Ο οδοντίατρος στο επάγγελμα Νικήτας Κανάκης, ως ιδρυτικό μέλος της οργάνωσης, επί 22 χρόνια δίνει τον αγώνα του με αποστολές στο εξωτερικό, εκεί όπου υπάρχουν ανθρωπιστικές κρίσεις. Τα τελευταία δύο χρόνια όμως, οι «Γιατροί του Κόσμου» επικεντρώνουν τη δράση της στην Ελλάδα, διότι η χώρα μας και ο λαός της αντιμετωπίζουν ήδη μια άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική κρίση, η οποία λαμβάνει καθημερινά μεγαλύτερες διαστάσεις.
Τα νούμερα είναι καταλυτικά: Μέχρι πριν από δύο χρόνια, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων στους οποίους οι «Γιατροί του Κόσμου» παρείχαν περίθαλψη, ήταν μετανάστες. Από το 2009 και μετά όμως που ενέσκηψε η δραματική οικονομική κρίση στη χώρα μας, τετραπλασιάστηκε ο αριθμός των Ελλήνων που απευθύνονται στους Γιατρούς του Κόσμου. Στο δε Πέραμα, ο αριθμός των Ελλήνων ξεπερνάει το 80% σε σχέση με τους μετανάστες!
Στο σύνολο όλης της Επικράτειας, το 70% των αναξιοπαθούντων που βρίσκονται υπό την φροντίδα των Γιατρών του Κόσμου, είναι μετανάστες και το 30% Έλληνες.
«Αν σκεφθεί κανείς όμως ότι πέρσι τέτοια εποχή, οι Έλληνες αποτελούσαν το 10% και μέσα σε ελάχιστους μήνες ο αριθμός τους αυξήθηκε αλματωδώς, να είστε σίγουρος ότι σε λίγο θα πάει 50%-50%.», επισημαίνει ο κ. Κανάκης.
--- Ποιο είναι το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης στην χώρα μας κύριε Κανάκη;
Κανάκης: Ο κόσμος πιθανόν να νομίζει ότι λέγοντας «ανθρωπιστική κρίση» εννοούμε ισοπεδωμένη χώρα. Δεν είναι έτσι. Στην Ελλάδα υπάρχει ανθρωπιστική κρίση, διότι συγκρινόμενη με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές χώρες και το βιοτικό επίπεδο που έχει αναπτυχθεί σε αυτές, είναι ήδη πολύ πιο χαμηλό. Οι οικογένειες που περνάνε το όριο της φτώχειας πληθαίνουν συνεχώς στη χώρα μας, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είμαστε μια κοινωνία ευρωπαϊκή δεν είμαστε ασιατική, δεν είμαστε Βιετνάμ. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα μίνιμουμ όριο επιβίωσης, το οποίο αν το ξεπεράσεις, διαρρηγνύεται ο κοινωνικός ιστός. Μετά, οποιαδήποτε ανάπτυξη δεν θα έχει αντίκρισμα στην κοινωνία. Εάν σήμερα εγώ εξαθλιωθώ, και να υπάρχουν δουλειές αύριο, δεν θα μπορέσω να επανέλθω! Πρέπει να καταλάβουμε ότι στην ελληνική κοινωνία υπάρχει ένα συρματόπλεγμα φτώχειας. Εάν περάσεις από τη μια μεριά στην άλλη, δεν μπορείς να ξαναγυρίσεις εκεί που ήσουν. Αν ο επαγγελματίας καταστραφεί και κλείσει σήμερα την επιχείρησή του, πώς θα μπορέσει να ξανανοίξει το μαγαζί του; Τι είναι η κοινωνία; Ένας διακόπτης που την μια στιγμή τον κλείνεις και την άλλη τον ανοίγεις και έρχεται το φως;
Αν όλα αυτά τα βάλετε στη σειρά, μπορείτε να διαπιστώσετε το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα.
Πέραν από τις αποστολές βοηθείας στο εξωτερικό, οι «Γιατροί του Κόσμου» διαθέτουν Ανοιχτό Πολυϊατρείο το οποίο παρέχει δωρεάν ιατρική βοήθεια και δωρεάν φαρμακευτική φροντίδα. Όποιος δηλαδή δεν έχει πρόσβαση στο σύστημα υγείας, οι πιο φτωχοί των φτωχών, έχουν τη δυνατότητα να προσέρχονται στα τέσσερα Πολυϊατρεία που λειτουργούν οι «Γιατροί του Κόσμου» σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χανιά και Πέραμα.
---Ποιες άλλες κοινωνικές ομάδες προσέρχονται για βοήθεια σε σας;
Κανάκης: Ειδικά τον τελευταίο καιρό, έρχονται πολλοί μικροεπαγγελματίες που δεν έχουν πρόσβαση στο σύστημα Υγείας. Χρωστάνε στο ΤΕΒΕ δεν μπορούν να το πληρώσουν και κατά συνέπεια δεν έχουν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Άλλοι από αυτούς κρατούν το μαγαζί τους ανοιχτό γιατί δεν μπορούν να το κλείσουν, μια και για να γίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να πληρώσουν λεφτά στην εφορία! Αυτοί οι επαγγελματίες είναι σε ακόμη χειρότερη από τους άνεργους κατάσταση και για τους οποίους δεν μιλάει κανένας. Ο «άνεργος-άνεργος» δεν έχει χρέη, οι επαγγελματίες όμως χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κυνηγιούνται από την τράπεζα, από τα ασφαλιστικά τους ταμεία, ενώ κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους. Μια ακόμη κατηγορία είναι οι μικροσυνταξιούχοι, οι οποίοι συνήθως έχουν χρόνιες παθήσεις αλλά με τις περικοπές που έχει υποστεί η σύνταξή τους, δεν μπορούν να πληρώσουν τη συμμετοχή στα φάρμακα.
--- Πόσοι είναι οι άστεγοι;
Κανάκης: Υπάρχουν οι λεγόμενοι «roofless» αυτοί που είναι στον δρόμο. Αυτοί δεν είναι παραπάνω από δύο χιλιάδες. Υπάρχουν όμως και οι «homeless», που για διάφορους λόγους έχασαν το σπίτι τους και σήμερα μένουν στο ένα σπίτι, αύριο φιλοξενούνται σε έναν ξενώνα κ.ο.κ. Αυτό το φαινόμενο το είδαμε να διογκώνεται ιδιαίτερα στο Πέραμα. Μία περιοχή που ήταν ανέκαθεν φτωχή, με την κρίση έχει κυριολεκτικά εξαθλιωθεί. Αυτοί που μπορεί να έκαναν ένα-δυο «μαύρα» μεροκάματα και είχαν ένα επίδομα, ξαφνικά τα έχασαν, τους ήρθε το χαράτσι της ΔΕΗ και τους αποτελείωσε. Βρέθηκαν λοιπόν στο δρόμο, από τη μια στιγμή στην άλλη.
«Θα φτάσει στο αποκορύφωμά της
η ανθρωπιστική καταστροφή αυτό το χειμώνα»
---Δώστε μας μερικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την τραγικότητα που ζει η Ελλάδα σήμερα, έτσι όπως την βιώνετε εσείς μέσα από το έργο σας;
Κανάκης: Από τον Δεκέμβριο μέχρι σήμερα, μέσα σε 2 μήνες δηλαδή, έχουμε δώσει σε ελληνικά νοικοκυριά πάνω από 2000 οικογενειακά πακέτα σίτισης. Ό,τι δηλαδή χρειάζεται μια οικογένεια προκειμένου να επιβιώσει για μία-δυο εβδομάδες. Πεντακόσιες (500) οικογένειες καταγεγραμμένες, καλύπτουν τις ανάγκες σίτισής τους από τους Γιατρούς του Κόσμου. Για να αντιληφθείτε το πρόβλημα, αρκεί να σας πω ότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των οικογενειών, έχει εισόδημα κάτω από 250 € το μήνα!!! Τα νούμερα δυστυχώς αποτυπώνουν την σκληρή πραγματικότητα. Πέρσι είχαμε 30.000 ασθενείς και περίπου 100.000 επισκέψεις.
--- Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η πορεία του φαινομένου;
Κανάκης: Θα επιδεινωθεί. Πρώτον γιατί τελειώνουν οι όποιες ελάχιστες καταθέσεις υπήρχαν στις τράπεζες. Το λεγόμενο «λίπος», εξαντλείται. Εντείνεται επίσης το πρόβλημα της ανεργίας, με την έννοια ότι βγαίνουν από το ετήσιο πρόγραμμα επιδότησης του ΟΑΕΔ. Στους τελευταίους 2-3 μήνες το πρόβλημα έχει επιδεινωθεί ραγδαία, λόγω των συνεχών φόρων και χαρατσιών. Πιστεύω ότι το χειμώνα αυτό, θα φτάσουμε στο αποκορύφωμα της κρίσης.
«φιλοτομαρισμός και έγνοια για την προσωπική τους επιβίωση, διακρίνει τα μέλη της Κυβέρνησης.
Δεν προτείνουν λύσεις για την κοινωνία»
---Βλέποντας αυτή την ανθρωπιστική κρίση να μεγαλώνει μέρα με την μέρα, έχετε προσεγγίσει ως «Γιατροί του Κόσμου» τους αρμόδιους φορείς της Κυβέρνησης, για να τους πείτε πού οδηγούν τον κόσμο με την πολιτική τους;
Κανάκης: Βεβαίως έχουμε πάει. Πολλοί από τους εκπροσώπους της Κυβέρνησης είναι γνωστοί μου, άλλοι υπήρξαν παλαιοί συμμαθητές μου. Αναγνωρίζουν και οι ίδιοι ότι υφίσταται πρόβλημα στην κοινωνία. Δεν είναι όμως εκεί για να κάνουν τη διαπίστωση. Βρίσκονται για να δώσουν λύση, και δεν δίνουν. Την ίδια ώρα, θεωρούν όλες τις κοινωνικές παροχές, περιττές!
---Έρχονται δηλαδή σε σύγκρουση με τον ίδιο τους τον εαυτό!
Κανάκης: Είναι μήπως η πρώτη φορά που θα τους πει κανείς υποκριτές; Εδώ ο κ. Χρυσοχοϊδης εφαρμόζει μια πολιτική και μετά βγαίνει δημοσίως και λέει ότι είναι λάθος! Είναι εύκολο στον συνομιλητή σου να αναγνωρίσεις ότι υπάρχει φτώχεια. Με τη μόνη διαφορά ότι εσύ είσαι εκεί για να πάρεις συγκεκριμένα μέτρα αντιμετώπισής της και όχι απλά να τη διαπιστώσεις. Όταν δεν βάζουν ένα όριο στις κοινωνικές δαπάνες και βγαίνουν συνέχεια και λένε «να κόψουμε κι άλλο», δείχνουν ότι είναι προαποφασισμένοι γι’ αυτό που θα κάνουν.
---Αφού τα λέτε όλα αυτά στους κυβερνώντες, γιατί δεν ενεργούν υπέρ του λαού; Ξέρουν μόνο να υπακούουν στις εντολές χαρτογιακάδων της τρόϊκας και όχι στις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας;
Κανάκης: Διακρίνονται από φιλοτομαρισμό. Νοιάζονται για την προσωπική τους επιβίωση. Τώρα μάλιστα, δεν λένε «να γίνω υπουργός», αλλά σκέφτονται, πώς θα επανεκλεγούν βουλευτές. Εμείς, ως «Γιατροί του Κόσμου», ζητάμε απλά πράγματα: Εμβολιασμούς. Τα εμβόλια, δεν είναι δωρεάν εφόσον δεν έχεις ασφάλιση. Είμαστε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα όπου πληρώνονται τα εμβόλια . Επίσης, δεν δίνουν λεφτά για τους άστεγους, διότι λένε, δεν υπάρχει νομικός όρος των άστεγων.
«Απλά πράγματα θα μπορούσε να κάνει η Κυβέρνηση για τους αστέγους και τους λαθρομετανάστες αλλά δεν τα κάνει. Δεν έχει υποδομές. Οι Γιατροί του Κόσμου και η Εκκλησία έχουν αναλάβει να υποκαταστήσουν τον ρόλο του Κράτους»
---Μα τι λέτε τώρα; Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός κ. Παπαδήμος, είχε δηλώσει κατά την επίσκεψή του στο συσσίτιο των αστέγων, ότι «είμαστε κοντά στους άστεγους». Με ποιο τρόπο, αφού όπως λέτε, δεν υπάρχει νομικός ορισμός του άστεγου;
Κανάκης: Μάλλον ψυχολογική ή συναισθηματική υποστήριξη εννοούσε ο κύριος Πρωθυπουργός. Η Κυβέρνηση χρειάζεται να λάβει απλά, πρακτικά μέτρα για τις ευπαθείς αυτές ομάδες και δεν το κάνει. Να σας πω τι χρειάζεται να κάνει: 1ον. Λαϊκό υπνωτήριο. Ένας χώρος που θα ανοίγει για τους άστεγους το βράδυ και θα κλείνει το πρωί. 2ον. Δημόσια λουτρά και δημόσιες τουαλέτες. 3ον. Δημόσια καθαριστήρια ρούχων. Η Αθήνα δεν διαθέτει καμία από τις προαναφερθείσες υπηρεσίες, όπως αντιθέτως συμβαίνει σε όλες τις σύγχρονες πρωτεύουσες του κόσμου.
Αυτές τις μέρες που υπάρχει κρύο, η κυβέρνηση θα έπρεπε να διαθέτει έναν μεγάλο χώρο, ένα κλειστό γήπεδο με θέρμανση για να φιλοξενεί τους άστεγους. Το κράτος δεν φροντίζει ούτε καν για την αγορά εμβολίων για τα φτωχά παιδιά. Εάν είσαι συνέχεια στον δρόμο, είσαι εξαθλιωμένος, θα βρεις διέξοδο στην μαφία. Θα έρθει ο μαφιόζος και θα σου πει: σου δίνω στέγη και φαΐ αρκεί να μου πουλάς ναρκωτικά. Ποιος δεν θα πήγαινε; Όλο αυτό το φαινόμενο που επικρατεί στην Αθήνα εξ΄αιτίας της κυβερνητικής αδράνειας, αποτελεί την πρώτη ύλη για υψηλή εγκληματικότητα.
---Η κυβέρνηση που σπεύδει να καταργήσει τα επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας, έχει Πρόνοια;
Κανάκης: Ούτε καν στοιχειώδη. Τα μικρά, φτωχά παιδιά που δεν έχουν ασφάλιση, πώς θα κάνουν εμβόλια; Αναγκαζόμαστε εμείς ως «Γιατροί του Κόσμου» να απευθυνθούμε στις εταιρείες για να βρούμε χορηγούς στην προσπάθεια εμβολιασμού των παιδιών. Το κράτος δεν έχει καν δημιουργήσει μια τηλεφωνική γραμμή πρόνοιας, όπου να μπορεί να τηλεφωνήσει μια μάνα που δεν έχει φαγητό να ταΐσει τα παιδιά της. Τον ρόλο αυτό τον έχει αναλάβει η Εκκλησία. Οι «Γιατροί του Κόσμου» και ηΕκκλησία δεν είναι κράτος, αναλαμβάνουν όμως να κάνουν πράγματα που όφειλε να προσφέρει το κράτος στους πολίτες του. Για να αντιληφθείτε την ανεπάρκεια του κράτους, αρκεί να σας πω ότι δεν ξέρει ούτε καν πόσα φτωχά παιδιά έχει! Και αυτό φαίνεται από το χαράτσι της ΔΕΗ. Σου λένε: «για να διαπιστώσουμε εάν είσαι φτωχός, πήγαινε στην εφορία»! Μα, η εφορία είναι για να εισπράττει φόρους, όχι για να σου πει εάν είσαι φτωχός! Δυστυχώς, η κρίση έφερε στην επιφάνεια όλες τις ανεπάρκειες των κρατικών δομών.
---Η Ευρώπη φορτώνει σε μας το πρόβλημα της αθρόας εισβολής λαθρομεταναστών στη χώρα μας, χωρίς η ίδια να λαμβάνει κανένα μέτρο αντιμετώπισής του. Αντιθέτως, η Ε.Ε. κατηγορεί την Ελλάδα ότι φέρεται απάνθρωπα στους λαθρομετανάστες και αντίστοιχα εσείς ως «Γιατροί του Κόσμου» φορτώνεστε το πρόβλημα περίθαλψης των παρανόμων μεταναστών, εξαιτίας της ανεπάρκειας της Ε.Ε. Διαμαρτυρηθήκατε στα αρμόδια όργανα της Commission;
Κανάκης: Υπάρχει τεράστια υποκρισία από την πλευρά της Ε.Ε. Γι’ αυτούς, η Ελλάδα θεωρείται η πίσω αυλή στην οποία βγάζουν τα σκουπίδια. Και την κατηγορούν από πάνω για ζητήματα τα οποία αδυνατεί εκ των πραγμάτων να αντιμετωπίσει. Το κυριότερο πρόβλημα είναι η Συμφωνία του Δουβλίνου-2 με την οποία μας απαγορεύεται να προωθήσουμε τους λαθρομετανάστες στο σημείο απ’ όπου ήρθαν. Έρχονται από τα βάθη της Ασίας άνθρωποι απελπισμένοι, για να περάσουν στην Ευρώπη και φτάνοντας στην Ελλάδα εγκλωβίζονται. Αν μιλήσεις με όλους αυτούς, δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα.
«Οι λαθρομετανάστες στη χώρα μας αποτελούν
το πρώτο μείγμα εγκληματικότητας»
--- Η ελληνική κυβέρνηση γιατί δεν τους δίνει πολιτικό άσυλο;
Κανάκης: Είναι αλήθεια ότι με αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν να ταξιδέψουν. Εν πάση περιπτώσει, η κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι άνθρωποι πεινασμένοι και απελπισμένοι στον δρόμο, σαν αυτούς που συνωστίζονται στην Πάτρα ή την Ηγουμενίτσα, είναι επικίνδυνοι. Η κυβέρνηση οφείλει να κάνει μερικά βασικά πράγματα, ώστε να αποφύγει τα χειρότερα. Το να στέλνει τους λαθρομετανάστες στην Αθήνα, το μόνο που …πετυχαίνει είναι να μετατρέπει την πρωτεύουσα σε τεράστια αποθήκη εξαθλιωμένων ανθρώπων. Αν ήθελε να τους στείλει στην Ελλάδα, θα έπρεπε να τους κατανείμει ισομερώς στη χώρα. Η Αστυνομία γνωρίζει πόσοι είναι οι λαθρομετανάστες.
--- Πόσοι είναι οι λαθρομετανάστες στη χώρα μας;
Κανάκης: Περίπου δύο εκατομμύρια. Όλοι έχουν ένα χαρτί απέλασης στα χέρια τους και επιδιώκουν να το έχουν. Το θέμα, επαναλαμβάνω, είναι ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι, αποτελούν πρώτο μείγμα εγκληματικότητας. Έρχονται από σημεία όπου υπάρχει πόλεμος και βία και αντίστοιχα μεταφέρουν εδώ τον τρόπο ζωής τους. Όλη η διακίνηση ηρωίνης στην Αθήνα για παράδειγμα, έχει περάσει στους 16χρονους-17χρονους Σομαλούς.
---Το πρόβλημα των λαθρομεταναστών που έχει φορτωθεί η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να είναι ένα καλό διαπραγματευτικό μας χαρτί απέναντι στους Ευρωπαίους;
Κανάκης: Βεβαίως θα μπορούσε. Το, «ή μας βρίσκετε λύση ή σας φορτώνουμε 5 καράβια λαθρομετανάστες και τα στέλνουμε σ’ εσάς», θα ήταν ένα είδος απειλητικής προειδοποίησης, που όμως πιστεύω θα εξασφάλιζε προϋποθέσεις λύσης για τη χώρα μας. Ακούστε κύριε Βραχιολίδη∙ το κράτος χάνει και λεφτά με το πρόβλημα των λαθρομεταναστών. Τα χρήματα που δίνουν ετησίως οι πρόσφυγες για την ανανέωση της πράσινης βίζας, είναι γύρω στα 300 €. Αυτά τα χρήματα είναι ανταποδοτικά και δυστυχώς κανείς δεν ξέρει πού πάνε!
---Στους δανειστές πάνε!
Κανάκης: Η Κυβέρνηση συγκεντρώνει περίπου 240 εκατομμύρια ευρώ από την πράσινη βίζα και εάν τα χρησιμοποιούσε σωστά, θα μπορούσε να δημιουργήσει τις αναγκαίες υποδομές: Να φτιάξει ξενώνες και ό,τι άλλο χρειάζεται, για να αντιμετωπίσει το φαινόμενο των λαθρομεταναστών. Η χώρα μας επίσης, δεν έχει ζητήσει όλα ευρωπαϊκά κονδύλια που δικαιούται για τους πρόσφυγες. Και από ’κει χάνονται πολλά χρήματα.
--- Αμείβεστε για το έργο σας;
Κανάκης: Γύρω στα 700 άτομα συγκροτούν την ομάδα κρίσης των Γιατρών του Κόσμου, από τους οποίους αμείβονται μόνον είκοσι τέσσερις! Η ελάχιστη αμοιβή τους δεν δίνεται από το κράτος αλλά από ευρωπαϊκά προγράμματα.
---Είστε μη κυβερνητική οργάνωση. Πολλά έχουν ακουστεί για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Κανάκης: Υπάρχει ένας μύθος. Όταν βγήκε η λίστα για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις όπου αναφερόταν και η δική μας οργάνωση, δημοσιεύτηκαν ποσά, τα οποία όμως δεν τα έχουμε ακόμη πληρωθεί. Από το τσουνάμι του 2004 στην Ινδονησία για να καταλάβετε, μας οφείλονται ακόμη 600.000 € Μας χρωστάνε έξι χρόνια μετά, προγράμματα που έχουν εκτελεστεί. Δεν είναι μόνον αυτό: για να εκτελέσουμε τα προγράμματα, δώσαμε προηγουμένως στο κράτος εγγυητικές επιστολές αντίστοιχου ποσού, που σημαίνει ότι δεσμεύσαμε λεφτά μας στην Τράπεζα, όπου πληρώνουμε τόκους. Οι εγγυητικές επιστολές είναι ακόμη δεσμευμένες. Τι θέλω να πω με αυτό. Μπορεί να δει κανείς ότι οι «Γιατροί του Κόσμου» μέσα σε μια δεκαετία πήραν 6 εκατομμύρια ευρώ, αλλά εάν το αναλύστε, θα διαπιστώσετε ότι περάσαμε πολύ μεγάλες κρίσεις. Το Κόσσοβο, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, την Ινδονησία. Τα ποσά δεν είναι μεγάλα και ξανατονίζω, δεν έχουμε αποπληρωθεί. Είμαστε ανοιχτοί σε οποιονδήποτε έλεγχο, δεν έχουμε να κρύψουμε τίποτε απολύτως. Άλλωστε, για τους Γιατρούς του Κόσμου δεν ακούστηκε ποτέ τίποτε. Και στο κάτω-κάτω γιατί μιλάνε για την Οργάνωσή μας; Κάποιοι για να δώσουν τα λεφτά, σημαίνει ότι έλεγξαν ορισμένα πράγματα, υπέγραψαν τη χρηματοδότηση. Εάν υπήρχε κάποια υπόνοια διαφθοράς, γιατί δεν λέει κανείς τίποτε γι’ αυτούς που υπέγραψαν τα παραστατικά;
πηγή
