Δείτε το βίντεο από την επέτειο της Αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου, στο Δελβινάκι. Μητροπολίτης Κόνιτσας κ. Ανδρέας: "Ενότητα και αγώνα"

\

epirus-ellas

Οι τσάμηδες Αλβανοί εθνικιστές δημιούργησαν Ένωση Αλβανών Εκπαιδευτικών με τη βοήθεια του Καμίνη

Ιδρύθηκε την περασμένη εβδομάδα, Ένωση Αλβανών καθηγητών με έδρα την Αθήνα. Σε μια συνάντηση που οργανώθηκε υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της διδασκαλίας της αλβανικής γλώσσας για τα παιδιά των μεταναστών. Παρά την υποστήριξη που υπήρξε από την Ελλάδα, οι διοργανωτές εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη στοιχειώδους βοήθειας καθώς και της παρουσίας των αρχών του αλβανικού υπουργείου Παιδείας

Αγνώστου μοναχού: Όλοι οι Χριστιανοί πρέπει να προσεύχονται ακατάπαυστα

Συνοπτικά σχόλια 

Και αυτό το κείμενο, γραμμένο προφανώς από πέννα οσιωτάτου μοναχού, γευομένου τους γλυκυτάτους καρπούς της νοεράς και καρδιακής προσευχής -ώστε να την παρομοιάζει με τις "χρυσές  φιάλες" της Αποκαλύψεως, αλλά και με φως που φωτίζει την ψυχή και ανάβει την καρδιά από τις φλόγες της θείας αγάπης - εντάσσεται στην Φιλοκαλία, για να εξάρει την αξία της νοεράς προσευχής, αλλά και την υποχρέωση, χάριν της σωτηρίας τους, να την χρησιμοποιούν και οι λαϊκοί στον κόσμο.  

Και για να ενισχύσει τους αμφιβάλλοντες, για την ωφελιμότητα της αδιαλείπτου προσευχής και από τους μη μοναχούς, προβάλλει δύο ακαταμάχητα τεκμήρια. Πρώτο, την εξ ουρανού μαρτυρία, δια του Αγγέλου στον απλούν γέροντα μοναχόν Ιώβ, που αντέλλεγε στον θείον Παλαμά και δεύτερο, αυτόν τον άγιο Πατέρα του Κωνσταντίνον, αναδειχθέντα θαυματουργό διά της αδιαλείπτου νοεράς προσευχής, που, από την κατοχή της γλυκύτητός της, δεν μπορούσε να παρακολουθήσει τις συζητήσεις στα ανακτοβούλια, στα οποία παρίστατο και αυτός.


Το πεντασέλιδον αυτό κείμενο, που αποτελεί σχολιασμόν ενός μέρους της βιογραφίας του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, από τον άγιο Πατριάρχη Φιλόθεο, αντιπροσωπεύει την εξαπλωμένη στο Βυζάντιο του 14ου αιώνος πνευματικήν ατμόσφαιρα, που δεσπόζεται από μία φιλομόναχη έξαρση, με κέντρο τη νοερά προσευχή απ' όλες τις κοινωνικές τάξεις.      

Κείμενο

Ας μη νομίσει κανείς, αδελφοί μου Χριστιανοί, πώς μόνο οι ιερωμένοι και οι μοναχοί έχουν χρέος να προσεύχονται ακατάπαυστα και παντοτινά και όχι οι κοσμικοί. Όχι, όχι. Όλοι γενικά οι Χριστιανοί έχουμε χρέος πάντοτε να βρισκόμαστε σε προσευχή. Ο αγιότατος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Φιλόθεος γράφει σχετικά τα εξής στο Βίο του αγίου Γρηγορίου αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης (του Παλαμα).

Ο θειος Γρηγόριος είχε ένα φίλο αγαπημένο ονομαζόμενο Ιώβ, άνθρωπο απλούστατο και πολύ ενάρετο, με τον οποίο συνομιλώντας μία φορά του είπε και περί προσευχής και πώς κάθε Χριστιανός γενικά πρέπει να αγωνίζεται πάντοτε στην προσευχή και να προσεύχεται ακατάπαυστα, καθώς παραγγέλλει ο Απόστολος Παύλος σε όλους τούς Χριστιανούς: « Αδιαλείπτως προσεύχεσθε», και καθώς λέει και ο προφήτης Δαβίδ, με όλο πού ήταν βασιλιάς κι είχε όλες τις φροντίδες του βασιλείου του: «Βλέπω πάντοτε τον Κύριο μπροστά μου» (μέσω της προσευχής)· και καθώς διδάσκει ο Θεολόγος Γρηγόριος όλους τούς Χριστιανούς λέγοντας ότι πρέπει να μνημονεύομε με την προσευχή το όνομα του Θεού περισσότερο από όσο αναπνέομε.

Και λέγοντας αυτά ο Άγιος στον φίλο του Ιώβ κι άλλα περισσότερα, του έλεγε ακόμη πώς πρέπει κι εμείς να κάνομε υπακοή στις παραγγελίες των Αγίων, και όχι μόνο να προσευχόμαστε εμείς παντοτινά, αλλά να διδάσκομε κι όλους τούς άλλους, μοναχούς και λαϊκούς, σοφούς και αμόρφωτους, άνδρες και γυναίκες και παιδιά, και να τούς παρακινούμε να προσεύχονται ακατάπαυστα. Ακούγοντας αυτά ο γέροντας εκείνος Ιώβ, τα θεώρησε καινοτομία κι άρχισε να αντιλέγει του Αγίου πώς η αδιάλειπτη προσευχή είναι μονάχα για τούς ασκητές και τούς μοναχούς πού είναι έξω από τον κόσμο και από τούς περισπασμούς, κι όχι για τούς κοσμικούς πού έχουν τόσες μέριμνες και δουλειές. Και ο Άγιος πάλι του έλεγε κι άλλες μαρτυρίες και αναντίρρητες αποδείξεις, όμως ο γέρων Ιώβ δεν επείθετο, και ο θειος Γρηγόριος αποφεύγοντας την πολυλογία και τη φιλονικία σώπασε και πήγε ο καθένας στο κελί του.

Κι ύστερα πού ο Ιώβ προσευχόταν καταμόνας στο κελί του, φαίνεται μπροστά του Άγγελος Κυρίου σταλμένος από το Θεό πού θέλει όλων των ανθρώπων τη σωτηρία, κι αφού τον έλεγξε αυστηρά πού φιλονικούσε με τον άγιο Γρηγόριο κι αντιστεκόταν σε πράγματα φανερά, από τα όποια προξενείτε η σωτηρία των Χριστιανών, του παρήγγειλε εκ μέρους του Αγίου Θεού να προσέχει καλά στο εξής και να φυλαχθει πλέον να μην πει τίποτε ενάντιο σε αυτό το ψυχωφελέστατο έργο, γιατί αντιστέκεται στο θέλημα του Θεού· αλλά μήτε με το νου του πλέον να τολμήσει να δεχτεί ενάντιο λογισμό και να φρονεί διαφορετικά από ό,τι του είπε ο θειος Γρηγόριος. Τότε ο απλούστατος εκείνος γέρων Ιώβ πήγε αμέσως στον Άγιο κι έπεσε στα πόδια του, ζητώντας συγχώρηση για την αντίσταση και φιλονικία και του φανέρωσε και όσα του είπε ο Άγγελος του Κυρίου.

Βλέπετε, αδελφοί μου, πώς όλοι οι Χριστιανοί, από τον μικρό ως τον μεγάλο, οφείλουν να προσεύχονται παντοτινά με τη νοερά προσευχή, το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με»; Και πάντοτε να το συνηθίσει να το λέει ο νους τους και η καρδιά τους; Και στοχαστείτε, πόσο ευαρεστείται ο Θεός με αυτό και πόση ωφέλεια προέρχεται από αυτό, ώστε από την άκρα Του φιλανθρωπία έστειλε και ουράνιο Άγγελο για να μας το αποκαλύψει, έτσι πού να μην έχουμε πλέον καμία αμφιβολία γι΄ αυτό. Μα τι λένε οι κοσμικοί; «Εμείς είμαστε μέσα σε τόσες υποθέσεις και φροντίδες του κόσμου· πως είναι δυνατό να προσευχόμαστε ακατάπαυστα;» Κι εγώ τούς αποκρίνομαι, ότι ο Θεός δεν παρήγγειλε σ΄ εμάς κάτι το αδύνατο, παρά μας παρήγγειλε όλα εκείνα πού μπορούμε να κάνομε. Επομένως και αυτό είναι δυνατό να το κατορθώσει κανένας πού ζητά επιμόνως τη σωτηρία της ψυχής του. Γιατί αν ήταν αδύνατο, θα ήταν για όλους γενικά τούς κοσμικούς και δε θα είχαν βρεθεί τόσοι και τόσοι μέσα στον κόσμο να το κατορθώσουν· από τούς οποίους ας είναι ως παράδειγμα ο πατέρας του αγίου Παλαμα, ο θαυμάσιος εκείνος Κωνσταντίνος, για τον οποίο κάνει λόγο ο πατριάρχης Φιλόθεος στο Βίο του αγίου Γρηγορίου, του γιου του.

Αυτός λοιπόν, με όλο πού ήταν μέσα στα ανάκτορα και ονομαζόταν πατέρας και διδάσκαλος του βασιλιά Ανδρονίκου και καταγινόταν καθημερινά με τις βασιλικές υποθέσεις, χώρια πού είχε και τις υποθέσεις του σπιτιού του, γιατί ήταν πολύ πλούσιος κι είχε πολλά κτήματα και υπηρέτες και παιδιά και γυναίκα, μ΄ όλα ταύτα τόσο ήταν αχώριστος από το Θεό και τόσο ήταν δοσμένος στη νοερά και ακατάπαυστη προσευχή, πού τις περισσότερες φορές λησμονούσε εκείνα πού συζητούσαν μαζί του ο βασιλιάς και οι άρχοντες του παλατιού για υποθέσεις βασιλικές κι ερωτούσε γι΄ αυτές μία και δύο φορές. Γι΄ αυτό πολλές φορές οι άλλοι άρχοντες, μην ξέροντας την αιτία, συγχύζονταν και τον ονείδιζαν πού λησμονεί έτσι γρήγορα και ενοχλεί με τις δεύτερες ερωτήσεις του το βασιλιά· αλλά ο βασιλιάς, πού ήξερε την αιτία, τον υπερασπιζόταν λέγοντας: « Ο Κωνσταντίνος έχει δικές του έγνοιες ο μακάριος κι εκείνες δεν τον αφήνουν να προσέχει στα λόγια τα δικά μας πού είναι για υποθέσεις προσωρινές και μάταιες· ο νους του ευλογημένου είναι προσηλωμένος στα αληθινά και ουράνια και για τούτο λησμονεί τα επίγεια, επειδή όλη του η προσοχή είναι στην προσευχή και στο Θεό». Γι΄ αυτό και ο Κωνσταντίνος ήταν σεβάσμιος και αξιαγάπητος και στο βασιλιά και σε όλους τούς μεγιστάνες και άρχοντες της βασιλείας, καθώς ήταν αγαπημένος και από το Θεό και αξιώθηκε ο αοίδιμος να κάνει και θαύματα.

Μια φορά δηλαδή, μπήκε σ΄ ένα πλοιάριο με όλη του την οικογένεια για να πάει επάνω από το Γαλατά σ΄ ένα αναχωρητή, πού ησύχαζε εκεί, και να πάρει την ευχή και την ευλογία του. Καθώς πήγαιναν, ρώτησε τούς υπηρέτες του αν πήραν κανένα προσφάγι να πάνε στον Αββά εκείνο για να τούς φιλέψει. Εκείνοι του είπαν πώς λησμόνησαν από τη βία και δεν πήραν τίποτε. Λυπήθηκε λίγο ο ευλογημένος, πλην δεν είπε τίποτε, μόνο πηγαίνοντας εμπρός στο καΐκι, έβαλε το χέρι του μέσα στη θάλασσα και με σιωπηλή και νοερά προσευχή παρακαλούσε το Θεό, τον Κύριο της θάλασσας, να του δώσει κανένα κυνήγι· κι ύστερα από λίγη ώρα -τι θαυμαστά είναι τα έργα, Χριστέ Βασιλεύ, με τα όποια δοξάζεις παράδοξα τούς δούλους Σου!- βγάζει το χέρι του από τη θάλασσα κρατώντας ένα πολύ μεγάλο λαβράκι, το οποίο έριξε μέσα στο πλοιάριο μπροστά στους υπηρέτες του και είπε: «Να πού ο Θεός νοιάστηκε και για τον Αββά τον δούλο Του και του έστειλε προσφάγι».

Βλέπετε, αδελφοί μου, πως δοξάζει ο Ιησούς Χριστός τούς δούλους Του εκείνους πού είναι πάντοτε μαζί Του και επικαλούνται συνεχώς το πανάγιο και γλυκύτατο όνομά Του;

Ακόμη και ο δίκαιος εκείνος και άγιος Ευδόκιμος, δεν ήταν κι αυτός μέσα στην Κωνσταντινούπολη και μέσα στα ανάκτορα και τις βασιλικές υποθέσεις; Δε συναναστρεφόταν με το βασιλιά και τούς άρχοντες του παλατιού, με τόσες φροντίδες και περισπασμούς; Μ΄ όλα ταύτα είχε πάντοτε αχώριστη τη νοερά προσευχή, καθώς διηγείται στο Βίο του ο Συμεών ο Μεταφραστής, γι΄ αυτό κι ευρισκόμενος μέσα στον κόσμο και στα κοσμικά ο τρισμακάριος, έζησε αληθινά μία ζωή αγγελική και υπερκόσμια και αξιώθηκε από τον μισθαποδότη Θεό να λάβει και τέλος μακαριστό και θειο. Και άλλοι πολλοί και αναρίθμητοι πού ήταν μέσα στον κόσμο, ήταν ολωσδιόλου δοσμένοι στη νοερά και σωτήρια αυτή προσευχή, καθώς αναφέρονται σε διάφορες ιστορίες.

Λοιπόν, αδελφοί μου Χριστιανοί, σας παρακαλώ κι εγώ μαζί με τον θειο Χρυσόστομο, για τη σωτηρία της ψυχής σας, μην αμελήσετε αυτό το έργο της προσευχής. Μιμηθείτε αυτούς πού είπαμε και όσο το δυνατόν ακολουθήστε τους. Κι αν σας φαίνεται δύσκολο το πράγμα στις αρχές, ας είστε βέβαιοι και πληροφορημένοι, ως εκ προσώπου του παντοκράτορα Θεού, ότι αυτό το ίδιο το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, επικαλούμενο καθημερινά και ακατάπαυστα από μας, θα ευκολύνει όλες τις δυσκολίες. Και με την πολυκαιρία, αφού το συνηθίσομε και γλυκαθούμε μ΄ αυτό, θα γνωρίσομε με τη δοκιμή πώς δεν είναι αδύνατο ούτε δύσκολο, αλλά δυνατό και εύκολο. Γι΄ αυτό και ο θειος Παύλος, πού ήξερε καλύτερα από μας τη μεγάλη ωφέλεια της προσευχής, μας παρήγγειλε να προσευχόμαστε ακατάπαυστα. Δε θα μας συμβούλευε βέβαια ποτέ κάτι το δύσκολο και αδύνατο, γιατί δε θα μπορούσαμε να το κάνομε και ακολούθως θα γινόμασταν αναγκαστικά παρήκοοι και παραβάτες της παραγγελίας του και για τούτο άξιοι καταδίκης· αλλά όταν είπε να προσευχόμαστε αδιάλειπτα, ο σκοπός του ήταν να προσευχόμαστε με το νου μας, πού είναι δυνατό να το κάνομε πάντοτε. Γιατί και όταν κάνομε εργόχειρο κι όταν περπατούμε κι όταν καθόμαστε κι όταν τρώμε κι όταν πίνομε, πάντοτε μπορούμε να προσευχόμαστε με το νου μας και να κάνομε νοερά προσευχή ευάρεστη στο Θεό και αληθινή· με το σώμα να δουλεύομε και με την ψυχή να προσευχόμαστε· ο έξω άνθρωπος να κάνει κάθε υπηρεσία σωματική και ο εσω άνθρωπος να είναι ολότελα αφιερωμένος στη λατρεία του Θεού και να μη λείπει ποτέ από αυτό το πνευματικό έργο της νοεράς προσευχής.

Αυτό μας παραγγέλλει και ο θεάνθρωπος Ιησούς στο ιερό ευαγγέλιο, λέγοντας: «Συ δε, όταν προσεύχεσαι, πήγαινε μέσα στο "ταμείον" σου, κλείσε τη θύρα σου και προσευχήσου κρυφά στον Πατέρα σου». Ταμείο της ψυχής είναι το σώμα και θύρες του εαυτού μας οι πέντε αισθήσεις. Η ψυχή μπαίνει μέσα στο ταμείο της, όταν δεν περιφέρεται ο νους εδώ κι εκεί στα πράγματα του κόσμου, αλλά βρίσκεται μέσα στην καρδιά μας· κι οι αισθήσεις μας κλείνουν και μένουν σφαλισμένες, όταν δεν τις αφήνομε να προσηλώνονται στα αισθητά και ορώμενα πράγματα. Και με τούτο τον τρόπο μένει ο νους μας ελεύθερος από κάθε εμπαθή προσκόλληση στα κοσμικά και με την κρυφή και νοερά προσευχή ενώνεσαι με το Θεό και Πατέρα σου· και τότε, λέει, ο Πατέρας σου πού βλέπει τα κρυφά θα σου αποδώσει στα φανερά. Βλέπει ο κρυφιογνώστης Θεός τη νοερά προσευχή σου και την ανταμείβει με φανερά και μεγάλα χαρίσματα· επειδή αυτή είναι η αληθινή και τέλεια προσευχή κι αυτή γεμίζει την ψυχή από τη θεία χάρη και τα πνευματικά χαρίσματα.

Όπως το μύρο, όσο περισσότερο το κλείνεις μέσα στο αγγείο, τόσο περισσότερο ευωδιάζει το αγγείο, έτσι και η προσευχή, όσο περισσότερο την κλείνεις μέσα στην καρδιά σου, τόσο περισσότερο τη γεμίζει από τη θεία χάρη. Μακάριοι και καλότυχοι είναι εκείνοι πού θα συνηθίσουν σε τούτο το ουράνιο έργο, γιατί με αυτό νικούν κάθε πειρασμό των πονηρών δαιμόνων, όπως ο Δαβίδ νίκησε τον υπερήφανο Γολιάθ· με αυτό σβήνουν τις άτακτες επιθυμίες της σάρκας, όπως οι τρεις Παίδες έσβησαν τη φλόγα της καμίνου· με αυτό το έργο της νοεράς προσευχής καταπραΰνουν τα πάθη, όπως ο Δανιήλ ημέρωσε τα άγρια λιοντάρια· με αυτό κατεβάζουν τη δρόσο του Αγίου Πνεύματος στην καρδιά τους, όπως ο Ηλίας κατέβασε τη βροχή στο Καρμήλιο. Αυτή η νοερά προσευχή είναι πού ανεβαίνει ως το θρόνο του Θεού και φυλάγεται μέσα στις χρυσές φιάλες για να θυμιάζεται με αυτήν ο Κύριος, καθώς λέει ο Θεολόγος Ιωάννης στην Αποκάλυψη: «Και οι εικοσιτέσσερις πρεσβύτεροι έπεσαν ενώπιον του Αρνίου, έχοντας όλοι κιθάρες και φιάλες χρυσές γεμάτες θυμιάματα, τα όποια είναι οι προσευχές των Αγίων».

Αυτή η νοερά προσευχή είναι ένα φως πού φωτίζει πάντοτε την ψυχή του ανθρώπου και πυρώνει την καρδιά του με τις φλόγες της αγάπης του Θεού· αυτή είναι μία αλυσίδα πού κρατεί ενωμένο το Θεό με τον άνθρωπο. Ω, η ασύγκριτη χάρη της νοεράς προσευχής! Αυτή κάνει τον άνθρωπο να συνομιλεί πάντοτε με το Θεό. Ω πράγμα αληθινά θαυμάσιο και εξαίρετο! Να είσαι μαζί με τούς ανθρώπους σωματικά και να βρίσκεσαι μαζί με το Θεό νοερά! Οι Άγγελοι δεν έχουν φωνή υλική, αλλά με το νου τους προσφέρουν στο Θεό ακατάπαυστη δοξολογία· αυτό είναι το έργο τους, σ΄ αυτό είναι αφιερωμένη όλη τους η ζωή. Λοιπόν και συ, αδελφέ, όταν εισέρχεσαι στο ¨ταμείον΄΄ σου και κλείνεις τη θύρα, όταν δηλαδή ο νους σου δε σκορπά εδώ κι εκεί, αλλά μπαίνει μέσα στην καρδιά σου κι οι αισθήσεις σου είναι σφαλισμένες και δεν είναι προσηλωμένες στα πράγματα του κόσμου τούτου κι έτσι προσεύχεσαι πάντοτε με το νου σου, τότε γίνεσαι παρόμοιος με τούς αγίους Αγγέλους και ο Πατέρας σου, πού βλέπει τη μυστική σου προσευχή πού του προσφέρεις κρυφά στην καρδιά σου, θα σου ανταποδώσει μεγάλα πνευματικά χαρίσματα στα φανερά. Μα και τι άλλο μεγαλύτερο και περισσότερο θέλεις από το να βρίσκεσαι πάντοτε, όπως είπαμε, μαζί με το Θεό νοερά και να συνομιλείς ακατάπαυστα με Αυτόν; Χωρίς Αυτόν δεν μπορεί ποτέ κανένας άνθρωπος να είναι μακάριος μήτε εδώ μήτε στην άλλη ζωή.

Λοιπόν, αδελφέ, όποιος κι αν είσαι, όταν πάρεις στα χέρια σου το παρόν βιβλίο και διαβάζοντάς το δοκιμάσεις ωφέλεια στην ψυχή σου, παρακαλώ θερμά, θυμήσου να κάνεις και μία παράκληση στο Θεό, με ένα «Κύριε ελέησον», για την αμαρτωλή ψυχή εκείνου πού κοπίασε σε τούτο το βιβλίο κι εκείνου πού ξόδεψε να το τυπώσει· οι οποίοι έχουν μεγάλη ανάγκη της προσευχής σου, για να βρουν έλεος Θεού στις ψυχές τους και συ στη δική σου. Γένοιτο, γένοιτο.

Όχι ράθυμοι και ερασιτέχνες χριστιανοί. Γέροντας Πορφύριος

Ο Γέροντας μου μιλούσε, όχι για κάποια αποσπασματική καλή μας προσπάθεια, αλλά για ένα αποφασιστικό, οριστικό πέρασμα από την παλιά ζωή της αμαρτίας στην καινούρια ζωή της αγιότητας, κατά την οποία εμείς ζούμε εν Χριστώ και ο Χριστός εν ημίν και γι’ αυτό το πέρασμα χρειαζόταν να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις.
 Μια φορά, με ρώτησε: «Δε μου λες, για να σπουδάσει κανείς δικηγόρος ,πόσα χρόνια χρειάζονται;» Του απάντησα.
Με ξαναρώτησε: «Για να γίνει κανείς μηχανικός, χημικός, γιατρός, πόσα χρόνια χρειάζονται;» Του απάντησα αναλόγως, απορώντας για τη φύση των ερωτήσεών του.
 Κι ο Γέροντας κατέληξε: «Εμείς, για να σπουδάσουμε, για να μάθουμε το θέλημα του Θεού και να το εφαρμόσουμε;» Κατάλαβα τι εννοούσε και ντράπηκα να του απαντήσω.
Τι να του πω; Ότι οι πιο πολλοί από μας τους πιστούς είμαστε ράθυμοι, χλιαροί, «ερασιτέχνες χριστιανοί»; Το ήξερε. Και μου το είπε: «Δε γίνεται κανείς χριστιανός με την τεμπελιά∙ χρειάζεται δουλειά, πολλή δουλειά». Ο ίδιος ήταν υπόδειγμα, χωρίς να αυτοπροβάλλεται.
 Είχε αφιερώσει με ζήλο, όλα τα χρόνια της μακράς ζωής του, στο να σπουδάζει και να ζει το Χριστό. Ήταν εργατικός, σωματικά και πνευματικά, και ήθελε να μεταδώσει την φιλεργία και στους άλλους. Πίστευε ότι η αργία οδηγεί στην ακηδία κι αυτή σε πολλές αρρώστιες, ψυχικές και σωματικές. Συνιστούσε την εργασιοθεραπεία.

Ιδιαίτερα σ’ όσους είχαν αποδιοργανωθεί και απελπισθεί. Για το Γέροντα, ποτέ δεν ήταν αργά για ένα νέο ξεκίνημα. Θεωρούσε μάλιστα τη διάψευση των κοσμικών ελπίδων και τη συντριβή του εγωισμού σαν την καλύτερη προϋπόθεση γι’ αυτό το ξεκίνημα. [ Γ 399π.]



------------------

Σημ. Το παραπάνω κείμενο έχει δημοσιοποιηθεί με την άδεια των αδερφών του Ιερού ησυχαστηρίου Μεταμόρφωσις του Σωτήρος στο Μήλεσι της Αττικής.
Η επιλογή των κειμένων, έγινε σε συνεργασία με τον κύριο Κωνσταντίνο Καρακόλη, ο οποίος και έχει την επιμέλεια του βιβλίου και τον οποίο ευχαριστούμε θερμά για το ενδιαφέρον του.

Περίπτερα πυρός 1 (Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου)

3 Νοεμβρίου 1978
Ω πόσον όμορφα νοιώθει η ψυχή, όταν πανηγυρίζη· ή μάλλον όταν συμμετέχη της αγγελικής εορτής του ουρανίου και αγγελικού κόσμου!
Πόσον θάθελα τότε, να μην υπάρξη ουδεμία ανησυχία, ώστε να μη διακοπή αυτή η τόσο πολύτιμη και σπάνια απόλαυσις του πνευματικού κόσμου στη δύστυχη ψυχή μου!
Πάσα περιουσία που δεν είναι ο Θεός μου πτωχεία μου είναι. Τότε θα χορτάσω, όταν ιδώ την φιλτάτη μου δόξα σου, Πατέρα μου και Θεέ μου. Κανένα μου αγαθό, δεν ποθώ, πλην εσένα του αληθινού και άκρου αγαθού.
Πόσον άσχημα θα ένοιωθα, αν δεν σε γνώριζα, ή αν δε μου έδειχνες, Πατέρα μου, το θείον σου πρόσωπον! Πόσον άχαρη αισθάνομαι την ζωή αυτή εδώ κάτω, όταν δεν νοιώθω την παρουσία του Ακαταλήπτου ομού με την αγάπη Του! Ω τί δυσφορία νοιώθω τότε!
Σώσε με τον ένοχό σου, Πατέρα μου, και μη μου κρύβεσαι, γιατί υποφέρω τρομερά.

Διαφορές της Ανατολικής από τη Δυτική Θεολογία

Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος εξηγεί σε σύναξη στην Ιερά Μονή Αγίου Διονύσου εν Ολύμπω πως θεωρίες από τη δυτική, λατινική θεολογία έχουν εισέλθει στην Ελλάδα, καθώς και βασικές διαφορές της δυτικής από την πατερική, Ορθόδοξη θεολογία:

• Η αιρετική, ενοχοποιητική θεωρία της ικανοποίησης της θείας δικαιοσύνης (Άνσελμος)
• Οι διαφορετικές θεωρίες και θεολογίες θεμελιώνουν διαφορετική κουλτούρα και πολιτισμό
• Η θεολογία του Σταυρού και η υποβάθμιση της Ανάστασης στη δυτική θεολογία
• Το υπόβαθρο του λατινικού μοναχισμού: η τιμωρία, η ποινή, το καθαρτήριο
• Τα πρώτα βήματα της δυτικής θεολογίας και η αδυναμία μετάφρασης των Ελλήνων πατέρων
• Η σχέση φύσεως και χάριτος σε ανατολή και δύση
• Ο αυτονομημένος άνθρωπος και η ενασχόληση με τον εαυτό μας σε ανατολή και δύση
• Η δημιουργία των παλαιοκαθολικών
• Το filioque και η προσθαφαίρεση του από το Πιστεύω στη Δύση
• Εσωτερική αμφισβήτηση και ρευστότητα της δυτικής θεολογίας
• Το πρωτείο, το αλάθητο του Πάπα και η οργάνωση της Εκκλησίας
• Το Σχίσμα, οι διαθρησκειακοί διάλογοι και η προοπτική ένωσης των Εκκλησιών
• Η θεία δικαιοσύνη στην ιστορία
• Γιατί είσαι Ορθόδοξος σήμερα;
• Η βαβυλώνειος αιχμαλωσία της Ορθοδόξου Εκκλησίας: η διάσταση λαϊκού βιώματος από τη μία και επισήμου κηρύγματος & ακαδημαϊκής θεολογίας
• Χρέος μας η αυτοκριτική, η εσωτερική μας κάθαρση, η ταπεινή μύηση κι ενσωμάτωσή μας σε μια πανανθρώπινη παράδοση
• Η Ορθοδοξία δεν είναι δική μας, είναι ο αρχέγονος Χριστιανισμός, η αδιαίρετη Εκκλησία των πρώτων 1000 χρόνων
• Δεν μας ανήκει η Ορθοδοξία, εμείς ανήκουμε σε αυτήν!
• Η μαρτυρία της Ορθοδοξίας στη Δύση πρέπει να είναι ταπεινή και ουσιαστική!
• Όλες οι αλλαγές, μεταρρυθμίσεις και τα κινήματα στον ρωμαιοκαθολικό και τον προτεσταντικό χώρο τα τελευταία 100 χρόνια έχουν εμπνευστεί από Ορθόδοξες θέσεις.
• Το φαινόμενο της διάστασης ακαδημαϊκής θεολογίας και ποιμαντικής, Εκκλησιαστικής πράξης στην Ελλάδα

Ἡ διὰ τῆς φιλοσοφίας ὑπέρβασις τῆς εἰδωλολατρίας

Γανωτῆς Κωνσταντῖνος

Ὡς Ἑλληνικὴ φιλοσοφία τῆς πρὸ Χριστοῦ περιόδου μποροῦμε νὰ θεωρήσομε α) τὴν «ἀκαδημαϊκὴν» φιλοσοφία τῶν μεμονωμένων φιλοσόφων , ποὺ διετύπωσαν τὶς σκέψεις τους καὶ β) τὴν βιωματικὴ φιλοσοφία τῆς λαϊκῆς Μυθολογίας ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ὕλη τῆς ἐπικῆς κυρίως ποιήσεως καὶ τῆς τραγωδίας.

Οἱ μεμονωμένοι φιλόσοφοι , ὅπως οἱ προσωκρατικοί , διετύπωσαν καὶ θεολογικὲς κρίσεις καὶ περισσότερο ἀπ' ὅλους ὁ Ξενοφάνης ὁ Κολοφώνιος , ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἐλεατικῆς σχολῆς. Οἱ κρίσεις ὅμως τῶν φιλοσόφων εἶναι σχήματα διανοητικὰ χωρὶς τὸ δραματικὸ βίωμα τῆς λαϊκῆς φιλοσοφίας . Γι' αὐτὸ καὶ δὲν ἐκφράζουν τὸ λαϊκὸ αἴσθημα καὶ ἄρα δὲν ἐπηρεάζουν τὴ θρησκευτικότητα τοῦ λαοῦ .

Οἱ προσωκρατικοὶ φιλόσοφοι , ὁδηγοῦν τὸ λαὸ ἀπὸ τὴν εἰδωλολατρία στὴν οὐσιαστικὴ ἀθεΐα , γιατὶ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ὄντα γενικὰ καὶ μὲ τὴ φύση τοῦ κόσου , ἑνὸς κόσμου ἀπρόσωπου καὶ χωρὶς ἀναφορὰ σὲ ἄλλα πρόσωπα. Ἡ φιλοσοφία τους εἶναι περισσότερο μιὰ φυσιολογία τοῦ σύμπαντος. Ἡ θεολογικὴ φιλοσοφία τοῦ Ξενοφάνη ἀπαξιώνει τὴ λαϊκὴ θεολογία μὲ κριτήριο τὴν ἠθική , ἀλλὰ δὲν ἔχει νὰ βάλει ἕνα Θεὸ ἤ θεούς, ποὺ νὰ ἔχει ἀπ' αὐτοὺς μιὰν ἐμπειρία ἕστω ὑποκειμενική, ποὺ νὰ ἔχουν ἕνα πρόσωπο . Τὸ νὰ πεῖς “ εἷς θεός, ἔν τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι μέγιστος . . . ” δὲν εἶναι τίποτε παραπάνω ἀπὸ μιὰ θεωρητικὴ ἀναφορὰ .

Ὁ εἰδωλολάτρης ποὺ περιγράφει ( φανταστικά, ἔστω ), ποὺ φοβᾶται, ποὺ προσκυνᾷ, ποὶ ἱκετεύει ἕνα θεὸ, αὐτὸς ἔχει θρησκεία. Ὅταν ἡ φιλοσοφία διατυπώνει κρίσεις πῶς θἄπρεπε νὰ εἶναι ὁ θεός, ἔτσι χωρὶς συναισθηματικοὺς κραδασμούς, αὐτὸς εἶναι θεωρητικὸς θεολόγος καὶ παγώνει τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα . Κατὰ τοῦτο ἡ ἀκαδημαϊκὴ φιλοσοφία δὲν εἶναι ὑπέρβαση τὴς εἰδωλολατρίας ἀλλὰ πτωματοποίηση χωρὶς κάποια ἀντικατάσταση .

Ἀκόμα καὶ ὁ Σωκράτης μὲ τὸν καημὸ του γιὰ τὶς καθαρὲς ἔννοιες καὶ μετὰ ἀπ' αὐτόν ὁ Πλάτωνας μὲ τὴν προσήλωση στὶς ἰδέες καὶ οἱ μετὰ ἀπ' αὐτοὺς φιλόσοφοι δὲν στήριξαν ἀλλὰ ἀπονεύρωσαν τὸ θρησκευτικὸ φρόνημα γι' αὐτὸ καὶ ὁ λαὸς τοὺς ἐχθρεύονταν αὐτοὺς τοὺς φιλοσόφους ὅπως καὶ τοὺς σοφιστὲς .

Ἡ πρώτη καθαρὴ φιλοσοφικὴ πρόταση στὴ λαϊκὴ μας λογοτεχνία εἶναι τὸ ἀποκαλυπτικὸ καὶ δραματικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τοὺς Ὁμηρικοὺς ὕμνους , ποὺ εἶναι ἀρχαιότεροι ἀπ' τὸ ἔπος.

Οἱ μοῦσες ... “ὑμνεῦσι ῥα θεῶν δῶρ' ἄμβροτα ἠδ' ἀνθρώπων τλημοσύνας , ὅσ' ἔχοντες ὑπ' ἀθανάτοισι θεοῖσι ζώουσιν ἀφραδέες καὶ ἀμήχανοι, οὐδὲ δύνανται εὑρέμεναι θανάτου τ' ἄκος γήραος τ' ἄλκαρ ” .

Ἐδῶ ὁ λαὸς μας θεμελιώνει τὸ παράπονό του γιὰ τὴν κεφαλαιώδη ἀδικία , ποὺ ὑπάρχει στὸν κόσμο . Οἱ θεοὶ χαίρονται τ' ἀθάνατα δῶρα κι ἔχουν στὴν ἐξουσία τους τοὺς ἀνθρώπους , ποὺ βασανίζονται ἀπὸ τὶς τλημοσύνες δηλ. τὰ βάσανα τὴς ζωῆς , ἀφραδέες καὶ ἀμήχανοι , δηλ. ἀνίκανοι νὰ σκεφτοῦν κι ἀνίκανοι νὰ πράξουν κάτι , κι ἔτσι δὲν μποροῦν νὰ βροῦν ( “ οὐδὲ δύνανται εὑρέμεναι ) τοῦ θανάτου γιατρικὸ κι ἀποτρεπτικὸ τῶν γηρατιῶν (θανάτου τ' ἄκος γήραος τ' ἄλκαρ ”)

Αὐτὸς ὁ τραγουδισμένος καημὸς ἀποτελεῖ φιλοσοφία κι ἔχει πολὺ μεγαλύτερη ἀξία ἀπὸ τὶς σκέψεις τῶν φιλοσόφων ἄν ὁ κόσμος συγκροτήθηκε ἀπὸ νερό, ἀέρα καὶ φωτιά , ἤ ἄν ὁ “Θεὸς ἀεὶ γεωμετρεῖ” . Ἡ ἀκαδημαϊκὴ φιλοσοφία μοιάζει μὲ μιὰ ψυχαγωγικὴ ἐνασχόληση μπροστὰ στὴν ἀληθινή , δραματικὴ φιλοσοφία τοῦ λαοῦ , γιατὶ ὁ λαὸς ἀντιμετωπίζει πραγματικὰ ὑπαρξιακὰ προβλήματα κι ὄχι προβλήματα διανοητικῆς περιέργειας .

Ἡ Ἑλληνικὴ μυθολογία ἔδειξε ὅτι ὑφίστανται ὑπαρκτὲς ὑπεράνθρωπες ἀόρατες δυνάμεις , ποὺ ἐποπτεύουν καὶ ἐλέγχουν τοὺς ἀνθρώπους ἀλλὰ τὸ ζητούμενο ἀπ' αὐτὲς τὶς δυνάμεις εἶναι ἡ λατρεία , οἱ θυσίες ἡ ἀναγνώριση τῆς ὑπεροχῆς τους , ἡ συντριβὴ τῆς ἀνθρώπινης αὐτονομίας ἤ ἀμφισβήτησης κι αὐτὰ ὄχι γιὰ ὄφελος τῶν ἀνθρώπων , ἀλλὰ γιὰ ἱκανοποίηση τῶν θεῶν.

Μποροῦμε δηλ. νὰ ποῦμε ὅτι οἱ ἀρχαῖοι μας πρόγονοι στὸ πρῶτο φιλοσοφικὸ ἐρώτημα (τὰ τρία θεωρήματα τῆς φιλοσοφίας εἶναι ὁ Θεὸς , ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁ κόσμος ) ἔδωσαν πολὺ νωρὶς καίριες ἀπαντήσεις , μὲ λογική σαφήνεια διατυπωμένες καὶ μάλιστα μὲ τὸν τρόπο τῶν μύθων ὥστε νὰ διασώζεται ἡ πίστη στὴν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ δηλ. στὴν ὀντολογία, ὅπως λέμε ἐμεῖς σήμερα .

Ὁ Εὐριπίδης στὸ δρᾶμα του Ἑλένη ἐκφράζει τὴ μεγάλη σύγχυση ποὺ ἐπικρατεῖ στὸ νοῦ καὶ στὴν καρδιὰ τῶν συγχρόνων του σχετικὰ μὲ τοὺς θεοὺς. Στὸ πρῶτο στάσιμο στ. 137 κ. ἑξ. ἐξομολογεῖται

Τί εἶναι θεός, τὶ ὄχι θεὸς ἤ τί τὸ ἀνάμεσα
ποιός ἄνθρωπος θὰ πεῖ πὼς τὸ ἔψαξε
καὶ βρῆκε τὸ μακρότατον τέρμα αὐτῆς τῆς ἔρευνας ;
αὐτὸς ποὺ βλέπει τὰ σχετικὰ μὲ τοὺς θεοὺς
πρὸς τὰ ἐδῶ καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ μὲ ἀντίθετες
καὶ ἀνέλπιστες συντυχίες νὰ πηδοῦν ;
Ἐσύ, Ἑλένη , τοῦ Δία γεννήθηκες θυγατέρα ,
γιατὶ φτερωτὸς στοὺς κόλπους τῆς Λήδας
σ' ἔσπειρε ὁ πατέρας . Κι ὕστερα ἀκούστηκες
σ' ὅλον τὸν κόσμο τὸν Ἑλληνικὸ πὼς εἶσαι
προδότις , ἄπιστη , ἄδικη , ἄθεη .
Δὲν ξέρω τὶ τέλος πάντων εἶναι ξεκαθαρισμένο
ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους γι' αὐτὰ .
Τὸν λόγο ὅμως τῶν θεῶν , δηλ. πὼς ὑπάρχουν
τὸν βρῆκα ἀληθινὸ .


Ὁ Εὐριπίδης , λέει ἡ παράδοση , ὅτι ὁμολόγησε πὼς ὅλοι οἱ ποιητὲς τρέφονται ἀπὸ τὰ ψιχία , ποὺ πέφτουν ἀπὸ τὸ τραπέζι τοῦ Ὁμήρου . Γι' αὐτὸ καὶ μεῖς πρέπει στὸν Ὅμηρο νὰ ζητήσομε τὴ γνήσια θεολογία τοῦ λαοῦ μας , ἐπειδὴ ἄλλωστε ὁ Ὅμηρος δὲν ἐπινοοῦσε θέματα , κατέγραφε ἁπλῶς τὴ σοφία τοῦ λαοῦ.

Διαβάζομε στὴν Ἰλιάδα καὶ στὴν Ὀδύσσεια ὅτι ὁ Δίας εἶναι πατέρας τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν θεῶν καὶ ὅπως κι ἄν ἐπιδιώξουν οἱ ἄνθρωποι νὰ ὁδηγήσουν τὰ πράγματα , στὸ τέλος βγαίνουν σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Δία . “Διὸς δ' ἐτελείετο βουλὴ ”, ἐπαναλαμβάνει μέσα στὸ ἔπος ὁ Ὅμηρος.

Κι ὅμως συχνὰ ἡ βουλὴ τοῦ Δία μένει ἀνεκτέλεστη καὶ ἄλλοτε πάλι δὲν πείθει ὅτι εἶναι σοβαρὴ κι ἔχει σκοπὸ τὴν ὡφέλεια τῶν ἀνθρώπων . Ὁ Ποσειδώνας τὸν ἀντιστρατεύεται , οἱ ἄλλοι θεοὶ συνωμοτοῦν γιὰ νὰ τὸν δέσουν , ἡ Ἥρα τὸν παρασύρει ἐρωτικὰ, γιὰ νὰ ἀφήσει τοὺς Ἀχαιοὺς νὰ νικήσουν . Καὶ γιατί εἶναι μὲ τὸ μέρος τῶν Τρῴων ; Ἴσως ἀπὸ ἀντίδραση στὴν Ἥρα . Ὅταν σκέφτεται νὰ γλυτώσει τὸ γιὸ του , τὸν Λύκιο Σαρπηδόνα ἀπὸ τὰ βρόχια τῆς Μοίρας ποὺ τὸν ἤθελε νεκρὸν στὸ Π τῆς Ἰλιάδας, ἀντιμετώπισε τὴν ἐπανάσταση τῶν ἄλλων θεῶν καὶ ἔτσι ὁ Δίας ὑποτάχτηκε στὴν Μοῖρα γιὰ τὸ γιὸ του καὶ τὸ μόνο ποὺ ἔκανε γι' αὐτὸν ἦταν νὰ κάνει νὰ στάξουν αἱμάτινες σταγόνες ἀπ' τὸν οὐρανὸ στὸν κάμπο τῆς Τροίας . Κι ἔβαλε τὸν Ἀπόλλωνα νὰ τοῦ κλείσει τὶς πληγὲς τῶν τραυμάτων, γιὰ νὰ γίνει ὡραῖο τὸ λείψανό του ! Ὡς ἐκεῖ ἔφτανε ἡ “ Διὸς βουλὴ ” κι ὄχι παραπάνω .

Ὅταν σκοτώθηκεν ὁ Πάτροκλος , ποὺ πολεμοῦσε μὲ τὸ ἅρμα τοῦ Ἀχιλλέα , ἅρμα ποὺ τὸ ἔσερναν τὰ δύο ἀθάνατα ἄλογα , δῶρα τῶν θεῶν στὸ γάμο τῆς Θέτιδας , τὰ ἄλογα δὲν ἔφευγαν ἀπ' τὸ πεδίο τῆς μάχης , μόνο ἔσκυβαν τὰ κεφάλια κι ἔκλαιγαν μὲ δάκρυα τὸ γενναῖο παλληκάρι ποὺ χάθηκε . Κι ὁ Δίας ποὺ παρακολουθοῦσε τὴ μάχη , ὅπως οἱ φίλαθλοι τοὺς ἀθλητικοὺς ἀγῶνες πάνω ἀπ' τὴν κορφὴ τῆς Ἴδης , λυπήθηκε , λέει ὁ Ὅμηρος , τὰ ἄλογα , ποὺ ἄδικα ταλαιπωροῦνται κοντὰ στοὺς ἀνθρώπους . Καὶ μετάνοιωσε ποὺ χάρισαν τέτοια ἀθάνατα ἄλογα καὶ κάθονται τώρα καὶ κλαῖνε γιὰ τὴν ἄθλια μοῖρα τῶν ἀνθρώπων ! . Ἄν δὲν εἶναι αὐτὸ διαμαρτυρία γιὰ τὴν ψυχρὴ καὶ ἀπάνθρωπη θεολογία τῆς εἰδωλολατρίας, τότε , πέστε μου τί εἶναι .

Ἕνα (ἄλλο) ἀπόσπασμα τραγωδίας τοῦ Αἰσχύλου ἀναφέρει ὁ Πλάτων στὸ βιβλίο τῆς Πολιτείας , ποὺ δὲν μᾶς σώθηκε ἀπὸ ἄλλη πηγή. Κι αὐτὸ τὸ ἀπόσπασμα τὸ ἔκανε ὁ Καβάφης ποίημα μὲ τὸν τίτλο “Ἀπιστία” . Ἀναφέρει ὅτι στοὺς γάμους τοῦ Πηλέα καὶ τῆς Θέτιδας ὁ Ἀπόλλων προφήτεψε πὼς τὸ παιδί, ποὺ θὰ γεννήσουν, θἄχει μακρινὴ ζωὴ ( μακραίωνας βίος ) . Ὕστερα , ὅταν ἔφεραν στὴ Θέτιδα τὸ μαντᾶτο γιὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἀχιλλέα στὴ Τροία , ἡ Θέτις μέσα στὸ σπαραγμὸ της ῥωτοῦσε “τὶ ἔκαμε ὁ σοφὸς Ἀπόλλων ποῦ γύριζεν ὁ ποιητὴς , ποὺ στὰ τραπέζια ἔξοχα ὁμιλεῖ, ὅταν τὸν υἱὸ της σκότωσαν στὰ πρῶτα νειάτα .

Κι οἱ γέροι τὴν ἀπήντησαν πὼς ὁ Ἀπόλλων αὐτὸς ὁ ἴδιος

ἐκατέβηκε στὴν Τροία καὶ μὲ τοὺς Τρῷας σκότωσε τὸν Ἀχιλλέα.”

Τὸ ποίημά του ὁ Καβάφης τὸ ἐπιγράφει Ἀπιστία καὶ ἐννοεῖ ἀπιστία τοῦ θεοῦ Ἀπόλλωνα. Μέσα σ' αὐτὴ τὴν ἠθικὴ ἀσάφεια καὶ ἀντιφατικότητα ἔβλεπαν τοὺς θεοὺς τους οἱ ἀρχαῖοι μας .

Στὸ δρᾶμα “ Ἱππόλυτος ” ὁ Εὐριπίδης βάζει στὸν πρόλογο τὴ θεὰ Ἀφροδίτη νὰ δηλώνει πὼς μέσα σ' ατὴ τὴν ἡμέρα θὰ σκοτώσει τὸν Ἱππόλυτο , γιατὶ δὲν τὴν τιμᾷ. Θὰ χρησιμοποιήσει ὡς μέσον , λέει , τὴ μητρυιὰ του Φαίδρα , ποὺ θὰ τῆς βάλει ἄνομον ἔρωτα γιὰ τὸν πρόγονό της . Ὁμολογεῖ ἡ θεὰ ὅτι ἡ Φαίδρα εἶναι ἔντιμη ἀλλὰ θὰ τὴν ὁδηγήσει στὸ θάνατο , γιατὶ προτιμᾶ ἡ θεὰ τὸ δικό της συμφέρον .

Εὐριπ. Ἱππολ. στ. 47-51 :
ἡ δ' εὐκλεὴς μέν , ἀλλ' ὅμως ἀπόλλυται ,
Φαίδρα · τὸ γὰρ τῆσδ' οὐ προτιμήσω κακὸν
τὸ μὴ οὐ παρασχεῖν τοὺς ἐμοὺς ἐχθροὺς ἐμοὶ
δίκην τοσαύτην, ὥστ' ἐμοὶ καλῶς ἔχειν .

(κι αὐτὴ εἶναι ἔντιμη μὲν ἄλλὰ σίγουρα θὰ πεθάνει , η Φαίδρα · γιατὶ ἐγὼ δὲν θὰ λογαριάσω περισσότερο τὸ δικὸ της κακὸ , ὥστε νὰ μὴ τιμωρηθοῦν οἱ ἐχθροί μου ἀπὸ μένα τόσο , ὥστε νὰ ἱκανοποιηθῶ . )

Στὴ συνέχεια τοῦ δράματος ἡ Ἀφροδίτη καταστρώνει καὶ ἐκτελεῖ ἕνα σχέδιο ἐξόντωσης τοῦ Ἱππολύτου μὲ μόνο τὸ λόγο ὅτι ὁ Ἱππόλυτος τιμοῦσε μὲ θυσίες καὶ λόγια θερμὰ τὴν Ἄρτεμιν ὡς θεὰ τῆς ἁγνότητας καὶ κρατοῦσε στάση εὐγενικῆς ἀπόστασης ἀπὸ τὴν θεὰ τοῦ ἔρωτα μὲ τὰ λόγια :

“ Πόρρωθεν αὐτὴν ἁγνὸς ὤν ἀσπάζομαι ... δηλ. ἀπὸ μακριὰ τὴν προσκυνῶ κρατῶντας τὴν ἁγνότητὰ μου ” .

Καὶ ἡ προσφιλὴς του θεὰ ποὺ τῆς εἶχε ἀφιερώσει τὸ στεφάνι μὲ τὰ λουλούδια ἀπ' τὸ ἀνέγγιχτο λιβάδι τῆς ἀγνότητας , ἡ Ἄρτεμις, δὲν εἶχε τὴ δύναμη καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπέμβασης γιὰ νὰ σώσει τὸν ἀφοσιωμένο της λάτρη .

Ἕτσι ὁ Εὐριπίδης μᾶς ἔδειξε τὴ μεγάλη ἀδυναμία τῆς εἰδωλολατρίας νὰ συλλάβει τὴν εἰκόνα ἑνὸς Θεοῦ ἅρα καὶ μιᾶς βιοθεωρίας . Ὁ Ἱππόλυτος παίρνει ἀποστάσεις ἀπὸ τὴν Ἀφροδίτη ὄχι ἀσκητικὲς ἀλλὰ ἐπειδὴ σιχαίνεται καὶ μισεῖ τὶς γυναῖκες καὶ τὴ φυσικὴ οἰκογένεια . Ἀγανακτεῖ κατὰ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον γεννιοῦνται οἱ ἄνθρωποι σ' αὐτὸν τὸν κόσμο . Αὐτὸ λέγεται τέλειος δυϊσμὸς καὶ ὁ δυϊσμὸς ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο σὲ μιὰ φιλοσοφικὴ σχιζοφρένεια . Ὁ Εὐριπίδης δὲν βλέπει διέξοδο ἤ θεραπεία καὶ μᾶς τὸ δείχνει ἐπὶ σκηνῆς δραματικὰ . Γι αὐτὸ τὸν ὀνόμασαν “ἀπὸ σκηνῆς φιλόσοφον” .

Αὐτὸς ὁ φιλόσοφος Εὐριπίδης μᾶς ἔδωσε καὶ τὴν ἐκτίμησὴ του γιὰ τὴ λατρεία τοῦ Διονύσου . Τὸν παρουσίασε στὸ δράμα Βάκχες νὰ μεταδίδει μανία στὶς γυναῖκες τῆς Θήβας κι ἐκεῖνες μὲ προεξάρχουσα τὴν ἀδελφὴ τῆς μάννας του Ἀγαύη νὰ πιάνουν τὸν γιὸ τῆς Πενθέας καὶ νὰ τὸν κόβουν κομμάτια καὶ μὲ τὰ κομμάτια του νὰ μπαίνουν στὴ σκηνὴ θριαμβευτικὰ . Δηλαδὴ ὁ Διόνυσος ἀπολυτοποιεῖ τὸ πάθος καὶ ὁ θεὸς Διόνυσος ἐπιβάλλει μὲ ἄγριο ἐμπαθῆ τρόπο τὴ λατρεία του , ποὺ δίνει στοὺς ἀνθρώπους τὸ μεγάλο του δῶρο « βότρυος ὑγρὸν πῶμα »", δηλ τοῦ « σταφυλιοῦ τὸ πιοτὸ » μὲ τὸ ὁποῖο « παύει τοὺς ταλαίπωρους βροτοὺς λύπης , ὕπνον τε λήθην τε τῶ καθ' ἡμέραν κακῶν δίδωσιν » .

Ὁ Εὐριπίδης ἀπηυδισμένος ἀπὸ τὰ καμώματα τῶν δαιμόνων μιὰ ζωὴ καταπιάνεται λίγο πρὶν ἀπὸ τὴν ἐκδημία του μὲ τὸν Διονυσιασμό , ποὺ ἐμφανίζονταν ὡς ἐναλλακτικὴ θρησκεία ὕστερ' ἀπὸ τὴν παρακμὴ τῆς Ὀλύμπιας μυθολογίας κάτω ἀπ'τὰ χτυπήματα τῆς φιλοσοφίας . Μᾶς δείχνει «ἀπὸ σκηνῆς» βέβαια τὴν ἀπανθρωπία τοὺ πάθους μὲ τὸ κομμάτιασμα τοῦ Πενθέα , τὴν πάμφτωχη καὶ γελοία φιλανθρωπία τῆς νέας θρησκείας μὲ τὴν προσφορὰ τῆς μέθης καὶ τοῦ ὕπνου , ὥστε ἡ αὐστηρότητα τοῦ θεοῦ ποὺ ἐξορίζει ἐπί πλέον τὴ θεία του Ἀγαύη καὶ τὸν πάππο του Κάδμου , γιατὶ ἄργησαν νὰ τὸν πιστέψουν . Ὁ φιλόσοφος ποιητὴς τελειώνει τὸ δρᾶμα του μὲ τὴν πικρὴ παρατήρηση πρὸς τὸν θεὸ.

“ ὀργὰς πρέπει θεοὺς οὐχ ὁμοιοῦσθαι βροτοῖς. ”

(δὲν πρέπει οἱ θεοὶ στὶς ὀργὲς τους νὰ εἶναι ἴδιοι μὲ τοὺς ἀνθρώπους ) . Κι αὐτὸς ὁ στίχος εἶναι καὶ ὁ τελευταῖος λόγος τοῦ Εὐριπίδη σ' αὐτὴ τὴ ζωὴ . Ἄν ἕνας ἄνθρωπος ξέρει ποιό θἄπρεπε νὰ εἶναι τὸ ἦθος τῶν θεῶν, ποὺ δὲν τὸ ξέρουν οἱ ἴδιοι οἱ θεοί , αὐτὸ σημαίνει πώς οἱ ἄνθρωποι εἶχαν μέσα στὴν καρδιὰ τους τὴν εἰκόνα ἑνὸς Θεοῦ πολὺ πιὸ ἀληθινοῦ ἀπ' τοὺς θεοὺς τῆς εἰδωλολατρίας . Εἶναι ὁ θεὸς ποὺ ἀναζητοῦσαν μὲ τὸ βωμὸ τοῦ ἀγνώστου θεοῦ , ὅταν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πάτησε τὸ πόδι του στὴν ἀρχαία Ἀθήνα .

Κι ὁ φιλόσοφος Πλάτων δίνει τὴ χαριστικὴ βολὴ σ' ὅλη τὴν εἰδωλολατρικὴ θρησκεία στὸ τέλος κι αὐτὸς μὲ τὸ τέλος τοῦ διαλόγου του Ἀλκιβιάδης Β’ .

Πιὸ σοφὸς ἀπὸ μᾶς βέβαια , ποὺ βάλαμε ὡς ἐπικεφαλίδα αὐτῆς τῆς εἰσήγησης “ ἡ διὰ τὴς φιλοσοφίας ὑπέρβασις τῆς εἰδωλολατρίας ” βγῆκε ἐξω ἀπὸ τὸν γνωστὸ του χῶρο τῆς φιλοσοφίας καὶ μ' ἕνα προφητικὸ πνεῦμα συμβουλεύει τὸν Ἀλκιβιάδη νὰ μὴ θυσιάσει στοὺς εἰδωλολατρικοὺς θεοὺς , ἀλλὰ νὰ περιμένει αὐτόν, ποὺ τὸν ἀγαπᾷ καὶ θὰ τοῦ βγάλει τὴν ἀχλύν ἀπὸ τὰ μάτια , ὥστε νὰ ἰδεῖ καὶ νὰ καταλάβει ποιόν Θεὸ καὶ μὲ τὶ λογῆς θυσίες πρέπει στὸ ἑξῆς νὰ λατρεύει. Καὶ τελειώνει μὲ τὸ χαρμόσυνο μεσσιανισμὸ : Δὲν θἀργήσει νἄρθει .

Πολὺ νωρίτερα ὁ τραγικὸς Αἰσχύλος στὸν Προμηθέα δεσμώτη του θὰ πρσδιορίσει μὲ ἀκρίβεια πότε θὰ ἕρθει “ Ἐκεῖνος ” , ποὺ θὰ φέρει τὸ τέλος τοῦ Δία καὶ θὰ ξεκαρφώσει τὸν Προμηθέα ἀπ' τὰ βράχια τοῦ Καυκάσου . Καὶ θὰ εἶναι αὐτὸς ἕνας Θεὸς , ποὺ θὰ κατέβει γιὰ χάρη σου στὸν “ ἀναύγητον ” , Ἅδη καὶ θὰ γίνει διάδοχος τῶν σῶν πόνων , δηλ. “ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοὺ κόσμου” .

Τὸ πόρισμὰ μας ἀπ' αυτὴ τὴ βιαστικὴ διαδρομὴ μέσ' ἀπ' τὰ σκοτεινὰ μονοπάτια τῆς εἰδωλολατρίας εἶναι ὅτι τὴν εἰδωλολατρίαν τὴν ἐμίσησαν καὶ τὴν ἀπέπτυσαν οἱ πρόγονοί μας καὶ ὀνειρεύτηκαν μιὰ εὐτυχία , μιὰ σωτηρία σὰν αὐτή, ποὺ ἔχομε ἐμεῖς τώρα .

Ἄν βρέθηκαν κάποιοι νοσταλγοὶ τῆς εἰδωλολατρίας στὶς μέρες μας μποροῦν νὰ ἐπικαλεστοῦν ὁποιαδήποτε ἄλλα ἐπιχειρήματα ὄχι ὅμως τὸ ὅτι ἡ εἰδωλολατρία εὐημεροῦσε στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Οἱ πρόγονοί μας τὴν ὑπέστησαν , τὴν ἐμίσησαν καὶ δὲν τὴν ἀγάπησαν.

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΟΔΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΙΣΤΕΥΤΟΙ

ΟΡΘΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΟΤΑΤΟΥ ΑΛΛΑ ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΟΔΕΥΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΕΙΣΤΙΚΟΙ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

=============

Οι παρατηρήσεις του Παναγιότατου κατά την επίσκεψή του στην Καβάλλα δείχνουν τη δύναμη του λόγου του Οικουμενικού Πατριάρχη, το λυρισμό της σκέψης του και την ικανότητά του να πιάνεται από ένα τραγούδι που άκουσε από κάποια παιδιά και να αυτοσχεδιάζει και να πλέκει ύμνο προς την εν αιχμαλωσία Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία.

Απολύτως ορθά όσα λέγει ο Παναγιότατος.

Ολοι οφείλουμε τα πάντα στον αρχαιότερο και ενδοξότερο θεσμό της Ορθοδόξου Εκκλησίας και του Ευλογημένου μας Γένους.

Και εμείς οι Ελληνες αλλά και όλες οι Σλαβικές Εκκλησίες, ορισμένες από τις οποίες δυστυχώς “εκίνησαν την πτέρναν κατά του ευεργέτου” και έγιναν οπαδοί της αίρεσης του εθνοφυλετισμού, που απειλεί θανάσιμα την ενότητα της Εκκλησίας.

Το Πατριαρχείο μεταλαμπάδευσε την ορθόδοξη πίστη σε πολλά έθνη και γι’ αυτό οι δεσμοί των Εκκλησιών και των εθνών, που πήραν το φως της Ορθοδοξίας από τον Οικουμενικό Θρόνο, είναι και πρέπει να παραμείνουν ακατάλυτοι.

Με μια διαφορά. Το Πατριαρχείο ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα - και μάλιστα από την Πατριαρχία του αοίδιμου Αθηναγόρα και εντεύθεν - το φως αυτό της Ορθοδοξίας, που μεταλαμπάδευσε σε τόσα έθνη δεν το κρατά πάντοτε ψηλά.

Το προδίδει με αντικανονικές άρσεις των αναθεμάτων, με τη διατύπωση κακοδοξιών, με την υπογραφή αιρετικών κειμένων, με τη συνομολόγηση προδοτικών για την Ορθοδοξία συμφωνιών και με τη συνεχή εμπέδωση του λεγόμενου “λαικού Οικουμενισμού” με τις συνεχείς συμπροσευχές με αιρετικούς και αλλόθρησκους.

Εμείς, Παναγιότατε, θα υποστηρίζουμε πάντοτε τα δίκαια του Πατριαρχείου. Θα πολεμούμε με συνέπεια την αίρεση του εθνοφυλετισμού, όπως κάνουμε και με τις υπόλοιπες αιρέσεις, αλλά και το Πατριαρχείο και ο Παναγιότατος Ηγούμενος αυτού πρέπει να αντιληφθούν ότι η δύναμις του Πατριαρχείου εν αδυναμία τελειούται.

Η πάλαι ποτέ ευκλεής Βασιλεύουσα δεν είναι σήμερα πια παρά το φτωχό Φανάρι με τους ελάχιστους “ελεύθερους πολιορκημένους” Ρωμηούς που έχουν απομείνει.

Μόνον ως Εκκλησία μαρτυρίου, που φρυκτωρεί αδιαπράγματευτα την αλήθεια της Ορθοδοξίας, έχει ελπίδες το Πατριαρχείο να ζήσει.

Αυτό παρακαλούμε τον Οικουμενικό Πατριάρχη μας, με πόνο ψυχής και ανυστερόβουλη υική αγάπη, να αντιληφθεί.

Παραυθέτουμε στη συνέχεια την ομιλία του Παναγιότατου, που μας έδωσε την αφορμή για τη σύνταξη του πιο πάνω σχολίου.

*****

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ: ΥΠΗΡΧΑΝ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΟΣΕΣ ΕΠΙΒΟΥΛΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ

Του Νίκου Παπαχρήστου

====================

Τo Οικουμενικό Πατριαρχείο ζει όχι κάτω από τις ιδεωδέστερες συνθήκες, ως γνωστόν. Αντιθέτως υπέστη πολλές αδικίες και πολλούς κατατρεγμούς, αποτέλεσμα των οποίων είναι η συρρίκνωση του ποιμνίου του, η απώλεια πολλών, πάρα πολλών περιουσιακών στοιχείων, των κοινοτήτων μας, της Ομογενείας. Αυτό λοιπόν το κατά κόσμον αδύνατον Πατριαρχείον και η αίγλη του και η ακτινοβολία του ανά τον κόσμον. Πράγματα αντιφατικά αλλά μήπως δεν είναι φαινομενικώς αντιφατικά αυτά που διαβάζουμε στην Αγία Γραφή, «Η δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται. Όταν ασθενώ τότε δυνατός ημί». Αυτά είναι τα μυστήρια του Θεού τα οποία βιώνει καθημερινά το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο εις το οποίο εφαρμόζονται και οι λόγοι του Απολυτικίου του Αγίου Νικολάου: «Τη ταπεινώσι τα υψηλά». Επιτυγχάνει με την κατά κόσμον αδυναμίαν του, ασθένειαν του, ταπείνωσίν του, τα υψηλά τα οποία το καθιστούν θεσμόν σεβαστόν, μοναδικόν και αναντικατάστατον. Όχι μόνο για εμάς τους Ορθοδόξους αλλά ένα σπουδαίο χριστιανικό κέντρο για όλους τους Ορθοδόξους».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο τραγούδι «Θέλω να πιω όλο το Βόσπορο» το οποίο συγκρότημα νέων τραγούδησε υπό τους ήχους παραδοσιακών οργάνων μετά την τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο δημότη της Καβάλας, στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

«Ποιος είναι αυτός ο Βόσπορος που με τόσο πάθος και νοσταλγία τραγούδισε αυτή η κοπέλα;» διερωτήθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης. «Δεν είναι τα νερά του Βοσπόρου τα οποίας ως γνωστόν πηγαίνουν στην Μαύρη θάλασσα και κατεβαίνουν προς τον Μαρμαρά, την Προποντίδα. Η νοσταλγία μας δεν είναι τα νερά του Βοσπόρου όσο και αν αυτά που κατεβαίνουν από τον Εύξεινο Πόντο μας φέρνουν τα μηνύματα της εμμονής εις την Ορθόδοξον πίστην των ομοδόξων αδελφών μας, της Γεωργίας, της Ρωσίας, της Ουκρανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, γύρω από τον Εύξεινο Πόντο; Μας φέρνουν αυτά τα μηνύματα ότι αυτοί οι λαοί μένουν σταθεροί στην Ορθόδοξη πίστη μας παρά τα όσα υπέστησαν επί 70 και πλέον χρόνια οι πλείστοι εξ αυτών.

Αλλά ποια είναι αυτή η Ορθόδοξος πίστις στην οποία επιμένουν και εμμένουν όλοι αυτοί οι ομόδοξοι λαοί. Είναι η πίστις που τους έδωσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, χίλια χρόνια πριν, με τον εκχριστιανισμό των Σλάβων αδελφών μας μέσω των Θεσσαλονικέων αυταδέλφων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Αυτοί, λοιπόν, η Ορθόδοξος πίστις που την ενσαρκώνει και την εκφράζει αιώνες τώρα το Οικουμενικό Πατριαρχείο αυτή η πίστις, αυτός ο θεσμός του Πατριαρχείου είναι που μας κάνει όλους τους Ορθοδόξους και ιδιαιτέρως όλους τους Έλληνες Ορθοδόξους να έχουμε αυτή την νοσταλγία για τα νερά του Βοσπόρου.

Ο Βόσπορος για εμάς είναι η Κωνσταντινούπολις, είναι το Φανάρι, είναι το Οικουμενικόν Πατριαρχείον προς το οποίον όλοι πρέπει να έχουν στραμμένα τα βλέμματα της ψυχής μας, διαρκή την προσευχή μας για την ευστάθεια του, για την προστασία του από κάθε ορατή ή αόρατη επιβουλή. Και υπήρχαν και υπάρχουν τόσες επιβουλές εναντίον αυτού του θεσμού. Από πολλές πηγές και πολλές προελεύσεις. Όχι πάντοτε και απαραιτήτως αλλόθρησκες και εχθρικές προελεύσεις».

ΣΥΝΕΤΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΟΤΑΤΟΥ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ κ. ΣΥΜΕΩΝ

ΣΥΝΕΤΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΟΤΑΤΟΥ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ κ. ΣΥΜΕΩΝ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

=========

Ας προσέξουμε, αυτά που είπε στο κήρυγμά του, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης κ. Συμεών. Πραγματικά αξίζουν της προσοχής όλων μας.

Μίλησε για την πρωτοφανή κρίση, που περνά η πατρίδα μας, όχι με συνθήματα, όχι ως δημαγωγός, όχι ως πολιτικάντης, όχι για να υποδαυλίσει τα πάθη, αλλά για να πει ως επίσκοπος - όπως έχει χρέος έναντι του Χριστού και της Εκκλησίας - ορισμένες αλήθειες.

ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΗΨΗ ΕΥΘΥΝΗΣ

_________

Ζητά μετάνοια, ζητά επιστροφή στο Χριστό, ζητά τιμωρία των υπευθύνων για τα σημερινά χάλια για να αποδοθεί δικαιοσύνη και για να παραδειγματιστούν οι επόμενες γενεές.

Προπαντός ας προσέξουμε τι λέγει ο Σεβασμιότατος για την ανάγκη να αυξήσουμε την εργατικότητά μας, την εντιμότητα και την ευθύνη μας έναντι των συνανθρώπων και της πατρίδας μας.

Είναι εύκολο να θυμόμαστε τα κακά που μας έκαναν οι Γερμανοί στην κατοχή και να ζητούμε - δικαιολογημένα - αποζημιώσεις.

Το δύσκολο - αλλά και το έντιμο - είναι να ομολογήσουμε την αλήθεια ότι εμείς είμαστε οι κατεξοχήν υπεύθυνοι για τα χάλια που μας μαστίζουν.

Δεν είναι η κυρία Μέρκελ που μας καθοδηγεί να κλέψουμε το κράτος και τους συμπολίτες μας όταν συμπληρώνουμε τη φορολογική μας δήλωση!

Ούτε το ΔΝΤ μας υπέδειξε να ζητούμε μίζες για τις υπηρεσίες που προσφέρουμε ως δημόσιοι υπάλληλοι!

Ούτε η τρόικα μας συνέστησε να κομματικοποιήσουμε την υδροκέφαλη κρατική μηχανή, για να αυξήσουμε τις πελατειακές κομματικές σχέσεις.

Οφείλουμε, λοιπόν, να δούμε την αλήθεια κατάμματα γιατί μόνον έτσι θα μπορέσουμε να βγούμε από την κρίση.

Οταν αναλάβουμε τις ευθύνες μας και αλλάξουμε μυαλά.

ΣΕΜΝΟΣ ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΥΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΑ ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΑ

_____________

Ας μην παραλείψουμε όμως να σημειώσουμε και το άλλο.

Ο Σεβασμιότατος Νέας Σμύρνης προσκάλεσε δύο ιεράρχες, οι οποίοι βρίσκονται στην Αθήνα, ως μέλη της Ιεράς Συνόδου, για να παραστούν στις εκδηλώσεις για την πολιούχο της Μητρόπολεως του Αγία Φωτεινή.

Δίνει έτσι το παράδειγμα, σ’ όλους τους αρχιερείς, να συμπεριφέρονται με την ίδια σεμνότητα και το ίδιο εκκλησιαστικό ήθος.

Ποιος είναι δυνατόν να έχει αντίρρηση λ.χ. να πηγαίνει ένας ή δυο αρχιερείς από πλησιόχωρες Μητροπόλεις για τα ονομαστήρια του επιχώριου επισκόπου ή για την εορτή κάποιου πολιούχου Αγίου όμορης Μητροπόλεως;

Αλλά να μαζεύονται δεκάδες αρχιερείς - από όλα τα μήκη και τα πλάτη της Εκκλησίας της Ελλάδος - για να μετατρέψουν την εορτή ενός Αγίου σε πολυαρχιερατικό πανηγύρι;!!!

Αυτό άραγε έχει σχέση με το ήθος της Εκκλησίας;

"ΠΕΦΩΤΙΣΜΕΝΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ"

____________

Ο Σεβασμιότατος Νέας Σμύρνης είναι άνθρωπος με βαρύτητα, με πολλή σοβαρότητα, μεγάλη οξύνοια, σπάνια σύνεση και πηγαία σεμνότητα, που αξίζει το σεβασμό όλων μας, έστω και αν δεν συμφωνούμε κατ’ ανάγκην με όλες τις θέσεις του. Διαθέτει προπαντός αυτό που έλεγε ο μακαριστός Αρχιεπίσκοσπος Αθηνών Χρυσόστομος Β΄: “Χάριτι Θεού”, έλεγε, “έχω την πεφωτισμένη συντηρητικότητα που συνιστά τη δύναμη της Εκκλησίας”.

Ενώ έχει ορισμένες φιλελεύθερες απόψεις, ο Σεβασμιότατος Νέας Σμύρνης, διαθέτει αυτή την "πεφωτισμένη συντηρητικότητα", για την οποία μιλούσε ο αοίδιμος Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, την οποία ο Σεβ. Νέας Σμύρνης ατυχώς απεκάλεσε, στο παρελθόν “δειλία”. Ετσι δεν προβαίνει σε φιλελεύθερες κινήσεις, επειδή στη συνείδησή του βαραίνει πάνω από όλα η έγνοια του να μη σκανδαλίζει το ποίμνιό του.

Παραθέτουμε στη συνέχεια την είδηση που μας έδωσε την αφορμή για τη σύνταξη του πιο πάνω σχολίου.

*****

ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΣΥΜΕΩΝ: “ΟΣΟΙ ΕΦΕΡΑΝ ΤΟΝ ΤΟΠΟ Σ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΤΑΝΤΗΜΑ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ”

=========

Όπως κάθε χρόνο, έτσι κι εφέτος η Μητρόπολή μας και η πόλη της Νέας Σμύρνης εόρτασε τη μνήμη της πολιούχου και προστάτιδός μας Μεγαλομάρτυρος και ισαποστόλου αγίας Φωτεινής, την Ε’ Κυριακή από του Πάσχα, την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, όπως ονομάζεται, για φέτος 22 Μαΐου.

Στην κεντρική πλατεία της πόλεώς μας αναπέμφθηκε δέηση και ο Σεβασμ. Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης απηύθυνε την ακόλουθη εόρτια προσλαλιά:

«Ημέρα ευφρόσυνη και ξεχωριστή για την πόλη και την τοπική μας Εκκλησία, αγαπητοί μου αδελφοί, η σημερινή.

Η εφετινή εορτή της αγίας Φωτεινής βρίσκει την πατρίδα μας σε πολύ δύσκολη θέση· στη δίνη μιας πρωτοφανούς κρίσεως, που όμοιά της δεν αντιμετώπισε εδώ και μισόν αιώνα. Κρίση οικονομική, που στο βάθος της όμως είναι πνευματική κρίση. Κρίση ήθους. Κρίση αξιών. Κρίση νοήματος ζωής. Και η κατάσταση αυτή προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί τον διεθνή διασυρμό της χώρας και του ελληνικού ονόματός μας.

Για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσεως τι άραγε έχει να μας προτείνει η Μεγαλομάρτυς και πολιούχος μας αγία Φωτεινή;

* Να επιστρέψουμε, αδελφοί μου, στον Χριστό μας, τον ζώντα και αληθινό Θεό. Να επιστρέψουμε όσοι Τον ξεχάσαμε· όσοι Τον εγκαταλείψαμε· όσοι χλευάζουμε την πίστη σ᾽ Αυτόν· όσοι προκλητικά βλαστημούμε το όνομά Του.

* Να θυμηθούμε και πάλι το Ευαγγέλιό Του και να ακολουθήσουμε τις εντολές Του. Να ζήσουμε την ευλογημένη χριστιανική ζωή στην οποία μας καλεί.

* Να ομονοήσουμε και να μην τρωγόμαστε μεταξύ μας. Να διδαχτούμε από την ιστορία ότι η διχόνια, τα πολιτικά πάθη, ο κομματικός φανατισμός και οι διχασμοί ζημίωσαν τον τόπο· έβλαψαν το γένος.

* Να εργαστούμε περισσότερο. Με ενθουσιασμό. Με φιλοτιμία. Με εντιμότητα. Να εργαστούμε όχι μόνο για το ατομικό μας συμφέρον, αλλά και για το κοινό καλό και για την προκοπή του τόπου.

Και να μάθουμε, επιτέλους, να λειτουργούμε ως πολίτες σε πλαίσια νομιμότητας και όχι ανομίας.

* Τέλος, όσοι ευθύνονται· όσοι έφεραν τον τόπο σ᾽ αυτό το κατάντημα να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να πληρώσουν! Για να ικανοποιηθεί το αίσθημα της δικαιοσύνης. Για να παραδειγματίσουμε τα παιδιά μας. Τους το οφείλουμε.

ΠΗΓΗ:

Το γλωσσικό προφίλ των καινοτόμων

Τελευταία έχω απομακρυνθεί από την υψηλή και υπερήφανη συνήθεια να καταθέτω προσωπικές απόψεις και εντυπώσεις στο ιστολόγιο μου, όμως μία χτεσινή συζήτηση πού είχα με φίλους ιερείς, ανέσυρε κάποιες διαπιστώσεις σχετικά με το θέμα της χρήσης μεταφρασμένων λειτουργικών κειμένων στην λατρεία και ειδικότερα επί της γλώσσας των υποστηρικτών. Βέβαια, το θέμα συνοδικά θωρείται λήξαν ή αναστελλόμενο, όμως η διάθεση ορισμένων είναι ακόμα ζωντανή, σχεδόν σε εμμονοληπτικά επίπεδα.

Οπωσδήποτε προέκυψαν κάποια ενδιαφέροντα "στατιστικά" στοιχεία για την γλωσσική και εκφραστική ποιότητα των αδελφών, ιδία την κηρυγματική, τα οποία παραθέτω γιατί τα θεωρώ ενδιαφέροντα και άξια αναφοράς, με κάθε ταπείνωση. Από τον φιλικό αυτό διάλογο προέκυψαν τα εξής , περίπου για το γλωσσικό προφίλ των καινοτόμων:


α) Πολλοί εκ των υποστηρικτών της καινοτομίας, ενώ επαγγέλονται προοδευτισμό, "ανοιχτά μυαλά" και σοβαρότητα, χρησιμοποιούν στον κηρυγματικό τους λόγο, προφορικό ή γραπτό  χτυπητές καθαρευουσιάνικες εκφράσεις. Οπωσδήποτε ο λαός είναι σε μεγάλο ποσοστό ξένος της καθαρεύουσας και ιδιαιτερα οι νέοι, για τους οποίους κόπτονται οι συμπαθέστατοι αδελφοί. Λοιπόν πώς επαγγέλεσαι χρήση "κατανοητής γλώσσας", όταν ο λόγος σου είναι ηθελημένα και επιτηδευμένα ακατάληπτος. Προσφυέστατα και χαριτολογώντας νεαρός πατέρας είπε χαρακτηριστικά : " Φαίνεται πώς η καθαρεύουσα προσδίδει πόντους στο scoreboard των προς αρχιερατεία εκλογίμων".


β) Η δεύτερη ομάδα είναι οι λεγόμενοι ελιτιστές.  Περίπλοκος, ηθελημένα επιτηδευμένος θεολογικός λόγος με εστετικές εκφράσεις παρμένες από λεξικό θεολογίας της Σορβόννης. Ιδέες δοσμένες με λόγο τεχνητό, επιστημονίστικο, ακριβώς μοντέρνο, με μία δόση φιλοσοφίστικης ασάφειας, έτσι για τον εντυπωσιασμό. Ξένος οπωσδήποτε για τους πολλούς χριστιανούς, οι οποίοι αποτελούν την pleba(;).


γ) Ο Κηρυγματικός ξύλινος λόγος, έτι δε και ο γλυκανάλατος (ήτοι δίχως το άλας της ζωντανής λιτής παράδοσης ηρτυμένος). Χριστιανίζοντα ηθικιστικά κηρυγματάκια πού ενθουσιάζουν παραπληροφορημένους νευρωτικούς πιστούς. Σάχλες προτεσταντικές και πουριτανιστικές σάλτσες, χωρίς ίχνος ορθόδοξης πνευματικότητας και χωρίς καίρια σημασία και γνησιότητα.Οπωσδήποτε ούτε ζωντανός, ούτε εποικοδομητικός, μάλλον εκνευριστικός κοινότυπος λόγος. Ίσως νομίζουν πώς και οι ύμνοι και οι προσευχές της εκκλησίας είναι τέτοιου επιπέδου και περιεχομένου.


Υποθέτουμε πώς υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Σίγουρα υπάρχουν και εκείνοι πού μιλούν την γλώσσα της καρδιάς και της καρδίας, έστω και αν είναι λίγο αποσυντονισμένοι στα λειτουργικά, κατά την προσωπική μας γνώμη πάντα, Οπωσδήποτε, ειλικρινά και με το χέρι στην καρδιά, δεν γνωρίσαμε έως τώρα πατέρα, αδελφό ή θεολόγο, υπέρμαχο γλωσσικών καινοτομιών, πού να διαθέτει ζωντανό, καίριο, εύληπτο και πατερικό λόγο.


Η συζήτηση περιεστράφη και γυρω από τον λαό, αφού "γι'αυτόν" ( με τον κίνδυνο να φανώ λαικιστής και πατερναλιστής) "γίνονται όλα". Ο λαός φέρει την μεγαλύτερη ευθύνη. Δέχεται άκριτα και ανεπεξέργαστα οποιαδήποτε πληροφορία και καινοτομία, φτάνει να προέρχεται από άμβωνος υψηλού και εντυπωσιακού. Δεν φέρουμε μόνο εμείς οι ιερείς ευθύνη. Ο λαός καλείται να αγαπήσει εκ νέου το γάλα πού θήλασε. Αλλιώς ας αρκεστεί σε υποτυπώδη υποκατάστατα...

Επειδή κάθε υποκειμενισμός θεωρείται ως κάποιο σημείο επικίνδυνος, ας βγάλει ο αναγνώστης τίμια τα δικά του " στατιστικά" και συμπεράσματα. Ο διάλογος είναι ανοιχτός με όλους.