ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΑ TON ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΑΪΣΙΟ & ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΣΑΑΚ TON ΛΙΒΑΝΕΖΟ -π.ΑΡΣΕΝΙΟΣ ΚΑΤΕΡΕΛΟΣ

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΑ TON ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΑΪΣΙΟ & ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΣΑΑΚ TON ΛΙΒΑΝΕΖΟ (100-N) Ἀγαπητοί μας ἀκροαταί, καλησπέρα σας Σήμερα, θά διαπιστώσετε, ὅτι ἡ σημερινή μας ἐκπομπή ἔχει ''τό κάτι ἄλλο'', ὅπως λέμε κατά τό δή λεγόμενον. Εἶναι διαφορετική καί μέ πολλή καί πλούσια τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Θά ρωτήσετε, ''γιατί αὐτό;'' Διότι, ἔχομε τήν ἰδιαίτερη χαρά καί εὐλογία μαζί μας νά εὑρίσκεται ὁ πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Ἀρσένιος Κατερέλος, καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου Δίβρης Φθιώτιδος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἔλθει καί αὐτός στήν πόλη μας, στήν Μητρόπολή μας, στήν εὐλογημένη καί ἀκριτική Κόνιτσα, γιά νά λάβη μέρος στίς ἐκδηλώσεις πού γίνονται γιά τήν μνήμη τοῦ ἀειμνήστου ὁσίου Γέροντος Παϊσίου. - Καλῶς ἤλθατε, π. Ἀρσένιε. Σᾶς εὐχαριστοῦμε πού δεχθήκατε νά μιλήσετε μαζί μας καί νά μᾶς πῆτε πολλά πού γνωρίζετε ἀπό τόν π. Παΐσιο, καθ᾽ ὅ,τι τόν εἴχατε ζήσει ἐσεῖς καί εἶσθε μεταξύ ἐκείνων τῶν ὁποίων ἐγνώρισαν αὐθεντικά τόν Γέροντα καί τήν διδασκαλία του. - Κατ᾽ ἀρχάς, αἰσθάνομαι τήν ἀνάγκη νά ἐκφράσω τά ἀνέκφραστα συναισθήματά μου γιά τήν μεγάλη χαρά, τιμή καί εὐλογία νά εὑρίσκωμαι εἰς τόν ἐκλεκτό ραδιοφωνικό σταθμό τῆς ὄντως θεοσώστου καί μαρτυρικῆς ταύτης Μητροπόλεως, ἡ ὁποία, σέ δύσκολους καί πονηρούς καιρούς, ὀρθοτομεῖ ὄντως τόν λόγο τῆς ἀληθείας τοῦ Κυρίου. Θερμές, εὐγνώμονες εὐχαριστίες, λοιπόν, πρός ὅλους καί ἰδιαίτερα πρός τόν σεπτό Ποιμενάρχη σας κ. κ. Ἀνδρέαν, τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι καί τίς εὐχές, ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, ὅπως καί πρός τό πρόσωπό σας Πανοσιολογιώτατε π. Ἰωήλ, πού εἴχατε τήν εὐγενῆ καλωσύνη νά καλέσετε ἐδῶ τήν ἀναξιότητά μου. Καί, κάτι ἀκόμη. Ζητῶ τήν ἐπιείκια ὅλων τῶν ἀκροατῶν, γιατί εἶναι ἡ πρώτη μου φορά πού δέχομαι νά πάω σέ ραδιοφωνικό στούντιο. Κάποιες, βέβαια, ἄλλες, ἐλάχιστες φορές, ἔχω δώσει, ἁπλῶς, τηλεφωνικές συνεντεύξεις. Καί πάλι, σᾶς εὐχαριστῶ ὅλους σας. -Ἐμεῖς σᾶς εὐχαριστοῦμε, ἔτι ἅπαξ, π. Ἀρσένιε, καί, ἐπειδή ὁ χρόνος περνάει καί πρέπει, μέ τήν καλή ἔννοια, νά σᾶς ἐκμεταλλευθοῦμε, διότι ἔχετε καί ἄλλες ὑποχρεώσεις, θά μᾶς ἐπιτρέψετε, τώρα, κάποιες ἐρωτήσεις. - Βεβαίως. - Θά θέλατε νά μᾶς πῆτε, κατ᾽ ἀρχάς, πῶς ἔβλεπε ὁ Γέροντας Παΐσιος, τήν ἄνθησι τοῦ μοναχισμοῦ, γενικώτερα, στήν ἐποχή μας, στήν κοινωνία μας, καί, ἰδιαίτερα, τοῦ Ἀθωνικοῦ μοναχισμοῦ. - Μάλιστα. Κατά τήν μικρή πάντα δύναμί μου. Ἀναμφισβήτητα, ὁ μακαριστός Γέροντας ἐχαίρετο πάρα πολύ γι᾽ αὐτήν τήν στροφή, γενικώτερα, εἰς τούς Ἁγίους Πατέρας, πού ἕνα ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων εἶχε καί τήν ἄνθησι τοῦ μοναχισμοῦ, γενικῶς. Ὅμως, πολλές φορές, παρά ταῦτα, ὁ ἴδιος ἐξεφράζετο μέ μία καλή ἀνησυχία καί μέ ἕναν κατά Θεόν πόνο καί ἀγωνία γιά τούς τελικούς πνευματικούς καρπούς αὐτῆς τῆς μοναχικῆς ἀφιερώσεως. Καί, ὁμιλοῦμε, βέβαια, πάντα, γενικά. Ὅπως ἔλεγε, ''ἀπό τήν μία ἀγάλλεσαι, ὅταν βλέπης τόσους καί τόσους νέους καί νέες νά τά ἐγκαταλείπουν ὅλα γιά τήν μοναχική τους ἀφιέρωσι. Ἀπό τήν ἄλλη, ὅμως, σέ διακατέχει καί ὀδύνη ὅταν βλέπης ὅλο αὐτό τό καλό ὑλικό νά μή βρίσκη τό ἀνάλογο πνευματικό προζύμι καί, ἔτσι, δέν ἀνεβαίνει ἡ πνευματική αὐτή ζύμη καί καταλήγει νά γίνη σάν τό λειψό ψωμί''. Ἔλεγε, χαρακτηριστικά, μεταξύ τῶν ἄλλων, ὅτι ''ἐμεῖς, οἱ σύγχρονοι Χριστιανοί - μοναχοί, ἐν προκειμένῳ - τίς πιό πολλές φορές, ἀπό τήν πολλή μόρφωσι, τελικά παραμορφωνόμαστε. Καί, ἐπειδή, τώρα, αὐτή ἡ μόρφωσις μᾶς παρέχεται μέ τό πνεῦμα τῆς ἀθεΐας, τό πνεῦμα τοῦ ὀρθολογισμοῦ, τῆς φυσίωσης, κλπ., καί, ἐπειδή γεμίζομε μέ φανερά καί κρυφά πνευματικά μικρόβια, τελικά, πολλές φορές, μᾶς ἀποπροσανατολίζει πνευματικά. Ἐνῶ, ἐάν ἡ παιδεία μας εἶχε τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, θά ἁγιάζετο καί ἡ ἐξωτερική - θύραθεν μόρφωσί μας. Εἶχε, λοιπόν, ἀνησυχία γιά τήν ἐν συνόλῳ γνησιότητα τοῦ μοναχισμοῦ, τόσο, βέβαια, σέ θέματα ἐσωτερικῆς πνευματικότητος, ὅπως ὁ τρόπος πού πρέπει νά γίνεται ἡ ὑπακοή, ἡ προσευχή, κλπ., ὅσο καί σέ θέματα τῆς πρακτικῆς πνευματικῆς μοναχικῆς ζωῆς, ὅπως οἱ ἀνέσεις τοῦ μοναχοῦ, κλπ. Γιά νά γίνωμε πιό σαφεῖς, ὡς πρός τό δεύτερο, γιά τά πρακτικά δηλ. θέματα, λέμε τό ἑξῆς, πού εἶναι καί χαριτωμένο, βέβαια, ἀπό κάποια ἄλλη ἄποψι: Μία φορά, ὁ Γέροντας εἶχε ἐπισκεφθῆ ἕνα καλό, κατά τά ἄλλα, μοναστήρι, στόν κόσμο, καί οἱ μοναχοί ἤ οἱ μοναχές ἐκεῖ - δέν ἔχει σημασία τί μοναστήρι ἦταν, προφανῶς, καταλαβαίνετε - μέ χαρά καί προθυμία τοῦ ἔκαναν ξενάγησι. Τοῦ ἔλεγαν, ἐπί παραδείγματι: ''Γέροντα, αὐτό τό μηχάνημα κόβει, π.χ. πατάτες, τό ἄλλο κόβει ἀγγούρια, τό ἕνα μηχάνημα κάνει τήν α´ δουλειά, τό ἄλλο μηχάνημα κάνει τήν β´ δουλειά, κλπ.'' Καί, τότε, ὁ Γέροντας ἀπήντησε μέ πονεμένο χιοῦμορ καί εἶπε: '' Ὅλα καλά, μόνο νά πάρετε καί διάφορα ρομπότ, εἰδικά κατασκευασμένα, γιά νά μπαίνετε μέσα στά ρομπότ καί νά σᾶς κάνουν ἐκεῖνα τίς μετάνοιες γιά νά μή κουράζεστε ἐσεῖς. Καί, νά πάρετε καί ἄλλο μηχάνημα γιά νά σᾶς γυρνάει τούς κόμπους ἀπό τό κομποσχοίνι, κλπ.'' Εἶναι καί λίγο ἀστεῖο, βέβαια, αὐτό. -Ἐλεγκτικό τό χιοῦμορ καί ἀφυπνιστικό ...... - Ναί. Καταλαβαίνετε, βέβαια, τό πνεῦμα τοῦ Γέροντος, ἐν προκειμένῳ. Τώρα, νά περάσω στήν δεύτερη, ἄν θέλετε, ἐρώτησί σας, πού ἀφορᾶ ἀποκλειστικά τόν Ἁγιορείτικο μοναχισμό. - Μάλιστα, ἀκοῦμε. - Ἐκεῖ, ἀναμφισβήτητα, ἦταν πολύ πιό αὐστηρός, μέ τήν ἔννοια ὅτι ἤθελε νά διαφυλαχθῆ στό ἀκέραιο ἡ γεωγραφική, πνευματική μᾶλλον, ''παρθενία'' τῆς μοναδικότητος καί τῆς ἀποκλειστικῆς ἀποστολῆς τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Καί, ἔλεγε χαρακτηριστικά: '' Ὅταν πηγαίνωμε στήν ἔρημο, καί ἐννοοῦσε κυρίως τό Ἅγιον Ὄρος, διάφορα μέρη τοῦ Ἁγίου Ὄρους, πρέπει ἐμεῖς νά προσαρμοζώμαστε μέ τήν ἔρημο καί ὄχι ἡ ἔρημος νά προσαρμόζεται εἰς τίς δικές μας ἐπιθυμίες - ἀδυναμίες - ἰδιορρυθμίες, κλπ.'' - Φοβερός λόγος... - Ναί. Κι ἄλλα πολλά ἔλεγε, ἀλλά αὐτό ἀρκεῖ, νομίζω, σέ πρώτη φάσι. Καί συνεχίζομε. Γι᾽ αὐτόν τόν λόγο, κάποιες φορές, μέ πόνο καί ἀγάπη, ἠναγκάζετο νά χρησιμοποιήση κάποιες ἀκραῖες ἐκφράσεις, κατά τήν γνώμη μερικῶν εὐλαβῶν ἀνθρώπων, πού, ὅμως, ἄν κανείς τίς ἐξετάση, τίς ἀναλύση, τίς περάση ἀπό διπλῆ, τριπλῆ, πολλαπλῆ πνευματική ἀπόσταξι, καί τίς δῆ ἀντικειμενικά καί μέ ἠρεμία, κι ἄν κανείς, πάνω καί πέρα ἀπ᾽ ὅλα, ἀναλογισθῆ τίς πνευματικές καί ἴσως ἀμετάκλητες ἐπιπτώσεις πού θά ἔχουν, ὄχι μόνο γιά τό Ἅγιον Ὄρος, ἀλλά καί πέραν αὐτοῦ, ἔ, τότε, τελικά, αὐτές οἱ ἐκφράσεις τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Παϊσίου μποροῦν, κατά τήν ταπεινή μας γνώμη, νά χαρακτηρισθοῦν πολύ-πολύ ἤπιες. Καί, γιά νά κλείσω αὐτήν τήν ἐρώτησί σας, σεβαστέ μου πάτερ, θά σᾶς καταθέσω μία ἐρώτησι - ἀγωνία τοῦ π. Παϊσίου πού εἶχε πῆ κάποια φορά πρός κάποιους. Ἔλεγε: «Ἡ δική μας ἡ γενεά ἔβγαλε ἕναν πατέρα Πορφύριο, ἕναν πατέρα Ἰάκωβο, κλπ.» Φυσικά, ἐννοεῖται, ὅτι τόν ἑαυτό του δέν τόν ἐθεωροῦσε καθόλου ὅτι ἦταν μεταξύ τῶν ἐκλεκτῶν. Ἀναρωτιόταν, λοιπόν, ''ἡ ἑπομένη γενεά θά βγάλη ἀντάξιους καί καλύτερους πατέρες, σύμφωνα δηλ. μέ τήν ἄνθησι τοῦ μοναχισμοῦ πού συνέβη μετά τήν γενεά τοῦ π. Ἰακώβου καί π. Πορφυρίου, ὅταν αὐτοί πρωτοαφιερώθησαν;'' Ἐδῶ, μία παρένθεσις, εἶναι ἀπαραίτητη... Ἐννοεῖται, ὅτι ὁ π. Παΐσιος εἶχε καί πάρα πολλούς ἄλλους σέ εὐλάβεια καί τούς ἐθεωροῦσε ὡς ἁγίους, ὅπως τόν Γέροντα Ἐφραίμ τόν Κατουνακιώτη, ἕναν πατέρα Μητροφάνη, στήν Μονή Ἁγίου Παύλου - ἀναφέρομε ἕναν γνωστό καί ἕναν ἄγνωστο, ἐντελῶς ἀντιπροσωπευτικά -, καί πάρα πολλούς ἄλλους, βέβαια, ἀλλά, τώρα, οὔτε εἶναι πρέπον, οὔτε εἶναι ἰδική μας ἁρμοδιότητα, οὔτε εἶναι καί δυνατόν νά τούς ἀναφέρωμε ὅλους γιά λόγους εὐνοήτους. Ἄλλωστε, τούς πραγματικούς Ἁγίους, καί γνωστούς, καί ἀγνώστους, μόνον ὁ Θεός τούς ξέρει. Αὐτά, ὡς πρός αὐτό τό θέμα ἐντελῶς περιληπτικά. Ἄν θέλετε νά ποῦμε καί κάτι ἄλλο σᾶς ἀκούω. -Ὄχι. Πολύ συγκλονιστικά τά ὅσα εἴπατε καί πολύ σοβαροί ἦσαν οἱ λόγοι αὐτοί, καί μᾶς βάζουν σέ ἁγιασμένη, θά λέγαμε, ἀνησυχία. Νά περάσωμε σέ μία ἄλλη ἐρώτησι, σεβαστέ π. Ἀρσένιε. - Πολύ εὐχαρίστως. - Ἀλήθεια, πῶς ἔβλεπε ὁ Γέροντας - μιλᾶμε πάντα, φίλοι ἀκροαταί, γιά τόν Γέροντα Παΐσιο - πῶς ἔβλεπε ὁ Γέροντας Παΐσιος καί πῶς ἐσχολίαζε, ἄν ἐσχολίαζε, ἕνα νεωτεριστικό, θά λέγαμε, πνεῦμα, πού εἶχε ἤδη ξεκινήσει, ὅπως βλέπομε ἱστορικῶς, ἀπό τήν δική του ἐποχή, γιά νά μήν ποῦμε καί πιό πρίν, καί πού αὐτό, σήμερα, στίς ἡμέρες μας, ἔχει ἐξελιχθῆ πολύ ἄσχημα. Τοὐλάχιστον, ἐμεῖς οἱ ἱεροκήρυκες καί οἱ πνευματικοί, τό βλέπομε καί τό ἐπισημαίνομε αὐτό. Βλέπομε αὐτήν τήν ἀσχήμια, ὅσον ἀφορᾶ στό δόγμα τῆς πίστεως, μέ κύρια ἔκφρασι τόν ἀκραῖο Οἰκουμενισμό, πού ἰσοπεδώνει τά πάντα, ὅτι ὅλοι εἴμαστε τό ἴδιο, ὅλες οἱ θρησκεῖες ὁδηγοῦν στόν ἴδιο Θεό, κλπ., γιά νά μήν ἐπεκτείνωμαι, ὅσο καί αὐτό τό ἀρνητικό, πού ἀντιμετωπίζομε τώρα, μέσα στήν Ἐκκλησία, ὡς τρόπο ζωῆς, δηλ. ἕναν Νεονικολαϊτισμό, μέ μίαν ἔκφρασι, ὅπως λένε αὐτοί πού τό ἐκφράζουν, μία Μετα-πατερική, δῆθεν, θεολογία, πού, ὁ μέν Οἰκουμενισμός ἰσοπεδώνει τά πάντα στό δόγμα, ὁ δέ Νεονικολαϊτισμός - Μεταπατερική θεολογία, ἰσοπεδώνει τά πάντα στόν τρόπο ζωῆς, στό ἦθος, στό Ὀρθόδοξο ἦθος πού λέμε. Ἄν θέλετε, πῆτε μας κάτι πάνω σέ αὐτά, γιατί ἀπασχολοῦν πολλούς ἀνθρώπους, καί, μάλιστα, νέους ἀνθρώπους πού ἀγωνίζονται σήμερα, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται σέ αὐτήν τήν σκολιά γενεά πού ζοῦμε. - Χαίρομαι, π. Ἰωήλ, πού θέτετε καυτές ἐρωτήσεις καί βάζετε τό μαχαίρι, μέ τήν καλή ἔννοια, στό κόκκαλο. Βέβαια, θά ἀπαντήσωμε διακριτικῶς, ἀλλά σαφῶς. Προφανῶς, ὁ Γέροντας καί δέν συμφωνοῦσε, γιά νά μή ποῦμε ὅτι ἀπαθῶς ἀγανακτοῦσε καί ἐλλόγως ἐθύμωνε, χωρίς δηλ. νά θυμώνη, ἔχοντας τόν ''ἔλλογο θυμό'', κατά τόν Μέγα Βασίλειο. Καί, αὐτό, φυσικά, ἀγάπης του ἕνεκεν, καί πρός τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως, ἀλλά καί ὡς πρός τίς συνέπειες αὐτῆς τῆς ἀλλοιώσεως σέ ὅλους ἐμᾶς. Ὅποιος θέλει πιό πολλά γιά τό θέμα τοῦ Οἰκουμενισμοῦ πού πρωτοεθίξατε, συγκεκριμένως, καί τῆς ἑνώσεως τῶν ''ἐκκλησιῶν'', ἄς διαβάση, μεταξύ τῶν ἄλλων, καί μία ἐπιστολή τοῦ ἰδίου τοῦ Γέροντος - μικρή εἶναι, ἑπτά-ὀκτώ σελίδων - πού ἔστειλε, στίς 23 Ἰανουαρίου 1969, ἀπό τό Ἅγιον Ὄρος, πρός τόν μακαριστό Ἀρχιμανδρίτη π. Χαράλαμπο Βασιλόπουλο καί ἡ ὁποία δημοσιεύθηκε στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ. Ἐκεῖ, σέ αὐτήν τήν ἐπιστολή, ὁ μακαριστός π. Παΐσιος λέγει, γιά τούς φιλενωτικούς, ὅτι ''ξέρουν νά ὁμιλοῦν γιά ἀγάπη καί ἑνότητα, ἐνῶ οἱ ἴδιοι δέν εἶναι ἑνωμένοι μέ τόν Θεό, διότι δέν Τόν ἔχουν ἀγαπήσει''. Καί, πιό κάτω, στήν ἰδία ἐπιστολή πάντα, λέγει: «Τό θέμα τῆς ἑνώσεως τῶν ''ἐκκλησιῶν'' ἄς τό ἀφήσωμε σέ αὐτούς πού ὄντως ἀγαπήσανε πολύ τόν Θεό καί εἶναι Θεολόγοι - σάν τούς ἁγίους Πατέρες δηλ. τῆς Ἐκκλησίας μας - καί ὄχι ''Νομολόγοι''». Ἐπίσης, στήν ἰδία πάντα ἐπιστολή, ἀναφέρει τό ἑξῆς: « Ἄς γνωρίσωμε καλά, ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία δέν ἔχει καμμίαν ἔλλειψι». Σέ ἄλλη συνάφεια, ἔλεγε, «ὅ,τι ἔχει ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι ἐντελῶς λαμπικαρισμένο. Δέν ἔχει, λοιπόν, ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία καμμία ἔλλειψι. Ἡ μόνη ἔλλειψις πού παρουσιάζεται, εἶναι ἡ ἔλλειψις - λόγια τοῦ π. Παϊσίου - σοβαρῶν ἱεραρχῶν, ποιμένων, μοναχῶν, πνευματικῶν, κλπ., μέ πατερικές ἀρχές. Ἀλλά, συνεχίζει ὁ π. Παΐσιος, ὅταν θά πρέπη, θά παρουσιάση ὁ Κύριος τούς ἁγίους Μάρκους τούς Εὐγενικούς, τούς ἁγίους Γρηγορίους Παλαμᾶδες, γιά νά συγκεντρώσουν ὅλα τά κατασκανδαλισμένα ἀδέλφια μας». Βέβαια, καί σέ πολλες ἄλλες συνάφειες ὡμιλοῦσε γιά τόν Οἰκουμενισμό καί γιά τίς ἄλλες θρησκεῖες. Γιά τό πῶς ἐξεφράζετο γιά τόν Μωάμεθ, ἄς μή τό ἀναφέρω εἰς τήν ἀγάπη σας, γιατί ἐξεφράζετο πάρα πολύ ἄσχημα, μέ μία ἱερή πέτρα πού ἔχουν ἐκεῖ οἱ Μουσουλμᾶνοι. Ἄλλη φορά, ἴσως, ἀναφερθῶ καί σέ αὐτό. Ἐκτός, βέβαια, ἀπό τόν Οἰκουμενισμό, δέν συμφωνοῦσε καί μέ τά διάφορα σχίσματα. Ὅταν, μάλιστα, κάποιοι, λίγοι μοναχοί, στό Ἅγιον Ὄρος, δέν ἤθελαν νά ἀνήκουν πλήρως, οὔτε στήν κανονική Ἐκκλησία, οὔτε σέ καμμία σχισματική, ἔλεγε, μέ ἁγιασμένο πάντα χιοῦμορ, ὁ Γέροντας, ἀλλά καί μέ πόνο: «Αὐτοί, εἶναι οἱ σοῦπερ διακριτικοί...» Καταλαβαίνετε... Καί τοῦτο, ἐπειδή ὁ Γέροντας πολεμοῦσε καί τά σχίσματα. Ἔλεγε ὅτι «ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι μαγαζί κανενός». Βέβαια, περιττό νά ποῦμε π. Ἰωήλ, ὅτι ὁ Γέροντας, ὡς πρός τά ἄλλα, ἐσέβετο πάρα πολύ τούς θεσμούς, ἀκόμη καί ἐκεῖ πού δέν ἐπιβαλλόταν, ὅπως καί σέ προσωπικά του θέματα ἔκανε ὑπακοή στούς ὑπάρχοντες ἐκκλησιαστικούς θεσμούς, γιά νά ἀποφεύγωνται ἴσως καί τά σχίσματα. Τώρα, γιά τό κίνημα τῶν Νεορθοδόξων, κλπ., λέμε τά ἑξῆς, ἐκ μέρους τοῦ Γέροντος. Ἔλεγε σχετικά ὁ π. Παΐσιος: « Ὅ,τι ἔχει διασώσει ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἀνά τούς αἰῶνες, εἶναι ἐντελῶς, μά ἐντελῶς, καθαρισμένο, ὅπως εἴπαμε πρίν ''λαμπικαρισμένο'', πέρα γιά πέρα. Ὁπότε, ὅ,τι καινούργιο ἔρχεται σέ ἀντίθεσι - μέ αὐτήν τήν ἔννοια - καί ἔχει ἀπόκλισι ἀπό αὐτό τό προηγούμενο τό παραδεδομένο, δηλ., δέν εἶναι γνήσιο, δέν εἶναι δηλ. ἐκ τοῦ Θεοῦ». Ὁπότε, ὅλα αὐτά τά σύγχρονα ρεύματα, πού ἀντιτίθενται στήν Πατερική διαχρονική Παράδοσι, εἶναι ἀπορριπτέα. Ἐνθυμοῦμαι, μάλιστα, πού ἔλεγε, χαρακτηριστικά, τά ἑξῆς: ''Οἱ παλαιοί, ὅταν, ἀραιά καί ποῦ, πήγαινε κανένας ἱεροκήρυκας, ἄκουγαν λίγες πνευματικές συμβουλές. Αὐτές τίς κρατοῦσαν, γιατί δέν εἶχαν βιβλία. Τίς ἐφάρμοζαν καί ἔφθαναν σέ μεγάλα ὕψη ἁγιότητος. Σπάνια, δηλ. εἶχαν τήν δυνατότητα νά δανεισθοῦν τήν Ἁγία Γραφή καί κάποιο πατερικό βιβλίο. Καί, ὅταν αὐτό συνέβαινε σπανίως, τό ἐδιάβαζαν ἐκ περιτροπῆς. Παρά ταῦτα, ὅμως, οἱ παλαιοί, τίς πιό πολλές φορές, ἀποκτοῦσαν ἀρετές καί εἶχαν γνήσιες πνευματικές ἐμπειρίες, εἶχαν περισσότερη τήν δύναμι τῆς εὐσεβείας παρά τήν ἐξωτερική μόρφωσί της. Καταλαβαίνετε. Δροῦσε μέσα τους ζωντανά ὁ Θεός. Ἐνῶ, τώρα, ἔλεγε μέ πόνο καί ἀγανάκτησι ὁ π. Παΐσιος, κάποιες φορές, βλέπεις κάτι τεράστιες βιβλιοθῆκες στά σπίτια, σέ θεολόγους, σέ Χριστιανούς, κλπ., πού, ναί μέν αὐτό εἶναι εὐτύχημα, αὐτή ἡ ἄνθησις, ἀλλά, ἀπό τήν ἄλλη, διαπιστώνει κανείς, κάποιες φορές, ὅτι στά πνευματικά δέν ξέρουν τί τούς γίνεται''. Μεγάλη δηλ. σύγχυσις, πνεῦμα πλάνης, πνευματικοί καρποί μηδέν, καί, ἐπί πλέον, τό χειρότερο, διαστροφή τοῦ πνεύματος τοῦ Θεοῦ, ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ, ἐν ὀνόματι τῶν Πατέρων, δῆθεν, καί ἔλεγε τήν φράσι τοῦ ἀπ. Παύλου, νομίζω, ''χαλασμένα πνευματικά μυαλά''. Ἐμεῖς προσωπικά, θά τούς χαρακτηρίζαμε, στήν καλύτερη περίπτωσι λίαν, ἐπιεικῶς, ψευτικο-πνευματικο-ρομαντικο- κουλτουριάρηδες''… Ἄς τό ποῦμε ἔτσι. Ἕνα παράδειγμα, πάτερ: Ἐνθυμοῦμαι, ἕνας καθηγητής Πανεπιστημίου, Θεολογίας ἐν προκειμένῳ - ὄνομα δέν λέμε γιατί αὐτό εἶναι καί κατάκρισις - ἔλεγε στόν π. Παΐσιο: «Ἔ, Γέροντα, τώρα, τέλη 20οῦ αἰῶνος -τότε-, καί νά πιστεύωμε στούς δαίμονες καί τά τοιαῦτα... ἐδῶ πού φθάσαμε στό φεγγάρι, κλπ.; Δέν ὑπάρχουν, στήν πραγματικότητα, δαιμόνια, ὡς πρόσωπα αὐθύπαρκτα. Ἁπλῶς, ὅταν λέμε ''δαιμόνια'' ἐννοοῦμε καί εἶναι ἡ προσωποποίησις τοῦ κακοῦ»... Ὡραῖα λόγια...! Καί ὁ Γέροντας ἀπήντησε χαριτωμένα, χωρίς πολλές κουβέντες: «Ἐμεῖς ἐδῶ, κ. καθηγητά, εἰδικά παλαιότερα, βλέπαμε δωρεάν σινεμά ἀπό δαίμονες». Ἄν ὁ Γέροντας, τότε, ἀντιδροῦσε τόσο δυναμικά, ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, πόσο πιό ἔλλογο, ἀπαθῆ, θεοκατευθυνόμενο ''θυμό'' καί ἔλλογη ἀντίδρασι, σάν ἄλλος Προφήτης Ἠλίας, καί ὄχι μόνο, δέν θά ἔβγαζε στίς ἡμέρες μας - ὅπως ξέρομε, πολλές φορές ἀντιδροῦσε, ὅπως π.χ. γιά τήν ταινία τοῦ Σκορτσέζε, πού εἶχε βγῆ ἀπό τό Ἅγιον Ὄρος στήν Θεσσαλονίκη, κλπ. - ὅταν κανείς ἀκούη νά λέγωνται, ἀπό θεολόγους μάλιστα, καί ἱερομονάχους, καί πνευματικούς, καί ἐπισκόπους, πράγματα ἀκόμη πιό ἀπαράδεκτα ἀπό τά προηγούμενα, πιό ἀντιπατερικά, πιό ἀντιευαγγελικά, ὅπως σέ θέματα Βιοηθικῆς, μεταμοσχεύσεων, ἐξωσωματικῆς γονιμοποιήσεως, σέ θέματα ἐξελίξεως, σέ θέματα θρησκευτικοῦ συγκρητισμοῦ, ὅπου, οὐσιαστικά, ὁ προβαλλόμενος ἐκεῖ Οἰκουμενισμός εἶναι ἕνας ἄθεος θεομπαίκτης μέσα στήν πολυθεΐα του; Ἀλλά, ὁ Γέροντας θά ἐστηλίτευε καί πολλά ἄλλα θέματα, ὅπως τό θέμα τῆς ἀποφυγῆς τῆς τεκνογονίας - ὅτι εἶναι μεγάλο ἁμάρτημα -, τίς προγαμιαῖες σχέσεις, πού κάποιοι πνευματικοί τίς... - Ἀμνηστεύουν, τρόπον τινά, δυστυχῶς... - ...τίς ἀμνηστεύουν, ναί, ὅτι, δῆθεν ἐντός καί ἐκτός τοῦ γάμου τά πάντα ἐπιτρέπονται, ὁποτεδήποτε καί ὁ,τιδήποτε. Καί σέ πάρα πολλά ἄλλα θέματα, ὄντως, θά ὤρθωνε στερεό στεγανό πατερικό τεῖχος. Ὅπως ἔλεγε εἶναι «ἄλλο ἡ κατά Θεόν οἰκονομία, ἄλλο ἡ διάκρισις, καί ἄλλο ἡ παρανομία καί ἡ ἀμνήστευσις τῆς ἁμαρτίας». Τώρα ἐνεθυμήθην, ὅτι ἔλεγε «τό Πηδάλιον, λέγεται ''πηδάλιον'', γιατί πρέπει καί ὀφείλομε νά τό στρίβωμε». Ἀλλά, χωρίς πηδάλιο δέν μποροῦμε νά διαπλεύσωμε τό πέλαγος τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Καί θά κλείσω αὐτό τό καυτό ἐρώτημά σας, ἀναφέροντας τήν ἑξῆς φράσι τοῦ μακαριστοῦ Γέροντα: «Ὅσοι μιλοῦν γιά τούς Πατέρες, χωρίς κάθαρσι, ὁμοιάζουν μέ ἐκείνους πού προσφέρουν μέλι, μέσα ὅμως ἀπό ἕναν τενεκέ πετρελαίου». - Φοβερός λόγος... - Ναί, φοβερός. Καί ἄλλα ἔλεγε, πιό καυτερά... Σκεφθεῖτε τώρα, λέμε ἐμεῖς μέ τήν σειρά μας, τί θά ἔλεγε γιά ἐκείνους πού ὁμιλοῦν κόντρα πρός τούς ἁγίους Πατέρες, ἤ ἔχουν τήν σατανική ἱκανότητα, πού αὐτό εἶναι ἀκόμη πιό ὕπουλο καί πιό ἐπικίνδυνο, χρησιμοποιῶντας ὀνόματα ἁγίων Πατέρων, καί ἀκόμη συγχρόνων ἁγίων Γεροντάδων, ὅπως καί τοῦ π. Παϊσίου, νά παραποιοῦν τήν διδασκαλία τους; ''Φρῖξον ἥλιε, στέναξον γῆ''. Ὅπως δηλ. κάνουν καί οἱ αἱρετικοί μέ τήν Ἁγία Γραφή. Αὐτά, σέ πρώτη φάσι, σεβαστέ μου πάτερ. Ἄν θέλετε κάτι νά συμπληρώσετε, πολύ εὐχαρίστως. - Ἁπλῶς νά πῶ, ὅτι ὁ ἀείμνηστος Γέροντας, ὡς συνεχιστής τῶν αὐθεντικῶν Πατέρων, ἐξέφραζε αὐτόν τόν λόγο τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, ὁ ὁποῖος ἔλεγε γιά παρόμοιες περιπτώσεις τό ''οὐδέν πτωχότερον διανοίας φιλοσοφούσης τά τοῦ Θεοῦ ἄνευ Θεοῦ''. Δυστυχῶς, ὅπως βλέπετε κι ἐσεῖς, Γέροντα, διότι ἐπικοινωνεῖτε μέ ἀρκετό κόσμο καίτοι εὑρίσκεσθε στήν ἐρημιά, ὅτι αὐτά τά πράγματα ὡς μανιτάρια, πλέον, ἔχουν φυτρώσει. Καί, διερωτᾶται κανείς καί λέει '' μά, βρέ παιδί μου, καλά, δέν ὑπάρχει στοιχειώδης λογική, δέν μποροῦν νά συλλάβουν κάποια πράγματα, δέν μελετοῦν τό Εὐαγγέλιο, δέν μελετοῦν ἱερό Χρυσόστομο; Ἴσως εὑρίσκονται σέ πλάνη μέ τήν θέλησί τους, βεβαίως, γιά νά ἀναπαύωνται μέσα στά πάθη τους. Τί νά κάνωμε; Πάντως, νομίζω, ὅτι ἔχει τεράστιο μερίδιο εὐθύνης καί ἡ Διοικοῦσα Ἐκκλησία, πού ἀφήνει, τρόπον τινά, αὐτά τά πράγματα καί δημιουργοῦν μπλεξίματα. Ἄν καί νομίζω ὅτι, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νά εἶναι ἀγωνιστής, καί θέλει νά αἰσθάνεται τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ μέσα του, δέν πρόκειται ποτέ νά μπερδευτῆ ἀπό τέτοια πράγματα, ἀλλά μᾶλλον θά αὐξάνη ὁ ζῆλος του, θά ζῆ περισσότερο τήν πατερική, τήν εὐαγγελική ζωή, καί ταυτοχρόνως εἴτε μέ τόν λόγο του, εἴτε μέ τόν τρόπο ζωῆς του, θά ἐλέγχη ὅλες αὐτές τίς πλᾶνες πού κυκλοφοροῦν στίς ἡμέρες μας. Πατέρα Ἀρσένιε, νά συνεχίσωμε σέ μία ἄλλη ἐρώτησι; Ἔχομε εὐλογία, ἔτσι; - Βεβαίως, ἀλλοίμονο. - Εἶναι γεγονός, ὅτι τά κοσμικά πράγματα συνεχῶς ἐξελίσσονται καί ἀλλάζουν. Αὐτό εἶναι δεδομένο. Τώρα, μία λεπτή ἐρώτησις. Καί τό λέω αὐτό ''λεπτή ἐρώτησις'', διότι, κάποιοι θέλουν νά χρησιμοποιήσωμε καί συγχρόνους Ἁγίους, μεταξύ αὐτῶν καί τόν π. Παΐσιο, γιά νά μή πῶ πρωτίστως τόν Γέροντα Παΐσιο, ὅταν ἀναφερώμεθα στίς σημερινές ἐξελίξεις καί σέ κάποια πράγματα πού δῆθεν εἶχε πῆ ἤ δέν εἶχε πῆ. Συγκεκριμένα, θέλω νά πῶ: Πῶς ἔβλεπε ὁ Γέροντας τίς κοσμικές ἐξελίξεις, καί ἄν ἔδινε ἰδιαίτερη σημασία σέ κάποια θέματα πού ἀκοῦμε τελευταῖα, νά ἔχουν σχέσι μέ τίς λεγόμενες ''γεωπολιτικές ἐξελίξεις'', στόν κόσμο γενικώτερα, καί εἰδικώτερα στά Βαλκάνια καί στήν Πατρίδα μας. Τί ἔχετε νά μᾶς πῆτε ἐπάνω σέ αὐτό, διότι τόν τελευταῖο καιρό πολλά ἀκούγονται καί γράφονται καί διαδίδονται καί μέσῳ Διαδικτύου, ὅτι προφορικῶς εἶπε αὐτό ὁ π. Παΐσιος, αὐτό ἐννοοῦσε, ἐκεῖνο δέν ἐννοοῦσε καί κάπου ἄς παραδεχθοῦμε, ὅτι κάποιοι ἄνθρωποι συγχύζονται καί χρειάζεται κανείς νά ἔχη διάκρισι, γιά νά καταλάβη τί εἶπε ὁ π. Παΐσιος καί τί ἐννοοῦσε μέ ἐκεῖνο τό ὁποῖο ἔλεγε. Πῆτε μας σᾶς παρακαλῶ ἐπάνω σέ αὐτό, ἄν θέλετε κάτι. - Ἀναμφισβήτητα π. Ἰωήλ, ἀπό καιροῦ εἰς καιρόν, ὁ Γέροντας ἔλεγε κάποια πράγματα, ἀλλά ἐμένα προσωπικά, μοῦ εἶχε τότε ἀπαγορεύσει αὐστηρά νά ὁμιλῶ γι᾽ αὐτά τά πράγματα, ἔτσι συγκεκριμένα ὅπως μᾶς τά ἔλεγε. Ὅμως νά μοῦ ἐπιτρέψετε, συμμεριζόμενος καί τήν ἀγωνία σας, καί ἐκείνην τῶν ἀγαπητῶν ἐκλεκτῶν ἀκροατῶν, νά πῶ κάποια πράγματα, ἐντελῶς βέβαια περιληπτικά, καί χωρίς πολλά σχόλια, γιατί εἶναι καί λεπτή ἡ θέσις μας, τά ὁποῖα πιστεύω ὅτι θά ὑπερκαλύψουν, ἤ ἔστω θά καλύψουν κάπως τήν οὐσία τοῦ ἐν λόγῳ θέματος - προβλήματος - συγχρόνου ἀσθενείας, ὅπως θέλετε πᾶρτε το, ἄν καί δέν δίνω κάποια ἄμεση ἀπάντησι σέ αὐτό βέβαια. Ἄς ξεκινήσω ἔτσι: Ἀπ᾽ ὅ,τι μᾶς ἀνέφερε ὁ Γέροντάς μου, ὁ π. Ἰσαάκ... - Ἐσεῖς εἴχατε ἄμεσο Γέροντα τόν Γέροντα Ἰσαάκ, πού ἔμενε στό Κελλί τῆς Ἀναστάσεως, στήν Καψάλα, ἔτσι; - Ναί. Ὁ π. Παΐσιος μέ εἶχε στείλει στόν π. Ἰσαάκ. Καί ἐμεῖς, τότε θέλαμε - ἀναζητούσαμε ἕναν Γέροντα, ὁ ὁποῖος νά μᾶς στέλνη ἀπρόσκοπτα καί εὐχαρίστως στόν π. Παΐσιο. Καταλαβαίνετε… - Μάλιστα. - Λοιπόν, ἀπ᾽ ὅ,τι μᾶς ἀνέφερε ὁ Γέροντάς μου, ὁ π. Ἰσαάκ ὁ Ἁγιορείτης - αὐτή ἡ ἱστορία εἶναι πάρα πολύ συγκινητική - ὁ π. Παΐσιος, πρίν πολλά χρόνια, ἔλεγε ὅτι « ὁ π. Κυπριανός θά φτιάξη κάποτε δική του ''᾽Εκκλησία''». Θά καταλάβετε στήν συνέχεια τί ἐννοοῦσε. Ὅλοι λοιπόν τότε ἐθεώρησαν, ἦσαν σχεδόν σίγουροι, καί ὁ π. Ἰσαάκ, καί οἱ ἄλλοι Γεροντάδες, οἱ παλαιότεροι, ὅτι κάποτε ὁ π. Κυπριανός θά ἐγίνετο κτίτωρ κάποιου ναοῦ. Καί τοῦτο γιατί ἔλεγε ὁ π. Παΐσιος ἁπλᾶ: «Κάποτε, ὁ π. Κυπριανός θά φτιάξη δική του ''Ἐκκλησία''». Ὁπότε, αὐτό καταλάβαιναν. Ἔ, μετά ἀπό χρόνια, ὁ π. Κυπριανός ἵδρυσε δική του σχισματική ''Ἐκκλησία'', μέ τό Παλαιό Ἡμερολόγιο. Πιό πολλά ἄς μή ποῦμε... ἐλπίζω νά τά ξέρετε... Διότι δέν εἶναι αὐτό τό θέμα μας τώρα. - Τό γνωστό Σχῖσμα τοῦ Κυπριανοῦ. Ἔτσι, λοιπόν, ὁ π. Παΐσιος αὐτό τό εἶχε προβλέψει καί τό ἔλεγε ξεκάθαρα, ἔτσι; - Ναί, βεβαίως. Ἔλεγε: «Ὁ π. Κυπριανός θά φτιάξη δική του ''Ἐκκλησία''». Καί, ὅλοι οἱ Γεροντάδες νόμιζαν ὅτι κάποτε θά ἔχτιζε ἕναν ναό. Γιατί τότε παλαιά, ὁ π. Κυπριανός ἀνῆκε στήν κανονική Ἐκκλησία. Τώρα, νά μή ποῦμε ἄλλα γι᾽ αὐτό τό θέμα. Ἄν καί τά σχόλια περιττεύουν καί τά συμπεράσματα εἶναι ἐμφανέστατα, ὁ καθένας πλέον καταλαβαίνει, ἀπό αὐτό τό παράδειγμα, καί ὄχι μόνον ἀπό αὐτό, ὅτι ἄλλοἐννοοῦσε ὁ Γέροντας Παΐσιος, καί ἄλλο καταλάβαινε κανείς ὅταν τό πρωτοάκουγε τότε. Ὅπως καί ὁ π. Ἰσαάκ, χωρίς νά εὐθύνεται, καί ὅλοι οἱ Γεροντάδες τότε αὐτό κατάλαβαν. Ὕστερα, ἄς πᾶμε λίγο πιό βαθειά καί πιό μακρυά καί πιό ἁγιογραφικά: Ἄς θυμηθοῦμε τόν Κύριο, πού τότε ἐνόμισαν ὅτι ὁ Χριστός θά ξαναέχτιζε τόν ναό τοῦ Σολομῶντος σέ τρεῖς ἡμέρες, ἐνῶ ὁ Βασιλεύς τῆς δόξης Χριστός ἐννοοῦσε τήν τριήμερο Ἀνάστασί Του. Εἶναι γνωστά αὐτά, ἄς μή τά ἀναλύσωμε τώρα. Κάποια ἄλλη φορά, ἐσεῖς, ἄν θέλετε, μπορεῖτε νά τά ἀναφέρετε... Ἐπίσης, ἄς πᾶμε σέ κάτι πιό ''προκλητικό'', στόν Προφήτη Ἰωνᾶ. Ὅταν εἶπε ὁ Θεός ὅτι ''σέ τρεῖς ἡμέρες θά καταστρέψω τήν Νινευί'', δέν ἄφησε περιθώρια ἄλλης ἑρμηνείας, δέν εἶπε ''ἄν μετανοήσουν δέν θά τούς καταστρέψω'', ἀλλά εἶπε, ξεκάθαρα: ''Σέ τρεῖς ἡμέρες καταστρέφω τήν Νινευί''. Τελικά, ὁ ἴδιος ὁ Θεός δέν τήν κατέστρεψε τότε, σέ τρεῖς ἡμέρες, ἀλλά προσέξτε, τήν κατέστρεψε μετά ἀπό πολλά χρόνια,χωρίς, ὅμως, δεύτερη προειδοποίησι. Ἔφθανε ἡ πρώτη, ἀπό τόν Προφήτη Ἰωνᾶ. Ἀλλά καί τότε, πού ἐλάμβαναν χώραν τά διάφορα γεγονότα, ἐπί Προφήτου Ἰωνᾶ δηλ., πού κατάπιε τό κῆτος τόν Προφήτη Ἰωνᾶ, κλπ., τά ξέρετε, ἐκεῖνα τά γεγονότα ἦσαν, χωρίς τότε κανείς νά τό καταλαβαίνη, οὔτε καί ὁ Προφήτης Ἰωνᾶς, οὔτε καί κανείς ἄλλος - τά γεγονότα δηλ. τῆς ταλαιπωρίας τοῦ Προφήτου Ἰωνᾶ, πού ὁ Προφήτης βρέθηκε γιά τρεῖς ἡμέρες μέσα εἰς τό κῆτος - ἦσαν ἡ μεγαλύτερη προφητεία, ἡ προφητεία πού εἶχε μεγαλυτέρα ἐμβέλεια καί σημασία καί διαχρονικότητα, ἀπό τήν καταστροφή τῆς Νινευί. Καί τοῦτο, ἐφ᾽ ὅσον ὅλα αὐτά προετύπωναν τήν τριήμερο Ἀνάστασι τοῦ Χριστοῦ, τό ἄνοιγμα τοῦ Θεοῦ εἰς τά ἔθνη, καί πολλά ἄλλα... Ἄς μή τά ἀναπτύξωμε τώρα καί ξεφύγωμε ἀπό τό θέμα μας. Ἄν ὁ Θεός, δηλ., σεβαστέ μου πάτερ, ὑποσχεθῆ, προφητεύση, τό Α, καί, ἀντί γιά τό Α, συμβῆ τό 2Α, τό 3Α, τό 100Α, μήπως αὐτό σημαίνει ὅτι δέν ἐξεπληρώθη ἡ προφητεία γιά τό Α; Κάθε ἄλλο. Ἄν πάλι, ἀντί γιά τό Α, πού ἐπροφητεύθη, συμβῆ τό Β, τό ὁποῖο Β εἶναι μέν διαφορετικό ἀπό τό Α, ἀλλά εἶναι ἀσυγκρίτως πιό σημαντικό, πιό ὠφέλιμο, πιό καταπληκτικό ἀπό τό Α, ἔ, τότε, κατά μείζονα λόγο, ξεπληρώνεται καί ἡ προφητεία γιά τό Α, κι ἄς ἔγινε κάτι τό διαφορετικό. Τό ὅτι γιά παράδειγμα, ὁ π. Κυπριανός ἔφτιαξε δικό του κόμμα, σχιματικό, ἄκυρο, δέν εἶναι ἀσυγκρίτως πιό συγκινητικό ἀπό ἐκεῖνο πού εἶχε πῆ ὁ π. Παΐσιος; Μέ καταλαβαίνετε... - Βέβαια. - Πιστεύω, συμφωνεῖτε καί ἐπαυξάνετε... - Ἐννοεῖται. - Μέ αὐτά, πού, χωρίς πολλά σχόλια, προανέφερα, θέλω νά πῶ, ἐν προκειμένῳ γιά τό θέμα μας ὅτι, τί ἀκριβῶς ἐννοοῦσε ὁ ὄντως Ἅγιος καί προορατικός καί διορατικός Γέροντας Παΐσιος μέ ὅσα εἶχε πῆ, καί κυρίως τό πότε θά γίνουν μόνο ὁ Θεός καί ὁ Γέροντας τό ξέρουν. Καί, ἀναφερόμαστε, βέβαια, μόνο σέ πράγματα πού ὄντως εἶπε ὁ Γέροντας. Φυσικά ἐννοεῖται, ὅτι τό νά προσπαθοῦμε νά ἐξηγήσωμε τί ἀκριβῶς ἐννοοῦσε ὁ Ἅγιος Γέροντας εἶναι τό ὀλιγώτερο ἀφελές... Τό ὅτι βέβαια ὁ Γέροντας Παΐσιος εἶχε ἐκ Θεοῦ, προφητικό χάρισμα καί διορατικό, ἐπίσης δέν τίθεται θέμα. Εἴμαστε οἱ τελευταῖοι πού τό διαπιστώσαμε. Αὐτό βέβαια, δέν σημαίνει ὅτι καί οἱ μεγαλύτεροι Προφῆτες ἦσαν παντογνῶστες. Ἀπεκάλυπταν μόνονὅ,τι ὁ Θεός τούς πληροφοροῦσε, ὑπερφυσικῶς. Στά ἄλλα, δηλ., θέματα τῆς καθημερινῆς τους ζωῆς, πάντα ἔμπαινε καί ἡ ἀνθρώπινη σχετικότητα, πρᾶγμα πού καθόλου δέν τούς μειώνει. Εἶχαν ὅλο τό δικαίωμα νά ἔχουν καί τήν δική τους, σχετική βέβαια, ἀνθρώπινη κρίσι. Γιά παράδειγμα, ὅταν μία φορά, ἕνας εὐλαβής κατά τά ἄλλα ἱερομόναχος, πήγαινε στόν π. Παΐσιο λίγο φαγητό, σέ ἕνα τάπερ ἐκεῖ, καί τοῦ εἶπε μέ εὐλάβεια '' ἔ, Γέροντα, γιά πές μου τί φαγητό ἔχω μέσα; - τοῦ μιλοῦσε ἔτσι, ἐπειδή αὐτός προφανῶς εἶχε δῆ πάρα πολλά ἀπό τόν π. Παΐσιο - τί σέ πληροφορεῖ ὁ Θεός, τί φαγητό σοῦ φέρνω;'', τότε ὁ π. Παΐσιος τοῦ εἶπε χαμογελῶντας: «Πάτερ μου, μέ τό δικό σου τό φαγητό θά ἀσχοληθῆ, τώρα, ὁ Θεός;» Νά ποῦμε ἐδῶ καί ἕνα χαριτωμένο. Αὐτός ὁ ἱερομόναχος, στήν συνέχεια τοῦ λέει: «Γέροντα, βλέπω ἕνα φίδι μπλέ. Πῶς εἶναι μπλέ;». «Εὐλογημένε, τοῦ λέει ὁ Γέροντας, σήμερα εἶναι Κυριακή καί φοράει τά καλά του!» Λοιπόν, τό ὅτι ὁ Γέροντας Παΐσιος εἶχε μέγα προφητικό καί διορατικό χάρισμα εἶναι γνωστό τοῖς πᾶσι. Μάλιστα, ἐμένα προσωπικά, πιό πολύ μέ συγκινοῦν αὐτά πού ἔκρυβε, λόγῳ τῆς πνευματικῆς του ἀρχοντιᾶς καί διακρίσεως, παρά ἐκεῖνα πού ἀπεκάλυπτε. Καί κυρίως, ἐκεῖνα πού ἔπαιρνε ἐπάνω του. Ὅμως, τό νά ἑρμηνεύωμε Ἁγίους, νά βάζωμε ἡμερομηνίες, ἀλλά καί τό ἀντίθετο, πού κάποιοι ἄλλοι λένε, ἀνοήτως βέβαια - καί συγγνώμη γιά τήν φράσι - ὅτι δῆθεν ἔπεσε ἔξω ὁ π. Παΐσιος, ὅλα αὐτά δέν εἶναι ἐκ τοῦ Θεοῦ. Δέν συνάδουν, ἄλλωστε, μέ τό διαχρονικό πνεῦμα τῆς Ἐκκλησίας. Καί, φυσικά, ὁ Γέροντας δέν ἀναπαυόταν μέ τέτοιες νοοτροπίες καί ἑρμηνεῖες. Ἐδῶ, ὁ ἴδιος ὁ Θεός, πού ὥρισε ἡμερομηνία καί εἶπε ''σέ τρεῖς ἡμέρες θά γίνη αὐτό, δηλ. θά καταστρέψω τήν Νινευί'', βλέπομε ὅτι δέν κατέστρεψε τότε τήν Νινευί, ἀλλά μετά ἀπό χρόνια. Καί στίς τρεῖς ἐκεῖνες ἡμέρες, ἔγιναν πράγματα ἀνώτερα!... Ὁπότε τελικά, ἐννοεῖται ὅτι δέν ἔπεσε ἔξω ὁ Προφήτης.Καταλαβαίνετε… Καί, γιά νά κλείσωμε κάπως αὐτήν τήν ἑνότητα, μοῦ εἶχε πῆ προσωπικά, ὁ Γέροντας ὅτι κάποιοι διαδίδουν διάφορα, δῆθεν ὅτι τά εἶπε ὁ Παΐσιος - καί αὐτά ἐνῶ ἀκόμα ζοῦσε, πολλῷ δέ μᾶλλον θά διέδιδαν διάφορα μετά τήν κοίμησί του - ἐνῶ μᾶς ἔλεγε, μέ ἀγανάκτησι καί πόνο, καί ἀγάπη βέβαια, ὅτι«αὐτά πού λένε κάποιοι τούς τά ὑπαγορεύει ὁ ἑαυτός τους ὁ ΠΛΑΝΗσιος καί ὄχι ὁ Παϊσιος!...» Ὅπως ὅταν ζοῦσε, μοῦ εἶχε πῆ καί τό ἑξῆς, ὅτι «πολλά παλαβά ἄκουσα στήν ζωή μου, μά αὐτά δέν εἶναι τίποτε ἐμπρός σέ ἐκεῖνα πού θά κυκλοφορήσουν μετά τήν κοίμησί μου». Ὅσο γιά τήν διόρασι, ἔλεγε ὅτι ''δέν φαίνεται εὔκολα. Συνήθως, εἶναι καλά κρυμμένη καί ἄν κάποιος ὄντως τήν ἔχη, τήν ἔχη κλειδωμένη''. Αὐτά, τώρα. Δέν θέλω νά ἐπεκταθῶ σέ πιό πολλά. - Ναί, Γέροντα. Πολύ σᾶς εὐχαριστοῦμε. Πολύ διαφωτιστικά αὐτά τά ὁποῖα ἐν βραχύ ρήματι καί πολλῇ συνέσει μᾶς εἴπατε στό ἐρώτημα αὐτό. Ἐγώ, θά ἔλεγα τό ἑξῆς: Ὅτι ἡ στάσις μας ἔναντι ὅλων αὐτῶν πρέπει νά εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη ἀπό τήν ἴδια τήν Ἐκκλησία μας. Δηλ., μία προφητεία ἔχει ἀφυπνιστικό περισσότερο χαρακτῆρα, ἀπό μία σκοπιά βεβαίως, ἅμα τό δῆς τό θέμα. Ἀλλά, κυρίως, μετά βεβαιότητος, μποροῦμε νά ποῦμε, ὅπως στήν περίπτωσι μέ τόν Κυπριανό πού ἀναφερθήκατε, ἀφοῦ πραγματοποιηθῆ αὐτό, τότε λέμε ''ἄ, αὐτό ἐννοοῦσε ὁ τάδε ἅγιος Γέροντας, ἤ αὐτό ἔπρεπε νά συμβῆ''. Ὄχι δηλ. προκαταβολικῶς, ἀλλά ἀφοῦ γίνη, τότε ἑρμηνεύεται σωστά ἡ προφητεία. - Αὐτό πού λέτε. Σεβαστέ μου, π. Ἰωήλ, θά μποροῦσα νά ἀναφέρω καί πολλά ἄλλα παρόμοια παραδείγματα, ἀλλά νομίζω, ἕνα παράδειγμα φθάνει καί περισσεύει, ἐκεῖνο μέ τόν π. Κυπριανό. Ἄλλα ἔλεγε ὁ Γέροντας καίἄλλα ἐννοοῦσε καί τά ὁποῖα ἔγιναν, πού εἶναι πιό καταπληκτικά. - Συγχωρέστε με νά πῶ, ὅτι δέν εἶναι καί ἔντιμο βεβαίως, κάποιοι νά χρησιμοποιοῦν τό ὄνομα, τήν μνήμη, τοῦ π. Παϊσίου γιά νά περνοῦν στόν κόσμο ἐκεῖνα πού θέλουν αὐτοί. Μέ τό ρεφρέν ''τάδε ἔφη Παΐσιος'', δηλ. ''τό εἶπε ὁ Παΐσιος'', μέ ἀποτέλεσμα νά δημιουργῆται πολύ μεγάλη σύγχυσις. Καί, ἐννοεῖται, ὅπως εἴπατε κι ἐσεῖς, ὅτι τόν κούραζαν οὐσιαστικά αὐτά τόν πατέρα Παΐσιο. Δέν ἦταν αὐτοῦ τοῦ πνεύματος, ὁ π. Παΐσιος, πού θέλουν κάποιοι νά τοῦ ἀποδώσουν. Ὅσοι τόν εἶχαν γνωρίσει, ξέρουν ὅτι ὁ Γέροντας μιλοῦσε γιά μετάνοια, μιλοῦσε καί γιά ἄλλα θέματα… Δέν ἦταν ὁ ''ἐσχατολόγος'', μέ τήν ἔννοια αὐτή πού χρησιμοποιοῦν τώρα κάποιοι χωρίς νά μιλοῦν γιά μετάνοια καί χωρίς νά μιλοῦν γιά οὐσιώδη θέματα τῆς Ὀρθοδόξου πνευματικότητος. - Ἀκριβῶς. - Μία ἄλλη ἐρώτησις. Νά περάσωμε; - Νά εἶναι εὐλογημένο. - Νά δοῦμε τώρα γιά λίγο, τόν Γέροντά σας, τόν π. Ἰσαάκ. Διότι ὅπως εἴπαμε καί πρίν, εἶστε τέκνο πνευματικό τοῦ ἀειμνήστου Γέροντος Ἰσαάκ, ἑνός μεγάλου συγχρόνου πατρός τοῦ Ἁγιορειτικοῦ μοναχισμοῦ. Πῆτε μας, π. Ἀρσένιε, πῶς ἔβλεπε καί πῶς ἀσκοῦσε τήν ποιμαντική του ὁ π. Ἰσαάκ, διότι ἔκανε καί ποιμαντική ὁ Γέροντας Ἰσαάκ. Ἔβγαινε ἔξω σέ κάποια μοναστήρια, δεχόταν κόσμο. Πῶς, λοιπόν, ἔβλεπε καί ἀσκοῦσε τήν ποιμαντική του ὁ Γέροντάς σας, ὁ Γέρων Ἰσαάκ, καί πῶς ἀνέπαυε τούς ἀνθρώπους; Καί ὅ,τι ἄλλο νομίζετε πού ἔχει σχέσι μέ τόν π. Παΐσιο, πού εἶναι τό καθ᾽ αὐτό θέμα μας. - Θά μιλήσω ὅσο γίνεται περιληπτικά. Χαίρομαι, γιατί, ἐδῶ, οἱ πιό πολλοί Κονιτσιῶτες ἐγνώριζαν προσωπικά τόν π. Ἰσαάκ. - Βέβαια, γιατί εἶχε ἔλθει καί ἐδῶ καί οἱ Κονιτσιῶτες πού πήγαιναν στό Ὄρος ἐπισκέπτονταν, τόσο τόν Γέροντα Παΐσιο, ὅσο καί τόν Γέροντα Ἰσαάκ. - Λοιπόν, προσπαθοῦσε ὁ Γέροντάς μου, ὁ π. Ἰσαάκ, μέ τήν δέουσα διάκρισι - σέ θέματα ποιμαντικῆς ἀναφερόμεθα - νά συμμετέχη πέρα γιά πέρα στά προβλήματα καί στίς ἀδυναμίες καί νά πάσχη γιά τίς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων. Προσπαθοῦσε νά τούς προτείνη, ἄς τό ποῦμε ἔτσι, τήν ἐξατομικευμένη θεραπευτική πνευματική ἀγωγή, μετά διακρίσεως. Ἄλλο στόν Α, ἄλλο στόν Β, ἀνάλογα μέ τήν δική τους πνευματική ἰδιοσυχνότητα, σύμφωνα πάντα μέ τό πνεῦμα τῶν Πατέρων, μετά διακρίσεως, ἀλλά καί μέ τό πνεῦμα τοῦ π. Παϊσίου, ὁ ὁποῖος εἶχε πιάσει 100% τόν σφυγμό τῆς ἐποχῆς. (Σημειωτέον ὁ π. Παΐσιος ἔκανε Μεγαλόσχημο τόν π. Ἰσαάκ). Βέβαια, ὁ ἴδιος ὁ π. Ἰσαάκ αἰσθανόταν, πάνω καί πέρα ἀπ᾽ ὅλα, Ἁγιορείτης, γνήσιος Ἁγιορείτης, ἡσυχαστής. Γι᾽ αὐτό προτιμοῦσε καί στό θέμα αὐτό, κυρίως τήν προσευχή, γιά τόν κόσμο. Δέν ἀναπαυόταν γενικῶς, νά ἔχη πνευματικοπαίδια στόν κόσμο, ἐκτός βέβαια, σπανιωτάτων ἐξαιρέσεων, γι᾽ αὐτό, ὅταν κάποιοι ἔλεγαν - καί μέ καλή διάθεσι προφανῶς - ὅτι τόν εἶχαν πνευματικό, ἀποροῦσε, καί μᾶλλον ἐστενοχωρεῖτο. Βέβαια, κάπου-κάπου, ὅπως πολύ σωστά προαναφέρατε, ἰδιαίτερα τίς Σαρακοστές, ἔβγαινε καί ἐξομολογοῦσε σέ διάφορα μέρη, στό Μικρόκαστρο, στήν Μυτιλήνη, στήν Ξάνθη, κλπ., ὅμως ἤθελε τούς ἀνθρώπους νά τούς βοηθῆ μέν ἐκτάκτως, ἀλλά με ἀπώτερο τελικό σκοπό νά συνδέωνται με ἕναν πνευματικό, ''λεβἐντη'', ὅπως ἔλεγε, πού νά μποροῦν νά τόν βρίσκουν τακτικά, εὔκολα, καί πρακτικά νά εἶναι ἐφικτή αὐτή τους ἡ ἐπικοινωνία. Καταλαβαίνετε… Ἄλλωστε, πρῶτα ἔδινε μεγαλύτερη σημασία στήν ἑνότητα τῆς οἰκογένειας - δέν ἦταν ἀκραῖος καθόλου - καί μετά σέ ὅλα τά ἄλλα… - Μεγάλο πρᾶγμα αὐτό πού μᾶς λέτε! - Αὐτό θέλει πολλή ἀνάλυσι καί πρέπει νά ἀναφέρω τώρα πολλά παραδείγματα καί θά ξεφύγωμε.... - Στήν ἑνότητα τῆς οἰκογένειας, λοιπόν. -Καί, μετά ἔρχεται ἡ ἄσκησις καί ὅλα τά ἄλλα. Πράγματα δηλ. πού κανείς ἐκπλήσσεται… Βέβαια, αὐτό ἦταν καί τό πνεῦμα τοῦ π. Παϊσίου. Ἐννοεῖται, ὅτι ἀρρωστημένες εὐλάβειες καί ''περίσσειες'' εὐλάβειες, ὅπως ἔλεγε, δέν τίς δεχόταν. Ἦταν πάρα πολύ ἰσορροπημένος - δέν ἔπιανε τά ἄκρα, ἄν καί ἦταν μεγάλος ἀγωνιστής - καί προσγειωμένος, μέ πνευματική οἰκονομία. Ἦταν ρεαλιστής, ἀλλ᾽ ὅπου ἐχρειάζετο ἦταν καί ἀνυποχώρητος. Ἐντελῶς ἀνυποχώρητος. Τώρα, περιττό νά ποῦμε ὅτι εἶχε σέ πάρα πολύ μεγάλη εὐλάβεια τόν Γέροντα Παΐσιο, τόση πού δέν περιγράφεται. Νά σκεφθῆ κανείς, ὅτι ἐξ αἰτίας τοῦ π. Παϊσίου, ὁ π. Ἰσαάκ ἐγκατέλειψε τόν Λίβανο - γιατί ἦταν Λιβανέζος - καί ἀπεφάσισε νά μονάση διά βίου, μόνιμα, στό Ἅγιον Ὄρος. Ἀλλά, ἄς πάρωμε τά πράγματα, π. Ἰωήλ, ἀπό τήν ἀρχή γιά νά καταλάβουν καί οἱ ἀκροατές καλύτερα. - Καί νά ὠφεληθοῦν, βεβαίως. - Ἄλλωστε, ξέρω καλά τό πόσο τόν ἀγαποῦσαν καί οἱ Κονιτσιῶτες, καί γι᾽ αὐτό θά τά πῶ αὐτά. - Σᾶς εὐχαριστοῦμε. - Κι ἐγώ. Κατ᾽ ἀρχάς, ὁ π. Ἰσαάκ ἦλθε στήνἙλλάδα, στήν Θεσσαλονίκη, γιά νά σπουδάση Θεολογία στό Πανεπιστήμιο. Ἔμαθε δέ τόσο καλά Ἑλληνικά, πού, ἀπό τήν προφορά του, δέν καταλάβαινες ὅτι ἦτο Λιβανέζος, Ἄραβας. Μάλιστα, κάποτε, ἕνας ἄλλος ἑλληνομαθέστατος Ἄραβας, πού ἐννοεῖται δέν τόν ἤξερε, τόν συνάντησε στήν ἱερά Μονή Ἁγίου Παύλου τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Καί ὅταν τόν ἄκουσε νά μιλάη μέ τούς ἐκεῖ πατέρες πρῶτα Ἑλληνικά, καί ὕστερα μίλησαν καί μεταξύ τους Ἀραβικά, χωρίς ὅπως εἴπαμε, νά γνωρίζη ὅτι ἦταν Λιβανέζος, τοῦ εἶπε μέ ἔκπληξι καί θαυμασμό: «Μπράβο, μπράβο πάτερ μου, πρώτη φορά βλέπω Ἕλληνα νά μιλᾶ ἄπταιστα Ἀραβικά!» Καταλαβαίνετε, ἄς μή κάνωμε σχόλια… Καί τί σπάνιες λέξεις ἐχρησιμοποιοῦσε!... Συνεχίζομε. Κατά τήν διάρκεια τῶν σπουδῶν του, ἐγοητεύθη καί συνεδέθη μέ τό σεπτό πρόσωπο τοῦ Γέροντος Παϊσίου, πού ὁ π. Παΐσιος τότε ἔμενε στόν Τίμιο Σταυρό, ἔξω ἀπό τήν Ἱερά Μονή Σταυρονικήτα τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Μάλιστα, μία φορά, στήν Ἱερά Μονή Σταυρονικήτα, εἶχαν ἐκεῖ, σέ κάποιο κελλί τοῦ Μοναστηριοῦ, τό θυμᾶμαι σάν τώρα δά ὅπως μοῦ τό ἔλεγε, εἶχαν μία κατ᾽ ἰδίαν συνάντησι, γιά πολλή ὥρα, ἐκεῖ στό Μοναστήρι, οἱ δυό τους, παπα-Ἰσαάκ καί Γέρων Παΐσιος, ὅπου ἔβλεπε ὁ π. Ἰσαάκ τόν Γέροντα Παΐσιο καί τόν ἔνοιωθε σάν καιομένη πνευματική λαμπάδα. Τόν ἔβλεπε σέ ἄλλη διάστασι, κάποιες φορές, καί καθώς ὡμιλοῦσε ὁ Γέρων Παΐσιος, - ἀπ ὅ,τι μοῦ ἔλεγε ὁ π. Ἰσαάκ, καί πῶς τό ἔλεγε, βέβαια -, ἔνοιωθε ἕνα ἀπερίγραπτο, δυνατό, πνευματικό, γλυκό, κάψιμο στήν καρδιά του καί σέ ὅλο τό εἶναι του. Καί πολλά ἄλλα!.... Ὅταν ὁ Γέροντας Ἰσαάκ ἐτελείωσε τίς σπουδές του, ὁ π. Παΐσιος - γιά νά δῆτε τί εὐρύ πνεῦμα εἶχε - τόν προέτρεψε νά ξεκινήση, νά δοκιμάση στόν Λίβανο, γιά νά προσφέρη ἐκεῖ, χωρίς βέβαια νά τόν δεσμεύση, ἐννοεῖται. Ὁ π. Ἰσαάκ ἔκανε ὑπακοή βέβαια στήν ἀρχή, ἀλλά σύντομα, καί λόγῳ κάποιων συγκυριῶν - ἄς μή τά ἀναφέρωμε, ἄλλωστε δέν ὠφελοῦν - ἀλλά κυρίως, λόγῳ τῆς ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι φλογώσεώς του πρός τό πρόσωπο τοῦ π. Παϊσίου, καί ἐξ αἰτίας βέβαια τῆς θείας Πρόνοιας, ἦλθε μόνιμα πλέον, στήν Καψάλα τοῦ Ἁγίου Ὄρους. ’Εκεῖ πῆρε τό Κελλί τῆς Ἀναστάσεως, γιά νά εἶναι κοντά στό Κελλί τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ὅπου τότε διέμενε ὁ π. Παΐσιος. Αὐτό τό Κελλί τῆς Ἀναστάσεως, τό ἀνεκαίνισε ἐννοεῖται, ὁ π. Ἰσαάκ. Ὅπως χαρακτηριστικά μοῦ ἔλεγε ὁ π. Ἰσαάκ, «ὅταν Ἠλία – αὐτό ἦταν τό κοσμικό μου ὄνομα - τότε ἐρχόμουν ἀπό τόν Λίβανο, εἶχα συνεχῶς σκυμμένο κάτω τό κεφάλι μου. Δέν ἔβλεπα κανέναν, ὅλα ἐγίνοντο μηχανικά. Οὔτε τελωνεῖα, οὔτε ''μελωνεῖα'' - ἔκανε λογοπαίγνια -, δέν ἔβλεπα τίποτε. Ἁπλῶς, λαχταροῦσα πότε νά φθάσω στό Ἅγιον Ὄρος γιά νά ἀσπσθῶ τά ἱερά χώματα καί νά πάρω τήν εὐχή ἀπό τόν Γέροντα Παΐσιο». Καταλαβαίνει κανείς τί εὐλάβεια εἶχε στόν π. Παΐσιο. Ἐπίσης ὁ π. Ἰσαάκ, κάτι ἀνάλογο μοῦ ἔλεγε ὅταν ἐρχώμαστε μαζί στήν Κόνιτσα, ἀπό τό Μικρόκαστρο ὅπου ἐξομολογοῦσε (1990-1991). Ἐγώ τότε ἤμουν νεαρός διάκονος. Στόν δρόμο, ὁ π. Ἰσαάκ μοῦ ἔλεγε τό ἑξῆς: «Διάκο, ἡ πρώτη δουλειά ὅταν φθάσωμε, εἶναι νά προσκυνήσωμε τά ἱερά χώματα, ὅπου ἐμεγάλωσε καί κατόπιν ἀσκήτευσε, ὡς μοναχός, ὁ Γέροντας Παΐσιος». Αὐτό ἔμαθα, τό εἶχε πῆ καί ἄλλη φορά ὁ π. Ἰσαάκ, ὅταν εἶχε ἔλθει ἐδῶ στήν Κόνιτσα μέ κάποιους ἄλλους, παλαιότερα. Ἴσως νά τό ἔλεγε καί κάθε φορά πού ἐρχόταν. - Εἶναι γεγονός αὐτό. Καί στό Στόμιο, πού εἶχε ἀνεβῆ. Αὐτό ἔγινε ἀκριβῶς, ὅπως τό λέτε. - Βέβαια, γιά νά εἴμαστε πιό ἀκριβεῖς, ἐκείνη τήν φορά δέν πήγαμε στό Στόμιο, μέ τόν π. Ἰσαάκ, ἀλλά πήγαμε στό πατρικό σπίτι τοῦ Γέροντος Παϊσίου, καί εἴχαμε φιλοξενηθῆ στήν ἱερά Μονή Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Μολυβδοσκεπάστου, κλπ. Καί, πράγματι, εἶχε πολύ μεγάλο δίκιο ὁ π. Ἰσαάκ, διότι ὁ Γέρων Παΐσιος ἐδῶ μεγάλωσε καί ἀνδρώθηκε πνευματικά καί ἐδῶ ἐπέρασε κάποια πολύ καθοριστικά χρόνια τῆς καλογερικῆς του ζωῆς. Διότι, ὅπου ἀλλοῦ πῆγε μετά, νά τό ποῦμε ἔτσι, γιά νά εἴμαστε ρεαλιστές, ἦταν ἕνας ἕτοιμος, φτιαγμένος, ὥριμος ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, ἕνας ἕτοιμος Ὅσιος. Βέβαια, καί τό ὅτι ἦλθε ἐδῶ, δέν εἶναι τυχαῖο, ἐφ᾽ ὅσον ἦλθε κατόπιν θείας ἀποκαλύψεως. Καί, συνήθως, οἱ Ἅγιοι, γιά νά εἴμαστε ἀκριβεῖς καί ρεαλιστές, τίς θεῖες ἀποκαλύψεις καί τούς βαθυτέρους πνευματικούς λόγους, ὅταν καί ἐάν τούς φανερώνουν, μᾶλλον δέν τούς φανερώνουν καθ᾽ ὁλοκληρίαν. Ὅπως, ὅταν εἶδε τήν ἁγία Εὐφημία, ἡ ἁγία Εὐφημία τοῦ εἶπε μέν κάποια πράγματα πού ὁ Γέροντας ἐφανέρωσε, ἀλλά τοῦ εἶπε καί πολλά ἄλλα, τά ὁποῖα δέν τά ἐφανέρωσε σέ κανέναν. Γιά νά εἶμαι τώρα πιό συγκεκριμένος: Ἀπό κάποιες σημειώσεις πού ἔχω κρατήσει ἀπό τόν π. ᾽Ισαάκ, μία ἀπό τίς πρῶτες φορές πού ἐπετέθη δαίμονας στόν π. Παΐσιο, ἦταν ὅταν εὑρίσκετο ἐδῶ στό Στόμιο, ὡς μοναχός. Βάδιζε νύχτα σέ ἕνα μονοπάτι, πού ὡδηγοῦσε σέ μία σπηλιά, ὅπου πήγαινε γιά νά προσευχηθῆ. Καί, ξαφνικά μέσα στήν ἐρημιά, ἀκούσθηκε ἕνα λάλημα πετεινοῦ. Καί ὅλην τήν νύχτα ἔμεινε προσευχόμενος, γιά νά μή τόν γκρεμίση ὁ σατανᾶς στόν γκρεμό. Ἀνάλογες βέβαια τέτοιες σατανικές ἐμπειρίες, εἶχε ὁ Γέροντας Παΐσιος καί στό Σινᾶ, ὅπως ἔλεγε καί σέ μᾶς, ἀλλά καί σέ πολλούς ἄλλους. Ἀλλά ἐκεῖ εἶχε ἤδη ἀποκτήσει πιό μεγάλη ἐμπειρία. Γι᾽ αὐτό λέμε, ἡ ἀξία τῶν χρόνων πού εἶχε ἀσκητέψει στήν Κόνιτσα εἶναι μοναδική καί πολύτιμη, γιατί ἐδῶ ἀνδρώθηκε πνευματικά σάν μοναχός. Στό Σινᾶ, τοῦ συνέβη καί τό ἑξῆς. Μία φορά, εὑρισκόμενος ἐκεῖ καί προσπαθῶντας τήν νύχτα νά ἀνάψη φῶς στήν ἐρημιά γιά νά δῆ, τοῦ παρουσιάσθηκε, ξαφνικά, ἕνα χέρι πού κρατοῦσε φῶς. Κατάλαβε ἀμέσως τί συνέβαινε, καί, κλείνοντας τά μάτια, εἶπε τοῦ δαίμονα: «Δέν μοῦ χρειάζονται τά φῶτα σου. Νά μοῦ λείπουν». Καί ὁ δαίμονας ἐξαφανίσθηκε, χάριν τῆς ταπεινώσεως τοῦ Γέροντα, πού ἤξερε νά κάνη διακρίσεις πνευμάτων καί ἐμφανίσεων. Τώρα, γιά νά ξαναγυρίσωμε στήν πνευματική σχέσι πού μέ ρωτήσατε, π. Ἰσαάκ καί Γέροντος Παϊσίου, π. Ἰωήλ, κάποια λίγα θά ἀναφέρω ἐπί πλέον. Ἔλεγε ὁ π. Ἰσαάκ «ὅταν μιλᾶ ὁ π. Παΐσιος, ἐγώ μπαίνω ὁλόκληρος μέσα ἀπό τά ράσα μου». Καταλαβαίνετε τί ἐννοοῦσε καί πόσο σεβασμό εἶχε ὁ π. Ἰσαάκ πρός τόν Γέροντα Παΐσιο. Μπορῶ νά πῶ, ὅτι τά καλύτερα πρακτικά μαθήματα περί ὑπακοῆς - ἐπειδή ἤμουν ἀνεπίδεκτος κάποιες φορές - τά ἔπαιρνα - καί μοῦ μένουν ἀνεξίτηλα εἰς τήν μνήμη - ἀπό αὐτήν τήν ζωντανή, υἱκή, ὑγιῆ πνευματική σχέσι πατρός Ἰσαάκ καί Γέροντος Παϊσίου. Ἀλλά καί ἀντίστροφα, ὁ π. Παΐσιος αἰσθανόταν πάρα πολύ ἄνετα μέ τόν π. Ἰσαάκ καί ἐξεφράζετο ἐλεύθερα, ἀκόμη καί δημόσια καί μπροστά σέ ἄλλους, πολλές φορές. Πρᾶγμα πού δέν τό ἔβλεπα εὔκολα ἄλλες φορές νά συμβαίνη μέ ἄλλους. Γιά παράδειγμα, μία φορά, πρίν ἀπό κάποια ἀγρυπνία πού καθόμασταν ἐκεῖ, ρώτησε κάτι ὁ π. Ἰσαάκ τόν Γέροντα Παΐσιο, καί ἀνέφερε τήν φράσι ''στούς κοσμικούς, Γέροντα, ὅταν ἔρχωνται στό Ἅγιον Ὄρος, πῶς νά συμπεριφερώμεθα γιά τό Α θέμα, γιά τό Β θέμα, κλπ.'' Καί, φυσικά, ὁ π. Ἰσαάκ ὡς κοσμικούς, ἐννοοῦσε τούς λαϊκούς προσκυνητές. Καί ὁ π. Παΐσιος τόν διέκοψε καί μέ ἄνεσι τοῦ εἶπε μπροστά σέ ὅλους μας: «Νά μή λές, παπα-Ἰσαάκ, ''οἱ κοσμικοί''. Νά λές ''οἱ λαϊκοί''. Ἄλλο κοσμικός, ἄλλο λαϊκός». Καί τότε ὁ π. Ἰσαάκ εἶπε μέ πολύ φυσικό καί ἄνετο καί εὐγνώμονα τρόπο: «Εὐλόγησον, Γέροντα». Πού αὐτήν τήν λέξι, ''κοσμικοί'', κι ἐμεῖς τήν χρησιμοποιοῦμε, κακῶς βέβαια, ὄχι ὅμως μέ κακή διάθεσι. Ἀλλά, καί ὅταν ὁ π. Ἰσαάκ εἶχε κάποιον λογισμό, καϋμό, ἐλεύθερα, αὐθόρμητα καί μέ πνεῦμα ὑπακοῆς, βέβαια, ἐξωτερίκευε αὐτόν του τόν λογισμό, παρά τόν σεβασμό του, στόν π. Παΐσιο. Μία φορά, μία-δύο ἡμέρες μετά τήν ὀνομαστική ἑορτή τοῦ π. Παϊσίου - 19 Ἰουνίου-, πήγαμε μέ τόν π. Ἰσαάκ μαζί, γιά νά τοῦ εὐχηθοῦμε. Καί τοῦτο, ἐπειδή τήν ἰδία ἡμέρα τῆς ἑορτῆς, δέν ἐδέχετο ὁ π. Παΐσιος. Καί, μόλις μᾶς ἐκέρασε ἐκεῖ ἕνα πεπόνι - τό ὁποῖο ἦτο πάρα πολύ μικρό, πρώιμο, μάλιστα, ὅταν βγῆκε στήν πόρτα ἐκεῖ, ἔκανε ὅτι τοῦ πέφτει ἀπό τό βάρος, καί μέ φώναξε ἐπειγόντως γιά νά πάω νά τόν βοηθήσω - ἔκανε καί ἀστεῖα… Τότε, τοῦ λέγει ὁ π. Ἰσαάκ, μέ γλυκό παράπονο ἀλλά καί φυσικότητα: «Γέροντά μου, γιατί δέν δέχεσαι τήν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς σου;'' Ἐννοοῦσε νά κάνωμε ἀγρυπνία, ὅλοι οἱ πατέρες, ὅπως ἄλλες φορές. Καί τότε μέ ἕναν στόμφο ταπεινό, ἀλλά προσποιητό, ἀπήντησε ὁ π. Παΐσιος: «Δικαιοῦμαι κι ἐγώ, παπα-Ἰσαάκ, τοὐλάχιστον μία φορά τόν χρόνο, νά εἶμαι ζηλωτής καί νά μή δέχωμαι κανέναν». - Πολύ ὡραῖο. - Καί πολλά ἄλλα τέτοια ἔλεγε. Ὁ Γέροντας Παΐσιος, τήν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς του, περιττό νά ποῦμε, ὅτι ἔκανε Λειτουργία μόνο μέ ἕναν παπᾶ, ἀναγκαστικά. Κανείς ἄλλος δέν ἦταν ἐκεῖ. Καί αὐτό λέει πολλά… Τώρα, νά ἀναφέρωμε, χωρίς πολλές ἐξηγήσεις, κάτι πολύ συγκινητικό. Ὅτι οἱ εὐχές τοῦ π. Παϊσίου ἔστειλαν τόν π. Ἰσαάκ νά σώση, κάπου ἔξω ἀπό τήν Μονή Σταυρονικήτα, ἕναν ἑτοιμοθάνατο. Αὐτό ἐπιβεβαιώνεται καί ἀπό τήν ὁμολογία τοῦ ἰδίου τοῦ ἀνθρώπου. - Μοναχός ἦταν αὐτός, ἤ λαϊκός; - Νομίζω, ἦταν ἕνας ἐργάτης καί διέμενε στήν περιοχή τῆς Μονῆς Σταυρονικήτα. Ὁ π. Ἰσαάκ εἶχε ὑπερφυσικῶς ἐντονώτατο λογισμό, γιά νά πάη ἐκεῖ, στό Κελλί ὅπου εὑρίσκετο ὁ ἑτοιμοθάνατος, καί νά δῆ τί συνέβαινε. Πρᾶγμα βέβαια, πού ἦταν ἀνεξήγητο ἀνθρωπίνως, ὅπως ἔλεγε ὁ ἴδιος, διότι σχεδόν ποτέ δέν περνοῦσε ἀπό ἐκεῖνο τό μέρος ὁ π. Ἰσαάκ. Πήγαινε ἀπό ἄλλο μονοπάτι, ὅταν πήγαινε στήν Μονή Σταυρονικήτα καί σέ ἄλλα Κελλιά. Ἀλλά τότε εἶχε μία ἀνησυχία καί μία ἐσωτερική ὁρμή γιά νά πάη ἐκεῖ καί νά δῆ ἐκεῖνο τό μέρος. Ἔτσι, ἀψυχολόγητα, κατά τό ἀνθρώπινο. Καί ἐκεῖ εὑρίσκετο αὐτός ὁ ἄνθρωπος σέ κατάστασι πάρα πολύ ἄσχημη καί τόν ἔσωσε μέ τίς εὐχές τοῦ π. Παϊσίου. Ἄλλη φορά, ἴσως σᾶς τά πῶ πιό ἀναλυτικά. Καί κάτι τώρα πού ἀφορᾶ στήν ποιμαντική διάκρισι, πού μοῦ εἴπατε, τοῦ π. Ἰσαάκ. Μία ἀπό τίς φορές πού εἶχε ἔλθει ἐκεῖ στό ταπεινό μας Μοναστήρι, τοῦ Ἁγίου Νικολάου - πού εὑρίσκεται 18 χιλιομετρα ἔξω ἀπό τήν Λαμία, ὅπου εὑρίσκομαι μέ τίς εὐχές καί τήν εὐλογία τῶν Γεροντάδων, τοῦ π. Παϊσίου καί τοῦ π. Ἰσαάκ μέχρι καί τήν σήμερον -, τότε, ἐκεῖ στό Μοναστήρι, εἶχαν ἔλθει κάποιοι σχισματικοί, παλαιοημερολογῆτες, καλῆς διαθέσεως ἄνθρωποι, ἁπλοί ἄνθρωποι, νά ἐξομολογηθοῦν στόν π. Ἰσαάκ, γιατί ἄκουσαν ὅτι ἦταν Ἁγιορείτης, καί ὡς ἐκ τούτου, πήγαινε μέ τό Παλαιό Ἡμερολόγιο. Ὅπως καταλαβαίνετε, τά εἶχαν μπερδεμένα τά πράγματα. Ὅταν κατάλαβε ὁ Γέροντας Ἰσαάκ, ἐκεῖ στό Μοναστήρι μου, γιά ποιόν λόγο ἦλθαν καί τόν ''προτίμησαν'', τούς συνάντησε καί ἀφοῦ βέβαια τούς ἐξήγησε μέ διάκρισι καί ὑπομονή, ὅτι εἶναι σχισματικοί οἱ Παλαιοημερολογῆτες τῆς Ἑλλάδος, σχεδόν ὅλοι οἱ ἐκτός Ἁγίου Ὄρους, δέν δέχθηκε νά τούς ἐξομολογήση. Καί ἔτσι τούς δημιούργησε τόν καλό προβληματισμό. Ἐπειδή αὐτοί οἱ ἁπλοί ἄνθρωποι νόμιζαν ὅτι ἡ διαφορά μας εἶναι μόνο οἱ δέκα τρεῖς ἡμέρες, ἐνῶ αὐτό εἶναι ἡ παρανυχίς τοῦ προβλήματος. Δέν εἶναι ἐκεῖ τό πρόβλημα τό πότε ἑορτάζεις, ἀλλά τό ἄν ἀνήκης ἤ ὄχι στήν κανονική Ἐκκλησία. Μία παρένθεσις ἐδῶ. Νά ποῦμε, ὅτι ὁ π. Παΐσιος πῆρε ἀπολυτήριο Στρατοῦ ἀπό τήν Μακρακώμη Λαμίας καί ἐνεθυμεῖτο, ἀπ᾽ ὅ,τι μᾶς ἔλεγε, μέχρι τέλους - μέχρι τό τελευταῖο Πάσχα πού ἀναξίως τόν κοινώνησα στήν Σουρωτή, ἕως καί στόν ἑσπερινό τῆς Ἀγάπης - μνημόνευε πρόσωπα, καταστάσεις καί περιοχές ἀπό τά μέρη ἐκεῖνα, ἀπό τήν Μακρακώμη. Ἄν καί ἦτο μόνον 25-30 κιλά (εἶχε λειώσει ἀπό τήν ἀρρώστεια), ἐνεθυμεῖτο φοβερές λεπτομέρειες. Καί τελειώνοντας, σεβαστέ μου πάτερ, τό σύντομο αὐτό ἀφιέρωμα στόν Γέροντά μου, π. Ἰσαάκ, νά πῶ δύο-τρία ψυχωφέλιμα ἀπό ἐκεῖνα πού μοῦ ἔλεγε, κυρίως ὅταν ἤμουν δόκιμος, ἀλλά καί μετά, στό Κελλί τῆς Ἀναστάσεως. Μοῦ ἔλεγε: «Ὅταν στρώνης τό κρεββάτι γιά νά κοιμηθῆ κάποιος ἐπισκέπτης, νά ἔχης τήν συναίσθησι ὅτι τό στρώνεις γιά νά κοιμηθῆ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὅτι ὑποδέχεσαι τόν ἴδιο τόν Χριστό». Καταλαβαίνετε τί ἐννοοῦσε. Καί ἕνα δεύτερο: « Ὁ ἐν Χριστῷ ἁπλοῦς ἄνθρωπος - ὄχι ὁ ἀφελής, ἀλλά ἐκεῖνος πού ἔχει προχωρήσει στήν ἁπλότητα, τήν ἐν Χριστῷ βέβαια - καταλαβαίνει τίς σύνθετες, πολυποίκιλλες καί πολύπλοκες πονηρίες τῶν δαιμόνων χωρίς νά μετέχη σέ αὐτές, παραμένοντας δηλ. ἁπλός». Καί ἕνα τελευταῖο. Ἡ πρώτη κουβέντα πού μοῦ εἶπε περί εὐχῆς ἦταν αὐτή: «Ὅπως τό μικρό παιδί δέν καταλαβαίνει ἀπό τί ἀποτελεῖται τό γάλα, ἀλλά ἔχει τήν διαίσθησι ἐκ Θεοῦ, ἐκ φύσεως, ὅτι ἁπλῶς τρέφεται ἀπό τό γάλα, καί γι᾽ αὐτό τό μικρό παιδί, τό νεογνό, τό ρουφᾶ, ἔτσι καί ἐμεῖς, ὅταν λέμε τήν εὐχή τοῦ Ἰησοῦ». Καί μοῦ ἔλεγε, ἐν κατακλεῖδι, γιά τό θέμα αὐτό: «Ἄλλοι γράφουν τόμους καί τόμους, βιβλία ὁλόκληρα, γιά τήν εὐχή, ἐνῶ ὁ δικός μας στόχος εἶναι νά καταλάβωμε τήν ἀξία τῆς εὐχῆς, γλυκαινόμενοι ἀπό αὐτήν». Καί πολλά ἄλλα, βέβαια. Περιττό νά εἴπω ὅτι αἰσθάνομαι μεγάλη ὑποχρέωσι καί εὐγνωμοσύνη στόν π. Παΐσιο γιά πολλούς λόγους, ἀλλά καί γιά τό ὅτι μέ ἔστειλε ὁ ἴδιος στόν π. Ἰσαάκ νά τόν ἔχω πνευματικό, πρᾶγμα πού συνεχίστηκε μέχρι τήν τελευταία του πνοή. Νομίζω, ἀρκετά εἴπαμε. Νά μή ποῦμε ἄλλα. - Ἔχετε, λοιπόν, πάρει πάρα πολλές εὐλογίες, σεβαστέ πάτερ. - Γι᾽ αὐτό καί εἶμαι ἀναπολόγητος. - Γι᾽ αὐτό καί μᾶς βοηθᾶτε καί εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ἀναπολόγητοι καί ὄχι ἐσεῖς. - Οἱ γνῶμες διΐστανται, ἀλλά ἄς συνεχίσωμε… - Νά μή κλείσωμε, λοιπόν, μέ αὐτήν τήν εὐλογημένη διαφωνία, καίτοι ἡ κλεψύδρα τοῦ χρόνου, ἔχει γίνει ἀνελέητος. Ἔχομε ροκανίσει τόν πολύτιμο χρόνο σας, ἀλλά θά ὑποκύψω στόν πειρασμό, ἄν θά θέλατε, νά κλείσωμε μέ μία τελευταία ἀναφορά στόν μακαριστό Γέροντα Παΐσιο, μέ τό νά μᾶς ἀναφέρη ἡ ἀγάπη σας ὅ,τι ἐσεῖς νομίζετε. Νά μᾶς πῆτε κάποια ἀπό τά διάφορα ψυχωφελῆ πού ἔλεγε, μέ τόν δικό του τρόπο, μέ τό χιοῦμορ του, μέ τήν σοβαρότητα, κάποιες φορές. Θά κλείσωμε, λοιπόν, ἀγαπητοί ἀκροαταί, τήν ἐκπομπή μας αὐτή, καί ἐννοεῖται, ὅτι αὐτήν τήν στιγμή, παρακαλοῦμε τόν σεβαστό π. Ἀρσένιο, ἐκεῖ πού εὑρίσκεται, ὄχι μόνο νά προσεύχεται γιά ἐμᾶς, ἀλλά ὅταν θά ξαναέλθη στήν Κόνιτσα, θά συμφωνήσετε νά κάνωμε πάλι μία ἀνάλογη ἐκπομπή γιά διάφορα πνευματικά θέματα, στά ὁποῖα θά ἀναφερώμαστε καί πάλι στόν π. Παΐσιο. Λοιπόν, κλεῖστε μας, ἐσεῖς, τήν ἐκπομπή, Γέροντα, μέ ὅ,τι ψυχωφελῆ θυμᾶστε, καί ἔχετε στήν καρδιά σας, ἀπό τόν Γέροντα. - Πόθεν ἄρξομαι λαλεῖν καί διηγεῖσθαι τά τοῦ Γέροντος Παϊσίου, σεβαστέ μου πάτερ, τά ὁποῖα, εἶμαι σίγουρος ὅτι καί ἐσεῖς ἐδῶ τά τόσα χρόνια, καί ὅλοι ἐδῶ οἱ Χριστιανοί τῆς περιφέρειας τῆς Μητροπόλεως ταύτης, τά ξέρετε πολύ καλύτερα ἀπό μένα. Ἀλλά μιᾶς καί μοῦ τό ζητᾶτε, κάνοντας ὑπακοή... - Βεβαίως γνωρίζομε, ἀλλά ὄχι πολύ καλύτερα. Καί, ἐπειδή τά γνωρίζετε ἐσεῖς καλύτερα, γι᾽ αὐτό ἐσεῖς θά μᾶς τά ἀναφέρετε τώρα. - Ἡ σιωπή μου πρός ἀπάντησί σας. Ἄς ποῦμε λοιπόν ἐνδεικτικά, τρία-τέσσερα γεγονότα καί συμβουλές τοῦ π. Παϊσίου, πού πιστεύομε, ὅτι εἶναι καί ἀνέκδοτες. Ἴσως. Κάποτε ὁ π. Παΐσιος ταξείδευε στήν Κέρκυρα καί καθόταν στίς μπροστινές θέσεις, σέ ἕνα λεωφορεῖο. Ὁ ὁδηγός ἔβαζε σέ μεγάλη ἔντασι, στήν διά πασῶν, ἐρωτικά τραγούδια. Καί μάλιστα, βαρειᾶς, μελαγχολικῆς μορφῆς. Καταλαβαίνετε… Μία εὐσεβής κυρία πού εὑρίσκετο κοντά εἰς τόν Γέροντα ἔβλεπε τό ὅλο σκηνικό καί ἐστενοχωρεῖτο. Περίμενε, περίμενε, περίμενε, καί, μή ἀντέχοντας ἄλλο, εἶπε στόν ὁδηγό: ''Εὐλογημένε, κλεῖσε αὐτό τό ράδιο, ἔστω νά χαμηλώσης λίγο τήν ἔντασι''. Ὁ ὁδηγός ὅμως, πού ἔδειχνε στενοχωρημένος - ποιός ξέρει τί πρόβλημα θά εἶχε -, δέν ὑποχωροῦσε μέ τίποτε. Ἀλλά, καί ἡ κυρία ἐπέμενε, ὅτι δέν ἦταν σωστό, καί μάλιστα μπροστά στόν μοναχό - πού νἄξερε καί τί μοναχός ἦταν αὐτός - νά ἀκούγωνται τέτοιου εἴδους τραγούδια. Ὁπότε μετά ἀπό λίγο, ἔλαβε τόν λόγο ὁ π. Παΐσιος, καί σέ ἄλλη συχνότητα, μέ χιοῦμορ, μέ ἄνεσι, ἀπευθυνόμενος μόνο στήν γυναῖκα, εἶπε: «Ἄσε τόν ὁδηγό εὐλογημένη ἐλεύθερο. Μή τόν πιέζης, σέ παρακαλῶ. Δέν ὑπάρχει κανένα πρόβλημα. Ἄλλωστε ἐγώ δίνω τήν δική μου ἑρμηνεία σέ ὅλα αὐτά τά τραγούδια». - Τί ἐννοοῦσε, π. Ἀρσένιε, ὁ Γέροντας, λέγοντας ''ἐγώ δίνω τήν δική μου ἑρμηνεία''; - Ὅποιος ἔχει διαβάσει τούς Ὕμνους Θείων Ἐρώτων, τοῦ ἁγίου Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου καί πολλῶν ἄλλων, πού κάποιοι εὐλαβεῖς ἄνθρωποι παρεξήγησαν μάλιστα, γιατί δέν εἶχαν τίς ἀνάλογες ἐμπειρίες... - Ὅπως τό Ἆσμα Ἀσμάτων, πού κάποιοι τό μπερδεύουν, τό διαστρέφουν... - ....καί πολλά ἄλλα. Καταλαβαίνει κανείς τί ἐννοοῦσε ὁ Γέροντας. Λέγει ὁ ἄγιος Συμεών ''πῶς τιτρώσκεις ἄνευ ξίφους, πῶς με ὅλον μεταβάλλεις, κλπ.'' Ἕνα ἄλλο τώρα. Κάποιος τόν εἶχε ἐπισκεφθῆ στήν Παναγούδα, καλοκαῖρι ἦταν, καί μεταξύ τῶν ἄλλων, εἶπε: «Γέροντα, ἐκεῖ πού μένω δέν ἀντέχω τούς θορύβους, τήν φασαρία. Πάω νά παλαβώσω. Ἔχουν σπάσει τά νεῦρα μου». Καί ὁ π. Παΐσιος τοῦ λέει, χαριτολογῶντας ἀλλά καί στενοχωρημένος: «Κοίτα, τί νά σοῦ πῶ, κι ἐμεῖς ἐδῶ δέν λέγεται τό τί ὑποφέρωμε ἀπό τά τζιτζίκια!» Καί μετά, τοῦ λέει, σέ σοβαρό πλέον τόνο: «Ἄς ὑποθέσωμε, εὐλογημένη ψυχή, ὅτι γινόταν πόλεμος ἤ κάποια ἐμπλοκή ἔξω ἀπό τό σπιτικό σου. Ὅτι ἔπεφταν σφαῖρες, πού ἔκαναν θόρυβο, κλπ. Καί μέσα στό σπίτι σου ἤσουν σίγουρα ἀσφαλής, μέχρι νά τελειώσουν αὐτά τά πυροβολητά καί οἱ ἐμπλοκές. Πῶς θά αἰσθανόσουν μέσα στό σπίτι σου; Τί θά ἔλεγες; Δέν θά ἔλεγες ''δόξα τῷ Θεῷ'', πού τήν ὥρα πού ἔπεφτε ἔξω τό πιστολίδι ἐσύ ἤσουν μέσα καί εἶχες ἀσφάλεια; Τότε, τοῦ εἶπε, θά ἔδινες σημασία σέ ὅλα τά ἄλλα ἐκτός ἀπό τόν θόρυβο». Καί μέ ἀφορμή ἐκεῖνο τό περιστατικό ἔλεγε, ὅτι τά πιό πολλά προβλήματα στήν ζωή εἶναι θέμα λογισμοῦ. Ἀκόμη καί ἄν πάρωμε κάποιον ψυχικά διατεταραγμένο, λόγῳ κάποιων συγκυριῶν, γεγονότων, λογισμῶν, λόγῳ στενοχώριας, κλπ., ἄν ὁ παθών συνεχίση νά νικιέται ἀπό τούς ἀντίστοιχους λογισμούς, τότε χειροτερεύει ἡ κατάστασίς του. Αὐτό ἰσχύει καί στά πνευματικά θέματα. Ἄν κανείς νικιέται ἀπό ἕναν λογισμό, καί συνεχίζη νά νικιέται, προχωράει ἡ κατάστασις στό χειρότερο. Ἄν νικάη, δηλ. δέν δέχεται τούς λογισμούς - μάλιστα, τόνιζε ὅτι πρέπει νά τούς περιφρονοῦμε χωρίς νά κάνωμε ἀντιρρητικό πόλεμο, γιατί αὐτό θέλει καί τέχνη καί χρόνο καί κόπο -, ἄν κανείς, λοιπόν, δέν δέχεται τούς λογισμούς πού ἀναφέραμε, τότε, σιγά-σιγά, ξεπερνάει αὐτό τό πρόβλημα, αὐτήν του τήν κατάστασι, καί σιγά-σιγά, μέ τήν ὑπομονή καί τήν θεία Χάρι, βελτιώνεται ἡ ψυχική καί πνευματική του ὑγεία. Ἀλλά, καί ὀργανικά βελτιώνεται. Καί κάτι συναφές μέ τούς θορύβους. Κάποτε τοῦ εἶπαν, ὅτι ἔξω στόν κόσμο, κάποιοι παραπονιοῦνταν ὅτι τούς ἐνοχλοῦσε ὁ πρωϊνός ἦχος τῆς καμπάνας, ὅτι τούς ξυπνοῦσε, κλπ. - Εἶναι τῆς μόδας, τώρα... - Καί ἀπήντησε ὁ Γέροντας: «Ἐδῶ, οἱ πιό πολλοί στριφογυρίζουν καί ξαναστριφογυρίζουν στό κρεββάτι τους, γιατί ἀπό τό ἄγχος καί τήν μελαγχολία καί ἀπό διάφορα, δέν μποροῦν νά κλείσουν μάτι ὅλη νύχτα. Καί τούς πειράζει ὁ πρωϊνός ἦχος τῆς καμπάνας;» Καταλαβαίνετε... Ἕνα ἄλλο: Κάποτε, ἦταν Κυριακή - αὐτό ἔχει σχέσι μέ τό ὅτι θέλουν νά καταργήσουν τήν Κυριακή ὡς ἀργία - καί κάποιος δόκιμος μοναχός, στό Ἅγιον Ὄρος, ἔπλεκε κομποσχοίνι. Ὁπότε τοῦ λέγει ἀπό μόνος του, ὁ Γέροντας, ἐπιτακτικά: ''Σταμάτα. Μή πλέκης, σήμερα εἶναι ἀργία. Δέν πρέπει''. Καί ἐκεῖνος ἀθῶα, ἀλλά καί μέ εἰλικρίνεια, εἶπε: '' Ἔ, Γέροντα, αὐτά τά κομποσχοίνια δέν τά πουλᾶμε. Τά δίνομε εὐλογία ''. Καί σ᾽ αὐτό, ἀπήντησε ἀκόμη πιό δυναμικά ὁ π. Παΐσιος: «Δέν ἔχει σημασία. Ὅποιος προσεύχεται μέ αὐτά - ἄλλο θέμα πῶς θά τό οἰκονομήση, πῶς θά τό καλύψη ὁ καλός Θεός - πάντως ἀπό σᾶς θά παίρνη ἀρνητική εὐλογία». Καί μᾶς ἔλεγε γιά κάποιον νυχτοφύλακα, λαϊκό ἐννοεῖται, πού μία φορά ἐπεσκέφθη τόν π. Παΐσιο καί τοῦ ἔδωσε ἕτοιμα κομποσχοίνια, πού τά εἶχε πλέξει ὁ ἴδιος, μόνος του. Τοῦ τά ἔδωσε, ἐκεῖ στήν Παναγούδα, γιά νά τά μοιράζη ὁ Γέροντας Παΐσιος γιά εὐλογία, γιατί δέν θά εἶχε προφανῶς χρόνο νά φτιάχνη ἀρκετά κομποσχοίνια ὁ Γέροντας, δικά του, γιά νά τά μοιράζη στόν κόσμο ὡς εὐλογία. Ἐδῶ, μία παρένθεσις. Πράγματι, πολλές φορές, ὅπως ξέρετε, ὁ Γέροντας ἔπλεκε κομποσχοίνια γιά νά τά δώση ὡς εὐλογία στούς ἐπισκέπτες του. Ὁπότε, ὁ π. Παΐσιος εἶπε σ᾽ αὐτόν τόν εὐλαβῆ νυχτοφύλακα, ὅτι δέν ἦτανσωστό, δέν εἶναι ἦταν πρέπον, νά τά μοίραζε ὁ ἴδιος ὁ π. Παΐσιος, γιατί δέν ἦταν φτιαγμένα ἀπό τά χέρια του. Καί, καλύτερα, τοῦ πρότεινε, ἦταν νά τά πουλοῦσε κιόλας, γιατί ἦταν οἰκογενειάρχης, εἶχε ἀρκετά παιδιά καί εἶχε ἀνάγκες, ὁ λαϊκός ἐπισκέπτης, ὁ νυχτοφύλακας. Ἐκεῖνος, ὅμως, τοῦ ἀπήντησε λέγοντας: « Ἄ, Γέροντα, δέν εἶναι σωστό. Ἐφ᾽ ὄσον, σάν νυχτοφύλακας πού εἶμαι, τήν ὥρα πού πλέκω τά κομποσχοίνια αὐτά, πληρώνομαι παράλληλα, γιά τήν δουλειά πού κάνω ὡς νυχτοφύλακας. Ὁπότε, δέν δικαιοῦμαι νά βγάλω καί ἄλλα χρήματα, παράλληλα». Καί ἐθαύμασε ὁ πατήρ Παΐσιος καί μᾶς τό ἔλεγε πολλές φορές. Καί μᾶς ἔλεγε, ἐκ τῶν ὑστέρων: ''Τέτοια πνευματική εὐαισθησία δύσκολα βρίσκει κανείς σήμερα ἀκόμη καί σέ μᾶς τούς μοναχούς''. - Ἀπό ἐκεῖ πού δέν τό περιμένει δηλ. πολλές φορές κανείς, βρίσκει ἁγιότητα. ''Προάγουσιν ἡμᾶς'' σέ κάποιες περιπτώσεις, ἄνθρωποι, πού οὔτε κἄν μποροῦμε νά τό φαντασθοῦμε. - Ναί, ναί. Ἀκριβῶς. Ἐπίσης, ἕνα ἄλλο. Κάποτε, τόν ἐπεσκέφθη ἕνας ἱερέας καί τοῦ λέγει: «Γέροντα, κάνω μαθήματα ὀρθοφωνίας γιά νά κάνω πιό καλές ἐκφωνήσεις, ὅταν λειτουργῶ στήν ἐκκλησία, γιά νά βοηθιέται καλύτερα ὁ κόσμος». Καί τοῦ ἀπαντᾶ ὁ Γέροντας Παΐσιος: «Παππούλη, ἄν οἱ ἐκφωνήσεις βγαίνουν ἀπό μέσα, ἀπό τήν καρδιά σου, τότε, θά ὠφελῆται καί ὁ κόσμος. Ἄν ὄχι, ὅπως καί νά τίς λές, δέν θά εἶναι θεάρεστες». Καταλαβαίνετε. - Εἶναι πολύ σοφό αὐτό, καί αὐτό πρέπει νά τό ἀκούσωμε ὅλοι μας, καί οἱ ψάλτες, νά ψάλλωμε ἐκ καρδίας. - Ἀπό μέσα, ναί. Ὅλα τά ἄλλα εἶναι δευτερεύοντα. Μία φορά, ἔτυχε νά εἶμαι μπροστά, ὅταν ἕνας πατέρας τοῦ ἔλεγε, ἔτσι μέ καμάρι, δυνατά. «Γέροντα, τά παιδιά μου τά στέλνω Γαλλικά, Ἀγγλικά, Ἰσπανικά, Γερμανικά, Γυμναστική, φροντιστήρια, Φυσική, Χημεία, Μαθηματικά, κλπ. Κάνω καλά, νομίζω, Γέροντα». Καί τοῦ λέει ὁ π. Παΐσιος, κάνοντας καί μιά κίνησι μέ τό κεφάλι του: «Καί πού τά ἄκουσα, ζαλίστηκα…» Καταλαβαίνετε. - Ἀλλοίμονο στά παιδάκια... - Μία φορά, ὅταν τόν ἐπεσκέφθη ἕνας ὀδοντογιατρός, τοῦ λέγει ἀπό μόνος του: «Γιατρέ, νά βγάζης τά δόντια ἀπό αὐτούς πού μᾶς «δαγκώνουν» καί νά τά βάζης σέ ἐκείνους πού δέν ἔχουν νά φᾶνε». Μιλοῦσε μεταφορικά ὁ Γέροντας, προφανῶς. Καταλαβαίνετε τί ἐννοοῦσε. Ποιοί μᾶς «δαγκώνουν», καί ποιοί δέν ἔχουν νά φᾶνε. Καί ἕνα τελευταῖο. Ὅταν ἤμουν λαϊκός, στήν Θεσσαλονίκη, ἕνας ἀξιόπιστος κύριος, γνωρίζοντας ὅτι θά συναντοῦσα τόν Γέροντα Παΐσιο, μέ παρεκάλεσε νά τοῦ ἀναφέρω ἕνα θαῦμα, πού τοῦ εἶχε κάνει ὁ ἅγιος Ἀρσένιος ὁ Καππαδόκης. Ἐγώ, πῆγα στόν Γέροντα μέ φόρα καί εὐθύς, μετά τό ''εὐλογεῖτε'', τοῦ λέω: «Γέροντα, ὁ τάδε μοῦ εἶπε νά σᾶς ἐνημερώσω γιά τό ἑξῆς θαῦμα πού τοῦ ἔγινε ἀπό τόν Ἅγιο Ἀρσένιο....» Τότε, ὁ π. Παΐσιος, ἀπήντησε σέ ἄλλη συχνότητα, σάν ἀδιάφορος, λέγοντας: « Ἔ, καί;» Τοῦ ξαναλέω: «Μά, Γέροντα, αὐτό ἔγινε ἀπό τόν Ἅγιο Ἀρσένιο». Σάν νά τοῦ ἔλεγα δηλ. ''πῶς καί δέν σᾶς ἐνδιαφέρει;'' Καί μάλιστα ἦταν στίς ἀρχές, μόλις εἶχε ἀναγνωρισθῆ Ἅγιος. Φυσικά, εὑρέθην πρό ἐκπλήξεως, ἀλλά οὔτε τολμοῦσα, οὔτε τό πίστευα μέσα μου γιά νά τοῦ τό πῶ, ὅτι πῶς καί δέν τόν ἐνδιέφερε τόν Γέροντα ἕνα θαῦμα τοῦ Ἁγίου Ἀρσενίου. Μετά μοῦ λέει ὁ Γέροντας, σέ σοβαρό καί ἀρχοντικό ὕφος: «Οἱ Ἅγιοι, σάν Ἅγιοι, εἶναι γιά νά κάνουν καί θαύματα. Ἀλλά εἶναι πολύ γύφτικο νά τά καταγράψουμε ὅλα. Ἐγώ, ἔγραψα δύο-τρία, λίγα θαύματα, τοῦ Ἁγίου Ἀρσενίου γιά νά φανῆ ἡ ἁγιότης του. Ἀπό κεῖ καί πέρα, τά ὑπόλοιπα εἶναι δουλειά τοῦ Θεοῦ καί τῶν Ἁγίων Του». Φυσικά, ἐμεῖς ἀδυνατοῦμε νά ἑρμηνεύσωμε ὅλο τό φάσμα καί τό βάθος καί τό νόημα τῶν λόγων τοῦ Γέροντος Παϊσίου. Ὅμως, ἐπειδή τότε μᾶς ἔκανε μεγάλη ἐντύπωσι, ἁπλῶς τό καταθέτομε εἰς τήν ἀγάπη σας. Αὐτά, π. Ἰωήλ. Πέρασε ἡ ὥρα. Νά μή σᾶς κουράσω ἄλλο. - Ὄχι, Γέροντα. Μᾶς ξεκουράζετε. Ἀντίθετα, ἐμεῖς σᾶς κουράζομε. ''Τί ἀνταποδώσωμεν περί τούτων πάντων'', σεβαστέ Γέροντα Ἀρσένιε; - Χρεία εὐχῶν. - ''Καλόν ἐστίν ἡμᾶς ὧδε εἶναι''. Ἀλλά, εἴδατε, καί οἱ Μαθητές λίγο ἔμειναν ἐπάνω στό Θαβώρ, γιατί κάτω, στά κράσπεδα τοῦ Θαβωρείου, θά ἔπρεπε νά παλαίψουν μέ τά δαιμόνια. Κι ἐσεῖς λίγο θά μείνετε ἀκόμη στήν πτωχή καί ἀκριτική μας Μητρόπολη, καί θά πᾶτε ἐκεῖ πού σᾶς ἔχει τάξει ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὡς ἄγρυπνος φρυκτωρός, ἐπί τῶν ἐπάλξεων τῆς ἀμωμήτου πίστεώς μας. Ἔτι ἅπαξ, σᾶς παρακαλοῦμε νά θυμᾶστε τήν Μητρόπολή μας, τόν μοναχισμό καί τόν λαό, νά ὀρθοτομοῦμε καί νά μένωμε ἀκριβῶς στήν πίστι τῶν Πατέρων μας καί εἴθε, διά πρεσβειῶν τῶν Γερόντων πού ἀνεφέραμε καί ἰδίως τοῦ π. Παϊσίου, ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ νά μᾶς συνοδεύη, νά σᾶς συνοδεύη, νά σᾶς ἐνισχύη, νά εἶσθε στήν διακονία σας, νά πληροφορῆτε τήν διακονία σας, μέ τόν ἀποστολικό λόγο, καί ὅταν θά δώση ὁ Θεός καί θά βρεθοῦμε πάλι μαζί, θά συνεχίσωμε ἐπάνω στίς πατερικές διδαχές. Σᾶς εὐχαριστοῦμε πάρα-πάρα πολύ καί καλή σας δύναμη. - Ἐλπίζω, μέχρι τότε, νά τό μετανοιώσετε… Καί, ἐν κατακλεῖδι, πάλιν εὐγνώμονες εὐχαριστίες γιά τήν ἐδῶ φιλοξενία σας, στόν ἐκλεκτό σταθμό τῆς Μητροπόλεώς σας, ὁ ὁποῖος, τό τονίζομε, τυγχάνει τῆς ὑγιαινούσης σωστικῆς διδασκαλίας. Βέβαια, αἰσθανόμουν πολύ ἄβολα, γιατί εἶχα τήν στοιχειώδη συναίσθησι, ὅτι ἀπευθυνόμουν σέ ἀνθρώπους, πού κατά τό ὀλιγώτερο ἤ περισσότερο, ἐγνώριζαν πολύ καλύτερα ἀπό τήν ἀναξιότητά μου τόν Γέροντα Παΐσιο, καί μέ τήν στενή καί μέ τήν εὐρεῖα ἔννοια, μέ τήν πνευματική ἔννοια, ἀλλά δέν μποροῦσα καί νά μήν ὑπακούσω στήν εὐγενῆ σας πρόσκλησι. Παρακαλῶ, τόν Σεβασμιώτατο, ἐσᾶς κι ὅλους τούς Κονιτσιῶτες, πού ἰδιαίτερα εὐλαβοῦμαι, γιατί καί πολλούς ἀπ᾽ αὐτούς γνωρίζω καί ἔχω ἀγαθές ἀναμνήσεις ἀπό τόν π. Ἰσαάκ καί ἀπό πολλές ἱστορίες πού ξέρω ἀπό τόν π. Παΐσιο, πού συνδέονται μέ τήν Κόνιτσα, κι ἔτσι, καί ἐξ ἰδίων, ἀλλά καί ἐπειδή γίνεται καί μεταφορά συναισθήματος, - ὅπως λέμε -, ἔχω ἰδιαίτερη εὐλάβεια ἐδῶ σέ ὅλους τούς κατοίκους τῆς περιοχῆς καί σᾶς παρακαλω ὅλους νά εὔχεσθε καί νά μέ συγχωρῆτε. Εὔχομαι πρός ὅλους τούς Κονιτσιῶτες καί ἐκτός βέβαια τῆς Κονίτσης, τήν μεγάλη ὄντως εὐλογία πού ἔχετε - καί πού εἴχαμε ὅλοι μας -, τό νά προέρχεται ὁ Γέρων Παΐσιος ἀπό τόν ἡρωικό αὐτόν τόπο σας, αὐτήν τήν εὐκαιρία νά τήν ἀξιοποιήσετε πρός δόξαν Θεοῦ καί ὠφέλειαν ὅλων. Ἀμήν. Γένοιτο. Δι᾽ εὐχῶν σας καί πάλι ευχαριστῶ καί πάλι νά μέ συγχωρῆτε. - Τήν εὐχή σας. Καλή δύναμι. - Τήν δική σας. - Ἀμήν. Ἀρχιμανδρίτης Ἀρσένιος Κατερέλος Ἡγούμενος Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Νικολάου Δίβρης Φθιώτιδος (Ἡ συνέντευξη ἐδόθη στόν ραδιοφωνικό σταθμό - στόν πρωτοσύγγελο π. Ἰωήλ Κωνστάνταρο - τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Δρυϊνουπὀλεως Πωγωνιανῆς & Κονίτσης 13 - 07 – 2013)

Επιστολή Αυτοκράτορος Ιωάννου Βατάτζη προς τον Πάπα Γρηγόριο

ΤΟΥ ΑΟΙΔΙΜΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΥΡΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΔΟΥΚΑ 
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΤΕ ΠΑΠΑΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΝ

Σύμφωνα με τον μεγάλο ιστορικό μας Απ. Βακαλόπουλο, ο Νέος Ελληνισμός απλώνει τις ρίζες του στην αυτοκρατορία τα Νίκαιας, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους, το 1204. Με την παρακάτω επιστολή ο αυτοκράτορας Ιωάννης Γ’ Δούκας Βατάτζης (1222-1254) απαντά σε προηγηθείσα του πάπα Γρηγορίου Θ’ (1227-1241). Η επιστολή μπορεί να εκληφθεί ως το μανιφέστο του Νέου Ελληνισμού, που διακηρύσσει παγκοσμίως τον ασίγαστο πόθο του για την απελευθέρωση του σκλαβωμένου εθνικού  κέντρου και τον αγώνα των Ελλήνων για την διατήρηση της πολιτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς τους, αρχαίας και μεσαιωνικής. Ταυτόχρονα, δείχνει ποια είναι η πρέπουσα απάντηση από πλευράς Ελληνισμού στις προσπάθειες προσέγγισης και στις αξιώσεις του παπισμού.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε το πρώτον υπό του Ι. Σακελλίωνος, Ανέκδοτος επιστολή του αυτοκράτορος Ιωάννου Δούκα Βατάτση προς τον πάπα Γρηγόριον, Αθήναιον τ. 1 (1872), 372-378. Περιλαμβάνεται στο Α. Βακαλόπουλος, Πηγές της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού, Θεσ/νίκη 1965, 50-52.

*****

Ἰωάννης ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ πιστός βασιλεύς καί αὐτοκράτωρ Ῥωμαίων ὁ Δούκας τῷ ἁγιωτάτῳ πάπα τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης Γρηγορίῳ σωτηρίας καί εὐχῶν αἴτησιν.

Οι απεσταλμένοι της μακαριότητάς σου, όταν αφίχθηκαν προς την βασιλεία μου, παρέδωσαν σε αυτή γράμμα, για το οποίο αυτοί διατείνονταν ότι είναι της αγιότητός σου και ισχυρίζονταν ότι έχει σταλεί στην βασιλεία μου˙  η βασιλεία μου, όμως, βλέποντας με αποστροφή την ατοπία των γεγραμμένων, δεν το πολυπιστεύει ότι είναι δικό σου το γράμμα, αλλά κάποιου συντρόφου της εσχάτης ανοησίας, που έχει την ψυχή γεμάτη αλαζονεία και αυθάδεια. Πως θα μπορούσε να νομισθεί διαφορετικός, αυτός που θέλησε με  γράμματα να φερθεί προς την βασιλεία μου με αυτό τον τρόπο, σαν να επρόκειτο για κανέναν των ανωνύμων και άδοξων, ή να πω καλύτερα των αγνώστων και αφανών, αυτός που δεν μπορεί να διδαχθεί το πρέπον, ούτε από την πείρα των πραγμάτων, ούτε από το μέγεθος της εξουσίας; Αντίθετα, η αγιότητά σου έχει στολισθεί με φρόνηση και διάκριση διαφορετική από των πολλών. Γι’ αυτό και με δυσκολία το είχε η βασιλεία μου να πιστεύει ότι είναι δικό σου το γράμμα, πολύ δε περισσότερο ότι γράφτηκε αυτό για να σταλεί στην βασιλεία μου.

Αυτό το γράμμα τόνιζε, ότι στο δικό μας γένος των Ελλήνων βασιλεύει η σοφία, και,  ωσάν να πρόκειται για πηγή, από αυτήν παντού ανέβλυσαν σταγόνες˙  και είναι το σωστό για μας, που λάμπουμε από τέτοια διάκριση, να μην αγνοούμε την αρχαιότητα του θρόνου σου˙ σαν να πρόκειται για την απόδειξη κάποιου μεγάλου θεωρήματος που χρειάζεται μεγάλη σοφία για να το καταλάβει κανείς. Αν και ποιος από μας έχει  ανάγκη της σοφίας, για να καταλάβει ποιος είσαι και τι είδους είναι ο θρόνος σου;  Διότι αν ήταν και αυτός τοποθετημένος επάνω στα σύννεφα ή βρίσκονταν κάπου στα ψηλά, θα μας ήταν ίσως απαραίτητη κάποια μετεωρολογική γνώση, για ν’ αναγνωρίσουμε την φύση και σύστασή του, μαζί με τις θύελλες και τους κεραυνούς και όλα τα υπόλοιπα, όσα από την φύση τους φτιάχτηκαν για να βρίσκονται στα υψηλά˙ επειδή όμως είναι στηριγμένος στη γη, και δεν διαφέρει σε τίποτα από τους άλλους θρόνους, που φτιάχτηκαν ν’ αντέχουν αρχιερείς, πως λοιπόν να μην είναι πρόσφορη σε όλους; Ότι, βέβαια, από το δικό μας γένος άνθησε η γνώση και το αγαθό αυτής και διαδόθηκε στους άλλους, όσους φροντίζουν με επιμέλεια για την απόκτηση και την άσκησή της, αυτό σωστά ειπώθηκε. Εκείνο όμως πως αγνοήθηκε, ή και αν δεν αγνοήθηκε,  πως παρασιωπήθηκε,  το ότι μαζί με την σοφία που βασιλεύει σε μας, κληροδοτήθηκε στο δικό μας γένος η κοσμική αυτή βασιλεία από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, ο οποίος φρόντισε να προσθέσει στην εξουσία το σεμνό και το τίμιο, δια της ανταποκρίσεως στην του Χριστού κλήση; Διότι ποιος απ’ όλους αγνοεί ότι η κληρονομιά της διαδοχής του μεταβιβάστηκε στο δικό μας γένος και εμείς είμαστε οι κληρονόμοι και διάδοχοί του;

Έπειτα, εσύ ζητάς από μας να μην αγνοήσουμε  τον δικό σου θρόνο και τα προνόμιά του˙ πως εμείς δεν θα ανταπαιτήσουμε από σένα να μην παραβλέψεις  και ν’ αναγνωρίσεις το δικό μας δικαίωμα στην εξουσία και το κράτος της Κωνσταντινουπόλεως, το οποίο έλαβε την αρχή από των χρόνων του Μεγάλου Κωνσταντίνου, και αφού πέρασε από πολλούς άρχοντες μετά από εκείνον του δικού μας γένους, και παρατάθηκε για μια ολόκληρη χιλιετία, έφθασε μέχρι εμάς; Για παράδειγμα οι ιδρυτές της δυναστείας μου, αυτοί από το γένος των Δουκών και των Κομνηνών, για μην αναφέρω και τους άλλους, οι οποίοι κατάγονται από  γένη ελληνικά˙ αυτοί λοιπόν της δικιάς μου γενιάς, κατείχαν την αρχή της Κωνσταντινουπόλεως επί εκατοντάδες ετών˙ τους οποίους δηλαδή και η εκκλησία της Ρώμης και οι ιεραρχικώς προϊστάμενοί της τούς αναγόρευαν αυτοκράτορες Ρωμαίων. Πως λοιπόν σου φαινόμαστε ότι από πουθενά δεν έχουμε την αρχή και τη βασιλεία, ενώ ο Ιωάννης της Πρετούνας [1]  χειροτονήθηκε από σένα βασιλεύς; από πού το πρέπον στη βασιλεία του ευσεβούς και μεγάλου Κωνσταντίνου; ποιανού το επ’ αυτής δικαίωμα παρά αυτού που ήδη επικρατεί σ’ αυτή; Γιατί ούτε και η δική σου τίμια κεφαλήδεν επαινεί κάπου την άδικη γνώμη και την πλεονεκτική χείρα, και δεν τοποθετεί στη μοίρα του δικαίου την ληστρική και μιαιφόνο διάθεση, από την οποία διεφθάρησαν εξαρχής οι Λατίνοι και εκστράτευσαν εναντίον μας με ωμότητα τόση, όση δεν επέδειξαν ούτε οι Ισμαηλίτες στα μέρη της Συρίας και τη Φοινίκης˙ τους οποίους ο Θεός των εκδικήσεων τιμώρησε αξίως της ασεβείας τους. Εμείς δε, αν και αναγκαστήκαμε βίαια να μετακινηθούμε, κατέχουμε αμετακίνητα και αμετάπτωτα το δικαίωμα στην αρχή και το κράτος, με τη χάρη του Θεού˙ διότι αυτός που βασιλεύει, έθνους και λαού και πλήθους λέγεται ότι άρχει και εξουσιάζει και όχι λίθων και ξύλων, αυτών που συνιστούν τα τείχη και τους πύργους.

Περιείχε κι αυτό, τούτο το γράμμα˙ ότι δηλαδή οι κήρυκες της τιμιότητάς σου, περιτρέχοντες όλο τον κόσμο, ανακοίνωναν την σταυροφορία˙ και μαζεύτηκε μεγάλο πλήθος αριθμού ανδρών πολεμιστών και μάχιμων, σε διεκδίκηση της αγίας γης˙  από τους οποίους θ’ αφανιστεί το πλήθος των εχθρών και θα λάμψει το καλό της ειρήνης. Όταν ακούσαμε εμείς αυτά,  πληρωθήκαμε θυμηδίας και γίναμε έμπλεοι καλών ελπίδων, σκεπτόμενοι, όπως ήταν φυσικό, ότι οι εκδικητές αυτοί των Αγίων Τόπων θ’ αρχίσουν την εκδίκηση από την δικιά μας πατρίδα και θα υποβάλουν τους κατακτητές της σε ένδικη τιμωρία, επειδή βεβήλωσαν αγίους οίκους, επειδή σύλησαν αγία σκεύη, επειδή επέδειξαν κάθε είδους ανοσιούργημα κατά Χριστιανών.Επειδή όπως ήρθε το γράμμα, καλούσε βασιλέα της Κωνσταντινουπόλεως τον Ιωάννη, και τον ονόμαζε υιό αγαπημένο της δικής σας τιμιότητας˙  ο οποίος προ πολλού κατέλυσε αυτό τον βίο, για σένα όμως είναι ζωντανός και ενεργητικός, και σε βοήθεια και συνεργασία αυτού έλεγε [το γράμμα] ότι εξοπλίζονται οι νέοι αυτοί σταυροφόροι˙ γι’ αυτό παραιτούμαστε από το να σκεφτούμε κάτι καλό γι’ αυτά τα κηρύγματα και τις προετοιμασίες, και γελάμε,  αναλογιζόμενοι την ειρωνεία κατά των Αγίων Τόπων και τα παιχνίδια εις βάρος του Σταυρού˙ τα οποία εξαιτίας ιδιοτελών πλεονεξιών, επινοήθηκαν από τους περισσότερους και είναι εύσχημη πρόφαση και συγκάλυψη φίλαρχης και φιλάργυρης διάθεσης.

Επειδή ήθελε να μας νουθετήσει η τιμιότητά σου μέσω αυτού του γράμματος, και μας παραινούσε να μην παρενοχλούμε του φίλου σου Ιωάννη τη βασιλεία (αυτό είναι το ωφέλιμο και σωτήριο για την δική μου βασιλεία, [έλεγε]), θα ήθελε η δική μου βασιλεία να γνωρίζει η δική σου τιμιότητα, ότι δεν ξέρει η δική μου βασιλεία που είναι η επικράτεια και η εξουσία αυτού του Ιωάννη, σε ποιο μέρος της γης ή της θάλασσας, ούτε και επιθύμησε ποτέ κάτι από τα δικά του συμφέροντα. Αλλά αν ο λόγος γίνεται για την Κωνσταντινούπολη, ως του άμεσου ενδιαφέροντος εκείνου, και ημών ως αδίκως ιδιοποιουμένων αυτήν, εκείνο διαβεβαιώνουμε και δηλώνουμε στην αγιότητά σου και σε όλους τους Χριστιανούς, ότι ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΥΣΟΥΜΕ ΝΑ ΜΑΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΠΟΛΕΜΟΥΜΕ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΥΝ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΑ ΑΔΙΚΟΥΣΑΜΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΘΕΙΑ ΚΑΙ ΙΕΡΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΑ, ΑΝ ΔΕΝ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΜΕ ΟΛΗ ΜΑΣ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΓΙ’ ΑΥΤΑ. Αν κάποιος αγανακτεί μαζί μας επειδή πράττουμε αυτά και δυσχεραίνει και εξοπλίζεται εναντίον μας, έχουμε κι εμείς τα μέσα για ν’ αμυνθούμε από αυτόν˙  πρώτα τον Θεό της δικαιοσύνης, ο οποίος βοηθά όσους αδικούνται και αντιτάσσεται και είναι δυσμενής σε όσους αδικούν˙ έπειτα υπάρχουν και σε μας άρματα και ίπποι και πλήθος μάχιμων ανδρών και πολεμιστών, οι οποίοι πολλές φορές ανταγωνίστηκαν αυτούς τους σταυροφόρους και δεν βρέθηκαν δεύτεροι κανενός.  Και συ, ως μιμητής του Χριστού και διάδοχος του κορυφαίου των αποστόλων, και γνώστης των θείων και των ανθρώπινων και των νομίμων θεσμών, θα πρέπει να μας επαινέσεις που ριψοκινδυνεύουμε και μαχόμαστε υπέρ της πατρίδος και της συγγενούς αυτής, ελευθερίας.Διότι πως θα μπορούσαμε να ανεχθούμε, βλέποντας έτσι περιυβρισμένη, να έχει χάσει ολότελα την πρώτη δόξα και να έχει καταντήσει άντρο φονιάδων και σπήλαιο ληστών;
    Αλλά αυτά, αν θέλει ο Θεός, θα βρουν τέλος. Η βασιλεία μου επιθυμεί πολύ και ποθεί, να διατηρεί το απαιτούμενο σεβασμό για την εκκλησία της Ρώμης που είναι υπό σου,  και να την τιμά ως θρόνο του κορυφαίου των αποστόλων, και με την αγιότητά σου να έχει σχέση και τάξη υιού και να πράττει όσα αποβλέπουν σε τιμή και περιποίηση αυτής, μόνο αν και η δική σου αγιότητα δεν θελήσει να αγνοήσει περαιτέρω το δίκαιο που ανήκει στη δική μου βασιλεία, ούτε ανεπίσημα έτσι και ιδιωτικά να κάνει επαφή μέσω γραμμάτων.  Η μεν βασιλεία μου έφερε χωρίς λύπη την αμορφωσιά του γράμματος, για να ειρηνεύει με την αγιότητά σου και στους κομιστές συμπεριφέρθηκε με ήπιο τρόπο. 

Μετάφραση κειμένου στα Νέα Ελληνικά: http://www.impantokratoros.gr/

(η έμφαση δική μας).

1) Πρόκειται για τον Jean de Candia-Nevers, γιο του Erard II, κόμη de Brienne. Ο Jean de Brienne έγινε βασιλεύς της Ιερουσαλήμ το 1210, όταν παντρεύτηκε την Μαρία, κόρη του Κορράδου Μομφερατικού. Διατήρησε τον τίτλο μέχρι το 1225, οπότε και πέρασε στον Φρειδερίκο Β’ Βαρβαρόσσα, μέσω του γάμου του με την Ισαβέλλα (ή Γιολάντα εγγονή του Κορράδου). Το 1229 έλαβε πρόσκληση από τους Φράγκους της λατινοκρατούμενης Ελλάδος, ν’ αναλάβει τον θρόνο της Κωνσταντινούπολης, ως αντιβασιλέας (Γεώργιος Ακροπολίτης, Χρονική Συγγραφή §27). Αποδέχθηκε την πρόσκληση με την προϋπόθεση να παντρευτεί ο νόμιμος διάδοχος Βαλδουίνος Β, γιος του Πέτρου de Courtenay, την δεύτερη κόρη του Μαρία (από την τρίτη του σύζυγο, Berenguela της Λεόν). Πέθανε το 1237 terminus post quem για την επιστολή. Ο Ιωάννης Βατάτζης γνώριζε πολύ καλά ότι όταν ο Jean de Brienne ανέλαβε τον θρόνο της Κωνσταντινούπολης είχε χάσει τον τίτλο του βασιλιά, κάτι που τονίζει στην απάντησή του στον πάπα.

πηγή

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΟΥΚΑΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ ο Ελεήμων

   Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΟΥΚΑΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ ο Ελεήμων, γεννήθηκε το 1193 στο ιστορικό Κάστρο της Θράκης, στο Διδυμότειχο. Καταγόταν από οικογένεια η οποία βρισκόταν κοντά στη βασιλική σύγκλητο, αφού ο παππούς του Κωνσταντίνος, ο Βατάτζης λεγόμενος, ήταν Στρατοπεδάρχης του βασιλέως Μανουήλ του Κομνηνού.

   Όταν κοιμήθηκαν οι γονείς του Ιωάννη, του άφησαν πολύ μεγάλη περιουσία, την οποία όμως ως σώφρων εκείνος, μοίρασε στους φτωχούς, καθώς και σε αφιερώματα στους Ιερούς Ναούς και τις Εκκλησίες, διότι “μακάριοι οι αγαπώντες την ευπρέπειαν του οίκου Σου”…

   Στη συνέχεια ο Ιωάννης, μια που η Κωνσταντινούπολη ήταν στα χέρια των Φράγκων, κατευθύνθηκε στο Νύμφαιο της Βιθυνίας, όπου και ήταν η έδρα της αυτοκρατορίας μας, αφού από το 1204 ο Πόλη είχε αλωθεί και κατακυριευθεί με δόλο από τους “Σταυροφόρους” και νέος αυτοκράτωρ είχε ανακηρυχθεί στη Νίκαια της Βιθυνίας ο ευσεβέστατος Θεόδωρος Λάσκαρης, ο ποιητής της Μεγάλης Παράκλησης στην Παναγιά, την οποία και ψάλλουμε εναλλάξ με την Μικρή, κάθε ημέρα, από την 1^η έως τις 15 Αυγούστου!

   Εκεί κατέφυγε λοιπόν ο Ιωάννης, για να βρει ένα θείο από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν Ιερεύς στα ανάκτορα του Θεοδώρου Λάσκαρη. Έτσι, γνωρίστηκε με τον καλό βασιλέα, αλλά ούτε στιγμή δεν υπερηφανεύτηκε για εκείνη τη συναναστροφή του, αλλά εξακολούθησε να είναι φιλικός και ταπεινός με όλους, ευπρόσιτος, πράος, άκακος, γαλήνιος, σεμνός και πάντα ήρεμος στο διάλογο. Έτσι, με όλα αυτά τα χαρίσματα, ήταν αξιαγάπητος τόσο, που η αρετή του έλαμψε μπροστά στα μάτια του Αυτοκράτορα Θεοδώρου, ο οποίος και του έδωσε ως σύζυγο τη θυγατέρα του Ειρήνη. Για να τη λάβει όμως γυναίκα του, χρειάστηκε να μονομαχήσει με το Λατίνο Κόραδο, που καυχιόταν για τη δύναμή του! Όμως ο Ιωάννης Βατάτζης τον νίκησε, λέγοντας “Κύριε Ιησού Χριστέ, βοήθει μοι”, σαν δεύτερος Νέστορας!

   Όταν ο βασιλιάς-υμνογράφος του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα κοιμήθηκε, ανέλαβε την Αυτοκρατορία ο ίδιος στα 1222 μ.Χ., ως Ιωάννης Γ’ Δούκας Βατάτζης. Και από τότε έδειξε για μια ακόμη φορά, πόσο σοφή ήταν η εκλογή του Θεόδωρου. Έγινε λοιπόν από τότε ο Ιωάννης, ο προστάτης των αδικουμένων, ο δικαιότατος κριτής, η πηγή η αστείρευτη της ελεημοσύνης, τόσο, που του δόθηκε το προσωνύμιο Ελεήμων!!!

   Ήταν ακόμη ευσεβής και πιστός στην Ορθοδοξία βασιλεύς και όχι μόνο έδειξε, αλλά και κατάφερε με το ζήλο του να βαπτιστούν Χριστιανοί όλοι οι Ιουδαίοι της επικράτειάς του!!!

   Επίσης, προσπάθησε τα μέγιστα, να γίνει η επανΕνωση των Εκκλησιών, δηλαδή να αναγνωρίσει η Δύση το ορθό Δόγμα. Κατάφερε μάλιστα να αποσταλούν πρέσβεις από τον Πάπα Γρηγόριο Θ’ και να αρχίσει διάλογος, προεξάρχοντος από τη δική μας πλευρά του τότε Πατριάρχου Γερμανού του νέου. Ο Ιωάννης θα κατάφερνε τότε το ευχόμενο, αλλά δυστυχώς οι Δυτικοί δεν θέλησαν στο τέλος να αφαιρέσουν την αντιορθόδοξη προσθήκη από το Σύμβολο της Ορθής Πίστεως, δηλαδή το “και εκ του Υιού εκπορευόμενον”…

   Ο Βατάτζης, υπήρξε ο προστάτης και συμπαραστάτης της αγροτικής και αστικής τάξης και επιδίωκε διαρκώς την άνοδο του βιοτικού επιπέδου κυρίως των γεωργών και κτηνοτρόφων, αφού για να τους βοηθήσει έκανε μεγάλη απογραφή (κάτι σαν Εθνικό Κτηματολόγιο) και επίταξε κατόπιν τεμάχια γης από τους μεγαλοκτήμονες και τους αριστοκράτες και τα διένειμε σε όλους τους φτωχούς υπηκόους του, ώστε να ζουν άνετα και ανθρώπινα!!! Στάθηκε αληθινός “πατέρας των Ελλήνων”, πατάσσοντας με κάθε τρόπο την εκμετάλλευση του λαού, νιώθοντας κάθε λεπτό όχι σαν απλός βασιλιάς, αλλά ως ταγμένος από το Θεό να βοηθάει το λαό του και τους αδικουμένους! Έλαβε ακόμη και μέτρα οικονομίας τέτοια, που απαγόρευαν τη σπατάλη του ιδιωτικού πλούτου, ενώ ίδρυσε φιλανθρωπικούς και ευκτήριους οίκους, πτωχοκομεία, νοσοκομεία, γηροκομεία, βιβλιοθήκες, έχτισε Ναούς και βοήθησε αποφασιστικά τα Μοναστήρια μας.

   Μάλιστα τέτοια ήταν η πολιτική ποιότητά του, που όταν κάποτε συνάντησε το γιο του Θεόδωρο στο κυνήγι να φορά πολυτελή ρούχα, αρνήθηκε να τον χαιρετήσει! Και όταν το παιδί του τον ρώτησε σε τι είχε σφάλει, ο Ιωάννης απάντησε ότι εκείνα τα μεταξωτά και χρυσούφαντα που φορούσε ο γιος του ήταν από το αίμα του λαού του και πως θα έπρεπε να ξέρει ότι κάθε έξοδο, πρέπει να γίνεται για τον λαό, διότι ο πλούτος των βασιλέων, στο λαό ανήκει!!!

   Η πίστη του στο Θεό ήταν πολύ μεγάλη και τον βοήθησε αποφασιστικά σε κάθε του βήμα, όπως και τότε που χρειάστηκε να μονομαχήσει με τον σκληρόΑζατίνη, Σουλτάνο του Ικονίου, που συχνά πυκνά λεηλατούσε τις πόλεις μας που ήταν κοντά στον ποταμό Μαίανδρο. Άκουσε τότε νοερά θεία φωνή, που του έλεγε:

   “Ο σταυρωθείς εγήγερται, ο μεγάλαυχος πέπτωκεν, ο καταπεσών και συντριβείς ανώρθωται” και πήρε ευθύς τέτοια δύναμη, ώστε όρμησε και κατανίκησε τον τρομερό Σουλτάνο!!!

   Ποτέ ο Ιωάννης Βατάτζης δεν έβγαζε από το νου του το μεγάλο ποθούμενο, την ανάκτηση της Κωνσταντινουπόλεως και την ανασύσταση της Ελληνοχριστιανικής Αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό εργάστηκε και προς την κατεύθυνση αυτή με όλη τη δύναμη της ψυχής του. Σώφρων, συνετός και προνοητικός στην πολιτική του, αν και είχε εκλέξει ικανότατους στρατηγούς, επιδίωκε την αποφυγή των μαχών. Γνώριζε να μην αναλαμβάνει τίποτε πριν το προπαρασκευάσει κατάλληλα, ενώ είχε βαθιά ευσέβεια και έδειχνε σεβασμό και στον πιο απλοϊκό μοναχό. Ο λαός τον αγαπούσε και η Εκκλησία προσευχόταν με χαρά για αυτόν! Και εκείνος, ακόμη πιο πολύ προχωρούσε προς τον ιερό σκοπό της πατρίδας.

   Νίκησε τους Λατίνους που κρατούσαν όμως ακόμα σκλαβωμένη την Πόλη και τους επέβαλε τη συνθήκη του 1225, με την οποία κατελάμβανε όλα τα Μικρασιατικά εδάφη, εκτός από αυτά που ήταν κοντά στη Νικομήδεια και απέναντι από την Κωνσταντινούπολη.

   Κατασκεύασε κατόπι ισχυρό στόλο και ελευθέρωσε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Ικαρία, Κω και άλλα νησιά του Ελληνικού Αρχιπελάγους, υπολογίζοντας σωστά ότι κουμάντο στο Αιγαίο κάνει όποιος έχει στόλο και άρα οι Λατίνοι χωρίς πολεμικά πλοία και βάσεις, δεν θα κρατούσαν για πολύ ακόμη τη Θεοφύλακτη. Έπιασε λοιπόν και τα Στενά της Έλλης (Ελλήσποντος) και επιχείρησε τις πρώτες επιθέσεις στα περίχωρα της Βασιλίδας, πετυχαίνοντας στα 1225 να απελευθερώσει τη στρατηγικά σημαντική Αδριανούπολη! Ο δρόμος πια για την Πόλη του Κωνσταντίνου ήταν ανοιχτός!

   Στα ανατολικά προελαύνουν εκείνο τον καιρό οι Μογγόλοι, που νικούν το Σουλτάνο του Ικονίου, ο οποίος αναγκάζεται να ζητήσει συνθήκη με τη Νίκαια, παύοντας προς το παρόν να αποτελεί κίνδυνο, λύνοντας τα χέρια του Βατάτζη, που κατατροπώνει τώρα και τους Βουλγάρους στα 1246 και ελευθερώνει το κομμάτι Αξιός - Έβρος ποταμός, ενώ οι καμπάνες κοντεύουν να σπάσουν από τη χαρά τους όταν ο Ιωάννης Βατάτζης, ο Άγιος Βασιλιάς, μπαίνει με συγκίνηση στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας μας, στην Πόλη του Αγίου Δημητρίου, στη Συμβασιλεύουσα Θεσσαλονίκη, τον Δεκέμβριο της ίδιας ευλογημένης χρονιάς!

   Όμως, η καλή του σύντροφος, η Ειρήνη Λάσκαρι, κλείνει για πάντα τα μάτια της και κείνος θα κρατήσει για πάντα μέσα του ανεξίτηλη τη γλυκιά μνήμη της. Όμως ξέρει πως ο εαυτός του δεν του ανήκει, αλλά αξίζει να το κάνει κάθε μέρα θυσία για το λαό του και την πατρίδα! Έτσι ο Ιωάννης, έχοντας αναπτύξει μια φιλία με το Γερμανό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β’, δέχεται να γίνει ο γάμος του με την κόρη του Φρειδερίκου Κωνσταντία, ως επισφράγησημιας πανίσχυρης συμμαχίας, που θα τρομάξει την Ευρώπη και ιδίως τους Λατίνους, που πιέζονται τώρα πανταχόθεν.

   Αλλά, ενώ ο Ιωάννης Βατάτζης έφτιαξε ένα πανίσχυρο κράτος από τις στάχτες του Βυζαντίου και είχε σφίξει ασφυκτικά τον κλοιό γύρω από την Κωνσταντινούπολη, στις 4 Νοεμβρίου του 1254 αφήνει την τελευταία πνοή του, επάνω στο δρόμο για το όνειρο, επάνω στο δρόμο για το καθήκον, την Πίστη του Θεού, το Χρέος για την Πατρίδα, την Αγάπη για το λαό…

   Το τίμιο σώμα του ευσεβεστάτου, δίκαιου, γενναίου και ελεήμονος βασιλέα, ενταφιάστηκε σε ένα Μοναστήρι που είχε κτίσει ο ίδιος και το είχε ονομάσει Σώσανδρα, ενώ αργότερα δια θαυμαστής αποκαλύψεως ο ίδιος ο Ιωάννης, ζήτησε να μετακομισθεί το λείψανό του στη Μαγνησία (της Μικράς Ασίας). Όταν όμως πήγαν να ανοίξουν τον τάφο για να εκτελέσουν τη μετακομιδή, αντί να βγει η γνωστή δυσωδία, μια γλυκιά ευδία απλώθηκε τριγύρω, σαν να είχε ανθίσει απότομα κήπος αρωματικός! Αλλά δεν ήταν μονάχα αυτό. Ο νεκρός φαινόταν σαν να κάθεται επί βασιλικού θρόνου, χωρίς να έχει καμιά μελανότητα, καμιά δυσωδία, κανένα απολύτως σημείο που να φανέρωνε πως ήταν νεκρός!!! ΕΠΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ήταν μέσα στον τάφο και το χρώμα του σώματός του ήταν όπως κάθε φυσιολογικού εν ζωή ανθρώπου! Έμοιαζε πραγματικά σαν ένας ολοζώντανος, αλλά ΜΑΡΜΑΡΩΜΕΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ!!! Και μάλιστα και αυτά ακόμη τα ρούχα του επίσης είχαν διατηρηθεί επί επτά χρόνια αδιάφθορα και έμοιαζαν σαν να είχαν μόλις ραφθεί!!! Γιατί έτσι αντιδοξάζει ο Θεός εκείνους που Τον δοξάζουν στη γη!

   Μάλιστα από τότε το τίμιο λείψανο του Αγίου βασιλέως Ιωάννη Δούκα Βατάτζη του Ελεήμονος έδωσε πάμπολλα θαύματα, γιατρεύοντας θαυματουργικάΧάρητι Θεού ασθένειες, διώκοντας δαίμονες και θεραπεύοντας ένα σωρό πάθη, με την κατοικούσα εν αυτώ Χάρη του Αγίου Πνεύματος!

   Αναφέρεται -όπως σημειώνεται σε ημερολόγιο που εξέδωσε το 2001 η Ιερά Μητρόπολη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου- ότι μέχρι το 1992 “η μνήμη του αυτοκράτορα Ιωάννου του Ελεήμονος ετιμάτο κάθε χρόνοστην εκκλησία της Μαγνησίας, την οποία έκτισε ο ίδιος και στην οποία βρήκε την τελευταία ανάπαυσή του, καθώς και στο Νυμφαίον, την αγαπημένη του κατοικία” (Οστρογκόρσκυ).

   Όμως τι απέγινε ο Ναός εκείνος; Τι απέγινε το άφθαρτο λείψανο του “Μαρμαρωμένου Βασιλιά”; Τι σχέση έχει με το “θρύλο” και ποια με τις προφητείες για ανάκτηση της Πόλης, που τόσο και ο ίδιος είχε πασχίσει;

   ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΧΟΜΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΟΠΟΥ ΑΝΑΠΑΥΕΤΑΙ! ΠΟΙΟΙ ΤΟΝ ΕΙΔΑΝ ΚΑΙ ΠΟΤΕ:http://www.noiazomai.net/spilaio.html.

***

   ΣΗΜΕΡΑ, η μνήμη του Αγίου Ιωάννη Δούκα Βατάτζη του Ελεήμονος, τιμάται και εορτάζεται στο βυζαντινό Διδυμότειχο, επάνω στην Εκκλησιά του Χριστού Σωτήρα του κάστρου, όπου και υπάρχει σαν θησαυρός η φορητή εικόνα του Αγίου, δημιούργημα της λαϊκής τέχνης του 1958, που πάνω της έχει γραμμένο και το Απολυτίκιό του:

“ Τον λαμπρόν Βασιλέα και των πιστών μέγα καύχημα και των νυμφαίων το κλέος, Ιωάννην τιμήσωμεν, εν ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς, την μνήμηνεπιτελούντες αυτού, συμφώνως ανακράζοντες. Δόξα τω σε Δοξάσαντι, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα των ενεργούντι δια σου πάσιν ιάματα”

Πατέρας Νεκτάριος στο Hellas FM: Μετάνοια αδερφοί μου, μετάνοια! Να μειώσει ο Κύριός μας το Επιτίμιο...

Να πάρουμε την Πόλη και να δοξασθεί μέσω των Ελλήνων Ρωμιών το Άγιο όνομα του Θεού μας!

ΨΗΓΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ και ΟΡΘΟΠΡΑΞΙΑΣ από την Αμερική.
ΕΝΟΤΗΤΕΣ και ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ από την ομιλία του ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ ΜΟΝΑΧΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ της Καλύβης ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ, ΣΚΗΤΗ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ, Ι.Μ. ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙΟΥ στο ομογενειακό ραδιόφωνο Hellas FM στις ΗΠΑ.
1) Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑ μοχλός για την πρόοδο του Έθνους.

2) Η ΥΠΟΔΟΧΗ της ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ στο Αγιώνυμο Όρος «νέα ιστορικά στοιχεία από τους εκκλησιαστικούς κώδικες» (Αυτή η επίσκεψη σύμφωνα με την παράδοση πραγματοποιήθηκε το 50 μ.Χ.)

3) ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΑΡΒΑΝΙΤΙΣΣΑ, το παρελθόν, το σήμερα, το μέλλον της ΡΩΜΗΟΣΥΝΗΣ.

Ο Άγ. Κοσμάς ο Αιτωλός επιβεβαιώνει ιστορικά την ουσιαστική διαφορετικότητα των εννοιών των όρων Αρβανιτιά (Β.Ήπειρος) και Αλβανία.

4) Εμφάνιση της ΠΑΝΑΓΙΑΣ στον ραδιοφωνικό σχολιαστή της εκπομπής πριν γίνει αυτή !!!

«ΠΟΙΟΣ ΕΙΣΑΙ ΕΣΥ ΠΟΥ ΣΤΑΜΑΤΑΣ ΕΝΑΝ ΜΟΝΑΧΟ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ»
Πράγματι ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ Ο ΘΕΟΣ ΕΝ ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ ΑΥΤΟΥ.

Η εκπομπή πραγματοποιήθηκε την περίοδο της Πεντηκοστής του 2013.

πηγή

Ο Οικουμενισμός και τα έξι κουταλάκια!

Ο Αρχιεπίσκοπος τίμησε την κυρία Μαρούλα Κυθρεώτου

Romfea, 03 Νοεμβρίου 2013, Ι. Αρχιεπ. Αθηνών

Εἶναι λογικὸ νὰ μὴν προλαβαίνει ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ οἱ Ἱεράρχες μας (ὡς ὁ Δωδώνης) νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ σοβαρὰ θέματα, ὅπως τὸ θέμα τῆς Παναιρέσεως τοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Διότι ἔχουν εὐαισθησίες, τῶν ὁποίων τὴν σπουδαιότητα καὶ προτεραιότητα ἀδυνατοῦμε νὰ κατανοήσουμε, ἐμεῖς οἱ «κοινοὶ θνητοί»!

Εἶναι πράγματι ἀνθρωπίνως ἀδύνατο νὰ βροῦν χρόνο γιὰ νὰ ἐξετάσουν τὸ χρόνιο αἴτημα πολλῶν πιστῶν ὡς πρὸς τὴνπαναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, τὶς αἱρετικὲς ντιρεκτίβες τοῦ Μεσσηνίας, τοῦ Δημητριάδος, τοῦ Καλαβρύτων, τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν κ.λπ., καθὼς ἀναλώνονται στὶς ἐθιμικὲς ἐπισκέψεις, στοὺς ἑορτασμοὺς προσωπικῶν γεγονότων καὶ τὶς πανηγύρεις, ἢ τὴν σημερινὴ ἀπονομὴ παρασήμου γιὰ «ἕξι ἀσημένια κουταλάκια» ποὺ δώρισε μία συμπαθὴς «κυρία Μαρούλα Κυθρεώτου»!

Ἐξ ἄλλου, ποιός θὰ μπορέσει νὰ ἐλέγξει τὸν Ἀρχιεπίσκοπο γι’ αὐτὴ του τὴν πράξη; Θὰ τὸν «κολλήσει στὸν τοῖχο», θυμίζοντάς του τὸν Χριστό καὶ τὸν ἔπαινο γιὰ τὸ δίλεπτο τῆς χήρας!

Ἂς δοῦμε λοιπόν, τὸ παρακάτω ρεπορτάζ ποὺδημοσίευσε ἡ Romfea ὡς «ektakta-nea» :

«Με το παράσημο της Αγίας Φιλοθέης τίμησε σήμερα το πρωί ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος (σ.σ. στὴν Κύπρο ὅπου βρίσκεται) την κυρία Μαρούλα Κυθρεώτου σε ένδειξη ευγνωμοσύνης της Εκκλησίας προς τον κυπριακό λαό για τη βοήθεια που έχει προσφέρει στα συσσίτια της Εκκλησίας.

Η κυρία Κυθρεώτου είχε χαρίσει κατά τη συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης και βοήθειας για τα συσσίτια της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών "τη μοναδική της προίκα" όπως είχε πει τότε στον ιερέα του Ι. Ναού του Αγίου Γεωργίου στη Λευκωσία.

Έξι ασημένια κουταλάκια που της είχαν χαρίσει η μητέρα της που προηγουμένως είχε η γιαγιά της.

Ήταν η μοναδική περιουσία η κυρία Κυθρεώτου που ερχόταν από τα Κατεχόμενα και τα πρόσφερε για τα συσσίτια της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. 

Ο Μακαριώτατος τίμησε την κυρία Κυθρεώτου σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί στην περιοχή Λατσιά της Λευκωσίας υπογραμμίζοντας πως στο πρόσωπό της τιμάται με το παράσημο της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών όλος ο κυπριακός λαός για τη βοήθεια που έχει προσφέρει στην Ελλάδα μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης».

Romfea.gr/ektakta-nea-2/20083-2013-11-03-11-16-19

πηγή

Όσιος Ποιμήν ο Ζωγραφίτης (+1620)

Σπουδαίος εικονογράφος και κτήτορας ναών, ασκητής και ιεραπόστολος.

Γεννήθηκε στη Σόφια της Βουλγαρίας από πολύ ευσεβείς γονείς, την ήμερα της εορτής των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, και γι΄αυτό στο βάπτισμα έλαβε το όνομα Παύλος.

Σε νεαρή ηλικία ήλθε στο Άγιον Όρος, στη μονή Ζωγράφου, κι έγινε μοναχός με το όνομα Ποιμήν. Με μεγάλο ζήλο προχώρησε στους μοναχικούς αγώνες και στα τριάντα του χρόνια χειροτονήθηκε Ιερέας. Αργότερα βγήκε από το μοναστήρι στην έρημο κι έζησε μόνος με νηστεία και προσευχή σαν τον όσιο Κοσμά τον Ζωγραφίτη.

Σε ηλικία πενήντα πέντε χρόνων, ύστερα από θεοσημία, αναχώρησε για τη Βουλγαρία, ή οποία εκείνο τον καιρό δυστυχούσε κάτω από τον οθωμανικό ζυγό. Περιόδευσε όλη σχεδόν τη χώρα κηρύττοντας παντού τον λόγο του Θεού, στηρίζοντας στην πίστη τον ορθόδοξο λαό, επιτελώντας με την προσευχή του πολλά θαύματα και κτίζοντας ή ανακαινίζοντας περίπου τριακόσιους ναούς και δεκαπέντε μονές. Πολλούς τους στόλισε και με τοιχογραφίες από το ίδιο του το χέρι. Μεταξύ αυτών ήταν και οι μονές Τσερεπίσκι και Σουχοντόλσκι. Στην πρώτη αναπαύθηκε εν ειρήνη ο θαυμαστός Ποιμήν.

Ο βίος του γράφηκε από τον μαθητή του Παμφίλιο. Το 1942 αναγνωρίσθηκε ως προστάτης άγιος των Βουλγάρων ζωγράφων. Η μνήμη του τιμάται στις 3 Νοεμβρίου.

πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Άγιοι Αγίου Όρους, Εκδόσεις Μυγδονία, Θεσσαλονίκη 2007