Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν· μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσωσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν, καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς.

Τρίτη, Δεκεμβρίου 27, 2011

Στὸ κατώφλι τοῦ νέου χρόνου

Anthony Bloom (Metropolitan of Sourozh (1914- 2003))



Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Πρὶν προσευχηθοῦμε, θὰ ἤθελα νὰ καθορίσω τὶς προσευχές μας, ὥστε ὅταν προσευχόμαστε, νὰ εἶναι πιὸ ἀποτελεσματικὴ ἡ προσευχὴ ποὺ θὰ γίνεται μ’ ἕνα νοῦ καὶ μὲ μιὰ καρδιά. Καθὼς ὁ ἕνας χρόνος διαδέχεται τὸν ἄλλον σᾶς μιλοῦσα γιὰ τὴν νέα χρονιὰ ποὺ ἐρχόταν παρομοιάζοντάς την μὲ μιὰ πεδιάδα πού, ἀκηλίδωτη, ἁγνή, εἶναι σκεπασμένη ἀπὸ χιόνι, καὶ ζητοῦσα νὰ δώσετε προσοχὴ στὸ γεγονὸς ὅτι πρέπει νὰ βαδίζουμε μὲ ὑπευθυνότητα ἐκεῖ ποὺ ἁπλώνεται τὸ λευκὸ τοπίο ποὺ εἶναι ἀκόμα παρθένο, ἐπειδὴ σύμφωνα μὲ τὸν τρόπο ποὺ βαδίζουμε, θὰ ὑπάρχει μιὰ ὁδὸς ποὺ θὰ τὸ διασχίζει, ὅταν ἀκολουθοῦμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἢ βήματα πλανεμένα ποὺ μοναχὰ θὰ λερώνουν τὴν λευκότητα τοῦ χιονιοῦ. Ἀλλὰ ἕνα πράγμα δὲν μποροῦμε, οὔτε πρέπει νὰ ξεχάσουμε τούτη τὴ χρονιὰ περισσότερο ἀπὸ τὶς προηγούμενες φορές, εἶναι ὅτι ὑπάρχει σκοτάδι ποὺ περιβάλλει, καλύπτει τούτη τὴ λευκότητα καὶ αὐτὸ τὸ ἄγνωστο τοπίο, ὅπως ἕνας τροῦλος, ἕνα σκοτάδι μὲ λίγα ἢ πολλὰ ἀστέρια, πλὴν ὅμως ἕνα σκοτάδι θολό, ἐπικίνδυνο καὶ τρομακτικό. Βγαίνουμε ἀπὸ μία χρονιά, ὅπου ὅλοι μας ἔχουμε ἀντιληφθεῖ τὸ σκοτάδι ὅπου εἶναι ἀκόμα διαδεδομένη ἡ βία καὶ ἡ σκληρότητα.

Πῶς θὰ συναντήσουμε τὴ νέα χρονιά; Θὰ ἦταν ἀφελὲς καὶ πολὺ ἀντιχριστιανικό, νὰ ζητήσουμε ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ μᾶς προστατέψει, νὰ κάνει τὴ γῆ ἕναν παράδεισο εἰρήνης, ἐνῶ γύρω μας δὲν ὑπάρχει εἰρήνη. Ὑπάρχει διαμάχη, ἔνταση, ἀποθάρρυνση, φόβοι, βία, φονικό. Δὲν μποροῦμε νὰ ζητᾶμε γιὰ μᾶς εἰρήνη, ὅταν αὐτὴ ἡ εἰρήνη δὲν μπορεῖ νὰ ἁπλωθεῖ πέρα ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ὅταν δὲν ἔρχεται σὰν ἀκτίνες φωτὸς νὰ διαλύσουν τὸ σκοτάδι. Ἕνας πνευματικὸς συγγραφέας τῆς Δύσης εἶχε γράψει ὅτι ὁ Χριστιανὸς εἶναι αὐτὸς στὸν ὁποῖο ὁ Θεὸς ἔχει ἐμπιστευθεῖ τὴν εὐθύνη ὅλων τῶν ἄλλων ἀνθρώπων καὶ αὐτὴν τὴν εὐθύνη πρέπει νὰ προετοιμαστοῦμε νὰ φέρουμε εἰς πέρας. Σὲ λίγα λεπτά, θὰ ἱκετεύσουμε τὸν Θεὸ γιὰ τὴν ἄγνωστη νέα χρονιὰ καὶ τὸ σκοτάδι ποὺ τὴν καλύπτει, μὲ τὴν μεγαλύτερη εὐχὴ ποὺ προφέρεται στὶς λειτουργικὲς ἀκολουθίες, «Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» ἂς εἶναι εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Τοῦτα τὰ λόγια προφέρονται σπάνια: στὴν ἀρχὴ τῆς λειτουργίας, σὰν εὐχὴ γιὰ τὸν νέο χρόνο καὶ σὲ στιγμὲς ὅπου ἑνώνεται χρόνος καὶ αἰωνιότητα, ὅταν μὲ τὰ μάτια τῆς πίστης μποροῦμε νὰ δοῦμε τὴν αἰωνιότητα συνυφασμένη μὲ τὸν χρόνο. Ὁ χριστιανὸς εἶναι ὁ μόνος ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ἱκανὸς νὰ βλέπει τὴν ἱστορία, ὅπως τὴν βλέπει ὁ Θεός, σὰν ἕνα μυστήριο τῆς σωτηρίας, ἀλλὰ ἐπίσης σὰν μιὰ τραγωδία τῆς ἀνθρώπινης ἁμαρτίας καὶ πτώσης. Καὶ σὲ σχέση μὲ αὐτὰ τὰ τελευταῖα, πρέπει νὰ πάρουμε θέση. Ὁ Χριστὸς λέει στὸ Εὐαγγέλιο: «Ὅταν ἀκούσετε ὅτι γίνονται πόλεμοι ἢ φῆμες ποὺ μιλοῦν γιὰ πολέμους, μὴν πανικοβληθῆτε»· σηκῶστε ψηλὰ τὰ κεφάλια, δὲν ὑπάρχει χῶρος στὴν καρδιὰ καὶ τὴν ζωὴ τοῦ Χριστιανοῦ γιὰ διστακτικότητα, δειλία καὶ φόβο, ποὺ εἶναι ὅλα γεννήματα τοῦ ἐγωισμοῦ, τῆς μέριμνας γιὰ τὸν ἑαυτό μας, ἀκόμα καὶ ἂν αὐτὴ ἡ μέριμνα ἀγγίζει αὐτοὺς ποὺ ἀγαπᾶμε. Ὁ Θεὸς εἶναι Θεὸς τῆς ἱστορίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνουμε συνεργάτες Του καὶ μᾶς στέλνει σ’ αὐτὸν τὸν κόσμο ποὺ εἶναι δικός Του γιὰ νὰ μεταβάλλει τὴν παράφωνη Πολιτεία τῶν ἀνθρώπων σὲ ἁρμονία ποὺ θὰ ὀνομάζεται Πολιτεία τοῦ Θεοῦ.

Καὶ πρέπει νὰ θυμόμαστε τὰ λόγια του Ἀποστόλου ποὺ λέει, ὅτι ὅποιος ἐπιθυμήσει νὰ ἐργασθεῖ γιὰ τὸν Κύριο, θὰ ὁδηγηθεῖ σὲ δίκη, καὶ τὰ λόγια ἑνὸς ἄλλου Ἀποστόλου ποὺ μᾶς λέει νὰ μὴν φοβόμαστε τὴ δοκιμασία τῆς φωτιᾶς. Στὸν σημερινὸ κόσμο, πρέπει νὰ εἴμαστε ἕτοιμοι νὰ δικαστοῦμε καὶ ἕτοιμοι νὰ ὑπομείνουμε, ἴσως μὲ τὸ φόβο στὴν καρδιὰ μήπως χάσουμε τὴν πίστη μας, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ μείνουμε ἀκλόνητοι στὴν ὑπηρεσία τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων. Καὶ ὅταν κοιτάξουμε πίσω τὴν προηγούμενη χρονιά, τὰ λόγια της λιτανείας μᾶς χτυποῦν καὶ μᾶς κατηγοροῦν. Ζητᾶμε ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ μᾶς συγχωρέσει ὅσα ἔχουμε κάνει ἢ ὅσα ἔμειναν ἀτέλειωτα τὴν χρονιὰ ποὺ πέρασε. Ἰσχυριζόμαστε ὅτι εἴμαστε Ὀρθόδοξοι· εἴμαστε Ὀρθόδοξοι δὲν σημαίνει μόνο νὰ ὁμολογοῦμε τὸ Εὐαγγέλιο στὴν ὁλότητά του καὶ νὰ τὸ διακηρύττουμε στὴν ἁγνότητά του, ἀλλὰ συνίσταται, ἀκόμα περισσότερο ἀπὸ αὐτό, στὸ νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ αὐτό. Καὶ γνωρίζουμε ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν συμβιβάζεται μὲ τίποτα παρὰ μὲ τὸ μεγαλεῖο του ἀνθρώπου καὶ τὸ μήνυμα τῆς ἀγάπης καὶ τῆς λατρείας. Μποροῦμε πράγματι νὰ μετανοήσουμε ἐπειδὴ ποιὸς θὰ ἔλεγε, βλέποντάς μας, καθὼς ἔλεγαν οἱ ἄνθρωποι γιὰ τοὺς πρώτους Χριστιανούς, «Δεῖτε πῶς ἀγαποῦν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον!». Ποιός, βλέποντάς μας, θὰ ἔλεγε ὅτι κατέχουμε τὸ νόημα τῆς ζωῆς, τῆς ἀγάπης ποὺ μᾶς πηγαίνει πέρα ἀπὸ κάθε σύγκριση, ποὺ προκαλεῖ τὸν καθένα νὰ ἀναρωτηθεῖ ἀπὸ ποῦ προέρχεται αὐτό; Ποιὸς τοὺς τὸ ἔδωσε; Πῶς μποροῦν νὰ ὑπομείνουν τὴν δοκιμασία; Καὶ ἂν θέλουμε τούτη τὴ χρονιὰ νὰ γίνουμε ἄξιοι τοῦ Θεοῦ, τῆς Χριστιανικῆς μας κλήσης, τοῦ ἁγίου ὀνόματος τῆς Ὀρθοδοξίας, πρέπει χωριστὰ καὶ σὰν ἕνα σῶμα νὰ γίνουμε γιὰ ὅλους, γιὰ τὸ κάθε πρόσωπο ποὺ ἴσως νὰ μᾶς χρειάζεται, ἕνα ὅραμα γιὰ τὸ τί μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος καὶ γιὰ τὸ τί μιὰ κοινότητα ἀνθρώπων μπορεῖ νὰ εἶναι κάτω ἀπὸ τὸν Χάρη τοῦ Θεοῦ.

Ἂς προσευχηθοῦμε γιὰ συγχώρεση, ἐμεῖς ποὺ εἴμαστε μέχρι τώρα μακρυὰ ἀπὸ τὴν κλήση μας, ἂς προσευχηθοῦμε νὰ μᾶς δίνει ὁ Κύριος γενναιότητα, κουράγιο, θέληση νὰ δικαιώσουμε τὸν ἑαυτό μας, νὰ σηκώσουμε τὸν σταυρό μας, νὰ ἀκολουθήσουμε τὰ βήματα τοῦ Χριστοῦ ἐκεῖ ὅπου μᾶς καλεῖ.

Στὸ ξεκίνημα τοῦ πολέμου ὁ Βασιλιὰς Γεώργιος Ι΄ εἶπε τὰ λόγια ποὺ μποροῦμε νὰ λέμε ξανὰ κάθε νέο χρόνο. Στὸ μήνυμά του πρὸς τὸ Ἔθνος διαβάζει ἕνα ἀπόσπασμα: « Εἶπα στὸν ἄνθρωπο ποὺ στάθηκε στὸ κατώφλι τοῦ νέου χρόνου: δῶσε μου ἕνα φῶς γιὰ νὰ πορευτῶ μὲ ἀσφάλεια πρὸς τὸ ἄγνωστο, καὶ ἀπάντησε: πήγαινε ἔξω στὸ φῶς καὶ βάλε τὸ χέρι σου στὸ χέρι τοῦ Θεοῦ, πρέπει νὰ εἶναι καλύτερο γιὰ σένα ἀπὸ ὅ,τι τὸ φῶς καὶ ἀσφαλέστερο ἀπὸ ἕναν συνηθισμένο δρόμο.»

Αὐτὸ καλούμαστε νὰ κάνουμε, καὶ ἴσως σήμερα νὰ πάρουμε μιὰν ἀπόφαση, μιὰ ἀπόφαση νὰ εἴμαστε πιστοὶ στὴν κλήση μας καὶ νὰ ξεκινήσουμε τὴν Νέα Χρονιὰ μὲ κουράγιο. Ἀμήν.



Μετάφραση:www.agiazoni.gr


Πρωτότυπο κείμενο


AT THE GATE OF THE YEAR

31 December 1981

In the Name of the Father, the Son and the Holy Ghost.

Before we pray, I should like to introduce our prayers so that when we pray, we do it more effectively, with one mind and with one heart. Year after year I have spoken of the New Year that was coming, in terms of a plain covered with snow, unspoiled, pure, and called our attention to the fact that we must tread responsibly on this expanse of whiteness still unspoiled, because according to the way in which we tread it, there will be a road cutting through the plain following the will of God, or wandering steps that will only soil the whiteness of the snow. But a thing that we cannot, must not forget, this year perhaps more than on many previous occasions, is that, surrounding, covering this whiteness and this unknown as with a dome, there is darkness, a darkness with few or many stars, but a darkness, dense, opaque, dangerous and frightening. We come out of a year when darkness has been perceived by all of us, when violence and cruelty are still rife.

How shall we meet it? It would be naive, and it would be very unchristian, to ask God to shield us against it, to make of the Church a haven of peace while around us there is no peace. There is strife, there is tension, there is discouragement, there are fears, there is violence, there is murder. We cannot ask for peace for ourselves if this peace does not extend beyond the Church, does not come as rays of light to dispel the darkness. One Western spiritual writer has said that the Christian is one to whom God has committed responsibility for all other men, and this responsibility we must be prepared to discharge. In a few moments we will entreat for both the unknown and the darkness, the greatest blessing which is pronounced in our liturgical services, 'Blessed is the Kingdom of the Father, the Son, and the Holy Ghost' - blessed in the kingship of God.

These words are spoken rarely: at the beginning of services, at the outset of the Liturgy, as a blessing upon the New Year, and at moments when eternity and time unite, when with the eyes of faith we can see eternity intertwined with time, and conquering. The Christian is one who must be capable of seeing history as God sees it, as a mystery of salvation but also as a tragedy of human fallenness and sin. And with regard to both we must take our stand. Christ says in the Gospel, ‘When you will hear of wars and rumors of wars, be ye not troubled.’ Lift up your heads, there is no space in the heart and in the life of the Christian for cowardice, faintheartedness and fear, which are all born of selfishness, concern for self, even if it extends to those whom we love. God is the Lord of history, but we must be co-workers with God, and we are sent by Him into this world of His, in order to make the discordant city of men into the harmony which will be called the city of God.

And we must remember the words of the Apostle who says, whoever will wish to work for the Lord will be led into trial; and the words of another Apostle who tells us not to be afraid of trial by fire. In the present world we must be prepared, ready for trials and ready to stand, perhaps with fear in our heart for lack of faith, but unshaken in the service of God and the service of men.

And when we look back at the past year the words of the litany hit us and accuse us. We ask God to forgive us all that we have done or left undone in the past year. We claim to be Orthodox. To be Orthodox does not mean only to confess the Gospel in its integrity and proclaim it in its purity, but it consists, even more than this, in living according to the Gospel; and we know that Christ comes to no compromise with anything but the greatness of man and the message of love and worship. We can indeed repent because who, looking at us, would say as people said about the early Christians, 'See how they love one another!' Who would say, looking at us, that we are in possession of an understanding of life, of a love which makes us beyond compare, which causes everyone to wonder: Where does it come from? Who gave it to them? How can they stand the test of trial? And if we want this year to be worthy of God, of our Christian calling, of the holy name of Orthodoxy, we must singly and as a body become to all, to each person who may need us, a vision of what man can be and what a community of men can be under God.

Let us pray for forgiveness, we who are so far below our calling, let us pray for fortitude, for courage, for determination to discount ourselves, to take up our cross, to follow in the footsteps of Christ whithersoever He will call us.

At the beginning of the war King George VI spoke words which can be repeated from year to year. In his message to the Nation he read a quotation: “ ‘I said to the man who stood at the gate of the year: give me a light that I may tread safely into the unknown,’ and he replied: ‘Go out into the darkness and put your hand in the hand of God; that shall be better to you than light and safer than a known way.’ ”

This is what we are called to do, and perhaps we should make today a resolution, determined to be faithful to our calling and begin the New Year with courage. Amen.

Ο χρόνος και ο κόσμος της φθοράς – ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ


Ο Φώτης Κόντογλου. Αυτοπροσωπογραφία.
Η πιο φοβερή και η πιο ανεξιχνίαστη δύναμη στον κόσμο είναι ο Χρόνος, ο Καιρός. Καλά-καλά τι είναι αυτή η δύναμη δεν το ξέρει κανένας, κι όσοι θελήσανε να την προσδιορίσουνε, μάταια πασκίσανε. Το μυστήριο του Χρόνου απόμεινε ακατανόητο, κι ας μας φαίνεται τόσο φυσικός αυτός ο Χρόνος. Τον ίδιο τον Χρόνο δε μπορούμε να τον καταλάβουμε τι είναι, αλλά τον νοιώθουμε μοναχά από την ενέργεια που κάνει, από τα σημάδια που αφήνει πάνω στην πλάση. Η μυστηριώδης πνοή του όλα τ’ αλλάζει. Δεν απομένει τίποτα σταθερό, ακόμα κι όσα φαίνονται σταθερά κι αιώνια. Μια αδιάκοπη κίνηση στριφογυρίζει όλα τα πάντα, μέρα-νύχτα, κι αυτή την άπιαστη και κρυφή κίνηση δε μπορεί να τη σταματήσει καμμιά δύναμη. Τούτο το πράγμα που το λέμε Χρόνο, το έχουμε συνηθίσει, είμαστε έξοικειωμενοι μαζί του, αλλιώς θα μας έπιανε τρόμος, αν είμαστε σε θέση να νοιώσουμε καλά τι είναι και τι κάνει. Όπως είπαμε, δουλεύει μέρα-νύχτα, αιώνες αιώνων, αδιάκοπα, βουβά, κρυφά, κι όλα τ’ αλλάζει με μία καταχθόνια δύναμη, άπιαστος, αόρατος, ανυπάκουος, τόσο, που να τον ξεχνά κανένας και να θαρρεί πως δεν υπάρχει, αυτός που είναι το μόνο πράγμα που υπάρχει και που δε μπορεί η διάνοιά μας, με κανέναν τρόπο, να καταλάβει πως κάποτε δεν θα υπάρχει, πως θα καταστραφεί, πως θα λείψει. Πως, αφού αυτό το «κάποτε» είναι ο ίδιος ο Χρόνος; Πώς μπορεί να φανταστεί κανένας πως κάποτε θα πάψει να υπάρχει αυτό το ίδιο το «κάποτε»;
Αν λείψει ο Χρόνος θα λείψουνε όλα τα πάντα. Αυτός τα γεννά, κι αυτός πάλι τα λυώνει, τα κάνει θρύψαλα, και τα εξαφανίζει. Γι αυτό οι αρχαίοι Έλληνες λέγανε στη Μυθολογία τους πώς ο Κρόνος, δηλαδή ο Χρόνος, έτρωγε τα παιδιά του. Γέννηση, μεγάλωμα, φθορά και θάνατος είναι τ ακατάπαυστα έργα του. Ενώ βρίσκεται γύρω μας, απάνω μας, μέσα μας, δεν τον νοιώθουμε ολότελα, αυτόν τον ακατανόητο άρχοντά μας, αυτόν πού είναι φίλος κ εχθρός μας, γιατί αυτός μάς φέρνει όλα τα καλά πού μάς χαροποιούνε, κι όλα τα κακά πού μάς πικραίνουνε. Μάς δίνει τη γέννηση, τη γλυκειά λέξη της ζωής, τη χαρά της νιότης, τη δύναμη της αντρείας, μάς δωρίζει παιδιά, εγγόνια, έργα λαμπρά πού μάς ξεγελούνε, κάθε λογής ευχαρίστηση κι ανάπαψη. Και πάλι, ο ίδιος μάς δίνει τις στενοχώριες, τις θλίψεις, τους πόνους, τις αρρώστειες, το απίστευτο άλλαγμα και χάλασμα του κορμιού μας και των έργων, πού κοπιάσαμε να τα κάνουμε, και στο τέλος μας ποτίζει το φαρμάκι από το ίδιο ποτήρι πού μάς πότισε το γλυκό κρασί της χαράς, δίνοντάς μας τον θάνατο, σ εμάς και στους δικούς μας.
Ω! ποιός θα πιάσει αυτόν τον κλέφτη, που μέρα-νύχτα, χειμώνα καλοκαίρι, την ώρα που κοιμόμαστε και την ώρα που είμαστε ξυπνητοί, αδιάκοπα, χωρίς να σταματήσει μήτε όσο ανοιγοκλείνει το μάτι μας, τριγυρίζει παντού, ολόγυρά μας, μέσα μας, στο φως και στο σκοτάδι, μπαίνει σε κάθε μέρος, στον ουρανό που γυρίζουνε τ’ άστρα και στα καταχθόνια, σε κάθε στεριά και σε κάθε θάλασσα, σε κάθε τρύπα, σε κάθε ζωντανό κι άψυχο, σε κάθε αρμό του βράχου, σε κάθε καρδιά, κι όλα τα παλιώνει, τα τρίβει σαν τη μυλόπετρα, τα κάνει σκόνη· και πάλι από την άλλη μεριά ο ίδιος φτιάνει κάθε λογής κτίσμα και κάθε πλάσμα, κάθε κορμί, κάθε τι που υπάρχει σε τούτον τον κόσμο!
Όπως λοιπόν όλα τα πάντα, έτσι κι εμείς οι άνθρωποι είμαστε παίγνια στα χέρια αυτού του ακαταμάχητου γίγαντα, που είναι μαζί ευεργέτης μας και τύραννός μας. Και δεχόμαστε το ποτήρι που μας κερνά με το να χέρι του και που ναι γεμάτο γλυκό κρασί, και πίνουμε, και τ’ άλλο ποτήρι που κρατά στ’ άλλο χέρι του και που έχει μέσα το πικρό φαρμάκι. Τι είναι λοιπόν αυτό το σκληρό παιχνίδι πού παίζει μ’ εμάς αυτό το τέρας, που δεν έχει μήτε μορφή, μήτε φωνή, μήτε τίποτα απ’ ό,τι έχουνε όσα πλάσματα γεννά και σκοτώνει, και που το παίζει δίχως να γελά, μήτε να κλαίει, αδιάφορος κι ανέκφραστος, κρύος σαν φάντασμα, αυτός ο ίδιος που ανάβει τη φλόγα της ζωής;
Αλλοίμονο! Αυτή την άσπλαχνη μυλόπετρα που τ’ αλέθει όλα στον κόσμο, τη γιορτάζουμε κάθε πρωτοχρονιά, και τη φχαριστούμε για όσα μας έκανε πρίν, και για όσα θα μας κάνει ύστερα, για τα πολλά κακά που θα πάθουμε απ’ αυτή, κοντά στα λίγα καλά που θα μας φέρει και που θα μας τα πάρει βιαστικά. Εμείς είμαστε σαν τους δυστυχισμένους κατάδικους που καλοπιάνουνε τον δήμιό τους, σαν τους μονομάχους της Ρώμης που χαιρετούσανε τον Καίσαρα, πριν να σφάξει ο ένας τον άλλον, κράζοντάς του: «Χαίρε, ω Καίσαρ, οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούνε»! Έτσι, κ εμείς, χαιρετάμε τον καινούριο Χρόνο που θα μας πάει πιο κοντά στο στόμα του για να μας φάγει, και χοροπηδάμε και τραγουδάμε οι δύστυχοι, σαν τα σαλιγκάρια του Αισώπου, την ώρα που ψηνόντανε.
Τούτος ο υλικός κόσμος είναι το βασίλειο του Χρόνου, που τον κάνει ν’ ανθίζει και να μαραίνεται αδιάκοπα. Η φθορά είναι ο σκληρός νόμος που έβαλε απάνω του τούτος ο τύραννος. Μ’ αυτή την άσπαστη αλυσίδα βαστά και τον άνθρωπο, σκλάβο ανήμπορον κάτω από τα πόδια του.
Μόνο μία ελπίδα υπάρχει γι αυτόν, να γλυτώσει από τη φθορά: ο Χριστός, ο λυτρωτής, ο καθαιρέτης της φθοράς. Εκείνος που πάτησε τον θάνατο και που είπε: «ο πιστεύων εις εμέ καν αποθάνη ζήσεται. Εγώ ειμι ο άρτος ο ζών, ο εκ του ουρανού καταβάς. Εάν τις φάγη εκ τούτου του άρτου, ζήσεται εις τον αιώνα»!

Ιησούς Χριστός ο Φωτοδότης (εικόνα του Φ. Κόντογλου)
ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Ο ΦΩΤΟΔΟΤΗΣ (εικόνα του Φώτη Κόντογλου)
Ο απόστολος Παύλος, ο κλειδοκράτορας του μυστικού κόσμου, λέγει: «Η κτίσις υποτάχθηκε στη ματαιότητα, άθελά της, με την ελπίδα πως κι αυτή η κτίση θα λευτερωθεί από τη σκλαβιά της φθοράς, στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού. Γιατί γνωρίζουμε, πως όλη η κτίση αναστενάζει και πονά μαζί μας ως τώρα. Κι όχι μοναχά η κτίση, αλλά κι εμείς οι ίδιοι που έχουμε το Άγιο Πνεύμα μέσα μας, αναστενάζουμε, περιμένοντας την υιοθεσία (δηλ. να γίνουμε τέκνα του Θεού), ήγουν να λυτρωθεί το σώμα μας από τη φθορά». Κι αλλού λέγει: «Αν κατοικεί μέσα σας το Πνεύμα Εκείνου που ανάστησε τον Ιησού, Αυτός που ανάστησε τον Χριστό από τους νεκρούς, θα ζωοποιήσει τα θνητά σώματά σας με το άγιον Πνεύμα, που κατοικεί μέσα σας».
Ναι. Μοναχά ο Χριστός, που είναι ο Λόγος του Πατρός και που πήρε απ Αυτόν κάθε εξουσία, θα δώσει την αφθαρσία στους αγαπημένους του, καταργώντας και τον χρόνο και τον τόπο της ύλης, από τον κόσμο της φθοράς. Να, τι λέγει ο άγιος Πέτρος γι αυτή την αλλαγή: «Ήξει δε η ημέρα Κυρίου ως κλέπτης εν νυκτί, εν η ουρανοί ροιζηδόν παρελεύσονται, στοιχεία δε καυσούμενα λυθήσονται, και γη και τα εν αυτή έργα κατακαήσεται».
Και στην Αποκάλυψη είναι γραμμένα τα παρακάτω λόγια για τον καινούριο κόσμο της παλιγγενεσίας: «Και νυξ ουκ έσται εκεί, και χρείαν ουκ έχουσι λύχνου και φωτός ηλίου, ότι Κύριος ο Θεός φωτιεί αυτούς, και βασιλεύσουσιν εις τους αιώνας των αιώνων».

http://vatopaidi.wordpress.com

Αδελφότητα Μονής Βατοπεδίου: Μαζί στον σταυρό του μαρτυρίου

 


Για άδικη προφυλάκιση του Γέροντα Εφραίμ κάνει λόγο σε ανακοίνωσή της η Αδελφότητας της Μονής Βατοπεδίου, τονίζοντας ότι συμπαρίσταται στον ηγούμενο. 
Αναλυτικά όλη η ανακοίνωση της Αδελφότητας της Μ. Βατοπεδίου:
«Η άδικη προφυλάκιση του Γέροντά μας Εφραίμ συγκλόνισε τις καρδιές των αδελφών της Ιεράς μας Μονής, το Άγιον Όρος, την Εκκλησία και κάθε πνευματικό και σκεπτόμενο άνθρωπο.
Ποιός θα μπορούσε να σκεφτεί ότι άνθρωποι οι οποίοι θυσιάζονται στην διακονία του πλησίον, που ζούν ανιδιοτελώς με εφ΄ όρου ζωής υπακοή, νηστεία και προσευχή, να μεταχειρίζονται ως κοινοί εγκληματίες και γι’ αυτό να φυλακίζονται; Ποιος θα φανταζόταν έναν φορέα της θείας Χάριτος, εργάτη και δάσκαλο της αρετής, να τον προπηλακίζουν, να τον φυλακίζουν, επειδή κάποιοι νομίζουν ότι με τον τρόπο αυτό υπηρετούν τους νόμους της Δικαιοσύνης; Όλες οι ενέργειες του Γέροντα είχαν την έγκριση, αποδοχή και υποστήριξη όλης της Αδελφότητάς μας.

Πληροφορούμε τον πιστό λαό του Θεού ότι όλη η Αδελφότητα είναι ενωμένη και αγαπημένη, συμπαρίσταται στο Γέροντά της και σηκώνει μαζί του τον σταυρό του μαρτυρίου με πίστη και ελπίδα.
Μας δίνει δύναμη η σύσσωμη συμπαράσταση ολοκλήρου του Αγίου Όρους, των Επισκόπων όλης της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας και του λαού τους οποίους ευχαριστούμε βαθύτατα.
Θα θέλαμε να γνωρίζουν οι υπεύθυνοι ότι στο πρόσωπο του Γέροντός μας Εφραίμ φυλακίζουν και όλη την Αδελφότητα της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου, που αποτελείται από εκατόν είκοσι μοναχούς».

Τετάρτη 28 Δεκεμβρίου 2011 -Τυπικόν

28. Τετάρτη. Τῶν ἁγίων Δισμυρίων τῶν ἐν Νικομηδείᾳ καέντων μαρτύρων (†302). Γλυκερίου μάρτυρος.

᾿Απόστολος: ἡμέρας, Τετ. κθ΄ ἑβδ. ἐπιστ. (῾Εβρ. ε΄ 11-ϛ΄ 8)· Εὐαγγέλιον: ἡμέρας, Τετ. ιε΄ ἑβδ. Λουκᾶ (Μρ. ια΄ 22-26).

Η σφαγή τών νηπίων από τον Ηρώδη

Η σφαγή τών νηπίων από τον Ηρώδη
Ο συμβολισμός τών 14.000 νηπίων

Η εορτή προς τιμήν "τών 14.000 αναιρεθέντων νηπίων", αποτελεί για πολλούς απίστους σκάνδαλο, καθώς ο αριθμός τών νηπίων που δολοφόνησε ο Ηρώδης για να σκοτώσει τον Χριστό, ήταν πολύ μικρότερος. Όμως οι άνθρωποι αυτοί, αγνοούν όχι μόνο τη βαθύτερη σημασία τού γεγονότος τής σφαγής τού Ηρώδη, αλλά και τις συμβολικές διαστάσεις τού αριθμού αυτού.

Τι δείχνει η ιστορία
Υπό τους αυστηρούς όρους τής επιστημονικής ιστορικής ακρίβειας, ο αριθμός τών 14.000 θανατωθέντων νηπίων κατά την παράδοση δημουργεί - ακόμα και για τα δεδομένα τού δολοφόνου Ηρώδη- ανυπέρβλητα προβλήματα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας παρέχουν οι πηγές και ιδιαίτερα ο Ιουδαίος ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος - σύγχρονος τών Ευαγγελιστών Λουκά και Ιωάννη - και άρα καλός γνώστης τής εποχής τών ευαγγελικών γεγονότων - η κωμόπολη τής αρχαίας Βηθλεέμ και τα περίχωρά της θα πρέπει τότε να είχαν πληθυσμό ίσως λίγο μεγαλύτερο από χιλίους κατοίκους. Η σφαγή τών αρρένων νηπίων "από διετούς και κατωτέρω" δεν θα ήταν, επομένως, στην πραγματικότητα δυνατό να αφορά περισσότερα από 30 η το ανώτατο 40, με βάση τα στατιστικά δεδομένα που προκύπτουν από την πληθυσμιακή κατανομή τής συγκεκριμένης περιοχής.
Ένας τέτοιος αριθμός θα καθιστούσε πολύ πιο πιθανό κατά τους ιστορικούς, ο Ηρώδης να αποτόλμησε όντως ακόμη ένα τραγικό εγχείρημα προκειμένου να διασφαλίσει την εξουσία του από την έσω και ευποθετική απειλή τής εμφανίσεως ενός διεκδικητή τού θρόνου. Η "αναίρεση" μερικών δεκάδων νηπίων, άσημων αγροτικών οικογενειών μιας απομακρυσμένης και αγνοημένης περιοχής, δεν θα αποτελούσε "παρά μόνο ένα μικρό και ασήμαντο επεισόδιο" στο βίο και την πολιτεία του, όπως εύστοχα παρατηρεί ένας σύγχρονος ερευνητής, ένα πταίσμα σε σύγκριση με τα άλλα του εγκλήματα, που δεν επιβάρυνε αισθητά τον ήδη μακρύ κατάλογο τών θυμάτων τής καχυποψίας του, και δεν διαφοροποιούσε ιδιαίτερα την ο΄τυως ή άλλως έκρυθμη τοπική κατάσταση ώστε να προκαλέσει την παρέμβαση τής Ρώμης στο συγκεριμένο ζήτημα.
Εν προκειμένω, είναι γεγονός ότι πουθενά στα ιερά κείμενα τών Ευαγγελίων δεν καταγράφεται συγκεκριμένος αριθμός "αναιρεθέντων νηπίων". Η αναφορά στη σφαγή "χιλιάδων όντων δεκατεσσάρων" αρρένων τέκνων προέρχεται αντίθετα από την ιερή παράδοση τής Εκκλησίας μας - από το εορτολογικό Συναξάρι τής συγκεκριμένης ημέρας - και μάλιστα με την πεισήμανση ότι τα νήπια αυτά εντάσσονται στο χώρο τών Μαρτύρων τής Εκκλησίας και θεωρούνται ως οι πρώτοι ανώνυμοι και "αναρίθμητοι" μάρτυρες τής Χριστιανικής πίστεως. Αυτό ακριβώς το στοιχείο προσδίδει επομένως στο όλο ζήτημα παράλληλα προς την ιστορική, και μια ιδιαίτερη "συμβολική" παράμετρο, που καθιστά απαραίτητη τη θεολογική ερμηνευτική προσέγγιση.
Η Θεολογική σημειολογία τού αριθμού τών "αναιρεθέντων νηπίων".
Όπως ήδη επισημάνθηκε, τα Ευαγγέλια δεν επέχουν θέση "χρονικών" ή απλών "δημοσιογραφικών εκθέσεων" επί τών ιστορικών γεγονότων. Σκοπός τους δεν είναι η απλή ενημέρωση κάποιων αναγνωστών, αλλά η πνευματική καθοδήγηση και η θεολογική παίδευση τών πιστών στο πλαίσιο τού καατηχητικού και ποιμαντικού ρόλου τής Εκκλησίας. Υπό το πρίσμα αυτό, η σφαγή τών νηπίων έχει ιδιαίτερο θεολογικό νόημα για τα ιερά κείμενα, και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ερμηνευτική προσέγγιση και κατανόηση τής σημειολογίας τών γεγονότων στην ευαγγελική διήγηση.
Στην παράδοση τού Ιουδαϊκού λαού και τη θεολογία τής Παλαιάς Διαθήκης υπήρχε το "ιστορικό" προηγούμενο ακόμη μιας δίωξης και "σφαγής". Συγκεκριμένα, η εξιστόρηση τού βιβλίου τής Εξόδου εμφανίζει τον αλλοεθνή και αλλόθρησκο Φαραώ τής Αιγύπτου να είχε διατάξει τη θανάτωση με πνιγμό στον Νείλο ποταμό τών αγοριών τών Ισραηλιτών, μια πραγματική γενοκτονία, που σκοπό είχε τη μείωση τού αριθμού τών δούλων Εβραίων οι οποίοι αυξάνονταν με ανησυχητικό ρυθμό στη χώρα.
Το στοιχείο αυτό εξιοποιήθηκε από τους ιερούς συγγραφείς τής Καινής Διαθήκης ως θεολογικό προηγούμενο στη γλώσσα τής ερμηνευτικής "προτύπωσης" για την παράλληλη θεολογική προσέγγιση και ερμηνεία τού αντίστοιχου γεγονότος τής σφαγής τών νηπίων από ένα "νέο Φαραώ", τον αλλόθρησκο και μισητό βασιλιά τής Ιουδαίας Ηρώδη. Όπως ο παλιός Φαραώ εξέφραζε τις αντίπαλες δυνάμεις τού σκότους και τής καταπίεσης αντιδρώντας στα "σημεία" τής εφαρμογής τού σχεδίου τού Θεούγια τη σωτηρία και ιστορική καταξίωση τού Ισραήλ, και όπως φόνευσε παιδιά για να μην γεννηθεί ο πρώτος προφήτης τής Εξόδου ο Μωυσής, έτσι και ο Ηρώδης ως "νέος Φαραώ" ενσαρκώνει με τις πράξεις του τις ίδιες δαιμονικές δνάμεις. Παρεμποδίζει την έλευση τού Σωτήρα τού κόσμου και την ιστορική καταξίωση τού νέου Ισραήλ τής Εκκλησίας.
Κατά το Ευαγγέλιο τού Ματθαίου, ο Ιησούς αποκαλύπτεται από τη βρεφική ήδη ηλικία ως ο Χριστός και ο Κύριος, ο απεσταλμένος τού Θεού για τη σωτηρία τού κόσμου. Και ο Ηρώδης, που κατά ένα μανιακό και πράφρονα τρόπο "ζητεί την ψυχήν τού Παιδίου", φανερώνεται με τις ενέργειές του ως εκπρόσωπος τών δυνάμεων τού κακού και παρουσιάζεται με τη μορφή Αντιχρίστου (Δες Αποκάλυψη κεφ. 12/ιβ΄). Ο ισχυρός τού παρόντος, όμως, είανι ο ουσιαστικά αδύναμος, και το ευάλωτο Βρέφος θα αναδειχθεί ο τελικός νικητής. Το γεγονός τής σφαγής τών νηπίων αποκτά έτσι και μια σωτηριολογική και εσχατολογική προοπτική, εφόσον εντάσσεται παράλληλα μεταξύ τών "σημείων τών εσχάτων" που προϊδεάζουν και προετοιμάζουν για την τελική συντριβή τού κακού και την επικράτηση τού καλού.
Σε αυτή τη γραμμή τής θεολογικής σημειολογίας, η σφαγή τών νηπίων φέρνει επίσης στο νου και την προφητεία τού Ιερεμία, ο οποίος επτά αιώνες πριν είχε προαναγγείλει προφητικά και περιγράψει ποιητικά την ακόλουθη αποκαλυπτική σκηνή: "Φωνή εν Ραμά ηκούσθη θρήνος και κλαυθμός και οδυρμός πολύς. Ραχήλ κλαίουσα τα τέκνα αυτής και ουκ ήθελε παρακληθήναι, ότι ουκ εισίν" (Ιερεμίας 31/λα΄ 15). Ο ιστορικός ευαγγελιστής Ματθαίος κάνει χρήση τής προφητικής αυτής ρήσης και θεολογεί ερμηνευτικά πάνω στο σύγχρονό του γεγονός τού "θρήνου, τού κλαυθμού και τού οδυρμού" τής Βηθλεέμ (Ματθαίος 2/β΄ 18). Η αρχαία προφητεία αναφερόταν στις θυσίες κατά την έξοδο τού παλαιού Ισραήλ από την Αίγυπτο. και όπως τότε ο Μωυσής μαζί με τον Ιησού τού Ναυή οδήγησαν το λαό τού Θεού μακριά από την Αίγυπτο και την "αιγυπτιώδη αναλευθερία", από τον Φαραώ και τη φαραωνική δουλεία προς τη γη τής επαγγελίας και τής ελευθερίας, έτσι και τώρα ένας "νέος Μωυσής" και "νέος Ιησούς" θα οδηγήσει το λαό του σε μια νέα έξοδο προς μια νέα γη τής επαγγελίας, προς μια εσχατολογική χώρα ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Γι' αυτό ο ευαγγελιστής Ματθαίος εμπνευσμένα υπογραμμίζει σε αυτόν το θεολογικό συμβολισμό και την "προτύπωση" γεγονότων, ότι "εξ Αιγύπτου" και πάλι ο Θεός κάλεσε ηγέτη για το λαό Του και για τη μεγάλη "έξοδο" στην ιστορία τών νέων χρόνων (Ματθαίος 2/β΄ 15).
Ο απόστολος Παύλος και πολλοί ερμηνευτές Πατέρες τής Εκκλησίας, κάνουν εκτεταμένη χρήση τών θεολογικών πλέον όρων "Αίγυπτος" και "Φαραώ" στην τυπολογική τους ερμηνεία με καθαρά θεολογικό χαρακτήρα. Η φυγή τού Θείου Βρέφους στην Αίγυπτο ως επακόλουθο τής σφαγής τών νηπίων τής Βηθλεέμ, αποκτά, πέρα από την ιστορική της σημασία, και εσχατολογικές προεκτάσεις ωσάν μια άλλη "κάθοδος τού Υιού τού Θεού στον Άδη". Εκεί, στον "Άδη τής Αιγύπτου", ο Ιησούς Χριστός ως "νέος Μωυσής" θα συναντήσει το λαό του και θα τον καλέσει σε μια νέα εσχατολογική "έξοδο" προς τη νέα γη τής επαγγελίας, τη Βασιλεία τού Θεού. (Δες Δευτερονόμιο 18/ιη΄ 15, όπου ο Μωυσής λέει: "προφήτην εκ των αδελφών σου ως εμέ αναστήσει σοι Κύριος ο Θεός σου, αυτού ακούσεσθε").
Ο αριθμός 14.000
Όσον αφορά, τέλος, τον αριθμό 14.000 που η ιερή παράδοση διασώζει για τα σφαγιασθέντα νήπια, αυτός δεν οφείλεται σε λογιστικό σφάλμα, αλλά προέρχεται από την επίδραση τής Ιουδαϊκής αποκαλυπτικής αριθμολογίας. Πρόκειται στην ουσία για πολλαπλάσιο τού ιερού αριθμού 7 τών Εβραίων, ο οποίος συμβολίζει την ολότητα και την καθολικότητα. Ομοίως στην Αποκάλυψη του Ιωάννη συναντάται σημειολογική αναφορά στον έτερο ιερό αριθμό 12 και στα πολλαπλάσιά του, με την επισήμανση ότι κατά τους έσχατους χρόνους ο Ιησούς Χριστός θα συνοδεύεται και πάλι από τους μάρτυρές του, που στην ολότητα και τελειότητά τους ανέρχονται συμβολικά σε 144.000 (Αποκάλυψις 14/ιδ΄ 1 και 7/ζ΄4). Και σε αυτήν ασφαλώς την περίπτωση, δεν πρόκειται για πραγματικό αριθμό, αλλά για θεολογικό συμβολισμό τής καθολικότητας τής Εκκλησίας, η οποία συγκροτείται και εκπροσωπείται στην ιστορία από τους Μάρτυρες. Οι ανά τους αιώνες θυσιαζόμενοι και μαρτυρούντες Άγιοι, εκφράζουν την ιστορική και εσχατολογική ενότητα τής Εκκλησίας. Όσοι προσεταιρίζονται την εξουσία και τη δύναμη, συντάσσονται με τους εκάστοτε "Φαραώ" και "Ηρώδεις" τής ιστορίας.
Η αναφορά τού ευαγγελιστή στο γεγονός τής σφαγής και τής θυσίας εκφράζει κατά τον πλέον εναργή τρόπο, ότι ο Ιησούς και οι πιστοί του δεν πραγματοποιούν την ιστορική τους πορεία μέσα σε έναν κόσμο ρομαντικό και ειδυλλιακό, αλλά κυριαρχούμενο από το ρεαλισμό τής βίας, τής ανελευθερίας, τών καταπιέσεων και τών διωγμών. Οι ισχυροί "Φαραώ" και "Ηρώδεις" που διαφεντεύουν συνήθως τις τύχες τών λαών, εκπροσωπούν τις αντίθετες και δαιμονικές δυνάμεις, διαιωνίζοντας και επαυξάνοντας το κακό και την αδικία σε βάρος τών αδυνάτων. Το Θείο Βρέφος, που από την πρώτη στιγμή δοκίμασε την απειλή και τη βία, την αμφισβήτηση και την απόρριψη, καθορισε το πρότυπο τής μαρτυρικής ζωής εκείνων που θα ακολουθήσουν πιστά τα ίχνη Του, μέχρις εσχάτων τού ιστορικού χρόνου.
Η ιστορία τής Εκκλησίας με το πλήθος τών μαρτύρων επαληθεύει συνεχώς την τραγική πραγματικότητα πως δεν μπορεί να υπάρξει καμία αλλαγή στον κόσμο χωρίς τους ομολογητές τής αλήθειας και τους μάρτυρες τής ελευθερίας. Δια της αφήγησης τού περιστατικού τής σφαγής τών νηπίων υπογραμμίζεται, λοιπόν, για ακόμη μια φορά το μόνιμο ιστορικό ερώτημα με ποιους οφείλει κανείς τελικά να συντάσσεται, με τους ισχυρούς "Ηρώδεις" ή με τους αθώους και αδύναμους ανθρώπους που ως τέκνα τού "εσφαγμένου Αρνίου" και αθώα νήπια, γίνονται μάρτυρες τής αλήθειας "από καταβολής κόσμου"; (Αποκάλυψις 13/ιγ΄ 8). Αυτό άλλωστε είναι και ένα από τα καίρια ερωτήματα στα οποία επιχειρεί να δώσει απάντηση ο Χριστιανισμός δια τών ιερών του κειμένων.

Όλα σχεδόν τα παραπάνω, λήφθηκαν από το άρθρο τού ομότιμου καθηγητή τής Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Γεωργίου Π. Πατρώνου, με τίτλο: "Η σφαγή τών νηπίων κατά την Καινή Διαθήκη", που δημοσιεύθηκε στο ένθετο περιοδικό "Ιστορικά" (Νο 216), τής Ελευθεροτυπίας 18 Δεκεμβρίου 2003 σελ. 34-41.
Σημείωση: Για λεπτομερέστερη ιστορική και θεολογική ερμηνευτική προσέγγιση τού γεγονότος τής σφαγής τών νηπίων βλ. Γεωργίου Π. Πατρώνου: "Η ιστορική πορεία τού Ιησού (από τη φάτνη ως τον κενό τάφο)" Εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 1991, σ. 580.

Άγιος Στέφανος ο Πρωτομάρτυς και Αρχιδιάκονος



Βιογραφία
Ο Άγιος Στέφανος ήταν ένας από τους πιο διακεκριμένους μεταξύ των επτά διακόνων, που εξέλεξαν οι πρώτοι χριστιανοί για να επιστατούν στις κοινές τράπεζες των αδελφών, ώστε να μη γίνονται λάθη και τους χειροτόνησαν οι Άγιοι Απόστολοι. Αν και κουραστική η ευθύνη του επιστάτη για τόσους αδερφούς παρ’ όλα αυτά ο Στέφανος έβρισκε καιρό και δύναμη για να κηρύττει το Ευαγγέλιο του Χριστού. Και όπως αναφέρει η Αγία Γραφή: «Στέφανος πλήρης πίστεως καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ».(Πραξ. Αποστόλων, στ΄8-15, ζ΄1-60). Δηλαδή ο Στέφανος, που ήταν γεμάτος πίστη και χάρισμα ευγλωττίας δυνατό, έκανε μεταξύ του λαού μεγάλα θαύματα, που προκαλούσαν κατάπληξη και αποδείκνυαν την αλήθεια του χριστιανικού κηρύγματος.
Ο Στέφανος είχε αφιερώσει τη ζωή του στο... κήρυγμα του ευαγγελικού λόγου και στη φιλανθρωπική δράση. Για τη προσφορά και τις αρετές του τιμήθηκε με το χάρισμα της θαυματουργίας. Με το χάρισμα αυτό θεράπευε ασθενείς και αποδείκνυε τη δύναμη του Χριστού. Με τη βαθιά θεολογική του κατάρτιση ανέτρεπε εύκολα τις κακοδοξίες των Ιουδαίων για το έργο του Χριστού, προκαλώντας την οργή και το φθόνο τους.
Οι Ιουδαίοι, όμως, καθώς ήταν προκατειλημμένοι, εξαπέλυσαν συκοφάντες ανάμεσα στο λαό, που διέδιδαν ότι άκουσαν το Στέφανο να βλαστημεί το Μωϋσή και το Θεό. Με αφορμή, λοιπόν, αυτές τις συκοφαντίες, που οι ίδιοι είχαν ενσπείρει, άρπαξαν με μίσος το Στέφανο και τον οδήγησαν μπροστά στο Συνέδριο, τάχα για να απολογηθεί. Η απολογία του Στεφάνου υπήρξε πρότυπο τόλμης και θάρρους. Χωρίς να φοβηθεί καθόλου, εξαπέλυσε λόγια - κεραυνούς εναντίον των Ιουδαίων. Και από υπόδικος, ορθώθηκε θυελλώδης ελεγκτής και κατήγορος. Τότε ακράτητοι από το μίσος οι Ιουδαίοι, τον έσυραν έξω από την πόλη, όπου τον θανάτωσαν με λιθοβολισμό. Εκεί φάνηκε και η μεγάλη συγχωρητικότητα του Στεφάνου προς τους εχθρούς του με τη φράση του, «Κύριε, μὴ στήσης αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην». Κύριε μη λογαριάσεις σ’ αυτούς την αμαρτία αυτή.

Άγιος Στέφανος ο Πρωτομάρτυρας και Αρχιδιάκονος (με ηχητικό)


Ο Άγιος Στέφανος ήταν ένας από τους πιο διακεκριμένους μεταξύ των επτά διακόνων, που εξέλεξαν οι πρώτοι χριστιανοί για να επιστατούν στις κοινές τράπεζες των αδελφών, ώστε να μη γίνονται λάθη και τους χειροτόνησαν οι Άγιοι Απόστολοι. Αν και κουραστική η ευθύνη του επιστάτη για τόσους αδερφούς παρ’ όλα αυτά ο Στέφανος έβρισκε καιρό και δύναμη για να κηρύττει το Ευαγγέλιο του Χριστού… Και όπως αναφέρει η Αγία Γραφή: «Στέφανος πλήρης πίστεως καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ».(Πραξ. Αποστόλων, στ΄8-15, ζ΄1-60). Δηλαδή ο Στέφανος, που ήταν γεμάτος πίστη και χάρισμα ευγλωττίας δυνατό, έκανε μεταξύ του λαού μεγάλα θαύματα, που προκαλούσαν κατάπληξη και αποδείκνυαν την αλήθεια του χριστιανικού κηρύγματος.
Ο Στέφανος είχε αφιερώσει τη ζωή του στο κήρυγμα του ευαγγελικού λόγου και στη φιλανθρωπική δράση. Για τη προσφορά και τις αρετές του τιμήθηκε με το χάρισμα της θαυματουργίας. Με το χάρισμα αυτό θεράπευε ασθενείς και αποδείκνυε τη δύναμη του Χριστού. Με τη βαθιά θεολογική του κατάρτιση ανέτρεπε εύκολα τις κακοδοξίες των Ιουδαίων για το έργο του Χριστού, προκαλώντας την οργή και το φθόνο τους.
Οι Ιουδαίοι, όμως, καθώς ήταν προκατειλημμένοι, εξαπέλυσαν συκοφάντες ανάμεσα στο λαό, που διέδιδαν ότι άκουσαν το Στέφανο να βλαστημεί το Μωϋσή και το Θεό. Με αφορμή, λοιπόν, αυτές τις συκοφαντίες, που οι ίδιοι είχαν ενσπείρει, άρπαξαν με μίσος το Στέφανο και τον οδήγησαν μπροστά στο Συνέδριο, τάχα για να απολογηθεί. Η απολογία του Στεφάνου υπήρξε πρότυπο τόλμης και θάρρους. Χωρίς να φοβηθεί καθόλου, εξαπέλυσε λόγια – κεραυνούς εναντίον των Ιουδαίων. Και από υπόδικος, ορθώθηκε θυελλώδης ελεγκτής και κατήγορος. Τότε ακράτητοι από το μίσος οι Ιουδαίοι, τον έσυραν έξω από την πόλη, όπου τον θανάτωσαν με λιθοβολισμό. Εκεί φάνηκε και η μεγάλη συγχωρητικότητα του Στεφάνου προς τους εχθρούς του με τη φράση του, «Κύριε, μὴ στήσης αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην». Κύριε μη λογαριάσεις σ’ αυτούς την αμαρτία αυτή.
Απολυτίκιον (πατήστε εδώ για να το ακούσετε)
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Βασίλειον διάδημα, ἐστέφθη σὴ κορυφή, ἐξ ἄθλων ὧν ὑπέμεινας, ὑπὲρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, Μαρτύρων Πρωτόαθλε· σὺ γὰρ τὴν Ἰουδαίων, ἀπελέγξας μανίαν, εἶδες σου τὸν Σωτῆρα, τοῦ Πατρὸς δεξιόθεν. Αὐτὸν οὖν ἐκδυσώπει ἀεί, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Ὁ Δεσπότης χθὲς ἡμῖν, διὰ σαρκὸς ἐπεδήμει, καὶ ὁ δοῦλος σήμερον, ἀπὸ σαρκὸς ἐξεδήμει· χθὲς μὲν γάρ, ὁ Βασιλεύων σαρκὶ ἐτέχθη, σήμερον δέ, ὁ οἰκέτης λιθοβολεῖται· δι᾽ αὐτὸν καὶ τελειοῦται, ὁ Πρωτομάρτυς καὶ θεῖος Στέφανος.
Ὁ Οἶκος
Ὡς ἀστὴρ φαεινὸς σήμερον συνεξέλαμψε, τῇ Γεννήσει Χριστοῦ, ὁ Πρωτομάρτυς Στέφανος, ἀστράπτων καὶ φωτίζων τὰ πέρατα ἅπαντα, τῶν Ἰουδαίων μόνον ἠμαύρωσε τὴν πᾶσαν δυσσέβειαν, σοφίας λόγοις τούτους διελέγξας, ἀπὸ τῶν Γραφῶν διαλεγόμενος, καὶ πείθων τούτους, τὸν γεννηθέντα ἐκ τῆς Παρθένου Ἰησοῦν, Υἱὸν αὐτόν εἶναι Θεοῦ, κατῄσχυνε τούτων τὴν ἀσεβῆ κακουργίαν, ὁ Πρωτομάρτυς καὶ θεῖος Στέφανος.
Κάθισμα
Ἦχος δ’. Κατεπλάγη Ἰωσὴφ.
Τὴν τοῦ Πνεύματος πηγήν, ἐν τῇ καρδίᾳ μυστικῶς, κεκτημένος τοῦ Χριστοῦ, ὁ Πρωτομάρτυς ἀληθῶς, τῶν Ἰουδαίων ἀπήλεγξε τὴν αὐθάδειαν, καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς, τόν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ἐκ σπέρματος Δαυΐδ, ἀναβλαστήσαντα, τῷ τῆς σοφίας καὶ χάριτος πληρώματι, πεπληρωμένος ὁ ἔνδοξος. Ἀλλ’ ὦ Τρισμάκαρ, τοὺς σὲ τιμῶντας, σῷζε θείαις πρεσβείαις σου.
Ἕτερον Κάθισμα
Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτὴρ.
Ἀπόστολε Χριστοῦ, Διακόνων ὁ πρῶτος, Πρωτόαθλε σοφέ, τῶν Μαρτύρων ἀκρότης, ὁ κόσμου τὰ πέρατα, ἁγιάσας τοῖς ἄθλοις σου, καὶ τοῖς θαύμασι, ψυχὰς ἀνθρώπων λαμπρύνας, τους τιμῶντάς σε, ῥῦσαι παντοίων κινδύνων, πανεύφημε Στέφανε.
Μεγαλυνάριον
Πρῶτος Διακόνων ἀναδειχθείς, πρῶτος τοῦ Δεσπότου, ἐχρημάτισας μιμητής· ὅθεν Ἀθλοφόρων, πρωτεύων Πρωτομάρτυς, τύπος αύτοῖς ἐγένου, πρώταθλε Στέφανε.
Ανάλυση ονόματος*
ΣΤΕΦΑΝΟΣ: (από το στέφανος) = ο αθλοφόρος, ο άξιος στεφάνου νίκης

Χριστουγεννιάτικες προκλήσεις. π Λάμπρος Φωτόπουλος

 


Τά κοσμικά Χριστούγεννα ἐφέτος δέν εἶναι μόνον χωρίς Χριστό ἀλλά καί «κόντρα» στό Χριστό. Δυό μέρες πρίν ἀπό τά Χριστούγεννα καί ἐνῶ ἡ κλυδωνιζόμενη Ἑλληνική Κοινωνία καί ὅλος ὁ κόσμος, ζητᾶ μέ χίλιους τρόπους νά βρεῖ λίγη ἀγάπη καί παρηγοριά, τό Συμβούλιο Ἐφετῶν τῆς Ἀθήνας μέ μιά «ἀνήκουστη, πρωτοφανῆ, ἄδικη καί ἐξωφρενική ἀπ’ ὅλες τίς ἀπόψεις ἀπόφασή» του, πού ἐκδόθηκε χθές, μόλις δύο ἡμέρες πρίν ἀπό τά Χριστούγεννα, ἀναστατώνει ὅλες τίς χριστιανικές συνειδήσεις καί ὄχι μόνον.
Τό Συμβούλιο Ἐφετῶν, ἀκολουθώντας τήν πεισματική θέση τῆς Ἀνακρίτριας Καλοῦ, ἔκρινε ὡς προφυλακιστέο τόν ἡγούμενο τῆς Μονῆς Βατοπαιδίου π. Ἐφραίμ, γιά τή γνωστή, καί ἤδη πολύπαθη ὑπόθεση ἀνταλλαγῆς ἀκινήτων τς Μονῆς μέ τό ἑλληνικό δημόσιο.
Τό σκεπτικό τῆς ἀποφάσεως πού ἐπιχειρεῖ νά δικαιολογήσει τά ἀδικαιολόγητα, πῶς δηλαδή ἀποφασίστηκε νά ὁδηγηθεῖ στή φυλακή ὁ ἡγούμενος Ἐφραίμ , ἔχει ὡς ὑποτιθέμενη αἰτιολογία τό... «νά μήν κάνει καί ἄλλα ἀδικήματα». Πρόκειται, δηλαδή, γιά ἕνα ἀπαράδεκτο ἐπιχείρημα, τό ὁποῖο ἐγείρει τεράστια ἐρωτήματα, καθότι πρόκειται γιά ἕναν ἄνθρωπο πού κυκλοφορεῖ τρία χρόνια ἐλεύθερος καί διερωτᾶται κανείς πῶς μπορεῖ νά θεωρεῖται τώρα ξαφνικά ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνος καί νά κλείνεται στή φυλακή.

Κανείς δέν ἐφαντάζετο ὅτι οἱ πνευματικές ἐμπειρίες πού ἀποκόμισε ὅλος ὁ κόσμος μέσω τηλεοράσεως ἀπό τήν θαυματουργική καί θριαμβευτική πορεία τῆς Τιμίας Ζώνης τῆς Θεοτόκου, μέ τήν ὁποία ὁ ἡγούμενος Ἐφραίμ, κυριολεκτικά ὄργωσε ὅλη τή Ρωσική Γῆ καί ἔσπειρε τήν ἐλπίδα σέ πολλά ἑκατομμύρια προσκυνητῶν, θά ὑπονομευόταν ἀπό τίς ἑλληνικές ἀρχές μάλιστα παραμονή τῆς μεγάλης γιά τήν Χριστιανοσύνη Γιορτῆς.
Γνωρίζουμε ὅτι ὁ ἀνθρωποκτόνος Διάβολος ἀναστατώνεται αὐτές τίς μέρες μέ τίς πολλές εὐλογίες πού ἀποκομίζουν οἱ Χριστιανοί ἀπό τήν ὑπέρ ἔννοια Ἐνανθρώπιση τοῦ Θεοῦ Λόγου καί ἐπιχειρεῖ μέ τά ὄργανά του νά ἀποδυναμώσει τή Θεία Χάρη. Δημιουργεῖ ταραχές, προβλήματα, κοινωνικές ἐντάσεις καί ὅ,τι ἄλλο τό δαιμονικό του μυαλό τοῦ ὑπαγορεύει.
Εἶναι ἄξιο ἀπορίας πῶς αὐτά δέν τά γνωρίζουν διακεκριμένοι πολιτικοί καί δικαστές ὥστε, ὄχι μόνον νά μή τροφοδοτοῦν ταραχές ἀλλά, ἀντίθετα, καί νά συμβάλλουν μέ τίς ἀποφάσεις τους στήν ἐπιβαλλόμενη Κοινωνική Εἰρήνη κατά τίς ἅγιες αὐτές ἡμέρες.
Ἡ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Ἐφετῶν δέν εἶναι μόνον πρόκληση στό Ἅγιον Ὅρος ἀλλά κυρίως εἶναι πρόκληση πρός ὅλους τους Χριστιανούς σέ ὅλο τό Κόσμο καί ἰδιαιτέρως τῆς Ἑλλάδος γιατί ἐπιχειρεῖ νά ἀναστατώσει τό θρησκευτικό συναίσθημα μία μέρα μόλις πρίν ἀπό τήν Μεγάλη Γιορτή.

Τί θά ζημιωνόταν ἡ Δικαιοσύνη ἄν περίμενε 5 μέρες γιά νά ἐκδόσει αὐτή, τήν ἀπό πάσης ἀπόψεως διάτρητη, ἀπόφαση; Τρία χρόνια πέρασαν καί δέν δραπέτευσε ὁ Ἡγούμενος. Τί φοβοῦνται τώρα;
Καί τό θέμα δέν σταματᾶ ἐδῶ. Ἡ πρόκληση τῶν συνειδήσεων συνδέεται μέ ἕνα, ἄγνωστο μέχρι τώρα, ἀντιμοναχικό μένος. Μέ τίς ὁδηγίες τῆς Κυβέρνησης καί εἰδικότερα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης ΠΕΝΗΝΤΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ ΠΕΡΙΚΥΚΛΩΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ καί τήν Μονή Βατοπαιδίου ΟΠΛΟ­ΦΟΡΟΥΝΤΕΣ μέ στόχο τόν ΔΙΑΣΥΡΜΟ τῆς Ἁγιώνυμης Πολιτείας.

Σκέφτηκαν ἄραγε οἱ Ἐντιμότατοι Ὑπουργοί καί Ὑφυπουργοί καί Ἐφέτες, τί θά γινόταν ἄν παραμονές τοῦ Μουσουλμανικοῦ Ραμαζανιοῦ καλοῦσαν κάποιο Μουφτή, ὄχι γιά προφυλάκιση, ἀλλά γιά ἐξηγήσεις; Ἤ κανένα ποδοσφαιρικό παράγοντα παραμονή μεγάλης ποδοσφαιρικῆς ἡμέρας τῆς ὁμάδας του; Ἤ κανένα ὑπουργό παραμονή ἐκλογῶν; Ἡ κοινή λογική φαίνεται ὅτι συχνά ἀπουσιάζει ἀπό αὐτό τόν τόπο καί ἀφήνει χῶρο γιά τήν ἱκανοποίηση τυφλῶν ἐπιδιώξεων.

Σήμερα παραμονή τῶν Χριστουγέννων ὁ Εἰσαγγελέας μέ δύο ἀστυνομικούς βρίσκεται στή Μονή Βατοπαιδίου γιά νά συλλάβουν τόν ἡγούμενο Ἐφραίμ. Σύμφωνα μέ πληροφορίες ἀπό χθές τό βράδυ ὁ γέροντας Ἐφραίμ ἔχει ὑψηλό πυρετό καί ἀπορρύθμιση Σακχάρου.Γιά αὐτό τό λόγο στή Μονή Βατοπαιδίου βρισκεται καί ἰατροδικαστής γιά νά ἐξετάσει τήν κατάσταση τῆς ὑγείας του. Μεθοδεύεται ἔτσι ὥστε ὁ ἡγούμενος νά μήν παραδοθεῖ αὐτοβούλως, ὅπως ἤθελε, στήν ἀστυνομία τῶν Καρυῶν. Δέν μποροῦν νά περιμένουν! Θέλουν νά δοῦν πάση θυσία τόν ἡγούμενο Ἐφραίμ στή φυλακή. Ἐνῶ ὁ ἴδιος εἶπε ὅτι θά παραδοθεῖ αὐτοβούλως, διά τῶν δικηγόρων του, οἱ ἁρμόδιες ἀρχέςδέν ἔδειξαν ὑπομονή καί αὐτοσυγκράτηση.

Ἄλλωστε ἁρμόδιος γιά τίς φυλακές εἶναι ὁ βασικός κατήγορος στήν ὑπόθεση Βατοπαιδίου Γιῶργος Πεταλωτής. Στοιχειώδης πολιτική εὐθιξία ἀπαιτεῖ ἀπό τόν ὑφυπουργό νά παραιτηθεῖ σήμερα πρίν κατακλύσουν τόν τόπο ἀνεξέλεκτες ὑποψίες καί κατηγορίες γιά τόν τρόπο πού ἄσκησε τίς ἐξουσίες του στό συγκεκριμένο ζήτημα.
Ἡ θύελλα τῶν ἀντιδράσεων ἔχει φτάσει σέ κάθε μέρος τῆς Ἑλλάδος καί σέ ὅλο τό Κόσμο. Ἤδη ἔφτασαν τά πρῶτα μηνύματα. Ἄμεση παρέμβαση στό θέμα τοῦ ἡγούμενου Ἐφραίμ ἔκανε ὁ πρώην πρωθυπουργός καί ἐπίτιμος πρόεδρος τῆς Ν.Δ. Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης μέ δήλωσή του στό ΑΠΕ-ΜΠΕ. Σέ ἐρώτηση πῶς σχολιάζει τήν ἀπόφαση νά κριθεῖ ὁ ἡγούμενος τῆς Μονῆς Βατοπεδίου κ. Ἐφραίμ, προφυλακιστέος δήλωσε: Μένω κατάπληκτος γιά τήν ἀπόφαση πού πάρθηκε. Ἰδιαίτερα γιά τή στιγμή πού διάλεξαν νά τήν πάρουν. Ὑπενθυμίζω τήν παλιά ρήση πού εἶναι πάντοτε σέ ἰσχύ, ὅτι "καί οἱ κρίνοντες, κρίνονται"
Ἡ Ρωσία ἔχει ἀναστατωθεῖ. «Βαθιά ἀνησυχία» σχετικά μέ τήν ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Ἐφετῶν γιά προφυλάκιση τοῦ ἡγουμένου τῆς Μονῆς Βατοπεδίου Ἐφραίμ ἐκφράζει μέ ἀποψινή του ἀνακοίνωση τό ρωσικό Ἵδρυμα τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέα τοῦ Πρωτοκλήτου, χαρακτηρίζοντας τό γεγονός «ἀνεπίτρεπτη πολιτικοποίηση μίας δικαστικῆς ἀπόφασης».
Τό Ἵδρυμα, μάλιστα, ἐπικεφαλῆς τοῦ ὁποίου εἶναι ὁ πρόεδρος τῶν Ρωσικῶν Σιδηροδρόμων Βλαντίμιρ Γιακούνιν, ἕνας ἀπό τούς ἰσχυρότερους παράγοντες στό περιβάλλον τοῦ Κρεμλίνου καί προσωπικά τοῦ Ρώσου πρωθυπουργοῦ Βλαντίμιρ Πούτιν, προχωρᾶ στήν αὐστηρά ἐπικριτική ἐκτίμηση ὅτι «παρόμοιες δικαστικές ἀποφάσεις μποροῦν νά ἐξηγηθοῦν μόνο ἀπό τίς πολιτικές δεσμεύσεις ὁρισμένων κύκλων τῆς ἑλληνικῆς διοίκησης, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν κατ' αὐτόν τόν τρόπο νά ἐπιδείξουν στή Δύση τήν ἑτοιμότητά τους νά προχωρήσουν στήν ἄρνηση τῶν ἀρχῶν ὀργάνωσης τῆς πνευματικῆς ζωῆς, πού ἔχουν κατοχυρωθεῖ στό ἑλληνικό Σύνταγμα».

Ἡ Ἑλληνική Κυβέρνηση μέσω τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν της δείχνει σήμερα τήν πρόθεσή της γιά ἕνα ἀφανῆ διωγμό τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Σπέρνει ἀνέμους καί πρέπει νά περιμένει θύελλες. Ἤδη ἡ ἀρχή τῆς ἀνακινήσεως τῆς ὑποθέσεως Βατοπαιδίου καί τοῦ κατά τῆς Ἐκκλησίας πολέμου ἀπό τά ΜΜΕ στό παρελθόν σηματοδότησε τήν ἔναρξη τῶν οἰκονομικῶν ἀδιεξόδων στόν τόπο μας. Ἡ προφυλάκιση τοῦ Ἡγουμένου καί ὁ ἀπειλούμενος διωγμός κατά τῆς Ἐκκλησίας σηματοδοτεῖ σήμερα τήν πιθανή ὁλική κατάρρευση τοῦ κοινωνικοῦ ἱστοῦ καί κατ’ ἐπέκταση καί τῆς ἑλληνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ ἱστορία εἶναι ἀδιάψευστος μάρτυρας τέτοιων γεγονότων.

Ὁ Θεός δέν ἐμπαίζεται οὔτε ἀπό ὡραία λόγια οὔτε ἀπό συρραφή κάποιων λογικοφανῶν δῆθεν ἀποφάσεων ἐπισήμων κριτῶν ἤ δικαστῶν αὐτοῦ του μάταιου κόσμου. Ἡ γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἀπέπνιξε τό δόλιο δράκοντα καί ὅλους τούς ἀκολουθοῦντες αὐτόν δρακοντοειδεῖς...

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 26, 2011

Τρίτη 27 Δεκεμβρίου 2011 -Τυπικόν

27. Τρίτη. † Στεφάνου πρωτομάρτυρος καὶ ἀποστόλου (†34). Θεοδώρου ὁσίου τοῦ γραπτοῦ (†840).

Εἴδησις. Εἰς πάσας τὰς μεθεόρτους καθημερινὰς αἱ ἀκολουθίαι ψάλλονται μόνον ἐκ τοῦ Μηναίου (ὅρα ἔμπροσθεν γεν. τυπικὰς δια­τάξεις §§52-63).

Αἱ ἀκολουθίαι τοῦ πρωτομάρτυρος καὶ τοῦ ὁσίου συμ­ψάλ­λονται μετὰ τῆς ἀκολουθίας τῆς ἑορτῆς, ὡς ἐν τῷ Μη­ναίῳ. Εἰς τὸν ἑσπερινὸν ἄνευ εἰσόδου. Εἰς τὸν ὄρθρον ἄνευ καταβασιῶν, στιχο­λογοῦμεν δὲ «Τὴν τιμιωτέραν»· μετὰ τοὺς αἴνους παραλείπονται τὰ ἀπόστιχα καὶ ψάλλεται δοξολογία μεγάλη. Εἰς τὴν λειτουργίαν, ἀντίφωνα τῆς ἑορτῆς· εἰσο­δι­κὸν «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... Σῶσον ἡμᾶς... ὁ ἐκ παρθένου τε­χθείς». Μετὰ τὴν εἴσοδον ἀπολυτίκια «῾Η γέννησίς σου», «Βασίλειον διάδημα» καὶ τοῦ ναοῦ· κοντάκιον «῾Η παρθένος σήμερον τὸν ὑπερούσιον τίκτει». Τρισάγιον. ᾿Απόστολος: τοῦ πρωτομάρτυρος, Δευτ. γ΄ ἑβδ. Πράξ., «Στέφανος πλήρης πί­στεως καὶ δυνάμεως» (Πρξ. ϛ΄ 8-ζ΄ 5, 47-60)· Εὐαγγέλιον: ὁμοίως, Κυρ. ιγ΄ Ματθ., «῎Αν­θρωπός τις ἦν οἰκοδεσπότης» (Μτθ. κα΄ 33-42). «῎Αξιον ἐστί». Κοινωνικὸν «Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν».

Πονεμένα παιδιά! Η σφαγή των Νηπίων

Ματθ. β’ 13-23
13 Ἀναχωρησάντων δὲ αὐτῶν ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου φαίνεται κατ᾿ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ λέγων· ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοι· μέλλει γὰρ Ἡρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό. 14 Ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον, 15 καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου, ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου. 16 Τότε Ἡρῴδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων, ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσε παρὰ τῶν μάγων. 17 τότε ἐπληρώθη τὸ ρηθὲν ὑπὸ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος· 18 Φωνὴ ἐν Ραμᾷ ἠκούσθη, θρῆνος καὶ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ραχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν. 19 Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατ᾿ ὄναρ φαίνεται τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ 20 λέγων· ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν Ἰσραήλ· τεθνήκασι γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου. 21 ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ ἦλθεν εἰς γῆν Ἰσραήλ. 22 ἀκούσας δὲ ὅτι Ἀρχέλαος βασιλεύει ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας ἀντὶ Ἡρῴδου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν· χρηματισθεὶς δὲ κατ᾿ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, 23 καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.
Πονεμένα παιδιά!
Το θείο βρ'εφοςΗ επίσκεψη των Μάγων — γεμάτη λαμπρότητα και σεμνή μεγαλοπρέπεια — έχει τελειώσει. Πλημμυρισμένοι από ιερές συγκινήσεις τώρα έφευγαν αυτοί για την πατρίδα τους, αφήνοντας πίσω τους τ’ αρχοντικά τους δώρα, μα και την άμετρη στοργή της ψυχής τους.
Ωστόσο, στο σπίτι όπου φιλοξενείται το θείο Βρέφος κάτι εκπληκτικό συμβαίνει. Εκεί που ο μνήστωρ Ιωσήφ είχε αποκοιμηθεί, ξαφνικά «ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου φαίνεται κατ᾿ ὄναρ». Παρουσιάζεται και γεμίζει με άυλο φως το δωμάτιο και το νου του. «Ἐγερθείς… φεῦγε εἰς Αἴγυπτον» του φωνάζει. Σήκω και φύγε αμέσως μακριά, σε ξένο κράτος, στην Αίγυπτο! Είναι επιτακτική ανάγκη! Και τούτο, γιατί πολύ σύντομα ο Ηρώδης θ’ αναζητήσει το «παιδίον», τον μονάκριβο αυτό θησαυρό της Οικουμένης, «τοῦ ἀπολέσαι αὐτό», για να Τον εξοντώσει! Λοιπόν, «παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ», και ξεκίνα! Πρόσεξε δε. Θα μείνεις εκεί «ἕως ἂν εἴπω σοι», μέχρι να σε ειδοποιήσω εγώ πάλι.
Πετάχτηκε από το κρεβάτι ο Ιωσήφ. με βαθιά στοργή κι ανησυχία για το θείο Βρέφος, έκανε γρήγορα-γρήγορα την αναγκαία ετοιμασία και «νυκτός», πριν ακόμη ξημερώσει, «ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον». Ξεκίνησε για το πικρό ταξίδι της ξενιτιάς. Εκεί θα έμενε «ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου», προστατεύοντας και φροντίζοντας φιλόστοργα το θείο Βρέφος, ενώ συγχρόνως θα εκπλήρωνε και την προφητεία που βεβαίωνε ότι «ἐξ Αἰγύπτου» θα προσκαλούσε και θα έφερνε στην Ιουδαία ο Θεός τον Υιόν Του.
Στο μεταξύ ο Ηρώδης περίμενε ανυπόμονα τους Μάγους. Δεν ήταν άλλωστε απόσταση μεγάλη ανάμεσα στη Βηθλεέμ και στην Ιερουσαλήμ. Καθώς όμως διαπίστωνε ότι αδικαιολόγητα καθυστερούσαν, έβγαλε το συμπέρασμα ότι οπωσδήποτε «ἐνεπαίχθη», είχε ξεγελασθεί από τους Μάγους στη συμφωνία που είχαν κάνει, και είχε ωμά περιφρονηθεί.
Αυτό τον εξόργισε φοβερά. «Ἐθυμώθη λίαν». Κι έτσι, επάνω στο θυμό του, με πάθος ασυγκράτητο μήπως του ξεφύγει ο «αντίζηλός» του, έστειλε στρατιώτες και — φριχτό να το σκεφθεί κανείς — «ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ». Θανάτωσε όλα τα μικρά αγόρια της Βηθλεέμ. Μάλιστα, για να είναι σίγουρος ότι ανάμεσά τους θα συμπεριλαμβάνεται οπωσδήποτε και ο μικρός Ιησούς, διέταξε να επεκταθεί η σφαγή και σ’ όλα τα γύρω μέρη, «ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς». Κι ακόμη. Καθόρισε ένα ευρύ περιθώριο ηλικίας, «ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω», ώστε να μην υπάρξει πιθανότητα να διαφύγει το θείο Βρέφος!
Το τί έγινε, βέβαια, στη Βηθλεέμ όλοι μπορούμε να το φαντασθούμε. Σπαρακτικές κραυγές, γοεροί ολολυγμοί. «Ὀδυρμὸς πολύς» τάραξε τη γαλήνη των ήρεμων εκείνων τόπων. Μα ποιος να συγκινηθεί; Μόνο η Ραχήλ, η πρώτη μάνα της φυλής, κατά την προφητεία του Ιερεμία έκλαιγε πνιχτά τ’ αθώα παιδιά της, που χάθηκαν και δεν υπάρχουν πια…
Αθώο βρέφος ήρθε ο Κύριος ανάμεσα στους ανθρώπους και ο καθένας θα περίμενε να Το περικυκλώσει αμέριστη ανθρώπινη στοργή.
Ένα μικρό παιδί αποτελεί ζωντανή έκφραση της αγνότητας κα της ταπεινοσύνης, υπόμνηση ακατανίκητη καλοσύνης. Καθώς προβάλλει άκακο κι ανυπεράσπιστο, μαλακώνει γύρω του τις καρδιές, διώχνει κάθε σκληράδα, υποβάλλει ευγένεια και λεπτότητα στις ανθρώπινες σχέσεις.
“ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ”…
Αλίμονο! Πού να βρει αυτά η προχριστιανική εποχή! Δε βλέπετε πώς το θείο Βρέφος κλαυθμυρίζει μες το σταύλο και ούτε ένας Βηθλεεμίτης δε συγκινείται, δε φιλοτιμείται να το περιθάλψει και να το περιποιηθεί! Δε βλέπετε τον Ηρώδη πώς αποφασίζει τη ζωή Του και παράλληλα αμέτρητες ζωές αθώων παιδιών στη Βηθλεέμ, λες και ήταν ασήμαντα μυρμήγκια! Κι ύστερα — απίστευτο — τόσο άδολα προσωπάκια πώς πέφτουν ξέπνοα, τραγικά ματωμένα κάτω απ’ το εγκληματικό νεύμα του;
Και βέβαια, οι αγγελόμορφες αυτές υπάρξεις σε μια στιγμή κέρδισαν τον Παράδεισο κι ολόφωτες πήραν την πρώτη, την πιο ένδοξη θέση κοντά στο θρόνο του Θεού, στεφανωμένες με τη ζηλευτή αίγλη του μαρτυρίου και της θείας εύνοιας — τάχα δε θα έφευγαν κάποτε από το μάταιο αυτό κόσμο;
Τραγική, λοιπόν, δεν ήταν τόσο η δική τους θέση. Τραγική κι απελπιστική ήταν μάλλον η κατάσταση των ανθρώπων της εποχής. Κι αλήθεια. Τί βάρβαρα ένστικτα, αποχαλινωμένα, οιστρηλατούσαν εκείνον τον Ηρώδη! Αλλά και οι στρατιώτες του. Σε τί απαράδεκτη ηθική αναλγησία ήταν βυθισμένοι, ώστε να συγκατατεθούν και να συμπράξουν αδιαμαρτύρητα σε τέτοια στυγερή δολοφονία; Αλλά και η κοινωνία. Πώς ανέχθηκε να σφαγούν τ’ ανυπεράσπιστα εκείνα πλασματάκια, πώς δεν επαναστάτησε, πώς δεν όρθωσε το ανάστημα να τα προασπίσει;
Σε τέτοια θλιβερή κατάπτωση βρήκε τον κόσμο ο Χριστός. Σε τέτοια άβυσσο περιφρονήσεως βρήκε πεταγμένο το παιδί. Κι έσκυψε με στοργή. Το πήρε, το ανασήκωσε, το ευλόγησε, το ύψωσε μέχρι τον ουρανό! Το πρόβαλε σαν υπόδειγμα αθωότητας και ταπεινοσύνης, σαν σύμβολο ευαισθησίας και στοργής, σαν κόσμημα και περιπόθητο θησαυρό της κοινωνίας.
Κι ωστόσο, η εποχή του Ηρώδη δε λέει να περάσει. Με περισσή αναίδεια και υποκρισία διεκδικεί θέση στην Ιστορία και στρατολογεί οπαδούς… Ναι, σήμερα, δυο χιλιάδες χρόνια μετά Χριστόν, υπάρχουν παιδιά πάνω στο δύστυχο πλανήτη μας, που πεινούν και αργοπεθαίνουν κάτω απ’ τα ψυχρά βλέμματα των δορυφόρων και των καλοζωισμένων τηλεθεατών. Υπάρχουν παιδιά που εξαναγκάζονται να παίρνουν όπλα και να βαδίζουν άδικα και παράλογα στο θάνατο. Υπάρχουν παιδιά που κακοποιούνται ή γίνονται αντικείμενο σατανικών φρικαλεοτήτων. Και τελικά, υπάρχουν πάμπολλα παιδιά που ανυπεράσπιστα στραγγαλίζονται μέσα στα ίδια τα μητρικά σπλάχνα!
Ω, είναι καιρός ν’ ανησυχούμε, και ν’ ανασυνταχθούμε σε ιερό αγώνα. Είναι καιρός να ανατραπεί η εποχή του Ηρώδη, να καταργηθεί η απάνθρωπη τακτική του. Είναι καιρός να ικετεύσουμε το θείο Βρέφος να επέμβει και να διασώσει στις ψυχές την ευαισθησία και την καλοσύνη. Να πάρει πάλι Εκείνο απαλά στ’ άχραντα χέρια Του και να παλινορθώσει το Παιδί!

"Τη μυστική εν φόβω τραπέζη προσεγγίσαντες πάντες". Θεολογικό σχόλιο στη Μεγάλη Πέμπτη

  Του ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου - Καθηγητού «Τη Αγία και Μεγάλη Πέμπτη οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι θείοι Πατέρες, αλληλοδιαδόχως εκ τε τ...