Σε μια εποχή, όπως η δική μας στο χώρο όπου ανθεί το δυτικό υπόδειγμα ζωής, αδυνατούμε να κατανοήσουμε βιώματα, πρακτικές και αντιλήψεις σε όλη τους την έκταση και το βάθος, ακόμη και οι επιστήμονες, διότι δεν έχουμε τις επιστημονικές προϋποθέσεις, πολύ δε περισσότερο τις βιωματικές.
Κάποιες φορές μάλιστα έχουμε τις ακριβώς αντίθετες, όπως και πολιτισμικές – ιδεολογικές επιδιώξεις ή προσδοκίες. Σ’ αυτό το ημίφως η ανακάλυψη ενός μικρού πάπυρου (χρονολογείται στον 4ο αιώνα) από την καθηγήτρια του Χάρβαρντ Κάρεν Κινγκ από το Ντιβίνιτι Κόλετζ πυροδοτεί έντονες αντιπαραθέσεις στον χριστιανικό κόσμο για το αν ο Ιησούς ήταν ή όχι παντρεμένος: «…Ένας μέχρι σήμερα άγνωστος πάπυρος γραμμένος στα αρχαία κοπτικά που περιλαμβάνει τη φράση «ο Ιησούς τούς είπε, η γυναίκα μου… Παρά την επιμονή της Καθολικής Εκκλησίας ότι ο Ιησούς δεν είχε παντρευτεί ποτέ, το θέμα αυτό αποτελεί συχνό θέμα εντάσεων. Το 2003 ο συγγραφέας Νταν Μπράουν στο βιβλίο του «Ο Κώδικας Ντα Βίντσι» αναφέρει ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος με τη Μαρία Μαγδαληνή, εξοργίζοντας τους Χριστιανούς…»*.
Επειδή οι πολλοί αγνοούμε το θεολογικό επίπεδο, για να εισάγουμε σιγά σιγά το θέμα που υπονοεί ο σημερινός τίτλος, οφείλουμε να προσεγγίσουμε μια πρώτη απάντηση στην διερώτηση: τι ήταν, τι επεδίωκαν και πως αντιμετώπιζαν τον Ιησού Χριστό και το «κίνημά» του οι διάφορες πολιτισμικές, κοινωνικές και πολιτικές τάσεις «τω καιρώ εκείνω». Σήμερα θα μας απασχολήσει η τάση των γνωστικών [βλέπε π.χ. el.wikipedia].
Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι στο δυτικό πρότυπο ζωής ένα από τα βαθιά χαρακτηριστικά του είναι η ατομική αντίληψη και πρακτική στη ζωή (που φτάνει σήμερα βίαια και στις ευέλικτες ατομικές συμβάσεις εργασίας), ο ανταγωνισμός και η εχθρότητα στο «μαζικό» και τώρα τελευταία στην μετακευνσιανή περίοδο του καπιταλισμού και στο συλλογικό. Γι’ αυτό και από την πατριαρχική και πολλές φορές αυταρχική οικογένεια έχουμε ήδη περάσει στην πυρηνική, μονογονεϊκή και συχνά «μη οικογένεια».
Σε πρόσφατο άρθρου του Γιώργου Σαββίδη – Η ιδεολογική οικολογία του φασισμού - με αφορμή την ανάδυση του νεοφασιμού και στη χώρα μας σημειώνεται μεταξύ άλλων: «…άν όμως αυτό το κομμάτι επιβολής της νεοσυντηρητικής αφασίας φάνταζε εύκολο,για την επιστροφή του σεξουαλικού συντηρητισμού έπρεπε να επιστρατευτεί το μεγάλο όπλο της «υγειονομικής βόμβας» - είτε αυτή αφορά την κανιβαλική έκθεση, από πρώην «εκσυγχρονιστές» υπουργούς, της εικόνας της «άτιμης» αλλοδαπής ιερόδουλης-φορέα του Aids (που είχε το επιπλέον μνημονιακό «πλεονέκτημα» ότι κόντεψε να διαλύσει τον ιστό εμπιστοσύνης που με κόπο είχαν χτίσει οι δημόσιοι φορείς υγείας για τη διάγνωση των σεξουαλικών νοσημάτων), είτε με την κατασκευή της εικόνας του «σεξουαλικά πεινασμένου-βιαστή» μετανάστη…».
Οι γνωστικοί αποτελούσαν «… ένα σωτηριολογικό θρησκευτικό σύστημα, βασισμένο στην ημιδιαισθητική μυστικιστική έννοια της Γνώσης, το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις αποδεχόταν ως λυτρωτική θεότητα τον χριστιανικό Ιησού Χριστό,προσδίδοντάς του όμως διαφορετικές ιδιότητες απ’ ότι ο χριστιανισμός…Εξίσου σημαντικός λόγος για την εξάλειψή τους απέβη η συστηματική περιφρόνηση του φυσικού κόσμου, με την ιδιαίτερη μετάθεση του βάρους της διδασκαλίας τους προς την αρχή και δημιουργία του Σύμπαντος, καθώς και ο συνήθως αυστηρός ασκητικός βίος που δίδασκαν, συνοδευόμενος από περιφρόνηση του σώματος…».
Με άλλα λόγια, στον αντίποδα των σημερινών αντιλήψεων που επικρατούν στο δυτικό υπόδειγμα, οι γνωστικοί θεωρούσαν βαριά την κατηγορία ότι ο Ιησούς είχε γυναίκα και όχι προσόν. Με άλλα λόγια είχαν τις ακριβώς αντίθετες προθέσεις απ’ αυτές που έχουν σήμερα όσοι τις δέχονται από την διάχυση αντιλήψεων, απόψεων ιδεολογιών, πληροφοριών και ερμηνειών μικρο-κειμένων σε πάπυρους… Κατά κάποιο τρόπο οι γνωστικοί αποτελούσαν ένα αντίστοιχο επικίνδυνο συντηρητικό κίνημα,όπως ο δικός μας νεοφασισμός τύπου Χ. Α., για το οποίο χρειάζεται μια αντίστοιχη… «Πνευματική καταδίκη φαινομένου Νεοναζισμοῦ».
*******
► Στον «δικό μας» ορθόδοξο χωροχρόνο ήδη αρχίζουν να γράφονται πολλά(ενδιαφέροντα συνήθως) είτε σε επιστημονικό επίπεδο είτε σε απολογητικό. Για το πρώτο σταχυολογούμε την ανακοίνωση από το Τμήμα Θεολογικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου που απαντά σε μυθεύματα των ημερών μας προβάλλοντας την αυθεντική αλήθεια των Βιβλικών κειμένων για το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Σημειώνουμε μόνο το απόσπασμα: «…Είναι πραγματικά απαράδεκτο να προβάλλεται κάποιο απόσπασμα παπύρου, που όπως υποστήριξαν αρκετοί ειδικοί επιστήμονες (π.χ. ο Stephen Emmel,καθηγητής της Κοπτολογίας του Πανεπιστημίου Münster της Γερμανίας, και ο Βρετανός καθηγητής του Πανεπιστημίου Durham Francis Watson) φαίνεται ότι είναι πλαστό ή στην καλύτερη περίπτωση προέρχεται από το απόκρυφο ευαγγέλιο του Θωμά στην κοπτική γλώσσα, με φράση που αποδίδεται στον Χριστό και λέει «η γυναίκα μου». Με δυο λόγια παραμερίζουμε ή και απορρίπτουμε ολόκληρη την μαρτυρία της Καινής Διαθήκης και σύνολη την γραπτή και προφορική παράδοση της Εκκλησίας για να πιστέψουμε στην ψευδώνυμη και ψευδεπίγραφη «αποκάλυψη» ότι ο Χριστός ήταν νυμφευμένος….».
► Σε απολογητικό επίπεδο αξίζει να διαβάσετε μια πολύ καλή σειρά από τονεξειδικευμένο θεολόγο Αθανάσιο Μουστάκη με τους τους τίτλους:
Ι) “Ο Ιησούς είπε: “Η γυναίκα μου . . . “, Σεπτεμβρίου 19, 2012:
«…πάπυρος, που χρονολογείται από τον τέταρτο αιώνα μ.Χ., περιλαμβάνει έναν διάλογο στον οποίο ο Ιησούς αναφέρεται στη σύζυγό του και σύμφωνα με την King πρέπει να είναι μετάφραση στα κοπτικά ενός κειμένου που γράφτηκε στα ελληνικά τον δεύτερο μ.Χ. αιώνα.
Για να αντιληφθούμε την έννοια της απλούστευσης και του κινδύνου να ασχοληθεί κάποιος με αντικείμενο που δεν γνωρίζει αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στις δημοσιεύσεις του διεθνούς τύπου, όπου, αν και στο σπάραγμα δεν γίνεται καμία αναφορά, ήδη έχει προστεθεί δίπλα στο κείμενο του παπύρου και το υποτιθέμενο όνομα της συζύγου του Κυρίου, την οποία, πέρα από κάθε επιστημονική δεοντολογία, ταυτίζουν με την Αγία Μαρία τη Μαγδαληνή…
Ας δούμε όμως κάποια σημεία από το άρθρο της Karen King:1) Η συγγραφέας ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για το μοναδικό αρχαίο κείμενο που θεωρεί ότι ο Χριστός ήταν παντρεμένος. 2) Τονίζει ότι δεν μας παρέχει αξιόπιστη μαρτυρία ότι όντως ο Χριστός ήταν έγγαμος… 3) Σημειώνει ότι η μόνη ασφαλής μαρτυρία που μας παρέχει είναι ότικάποιοι χριστιανοί των πρώτων αιώνων πίστευαν ότι ο Χριστός ήταν παντρεμένος. 4) Ομολογεί ότι δεν γνωρίζουμε τίποτα για την ιστορία ευρέσεως και την προέλευση του συγκεκριμένου παπύρου. 5) Η γνησιότητά του αμφισβητείται…».
ΙΙ) Ο ΙΗΣΟΥΣ ΕΙΠΕ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΟΥ . . . (ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΑΠΥΡΟΥ), Σεπτεμβρίου 21, 2012:
«… Η γλώσσα του κειμένου είναι η κοπτική και πιο συγκεκριμένα μία διάλεκτός της η σαχιδική. Η διαπίστωση αυτή μας δίνει μία γεωγραφική ένδειξη για την περιοχή προέλευσης του κειμένου, καθώς η σαχιδική ομιλούνταν στις νότιες περιοχές της Αιγύπτου και μάλιστα θεωρείται η πρώτη αιγυπτιακή διάλεκτος στην οποία μεταφράστηκαν τα ελληνικά κείμενα.
Συνεκτιμώντας άλλα γνωστικά κείμενα που σώζονται η Karen King υποθέτει ότι το πρωτότυπο ήταν ελληνικό και είχε γραφεί κατά το δεύτερο μισό του 2ου μ.Χ. αιώνα στην Αίγυπτο, τη Συρία ή ακόμη και τη Ρώμη, καθώς στην τελευταία είχαν βρεθεί οπαδοί του Βαλεντίνου και ο Τατιανός, ο οποίος είναι γνωστός από την προσπάθειά του να συρράψει τα τέσσερα ευαγγελικά κείμενα σε ένα, το Διατεσσάρων…».
ΙΙΙ) ΤΙ ΝΕΟ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Ο ΠΑΠΥΡΟΣ ΠΟΥ ΕΞΕΔΩΣΕ Η KAREN KING; Σεπτεμβρίου 22, 2012:
«…Φανταστείτε την έκπληξη που θα δοκιμάσει ο ιστορικός του μέλλοντος όταν εντοπίσει στα αρχεία του χώρου κοινωνικής δικτύωσης (facebook) «οικογενειακές» σχέσεις (μητέρα, αδελφός, ξάδελφος, κόρη, σύζυγος κτλ.) οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα, αλλά προσπαθούν να αποδώσουν περισσότερο ή λιγότερο στενές φιλικές σχέσεις…
Το νέο, λοιπόν, δεν είναι η διαπίστωση ότι ο Κύριος είχε σύζυγο. Αντιθέτως είναι σαφές ότι το συγκεκριμένο κείμενο για πολλούς λόγους που θα δούμε σε κατοπινή ανάρτησή μας δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε παρόμοιο συμπέρασμα.
Το νέο είναι η διαπίστωση ότι κάποιοι γνωστικοί χρησιμοποιούσαν το συγκεκριμένο λεξιλόγιο και είναι ευθύνη την σύγχρονης φιλολογικής και ιστορικής έρευνας να τοποθετήσει τις λέξεις στο ορθό τους πλαίσιο…».
IV) ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΠΥΡΟΥ ΤΗΣ KAREN KING ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΞΙΟΠΙΣΤΕΣ; Σεπτεμβρίου 22, 2012:
«…Η προέλευση του κειμένου, από κάποια γνωστική ομάδα, δεν υποδηλώνει επαφή με τη γνήσια αποστολική παράδοση της Εκκλησίας. Κατά την εποχή που εξετάζουμε κυκλοφορούσαν πάρα πολλά κείμενα που αναφέρονταν σε πρόσωπα και πράγματα του χριστιανικού χώρου χωρίς στην πραγματικότητα να έχουν κάποια σχέση με αυτόν. Στην Αίγυπτο, παραδείγματος χάριν, είχαν πλησιάσει το χριστιανισμό διάφορες γνωστικές ομάδες, οι οποίες προσπαθούσαν να συνδυάσουν τη «γνώση» με τη χριστιανική διδασκαλία. Το αποτέλεσμα ήταν μία παρεφθαρμένη μορφή του χριστιανισμού, η οποία όχι μόνο ήταν άσχετη με την πραγματικότητα, αλλά τον παρουσίαζε αντεστραμμένο και πλήρως αλλοιωμένο….»
V) ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ: ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ ΤΕΛΙΚΑ; Σεπτεμβρίου 23, 2012:
«…Ήταν μία από τις πιστότερες ακολούθους του Χριστού. Σε όλες τις βιβλικές αναφορές τοποθετείται πρώτη από όλες τις γυναίκες. Μόνο σε μία τοποθετείται δεύτερη, στο ευαγγέλιο του ευαγγ. Ιωάννη κεφ. 19 στ. 25. Σε αυτή την αναφορά πρώτη είναι η Παναγία και η εξαδέλφη της Μαρία του Κλωπά και έπειτα η αγ. Μαρία η Μαγδαληνή («εἰστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή»)….
Από τα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού η Αγία Μαρία έγινε αποδεκτή ως μαθήτρια και ακόλουθος του Χριστού. Ως μάρτυρας της αναστάσεως, ως η πρώτη που είδε τον αναστημένο Χριστό. Ως αυτή που έφερε το αναστάσιμο μήνυμα τους απιστούντες αποστόλους. Τι άλλο χρειάζεται για να την τιμήσουμε και εμείς και να της αποδώσουμε το σεβασμό που της αξίζει;».
*******
Τελικά είχε σύζυγο ο Ιησούς; Βεβαίως και είχε. Ο Ιησούς ανέτρεψε πρακτικά και θεωρητικά πολλές κατεστημένες αντιλήψεις για τους ανθρώπους και τη ζωή. Ανάμεσα σ’ αυτές αποκατέστησε την ισοτιμία άνδρα και γυναίκας ως πρόσωπα, διατηρώντας όμως την αξία της διαφορετικότητας ανάμεσα στη γυναικεία και ανδρική φύση, όπως περίπου οδηγείται μετά από παλινωδίες και το σημερινό φεμινιστικό κίνημα.
Ο Ιησούς δεν ήταν «γνωστικιστής», δηλαδή ανέραστος, μισάνθρωπος, εχθρός του σώματος. Γι’ αυτό κατηγορήθηκε ως οινοπότης, ότι δεχόταν γυναίκες στην παρέα του (και χύνουν μύρα ή δάκρυα στα πόδια του όπως η πόρνη που έσωσε από λιθοβολισμό) και μάλιστα να συζητά κατά μόνας όπως με την (μετέπειτα αγία) Φωτεινή στο πηγάδι του Ιακώβ…
Ο Ιησούς κατά την αποστολική και ευαγγελική παράδοση δεν είχε μια συγκεκριμένη γυναίκα ως σύζυγο, γιατί ήθελε σε ιστορικό και μετα-ιστορικό επίπεδο να είναι σύζυγος-νυμφίος όλης της ανθρωπότητας, όλης της ανδρόγυνης ολότητας σε μια βαθιά σχέση εραστή και ερώμενου…
Η Εκκλησία ως ανοικτή κοινότητα (όπου εντασσονται νέοι και νέες πιστοί ή αποσκιρτούν όσα πρόσωπα δεν αντέχουν αυτή τη μοναδική σχέση) αποτελεί τη διαχρονική σύζυγο του Ιησού. Το βιβλίο της Αποκάλυψης, αυτή την σχέση στην ουσίααποκαλύπτει με συμβολικό τρόπο επτά πράξεων…
Ναι, ο Ιησούς έχει γυναίκα…
*********
* «…Η ύπαρξη του παπύρου, που χρονολογείται από τον 4ο αιώνα, έχει μέγεθος όχι μεγαλύτερο από αυτό μιας πιστωτικής κάρτας, αποκαλύφθηκε από την καθηγήτρια του Χάρβαρντ Κάρεν Κινγκ από το Ντιβίνιτι Κόλετζ στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Ρώμη.
«Η χριστιανική παράδοση εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι ο Ιησούς ήταν ανύπαντρος, ακόμα και αν υπάρχουν ιστορικές αποδείξεις που να υποστηρίζουν αυτήν την εκδοχή» επισήμανε η Κινγκ. «Αυτή η φράση δεν αποδεικνύει ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος, αλλά μας λέει ότι το ζήτημα αυτό ήρθε στην επιφάνεια στο πλαίσιο των έντονων αντιπαραθέσεων για την σεξουαλικότητα και το γάμο, την εποχή εκείνη» τόνισε η καθηγήτρια.
Ο πάπυρος περιλαμβάνει έναν διάλογο στον οποίο ο Ιησούς αναφέρεται στη σύζυγό του Μαρία και σύμφωνα με την Κινγκ πρέπει να είναι μετάφραση στα κοπτικά ενός ευαγγελίου που γράφτηκε στα ελληνικά τον 2ο μ.Χ αιώνα….
Η Κάρεν Κινγκ επισήμανε πως το τμήμα παπύρου, η ύπαρξη του οποίου αποκαλύφθηκε στο 10ο Διεθνές Συνέδριο Κοπτικών Σπουδών, είναι η πρώτη απόδειξη ότι ορισμένοι Χριστιανοί στα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού πίστευαν ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος…».
Επίσης:
«Ιστορικοί ερευνητές και καθηγητές ήρθαν να αποκαταστήσουν σήμερα την «εικόνα» του Ιησού, τονίζοντας ότι ο πάπυρος που ανέφερε ότι ο Χριστός ήταν παντρεμένος είναι «πλαστός και ύποπτος».
Οι καθηγητές Κοπτολογίας μιλώντας σε συνέδριο που πραγματοποιείται σήμερα στη Ρώμη υποστήριξαν ότι ο πάπυρος μοιάζει να είναι πλαστός.
Όπως είπε ο Stephen Emmel, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Muenster: Υπάρχει κάτι στην εμφάνιση αλλά και στη γραμματική του κειμένου που μου δείχνει ότι δεν είναι πειστικό.
Και ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Αμβούργου πρόσθεσε: Πιστεύω ότι είναι πλαστό. Δε μοιάζει αυθεντικό.
Τις απόψεις αυτές ενστερνίστηκαν και άλλοι ερευνητές τονίζοντας ότι ο πάπυρος είναι «ύποπτος».» ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 21 Σεπτεμβρίου 2012 04:27,http://dailynews24.gr/index….17830:…82
