Να έλθουν; ή να μην έλθουν; τα Χριστούγεννα!!!!!

 

Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου π. Μελχισεδέκ Αμπελικάκης

Χριστούγεννα και πάλι. Αλλά τι σημαίνει αυτό για τα παιδιά μας; Τι ακούν από τις μοντέρνες σχολικές εορτές και τι αποκομίζουν από τα εκσυγχρονισμένα σχολικά βιβλία; Η περίοδος των Χριστουγέννων και ειδικότερα οι μέρες πριν από τις γιορτές, βιώνονται από το μεγαλύτερο ποσοστό του κόσμου με συναισθήματα αγωνίας και άγχους: το στόλισμα του δένδρου, η διακόσμηση του σπιτιού, τα ψώνια για το τραπέζι, τα δώρα, οι ανάγκες των παιδιών, το που θα περάσει ο καθένας την παραμονή των γιορτών, πώς θα αξιοποιηθεί καλύτερα ο ελεύθερος χρόνος εκείνων των ημερών και άλλα παρόμοια θέματα που φαντάζουν σημαντικά μέσα στο εορταστικό πλαίσιο. Μήπως φέτος όμως μας δίνετε η ευκαιρία να δούμε διαφορετικά της φετινές εορτές λόγο και του (ιού), αλλά ξεχνάμε κάτι; Θα υπέθετα ότι όσοι βιώνουν την παραπάνω κατάσταση, τους ξεφεύγει τί ακριβώς γιορτάζουμε τελικά την περίοδο των Χριστουγέννων.

  Διότι δεν μπορούμε να λέμε ότι «γιορτάζουμε Χριστούγεννα» όταν είναι Χριστούγεννα χωρίς Χριστό. Ούτε δικαιούμαστε να λέμε ότι γιορτάζουμε Χριστούγεννα, αλλά στο επίκεντρο της γιορτής βρίσκεται ο εαυτός μας, παραβλέποντας ή και περιφρονώντας ίσως τον συνάνθρωπό μας. Τα ευαγγέλια της Εκκλησίας αιώνες τώρα διακηρύσσουν τη χριστιανική πίστη ότι «Έτσι φανερώθηκε η αγάπη του Θεού σε μας: Aπέστειλε τον Yιό Tου τον μονογενή στον κόσμο, για να ζήσουμε δι’ Aυτού», όπως γράφει ο ευαγγελιστής Ιωάννης. Αυτήν λοιπόν τη φιλανθρωπία του Θεού για τον άνθρωπο, μας θυμίζουν τα Χριστούγεννα και μας προτρέπουν να αξιοποιήσουμε αυτήν τη δωρεά Του στην καθημερινή προσωπική μας ζωή και στην κοινωνική μας δράση. Τα Χριστούγεννα δεν είναι μια ετήσια αναμνηστική γιορτή αλλά μια καθημερινή βίωση της Αγάπης. Μιας Αγάπης που φανερώθηκε στον κόσμο την ημέρα της Γέννησης του Θεανθρώπου.

Μέσα σε όλον αυτόν τον καταιγισμό ερεθισμάτων, μηνυμάτων και καταναλωτικών προκλήσεων, μήπως χρειάζεται να επαναφέρουμε το αυθεντικό νόημα των Χριστουγέννων;

  Πρέπει να παραδεχτούμε, εάν βέβαια είμαστε τίμιοι με τους εαυτούς μας, ότι το πρόβλημα δεν είναι θεολογικό αλλά ηθικό. Κάτι δηλαδή δεν πάει καλά στη γη και όχι στον ουρανό. Εάν λοιπόν θέλουμε να τελειωθούμε μέσα στην ιστορία, οφείλουμε μάλλον να περάσουμε μέσα στο χώρο της αποκατάστασής μας.

Μέσω λοιπόν της βίωσης αυτής της θεραπευτικής σύνδεσης, της ενσυναίσθησης  με τους άλλους ανθρώπους, υπερβαίνοντας το απόλυτο πεδίο της δικής μας ύπαρξης, είμαστε σε θέση να βιώσουμε τις αυθεντικές αξίες στις σχέσεις μας με τις υπάρξεις των άλλων. Υπό το φως των παγκόσμιων, κοινωνικών και διαπροσωπικών καταστροφικών συγκρούσεων και βίας, που ειρωνικά και τραγικά περιβάλλονται από κούφιες κοινοτοπίες μας, όπως “επί γης ειρήνη και καλή θέληση”, πιστεύω ότι είναι σαφές αυτό που χρειάζεται επειγόντως η ανθρώπινη φυλή.

Άραγε θα κατανόηση ο άνθρωπος, ότι η μόνη πύλη σωτηρίας, η μόνη ελπίδα, η μόνη οδός για την υπέρβαση της φθαρτότητες και την απόλαυση της αιωνίου μακαριότητες είναι ο ενανθρωπήσας  Θεός. Αλήθεια, πώς είναι δυνατόν να προχωρήσει αυτός ο κόσμος χωρίς τον σαρκωθέντα Θεό; Πώς θα ξεπεραστεί η μεγάλη οδύνη ένεκα της ελλείψεως της αγάπης μεταξύ των ανθρώπων και των λαών της γης, χωρίς το ταπεινό προσκύνημα στο Σπήλαιο της Βηθλεέμ; Χωρίς τον Θεό δεν υπάρχει ζωή, αλλά κόλαση και θάνατος. Χωρίς τον Εμμανουήλ, οι λαοί παραπαίουν. Μακράν του Θεού οι πόλεμοι, τα μίση καιτα πάθη σκιάζουν τον παγκόσμιο ορίζοντα. Ο σεβασμός στην ανθρώπινη προσωπικότητα εξέλειπε και ο φρικτός «ρατσισμός» είναι η τραγική επιβεβαίωσητηςαλλοτριώσεως του φρονήματος των ανθρώπων.

Όσοι πιστοί, λοιπόν, ας ζήσουμε το Μυστήριο της κενώσεως του Θεού και ας το κάνουμε υπόθεση της προσωπικής μας ζωής, της οικογενειακής, αλλά και της κοινωνικής γενικότερα.

Η εορτή τον Χριστουγέννων είναι και προσωπικός ανακαινισμός του «οίκου μας», αλλά και παγκόσμιος λυτρωμός. Είναι χαρά και αγαλλίαμα συμπάσης της κτίσεως. Η Εκκλησία μας σήμερα, ζώντας το αιώνιο παρόν, με την γλώσσα της αποκεκαλυμμένης και σωζούσης αληθείας, μιλάει  λυτρωτικά στον άνθρωπο. «Σήμερον γεννᾶται ἐκ Παρθένου, ὁ δρακὶ τὴν πᾶσαν ἔχων κτίσιν. Σήμερον ὁ Ἄναρχος ἄρχεται καὶ ὁ Λόγος σαρκοῦται…».

Η πραγματικότητα των Χριστουγέννων μπορεί να γιορταστεί με νόημα από τον καθένα μας, αν είμαστε πρόθυμοι να λάβουμε το δώρο της ενσυναίσθησης στη ζωή μας, μέσα από την ενσάρκωση του Χριστού σε θνητό. Ο Χριστός μας  με την Γέννησή Του έρχεται νa μας προσφέρει τό «ὄντως ἄλλο», πού βρίσκεται κρυμμένο ως πολύτιμος και ανεκτίμητος θησαυρός μέσα στο Μυστήριο της Θείας Ενανθρωπήσεως.

Με την επίγνωση αυτού του Μυστηρίου θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον Θείο προορισμό μας, τον σκοπό της ζωής μας, την θέση μας μέσα στον κόσμο. Με αυτή την σοβαρή και ουσιαστική επίγνωση να προσεγγίσουμε και να εορτάσουμε τα φετινά Χριστούγεννα, ως πρόσωπα, ως οικογένεια, ως Έθνος.

Δόξα εν Υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, αγαπητοί αναγνώστες. Ας βοηθήσουμε τα παιδιά να αποκτήσουν την εσωτερική ειρήνη που μόνο ο Χριστός χαρίζει. Χρόνια Πολλά και ευλογημένα!

πηγή

«Ζώντας τα Χριστούγεννα στο πνεύμα του Αντιχρίστου.»

 

Αποστολικό Μήνυμα Χριστουγέννων

«Ζώντας τα Χριστούγεννα στο πνεύμα του Αντιχρίστου.»

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη

Χριστούγεννα 2019

Αδελφοί μου

Σήμερα ο Απόστολος Παύλος στην προς Γαλάτας επιστολή του μας λέγει ότι ο χριστιανός δεν είναι πλέον δούλος των στοιχείων του κόσμου, αλλά υιός του Θεού και αν είναι υιός του Θεού, είναι και κληρονόμος της Βασιλείας Αυτού, διά του Ιησού Χριστού.

Εδώ αδελφοί μου, κρύβεται όλο το νόημα της νέας εν Χριστώ ζωής μας. Οι άνθρωποι πριν την ενανθρώπηση του Ιησού Χριστού, ζώντας μακριά από την χάρη και το φως του Παραδείσου, παραδόθηκαν στα πάθη της σαρκός, του ευδαιμονισμού, της καλοπέρασης και της αμαρτίας. Η ανθρωπότητα είχε γίνει δούλη των πονηρών πνευμάτων και των δαιμόνων. Το σκότος το πνευματικό και το ψυχικό που υπήρχε στην τότε κοινωνία των ανθρώπων εικονίζεται από τους αγιογράφους στο σπήλαιο της Βηθλεέμ.

Δείτε την εικόνα της Γεννήσεως και προσέξτε, παρακαλώ, το σκοτεινό σπήλαιο. Μέσα σε αυτό το σπήλαιο επικρατεί σκοτάδι, και μάλιστα βαθύ σκοτάδι. Ο αγιογράφος αποδίδει έτσι το βαθύ σκότος που χαρακτηρίζει και τότε και σήμερα τις καρδιές εκείνες που μέσα τους δεν γεννήθηκε ακόμη ο Χριστός. Το μόνο σημείο που έχει φως, είναι ο νεογέννητος Χριστός, διότι μόνο Εκείνος, ως φως αληθινό, διώχνει το σκοτάδι.

Ο άνθρωπος είναι αδύνατο να διώξει από μόνος του το σκοτάδι που τον καταπλακώνει, που θολώνει και σκοτίζει την διάνοιά του. Το πέρασμα τόσων αιώνων το βεβαιώνει. Ο ίδιος ο Χριστός το διδάσκει: «Εγώ είμαι το Φως του κόσμου και όποιος με ακολουθήσει, θα ζήσει και θα περπατά μέσα στο φως». Ποιος άλλος διδάσκαλος τόλμησε ποτέ ενώπιον του λαού να διακηρύξει, ότι ο ίδιος είναι το Φως, η Ζωή, η Θύρα, ο Άρτος της ζωής, και το Ύδωρ το Ζων; Μόνο ο Χριστός!

Εκατομμύρια άνθρωποι από όλα τα μέρη της γης που λαχταρούσαν να ξεφύγουν από το σκοτάδι της κολάσεως και να ελευθερωθούν από τα δεσμά του σκότους, των δαιμόνων και της αμαρτίας, ακολούθησαν τον Χριστό. Ακολούθησαν το φως και έγιναν, όπως αναφέρει σήμερα ο Απόστολος, υιοί του Θεού και κληρονόμοι της Βασιλείας Του διά του Ιησού Χριστού. Έμαθαν διδασκόμενοι από τον Κύριό μας, από τους αγίους Του Αποστόλους, από τους αγίους Πατέρες, τους οσίους ασκητές και μοναχούς της Εκκλησίας μας, πώς μπορεί ο άνθρωπος διά του Ιησού Χριστού να απελευθερώνεται από τον διάβολο, τα αμαρτωλά πάθη, τα βάσανα της φρικτής κολάσεως και τον θάνατο.

 Έτσι γέμισε ο Παράδεισος ξανά με αστέρες πολύφωτους, φωτεινούς αδάμαντες, μυρίπνοα και εύοσμα άνθη. Γέμισε η Βασιλεία του Θεού με υιούς και θυγατέρες, αγίους και αγίες, που έζησαν οσιακή ζωή, που μαρτύρησαν, που έγιναν του Χριστού  ομολογητές. Ανθρώπους γεμάτους φως Χριστού, που μέχρι και σήμερα προτιμούν να πεθάνουν, να θυσιάσουν και να χάσουν τα πάντα, παρά να επιστρέψουν στο σκοτάδι  της αμαρτίας και να γίνουν δούλοι των δαιμόνων. Ένας νέος τρόπος ζωής ξεκίνησε με τη Γέννηση και τον ερχομό του Θεανθρώπου. Μία νέα ζωή, όπου ο άνθρωπος θυσιάζει τα πάντα για να μείνει κοντά στον Χριστό, πιστός στην διδασκαλία Του.

Τα λόγια του Χριστού ηχούν καθημερινά στ’ αυτιά του αληθινού χριστιανού και διαμορφώνουν τον καινούριο τρόπο που σκέφτεται και ζει: Θα αγαπάς τον Κύριο και Θεό σου, με όλη σου την ψυχή, με όλη σου την καρδιά, με όλη σου την διάνοια. Καμία αγάπη δεν θα υπάρχει μέσα σου μεγαλύτερη από αυτήν. Πρώτη σου αγάπη θα είναι ο Κύριος ο Θεός σου και μετά θα αγαπάς γονείς, τέκνα, σύζυγο και πατρίδα. Επίσης, θ’ αγαπάς τους άλλους συνανθρώπους σου, όπως αγαπάς τον εαυτό σου. Αυτό σημαίνει πως ό,τι έχεις, ό,τι θέλεις και ό,τι απολαμβάνεις εσύ, θα τα μοιράζεσαι με τους άλλους. Με άλλα λόγια, ο Ιησούς Χριστός μας, θέλει να θυσιάζουμε τα πάντα από αγάπη για Εκείνον, αλλά και για τον συνάνθρωπό μας.

Εδώ λοιπόν, δεν χωρούν πλέον οι δαίμονες του εγωισμού, της φιλαυτίας, του ευδαιμονισμού και της καλοπέρασης. Εδώ, κοντά στον Χριστό, χάνω και θυσιάζω τα πάντα για Εκείνον και για τους συνανθρώπους μου, που είναι πλέον όλοι αδέλφια μου. Αυτό είναι το θαύμα της εν Χριστώ ζωής. Τέλος οι δαίμονες που με οδηγούσαν να εκτελώ το εγωιστικό μου θέλημα. Τέλος η καλοπέραση και ο κενός, γήινος ευδαιμονισμός που φέρνουν οι δαίμονες της φιλαυτίας. Τέλος το βασίλειο του Άδη και της κολάσεως, της κακίας, της εκδίκησης και κάθε αμαρτίας.

 Η νέα εν Χριστώ ζωή σημαίνει αγάπη και θυσία. Παύω να ζω όπως θέλω εγώ, ζω καθημερινά σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Διαρκώς λέγω, «λάλει Κύριε και ο δούλος σου ακούει». Λέγω «γεννηθήτω το θέλημά Σου». Όσο και αν πονώ, όσο και αν μου κοστίζει, όσο και αν πάσχω, ζητώ να μη ζω όπως εγώ θέλω, αλλά όπως ο Κύριος θέλει. Αυτή είναι η νέα φωτεινή ζωή της αληθινής χαράς που έφερε ο Ιησούς Χριστός επί της γης.

Πριν από τον Ιησού Χριστό επικρατούσε μία ζωή μίσους, εκδικήσεως, ανταποδόσεως του κακού. Μία ζωή χωρίς ελπίδα αιωνιότητας, που ο καθένας αγωνιζόταν να τη διαμορφώσει όπως την ποθούσε, ένας φαύλος κύκλος με ηδονές και επίγειες απολαύσεις, χωρίς γνώση και λατρεία του αληθινού Θεού, χωρίς αγάπη και θυσία για τον πλησίον. Διαμόρφωνε κάθε κοινωνία έναν Θεό στα μέτρα της, ανάλογα με τους πόθους και τις ορέξεις της. Έτσι αναπτύχθηκε η παντός είδους ειδωλολατρία. Αρκούσε στον άνθρωπο να ζει καλά, να σκοτώνει, να αρπάζει, να αδικεί και ν’ απολαμβάνει τα πάντα, χωρίς να νοιάζεται για τον πόνο, την φτώχεια και την αδικία που προκαλεί.

Αδελφοί μου, όσα ακούσαμε, άραγε περιγράφουν τον τρόπο ζωής και το σκεπτικό των ανθρώπων πριν την Γέννηση του Χριστού, ή μήπως ταιριάζουν ακριβώς με την καθημερινή ζωή και το σκεπτικό των ανθρώπων του 20ου και 21ου αιώνα; Δυστυχώς φαίνεται ότι σκιαγραφήσαμε το σήμερα. Φαίνεται ότι ζούμε σαν να μην γεννήθηκε ποτέ ο Χριστός στην γη. Μοιάζει σαν να ζούμε στην προ Χριστού εποχή. Σταδιακά φτάσαμε να μην γνωρίζουμε ποιος είναι ο Χριστός, ποια είναι η διδασκαλία Του, ποιος ο νέος τρόπος ζωής που δίδαξε, και που έζησαν τόσοι άγιοι άνθρωποι.

 Ποιος, αλήθεια, σήμερα αγαπά και θυσιάζει τα πάντα για τον Ιησού Χριστό; Ποιος θέτει πρώτο τον Χριστό και μετά την οικογένεια ή τα παιδιά του; Ποιος αρνείται σήμερα εξαιτίας του Χριστού την καλοπέραση, τις κοσμικές ηδονές και τις απολαύσεις της σύγχρονης ζωής, τους πειρασμούς που υποδουλώνουν τους ανθρώπους σε γήινα πάθη, κάνοντάς τους ξανά ειδωλολάτρες; Ποιος αδελφοί μου αντιλαμβάνεται, όπως μας διδάσκουν όλοι οι σύγχρονοι άγιοι, ότι είναι οι δαίμονες που κρύβονται πίσω από τον σύγχρονο τρόπο ζωής;

Για να μην είμαι απόλυτος σαν τον προφήτη Ηλία, ίσως να υπάρχουν ακόμη ψυχές, έστω και ελάχιστες, που αγαπούν πάνω από όλα τον Θεό και τους συνανθρώπους μας και που συμμορφώνουν την καθημερινή τους ζωή σύμφωνα με το θέλημα του Θεού και όχι το δικό τους. Εμείς όμως σε ποια κατηγορία ανήκουμε; Στους πολλούς, που αναζητούν καθημερινά την ευδαιμονία και την άνεσή τους ή στους λίγους, που πολεμούν τον διάβολο, την αμαρτία, τα πάθη και τον θάνατο;

Μήπως και εμείς ζούμε μια ζωή κοσμική, ψάχνοντας απολαύσεις, θεάματα απατηλά, ανέσεις και επιθυμίες σαρκικές, έχοντας όμως ταυτόχρονα και ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο, δύο εικόνες του Χριστού και της Παναγίας μέσα στο σπίτι μας, έναν τυπικό εκκλησιασμό την Κυριακή, μια Θεία Κοινωνία και εξομολόγηση για να εφησυχάσουμε την συνείδησή μας και πιστεύουμε ότι ζούμε χριστιανική ζωή; Πού είναι η αγάπη και η θυσία μας για τον Χριστό; Πού είναι η αγάπη και η θυσία στον πλησίον μας, πότε θυσιάζουμε τα δικά μας για να απολαύσει και ο φτωχός όσα απολαμβάνουμε κι εμείς, σύμφωνα με τα λόγια του Χριστού μας; Πώς τολμούμε να λέμε ότι πιστεύουμε στον Ιησού και Τον ακολουθούμε;

Δυστυχώς μείναμε στην προ της Γεννήσεως του Χριστού εποχή και όμως γιορτάζουμε Χριστούγεννα… Χριστούγεννα χωρίς Χριστό! Χριστούγεννα μόνο κατ’ όνομα. Ενώ λεγόμαστε χριστιανοί, ενώ έχουμε ορθόδοξη λειτουργία και ευτυχώς ακόμα ελεύθερη λατρευτική ζωή, πέτυχαν οι δαίμονες ο τρόπος ζωής μας να μοιάζει με την ζωή των παλαιών ειδωλολατρών, σαν να μην ήλθε ποτέ ο Χριστός και σαν να μην έφερε ποτέ μία νέα, αγία ζωή.

Κλείνοντας αδελφοί μου, το χριστουγεννιάτικο αποστολικό μήνυμα ας ακούσουμε τον  τηλεφωνικό διάλογο ενός ιερέως με μία χριστιανή:

«-Πάτερ μου, τι ώρα τελειώνει αύριο η Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων;

-Γιατί;

-Να, θα ξενυχτήσουμε απόψε κι όπως ξέρετε, καθημερινά εργαζόμαστε, είμαστε κουρασμένοι, έχουμε και τα παιδιά, αλλά πρέπει να έλθουμε και στην Εκκλησία, τέτοια μέρα που έρχεται…»

Ο ιερέας κλείνει το τηλέφωνο απογοητευμένος… Τι αντιλαμβάνεται, αδελφοί μου ακούγοντας αυτά τα λόγια; Ότι ο σημερινός άνθρωπος δεν θέλει να θυσιάσει για τον Χριστό ούτε τα Χριστούγεννα τον ύπνο του, και την ξεκούρασή του…Θέλει ένα Χριστό στα μέτρα του,  χωρίς θυσίες. Μία ζωή άνετη, ζητά να έχει λίγο από όλα. Ή μάλλον, λίγο Χριστό και πολλή κοσμικότητα. Αυτό είναι πλάνη, αυτό είναι αίρεση! Δεν είναι Ορθοδοξία, είναι ο προτεσταντισμός και ο παπισμός, που μας κάνει ειδωλολάτρες. Είναι ένας Χριστιανισμός που δηλητηρίασε πρώτα την Δύση και τώρα το δηλητήριό του έφτασε και στην Ανατολή.

Τώρα λοιπόν φτάσαμε να γιορτάζουμε Χριστούγεννα από τα οποία απουσιάζει το πνεύμα του Χριστού, που σημαίνει αγαπητική θυσία, άσκηση και ταπείνωση. Τώρα τα Χριστούγεννα ντύθηκαν από τις δυνάμεις του σκότους στο πνεύμα του Αντιχρίστου, δηλαδή στο ακριβώς αντίθετο, που είναι το πνεύμα της ευδαιμονίας, της φιλαρέσκειας, της φιλαυτίας, της επίδειξης, της ιδιοτέλειας. Ήδη βλέπουμε ότι και το όνομα του Χριστού δεν είναι πια ανεκτό στις ευχές, τις επιγραφές, στη γενική κοσμική τάση των λεγόμενων “γιορτών” του Χειμώνα…

 Ώρα να ξυπνήσουμε, ώρα να εγερθούμε, διότι κινδυνεύουν οι ψυχές μας και η σωτηρία μας. Ακόμη και οι αγρυπνίες στους ναούς μας, έγιναν απλές βραδινές λειτουργίες, που ξεκινούν στις 10 και τελειώνουν στις 12.30 το βράδυ. Μην κουραστούμε, μη θυσιάσουμε χρόνο αδελφοί μου για τον Χριστό μας. Αν όμως είμασταν σε κάποιο πανηγύρι ή γλέντι ή μπαρ ή κλαμπ, θα φεύγαμε στις 4 ή στις 5 το πρωί. Τώρα γίνεται κατανοητός και ο λόγος που ο σύγχρονος άνθρωπος δεν προσφέρει πλέον και δεν αφιερώνει την ζωή του στο Χριστό. Αδειάσαν τα μοναστήρια, διότι οι άνθρωποι αρνούνται να θυσιάσουν τα αγαθά που απολαμβάνουν. Ξέχασαν ότι Χριστιανισμός και Ορθοδοξία σημαίνει θυσία.

Ζούμε λοιπόν σε μια εποχή μετά Χριστόν, αλλά χωρίς Χριστό. Ας μην ξεχνάμε την παροιμία που λέει: «όπως στρώνει ο καθένας μας, έτσι και θα κοιμηθεί». Είθε να ξυπνήσουμε και να σπάσουμε τις αλυσίδες με τις οποίες μας έδεσαν ξανά οι δαίμονες, να θυμηθούμε ότι ο Χριστός μάς ελευθέρωσε με την Γέννησή Του, τα Πάθη και την Ανάστασή Του. Όσοι πιστοί, ακολουθήσατε Αυτόν. Σπάστε τις κοσμικές αλυσίδες του διαβόλου! Γίνετε υιοί Θεού και κληρονόμοι της Βασιλείας Αυτού, αμήν.

Πηγή

Ομιλία εις τον Μέγα Εσπερινό των Χριστουγέννων

του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Καλλινίκου Γεωργακοπούλου, Προϊσταμένου του Ι.Ν. Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Βόλου

Ομιλία που εκφωνήθηκε κατά τον Πανηγυρικό Εσπερινό της παραμονής των Χριστουγέννων, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου Βόλου.

24/12/2018

Σεβασμιώτατε Πάτερ και Δέσποτα,

Σεβαστοί Πατέρες,

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Είναι συνηθισμένο στους ανθρώπους να μην εκτιμούν αυτά που έχουν. Έτσι και για μας, τα Χριστούγεννα ίσως και να αποτελούν μια ακόμη γιορτή μέσα στον χρόνο. Γεννηθήκαμε Χριστιανοί, γνωρίζουμε τα γεγονότα της ζωής του Θεανθρώπου, λίγο πολύ πιστεύουμε, λίγο πολύ προσπαθούμε να εναρμονίσουμε τη ζωή μας με την πίστη μας. Σπάνια όμως αναλογιζόμαστε πως τα αυτονόητα δικά μας αποτελούν ακόμη ζητούμενο για εκατομμύρια συνανθρώπων μάς, πολλοί από τους οποίους δεν ζουν σε χώρες μακρινές αλλά δίπλα μας, είτε γιατί Χριστό δεν γνώρισαν, είτε γιατί έχασαν την πίστη τους, είτε γιατί βρίσκονται ακόμη στην αναζήτηση.

Ξεχνάμε μόνο, πως ακόμη και τα αυτονόητα κινδυνεύουν, αν δεν ποτίζονται διαρκώς από τα νάματα της θεολογίας μας, της λειτουργικής μας ζωής και κυρίως από τον δικό μας προσωπικό αγώνα. Διαφορετικά, η καθημερινή απογοήτευση από τις δυσκολίες στον κόσμο και την πατρίδα μας θα μας οδηγήσουν να καταφεύγουμε στο ημερολόγιο για να μαθαίνουμε χαρούμενες ειδήσεις. Όπως αυτή που περνά τώρα με μια λέξη στο προσκήνιο της επικαιρότητας, για να μας χαρίσει ξανά ελπίδες και να ζεστάνει την παγωνιά μας: Χριστούγεννα. «Ἡ Παρθένος σήμερον, τὸν προαιώνιον Λόγον, ἐν Σπηλαίῳ ἔρχεται, ἀποτεκεῖν ἀποῤῥήτως…». Θα μπορούσε άραγε τούτη τη φορά, να μαζέψουμε λιγάκι από «τὸ φῶς τῆς γνώσεως», για να καταλάβουμε την ανυπέρβλητη αξία του « Ήλιου τῆς Δικαιοσύνης»; Βρισκόμαστε λίγο πριν από τη μεγάλη Γιορτή της Ορθοδοξίας, την Ενανθρώπιση του Κυρίου μας. Και τέτοιες μέρες αξίζει τον κόπο να απεγκλωβιστούμε από τα παράπονα για τα στραβά και τα ανάποδα που μας ταλανίζουν ή για τα καυτά προβλήματα της χώρας που περιμένουν τη λύση τους. Ούτε και ο ίδιος ο Χριστός γεννήθηκε σε εποχές γαλήνης. Ακριβώς όμως γι΄ αυτό τον λόγο, το μήνυμα της αγάπης που ξεχύθηκε από το σπήλαιο της Βηθλεέμ χάραξε νέους δρόμους και κάλεσε τους ανθρώπους να βαδίσουν νέες οδούς, πρώτα ως πρόσωπα και κατόπιν ως κοινωνίες. Είναι ώρα να διώξουμε – για το καλό μας – την αγωνία, το άγχος, τη φορολογία των καταθέσεων. Να ηρεμήσουμε και να γευθούμε απερίσπαστοι την αγαλλίαση και ευφροσύνη που έρχεται από το μεγάλο γεγονός του Ουρανού. Τα περιθώρια επιλογών έχουν στενέψει απελπιστικά και δεν έχουμε πια τίποτα να χάσουμε, μιας και οι λύσεις του κόσμου μοιάζουν όλο και περισσότερο καταδικασμένες σε αποτυχία.

Ελάτε λοιπόν πρώτα απ΄ όλα να εκτιμήσουμε τις δωρεές που απολαμβάνουμε. Αναμφισβήτητα πρέπει να νιώθουμε ευλογημένοι. Γιατί ζούμε σε μία περίοδο που αν μη τι άλλο, ξέρουμε τι είχε γίνει πριν από 2000 και κάτι χρόνια. Ποιο είναι αλήθεια το μέγιστο γεγονός της νύχτας αυτής; Γεφυρώθηκε το χάσμα ανάμεσα στο Θεό και τον άνθρωπο. Ο κόσμος που για χιλιάδες χρόνια έμοιαζε με το απολωλός πρόβατο, έγινε το πρόβατο που ο Υιός του Θεού, ο Υιός του Ανθρώπου το βρήκε. Και για μία ακόμη χρόνια, καλούμαστε να γίνουμε όλοι ταπεινοί προσκυνητές του νεογέννητου βρέφους.

Ενώπιον της φάτνης Του, πρώτοι προσκυνητές οι Άγγελοι. Οι άγγελοι στην παλαιά διαθήκη, που μετέφεραν το μήνυμα του θεού, ήταν οι προάγγελοι. Ο άγγελος κυρίου, που εμφανίστηκε στους ποιμένες της Βηθλεέμ, ήταν ο Ευάγγελος του γεγονότος.

Κατόπιν, οι ποιμένες. Γιατί ποιμένες διάλεξε ο Θεός ως πρώτους δέκτες της χάριτος; Οι ποιμένες εκείνοι «ἦσαν ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν»(Λουκ. Β΄8). Ο κόσμος κοιμόταν. Αυτοί αγρυπνούσαν. Και κάτι άλλοι ποιμένες ήταν παραδομένοι στον ύπνο. Αδιαφορούσαν για τα λογικά πρόβατα (Ματθ. Γ΄36). Οι ποιμένες του Ισραήλ αδιαφορούσαν. Οι ποιμένες όμως της Βηθλεέμ αγραυλούσαν. Υπέφεραν την ταλαιπωρία της κρύας νύχτας. Φύλαγαν τα πρόβατα γιατί τα αγαπούσαν. Τα πρόσεχαν.

Από τη μία οι ποιμένες ήταν φιλόθρησκοι, απλοί και πιστοί άνθρωποι. Αγνοί βοσκοί της Βηθλεέμ. Άνθρωποι που είχαν την ελπίδα τους στο Θεό. Άνθρωποι της απλότητας και της ειρήνης. Από την άλλη οι Μάγοι. Εθνικοί ειδωλολάτρες. Μεγιστάνες και τρανοί. Σοφοί της εποχής εκείνης. Ήξεραν γράμματα, ήταν πλούσιοι, είχαν εξουσία, σοφία, γνώση, κοσμική δόξα. Είχαν όμως αγαθή διάθεση και καλή ψυχή. Είχαν αγάπη για την αλήθεια και ζωηρό πόθο για τη σωτηρία. Ξεκινούν από χιλιόμετρα μακριά, κάνοντας ταξίδι γεμάτο κινδύνους και με αβέβαιο αποτέλεσμα. Βλέπουν μόνον ένα αστέρι. Τίποτε άλλο δεν γνωρίζουν. Στηρίζονται μόνο σε μια προφητεία: Όταν γεννηθεί ένας βασιλιάς, το αστέρι θα λάμψει. Αλήθεια, τι σκέπτονται στο ταξίδι; Ίσως για το ανάκτορο που φιλοξενεί το νεογέννητο. Ίσως τους επισήμους που του παραστέκουν. Ίσως τα δώρα που θα δεχτεί. Καλού κακού, έχουν ετοιμάσει κι εκείνοι κάτι αντάξιο: Σμύρνα, Χρυσό και λίβανο. Κάποτε φτάνουν. Είναι βέβαιο πως αυτό που συναντούν ήταν εντελώς έξω από τις προσδοκίες τους. Ελάτε όμως να θαυμάσουμε, όχι τον κόπο τους, όχι της σοφία τους, όχι τα δώρα τους, αλλά την ετοιμότητά τους να δεχτούν ένα ασήμαντο νεογέννητο βρέφος ως βασιλιά. Τι ανατροπή σχεδιασμών, τι ετοιμότητα προσαρμογής, τι προθυμία απαρνήσεως κάθε κοσμικής λογικής!

Όντως αξιοθαύμαστο το γεγονός αυτό της πίστης των Μάγων. Δεν κλονίζονται από το θέαμα της περιφρονημένης αγίας οικογένειας. Δεν αμφιβάλλουν πως έφτασαν εκεί που είχαν ορίσει ως προορισμό τους. Πιστεύουν πως το απροστάτευτο νεογέννητο δεν είναι απλώς ένας Βασιλιάς, αλλά ο μοναδικός Βασιλιάς όλου του κόσμου, με ουράνια προέλευση και καταγωγή. Με παγκόσμια εξουσία. Αυτόν έρχονται να προσκυνήσουν. Τον άγνωστο και αλλοεθνή βασιλέα, τον ξένο για αυτούς. Και αφήνουν την χώρα τους, την μακρινή ανατολή και σπεύδουν να τον αναγνωρίσουν ως δικό τους Βασιλιά και να εναποθέσουν στους βρεφικούς πόδες Του την πίστη της ψυχής τους και την λατρεία της καρδιάς τους. Την ταπείνωση, την ευσέβεια και την ευλάβεια τους.

Από την άλλη, ο Ηρώδης. Άπιστος και ασεβής. Εμπαθής. Χριστομάχος. Οι μάγοι τον αποφεύγουν. Δεν παρασύρονται, δεν παγιδεύονται από τις κολακείες του. ο Άγιος Γρηγόριος μάλιστα σημειώνει και κάτι που συχνά μας διαφεύγει:

«Οι Μάγοι», γράφει, «έχουν κάτι σπουδαίο να μας δείξουν με την επιστροφή στην πατρίδα τους από άλλο δρόμο. Πατρίδα μας είναι ο παράδεισος. Όταν γνωρίσουμε το Χριστό, ο δρόμος για να γυρίσουμε στον παράδεισο από κει που ήρθαμε είναι κλειστός. Φύγαμε από την πατρίδα μας ακολουθώντας το δρόμο της υπερηφάνειας, της παρακοής και της πρόληψης προς τον αόρατο κόσμο, αφού δοκιμάσαμε τον απαγορευμένο καρπό. Στο δρόμο της επιστροφής πρέπει να ακολουθήσουμε το δρόμο των δακρύων και της υπακοής, της περιφρόνησης των εγκοσμίων και της αποχής από τις σωματικές επιθυμίες».

Και τώρα, ας επιστρέψουμε στην εποχή μας. Την εποχή που νομίζει πως προοδεύει και εξελίσσεται. Αλήθεια όμως, σε ποια κατηγορία των προσκυνητών ανήκουμε; Των αγγέλων; Των ποιμένων; Των Μάγων; Ή μήπως των αρχόντων της εποχής, που παρέμειναν αμέτοχοι στην αλλαγή του κόσμου που έφερε η Γέννηση του Χριστού;

Σήμερα, οι σοφοί προτιμούν τον Ηρώδη. Μπορεί να μην αρπάζουν το σπαθί για να εξολοθρεύσουν νεογέννητα. Ξέρουν όμως να σκοτώνουν με τον λόγο, την ειρωνεία, την περιφρόνηση. Για τους σοφούς του 21^ου αιώνα, ο Χριστός είναι μια ασήμαντη ύπαρξη, προορισμένη να στηρίζει αφελείς και αμόρφωτους. Τότε οι σοφοί κέρδισαν την μεγάλη αλήθεια: Πως η λογική δεν αρκεί για να προσεγγίσουμε το νόημα της ζωής. Πώς οι υπολογισμοί δεν οδηγούν στην ευτυχία. Πως οι σχεδιασμοί δεν φέρνουν την ειρήνη στον κόσμο. Σήμερα οι σοφοί ξαναγυρνούν πίσω και με αφέλεια παλεύουν μόνο με την έρευνα της διάνοιας και τις τεχνολογικές εφευρέσεις να ξεδιψάσουν την ψυχή τους και να δώσουν λύσεις στο ανθρώπινο δράμα. Απέστρεψαν το πρόσωπο από το αστέρι της Βηθλεέμ και βάλθηκαν να ακολουθούν τους προβολείς της ανθρώπινης αλαζονείας. Ταυτίστηκε η γνώση με την τεχνολογία και χάθηκε η γνώση που πηγάζει μέσα από την αυτογνωσία, τη σχέση με τον συνάνθρωπο και την ταπεινοφροσύνη. Αντί οι σοφοί να γίνουν ηγέτες πορείας προς τα μεγάλα και τα ουσιώδη της ζωής, βάλθηκαν να υπερασπιστούν τη βασιλεία του νέου Ηρώδη, που ξέρει μόνο να κυβερνά με την ισχύ των αριθμών και των μηχανών. Αντί, οι επονομαζόμενοι και άνθρωποι του πνεύματος, να υποδείξουν την άλλη οδό, την αντίθετη από την οδό της κοσμικής αλαζονείας και της εωσφορικής ισοθεΐας, συμπορεύονται με την άρνηση του κυρίου της αγάπης και εμμένουν σε λύσεις και μεθόδους που διαρκώς οδηγούν στο ίδιο αδιέξοδο, στον ίδιο παγκόσμιο πόνο, στο φόβο και την απελπισία.

Για όλους ήρθε ο Χριστός, πλούσιους και φτωχούς, μορφωμένους και αμόρφωτους, διάσημους και άσημους. Μόνον μια κατηγορία ανθρώπων δεν θα βρει ποτέ τον δρόμο για τη φάτνη: εκείνοι που νόμισαν πως ο άνθρωπος έγινε θεός κι έτσι αποφάσισαν να βγάλουν τον Θεό απ΄ τη ζωή τους.

Σοφοί κυβερνούν και σήμερα τον κόσμο. Βέβαιοι, αλαζόνες και δυστυχώς αμετανόητοι. Οι αποτυχίες τους δεν τους πτοούν, οι αιματοχυσίες των σχεδιασμών τους δεν τους προβληματίζουν. Από πού αντλούν το κύρος τους; Πολλές φορές από μας, που παρασυρόμαστε στον θαυμασμό για εγκόσμια επιτεύγματα και περγαμηνές. Είναι αλήθεια πως στους ηγέτες της αυτάρκειας δίνεται όλος ο χώρος των Μέσων ενημέρωσης και της δημοσιότητας. Η δύναμη της επιρροής τους είναι μεγάλη. Αν δεν προσέξουμε, εάν δεν βρισκόμαστε σε πνευματική επαγρύπνηση, ο μεγάλος πειρασμός της αυτάρκειας καιροφυλακτεί. Ο τεχνολογικός μας πολιτισμός παράγει διαρκώς νέους και εντυπωσιακούς καρπούς. Η τεχνητή νοημοσύνη, η εικονική πραγματικότητα, η επέμβαση στο ανθρώπινο DNA είναι επιτεύγματα που, μαζί με τη χρησιμότητά τους φέρνουν και τον πειρασμό μιας θεϊκής παντοδυναμίας. Όλα ψιθυρίζουν στ΄ αυτιά της ψυχής μας πως ο θεός δεν χρειάζεται πια. Η σοφία των αριθμών και των μηχανών πασχίζει να δημιουργήσει έναν νέο τύπου ανθρώπου, ξεκομμένου από κάθε αναζήτηση έξω από τον κόσμο των αισθητών και της λογικής.  Ήρθε ο καιρός να γίνουμε θαυμαστές μιας άλλης σοφίας, εκείνης των ευσεβών μάγων. Κι ίσως τότε να αναδειχθούν τέτοιοι μάγοι και σήμερα, ώστε ο κόσμος να ατενίσει τον αστέρα εκείνης της νύχτας.

Σεβασμιώτατε Πάτερ και Δέσποτα,

Σεβαστοί Πατέρες,

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Ας κάνουμε τα φετινά Χριστούγεννα μία ουσιαστική αρχή. Μία αρχή στη δύναμη της αγάπης του Θεού, μιας δύναμης ισχυρότερης από τα σχέδια των ηγεμόνων του κόσμου τούτου, μιας δύναμης ισχυρότερης από την απαισιοδοξία και την κατήφεια που καθημερινά περιτριγυρίζει την ψυχή μας, μιας δύναμης ισχυρότερης από τα λάθη μας και τις παραλείψεις μας. Βλέπουμε τα αδιέξοδα. Τι μας εμποδίζει να αλλάξουμε πορεία;

Ένας σύγχρονος στοχαστής γράφει: Θέλεις να σώσεις την ψυχή σου και να κερδίσεις την αιώνια ζωή; Αποφάσισε από τώρα να αλλάξεις πορεία. Υπερνίκησε την τεμπελιά σου, κάνε το σημείο του σταυρού και πες με θέρμη και πίστη Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Μην αναβάλλεις την απόφασή σου «για το απόγευμα» ή «για αύριο» ή  «για τότε που, όπως λες, θα είμαι έτοιμος αφού τελειώσω προηγουμένως τη δουλειά που έχω». Το διάστημα που θα μεσολαβήσει μπορεί να είναι ολέθριο. Όχι! Αυτή την ώρα, αυτή τη στιγμή που πήρες την απόφαση, οφείλεις να δείξεις έμπρακτα ότι απαρνήθηκες το παλιό εγώ σου και ότι άρχισες τώρα μια καινούργια ζωή, με καινούργιους σκοπούς και νέα μορφή. Σήκω λοιπόν χωρίς φόβο και πες: Κύριε, βοήθησε με να αρχίσω τώρα! βοήθησέ με! Γιατί αυτό που χρειάζεται πριν από όλα είναι η βοήθεια του Θεού.

Ας είναι τα φετινά Χριστούγεννα, αληθινή αρχή νέας εν Χριστῷ ζωής. Ζωής αληθινής χαράς, ριζωμένης στην αγάπη που ανέβλυσε από το σπήλαιο της Βηθλεέμ. Ο αστέρας λάμπει διαρκώς, σήμερα και όλο τον χρόνο. Όποιος επιθυμήσει, θα βρει τον δρόμο. Δρόμο ασφαλή με βεβαία την συνάντηση με το νέον παιδίον, τον προ αιώνων Θεό. ΑΜΗΝ.

Η κατά Σάρκα Γέννησις του Κυρίου μας Ιησού Χριστού- Υπομνηματισμός της Αποστολικής περικοπής από τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη

 

Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΜΑΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ[:Γαλ.4,4-7] 

ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΝΙΚΟΔΗΜΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ

   «Ὃτε δὲ ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον, ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν(: όταν όμως συμπληρώθηκε ο χρόνος που είχε ορίσει η πανσοφία του Θεού, απέστειλε ο Θεός στον κόσμο τον Υιό Του, ο οποίος έγινε άνθρωπος από γυναίκα και υποτάχθηκε στον μωσαϊκό νόμο, προκειμένου να εξαγοράσει εκείνους που ήταν υποδουλωμένοι στην κατάρα του μωσαϊκού νόμου, για να λάβουμε την υιοθεσία που ο Θεός μάς είχε υποσχεθεί)»[Γαλ.4,4-5].

……………………………………………………………………………………………………………

«τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου»:

     Ο Οικουμένιος ερμηνεύοντας τη φράση «τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου» λέγει: «Ποιου πλήρωμα χρόνου; Εκείνου κατά τον οποίο έπρεπε να έλθει ο Χριστός. Διότι είχε προφητευτεί ο χρόνος της ελεύσεως του Χριστού από τον προφήτη Δανιήλ, που συνέβη επί της βασιλείας Καίσαρος Αυγούστου, όταν έγινε και η ένσαρκος οικονομία του Χριστού». Βλέπε και την ερμηνεία του «νῦν δὲ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν ἁμαρτίας διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ πεφανέρωται (:Τώρα όμως μία φορά έγινε άνθρωπος, όταν τελείωσαν οι χρόνοι της Παλαιάς Διαθήκης, και φανερώθηκε στον κόσμο για να εξαλείψει την αμαρτία με τη θυσία Του)»[Εβρ.9,26]. Ο δε μακάριος Αυγουστίνος στα βιβλία περί Τριάδος ερμηνεύοντας το «Ὃτε δὲ ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου» λέγει ότι όταν οι άνθρωποι έγιναν δεκτικοί και χωρητικοί της γνώσεως της αγίας Τριάδος και δεν βλάπτονταν από το κήρυγμα της τρισυποστάτου της Θεότητος, ώστε να πέσουν σε πολυθεΐα, τότε ήλθε ο Υιός του Θεού και αποκάλυψε στον κόσμο ότι έχει Πατέρα, και στη συνέχεια ότι είναι ο Θεός τρισυπόστατος. Αυτής της γνώσεως της αγίας Τριάδος δεν ήταν χωρητικοί οι Ιουδαίοι πριν από την ένσαρκο παρουσία του Υιού του Θεού. Βλέπε και την ερμηνεία του «ἧς ἐγενόμην ἐγὼ διάκονος κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι εἰς ὑμᾶς, πληρῶσαι τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ(:Αυτός ο λόγος του Θεού είναι το Ευαγγέλιο, που διακηρύττει τη σωτήρια βουλή του Θεού να σωθούν όλοι οι άνθρωποι διαμέσου του Χριστού. Και το σωτήριο αυτό σχέδιο του Θεού ήταν ένα μυστήριο κρυμμένο από την αρχή της ύπαρξης του χρόνου σ’ όλους τους αιώνες και τις γενεές, φανερώθηκε όμως τώρα με το κήρυγμα στους αγίους του, τους Χριστιανούς)»[Κολ.1,25],  για να μάθεις ότι αυτό ήταν οικονομία Θεού, το να φανερωθεί το μυστήριο του ευαγγελίου, όταν οι άνθρωποι έγιναν δεκτικοί, για να το εννοήσουν.

«γενόμενον ὑπὸ νόμον»:

   Έτσι σύμφωνα με αυτούς ερμηνεύει το ρητό αυτό και ο Μέγας Βασίλειος λέγοντας: «Ο απόστολος προτίμησε την εμφαντικότερη φωνή, την  πρόθεση «ἐκ», δηλαδή, και όχι την «διά», λέγοντας «γενόμενον ἐκ γυναικός»· διότι το «διά τῆς γυναικός» επρόκειτο να δείχνει παροδική την έννοια της γεννήσεως, ενώ το «ἐκ τῆς γυναικός» θα έδειχνε αρκετά δυνατή την κοινωνία της φύσεως του Τικτομένου προς αυτήν που το γέννησε»[Κεφάλαιο ε΄περί του Αγίου Πνεύματος]. Γι'αυτό και ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος στον λόγο που παρομοιάζει με τον μαργαρίτη τη γέννηση του Θεού Λόγου από την Παρθένο γράφει ότι εκείνο που λέγει ο ευαγγελιστής Λουκάς πως είπε ο άγγελος προς τη Θεοτόκο όταν την ευαγγέλισε, δηλαδή το «διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱὸς Θεοῦ(:Γι’ αυτό και το απολύτως αναμάρτητο και άγιο βρέφος που θα γεννηθεί με τον υπερφυσικό αυτό τρόπο, θα αναγνωριστεί ότι είναι ο ίδιος ο Υιός του Θεού)»[Λουκά 1,35], αυτό, λέγω, το ρητό, λέγει ο άγιος Εφραίμ, ότι έτσι είναι γραμμένο: «διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἐκ σου», σύμφωνα, δηλαδή, όπως λέγει εδώ ο Παύλος, «γενόμενον  ἐκ γυναικός». «Μερικά όμως αντίγραφα», λέγει, «δεν το έχουν αυτό, κάνοντας χάρη στους αιρετικούς». Γι΄αυτό σύμφωνα με τον άγιο αυτόν, πρέπει υποχρεωτικά να προστίθεται το «ἐκ σου», στο παραπάνω ευαγγελικό ρητό.

   Λέγει ακόμη ο Φώτιος ότι το «γενόμενον  ἐκ γυναικός» πρέπει να γράφεται με ένα ν και όχι με δύο, όπως με ένα ν γράφεται και το ακόλουθο: «γενόμενον ὑπό νόμον», διότι «γεγέννηται» μεν ο Χριστός εκ Παρθένου, αλλά το «γεγέννηται» γράφεται με δύο ν, όμως και γεννάται, επειδή μία φορά από την Παρθένο «γεγέννηται». Εάν όμως και ο Θεολόγος Γρηγόριος λέγει: «Χριστός γεννᾶται», αλλά το είπε αυτό, διότι τότε ήταν παρούσα η της Χριστού γεννήσεως ημέρα, και όχι διότι πάντοτε εκ Παρθένου γεννάται[Αμφιλόχ. Ζητήμ. πθ΄]. Αυτά λέγει ο σοφός Φώτιος, διότι εάν πούμε «γεννώμενον ἐκ γυναικός» με δύο ν, φανερώνουμε ότι τώρα και πάντοτε γεννάται ο Χριστός, που είναι ψευδές· διότι το «γεννώμενον» είναι χρόνου ενεστώτος και παρατατικού. Αλλά στον Θεοδώρητο και σε άλλους, υπάρχουν γραμμένες και οι δύο μορφές, δηλαδή και «γενόμενον ἐκ γυναικός» και «γεννώμενον».

    Σημείωσε ακόμη ότι δύο σημασίες έχει το όνομα της γυναικός. Το ένα όνομα είναι κύριο, το δε άλλο καταχρηστικό. Κυρίως λοιπόν «γυνή» σημαίνει όλη τη φύση των γυναικών, είτε παρθένων είτε παντρεμένων, όπως και το όνομα «ἀνήρ» δηλώνει τη φύση όλων των αντρών είτε αγάμων είτε υπό γάμο. Καταχρηστικά όμως και ειδικότερα «γυνή» είναι η παντρεμένη και όχι η παρθένος. Γι΄αυτό είπε ο Κύριος: «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ(:Αληθινά σας λέω, δεν έχει αναφανεί μεταξύ των ανθρώπων που γεννήθηκαν μέχρι τώρα από γυναίκες άλλος μεγαλύτερος ως προς την αξία από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή)»[Ματθ.11,11], δηλαδή γυναικών παντρεμένων και όχι παρθένων, όπως ερμηνεύει ο ιερός Θεοφύλακτος. Αφού όμως λέχτηκαν αυτά, το όνομα της γυναικός αρμόζει ο Παύλος εδώ ως κατάλληλο μόνο στην αγία Παρθένο, σύμφωνα μόνο με την πρώτη του σημασία, όπως το είπε και ο ευαγγελιστής Ιωάννης γι' αυτήν(όταν ο Κύριος απευθυνόταν προς αυτήν): «Τί ἐμοὶ καὶ σοί, γύναι;(:Τι κοινό υπάρχει, γυναίκα, ανάμεσα σε Εμένα που ως Μεσσίας και Υιός του Θεού ενεργώ τώρα με τη θεϊκή μου δύναμη, και σε σένα που με γέννησες ως άνθρωπο;)»[Ιω.2,4] και «Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου(:Γυναίκα, να ποιος από τώρα θα είναι ο γιος σου)»[Ιω.19,26]. Πιθανόν όμως το λέγει αυτό και ο Παύλος, διότι η αειπάρθενος Θεοτόκος- εθεωρείτο γυναίκα του τέκτονα Ιωσήφ, μολονότι δεν ήταν άντρας αυτής, αλλά μνηστήρας μόνο, μάλλον όμως φύλακας και προστάτης της.

   «῞Οτι δέ ἐστε υἱοί, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, κρᾶζον· ἀββᾶ ὁ πατήρ. ὥστε οὐκέτι εἶ δοῦλος, ἀλλ' υἱός· εἰ δὲ υἱός, καὶ κληρονόμος Θεοῦ διὰ Χριστοῦ(:Ναι. Δεν είστε πλέον δούλοι, αλλά υιοί του Θεού. Και επειδή είστε υιοί του επουρανίου Πατρός, γι΄αυτό απέστειλε ο Θεός στις καρδιές σας το Πνεύμα του Υιού Του, το οποίο σας δίνει την πληροφορία και την παρρησία να απευθύνεστε στον Θεό με την κραυγή και την επίκληση: “Αββά”, δηλαδή “Πατέρα”. Άρα λοιπόν, σύμφωνα με όλα αυτά, εσύ που πίστεψες στον Χριστό δεν είσαι πλέον δούλος, αλλά είσαι κατά χάριν υιός του Θεού. Εάν λοιπόν είσαι υιός, είσαι συγχρόνως και κληρονόμος του Θεού. Και γίνεσαι κληρονόμος διαμέσου του Χριστού)»[Γαλ.4,6-7].

     Γι'αυτό ο Οικουμένιος λέγει: «Πώς δεν είναι άτοπο οι Γαλάτες, αυτοί που έγιναν του Θεού, διαμέσου του Χριστού και του Πνεύματος, να επιστρέφουν πάλι στον νόμο; Και πρόσεξε έμφαση της Αγίας Τριάδος. Ο Πατήρ απέστειλε, ο Υιός σαρκώθηκε και το Πνεύμα συνέργησε, το οποίο εισερχόμενο στις καρδιές μας διδάσκει να λέμε: “ἀββά ὁ Πατήρ”».

     Εβραϊκό όνομα έβαλε εδώ ο Παύλος και δεν είπε μόνο ο πατήρ, αλλά «ἀββά  ὁ πατήρ», για να δείξει με αυτό τη γνησιότητα και επιπλέον, για να δείξει ότι το όνομα αυτό έχουν συνήθεια να φωνάζουν προς τον πατέρα τους τα γνήσια τέκνα.

   Με ποιον τρόπο έδειξε ο Παύλος γνησιότητα λέγοντας εβραϊκά ἀββά, όπως λέγει ο Χρυσόστομος; Και πώς το όνομα αυτό ἀββά είναι γνώρισμα των γνησίων υιών, όπως λέγει ο Χρυσόστομος και ο Θεοφύλακτος; Απορώ. Μήπως λοιπόν έδειξε ο Παύλος με το εβραϊκό αυτό όνομα ἀββά τη γνησιότητα, που έχουν οι Χριστιανοί με τον Χριστό; Διότι, όπως Εκείνος, κατά φύση Υιός όντας του Πατρός, χρησιμοποίησε το εβραϊκό αυτό όνομα στην προσευχή λέγοντας: «ἀββᾶ ὁ πατήρ»[Μάρκ.14,36: «ἀββᾶ ὁ πατήρ, πάντα δυνατά σοι(:Αββά, Πατέρα μου, όλα είναι δυνατά σε Σένα)»]· έτσι και εμείς οι Χριστιανοί, οι κατά χάριν υιοί του ίδιου Πατρός γεννηθέντες, το ίδιο εβραϊκό όνομα χρησιμοποιούμε φωνάζοντας εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν: «ἀββᾶ ὁ πατήρ». Είναι και το όνομα αυτό ἀββά γνώρισμα των γνησίων υιών, καθόσον όλα σχεδόν τα βρέφη, σαν να κινούνται από τη φύση, ονομάζουν τον Πατέρα τους «μπαμπά», που είναι το ίδιο με το ἀββᾶ. Και δεν αναφέρω ότι το ἀββά μυστικά περιέχει και το πρώτο στοιχείο των γραμμάτων του εβραϊκού και ελληνικού αλφαβήτου, που είναι το άλεφ ή το άλφα, το οποίο εκφωνείται με μεγάλο άνοιγμα του στόματος. Και γι΄αυτό πρώτα το άλφα φωνάζουν τα βρέφη, όταν πέσουν από την κοιλία της μητέρας τους, κλαυθμηρίζοντας και «α,α» κράζοντας.

   Επιπλέον το «ἀββά» περιέχει και την πρώτη συλλαβή, που αποτελείται από τα γράμματα, η οποία είναι το «βα», για να δειχτεί και από τα δύο αυτά ότι ο άνθρωπος αμέσως μόλις γεννηθεί και όταν αρχίζει να συλλαβίζει και να ψελλίζει, με μυστηριακό τρόπο επικαλείται το γλυκύτατο, και από ολόκληρη την κτίση επιποθητό όνομα του ουρανίου Πατρός. Γιατί όμως ο Χριστός δύο φορές είπε στην προσευχή το «Πατήρ»; Μερικοί λέγουν διότι όχι μόνο ως Θεός είχε τον Θεό Πατέρα Του, αλλά και ως άνθρωπος. Ή επειδή στην προσευχή Του, υπαινισσόμενος τους δύο λαούς, που επρόκειτο να πιστέψουν σε Αυτόν, οι οποίοι εβραϊκά και ελληνικά επρόκειτο να ονομάζουν Πατέρα τους τον Θεό. Πρώτο όμως τέθηκε το εβραϊκό, διότι οι Εβραίοι πρώτοι πίστεψαν στον Χριστό και δεύτερο τέθηκε το ελληνικό, διότι και οι Έλληνες δεύτεροι από τους Ιουδαίους πίστεψαν. Σκέψου όμως αγαπητέ, ότι την υιοθεσία μας χάρισε ο Υιός λέγοντάς μας να προσευχόμαστε ως εξής: «Πάτερ ἡμῶν» και τελείωσε το Πνεύμα το Άγιον, κράζοντας στις καρδιές μας: «Ἀββᾶ ὁ πατήρ». Από παλαιότερα όμως μας την υποσχέθηκε αυτήν την υιοθεσία ο Πατήρ λέγοντας: «ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας(:και θα γίνω πατέρας σας και εσείς θα είστε υιοί μου και θυγατέρες μου)»[Β΄Κορ.6,16]. Το ότι είναι σωστή η ανωτέρω ερμηνεία που κάναμε, μαρτυρεί και ο σοφός Θεοδώρητος λέγοντας: «Γνώρισμα των νηπίων είναι το να αποκαλούν ἀββά τους πατέρες. Νήπιοι όμως ως προς τον παρόντα βίο ήσαν όσοι αξιώθηκαν την υιότητα με το βάπτισμα, προσδοκώντας την αληθινή και τέλεια στον μέλλοντα αιώνα».

     Λέγει επίσης ο Θεοδώρητος τα εξής στην ερμηνεία στο χωρίο εκείνο: «Το “ἀββά” πρόσθεσε την παρρησία εκείνων που καλούν διδάσκοντες· διότι τα παιδιά, έχοντας μεγαλύτερο θάρρος προς τους πατέρες, και επειδή δεν έχουν ακόμη τέλεια τη διάκριση, αυτή τη φράση χρησιμοποιούν συχνότερα. Έτσι και εμείς για την ανέκφραστη φιλανθρωπία Του και την αμέτρητη αγαθότητα ονομάζουμε «Πατέρα», όπως διαταχθήκαμε, των όλων τον Ποιητή, αγνοούμε όμως πόσο μεγάλη είναι η μεταξύ μας διαφορά, μη γνωρίζοντας καλά ούτε τους εαυτούς μας και αγνοώντας εντελώς τη φύση Του».

                        ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

                         επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Βενεδίκτου ιερομονάχου αγιορείτου, Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Ερμηνεία των δεκατεσσάρων επιστολών του αποστόλου Παύλου, τόμος πρώτος, σελ. 161-162[υποσημείωση αγίου Νικοδήμου στο Ρωμ.8,15] και 865-868, Έκδοση συνοδίας Σπυρίδωνος ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη «Άγιος Σπυρίδων Α΄, Νέα Σκήτη Αγίου Όρους, 2020.

• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
• Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
• Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
• Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.
• πηγή

Περιμένοντας τα Χριστούγεννα

 

του Αρχιμ. Γεωργίου Γρηγοριάτη

Αυτές τις ημέρες ο ορθόδοξος χριστιανικός κόσμος καλείται να γιορτάσει ή μάλλον να ζήσει αληθινά το μεγάλο γεγονός της σωτηρίας και της λυτρώσεως των ανθρώπων και του κόσμου από τα δεινά των κακών και του διαβόλου. Καλείται να δεχθεί το μυστήριο της ενσάρκου οικονομίας και να γεμίσει Θεία Χάρη και Ευλογία.

Οι άγιοι Πατέρες, μας καλούν να ανοίξουμε τα μάτια της καρδιάς και να μελετήσουμε το μεγάλο αυτό μυστήριο, που κυριολεκτικά άλλαξε τη μορφή του κόσμου.

Ποιός είναι ο σκοπός της ενανθρωπήσεως του Κυρίου; Όλη η διδασκαλία των Πατέρων για την ενανθρώπηση του Κυρίου, περιέχεται στη φράση του Μέγα Αθανασίου: «Ο Λόγος σάρξ εγένετο, ίνα τον άνθρωπον δεκτικόν θεότητος ποιήση». Ο Χριστός δεν ήρθε στη γη, για να μας φέρει απλά μια νέα διδασκαλία, αλλά να μεταδώσει σε μας τη Θεία ζωή, τη ζωή του Θεού. Να μας κάνει μετόχους Θείας Ζωής κατά χάρη. Ο Θεός γίνεται άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος Θεός κατά χάρη. Αυτό είναι το κεντρικό και ουσιώδες νόημα της μεγάλης αυτής και σημαντικής γιορτής.

Πριν από τη γέννηση του Κυρίου Ιησού, ο κόσμος ζούσε στο σκοτάδι της απιστίας και της ειδωλολατρίας με φωτεινές εξαιρέσεις.

Η απομάκρυνση των ανθρώπων από τον Δημιουργό του, είχε δυσάρεστες συνέπειες στη ζωή του. Όμως ο Θεός δεν εγκατέλειψε το πλάσμα Του. Στον κατάλληλο χρόνο στέλνει στη γη τον μονογενή του Υιό, για να σώσει τον κόσμο και τον άνθρωπο. «Ο Θεός επί γης ώφθη και τοις ανθρώποις συνανεστράφη» (Βαρούχ, γ’ 38). Ο αόρατος γίνεται ορατός, ο απρόσιτος προσιτός, ο Θεός μαζί με τους άνθρωπους. Μέγα και παράδοξο το μυστήριο. Ήλθε στη γη όχι όπως αυτός μπορούσε αλλά όπως εμείς μπορούσαμε να τον δούμε και να τον καταλάβουμε. Γι’ αυτό έγινε άνθρωπος με σάρκα για να επικοινωνήσει καλύτερα με μας. Ο Ιερός Χρυσόστομος τονίζει χαρακτηριστικά: «Πως έγινε τούτο το καταπληκτικό και αξιοθαύμαστο; Ένεκα της δικής Του αγαθότητας και όπως ένας βασιλέας βγάζει τη βασιλική στολή και σαν απλός στρατιώτης ρίχνεται στη μάχη, για να μη αναγνωρισθεί από τον εχθρό και έτσι και ο Χριστός ήρθε με ανθρώπινη μορφή, για να μην αναγνωρισθεί και αποφύγει ο εχθρός τη σύγκρουση μαζί του, αλλά και για να μη φοβίσει τους ανθρώπους, γιατί ήρθε για να τους σώσει και λυτρώσει».

Τελικά μια είναι η ουσιαστική εξήγηση της ενανθρωπήσεως του Κυρίου, η αγάπη του Θεού. Ο Απόστολος Παύλος διατυπώνει πολύ καθαρά αυτή την εξήγηση, «Διά την πολλήν αγάπην, ην ηγάπησεν ημάς», «έκλινεν ουρανούς και κατέβη». Μαζί με τον μεγάλο Απόστολο, κάθε πιστός βλέπει πίσω από το ιστορικό και κοσμοσωτήριο γεγονός της γεννήσεως του Κυρίου την μεγάλη αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Αγάπη που έφθασε μέχρι το Σταυρό.

Περιμένουμε τη μεγάλη γιορτή της γεννήσεως. Και ο Υιός του Θεού αναμένει την ανταπόκριση της δικής μας αγάπης. Μας αγάπησε, να τον αγαπήσουμε και εμείς. Να του ανοίξουμε την καρδιά και τη ζωή μας. Να συνδεθούμε μαζί του. Είναι ασφαλώς η μεγαλύτερη δωρεά του Κυρίου Ιησού. Τα φετινά Χριστούγεννα ας είναι η απαρχή μιας νέας ζωής γεμάτη από τη Χάρη και Ευλογία του Θεού.