Α σ ω τ ί α του αρχιμ. Αθανασίου Σιαμάκη

Λκ 15,11-32 Ασώτου

Α σ ω τ ί α

του αρχιμ. Αθανασίου Σιαμάκη

«Άσωτος» είναι ο σπάταλος, ο ακόλαστος, ο διεφθαρμένος, ο εξώλης. «Ασωτία» λέγεται ο βίος του ασώτου, η σπατάλη. «Ασωτεύω» είναι το ρήμα που σημαίνει ζω σαν άσωτος, κατασπαταλώ κάποιο αγαθό (χρήμα, υγεία, υπόληψη).

Αυτή τη λέξη χρησιμοποίησε ο Κύριος, για να χαρακτηρίσει τον τρόπο της ζωής του νέου της παραβολής, που, αφού πήρε το μερίδιο της πατρικής περιουσίας, έφυγε σε μακρινή περιοχή, και το σκόρπισε ζώντας ασώτως. Τα λεφτά όμως τέλειωσαν γρήγορα. Ήρθε και μια μεγάλη πείνα, κι ο νέος δεν είχε ούτε να φάει. Ανάλαβε τότε τη βοσκή γουρουνιών και προσπαθούσε να κορέσει την πείνα του με χαρούπια, που έτρωγαν τα γουρούνια. Από πλουσιόπαιδο κατάντησε ελεεινός χοιροβοσκός. Συμβολικά όλα αυτά, αλλά με εμπράγματο διδακτισμό.

Δεν θα αδικούσα τη σύγχρονη πραγματικότητα, αν έλεγα ότι τα χρόνια μας είναι κατ’ εξοχήν χρόνια ασωτίας. Όσα κι αν έχουν οι άνθρωποι σήμερα τα «τρώνε» στις αγορές, στην πολυτέλεια, στην πολυφαγία, στα καζίνο, στα άσκοπα ταξίδια, στα πολυτελή ξενοδοχεία, στα ακριβά τσιγάρα, στα πανάκριβα υφάσματα, στα δαπανηρά αυτοκίνητα, στην ακολασία, στα διαζύγια, και μένουν χρεωμένοι στις τράπεζες. Κάποιες κυρίες δεν μπορούν να κρατήσουν χρήμα στη τσάντα τους. Νιώθουν «φαγούρα». Πάνε στα πολυκαταστήματα και τ’ αποτελειώνουν σε λίγα λεφτά, αγοράζοντας άχρηστα πράγματα. Μέρες υπεραφθονίας και ασωτίας! Προφανώς το δυσάρεστο φαινόμενο της οικονομικής κρίσεως σήμερα έχει την εύλογη αιτία του.

Η στέρηση στη ζωή του ασώτου νέου της παραβολής έφερε κάτι το ευχάριστο, το σωτήριο. Την επιστροφή του στο πατέρα. Ήταν μια απόφαση ανάγκης, αλλά πάντως ειλικρινής. «Και δούλος να είμαι στον πατέρα μου», σκέφθηκε, «θα περνώ καλύτερα από την κόλαση αυτήν εδώ μακριά του». Ο πατέρας τον δέχτηκε με πολλή αγάπη, κι έκανε γλέντι υποδοχής για το χαμένο και νεκρό παιδί του.

Αξιολογώντας τα δεδομένα της παραβολής, μπορούμε να πούμε ότι το λάθος του νέου ήταν η απομάκρυνσή του από την κηδεμονία πια του πατέρα του. Ο μισόκαλος του την παρουσίαζε ανυπόφορη. Του φούντωνε τη φαντασία του. «Φύγε, θα είσαι ελεύθερος. Θα κάνεις τη ζωή σου όπως σου “γουστάρει”». Το περίεργο όμως ήταν ότι όλ’ αυτά έμοιαζαν με σαπουνόφουσκα. Ήταν τόσο φευγαλέα. Και το όνειρο ακόμη διαρκεί περισσότερο. Και αντί για χαρά, ο νέος βρήκε δυστυχία. Αντί για ελευθερία, βρέθηκε δεμένος στα πάθη του.

Και σήμερα σε πολλούς νέους έτσι φαίνεται ο Θεός. Σαν «μπαμπούλας», που απειλεί την προσωπική ελευθερία τους. Έτσι τους τον παρουσιάζουν. Αν είναι όμως δυνατόν ο Θεός, που δίνει την ελευθερία, ο ίδιος και να τους τη στερεί. Και φεύγουν οι νέοι και ψάχνουν για χαρά. Ούτε ν’ ακούσουν για Θεό, για ευαγγέλιο, για πίστη, για εγκράτεια, για μετάνοια. Κλείνουν τα μάτια και πέφτουν στην ακολασία, στην ασωτία, στους τεχνητούς παραδείσους, στη φυλακή, στην απελπισία, στο θάνατο. Γέμισε η κοινωνία από «φυγάδες».

Περιττό να λεχθεί βεβαίως ότι οι νέοι μας είναι τα θύματα μιας καλά οργανωμένης κοινωνικής απάτης, που παρουσιάζεται στα μάτια τους από την τεχνητή πραγματικότητα, την οθόνη, και τους ψιθύρους, για παράδεισος. Πρέπει να ομολογήσουμε ότι οι νέοι μας για τη μάχη της ζωής διαθέτουν μνήμη, φαντασία, οράματα, μέλλον, αντοχή, ευφυΐα, και άλλα πολλά. Δεν διαθέτουν όμως «έρμα», δηλαδή πείρα, που θα κρατήσει το σκάφος της ζωής τους όρθιο στις φουρτούνες. Στερημένοι πείρας, δείχνουν εμπιστοσύνη στους κράχτες των «παραδείσων» και παρασύρονται και ναυαγούν.

Ίσως να ευθύνονται λίγο μόνο οι νέοι μας, θα έλεγε κάποιος, και δεν θα είχε άδικο. Στο ότι θα μπορούσαν να δανείζονται πείρα από τους γονείς, για ν’ αποφεύγουν τους σκοπέλους. Και δεν το κάνουν. Αλλά και πάλι έχουν δίκαιο οι νέοι, διότι πολλά παιδιά θα το έκαναν πρόθυμα, αν οι γονείς τους παρέμεναν γονείς.Δυστυχώς όμως οι «γονείς» πρόλαβαν και διέλυσαν την οικογένειά τους και πότισαν τα παιδιά τους με το φαρμάκι της εγκαταλείψεως. Ύστερα πώς ν’ αποδοθεί ευθύνη στους νέους; πώς τα παιδιά μας να μην παραπαίουν, όταν οι ίδιοι οι απρόκοποι και ανεύθυνοι γονείς τους βάζουν τρικλοποδιά;

Εδώ είναι ένα λεπτό σημείο που θα μπορούσαν να προσέξουν οι νέοι μας. Αν ο πατέρας τους φάνηκε ανάξιος της αποστολής του, υπάρχει ο άλλος Πατέρας, ο Πανάγαθος, που είναι έτοιμος να δώσει χέρι βοηθείας. Παιδιά μου, ο Θεός σας αγαπάει και περιμένει να σας σφίξει στην αγκαλιά του. Μην παίρνετε αποφάσεις σε στιγμές δικαιολογημένης απελπισίας ή βρασμού. Σηκώστε το νου σας και παρακαλέστε τον. Είναι σίγουρο ότι κοντά του θα είστε ευτυχισμένοι· είναι σίγουρο ότι θα σας βγάλει στο ξέφωτο της ζωής, και αυτής και της άλλης, της αιώνιας.

πηγή

Κυριακή του Ασώτου

 Η δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στην επίσης καταπληκτική και

 διδακτική παραβολή του ασώτου υιού (Λουκ.15,13-32). Οι Πατέρες όρισαν να είναι αφιερωμένη 

η Κυριακή αυτή στην συγκεκριμένη παραβολή του Κυρίου, για να τονισθεί στους πιστούς η απύθμενη

 αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο και το πλούσιο έλεος της συγχώρεσης, που δίνει στους μετανοούντες 

ανθρώπους.
Αν η προηγούμενη Κυριακή είναι αφιερωμένη στη στηλίτευση της παθολογικής εγωιστικής αυτάρκειας

 και η κατάδειξη των δεινών συνεπειών της, η δεύτερη Κυριακή είναι αφιερωμένη στη μετάνοια και στα

 ευλογημένα παρεπόμενά της.

Ο ευαγγελιστής Λουκάς μας διέσωσε την παραβολή αυτή ως εξής: Υπήρχε κάποιος πατέρας που

 είχε δυο γιους. Ο δεύτερος, κάποια στιγμή, ζήτησε το μερίδιο της κληρονομιάς του και έφυγε σε

 μακρινές χώρες, όπου σπατάλησε την περιουσία του σε ασωτίες. Τα χρήματα κάποτε τελείωσαν

 και στην περιοχή έπεσε μέγας λιμός. Αναγκάστηκε να γίνει χοιροβοσκός και να προσπαθεί να

 χορτάσει από τις βρωμερές και ευτελείς τροφές των χοίρων. Μέσα στη δίνη του θυμήθηκε την 

αρχοντική ζωή στο πατρικό σπίτι. Θυμήθηκε πως ακόμα και οι δούλοι του πατέρα του ζούσαν

 ασύγκριτα καλλίτερη ζωή από τη δική του. Τότε πήρε τη μεγάλη απόφαση να γυρίσει στο σπίτι

 του και να ζητήσει από τον πατέρα του να τον συγχωρήσει και να τον προσλάβει ως δούλο του.

 Όμως ο στοργικός πατέρας του τον δέχτηκε ως γιο του και τον περιποιήθηκε δεόντως, παρά τις

 διαμαρτυρίες του μεγάλου γιου του, διότι «νεκρός ην και ανέζησε, και απολωλώς ήν και ευρέθη»

 (Λουκ.15,32).
Κάποιοι υποστηρίζουν δικαιολογημένα πως και αν ακόμη είχε χαθεί ολόκληρο το Ευαγγέλιο και 

είχε σωθεί μόνο αυτή παραβολή, θα μπορούσε αυτή να αποτελέσει κείμενο ελπίδας και σωτηρίας

 για το ανθρώπινο γένος. Σε καμιά άλλη θρησκεία δε παρουσιάζεται ο Θεός τόσο συμπονετικός,

 ως στοργικός άνθρωπος πατέρας. Σέβεται απόλυτα την ανθρώπινη ελευθερία και τις επιλογές του

 κάθε ανθρώπου, ως πρωταρχικό στοιχείο της ανθρώπινης προσωπικότητας. Πνίγει μέσα στα 

φιλάνθρωπα σπλάχνα Του τον πόνο Του για την αποστασία του καθενός και περιμένει καρτερικά 

την επιστροφή του. Μόλις αυτή υπάρξει σβήνει με μια μονοκονδυλιά όλες τις άνομες πράξεις του

 και τον αποκαθιστά στην πρότερη θέση του.
Μετάνοια σημαίνει κατά γράμμα αλλαγή νου. Στην ουσία σημαίνει την οντολογική μετάλλαξη του

 ανθρώπου από την κατάσταση της εγωπαθούς αυτάρκειας στην κατάσταση της συναίσθησης της

 αμαρτωλότητας. Είναι η μετάβαση στο πνεύμα της ταπείνωσης και της συντριβής μπροστά στον

 απόλυτα αγαθό Θεό, του Οποίου το φως φανερώνει άπλετα το σκοτεινό μας εαυτό.

 Η συνειδητοποίηση της πτωτικής μας καταστάσεως, της επώδυνης τραυματικής εμπειρίας 

μας και της απουσίας διαύλων της χάριτος του Θεού στον εαυτό μας είναι το πρώτο βήμα 

για την οντολογική μας αποκατάσταση. Έπεται η υλοποίηση της μεγάλης μας απόφασης για 

την έμπρακτη αλλαγή της νοοτροπίας μας και τη διόρθωση της πορείας μας προς το Θεό.
Είναι περιττό να τονίσουμε πως η μετάνοια χρειάζεται ιδιαίτερο ηρωισμό και αγωνιστική

 διάθεση, όπως αποτυπώνεται θαυμάσια στην ευαγγελική περικοπή του ασώτου υιού.

 Όπως όλα τα αγαθά, έτσι και η σωτηρία μας, είναι αποτέλεσμα ηρωισμού, ασυμβίβαστης 

αυταπάρνησης και σκληρού αγώνα.
Ένα θαυμάσιο τροπάριο της ημέρας εκφράζει απόλυτα τα υψηλά νοήματα της παραβολής,

 ως εξής: «Της πατρικής δωρεάς διασκορπήσας τον πλούτον, αλόγοις συνεβοσκόμην 

ο τάλας κτήνεσι, και τοις αυτών ορεγόμενος τροφής, ελίμωττον μη χορταζόμενος΄ άλλ' υποστρέψας

 προς τον εύσπλαχνον Πατέρα, κραυγάζω συν δάκρυσι΄ Δέξαι με ως μισθίον, προσπίπτοντα τη

 φιλανθρωπία Σου, και σώσον με».
Οι πιστοί καλούνται την περίοδο του Τριωδίου να συνειδητοποιήσουν την άμετρη αγάπη 

του Θεού και να επιστρέψουν, όπως ο άσωτος της παραβολής, σε Αυτόν και να ζητήσουν

 το έλεός Του. Η κατανυκτική αυτή περίοδος είναι μοναδική για μετάνοια και συντριβή

Αύριο Κυριακή 12/2/2012 κτυπούν πένθιμα όλες οι καμπάνες της Ελλάδας.

Θα κτυπήσουν αύριο 12/2/2012

 πένθιμα τις καμπάνες πολλοί κληρικοί

 της Ελλάδος από 3:15 ως 3:30 μ.μ. 

σε ένδειξη διαμαρτυρίας ότι κάτι

 πεθαίνει στην Ελλάδα και αυτό είναι

 η πατρίδα μας. 

Το ίδιο θα κάνουμε κι εμείς, 

το ίδιο να κάνουν όλοι οι

 κληρικοί μας.

 Χάνουμε την πατρίδα μας. 

Θρήνος ας γίνει σε όλη την Ελλάδα μας.

Αρχιμ. Νεκτάριος Μουλατσιώτης 
Τρίκορφο Φωκίδος

Τυπικόν της 12ης Φεβρουαρίου 2012

Κυριακή: ΙΖ΄ ΛΟΥΚΑ (τοῦ Ἀσώτου).  Τῶν ἐν Ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν Μελετίου,  Ἀρχιεπισκόπου Ἀντιοχείας τῆς Μεγάλης καί  Ἀντωνίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.  Τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Μελετίου, τοῦ ἐν Λάρδῳ.

Ἦχος β΄ – Ἑωθινόν Β΄. Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ΄ ΩΡΑ Ἀπολυτίκιον:  «Καί τρόπων μέτοχος...». Κοντάκιον:  «Ὁ θεῖος βλαστός...». Ἀπόλυσις : Μικρά. ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ Προοιμιακός – Ψαλτήριον. Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...». Ἑσπέρια:  1.– «Τόν πρό αἰώνων ἐκ Πατρός... – Χριστός ὁ Σωτήρ ἡμῶν...  – Σύν Ἀρχαγγέλοις ὑμνήσωμεν...».  2.– Τά 4 Στιχηρά Ἀνατολικά· «Σέ τόν σταυρωθέντα...  – Ἐν τῷ Σταυρῷ σου κατήργησας... – Ἠνοίγησάν σοι, Κύριε...  –Τόν σωτήριον ὕμνον...» καί  3.– Τά 2 Στιχηρά Ἰδιόμελα τοῦ Τριῳδίου·«Εἰς ἀναμάρτητον χώραν...  – Ἐπιγνῶμεν, ἀδελφοί...» εἰς 3, τό πρῶτον δίς. Δόξα:  Τό Ἰδιόμελον τοῦ Τριῳδίου· «Ὤ πόσων ἀγαθῶν...». Καί νῦν:  Τό α΄ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου· «Παρῆλθεν ἡ σκιά τοῦ νόμου...». Εἴσοδος:  «Φῶς ἱλαρόν...». Τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας. Ἀπόστιχα:  Τό Ἀναστάσιμον Στιχηρόν· «Ἡ ἀνάστασίς σου, Χριστέ Σωτήρ...»  καί τά κατ’ Ἀλφάβητον τοῦ ἤχου·  «Διά ξύλου, Σῶτερ, κατήργησας...  – Ἐν τῶ Σταυρῶ, Χριστέ... – Ζωοδότα Χριστέ...». Δόξα:  Τό ἕτερον Ἰδιόμελον τοῦ Τριῳδίου·« Τῆς πατρικῆς δωρεᾶς...». Καί νῦν:  Τό ὁμόηχον Θεοτοκίον αὐτοῦ· «Ὁ ποιητής καί λυτρωτής...». Τρισάγιον. Ἀπολυτίκια:  1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ὅτε κατῆλθες..» καί  2.– Δόξα, Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον αὐτοῦ· «Πάντα ὑπέρ ἔννοιαν...». Ἀπόλυσις:  «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...». Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ Μετά τόν Ν΄ Ψαλμόν, ὁ Τριαδικός Κανών·  «Τήν τριττήν καί μίαν ἀρχικήν...», τά Τριαδικά·  «Ἄξιόν ἐστιν...». Τρισάγιον καί ἀντί τῆς Ὑπακοῆς τοῦ ἤχου,  τά 3 Κατανυκτικά τροπάρια· «Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς...»,  κτλ. ΟΡΘΡΟΣ Ἑξάψαλμος. Εἰς τό· «Θεός Κύριος...». Ἀπολυτίκια:  1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ὅτε κατῆλθες...».  2.– Δόξα, τό αὐτό καί  3.– Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον αὐτοῦ·  «Πάντα ὑπέρ ἔν­νοιαν...».  Καθίσματα:  Τά Ἀναστάσιμα τῆς α΄ καί β΄ Στιχολογίας,  μετά τῶν Θεοτοκίων αὐτῶν. Τά Εὐλογητάρια  - ἡ Ὑπακοή  – οἱ Ἀναβαθμοί καί τό Προκείμενον τοῦ ἤχου. Κανόνες:  1.- Ὁ Ἀναστάσιμος· «Ἐν βυθῷ κατέστρωσέ ποτε...»,  Ὡς ἐν ἠπείρῳ πεζεύσας...», μετά τῶν Εἱρμῶν αὐτοῦ καί  2.– Τοῦ Τριῳδίου· «Ἰησοῦ ὁ Θεός...»μετά στίχου·  «Δόξα σοι, ὁ Θεός ἡμῶν, δόξα σοι», ἀμφότεροι εἰς 4. Ἀπό γ΄ ᾨδῆς· Τό Ἀναστάσιμον Κοντάκιον καί ὁ Οἶκος (χῦμα) καί τό· Μεσῴδιον Κάθισμα:  Τοῦ Τριῳδίου·«Ἀγκάλας πατρικάς...»,  μετά τοῦ Θεοτοκίου αὐτοῦ· «Ἀνύμφευτε ἁγνή...». Ἀφ’ ς΄ ᾨδῆς· Κοντάκιον – Οἶκος:  Τοῦ Τριῳδίου. Συναξάριον:  Τῆς ἡμέρας καί τό Ὑπόμνημα τοῦ Τριῳδίου. Καταβασίαι:  «Τήν Μωσέως ᾠδήν...». Εὐαγγέλιον Ὄρθρου:  Τό Β΄ Ἑωθινόν· «Διαγενομένου τοῦ Σαββάτου...»,  κτλ., ὡς καί τῇ Κυριακῇ τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου (5ῃ Φεβρουαρίου). Ἡ Τιμιωτέρα. Εἱρμός θ΄ ᾨδῆς:  «Τῶν γηγενῶν τίς ἤκουσε...». «Ἅγιος Κύριος...». Ἐξαποστειλάρια:  1.– Τό Β΄ Ἀναστάσιμον· «Τόν λίθον θεωρήσασαι...».  2.– Τοῦ Τριῳδίου· «Τόν πλοῦτον, ὅν μοι δέδωκας...».  3.– «Ἐσκόρπισας τόν πλοῦτόν σου...»καί  4.  Τό Θεοτοκίον αὐ­τῶν· «Ἁγία Μητροπάρθενε...». Αἶνοι:  1. – Τά 4 Στιχηρά Ἀναστάσιμα·  «Πᾶσα πνοή καί πᾶσα κτίσις...  – Εἰπάτωσαν Ἰουδαῖοι...  – Χαίρετε, λαοί...  – Ἄγγελος μέν τό χαῖρε...».  2.– Τό 1 Στιχηρόν Ἀνατολικόν· «Ἔῤῥαναν μῦρα...»..» καί  3.– Τά 3 Στιχηρά Ἰδιόμελα τοῦ Τριῳδίου·«Τήν τοῦ ἀσώτου φωνήν...  – Ὡς ὁ ἄσωτος υἱός...  – Δαπανήσας ἀσώτως...», μετά τῶν πρό αὐτῶν  στίχων εἰς τά δύο τελευταῖα, ἀντιστρόφως τῆς ἐν τῷ Τριῳδίῳ σειρᾶς. Δόξα:  Τό Ἰδιόμελον τοῦ Τριῳδίου·«Πάτερ ἀγαθέ...». Καί νῦν:  «Ὑπερευλογημένη...». Δοξολογία:  Μεγάλη.     «Σήμερον σωτηρία...».  ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ «Ὅτε κατῆλθες..». Εἴσοδος. Εἰσοδικόν:  «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...». Μετά τήν Εἴσοδον. Ἀπολυτίκια:  1.– Τό Ἀναστάσιμον·«Ὅτε κατῆλθες...»καί  2.– Τοῦ Ναοῦ. Κοντάκιον:  Τοῦ Τριῳδίου· «Τῆς πατρῴας δόξης σου...». Τρισάγιον. Ἀπόστολος:  Κυριακῆς λδ΄ ἑβδομάδος Ἐπιστολῶν·  «Πάντα μοι ἔξεστιν...» (Α΄ Κορ. ς΄ 12-20). Εὐαγγέλιον:  Κυριακῆς ιζ΄ ἑβδομάδος Λουκᾶ·  «Ἄνθρωπός τις εἶχε δύο υἱούς...»(Λουκ. ιε΄ 11-32). Εἰς τό Ἐξαιρέτως:  «Ἄξιόν ἐστιν...». Κοινωνικόν:  «Αἰνεῖτε...». «Εἴδομεν τό φῶς...», κτλ. Ἀπόλυσις.  Ἡ τοῦ Ἑσπερινοῦ.

«Πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισεύσουσιν ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι… Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα». Κυριακή του Ασώτου υπό του Αρχιμανδρίτου Νικηφόρου Πασσά

«Πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισεύσουσιν ἄρτων,
ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι… Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα».

Τοῦ ἀσώτου ἐπεκράτησε, ἀδελφοί, νὰ ὀνομάζεται ἡ σημερινὴ Κυριακή. Καὶ τοῦτο ἐπειδὴ διαβάζεται στὶς ἐκκλησίες μας ἡ γνωστὴ εὐαγγελικὴ περικοπή, ποὺ ἀναφέρεται στὴ θλιβερὴ καὶ ὀλέθρια πτώση ἐκείνου τοῦ παιδιοῦ ποὺ ξεστράτησε ἀπὸ τὸ δρόμο τοῦ Θεοῦ, δρόμο τιμῆς, ἀρετῆς καὶ ἠθικῆς. Καὶ ἔτσι βυθίστηκε στὴν ζωὴ τῆς ἀσωτείας, τῆς αἰσχρῆς ἁμαρτίας. Καὶ κατήντησε ἀπὸ ἀρχοντόπουλο χοιροβοσκὸς πειναλέος, κοκκαλιάρης, καὶ ξυπόλητος, ἀληθινὰ ἀξιοθρήνητος./p>

Δυστυχισμένο παιδί. Ζήτησες τὴν χαρὰ καὶ βρῆκες τὸν πόνο. Ὀνειρευόσουν τὴν εὐτυχία καὶ ἀγκάλιασες τὴ δυστυχία. Πῆρες τὰ χαρίσματα ἀπὸ τὸν πατέρα καὶ τὰ πέταξες στὸ βοῦρκο. Ἤσουνα στὸ σπίτι καὶ ποθοῦσε νὰ φύγεις μακριά. Ἔφυγες μακριὰ καὶ ποθοῦσες νὰ γυρίσεις στὸ σπίτι σου. Ἄλλοτε σὲ ζήλευαν οἱ δοῦλοι. Τώρα ζηλεύεις ἐσὺ τοὺς δούλους. Ἤσουνα ἀρχοντόπουλο κὰ ἔγινες χοιροβοσκός. Ἤσουν πορφυροντυμένος καὶ ἔγινες κουρελιάρης. Ἤσουν γνήσιος γυιὸς καὶ ἔγινες ἀποστάτης. Ἤσουν ἅγιος καὶ ἔγινες ἄσωτος. Ἤσουν χορτᾶτος καὶ τώρα μὲ κόπο ἀναζητεῖς πεινασμένος λίγα ξυλοκέρατα. Κυνήγησες τὴν δόξα καὶ βρῆκες ἀτιμία. Ζήτησες περισσότερα καὶ ἔχασες τὰ πάντα.

Εὐτυχῶς δὲν ἔχασες τὴν ἐλπίδα, τὴν νοσταλγία, τὴν ἐπιστροφὴ καὶ ἔλεγες: Πόσοι ὑπηρέτες τοῦ πατέρα μου τρῶνε καὶ χορταίνουν καὶ ἐγὼ ὁ γυιός του πεθαίνω ἀπὸ τὴν πεῖνα; Ὦ πατέρα «ἐμακρύνθην ἀπὸ σοῦ. Μὴ ἐγκαταλίπῃς με μηδὲ ἀχρεῖον δείξῃς τῆς Βασιλείας Σου. Ἔπεσα μὲ τὴν θέλησή μου, ἀπὸ ἐπιλογή μου, στὴν ἁμαρτία. Τώρα ὅμως ἀφυπνίζομαι ἀπὸ τὸν ἠθικὸ λήθαργο, ἐπιστρέφω κοντά σου καὶ φωνάζω μὲ ὅλη τὴν δύναμη τῆς ταλαιπωρημένης ὑπάρξεώς μου· Πάτερ ἀγαθὲ δὲν εἶμαι πλέον ἄξιος νὰ ὀνομάζωμαι παιδί σου. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωση οὔτε ὡς δοῦλος σου νὰ προσληφθῶ. Γιατί οἱ δοῦλοι σου μένουν στὸ σπίτι, ἐνῶ ἐγὼ εἶμαι ἀνάξιος νὰ μένω σὲ αὐτό. Ἐργάτη σου μισθωτὸ κάνε με, ἂν καὶ δὲν τὸ ἀξίζω. «Ἐξελεξάμην παραριπτεῖσθαι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ μου μᾶλλον ἢ οἰκεῖν με ἐν σκηνώμασιν ἁμαρτωλῶν» (Ψαλμ. 83ος, στίχ. 11). Δηλαδὴ προτιμῶ (τώρα) νὰ εἶμαι παραπεταμένος στὸ σπίτι μου καὶ νὰ ἔχω τὴν τελευταία θέση παρὰ νὰ κατοικῶ σὲ σκηνώματα καὶ ἀνάκτορα ἁμαρτωλῶν.

Ἀναστὰς λοιπὸν ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα του. Καὶ ἐκεῖνος βλέπει «ἔτι μακρὰν αὐτοῦ ἀπέχοντος» ἕνα πειναλέο, γυμνό, ξυπόλητο ποὺ σέρνει ἀργὰ τὰ βήματά του, καὶ ἀναγνωρίζει σὲ αὐτὸν τὸ παιδί του καὶ «εὐσπλαγχνίσθη καὶ δραμὼν ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλει αὐτόν». Φίλημα ἀγάπης καὶ συγχωρήσεως ἔδωκε ὁ πατέρας στὸ παιδί του καὶ ὄχι μόνο· «ἐξενέγκατε τὴν στολὴν τὴν πρώτην καὶ ἐνδύσατέ τον» παραγγέλλει. «Δότε δακτύλιον εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ» καὶ ὑποδήματα στὰ πόδια του· «καὶ τὸν μόσχον τὸν σιτευτὸν θύσατε», ἵνα «φαγόντες εὐφρανθῶμεν ὅτι ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν καὶ ἀνέζησε, ἀπολωλὸς ἦν καὶ εὑρέθη». Ἀδελφοί, καταλάβατε τὸ μεγαλεῖο τῆς θείας εὐσπλαγχνίας; Εὐθὺς σὰν ὁ ἁμαρτωλὸς υἱὸς ἐπιστρέψη, ὁ Θεὸς Πατέρας πρῶτος σπεύδει πρὸς συνάντησή του, τὸν ἀγκαλιάζει, τὸν φιλάει καὶ τὸν ἀποκαθιστᾶ στὴν πρώτη τιμή. Τοῦ δίνει δακτυλίδι στὸ χέρι καὶ ὑποδήματα στὰ πόδια, γιὰ νὰ βαδίζη πλέον στὸ δρόμο τῆς ἀρετῆς. Τὸν δέχεται χωρὶς ἐπιφυλάξεις, χωρὶς ὅρους, χωρὶς κυρώσεις, χωρὶς ἐπιπλήξεις, ἀλλὰ μὲ χαρὲς καὶ γλέντια καὶ χοροὺς «πάλιν τῆς οἰκείας δόξης χαρίζεται τὰ γνωρίσματα καὶ μυστικὴν τοῖς ἄνω ἐπιτελεῖ εὐφροσύνην» (Στιχηρὸ ἀπὸ τὸν ἑσπερινό της Κυριακῆς τοῦ Ἀσώτου).

Ἀδελφοί, ἀκροατὲς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Πάντα ὁ ἐρχομὸς τοῦ Τριωδίου καὶ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς ἀποτελεῖ ἕνα σημαντικὸ γεγονὸς γιὰ τὸν χριστιανό, μιὰ ἀφορμὴ γιὰ ἐπιστροφὴ τοῦ ἀνθρώπου στὸν Θεό, μιὰ πορεία πρὸς συνάντηση μαζί Του. Ἂς φωνάξουμε λοιπὸν τὸ «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν Πατέρα» ὅπως ὁ Ἄσωτος, καὶ χωρὶς ἀναβολὴ ἂς πάρουμε τὸ δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς. Καὶ τοῦτο γιατί μέχρι στιγμῆς ἔχουμε μιμηθεῖ τὸν «ἄσωτο» στὸ πρῶτο μέρος τῆς ζωῆς του, δηλαδὴ στὸ ὅτι ἔχουμε ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὸν Θεό. Ζοῦμε στὴν ἐξορία ὅπως ὁ Ἀδάμ. Φορτωμένοι μὲ τὸ βάρος τῶν ἁμαρτιῶν μας, νομίζουμε πὼς δὲν ὑπάρχει σωτηρία καὶ πέφτουμε ἴσως σὲ ἀπόγνωση. Μπροστά μας ὅμως βλέπουμε δυὸ δρόμους νὰ ἀνοίγωνται. Ἂν ἀκολουθήσουμε τὸν δρόμο τῆς ἀπελπισίας, στὸ τέλος τοῦ δρόμου θὰ βροῦμε στὸ δένδρο κρεμασμένο τὸν Ἰούδα. Ἂν ἀκολουθήσουμε τὸν ἄλλο δρόμο, στὸ τέλος του θὰ μᾶς περιμένει μία πατρικὴ ἀγκαλιά. Ἡ ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ Πατέρα. Ὅμως δὲν πρέπει νὰ καθυστεροῦμε ἄλλο. Ἡ ζωὴ δὲν περιμένει.

Ἂς ποῦμε ἀποφασιστικά: «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν Πατέρα» καὶ ἂς ἀκολουθήσουμε τὸν δρόμο τὰ ἐπιστροφῆς. Ὁ δρόμος βέβαια δὲν θὰ εἶναι εὔκολος. Θὰ χρειασθῆ νὰ κοπιάσουμε, νὰ ματώσουμε. Ἡ πορεία μας θὰ εἶναι ἀνηφορικὴ καὶ θὰ πρέπει νὰ τὴν χαρακτηρίζει ἡ θλίψη γιὰ τὴν ἐξορία μας ἀπὸ τὸν οὐρανό. Γι᾿ αὐτὸ θὰ πρέπη νὰ ἀποχωρισθοῦμε: ἀπὸ τὴν τεμπελιὰ ποὺ μᾶς κρατᾶ σὲ μία ὀδυνηρὴ παθητικότητα, ποὺ ὁδηγεῖ συνεχῶς πρὸς τὰ κάτω· ἀπὸ τὸν ἐγωκεντρισμό, αὐτὴ τὴ λαθεμένη στάση, ποὺ δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ ταπεινωθοῦμε καὶ νὰ φτάσουμε μέχρι τὸ πετραχήλι ἑνὸς πνευματικοῦ· ἀπὸ τὴν ἀργολογία, τὰ πολλὰ καὶ ἄχρηστα σχόλια καὶ λόγια, ποὺ δὲν προσφέρουν τίποτα, ἀλλὰ σκοτώνουν, δηλητηριάζουν καὶ φουντώνουν τὴν δειλία, τὴν ἀργία, τὸν ἐγωκεντρισμό· καὶ τέλος θὰ πρέπη νὰ μειώσουμε τὶς ἐπιπόλαιες κοινωνικὲς ψυχαγωγίες καὶ τὰ γλέντια ποὺ ὁδήγησαν τὸν ἄσωτο στὴν ἀνυπόφορη μοναξιὰ καὶ τὴν συντροφιὰ τῶν χοίρων. Αὐτὲς οἱ συνήθειες πρέπει νὰ ἀποβληθοῦν. Ἀντὶ αὐτῶν ἂς ἀποκτήσουμε συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητός μας, αὐτογνωσία καὶ σωφροσύνη, ταπείνωση ὅπως ὁ Τελώνης, μετάνοια ὅπως ὁ Ἄσωτος.

Ἡ περίοδος τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς ποὺ ἀνατέλλει μᾶς προσφέρει τὴν εὐκαιρία νὰ ξαναβροῦμε τὸν ἑαυτό μας καὶ τὸ θεῖο προορισμό μας. Ἀρκεῖ νὰ ποῦμε μὲ ἀποφασιστικότητα ὅπως ὁ Ἄσωτος: «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν Πατέρα». «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὴν Ἀνάστασιν». «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὴν προσωπική μου Ἀνάσταση». Ἀμήν.

Η Επιστροφή του Ασώτου...

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (ΛΟΥΚ. Ε΄, 11-32)

Κυριακή 12η Φεβρουαρίου 2012

Ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀπεικονίζει τὸ δρᾶμα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Γιὰ τὴν περικοπὴ αὐτὴ εἶπαν ὅτι, ἂν ὑποτεθῆ πὼς χάνονταν ὅλα τὰ Εὐαγγέλια καὶ σωζόταν αὐτή, θὰ ἦταν ἀρκετὴ αὐτὴ καὶ μόνο ἡ παραβολὴ νὰ ἀποδείξη ὅτι αὐτὸς ποὺ τὴν εἶπε δὲν εἶναι ἄνθρωπος ἁπλὸς ἀλλὰ εἶναι ὁ Θεός. Μόνο ἕνας Θεὸς μποροῦσε μὲ τόσο λίγες λέξεις νὰ παραστήση ὅλη τὴν ἱστορία μας.

Ἡ παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ εἶναι παρμένη ἀπὸ τὴν οἰκογενειακὴ ζωή. Ἕνας πατέρας εἶχε δύο γυιούς. Ὁ νεώτερος ζήτησε ἀπὸ τὸν πατέρα τὸ μερίδιο ποὺ τοῦ ἀναλογοῦσε, τὸ πῆρε καὶ χαρούμενος ἀνεχώρησε γιὰ χώρα μακρινή. Ἐκεῖ, μακριὰ ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ πατέρα, ἔζησε ἀσώτως. Τελείωσαν ὅμως κάποτε τὰ χρήματα ποὺ εἶχε καὶ τότε ἔπεσε πεῖνα στὴ χώρα ἐκείνη. Ἐπειδὴ πεινοῦσε, ἔπιασε δουλειά, δουλειὰ ὅμως ἀπηγορευμένη ἀπὸ τὸν Μωσαϊκὸ νόμο· ἔγινε χοιροβοσκός. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ πεινοῦσε, καὶ προσπαθοῦσε νὰ χορτάση τὴν πεῖνα του κλέβοντας καὶ τρώγοντας «κεράτια», ξυλοκέρατα - χαρούπια, αὐτὰ ποὺ ἔτρωγαν οἱ χοῖροι. Ζώντας αὐτὴ τὴ μεγάλη ἐξαθλίωσι, ἦρθε στὰ λογικά του, ἔκανε αὐτοκριτικὴ καὶ εἶπε· «Πόσοι ἐργάτες στὸ σπίτι τοῦ πατέρα μου χορταίνουν τὸ ψωμί, ἐνῶ ἐγὼ πεθαίνω ἀπὸ τὴν πεῖνα! Θὰ σηκωθῶ καὶ θὰ πάω στὸν πατέρα μου καὶ θὰ τοῦ εἰπῶ· Πατέρα, ἁμάρτησα στὸ Θεὸ καὶ σ᾽ ἐσένα. Δὲν εἶμαι πλέον ἄξιος νὰ λέγωμαι γυιός σου. Κάνε με σὰν ἕνα ἀπὸ τοὺς ἐργάτες σου». Καὶ σηκώθηκε καὶ ἦρθε στὸν πατέρα του.

Τί σκέψεις καὶ τί συναισθήματα θὰ πλημμύριζαν τὴν ψυχή του καθὼς ἐπέστρεφε; Μὲ τί φόβους ὁ παμπόνηρος καὶ μισάνθρωπος διαβολος θὰ προσπαθοῦσε νὰ τὸν ἐμποδίση ἀπὸ τὴν σωτήρια ἐπιστροφή; Δὲν τὰ ἀναφέρει αὐτὰ ὁ Κύριος· ἀφήνει νὰ τὰ ἐννοήσουμε.

Ὅλα ὅμως αὐτὰ διαλύθηκαν στὴν ψυχή του, ὅταν ἀντίκρυσε ἀπὸ μακριὰ τὸ πατρικὸ καὶ τὸ γονιό του νὰ περιμένη. Ἡ μεγάλη καρδιὰ τοῦ πατέρα λαχταροῦσε τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ ἀσώτου παιδιοῦ. Γι᾽ αὐτὸ μόλις ἀντίκρυσε ἀπὸ μακρυὰ τὸν κουρελῆ γυιό του ἔτρεξε καὶ τὸν ἀγκάλιασε.

Ὁ μετανοιωμένος μόλις πρόλαβε νὰ πῆ· «Πατέρα, ἁμάρτησα στὸ Θεὸ καὶ σ᾽ ἐσένα, καὶ δὲν εἶμαι πλέον ἄξιος νὰ λέγωμαι γυιός σου». Ὁ πατέρας δὲν τὸν ἄφησε νὰ συνεχίση· ἀμέσως λέει στοὺς δούλους του· «Βγάλτε τὴν καλύτερη φορεσιὰ καὶ ντύστε τον· βάλτε του δακτυλίδι στὸ χέρι καὶ ὑποδήματα στὰ πόδια. Καὶ φέρτε τὸ καλοθρεμμένο μοσχάρι, σφάξτε το, καὶ ἂς φᾶμε καὶ ἂς εὐφρανθοῦμε· γιατὶ αὐτὸς ὁ γυιός μου ἦταν νεκρὸς καὶ ξανάζησε, κ᾽ ἦταν χαμένος καὶ βρέθηκε».

Εἴπαμε ὅτι ἡ παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Ὁ πανάγαθος Θεὸς μᾶς ἔπλασε ἀπὸ ἀγάπη, μᾶς ἔβαλε στὸ παράδεισο τῆς τρυφῆς, μᾶς ἔδωσε τὰ χαρίσματά του καὶ τὴ χαρά του, μᾶς ἔκανε εὐτυχισμένους κοντά του. Ὅμως ὁ ἐχθρός μας, ὁ παμπόνηρος διάβολος, μᾶς ἔκλεψε τὴ χαρά, μᾶς γύμνωσε ἀπὸ τὴν εὐτυχία μας καὶ μᾶς ἔρριξε δυστυχισμένους στὴ γῆ. Ἀπὸ τότε προσπαθούσαμε νὰ χορτάσουμε εὐτυχία τρώγοντας τὰ ξυλοκέρατα τῆς ἁμαρτίας. Ἔτσι τὸ βασίλειο τοῦ διαβόλου, ἡ Κόλασι, γέμιζε ἀνθρώπους.

Πέρασαν ἀπὸ τότε αἰῶνες πολλοί. Στὸ διάστημα αὐτὸ ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα καθὼς καὶ πολλὰ τέκνα τους εἶχαν μετανοιώσει· ἀλλὰ ἡ μετάνοιά τους ἦταν ἀδύνατη, δὲν μποροῦσε νὰ τοὺς σώση.

Ὅταν ὅμως ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔγινε ἄνθρωπος, σταυρώθηκε, κατέβηκε στὸ ᾅδη καὶ ἀναστήθηκε. Τότε ἡ μετάνοια ὅλων τῶν δικαίων ποὺ ἦταν κρατούμενοι στὸ βασίλειο τοῦ διαβόλου, ἡ μετάνοιά τους πῆρε δύναμι, καὶ ὁ ἀναστημένος Χριστὸς τοὺς πῆρε στὸ βασίλειό του, τὸν Παράδεισο, καὶ χαίρονται καὶ ἀπολαμβάνουν τὴν εὐφροσύνη ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὴν θυσία τοῦ μόσχου τοῦ σιτευτοῦ, τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Αὐτὰ γιὰ ὅσους εἶχαν ζήσει πρὶν γεννηθῆ καὶ πρὶν πάθη ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Ὅσοι ὅμως ἔζησαν μετὰ Χριστὸν καὶ ἄκουσαν τὸ εὐαγγέλιο τῆς σωτηρίας· ὅσοι, ἐνῶ ζοῦσαν στὴν ἀσωτία καὶ προσπαθοῦσαν νὰ γίνουν εὐτυχισμένοι μὲ τὰ ξυλοκέρατα τῆς ἁμαρτίας καὶ δὲν μποροῦσαν, ὅσοι ἀπὸ αὐτοὺς εἰλικρινὰ ποθοῦσαν τὴν εὐτυχία ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὸν σωτῆρα Χριστόν, τὴν βρῆκαν μετανοώντας καὶ ἐπιστρέφοντας στὸ σπίτι τοῦ Θεοῦ Πατέρα, στὴν Ἐκκλησία του.

Αὐτὸ ἰσχύει τώρα καὶ γιὰ μᾶς ποὺ ζοῦμε στὸν 21ο αἰῶνα. Εἶναι καιρὸς κ᾽ ἐμεῖς νὰ μετανοήσουμε, νὰ ἐπιστρέψουμε στὸ σπίτι τοῦ Πατέρα. Ναί, ἀδελφοί μου, νὰ μετανοήσουμε. Μικροὶ καὶ μεγάλοι, ἄρχοντες καὶ ἀρχόμενοι, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, λαϊκοὶ καὶ κληρικοί, μεγαλόσχημοι καὶ μικρόσχημοι, οἱ πάντες νὰ μετανοήσουμε γιὰ νὰ ἑλκύσουμε τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

Ἀκοῦμε πολλὲς φορὲς στὶς μέρες μας, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κρίσι ποὺ περνᾶμε αἰτία ἔχει τὴν πνευματικὴ κρίσι. Τί σημαίνει πνευματικὴ κρίσι; Πνευματικὴ κρίσι σημαίνει ἀπομάκρυνσι ἀπὸ τὸν Θεό, ἀθέτησι τῶν ἐντολῶν του, ζωὴ μὲ ἀπόλαυσι καὶ σαρκικὲς ἡδονές, ζωὴ πλεονεξίας καὶ ἀδικίας. Ζοῦμε χωρὶς σεβασμὸ στὴν οἰκογένεια καὶ στὴν ἀνθρώπινη ζωή· πεντακόσες χιλιάδες ἐκτρώσεις τὸ χρόνο γίνονται, καὶ μιὰ μεγάλη Ἑλλάδα γίνεται κάθε χρόνο καὶ μικρότερη. Οἱ βλασφημίες καὶ οἱ ψευδορκίες στὰ δικαστήρια παροργίζουν τὸν Κύριο. Ἡ ἀδικία τῶν κρατούντων προφυλακίζει τοὺς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ πρὶν καταδικασθοῦν.

Καιρός, ἀδελφοί, γιὰ αὐτοκριτική. Καιρὸς νὰ ἐπιστρέψουμε ἐν μετανοίᾳ στὸ σπίτι τοῦ Πατέρα. Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ φωτίζει τὸ δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς μας. Μὴ μᾶς φοβίση τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν μας. Μὴ μᾶς παρασύρη ἡ ἀμετανοησία τῶν κοντινῶν μας ἢ τοῦ πλήθους τοῦ κόσμου. Μὴ μᾶς ἀπογοητεύση ὁ ἄρχοντας τοῦ ψεύδους καὶ τῆς κακίας, ὁ διάβολος. Μὴ μᾶς πείση νὰ ἀναβάλουμε γιὰ ἀργότερα τὴ μετάνοια. Μὴ μᾶς πλανήση ἀφήνοντάς μας στὸν ὕπνο τῆς χωρὶς μετάνοια μέχρι τώρα ἐξομολογήσεώς μας.

Καὶ μὴ ξεχνᾶμε· ὁ Πατέρας μᾶς περιμένει ὅπως τὸν Ἄσωτο, περιμένει νὰ ἐπιστρέψουμε.

Ἂς παρακαλέσουμε λοιπὸν τὸν Θεό, νὰ μᾶς δώση μετάνοια, σὰν τὴ μετάνοια ποὺ εἶχαν οἱ Ἅγιοι, γιὰ νὰ αὐξήσουμε τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας μας ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ποὺ εἶναι ὁ μόσχος ὁ σιτευτός, ὁ εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν.

Κυριακή του Ασώτου

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ.

Με την παραβολή του Ασώτου που ακούσαμε σήμερα, ο Χριστός μας απευθύνει μήνυμα ελπίδος δείχνοντας μας τον ωκεανό της αγάπης του και θυμίζοντας μας πως καμιά πτώση και αμαρτία, ακόμη και η πιο εγκληματική, δεν είναι μεγαλύτερη από το δικό του έλεος. Γι αυτό και πολλοί επιμένουν να ονομάζουν την σημερινή Παραβολή, όχι του «Ασώτου υιού» αλλά του «ευσπλαχνικού Πατέρα».Ο άσωτος υιός είναι σύμβολο του ανθρώπου κάθε εποχής, κυρίως όμως τις δικής μας. Στο πρόσωπο του αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας και στην φυγή του από το πατρικό σπίτι βλέπουμε τη ζωή μας .Συχνά φεύγουμε και εμείς από το σπίτι του Θεού Πατέρα, αποδημούμε μακριά από την Εκκλησία, μακριά από την πνευματική ζωή , μακριά από την Θ. Ευχαριστία, μακριά από τις Χριστιανικές Αρχές και αξίες. Ξεκινούμε για να βρούμε την χαρά μακριά από τον Θεό, νοιώθουμε ότι η ζωή κοντά στην Εκκλησία μας πνίγει, προφασιζόμαστε χίλιες δύο δικαιολογίες για να πείσουμε τον εαυτό μας ότι είναι σωστή αυτή η επιλογή αλλά στο τέλος τρυγούμε μοναξιά και απογοήτευση.

Σαν τον άσωτο του Ευαγγελίου και εμείς όσο απομακρυνόμαστε από την Εκκλησία τόσο πλησιάζουμε στην απόγνωση. Όσο κάνουμε αυτό που μας αρέσει τόσο λιγότερο μας αρέσει αυτό που κάνουμε. Το ταξίδι μας αυτό μας φέρνει στην χώρα που τρέχει το μέλι της ευτυχίας, της καλοπέρασης, της απόλαυσης των υλικών αγαθών, τις ικανοποιήσεως των παθών μας και των ηδονών, μας οδηγεί στον βόρβορο των χοίρων όπού προσπαθούμε να ικανοποιήσουμε τις πνευματικές μας αναζητήσεις, τις ικανότητες με τις οποίες μας προίκισε ο Θεός, τον δυναμισμό μας, τα πνευματικά μας χαρίσματα, μακριά από την Εκκλησία. Ο άσωτος του Ευαγγελίου κάποτε συνήλθε, έκανε το μεγάλο βήμα πήρε τον δρόμο της επιστροφής, αποδεικνύοντας πως μέσα στην πληγωμένη ψυχή του δεν είχε πεθάνει ο ήρωας. Ταλαντεύτηκε, δείλιασε για μια στιγμή ,αλλά στο τέλος νίκησε. Πιο πολύ από την ντροπή μπροστά στον Πατέρα , τον έκανε να πικραθεί η ειρωνική και γεμάτη κακία ματιά του μεγαλύτερου αδελφού, ο οποίος ενσαρκώνεται και σήμερα με τα σχόλια και την κακότητα με τα οποία πολλοί «Χριστιανοί» αντιμετωπίζουν την επιστροφή ενός αμαρτωλού, κοντά στην Εκκλησία .

Το δικό μας δράμα είναι ότι έχει πεθάνει μέσα μας ο ήρωας .Ενώ αντιγράφουμε τον άσωτο στον κατήφορο της φυγής, δεν έχουμε την τόλμη και την λεβεντιά να τον μιμηθούμε και στον ανήφορο της επιστροφής. Δεν μπορούμε να καταλάβουμε ότι ο άνθρωπος στην γη είναι αγωνιστής, τραυματίζεται, πέφτει και ματώνει. Αν σηκωθεί, αν θεραπεύσει τις πληγές του και ξαναρχίσει τον αγώνα ,σίγουρα θα νικήσει. Κι αν ακόμη νοιώθουμε ασήκωτο το βάρος των αμαρτιών μας, κι αν αισθανόμαστε την πικρή γεύση στα χείλη μας εξ αιτίας των κηλίδων και των πτώσεων μας ας σηκώσουμε με αποφασιστικότητα το κεφάλι, ας οδηγήσουμε τα βήματα μας στο Μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως και ας αποθέσουμε στο Πετραχείλι του Πνευματικού μας τις αμαρτίες μας.

Σε μια εποχή που το έργο της Εκκλησίας συκοφαντείται από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς οι οποίοι διαβάλουν το Μυστήριο και το θεωρούν περιττό ,έρχεται η Εκκλησία να μας διαβεβαιώσει ότι η Εξομολόγηση δεν είναι τίποτε άλλο από την αγκαλιά του Χριστού ο οποίος μας περιμένει για να θεραπεύσει τις πληγές μας και να μας προσφέρει το Σώμα και το Αίμα Του.Αυτό διαβεβαιώνουν όσοι απολαμβάνουν την ευεργεσία του Μυστηρίου, νέοι άνθρωποι και ηλικιωμένοι, μορφωμένοι και απλοί, άνδρες , γυναίκες και παιδία ,οι οποίοι προσέρχονται στο Πνευματικό Ιατρείο για να θεραπεύσουν τις πληγές τους, να καλυτερέψουν τον χαρακτήρα τους, να στολίσουν την ψυχή τους.

Το παράδειγμα των Αγίων που από την ζωή της αμαρτίας με την μετάνοια, πέρασαν στην ζωή της αγιότητας, βεβαιώνει πως ο άνθρωπος «όσο από πιο χαμηλά παίρνει φόρα τόσο πιο ψηλά μπορεί να φτάσει».

Κυριακή του Ασώτου (Λουκ. ιε’, 11 - 32) κήρυγμα επί του Ευαγγελίου του Ιωάννη Δήμου

από την ιστοσελίδα του:  www.sostikalogia.com

Η παραβολή του ασώτου την οποία παρακολουθήσαμε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή είναι τόσο σπουδαία ώστε λέχτηκε ότι, εάν υποθέσουμε ότι χανόταν όλη η Καινή Διαθήκη και σωζόταν μόνο η παραβολή αυτή, θα ήταν αρκετή να αναπληρώσει το κενό και να μας δώσει τις γενικές γραμμές του Ευαγγελίου. Είναι γνωστή, αλλά ας τη δούμε σε γενικές γραμμές.

Ένας πατέρας πολύ πλούσιος είχε δύο υιούς. Ο πρώτος και  μεγαλύτερος εργαζόταν στις δουλειές του σπιτιού και ήταν υπάκουος στον πατέρα του. Ο μικρότερος  όμως δεν εκτίμησε τη θέση του στην οποία βρισκόταν και την οποία πολλοί άλλοι θα ζήλευαν, και αφού ζήτησε από τον πατέρα του το μερίδιό του από την περιουσία, έφυγε σε μακρινή χώρα και διέκοψε κάθε επικοινωνία με  τον πατέρα του.

Εκεί αφού σπατάλησε την περιουσία του ζώντας με ασωτίες αναγκάσθηκε να ζητήσει εργασία ως χοιροβοσκός. Όμως δεν του επέτρεπαν να τρώει ούτε από τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι. Στο κατάντημα αυτό που έπεσε ήρθε σε συναίσθηση και πήρε την απόφαση να επιστρέψει στον πατέρα του, για να εργασθεί ως μισθωτός αφού του ζητήσει συγγνώμη. Αυτό  έκανε και επέστρεψε. Είπε το ήμαρτον  εις τον ουρανόν και ενώπιόν σου και του ζήτησε να τον δεχθεί ως μισθωτό του. Ο πατέρας τον δέχθηκε και τον αποκατέστησε στην πρότερή του θέση όπως είναι γνωστό.

Είναι φανερό ότι ο πατέρας της παραβολής συμβολίζει τον Ίδιο το Θεό ο οποίος είναι τόσο πλούσιος  που δε μπορεί ανθρώπινος νους να το συλλάβει. Ο άσωτος υιός εκπροσωπεί τον αμαρτωλό άνθρωπο ο οποίος απορρίπτει το ζυγό του Θεού, κατά τη γνώμη του βέβαια, και ακολουθεί τα πάθη του, γενόμενος έτσι δούλος της αμαρτίας. Ο πρεσβύτερος υιός εκπροσωπεί τους ανθρώπους που δεν έχουν περιπέσει σε σοβαρές ασωτίες και  νομίζουν  ότι  είναι  εντάξει  με  το  θέλημα του Θεού.  Όσο δε  αφορά  την  περιουσία  που πήρε  ο νεώτερος  υιός  και  έφυγε, αυτή  είναι  τα   χαρίσματα που δίνει ο Θεός στους ανθρώπους τα οποία  ο άσωτος υιός  κατασπατάλησε  ικανοποιώντας  τα  πάθη  του.

Αυτό παθαίνει όποιος απομακρύνεται από το Θεό και βυθίζεται στα πάθη και την αμαρτία. Αλλά ευτυχώς υπάρχει η λύση που είναι η μετάνοια, την οποία όχι μόνο δέχεται ο Θεός, αλλά και καλεί τον άνθρωπο να μετανοήσει. Άλλωστε το κήρυγμα του Κυρίου ήταν μετανοείτε, γιατί πλησιάζει η Βασιλεία του Θεού.

Το κατόρθωμα του ασώτου να επιστρέψει στον πατέρα του αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για όλους τους ανθρώπους που συναισθάνονται την αμαρτία τους.   Εάν θέλουν να σωθούν οφείλουν να συναισθανθούν την κατάστασή τους και να προχωρήσουν σε μετάνοια και επιστροφή στο Χριστό. Ο Θεός περιμένει την επιστροφή όλων και δεν απορρίπτει κανένα. Όσες φορές και αν πέφτει  ο άνθρωπος, τόσες φορές πρέπει και να σηκώνεται. Ο Χριστός δεν ήλθε να καλέσει δικαίους αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοια. Ελάτε πλησίον μου όλοι όσοι είστε φορτωμένοι και κουρασμένοι και εγώ θα σας αναπαύσω, ακούγεται να λέει και σήμερα η φωνή Του.

Με τη μετάνοια ο άνθρωπος ειρηνεύει με τη συνείδησή του, με το περιβάλλον του, και προ παντός με το Θεό. Είναι δώρο Θεού προς τους ανθρώπους η μετάνοια, είναι σταθμός στη ζωή τους, και πρέπει να αποτελεί στροφή του νου και της καρδιάς, στροφή ολόκληρης της ανθρώπινης ύπαρξης από το σκοτάδι στο φως, από το θάνατο στη ζωή, από το διάβολο στο Χριστό. Αμήν.

Το μυστικό της επιστροφής- + Μητροπολίτου πρ. Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

Το μυστικό της επιστροφής

ΤΙ ΚΑΝΕΙ, αγαπητοί μου, τον άνθρωπο ν' αφήνει το δρόμο της αμαρτίας και να επιστρέφει στο Χριστό; Αυτό βλέπουμε σήμερα στην παραβολή του ασώτου.

Όταν ό Κύριος κήρυττε, όπως σημειώνουν οι εύαγγελισταί, «ό λαός άπας έξεκρέματο αυτού άκούων» (Λουκ. 19,48), όλοι εκρέμοντο από τα χείλη του, και αυθόρμητα έλεγαν «Ουδέποτε ούτως ελάλησεν άνθρωπος, ως ούτος ό άνθρωπος» (Ίωάν. 7,46). Όλοι θαύμαζαν το Χριστό. Πόσοι όμως τον άκουγαν όχι μόνο με τα αυτιά του σώματος αλλά και με τα αυτιά της ψυχής; Πόσοι εδονούντο ψυχικώς; Πόσοι άλλαζαν και επέστρεφαν στην ευθεία οδό; Λίγοι έκαναν πράξει τα λόγια του Χριστού. Τι λοιπόν συνέβαινε σ' αυτούς;

Το μυστικό της επιστροφής αυτών των ολίγων βρίσκεται στο εξής. Αυτοί δεν έμεναν απλώς στο θαυμασμό βύθιζαν συγχρόνως το βλέμμα στη δική τους καρδιά και παρατηρούσαν την αθλιότητα τους. Ω, Τι συναισθήματα τους έφερνε αυτή ή συγκριτική εξέτασης! Απέναντί τους ήταν εκείνος πού δόλος δέ βρέθηκε στο στόμα του (πρβλ. Ίωάν. 1,47), εκείνος πού ήταν ανεξάντλητος ωκεανός αγάπης, εκείνος πού πονούσε στη δυστυχία των ανθρώπων. Έβλεπαν ένα μεγαλείο, μια μορφή ιδανική. Αυτοί Τι ήταν εμπρός του; ελεεινοί και τρισάθλιοι. Ό Χριστός ύψος, αυτοί βάραθρο. Ό Χριστός κορυφή, —«εκάλυψεν ουρανούς ή αρετή αυτού» ('Αμβ. 3,3)—, αυτοί άβυσσος κακίας και διαφθοράς. Αυτή λοιπόν ή τρομακτική απόσταση, πού τους χώριζε από το Χριστό, τους συγκλόνιζε, τους έφερνε σε περισυλλογή, τους δημιουργούσε τον πόθο, τον έρωτα του μεγαλείου. Αυτό τους έκανε ν' αφήσουν τα χαμηλά, τη ζωή της αμαρτίας, και να πετάξουν ψηλά, σε κόσμους όμορφους, «ηθικούς, αγγελικά πλασμένους», να έλκύωνται από το μεγαλείο του Χριστού, για να γίνουν μικρόχριστοι επί της γης. Αν οι άλλοι, το πλήθος, έμειναν στάσιμοι στα λιμνάζοντα έλη της αμαρτίας, αυτό οφείλεται στο ότι αυτοί θαύμαζαν μεν το μεγαλείο του Χριστού, δεν έστρεφαν όμως το βλέμμα και προς τα έσω, δεν έβλεπαν και τη δική τους αθλιότητα. Αν έστρεφαν το βλέμμα στην καρδιά τους, ή τρομακτική αντίθεση θα τους οδηγούσε σε σοβαρές σκέψεις, θα τους αναστάτωνε, θα τους έκανε να πάρουν ταπεινωμένοι το δρόμο της επιστροφής, της αλλαγής, της σωτηρίας. Θέλετε μερικά παραδείγματα; Όταν ό Κύριος πέρασε από την Ιεριχώ, πολύς κόσμος έτρεξε να τον ακούσει από περιέργεια. Τίνος όμως την καρδιά διαπέρασε το ηλεκτρικό ρεύμα του λόγου του; τίνος ή συνείδηση ξύπνησε; Ποιος από 'κείνο το συρφετό ένιωσε το Χριστό; Μόνο ό Ζακχαίος. Αυτός πέταξε λίγο πάνω από το χώμα και την ύλη, ανέβηκε στη συκομορέα αντίκρισε τον Ιησού και συγκλονίστηκε. Έκανε σύγκριση με τη δική του αθλιότητα. Ό Ιησούς δεν είχε ούτε δραχμή στην τσέπη, αυτός είχε ποσά αμύθητα• ό Ιησούς δεν είχε πού να γείρει το κεφάλι (βλ. Ματθ. 8,20 Λουκ. 9,58), αυτός είχε το καλύτερο μέγαρο• ό Ιησούς περιόδευε πόλεις και χωριά «ευεργετών και ίώμενος» (Πράξ. 10,38), ήταν ή παρηγοριά και ό προστάτης των χηρών και ορφανών, αυτός σκόρπιζε θλίψη και πόνο, αφού τους έκλεβε το ψωμί με το νόμο. Αυτή ή τρομακτική απόσταση μεταξύ αυτού και του Χριστού τον συγκλόνισε, και πήρε αποφασιστικά το δρόμο της επιστροφής. Ήθελε να πλησίαση στο μεγαλείο του Χριστού πού λέει «Πώλησαν σου τα υπάρχοντα και δός πτωχοίς» (Ματθ.19,21). Και δεν έφθασε μεν στο σημείο αυτό. είπε όμως• «Τα ήμισυ των υπαρχόντων μου. Κύριε, δίδωμι τοις πτωχοίς» (Λουκ. 19,8). Βρέθηκε, εν πάση περιπτώσει, στην οδό πού οδηγεί στο μεγαλείο φάνηκε δε πολύ ανώτερος από τον πλούσιο εκείνο νεανίσκο πού «απήλθε λυπούμενος» (Ματθ. 19,22• Μάρκ. 10,22), όταν ό Κύριος του έδειξε το ύψος της ακτημοσύνης.

"Άλλο παράδειγμα. Αν ή Σαμαρείτης επέστρεψε στο Χριστό και έγινε ή αγία Φωτεινή, το μυστικό της επιστροφής της βρίσκεται στο ότι, όταν αντίκρισε το μεγαλείο του Χριστού, είδε συγχρόνως και τη δική της αθλιότητα. Διέκρινε εμπρός της κάποιον με ανώτερο πνεύμα, πού έβλεπε κι αυτήν σαν παιδί του Θεού, δεν εξέταζε σε ποια φυλή ανήκει ούτε τίνος χρώματος είναι. Εμπρός της είχε ένα προφήτη, πού της είπε με λεπτομέρειες τα αμαρτήματα της. Τέλος ή υψηλή διδασκαλία του ότι «πνεύμα ό Θεός» (Ίωάν. 4,24) κι ότι μπορεί να λατρεύεται παντού, τη συγκλονίζει. Βλέπει όμως έπειτα και τη δική της αθλιότητα και τρομάζει. Τι ήταν αυτή; Μία πόρνη πέντε άντρες είχε αλλάξει, κι αυτός πού είχε τώρα δεν ήταν άντρας της. Εμπρός στο Χριστό ένιωσε ράκος. Και όμως βλέπει τον ήλιο - Χριστό να καταδέχεται ν' αγγίζει το δικό της βόρβορο. Αυτή ή συναίσθηση ότι είναι μηδέν, ιδού, αγαπητοί μου, το μυστικό της επιστροφής της.

Άλλ' εκεί πού καθαρότερα φανερώνεται ποιο είν' εκείνο πού κάνει τον άνθρωπο να επιστρέφει στο Θεό, είναι ή σημερινή παραβολή. Ό άσωτος, όταν σώθηκαν τα λεφτά κι από την πείνα κατήντησε χοιροβοσκός κ' έτρωγε ξυλοκέρατα, βρέθηκε σε δύσκολη θέση. Ένα βασιλόπουλο αυτός, να βοσκή χοίρους! Το περιβάλλον εκείνο του είναι αφόρητο. 'Αλλ' αφού είχε γίνει ακάθαρτος σαν τους χοίρους πού έβοσκε, έτσι του άξιζε. Αυτή ή απερίγραπτη αθλιότης δημιουργεί στην ψυχή του ένα συναίσθημα συντριβής. Κλαίει. Ή σκέψη του πετά στο πατρικό του, όπου κι αυτοί ακόμα οι δούλοι περνούν καλύτερα. Ω το μεγαλείο του πατρικού του σπιτιού, ω ή δική του αθλιότης!

Συγκλονίζεται. Και ακριβώς εδώ, αγαπητοί μου, μεταξύ του μεγαλείου και της αθλιότητος, παίχθηκε το δράμα της επιστροφής του.

Από τα παραδείγματα αυτά καταλαβαίνουμε, ότι το μυστικό της επιστροφής βρίσκεται σε δύο σημεία στο θαυμασμό της πίστεως και στη δική μας αύτομεμψία.

Αδελφοί μου! Ή θρησκεία του Ιησού μας έχει μεγαλείο, ή Εκκλησία είναι ύψος θαυμαστό. Μέσα σ' αυτήν ακούγεται το «Αγαπάτε αλλήλους» (Ίωάν. 13,34' 15,12), το «Έλθέτω ή βασιλεία σου» (Ματθ. 6,10), βασιλεία δικαιοσύνης, αγάπης, αδελφοσύνης, ειρήνης. Άλλα δεν ωφελεί να μείνουμε μόνο σ' αυτό το θαυμασμό. Πρέπει συγχρόνως να στρέψουμε την προσοχή και κάπου άλλου να εξετάσουμε τον εαυτό μας, να δούμε την αθλιότητα μας, ν' αναλογιστούμε σε ποια απόσταση από το μεγαλείο αυτό βρισκόμαστε εμείς, όπως έκανε ό άσωτος. Αν το κάνουμε αυτό, θα διαπιστώσουμε την τρομακτική αντίθεση. Ή διαπίστωσης αυτή θα μας βάλει σε ανησυχία και σοβαρές σκέψεις. Και έτσι μπορεί να γεννηθεί μέσα μας ή ώθηση ν' αφήσουμε τα χαμηλά, να πάρουμε ταπεινωμένοι το δρόμο της επιστροφής, και βαδίζοντας συνεχώς προς την κορυφή να βρεθούμε τέλος στην πατρική οικία και να δεχθούμε όπως ό άσωτος τον εναγκαλισμό της σωτηρίας.

Θαυμασμός λοιπόν και αύτομεμψία. Άλλ' υπάρχει σήμερα θαυμασμός του μεγαλείου; Θαυμάζουμε εμείς την πίστη μας; Οι άνθρωποι της εποχής του Χριστού τον θαύμαζαν. Αργότερα οι άνθρωποι θαύμαζαν τους πατέρας της Εκκλησίας, τους μάρτυρες, τους οσίους. Τα περασμένα χρόνια οι προγονοί μας μελετούσαν τους βίους των αγίων και θαύμαζαν τη ζωή, τις αρετές, τα παθήματα, τα μαρτύρια τους. Σήμερα εμείς Τι θαυμάζουμε; Μήπως έπαυσε τώρα ή θρησκεία μας να έχη δύναμη και αίγλη; Όχι. Ό «Χριστός χθες και σήμερον ό αυτός και εις τους αιώνας» (Έβρ.13,8). Και όμως έπαυσε ό θαυμασμός για την πίστη μας. Αλλά θαυμάζουμε τώρα• πράγματα εφήμερα, ανθρώπινες θεωρίες πού περιέχουν λάθη, πρόσωπα άσωτα και διεφθαρμένα, με δυο λόγια τα μικρά και ασήμαντα. Όλα τα θαυμάζουμε, πλην του Ιησού Χριστού. Ώ γενεά πονηρά Και διεστραμμένη!
Έπαυσε ό θαυμασμός προς τη θρησκεία μας, άλλ' έπαυσε και η προς τα έσω στροφή μας. Παύσαμε να εξετάζουμε τον εαυτό μας, να βλέπουμε την αθλιότητα μας. Ή αμαρτία κανένα δεν ανησυχεί. Πώρωσης άνευ προηγούμενου επικρατεί στις συνειδήσεις. Για αυτό λίγοι βρίσκονται στην οδό της μετανοίας, μικρό - πολύ μικρό είναι το ποίμνιο του Ιησού.

Αδελφοί μου δύο είναι τα αίτια της απομακρύνσεως των περισσοτέρων από το Θεό ή έλλειψης θαυμασμού προς τη θρησκεία μας και ή έλλειψης αυτοεξετάσεως. Ας ευχηθούμε, όλοι ν' ανακαλύψουμε το μυστικό, το δρόμο αυτό της επιστροφής και μαζί με τον άσωτο υιό ν' αναφωνήσουμε κ' εμείς• «Ανάστατες πορευσόμεθα πρός τον πατέρα...» (Λουκ. 15,18)• αμήν.

Επίσκοπος Αυγουστίνος
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία, ή οποία έγινε στην αίθουσα του συλλόγου "40 Μάρτυρες" Κοζάνης την 9-2-1 958.

Καταγραφή και σύντμησης 27-02- 2005