ούτε έναν άνθρωπο ούτε ένα λαό να τον απορρίψουμε συνολικά, ούτε βεβαίως να τον αποδεχθούμε και συνολικά. Οι άνθρωποι του 1821 ήταν άνθρωποι ευσεβείς και φιλοπάτριδες γενικά, αλλά ακαλλιέργητοι και απαίδευτοι. Οι διδάσκαλοι του Γένους ομολογούν ότι είχαμε «αγριέψει». Τι περιμένουν λοιπόν οι «σοφοί εν τη πανουργία αυτών»; Σταυροβελονιά και λεπτοκέντημα; Άνθρωποι του βουνού και της αλμύρας ήταν.

3. Εκείνη όμως την εποχή συνέβη ένα θαύμα, όπως και σε άλλες εποχές επίσης. Το λένε χαρακτηριστικά οι Πρωτοκορυφαίοι του Αγώνα:

· Κολοκοτρώνης: «Οι Έλληνες είναι ζουρλοί, αλλ΄ έχουν γνωστικό Θεό». «Σαν βροχή έπεσε σε όλους μας η επιθυμία της Λευτεριάς». «Όταν πιάσαμε τα άρματα είπαμε πρώτα υπέρ πίστεως και ύστερα υπέρ Πατρίδος». «Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για τη λευτεριά της Ελλάδος και δεν την παίρνει πίσω». Αυτή ήταν η γενική αίσθηση.

· Αυτή η γενική χάρη, ανταμοιβή της αιώνιας υπομονής και προσευχής των Ελλήνων, έφερε τον ιερό ενθουσιασμό και την για 7 χρόνια ομόνοια και ενότητα. ΄Εφερε την «αλλοίωσιν της δεξιάς του Υψίστου, την ευπρεπεστάτην», ώστε να λέει ο Καραϊσκάκης: «Όποτε θέλω γίνομαι διάολος κι όποτε θέλω γίνομαι άγγελος. Τώρα για την Πατρίδα θα γίνω άγγελος». Και ο Παπαφλέσσας εξομολογείται στον παπα-Γιώργη, στο Μανιάκι, «τρείς φορές ένιωσα καθαρός στη ζωή μου: όταν φόρεσα το ράσο, όταν άρχισε η Επανάσταση και τώρα που πάω να πεθάνω».

4. Ας αφήσουμε τώρα τον Μακρυγιάννη με τα οράματα και τα θαύματα, τον Μάρκο Μπότσαη και τον Καραϊσκάκη στον Προυσσό, τον Κανάρη στο Ναό μετά το μπουρλότο, τον Σταυρό στα Πλοία του Μιαούλη, τους Μεσολογγίτες και τον Ρωγών Ιωσήφ.

5. Μερικά πράγματα δεν πρέπει να τα ξεχνάμε ποτέ: το σχοινί του Πατριάρχη, το Σταυρό του Πατροκοσμά, την Ελληνική σημαία, το πρόταγμα στα Συντάγματα της Πατρίδος αφιερωμένο στην Αγ. Τριάδα και το Τάμα του Έθνους.

Ας αφήσουμε λοιπόν τους καλοπληρωμένους και ξενοπληρωμένους μικροφωνητές του γυαλιού στην γκρίνια και τη μιζέρια τους. Εμείς ας κυττάξουμε μπροστά στην ιστορία μας, που φωτίζει το μέλλον μας…

Τελικά καταντά πολύ ενοχλητικό αυτό το συνεχές «ρέψιμο» των βολεμένων επιστημόνων που εν ονόματι της δημοκρατίας και ελευθερίας, για την οποία πέθαναν οι αγωνιστές του 1821, αυτοί τυμβωρυχούν και ασχημονούν πάνω στα ιερά τους λείψανα. Είναι δε εν πολλοίς και αιρετικό και αντιεκκλησιαστικό φανόμενο, το να καταργούν, στα λόγια βεβαίως, τη δυνατότητα της πίστεως να προσλάβει και να αλλάξει τον άνθρωπο και της Εκκλησίας να κάνει κάτι καλό μέσα στον κόσμο. Είναι πολύ βαρύ να λέγεται συνεχώς ότι όλα τα κακά προήλθαν από την Εκκλησία και όντως είναι ένας αρνητικός και ζημιογόνος παράγοντας μέσα στο λαό. Αυτό είναι και δολιότητα και σκοπιμότητα και ψέμα κολοσσιαίων διαστάσεων.

1821, 1904, 1912, 1940, 1955: τα χρυσά ορόσημα της φυλής μας. Τα θαύματα που έκανε ο Θεός με την Εκκλησία του, τον κλήρο και τον λαό του. Και μη ξεχνάμε τη μάννα των Υψηλάντηδων που τάδωσε όλα για την Ελλάδα, τον Καποδίστρια που τάδωσε όλα για το κράτος μας και τον Παύλο Μελά που τάδωσε όλα για την Μακεδονία μας. και πάνω από όλα τον Γρηγόριο τον Ε΄ που τάδωσε όλα για το λαό μας και την Επανάσταση μαζί βεβαίως με τους διδασκάλους του Γένους που φώτισαν τη νέα γενιά και δόξασαν την Πατρίδα.

Κι αν υπήρξαν κάποιες κηλίδες, είναι γνωστό ότι και ο ήλιος έχει κηλίδες και κανένας δεν είναι αλάθητος.