Ο εσωτερισμός από Ορθοδόξου απόψεως

ΓΙΑΤΙ ΘΕΜΑ ΜΑΣ Ο ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ,

ΚΑΙ ΟΧΙ ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ;
Μ Ι Α     Α Π Α Ρ Α Ι Τ Η Τ Η    Ε Ξ Η Γ Η Σ Η

    Αισθάνομαι ότι έχω την υποχρέωση, να δώσω κάποια εξήγηση, τι με έκαμε να εισηγηθώ στην Συνοδική Επιτροπή σαν θέμα της εφετεινής μας συνδιασκέψεως τον εσωτερισμό. Ευχαριστώ θερμά τους αγαπητούς αδελφούς - Μέλη της Συνοδικής Επιτροπής μας, για το ότι συμφώνησαν μαζί μου. Και έτσι με την δική τους απόφαση καθορίσθηκε σαν θέμα μας ο Εσωτερισμός.

1. Ο προηγούμενος εικοστός αιώνας, από θρησκευτικής πλευράς μπορεί να χαρακτηρισθή η σαν αιώνας αποστασίας από τον Χριστό, η σαν αιώνας του συγκρητισμού. Δύο ονόματα, που εκφράζουν την ίδια πραγματικότητα.
Ο συγκρητισμός άρχισε την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των διαδόχων του. Τότε οι διάφορες ειδωλολατρικές θρησκείες των εθνών αισθάνθηκαν την ανάγκη μιας προσέγγισης και αμοιβαίας κάλυψης, που την επιστέγαζε η ομολογία ότι κάτω από τα διαφορετικά ονόματα νοούνταν και λατρεύονταν οι ίδιοι θεοί. Και ο κοσμάκης πλάταινε την κοιλιά του για να καταπίνει τα συγκρητιστικά διδάγματα και να ξεπερνάει με «αγαθό λογισμό» τις τερατώδεις διαφορές ανάμεσα στον Βάαλ και στον Δία, στην Άρτεμη και στην Ίσιδα, κ. α.

2. Ο συγκρητισμός ξεκίνησε σαν ιδιωτική διαπίστωση και θεώρηση. Γρήγορα όμως έγινε κρατική υπόθεση. Γιατί οι Ρωμαίοι κοσμοκράτορες, ήθελαν να ξέρουν, με τι θεότητες και θρησκείες σε όλον τον απέραντο χώρο της orbis terrarum η Οικουμένης είχαν να κάμουν. Έτσι έφτιαξαν στην Ρώμη έναν ευρύχωρο και μεγαλοπρεπή ναό, που τον ονόμαζαν Πάνθεον. Οι θεοί εύρισκαν στέγη και καταχωρίζονταν εκεί με επιγραφές, θυσιαστήρια και αγάλματα. Και όσοι εύρισκαν είσοδο στο Πάνθεον είχαν την γενική αναγνώριση του Κράτους και την προστασία του. Στο Πάνθεο έμπαιναν οι θεότητες με αίτηση εκείνων που τις λάτρευαν. Και είχαν όλες ίση αναγνώριση και ίσα δικαιώματα.
Δύο θρησκευτικές κοινότητες δεν ζήτησαν να μπούν οι Θεοί τους στο Πάνθεον: οι Εβραίοι και οι Χριστιανοί. Επειδή επίστευαν ότι ο Θεός τους είναι ο ΜΟΝΟΣ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΘΕΟΣ, ενώ οι θεοί των εθνών ΔΕΝ είναι θεοί, αλλά εκπεσόντες άγγελοι - δαιμόνια. Και γι' αυτό το Πάνθεο, καλό θα ήταν να το ονόμαζαν όχι Πάνθεον, αλλά «πανδαιμόνιο».

3. Έτσι είχαμε νομικά και πρακτικά μια κατάσταση, που έκαμε όλη την Ρωμαϊκή Οικουμένη να συσπειρώνεται και να συστρατεύεται σε έναν έξαλλο αντιχριστιανισμό, επειδή οι Χριστιανοί αρνούνταν σε απόλυτο βαθμό την θρησκευτική πίστη της κοσμοκράτειρας Ρώμης: τον συγκρητισμό.
Όλες οι θρησκείες, όποια δαιμόνια κι αν προσκυνούσαν, ήσαν καλές, αφού είχαν νόμιμα καταχωρισθή στο Πάνθεον, αφού είχαν δεχθή την συγχώνευσή τους στο καζάνι του συγκρητισμού. Οι Χριστιανοί ήταν εκτός νόμου. Στο στόχαστρο όλων. Και κυριαρχούσε μια παθιασμένη πολιτική, ένας έξαλλος αντιχριστιανισμός, που τον υπηρέτησαν ιδεολογικά οι μεγαλύτεροι αυτοκράτορες: ο Δομετιανός, ο Δέκιος, ο Διοκλητιανός. Όλα τα ξόανα νόμιμα, εκτός νόμου ο Χριστός! 

      Περνάνε τα χρόνια. Ερχόμαστε στον ΙΗ΄ αιώνα. Και έχομε από την Γαλλική Επανάσταση μέχρι σήμερα το ίδιο περίπου φαινόμενο.
Ένας φανατισμένος αντιχριστιανισμός κυριαρχεί στον κόσμο. Η Γαλλική Επανάσταση εκήρυξε με νόμο της, «έκπτωτο» (!....) τον Χριστό, λες και είχε να κάμει με έναν ακόμη Λουδοβίκο, και ανεκήρυξε Θεό της τον Λόγο (Raison), για τον οποίο εθέσπισαν και οργάνωσαν επίσημες εορτές, λατρευτικές εκδηλώσεις και τελετές! Και από τότε σαν ένας από τους κύριους στόχους του «λαϊκού» Κράτους καθιερώθηκε η μέριμνα για μείωση της επίδρασης της θρησκείας στον λαό.

Και στην Σοβιετική Ένωση έγινε κάτι ανάλογο. Εκηρύχθη άγνωστος ο Χριστός, μυθικό πρόσωπο, που τάχα δεν υπήρξε ποτέ. Και οργανώθηκαν πενταετή προγράμματα διαφώτισης του λαού, για να λησμονηθή το όνομα Χριστός. Και προωθήθηκαν με διώξεις, δίκες, σφαγές, εκτελέσεις! Παράλληλα οι πόλεις ήταν γεμάτες με κέντρα παραψυχολογίας, δηλ. κέντρα πνευματιστικά. Δηλαδή; Ο κόσμος, η κρατική εξουσία, εξωπλίσθηκε εναντίον του Χριστού. Μόνο του Χριστού. Και έστεκε αδιάφορη, η θετικά τοποθετημένη, απέναντι στην δαιμονολατρεία.

 Και στην συνέχεια σε όλο τον κόσμο, Δυτικό Μπλόκ και Ανατολικό Μπλόκ εξ ίσου, κηρύσσεται και προπαγανδίζεται ο συγκρητισμός, σαν η πιο αναγκαία διδασκαλία για την εποχή μας· που ανταποκρίνεται στο αίτημα των καιρών και ξεπερνάει τις όποιες διαφορές, όχι μόνο στην πολιτική και οικονομική παγκοσμιοποίηση, αλλά και σε μια ενιαία πανθρησκεία.

Και ενώ όλες οι άλλες θρησκευτικές ομάδες δέχονται τα συνθήματα αυτά, γιατί τους εκφράζουν, οι Χριστιανικές Εκκλησίες και ιδίως οι Ορθόδοξες, και όταν μετέχουν σε τέτοιες συνάξεις, για λόγους σκοπιμότητας αμφίβολης ωφέλειας, το πράττουν με παράλληλη δυναμική προβολή της πίστης μας, ότι ο Χριστός είναι ο μόνος αληθινός Θεός, και η Ορθοδοξία η μόνη αληθινή πίστη στον κόσμο.
Θλιβερή η κατάσταση της Εκκλησίας του Χριστού μέσα σε ένα κόσμο, που έχει αποδεχθή το δαιμονικό μήνυμα, ότι ζούμε σε μια μεταχριστιανική εποχή, και ότι γρήγορα η Εκκλησία του Χριστού θα πάψει να υπάρχει στον κόσμο.

     Η κατάσταση αυτή είναι πολύ πικρή για την Εκκλησία του Χριστού. Γιατί το βλέπει ολοκάθαρα, ότι όχι πια το ένα στα εκατό πρόβατά της έχουν φύγει από την αγία Μάνδρα Της, αλλά τα ενενήντα εννιά στα εκατό. Και ζουν και σκέπτονται, και θρησκεύουν, με τις αρχές της Νέας Εποχής και του Εσωτερισμού.
Είναι πια γεμάτος ο κόσμος και η Ελλάδα, από κέντρα προπαγάνδας της Νέας Εποχής και των ανατολικών θρησκειών, από συλλόγους τάχα πολιτιστικούς, από φυλλάδια τάχα λογοτεχνικά και κοινωνικά, και από «κέντρα», που όλα προπαγανδίζουν τις αρχές του εσωτερισμού.

Θα έλεγα: Όταν μια αλεπού η μια νυφίτσα απειλεί τις κότες μας, ανησυχούμε και επιστρατεύομε όλες μας τις δυνάμεις και όλα τα όπλα μας, να την εξουδετερώσουμε! Και πολύ σωστά! Αλλοίμονο όμως, αν περιορίσουμε την προσοχή μας εναντίον της αλεπούς και ξεχνάμε τις αγέλες από λύκους και λιοντάρια και τίγρεις, που απειλούν όχι μόνο τα πρόβατά μας, αλλά και εμάς τους ίδιους!

 Η Νέα Εποχή και ο Εσωτερισμός - δυο όψεις του ιδίου νομίσματος - είναι κάτι το πολύ χειρότερο από τίγρεις και λιοντάρια. Είναι οι πύλες του άδου στην πιο αισθητή και καταλυτική τους μορφή. Λεπτομέρειες και ανάλυση θα ακούσουμε από τους εκλεκτούς εισηγητές μας.
Η άμυνα εναντίον μιας τέτοιας παραθρησκείας σήμερα είναι πιο αναγκαία από την άμυνα εναντίον της όποιας αίρεσης.
Ας ευχηθούμε να βοηθάει ο Κύριος: Και ταύτα ποιήσαι, κακείνα μη αφιέναι.
Συν Χριστώ, δηλαδή «συν τη δυνάμει του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού» (Α΄ Κορ. 5, 4) και απλούστερα «δια της δυνάμεως Αυτού» (Α΄ Κορ. 6, 14), «ος εστιν ο μόνος αληθινός Θεός και ζωή αιώνιος» (Α΄ Ιω. 5, 20). Αμήν.

 † Ο Νικοπόλεως ΜΕΛΕΤΙΟΣ

 Προκόπι, 30.10.07

Ο ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ
ΑΠΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΑΠΟΨΕΩΣ

Αρχιμ. Βαρνάβας Λαμπρόπουλος

Εισηγηση στην ΙΘ' Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη Εντεταλμένων Ορθοδόξων Εκκλησιών και Ιερών Μητροπόλεων για θέματα αιρέσεων και παραθρησκείας 

Φυσικά είναι αδύνατο να καλύψουμε σε μια μικρή εισήγηση τις δοξασίες του Εσωτερισμού, όπως το θέμα μας απαιτεί, και ακόμη πιο αδύνατο να παρουσιάσουμε μια αναλυτική έκθεση της Ορθοδόξου Δογματικής! Θα περιοριστούμε αναγκαστικά σε επιλεκτική παρουσίαση στοιχείων, που οδηγούν σε ορθό προβληματισμό· η έστω σε κάποιο προβληματισμό.

 Ίσως δεν θα ήταν άστοχη η εισαγωγή στο θέμα μας με αναφορά στην κωμωδία του Αριστοφάνη «Νεφέλες». Και αυτό, αφού κορυφαίοι ερευνητές (όπως ο Jean Vernette) θεωρούν τον Εσωτερισμό, ως το πιο «νεφελώδες» παραθρησκευτικό φαινόμενο. 

 Και ο Αριστοφάνης στις «Νεφέλες» του, μιλώντας με ειρωνεία για τις θρησκευτικές αναζητήσεις της εποχής του (που από ό,τι φαίνεται δεν διαφέρουν και πολύ από τις σημερινές), κοροϊδεύει τον ήρωά του Στρεψιάδη, που πιστεύει ακόμα στους θεούς. Και, με το στόμα του Σωκράτη, του λέει συμβουλευτικά: «Από δώ και μπρός, δεν θα πιστεύεις πια σε άλλο θεό, παρά σ' αυτούς που πιστεύουμε και εμείς! Και αυτοί είναι τρεις: Το Χάος, η Γλώσσα και οι Νεφέλες»... Δηλαδή τρία πράγματα, εντελώς σίγουρα και υπαρκτά, αλλά και εντελώς ασαφή και ακατανόητα.
Αυτή η «τριάδα» του Αριστοφάνη (το Χάος, η Γλώσσα και οι Νεφέλες) ίσως είναι η πιο πετυχημένη «περιγραφή» του πνευματικού κινήματος, που λέγεται Εσωτερισμός. Χάος, γλώσσα, νεφέλες. Όλοι τα ξέρουμε. Αλλά ούτε έρευνα παίρνουν, ούτε εξήγηση, ούτε κατανόηση!

Όμως δεν ήλθαμε εδώ για να ασχοληθούμε με τα συνθήματα του Αριστοφάνη στις κωμωδίες του. Ήλθαμε για να ασχοληθούμε με την τραγωδία της παγίδευσης ψυχών σε ένα μόνιμο αποπροσανατολισμό από την πίστη στον Χριστό, που ισοδυναμεί με συνειδητή αποστασία και καταντάει σε συνειδητή αποστασία.

Ο Εσωτερισμός είναι ένα θρησκευτικό φαινόμενο που έρχεται από πολύ παλιά, έστω και αν πρώτος χρησιμοποίησε τον όρο «Εσωτερισμός» τον περασμένο αιώνα ο μάγος Eliphas Levi.

Ας ιδούμε λοιπόν με λίγα λόγια:
α. Τι οδήγησε στο ρεύμα του εσωτερισμού;
β. Τι πρεσβεύει ο εσωτερισμός;
γ. Ποία η Ορθόδοξη απάντηση;
δ. Εσωτερισμός και Πανθρησκεία. Και
ε. Ο εσωτερισμός εντός των τειχών.

Α. Τ Ι   Ο Δ Η Γ Η Σ Ε   Σ Τ Ο  

Ρ Ε Υ Μ Α   Τ Ο Υ   Ε Σ Ω Τ Ε Ρ Ι Σ Μ Ο Υ ;

Στον εσωτερισμό, όπως εμφανίζεται σήμερα, οδήγησαν:
1. Ο ξεπεσμός της ζωντανής πίστης σε μια νεκρή ομολογιακή γλώσσα. Και
2. Η υπερβολική πίστη στην πρόοδο της Επιστήμης και της Τεχνικής.

1. Νομίζουμε ότι η πρώτη βασική αιτία της ανάγκης στροφής του ανθρώπου σε κάποιο εσωτερισμό, είναι: ο ξεπεσμός της ζωντανής χριστιανικής πίστης σε μια νεκρή ομολογιακή γλώσσα. 
Με την πλήρη επικράτηση του Χριστιανισμού, θεωρήθηκε αυτονόητο και από κλήρο και από λαό, ότι όλα τα διέπει η πίστη στον Χριστό, που κυριάρχησε. Έτσι και κλήρος και λαός, ποιμένες και πρόβατα, το έρριξαν στις λεπτομέρειες, θεωρώντας βέβαιη και δεδομένη την πίστη. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η πίστη περιορίστηκε σε δηλώσεις ομολογίας: «Πιστεύω». «Ομολογώ». «Αυτή είναι η πίστη μας». Όμως, ήταν μια πίστη, που είχε πάψει πια να κυβερνάει την ζωή του ανθρώπου.

Αυτή την διαπίστωση πολύ εύστοχα διατυπώνει ένας - δυστυχώς αγνοημένος  λαμπρός επιστήμονας, ο μακαριστός καθηγητής της Φιλοσοφίας Σπυρίδων Κυριαζόπουλος, ο οποίος ξεκινώντας από θαυμαστής του εσωτερισμού του Νεοπλατωνισμού, κατέληξε ουσιαστικά ορθόδοξος θεολόγος (βλέπε το αξιόλογο έργο του «Προλεγόμενα εις την Ερώτησιν περί Θεού»).
Ο Κυριαζόπουλος σε μια άλλη εξαιρετική μελέτη του με τίτλο «Η Καταγωγή του Τεχνικού Πνεύματος» εξηγώντας, πως δημιουργήθηκε έδαφος κατάλληλο για την καλλιέργεια του εσωτερισμού, λέει τα εξής:
«Εκεί όπου η (ζωντανή) πίστη κατάντησε απλή ομολογία επαναλαμβανομένων προτάσεων εκ συνηθείας, εκεί ήλθε μια άλλη μέθοδος αναζήτησης τρόπου σωτηρίας, με πρώτη στην σειρά την αλχημεία ». 

 Να, λοιπόν, ποια είναι η κύρια πόρτα εξόδου του Χριστιανού από την Εκκλησία, η οποία συνήθως γίνεται και η κύρια πόρτα εισόδου του στον λαβύρινθο του εσωτερισμού.: Είναι «το κατάντημα της ζωντανής πίστης σε ξερή ομολογία επαναλαμβανομένων προτάσεων εκ συνηθείας».
Θα επανέλθωμε στο τεράστιο αυτό ποιμαντικό κενό. Προς το παρόν, ας θυμηθούμε τις τραγικές στιγμές που ζούμε ως ποιμένες στο πιο χαρούμενο γεγονός της ζωής του ανθρώπου: στην βάπτισή του! Εκεί ο ανάδοχος, ένα πρόσωπο - κατά κανόνα UFO - προσπαθεί να συλλαβίσει το σύμβολο της Πίστεως, λειτουργώντας ως εγγυητής - τρομάρα μας! - της εντάξεως του βαπτιζομένου στο Σώμα της Εκκλησίας!...

 Έτσι, τελικά, δεν τίθεται θέμα εξόδου του βαπτισθέντος από την Εκκλησία, αφού ουσιαστικά δεν μπήκε ποτέ στην Εκκλησία. Δεν πάτησε ποτέ με τα δυο του πόδια μέσα στην Εκκλησία.
Τίθεται όμως θέμα, για τον κάθε άνθρωπο, συνειδητοποίησης του νοήματος της ζωής του, και απάντησης στις πνευματικές του αναζητήσεις. Το κενό προσπαθεί να το καλύψει ο άνθρωπος με τον εσωτερισμό. Μέσα του και μόνος του. Χωρίς την βοήθεια ποιμέναπαπά. Και έτσι λύνει το θέμα  μόνος του  παύοντας να πιστεύει στον Χριστό και φεύγοντας από την Εκκλησία.
Ο άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής το λέει ξεκάθαρα στην Α΄ Καθολική επιστολή του: Αυτοί που αρνήθηκαν τον Χριστό και την εν Χριστώ σωτηρία, «εξ ημών εξήλθον, αλλ' ουκ ήσαν εξ ημών· ει γαρ ήσαν εξ ημών, μεμενήκεισαν αν μεθ' ημών· αλλ' ίνα φανερωθώσιν ότι ουκ εισί πάντες εξ ημών» (2, 19).

 Και ο άγιος Αυγουστίνος ερμηνεύοντας, λέγει:
«Όλοι αυτοί, μπορεί να λαμβάνουν μαζί με μας το βάπτισμα, μπορεί να μετέχουν στο ίδιο άγιο θυσιαστήριο, αλλά παρ' όλα αυτά δεν είναι από εμάς... Ακόμη και όταν εξακολουθούν να είναι ‘μέσα', ακόμη και τότε δεν είναι από εμάς. Όμως αυτό δεν φαίνεται όταν είναι ‘μέσα'. Φαίνεται όταν φεύγουν ...»

2. Δεύτερη αιτία της στροφής του ανθρώπου στον εσωτερισμό είναι η υπερβολική πίστη στην πρόοδο της Επιστήμης και της Τεχνικής.
Ήδη από την εποχή του Διαφωτισμού, ακόμη και τα μικρά βηματάκια επιστημονικής προόδου έδωσαν στους ανθρώπους δυσανάλογα μεγάλη αισιοδοξία για την υπερνίκηση της φτώχειας, της αρρώστειας και του θανάτου. Και όταν πια έγιναν και τα μεγάλα άλματα στην επιστήμη, τότε πολύ πιο εύκολα ρίζωνε η ιδέα ότι ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκη από άλλους σωτήρες. Σ' αυτό φυσικά συνέτεινε - αυτό που προηγουμένως αναφέραμε  ότι η ξύλινη γλώσσα της ομολογίας πίστεως είχε νεκρώσει μέσα στον άνθρωπο την πίστη.
Έτσι ο άνθρωπος πίστεψε ότι μπορεί πλέον να γίνει σωτήρας του εαυτού του. Με αποτέλεσμα σιγάσιγά ο αυτάρκης άνθρωπος να βγάλει τον Χριστό από την θέση του Θεού και Σωτήρα.

Αναφέρουμε μία αντιπροσωπευτική «κορώνα» αυτού του πνεύματος.
Όταν το 1920 ο ποιητής της Ρώσικης Επανάστασης Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι έμαθε στην Μόσχα ότι ο Αινστάιν διατύπωσε την Θεωρία της Σχετικότητας, ενθουσιασμένος αναφώνησε: «Επιτέλους ο θάνατος δεν υπάρχει πια! Επιτέλους θα αναστήσουμε τους νεκρούς! » Τι ήταν τα λόγια του Μαγιακόφσκι; Χάος, γλώσσα και νεφέλες! Ήξερε τι έλεγε; Είχε καμμιά σχέση η θεωρία της σχετικότητας με τον θάνατο; Μετά από δέκα χρόνια ο Μαγιακόφσκι αυτοκτόνησε.

 Το κήρυγμα της αυτοσωτηρίας «ντύθηκε» φιλοσοφικά με τις αρχές του Διαφωτισμού, ο οποίος στην ουσία αρνείται τον Χριστό και την εν Χριστώ σωτηρία. Η πρώϊμη ευρωπαϊκή φιλοσοφία, και μαζί της ο Διαφωτισμός, δεν αρνιόταν τον Θεό. Αρνιόταν την εκκλησιαστική θεολογία. Αρνιόταν τον Χριστό. Και καλούσε τον κάθε άνθρωπο να βιώσει τον Θεό ελεύθερα, όπως ο ίδιος τον καταλάβαινε. Από τον ΙΒ΄ μέχρι τον ΙΗ΄ αιώνα η Ευρώπη δεν αναζητεί τον Χριστό της Εκκλησίας. Αναζητεί τον «Θεό» των υποκειμενικών πνευματικών εμπειριών.

 Λίγο αργότερα πραγματοποιήθηκαν και οι δημοκρατικές κατακτήσεις, που αναγνώρισαν στον άνθρωπο το δικαίωμα να πιστεύει σε όποιον θεό θέλει και να τον λατρεύει όπως θέλει. Η ελευθερία αυτή στην αρχή είχε τον περιορισμό των λεγομένων «γνωστών» θρησκειών. Με βάση αυτόν τον περιορισμό - που υπάρχει για παράδειγμα στα πρώτα ελληνικά Συντάγματα - καταδικάστηκε και ο εσωτεριστής Θεόφιλος Καΐρης, επειδή έφτιαχνε μια άλλη θρησκεία έξω από αυτές, που εθεωρούνταν τότε γνωστές (= Ορθοδοξία, Ισλάμ, Ρωμαιοκαθολικισμός, Προτεσταντισμός). 

Σήμερα, φιλοσοφία και νομοθεσίες κρατικές αναγνωρίζουν απόλυτο και απαραβίαστο δικαίωμα στο κάθε άτομο να πιστεύει, ή να μη πιστεύει, και να αναζητεί τον Θεό μόνος του, όπως θέλει, αν θέλει, όποτε θέλει.

Έτσι άνοιξε διάπλατα η πύλη για τον εσωτερισμό.
Σταματάμε εδώ σχετικά με τις αιτίες εξαπλώσεως του Εσωτερισμού.
Και αποτολμούμε μια - κατά το δυνατόν  γνωριμία με την χαώδη «πνευματικότητα» του Εσωτερισμού, ανιχνεύοντας προσεκτικότερα τα στοιχεία, που την κάνουν (εντός εισαγωγικών) «γοητευτική».

 

Β. Τ Ι   Π Ρ Ε Σ Β Ε ΥΕ Ι   Ο   Ε Σ Ω Τ Ε Ρ ΙΣ Μ Ο Σ ;

Εκ προοιμίου πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι:

• Η σύγχρονη φιλοσοφία με αρχή την αντιχριστιανική τοποθέτηση της Γαλλικής Επανάστασης και με το σύνθημα της λαϊκής κυριαρχίας (laicitè) - αντί της εκκλησιαστικής κυριαρχίας έδωσε την πρώτη αφορμή για το μήνυμα του ιστορικού τέλους του Χριστιανισμού· ένα μήνυμα, που ο μαρξιστικός κομμουνισμός το προώθησε.
• Από τα μέσα του εικοστού αιώνα, η φιλοσοφική κοσμοθεωρία της Νέας Εποχής, προσπάθησε εξ άλλου να δώσει το σύνθημα ότι με την μετάβαση από τους «Ιχθύες» στον «Υδροχόο» (ανατολή της Γ΄ χιλιετίας) έληξε οριστικά και αμετάκλητα η περίοδος του Χριστιανισμού και άρχισε μια νέα! Αυτήν την Νέα Εποχή θρησκευτικά την εκφράζει ο Εσωτερισμός.

Για τον Εσωτερισμό, λοιπόν, και ειδικότερα για την νεοεποχίτικη έκδοση του Εσωτερισμού, ο Χριστιανισμός είναι πια παρελθόν. Ο Χριστός της Εκκλησίας δεν είναι σωτήρας. Ο καθένας πρέπει να ψάξει να βρή την σωτηρία ... μέσα του. 
Για τον εσωτερισμό ... τα πάντα είναι ΕΝΑ! «Εν το Παν και δι' αυτού το Παν και εν αυτώ το Παν», όπως διδάσκει και η «Θεοσοφική Εταιρεία» της Μπλαβάτσκυ.

 Ετσι δεν υπάρχει προσωπικός Θεός, αλλά μόνο μια «Παγκόσμια Συμπαντική Ενέργεια». Αν μπορούμε να κάνωμε λόγο για Θεό, τότε ο Θεός πρέπει να περιλαμβάνει την ολότητα αυτής της παγκόσμιας ενέργειας. Ολα τα όντα του ορατού και αοράτου κόσμου δεν είναι τίποτε άλλο παρά εκδηλωμένες μορφές, «προβολές»  όπως τις λένε  της θείας ενέργειας. Τα πάντα προέρχονται από το Ενα δια «προβολής» ή «εκροής» ή «εκχύσεως» και ταυτίζονται κατουσίαν με το Ενα.
Τι καταλαβαίνομε από όλα αυτά; Ας ξαναγυρίσουμε στον Αριστοφάνη: Χάος, γλώσσα, νεφέλες!... Λόγια, που κάνουν εντύπωση, χωρίς να λένε τίποτε! «Εν το Παν και δι' αυτού το Παν και εν αυτώ το Παν»! Χάος, γλώσσα, νεφέλες!...

Η ύπαρξη του ανθρώπου (όπως και όλων των όντων), κατά τον εσωτερισμό, εκδηλώνεται σε τρία επίπεδα: το φυσικό, το αστρικό και το πνευματικό. Το φυσικό αντιστοιχεί στην γήινη πραγματικότητα, το αστρικό αντιστοιχεί στον κόσμο των άστρων και το πνευματικό αναφέρεται στην «θεία» πραγματικότητα. Φυσικά και τα τρία επίπεδα αποτελούν «εκδηλώσεις» της Μιας Συμπαντικής Ενέργειας. Δηλαδή και πάλι: Χάος, γλώσσα, νεφέλες!...

 Στην αρχή τα επίπεδα αυτά βρίσκονταν σε αρμονική αλληλεξάρτηση. Με τις «αρνητικές» όμως σκέψεις και πράξεις του ο άνθρωπος διατάραξε αυτήν την αρμονία! Γι' αυτό χρειάζεται τωρα μια «μύηση», μια «δεύτερη γέννηση», ένα «ξύπνημα», που θα τον οδηγήσει στην αποκατάσταση της αρμονικής σχέσης των τριών επιπέδων!
Ένα μεγάλο φάσμα εσωτεριστικών ομάδων προσπαθεί να εξηγήσει την αλληλεξάρτηση των τριών επιπέδων παρομοιάζοντάς την με την δημιουργία μιας φωτογραφίας. Στην τέχνη της φωτογραφίας έχουμε το προς φωτογράφιση αντικείμενο, το αρνητικό του φίλμ και το θετικό, που είναι η τυπωμένη φωτογραφία.
Το πρωτότυπο αντικείμενο (το «αρχέτυπο») βρίσκεται στο πνευματικό η θείο επίπεδο. Το αρνητικό του φίλμ αντιστοιχεί στο αστρικό επίπεδο. Και το θετικό του φίλμ, η τυπωμένη φωτογραφία βρίσκεται στο φυσικό επίπεδο της πραγματικότητας.

 Επομένως ο κάθε άνθρωπος που ζει επάνω στην γη δεν είναι πραγματικός αλλά... η φωτογραφία του! Το πρωτότυπο βρίσκεται σ' ένα υπερβατικό πνευματικό επίπεδο. Στην γη φτάνει η αντανάκλασή του μέσω των άστρων. Γι' αυτό χρειάζεται ο «φωτισμένος» μεσολαβητής, το μέντιουμ, ο αστρολόγος, για να πάρει το αρνητικό του φίλμ από τα άστρα και να το εμφανίσει στην γήινη πραγματικότητα ! 
Με άλλα λόγια: Χάος, γλώσσα, νεφέλες!...

Όμως η υποτίμηση του ανθρώπου από τον Εσωτερισμό δεν περιορίζεται σ' αυτό. Τελικά ο άνθρωπος - κατά τους εσωτεριστές - δεν έχει ούτε την ... αυτοτέλεια μιας φωτογραφίας! Γιατί απλούστατα ως κομμάτι της θείας ουσίας, ως πολλοστημόριο της θείας ουσίας, δεν μπορεί να έχει δική του υπόσταση. 
Για τον εσωτερισμό είναι λάθος να πιστεύει κανείς για τον εαυτό του ότι είναι κάτι το ξεχωριστό· ότι έχει δική του υπόσταση. Οποιος πιστεύει κάτι τέτοιο, στην ουσία έχασε την γνώση του πραγματικού Εαυτού! Και συσσωρεύει μέσα του αναμνήσεις, εμπειρίες και επιθυμίες που σχηματίζουν ένα πλαστό «εγώ», από όπου προέρχονται όλα τα δεινά! Και αν επιθυμεί να γνωρίσει τον αληθινό ῾Εαυτό, πρέπει να εξουδετερώσει όλες αυτές τις «συσσωρεύσεις», που τον σκεπάζουν.

 Αυτή η «συνταγή σωτηρίας» του ανθρώπου (αλλά και ολόκληρου του πλανήτη) δεν έχει να κάνει με κάποιες προσπάθειες ΕΞΩ από τον άνθρωπο. Όλα γίνονται τάχα αυτόματα με εσωτεριστικές τεχνικές. Με αυτές τις αυτονομημένες τεχνικές ο άνθρωπος «βυθίζεται» όλο και περισσότερο στον εαυτό του. Και έτσι η συνείδησή του διευρύνεται και γίνεται «συμπαντική»!

Με άλλα λόγια ο άνθρωπος βρίσκει το αληθινό του «εγώ», με το να χάσει κάθε αίσθηση ατομικότητας και ξεχωριστής υπόστασης· με το να διαλυθή και να απορροφηθή σε μια απρόσωπη «συμπαντική ενέργεια», που ισοδυναμεί με την εκμηδένισή του! 
Φυσικά η μηδενιστική αυτή ανθρωπολογία αρνείται ολοσχερώς και την αξία του ανθρωπίνου σώματος. Για τους οπαδούς του εσωτερισμού η ένσαρκη ζωή αποτελεί κατάρα η στην καλύτερη περίπτωση αναγκαστική φυλακή! 

 Και οι λεγόμενες «εναλλακτικές θεραπείες», αλλά και οι σωματικές τεχνικές του εσωτερισμού τελικά δεν έχουν σκοπό να σώσουν το σώμα μας. Μοναδικός τους σκοπός είναι, να μας ανοίξουν όσο το δυνατόν καλύτερα την «βρύση», για να εισρεύσει μέσα μας η «συμπαντική ενέργεια», και έτσι τελικά να πάψουμε να έχουμε ανεξάρτητη ύπαρξη.

 Οι ολοφάνερα απάνθρωπες δοξασίες του εσωτερισμού διατυπώνονται επιγραμματικά στην παρακάτω (εντός εισαγωγικών) «προσευχή» της αποκρυφιστικής κίνησης του λεγόμενου «Εσωτερικού Χριστιανισμού». Ακούστε την:

 «Αγαπημένε Απειρε Εαυτέ, Υπέροχε Ενα, Πρίγκηπα της ειρήνης μου, ΧΡΙΣΤΕ ΕΑΥΤΕ ΜΟΥ, είμαι η Ψυχή σου, η Μία Ψυχή, η ενωμένη, η Ψυχή Ολότητα... Είμαι το Όλο που αναμένει να δώσει σ εσένα την Ολότητά σου, για να μπορέσουμε να ενώσουμε τον διχασμό των φαινομένων, για να μπορέσουμε στιγμιαία και άχρονα να εξαλείψουμε την πλάνη, μετουσιώνοντάς την μέσα στην Ενωσή μας... μέσα στην προσφορά μας, την προσφορά του Ολου προς το Ολο» .

 Πρόκειται για μια  ας πούμε  προσευχή στον θεοποιημένο ῾Εαυτό· μια προσευχή που αποκαλύπτει ότι στις ομάδες αυτές ο διαλογιζόμενος δεν επιδιώκει διαπροσωπική κοινωνία με τον Χριστό, αλλά «συνειδητότητα χριστού»· αντικατάσταση του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού της Ιστορίας με τον εαυτό του· ειδωλοποίηση του εαυτού του. Έτσι στις «προσευχές» του Εσωτερισμού δεν τίθεται ζήτημα επικοινωνίας με προσωπικό Θεό. Δεν είναι προσευχές. Είναι εσωτερικός διαλογισμός.

 Συνοψίζοντας, λοιπόν, λέμε: Ο Εσωτερισμός δεν δέχεται προσωπικό και άρα ελεύθερο Θεό. Δεν δέχεται δημιουργία εκ του μηδενός. Δεν δέχεται διάκριση της Θείας Ουσίας από τις θείες ενέργειες. Εξευτελίζει και εκμηδενίζει το ανθρώπινο σώμα. Και θεωρεί σκοπό του ανθρώπου το να χαθή σε μια «απρόσωπη υπερσυνειδητότητα».

Γ. Η   Ο Ρ Θ Ο Δ Ο Ξ Η   Α Π Α Ν Τ Η Σ Η

 Ο εσωτερισμός σκέπτεται και μιλάει ανθρωποκεντρικά, με βάση τις αναζητήσεις του ανθρώπου. Κέντρο είναι ο άνθρωπος, όπως τον βλέπει η σύγχρονη φιλοσοφία. Και κάθε εσωτερική αναζήτηση του Θεού θεωρείται ατομικό επίτευγμα του ανθρώπου. Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος με την εσωτερική αναζήτηση του Θεού, ενεργεί όπως ενεργούν οι επιστήμονες, που ερευνούν, ψάχνουν και ανακαλύπτουν. Η κάθε ανακάλυψή τους είναι ένα προσωπικό τους επίτευγμα, μια κατάκτηση της κτίσης.

Δ. Ε Σ Ω Τ Ε Ρ Ι Σ Μ Ο Σ   Κ Α Ι   Π Α Ν Θ Ρ Η Σ Κ Ε Ι Α

Όλα αυτά καλούν την ποιμαντική μας συνείδηση σε συνεχή επαγρύπνηση, γιατί και στην χώρα μας λειτουργούν διάφορα «μαγαζιά» του εσωτερισμού, με κατά κανόνα χριστιανικές και μάλιστα ορθόδοξες ταμπέλες και προσωπεία γνησιότητας, που ασκούν σε μας γοητεία.

 Και γιατί να μη χρησιμοποιήσουν προσωπεία ορθόδοξης τάχα γνησιότητας, αφού είναι φανερό ότι γι αυτές τις εσωτεριστικές ομάδες δεν υπάρχουν διακρίσεις θρησκειών; 
Για παράδειγμα: Για την Θεοσοφία της Μπλαβάτσκυ, δεν έχει σημασία, αν κάποιος λέγεται ινδουϊστής, βουδδιστής, μωαμεθανός η χριστιανός. Ο καθένας μπορεί να γίνει πιστός της Θεοσοφίας, γιατί τάχα η Θεοσοφία είναι η πεμπτουσία όλων των θρησκειών! 
Έτσι ο Εσωτερισμός γίνεται ένα ισχυρό άλλοθι του συγκρητισμού. Γίνεται το άλλοθι όλων εκείνων, που η δεν θέλουν να πιστέψουν ότι ο Χριστός είναι ο μόνος αληθινός Θεός και Σωτήρας του κόσμου, η άφησαν την πίστη αυτή να ξεφτίζει.
Σ' αυτούς εύκολα «πιάνει» το σύνθημα: «μπορείς κάλλιστα να είσαι και καλός χριστιανός η καλός μουσουλμάνος η οτιδήποτε άλλο και συγχρόνως οπαδός της κίνησης»!
Και έτσι σιγά-σιγά καταλήγουν να δέχονται ότι όλες οι θρησκείες οδηγούν στην ίδια «εσώτερη αλήθεια»! Έστω και αν η κάθε θρησκεία έχει την δική της εσωτεριστική και μυητική παράδοση! 

 Οι αρχαίες θρησκείες (οι οποίες σήμερα ξαναγυρίζουν στο προσκήνιο) έχουν τα «Μυστήριά» τους. Ο Ιουδαϊσμός έχει την «Καββάλα». Ο Σιντοϊσμός και ο Βουδδισμός έχουν το Ζέν. Ο Ισλαμισμός έχει τους «Σούφι». Και ο Χριστιανισμός ... δεν μένει παραπονεμένος: έχει το κομποσχοίνι και την «νοερά προσευχή»! 
Πρόκειται για «ισοπέδωση» των διαφόρων θρησκειών. Με συνέπεια, άνετα οι εσωτεριστές να μας λένε ότι και ο «ορθόδοξος μυστικισμός» οδηγεί στην ίδια αλήθεια που οδηγούσαν και τα Ελευσίνια Μυστήρια και κάθε άλλη εσωτεριστική τεχνική.
Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η διαστρέβλωση δεν συναντάται μόνο στα βιβλία και στα περιοδικά των εσωτεριστικών ομάδων. Έχει περάσει και σε μελέτες  υποτίθεται  αντικειμενικών και απροκατάληπτων ερευνητών, όπως η Κάρεν Άρμστρονγκ, η οποία στο βιβλίο της «Η ιστορία του Θεού», κάνει την βαρύγδουπη διαπίστωση: «Η νίκη του Παλαμά πάνω στους Έλληνες ορθολογιστές του 14ου αιώνα αντιπροσωπεύει έναν ευρύτερο θρίαμβο του μυστικισμού και για τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες»!

Και πως συνέβαλε ο άγιος Γρηγόριος σ' αυτόν τον θρίαμβο; Εξηγεί (έτσι φαντάζεται!) η Κάρεν Άρμστρονγκ: 
«Από τον 11ο αιώνα, Μουσουλμάνοι φιλόσοφοι είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Ορθός Λόγος ήταν μάλλον ανεπαρκής για την σπουδή του Θεού. Το να βασίζεται κανείς στον Ορθό Λόγο είναι γι' αυτούς σαν να προσπαθεί κανείς να φάει την σούπα με το πηρούνι »! Με άλλα λόγια - κατά την Άρμστρονγκ  ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς ... τελειοποίησε το κουτάλι (που είχαν αρχίσει να φτιάχνουν οι Μουσουλμάνοι φιλόσοφοι), για να μπορούμε εμείς να φάμε την σούπα της ... Μυστικής Θεολογίας!!!
Και αυτά μεν  ως προερχόμενα από μη ορθοδόξους  είναι ... για γέλια και για κλάματα! Χάος, γλώσσα, νεφέλες! Κάποια άλλα όμως φαινόμενα, που προέρχονται από ... ορθοδόξους, είναι μόνο για κλάματα. Πρόκειται για τα φαινόμενα εισόδου του «πνεύματος» του εσωτερισμού μέσα στον χώρο της Εκκλησίας.

Ε. Ο   Ε Σ Ω Τ Ε ΡΙ Σ Μ Ο Σ   Ε Ν Τ Ο Σ   Τ Ω Ν   Τ Ε Ι Χ Ω Ν

Και πρώτα από όλα υπενθυμίζουμε αυτά που είπαμε στην αρχή για τον ξεπεσμό μας από την ζωντανή πίστη στην «παπαγαλία» νεκρών φράσεων· μια ξύλινη γλώσσα, που πιπιλίζει ομολογίες πίστης, χωρίς να τις πιστεύει. Θα αναφερθούμε σε δύο ακόμη συγγενή ανησυχητικά φαινόμενα, που ανοίγουν επίσης την πόρτα για την είσοδο του εσωτερισμού εντός της ζωής της Εκκλησίας:

α. «Φ α γ ο ύ ρ α» γ ι α «α π ο κ α λ ύ ψ ε ι ς» 
Δανειζόμαστε τον όρο από τον Jean Vernette και από το βιβλίο του «Το παράλογο ανάμεσά μας» . Με αυτόν τον όρο αποδίδεται η νοσηρή λαχτάρα για βίωση «αποκαλυπτικών» εμπειριών. Η άρρωστη δίψα για χαρίσματα και σημεία, την οποία τόσο ρητά καταδικάζει όλη η Πατερική Γραμματεία.
Αυτή η «φαγούρα» (démangeaison), κατά τον Vernette, αποτελεί βασική αιτία της ραγδαίας εξάπλωσης του εσωτερισμού στον σύγχρονο κόσμο. 
Πιστεύομε, λοιπόν, ότι πολλά σύγχρονα - κατά πάντα Ορθόδοξα - βιβλία, συνήθως ασυνείδητα και ακούσια, καλλιεργούν αυτή την «φαγούρα» υπερτονίζοντας και υπερπροβάλλοντας τις χαρισματικές εμπειρίες κάποιων γερόντων εις βάρος της αναφοράς στον εσταυρωμένο βίο τους και στον Εσταυρωμένο για μας Χριστό. Μια απλή σύγκριση αυτών των βιβλίων με τα αρχαία γεροντικά μαρτυρεί ολοκάθαρα γι' αυτήν την απόκλιση.

 Έτσι, και οι εν λόγω Γέροντες αδικούνται και δυσφημίζονται, και οι αστήρικτες ψυχές καταντούν να θεωρούν απαραίτητο «εφόδιο» των ποιμένων το «προορατικό» και άλλα τινά «χαρίσματα» (εντός η εκτός εισαγωγικών). Τα οποία «χαρίσματα», αν - αυτοί οι πλανεμένοι  δεν τα βρουν στους ορθόδοξους ποιμένες, η «φαγούρα» τους δεν αποκλείεται να τους κάμει να τα αναζητήσουν σε «χριστιανόμορφους» μάγους η  γιατί όχι; - και στις άλλες ομάδες του εσωτερισμού.
Τελικά η καλλιέργεια αυτής της νοσηρής δίψας για δήθεν «χαρισματικές» εμπειρίες οδηγεί στην υποτίμηση η και περιφρόνηση της εν Χριστώ σωτηρίας. Και οι ορθόδοξες ασκήσεις της νηστείας και της προσευχής ευτελίζονται ξεπέφτοντας σε εγωϊστικές προσπάθειες απόκτησης χαρισμάτων! 
Επιβάλλεται λοιπόν να δείξουμε την ποιμαντική φροντίδα για την θεραπεία αυτής της «φαγούρας» και την οικοδομή των πιστών μας στα θεμέλια της Ευαγγελικής πίστης, υπενθυμίζοντάς τους ότι, το «ουδέποτε έγνων υμάς», ο Χριστός θα το απευθύνει πρώτα ... σε πρώην όντως χαρισματούχους! Αφού αυτοί, το λένε ξεκάθαρα, ότι είχαν κάμει στο Όνομά Του θαύματα (Ματθ. 7, 2223).

β. Ο «Ε σ ω τ ε ρ ι σ μ ό ς» τ η ς  λ α τ ρ ε ί α ς
Δεν υπάρχει ορθόδοξος ποιμένας, ο οποίος σε προτροπή του σε μη εκκλησιαζόμενο να εκκλησιάζεται, δεν έχει ακούσει την στερεότυπη δικαιολογία:
«Μου αρέσει να πηγαίνω στα ξωκλήσια και να προσεύχομαι. Πηγαίνω καμμιά φορά και στην ενορία μου τα απογεύματα, όταν δεν έχει κόσμο. Τις Κυριακές, και πολλή φασαρία έχει, και τα περισσότερα δεν τα καταλαβαίνω».
Ας αναρωτηθούμε: Αν αυτός ο εξυποκειμενισμός της λατρείας δεν είναι «εσωτερισμός», τότε τι είναι; Τι άλλο εκτός από «εσωτερισμός» είναι αυτή η απολυτοποίηση της συναισθηματικής επικοινωνίας με κάποια αόριστη έννοια του Θείου; Ποια σχέση με το Εκκλησιαστικό γεγονός και με την ζωή της ενορίας μπορεί να έχει αυτή η τελείως σεκταριστική αντίληψη μιας νεφελώδους ατομικής πνευματικότητας;

Και μια ακόμη ερώτηση: 
Έχουμε συνείδηση, ότι από αυτό το «πνεύμα» εμφορούνται όχι μόνο τα εκτός της μάνδρας ενενήντα εννέα πρόβατα, αλλά και τα περισσότερα από τα  υποτίθεται  εντός της μάνδρας «εκκλησιαζόμενα» πρόβατα; (Όπως ανέφερε και ο Σεβασμιώτατος, σήμερα πλέον, έξω είναι τα ενενήκοντα εννέα πρόβατα και μέσα το ένα!) 
Αναφέρουμε λοιπόν μόνο ένα από τα πολλά παραδείγματα προβάτων, που φαίνονται ότι είναι εντός, αλλά στην ουσία είναι εκτός:
Κάποια επώνυμη κυρία δήλωσε πρόσφατα ότι κατάγεται από πολύ «θρήσκα» οικογένεια, αλλά η ίδια δεν είναι «φανατική ορθόδοξη»! Κάθε χρόνο όμως έχει τάμα να πηγαίνει στον Πανορμίτη στην Σύμη, όπου «αυτόματα (όπως είπε) ηρεμεί» γιατί είναι ένας χώρος έντονα «κραδασμικός»!!! Η ίδια κυρία, που έχει τάμα να πηγαίνει κάθε χρόνο στον Πανορμίτη, καμάρωνε ότι έχει παρακολουθήσει σεμινάρια ρεφλεξολογίας όχι μόνο κάποια Σαββατοκύριακα, αλλά για ένα ολόκληρο εξάμηνο!
Θυμηθήτε τι μας είπε στην αρχή ο Κυριαζόπουλος: «Το κατάντημα της ζωντανής πίστης σε ξερή ομολογία επαναλαμβανομένων ακαταλαβίστικων προτάσεων εκ συνηθείας» ανοίγει διάπλατα την πόρτα για να μπει ο εσωτερισμός και μέσα στην Εκκλησία.

Τι κάνουμε λοιπόν για την εξυγίανση της κατάστασης;
Επιτρέπεται να επαναπαυόμαστε λέγοντας ότι «δεν είναι δά και απαραίτητη η παρακολούθηση των νοημάτων των αναγινωσκομένων και ψαλλομένων όσο η ‘συναισθηματική μέθεξη' στην ‘κατάνυξη' της λατρείας; Είμαστε σοβαροί υποστηρίζοντας κάτι τέτοιο; Το έργο μας άραγε είναι να μοιράζουμε «χάπια έκστασης» στο εκκλησίασμα σερβίροντας τεριρέμ, λιβάνι και μισοσκόταδο, η να νύττωμε τις καρδιές των πιστών με το μοναδικό εργαλείο γνήσιας κατάνυξης, που είναι η πίστη στην εν Χριστώ σωτηρία, με κατανοητές έννοιες και με κατανοητές λέξεις προσφερομένη; Τι σημαίνει «ψαλώ τω πνεύματι, ψαλώ δε και τω νοΐ»; Και πως θα γίνει πραγματικότης το «εν ενί στόματι και μια καρδία», όταν ο καθένας ... «αρπάζεται» σε δική του «θεωρία», ανάλογα με τον ... εσωτερικό διάκοσμο της Εκκλησίας και πολλούς άλλους ... υποκειμενικούς παράγοντες;

Κλείνοντας θα ειπούμε ότι αποτολμήσαμε αυτά τα ερωτήματα, όχι για να απαντηθούν εδώ, αλλά για ...τυχόν δημιουργία γόνιμου προβληματισμού.
Πάντως πιστεύομε ότι η θωράκιση των πιστών μας απέναντι στην γοητεία της «νέας πνευματικότητας» του εσωτερισμού, πρέπει να αρχίσει πρώτα από τις ειλικρινείς απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήματα. Μόνον έτσι θα έχει καρποφορία και η οριοθέτηση της ορθοδόξου δογματικής αληθείας απέναντι στις δαιμονικές πλάνες του εσωτερισμού. Ειδάλλως θα καταντάει και αυτή η οριοθέτηση «επανάληψη ακαταλαβίστικων προτάσεων εκ συνηθείας».

ΠΗΓΗ ΑΝΤΙΑΙΡΕΤΙΚΟ ΕΓΚΟΛΠΙΟΝ

Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: "Η Εκκλησία όπου μπορεί θα βοηθήσει" - (VIDEO)

 

ΠΗΓΗ ΡΟΜΦΑΙΑ

Για την σημερινή κρίση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, το κίνημα των "Αγανακτισμένων", την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας και όλα τα θέματα της επικαιρότητας μίλησε σήμερα στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος.
Ο Αρχιεπίσκοπος μιλώντας στην δημοσιογράφο Έλλη Στάη, μεταξύ άλλων τόνισε: «Βρισκόμαστε σε μια πάρα πολύ δύσκολη θέση. Η Εκκλησία από την άλλη πλευρά συνεχίζει να έχει την ίδια αποστολή, τον ίδιο ρόλο μέσα στο χρόνο που περνάει».
Σε άλλο σημείο ο Μακαριώτατος, υπογράμμισε ότι «έχω δει την φτώχεια όσο κανένας άλλος, και αυτή η αγανάκτηση και οργή που υπάρχει την δικαιολογώ! Εδώ και δύο χρόνια περπάτησα στους δρόμους, και είδα τα παιδιά μας πως καταστρέφονται, είδα την εγκατάλειψη».
«Όταν έγραψα θα έχουμε χειρότερες ημέρες, επαληθεύθηκαν! Είμαστε λοιπόν όχι στο κέντρο της κρίσεως, αλλά σε μια μεγάλη κρίση με μια αγωνία που πηγαίνουμε και πότε θα τελειώσει αυτή η κρίση», πρόσθεσε ο Αρχιεπίσκοπος.
Αναφερόμενος στην κρίση αλλά και προκύψει χρεωκοπία, επεσήμανε ότι «νομίζω ότι επειδή η Ελλάδα έχει περάσει τέτοιες κρίσεις, τέτοιες δοκιμασίες, βρήκε την δύναμη και ξεπέρασε τις δυσκολίες. Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, θα τις ξεπεράσουμε και τώρα τις δυσκολίες».
«Άμα διαβάσετε ιστορία του 1948 πάλι είχαμε Τρόικα από την Αμερική! Δυστυχώς αυτός ο τόπος, είχε πάντοτε να καθορίζεται η πορεία του από άλλες χώρες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αρχιεπίσκοπος.
Αρχιεπίσκοπος: «Μύθος η περιουσία της Εκκλησίας»
«Πρέπει να διαχυθεί φως πάρα πολύ και αλήθεια, ώστε να πάψει ποια αυτή η καχυποψία. Λέγεται ότι υπάρχει ένας θησαυρός, ένας πακτωλός χρημάτων όλα αυτά απλά αγγίζουν την σφαίρα της φαντασίας», υπογράμμισε ο Αρχιεπίσκοπος απαντώντας για τα περί εκκλησιαστικής περιουσίας.
Σε άλλο σημείο ο Μακαριώτατος επιβεβαίωσε δημοσίευμα της Romfea.gr, που έγραψε ότι ζήτησε να συσταθεί μια κοινή επιτροπή μεταξύ Υπουργείου Οικονομικών και Εκκλησίας, για την Εκκλησιαστική περιουσία.
«Θα ήταν πάρα πολύ ωραίο να συγκροτηθεί μια επιτροπή και να ανοίξουμε όλα τα χαρτιά, να γίνει ένας έλεγχος και μια καταγραφή τι έχει αυτή την στιγμή η Εκκλησία, τι εισπράττει και τι πληρώνει», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας, αναφέρθηκε και στην αξιοποίηση της Εκκλησιαστικής περιουσίας, όμως μια αξιοποίηση με σχέδιο για συγκεκριμένες δράσεις προνοίας.
«Έχουμε πάρα πολύ κακή εμπειρία, όλη η εκκλησιαστική περιουσία που χάθηκε, χάθηκε μέσω της διαχειρίσεως της Πολιτείας. Δόθηκε περιουσία τεράστια για να βοηθηθούν άποροι και αγρότες, και βρέθηκαν οι κομματάρχες με ωραιότατη περιουσία εκκλησιαστική», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αρχιεπίσκοπος.
«Δεν υπάρχει θέμα μισθοδοσίας»
Ερωτηθείς ο Μακαριώτατος εάν συζήτησε με τον Υπουργό Οικονομικών το θέμα της μισθοδοσίας των Κληρικών, μεταξύ άλλων τόνισε: «Δεν συζητήσαμε ακριβώς το θέμα αυτό. Ένας Αρχιερεύς έθεσε ερώτημα στον κ. Βενιζέλο εάν υπάρχει τέτοιο θέμα, και ο κ. Βενιζέλος είπε ότι δεν υπάρχει.»
«Δεν θα μπορούσε όμως να υπάρχει γιατί έχουμε υπογράψει σύμβαση το 1834, η σύμβαση αυτή λέει πάρτε όλη αυτή την περιουσία και η πολιτεία αναλαμβάνει εσαεί την μισθοδοσία των ιερέων και τα έξοδα των Εκκλησιαστικών σχολείων», πρόσθεσε ο κ. Ιερώνυμος.
Κλείνοντας ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε στην φορολόγηση της Εκκλησίας, όπου μεταξύ άλλων τόνισε: «Η φορολόγηση της Εκκλησίας, πρέπει να είναι όπως και του λαού»
«Είμαστε ένα πράγμα, να ενωθούμε όλοι και να νικήσουμε την εγωπάθεια. Να νικήσουμε το ούτε δικά μου, ούτε δικά σου… Αυτός ο εγωισμός είναι αυτός που μας κατέστρεψε πολλές φορές», πρόσθεσε επίσης ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος.
Δείτε το σχετικό βίντεο:



Φώτο: Χρ. Μπόνης

Πρόθυμος για απαντήσεις ο Αρχιεπίσκοπος, αλλά δεν υπήρχαν ερωτήσεις…

Πρόθυμος να απαντήσει σε όλα και να βγάλει ειδήσεις ήταν ο αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος, αλλά οι ερωτήσεις που έγιναν από την κυρία Έλλη Στάη στην μαγνητοσκοπημένη συνέντευξη που προβλήθηκε στο δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ , δεν του άφησαν περιθώρια. Ο αρχιεπίσκοπος εξέφρασε την κατανόησή του για την αγανάκτηση του λαού που δοκιμάζεται, αλλά τόνισε ότι «υπάρχει ελπίδα, υπάρχει δυνατότητα».
Αναφέρθηκε στην πρόσφατη συνάντηση που είχε με τους Συνοδικούς μητροπολίτες με τον υπουργό Οικονομικών κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, τόνισε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα με τη μισθοδοσία των κληρικών, ενώ αναφερόμενος στη φορολόγηση της Εκκλησίας είπε ότι «φορολογούμαστε πιο πολύ από όλους».
Η συνέντευξη δεν προσέφερε κάτι καινούργιο, προφανώς γιατί η κ. Στάη αγνοεί τα εκκλησιαστικά ζητήματα. Αίσθηση πάντως προκάλεσε η στάση που είχε απέναντι στον προκαθήμενο της Ελλαδικής Εκκλησίας. «Από το γραφείο του Αρχιεπισκόπου, έχουν περάσει πολιτικοί, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, αλλά ουδείς και ουδεμία κάθισε σταυροπόδι απέναντι από τον μακαριώτατο! Αυτό για εμάς τους κληρικούς αποτελεί ασέβεια. Κάποιος θα έπρεπε να πει στη δημοσιογράφο της κρατικής τηλεόρασης πώς κάθονται απέναντι από τον Αρχιεπίσκοπο», ήταν το σχόλιο μητροπολίτη που παρακολούθησε την συνέντευξη του μακαριωτάτου.
Πάντως η κυρία Έλλη Στάη κλείνοντας τη συνέντευξη συνέστησε στον κ. Ιερώνυμο να δίνει συνεντεύξεις συχνότερα.  

Η Ορθόδοξη Χριστιανική Παιδεία στα Ελληνικά σχολεία

Ο Ευάγγελος Πονηρός συζητά με την κ. Λιβανού για το μάθημα των Θρησκευτικών

Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΕΛΠΙΔΑ

Γ. Τσανανάς

            Η Βασιλεία του Θεού αποτελεί το ακριβό περιεχόμενο και τον ορίζοντα της πιο συναρπαστικής επαγγελίας του Θεού. Πρόκειται για την ελπιζόμενη εκείνη πραγματικότητα της αλήθειας, της χάρης, της ελευθερίας, της αγάπης, αλλά και της ομορφιάς, για το πλήρωμα της οποίας, στο μέλλον και στα έσχατα, και ο μεγαλύτερος θεόπτης αδυνατεί να αρθρώσει έστω και το παραμικρό ( Απ. Παύλος).

            Δυστυχώς πάντοτε παραμορφώνεται οικτρά η έννοια και το περιεχόμενο της. Τοποθετείται στο « υπερπέραν» και νοείται ως κάτι έτοιμο, που περιμένει τους άξιους να εισέλθουν σ’ αυτήν μετά θάνατον και ύστερα από την τελική κρίση.

            Αντίθετα, οι γνωστές παραβολές της βασιλείας μιλούν για μια πραγματικότητα ζωής που δίνεται και που διαλεκτικά και δυναμικά αυξάνει, κινείται, μάχεται, συνυπάρχει, ενεργεί αθόρυβα, μεταβάλλει. Πρόκειται για ένα δωρούμενο, γινόμενο και ερχόμενο νέο κόσμο, που ξεκινάει από τον Θεό, που θα πληρωθεί απ’ αυτόν στα έσχατα, μα που είναι και απτό γεγονός  του « ενθάδε», που μερικά πραγματώνεται και κερδίζεται μέσα σ’ αυτόν τον ιστορικό κόσμο.

            Στο όνομα του και από τώρα μπορεί να έχει κανείς μέσα σ’ αυτή « ζωήν» και « περισσόν», δηλ. κοινωνία με τον Θεόν, αδελφότητα, ειρήνη, δικαιοσύνη, χαρά και ευτυχία. Είναι εκρηκτική πραγματικότητα του είναι μέσα μας και ανάμεσα μας, προσωπική και κοινωνική. Έχει άμεση σχέση με τα προβλήματα και τις ανάγκες, και τις πιο υλικές και ανθρώπινες, από την κήρυξη της μέχρι τα έσχατα. Σημαίνει, εκτός από προσωπική, « κοινωνική και κοσμική μεταμόρφωση».

            Τέλος, κατά το μέτρο του σταυρού  και της Ανάστασης του Χριστού και με τη δύναμη του Πνεύματος, κύρια χαρακτηριστικά της είναι η αλλαγή και η επαναστατικότητα. Στην έτσι νοούμενη και βιούμενη Βασ.  του Θεού έχει ριγμένη την άγκυρα της και απ’ αυτήν αντλεί το όραμα και τις αστείρευτες δυνάμεις της η χριστιανική ελπίδα.

Η Αγία Μεγαλομάρτυς Κυριακή (του μακαριστού Μητρ. Σερβίων και Κοζάνης Διονυσίου Δ. Ψαριανού)

Η ΑΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΚΥΡΙΑΚΗ
τοῦ μακαριστοῦ Μητρ. Σερβίων καί Κοζάνης Διονυσίου Δ. Ψαριανοῦ

Ἡ Ἁγία Κυριακή ἦταν θυγατέρα εὐσεβῶν γονέων. Ὁ πατέρας της Δωρόθεος κι ἡ μητέρα της Εὐσεβία δέν εἶχαν παιδιά. Προσεύχονταν καί παρακαλοῦσαν τόν Θεό νά τούς δώσει ἕνα παιδί καί νά τοῦ τό ἀφιερώσουν. Ὁ Θεός ἄκουσε τήν προσευχή τῶν εὐσεβῶν γονέων, καί μιά Κυριακή γεννήθηκε ἕνα ὡραῖο κοριτσάκι. Ὁ Δωρόθεος καί ἡ Εὐσεβία, πιστοί στήν ὑπόσχεσή τους, τό ὀνόμασαν Κυριακή καί τό ἀνάθρεψαν μέ κάθε φροντίδα καί ἐπιμέλεια, ὡς ἀφιερωμένο στόν Θεό. Ἡ ἀτεκνία πάντα εἶναι μεγάλη λύπη γιά τούς συζύγους καί μάλιστα γιά τούς χριστιανούς, ἀλλά καί ἡ χαρά τους πάλι πολύ μεγάλη, ὅταν ἀποκτήσουν παιδί. Γι’ αὐτό μέ κάθε τρόπο, καί πρῶτα μέ τό ὄνομα πού δίνουν στό παιδί, δείχνουν τήν εὐγνωμοσύνη τους στόν Θεό.

Στό διωγμό πού κήρυξε ὁ Διοκλητιανός ἐναντίον τῶν χριστιανῶν, ἡ Κυριακή θά ἦταν μιά παιδούλα οὔτε ὥς εἴκοσι ἀκόμα ἐτῶν. Τότε καί οἱ γονεῖς καί ἡ θυγατέρα κατηγορήθηκαν καί πιάστηκαν ὡς χριστιανοί. Καί τό πιό σκληρό ἦταν ὅτι χωρίστηκε τό κορίτσι ἀπό τούς γονεῖς του· τό Δωρόθεο καί τήν Εὐσεβία τούς πῆγαν πρός τήν Ἀρμενία καί τήν Κυριακή τήν ὁδήγησαν στή Νικομήδεια. Ἐκεῖ ὁ ἡγεμόνας, ἀνακρίνοντας τήν παιδούλα καί βλέποντας τή σταθερή της πίστη, ἔδωκε διαταγή νά τή μαστιγώσουν σκληρά. Ἡ Κυριακή σέ κάθε ἐρώτηση ἀπαντοῦσε· «Εἶμαι χριστιανή». Καί σέ κάθε ἀπειλή τοῦ ἡγεμόνα ἔλεγε· «Μήν πλανιέσαι καί μή σέ ξεγελάει ὁ λογισμός σου· μέ βοηθάει ὁ Θεός καί δέν θά μέ νικήσεις».

Ὕστερα ἀπό ἐξαντλητική ἀνάκριση, ὁδήγησαν τήν ἁγία Κυριακή στό ναό, γιά νά θυσιάσει στά εἴδωλα. Ἐκείνη, μπαίνοντας στό ναό, παρακαλοῦσε μέσα της τόν Χριστό νά τή βοηθήσει. Ἕνας δυνατός τότε σεισμός κατατρόμαξε τούς δημίους καί τά ἀγάλματα τοῦ ναοῦ ἔπεσαν κι ἔγιναν κομμάτια. Ἄναψαν ὕστερα φωτιά γιά νά τήν κάψουν ζωντανή, μά ὅπως τή βάτο τοῦ Μωυσῆ, τήν κύκλωσαν οἱ φλόγες, μά δέν τήν ἔκαψαν. Τήν ἔριξαν ὕστερα στά θηρία, μά κι ἐκεῖνα δέν τήν πείραξαν, παρόμοια ὅπως τό Δανιήλ, ὅταν τόν ἔριξαν στό λάκκο τῶν λεόντων. Θά περίμενε κανένας ὁ ἡγεμόνας νά ἀνοίξει τά μάτια του καί νά δεῖ τό θαῦμα τοῦ Θεοῦ, μά ἔξαλλος καί τυφλωμένος ἀπό ὀργή ἔδωκε διαταγή νά ἀποκεφαλίσουν τό ἀθῶο κι ἁγνό κορίτσι.

Ἡ ἁγία Κυριακή, πρίν ὁ δήμιος ἐκτελέσει τή διαταγή, ζήτησε νά τήν ἀφήσουνε νά προσευχηθεῖ. Γονάτισε τότε κι ἄρχισε νά προσεύχεται. Κανένας δέν ἄκουσε τά λόγια της, γιατί σέ τέτοιες στιγμές ἡ καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, προσεύχεται «στεναγμοῖς ἀλλαλήτοις». Δέν κινοῦνται τά χείλη, δέν ἀκούεται φωνή. Κι ὅμως ὁ Θεός ἀκούει, κι εἶναι σάν καί νά ρωτᾶ τόν προσευχόμενο, σάν καί τότε τό Μωυσῆ στήν Ἐρυθρά θάλασσα· «Τί βοᾷς πρός με;». Ἡ ἁγία Κυριακή προσευχήθηκε γιά ὥρα πολλή κι ὕστερα ἔγειρε στή γῆ. Ὅταν ὁ δήμιος πλησίασε γιά νά ἐκτελέσει τή διαταγή, εἶδε πώς ἡ ἁγία Κυριακή ἦταν νεκρή. Ἡ ψυχή τῆς παιδούλας πέταξε σάν μικρό πουλί, καί φωτεινός ἄγγελος τήν πῆρε, γιά νά τή φέρει στό Νυμφίο Χριστό.

Ἄς μείνομε στό ὄνομα τῆς ἁγίας Κυριακῆς, στό γεγονός δηλαδή ὅτι οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς της τήν ὀνόμασαν ἔτσι, ἐπειδή γεννήθηκε σέ ἡμέρα Κυριακή. Τό ὄνομα συνδέεται στενά μέ τό πρόσωπο καί τή συνείδηση τοῦ ἀνθρώπου. Ἐνῶ τό ὄνομα εἶναι ἔξω ἀπό τόν ἄνθρωπο καί προστίθεται σ’ αὐτόν ὕστερα, ὅμως συνδέεται τόσο μαζί του, πού γίνεται ἕνα μ’ αὐτόν. Ἔτσι καταλαβαίνουμε τήν καλή συνήθεια τῶν εὐσεβῶν χριστιανῶν νά δίνουν στά παιδιά τους ὀνόματα Ἁγίων τῆς πίστης. Μέ αὐτό τόν τρόπο καί μέ τήν εὐκαιρία πού ἡ Ἐκκλησία κάθε χρόνο ἑορτάζει τά ἱερά της πρόσωπα, ὁ κάθε χριστιανός στό ὄνομά του ἔχει μιά συνεχῆ ὑπόμνηση τῆς εὐσέβειας. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος λέγει πώς μέ τό ὄνομα εἰσάγει «εἰς τήν οἰκίαν ἕκαστος τήν ἑαυτοῦ τόν ἅγιον». Ἀμήν.

(Μητρ. Σερβίων καί Κοζάνης Διονυσίου Δ. Ψαριανοῦ, Ἀπό τό ἔργο του Εἰκόνες ἔμψυχοι, ἐκδόσεων Ἀποστολικῆς Διακονίας, Ἀθήνα 2000, σσ. 93-95)

Ἀπολυτίκιον τῆς Ἁγίας Κυριακῆς.
Ἦχος δ΄. Ταχύ προκατάλαβε

Ὡς βρύσις πολύκρουνος, παρθενομάρτυς Χριστοῦ, κατήρδευσας πάνσοφε τήν Ἐκκλησίαν αὐτοῦ, καί ἤθλησας ἄριστα. Ἔσωσας τούς ἐν σκότει τῆς εἰδωλομανίας, αἴγλη τῶν σῶν θαυμάτων, Κυριακή ἀθληφόρε. Διό ἐν παρρησίᾳ Χριστῷ, πρέσβευε σωθῆναι ἡμᾶς.

Ιερά Μητρόπολη Νέας Σμύρνης

Ο παπα-Γιάννης.Ο “σκουπιδιάρης της Παναγίας”.

 

 

Ο παπα Γιάννης και η Βασίλισσα

Το θέμα μας ” Ο Γιάννης της Παναγιάς” από την πρωτοδημοσίευση του (17/10/2010) είναι, διαρκώς, στην πρώτη πεντάδα αναγνωσιμότητος.
Για τον λόγο αυτό, επανερχόμαστε στον παπα Γιάννη, αντιγράφοντας από το μπλογκ του Νίκου Βαραλή (http://varalis.blogspot.com/) :

“Η τυφλότητα είναι περισσότερο σκληρή οταν δεν έχεις δει ποτέ το χρώμα του ουρανού και τα πρόσωπα των γονιών. Αυτά ήθελε ο Ιωάννης. Γεννήθηκε τυφλός.Προσπαθήσαν οι γονείς και έψαξαν παντού. Η επιστήμη το απέκλεισε. Στα δεκατέσσερα ανέβηκε με τους γονείς τους στην Παναγιά την Σπηλιώτισσα. Του δείξαν την εικόνα της Παναγίας και στάθηκε μπροστά της. Ζήτησε βοήθεια. Και η βοήθεια δόθηκε. Για πρώτη φορά είδε το φως. Τα χρόνια πέρασαν κι έμεινε εκεί, όπως είπε “σκουπιδιάρης της Παναγίας”. Ηρθανε κι άλλα. Μελάνωμα στο μάτι, σάρκωμα στο πόδι. Ο δρόμος είναι πάντοτε σκληρός.

Οταν είδε για πρώτη φορά το μοναστήρι πέτρα πάνω στην πέτρα, είπε οτι πρέπει να γίνει ξανά. Τον απέτρεψαν του είπαν οτι “είσαι άρρωστος. Δεν υπάρχει τίποτα εδώ”. Κι έμεινε. Κι αρχίσαν οι πέτρες να μπαίνουν στη θέση τους γιατί τα σπίτια των ανθρώπων δεν υπάρχουν χωρίς τους ανθρώπους. Και τώρα το μέρος εκείνο έχει μια μυρωδιά παιδιού από τα μάτια εκείνα που μπορεί να μην βλέπουνε καλά τα έξω αλλά που κοιτάζουνε το μέσα μέρος της ψυχής εκείνο που πονάει κι ερωτεύεται.Να και τι γράψαν οι εφημερίδες

Πώς ένας μοναχός έδωσε “ζωή” σε εγκαταλελειμμένο μοναστήρι

19/05/09-10:09

Πριν από περίπου τέσσερα χρόνια ήταν ένα εγκαταλελειμμένο μοναστήρι στην άκρη του βουνού, με διάφορα κτίρια διασκορπισμένα και κατεστραμμένα από το πέρασμα του χρόνου. Σήμερα, όλα είναι διαφορετικά, καθώς η έλευση του γέροντα πατέρα Ιωάννη, από την Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας, και η σκληρή, προσωπική δουλειά του ίδιου και των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής έχουν αλλάξει εσωτερικά αλλά και εξωτερικά την όψη του μοναστηριού. Πρόκειται για την Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Χρυσίνου Καλαμπάκας, που βρίσκεται σε απόσταση τεσσάρων χιλιομέτρων από την όμορφη Κοινότητα Κλεινού της επαρχίας Καλαμπάκας, σε ύψος 680 μέτρων, στη θέση “Μπουζιάνα”.

Για την εποχή της ήταν ένα από τα σπουδαιότερα μοναστηριακά συγκροτήματα της περιοχής, καθώς είχε φρουριακή κατασκευή με πολεμίστρες στους τοίχους, κελιά και βοηθητικούς χώρους που καταλάμβαναν τη νότια και τη δυτική πλευρά, αλλά δυστυχώς κάηκαν στα δύσκολα χρόνια της περιόδου 1946-49.

Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου, επειδή κτίσθηκε έπειτα από την καταστροφή της ομώνυμης μονής, που ήταν κτισμένη στη θέση Χρύσινο- λίγο πιο χαμηλά- επικράτησε και είναι γνωστή ως μονή Χρυσίνου και γιορτάζει στις 23 Αυγούστου.

Εδώ και περίπου τέσσερα χρόνια, ο μοναχός πατήρ Ιωάννης κατοικεί μόνιμα στην Ιερά Μονή, δίνοντας σε αυτή ζωή με τις επισκέψεις εκατοντάδων προσκυνητών και την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.

Όπως μας είπαν επισκέπτες της Μονής, πριν από τον ερχομό του γέροντα, η Ιερά Μονή ήταν ακατοίκητη, χωρίς να έχει γίνει κάποια ενέργεια από κανέναν φορέα ώστε να γίνει επισκέψιμη.

Η έλευση του πατέρα Ιωάννη κινητοποίησε και τους κατοίκους της περιοχής, ώστε μέσα από την προσωπική δουλειά και συνεισφορά όλων το μοναστήρι να αποκτήσει και πάλι ζωή και προοπτική συνέχειας.

Μάλιστα, πέρυσι, στις 23 Αυγούστου στο μοναστήρι βρέθηκαν, μέσω χωματόδρομου, περισσότερα από 2.000 άτομα από ολόκληρη τη χώρα.

Όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διευθύντρια της 19ης Διεύθυνσης Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Κρυσταλλία Μαντζανά, η Ιερά Μονή Χρυσίνου απέκτησε ζωή ουσιαστικά εδώ κι ένα χρόνο, με την καταλυτική συμβολή του πατέρα Ιωάννη, έπειτα από αρκετά χρόνια.

Το μέλλον της μονής, σύμφωνα με την ίδια, περνά μέσα από την αποκατάσταση των κελιών.

Σήμερα, πάντως, σύμφωνα με την αρχαιολόγο, ο καθένας μπορεί να φανταστεί την άρτια αρχιτεκτονική, αντικρίζοντας τους επιβλητικούς εξωτερικούς τοίχους των κελιών που σώζονται σε ικανό ύψος, όπως και τις επιβλητικές στοές, στην είσοδο τους στη δυτική πλευρά. Στη νότια πλευρά σώζεται μεγάλο τμήμα, πιθανότατα των βοηθητικών χώρων, ενώ στη ΝΑ γωνία σώζονται υπολείμματα του περιβόλου με την ξύλινη θύρα, πάνω στην οποία διατηρούνται ακόμα οι μεγάλοι μεταλλικοί ήλοι.

Τόσον έξω από τον χώρο της μονής όσο και στον προαύλιο χώρο της, το αίθριο δηλαδή, συναντάμε μεγάλες ποσότητες κατασκευαστικού υλικού των τοιχοποιιών, αλλά και αρχιτεκτονικά μέλη των κιόνων που δημιουργούσαν τις κιονοστοιχίες ή επίκρανα αυτών.

Εσωτερικά ο ναός είναι κατάγραφος, με τοιχογραφίες που ακολουθούν σε βασικές γραμμές το εικονογραφικό τυπικό των ναών.

Την Πλατυτέρα ανάμεσα σε αρχαγγέλους, με τους συλλειτουργούντες Ιεράρχες στην κάτω ζώνη, συναντάμε στην κόγχη του Ιερού, ενώ το εικονογραφικό πρόγραμμα τόσον στο Ιερό όσον και στον κυρίως ναό ακολουθεί τη διάταξη των ζωνών.

Η κάτω ζώνη περιλαμβάνει ολόσωμους αγίους, η μεσαία αγίους σε μετάλλια και η πάνω ζώνη σκηνές από τη Θεία Λειτουργία, το Δωδεκάορτο και τα Πάθη του Χριστού, όπως επίσης και τους 24 Οίκους του Ακάθιστου Ύμνου.

Το καθολικό είναι ναός καμαροσκεπής διαστάσεων 6,54 x 7,89 μ., δηλαδή το ιερό και ο κυρίως ναός χωρίς την κόγχη και το μεταγενέστερο στη δυτική πλευρά νάρθηκα.

Ο τύπος του καμαροσκεπούς συναντάται στη Θεσσαλία από τον 12ο αιώνα, όπως στην Παναγία Βελίκα στην Αγιά, στον ‘Αγιο Νικόλαο στα Κανάλια και στην περιοχή των Τρικάλων στον ναό της Παναγίας στην Ασπροκκλησιά του 12ου επίσης αιώνα.

Ο τύπος αυτός, σπάνιος στη βυζαντινή εποχή, γίνεται αρκετά συχνός στην εποχή της Τουρκοκρατίας.

Να σημειώσουμε πως πρόσφατα υπεγράφη σύμβαση για το έργο “Αποκατάσταση τμήματος κτιριακών εγκαταστάσεων στην Ιερά Μονή Χρυσίνου στο Δήμο Κλεινοβού”, προϋπολογισμού 400.000 ευρώ.

Η χρηματοδότηση γίνεται από το πρόγραμμα “ΠΙΝΔΟΣ” και με την εργολαβία προβλέπεται να γίνει επισκευή και συντήρηση της Δυτικής πτέρυγας των εγκαταστάσεων της Ιεράς Μονής, καθώς και κατασκευή ενός μικρού οικίσκου.

Έπειτα από τέσσερα χρόνια σκληρής και επίπονης δουλειάς, ο πατέρας Ιωάννης βλέπει πως οι κόποι του πιάνουν τόπο.

ΥΓ Τα λεφτά του Πίνδος “φαγώθηκαν” και το έργο σταμάτησε.Βέβαια κανείς δεν έψαξε για ενόχους.

 Ο γέροντας μάζεψε οτι λεφτά είχε κι οσα του εμπιστεύθηκε ο κόσμος στον λογαριασμό του και μπόρεσε και τελείωσε την μάντρα έτσι ώστε να κοιμάται περισσότερο ήσυχος γιατί το χειμώνα έμπαιναν εκεί αρκούδες.

 Η μάντρα του μοναστηριού τελείωσε.

 Για το άλλο προσεύχεται γιατί χρήματα από το πρόγραμμα δεν υπάρχουν.

 Βέβαια τα μοναστήρια, όπως λέει κι ο ίδιος, δεν τα φτιάχνουν τα προγράμματα αλλά η πίστη των ανθρώπων και η αγάπη του Θεού.

 Τώρα μένει εκεί, μέσα στο μικρό κοντένειρ με το λίγο φως στα μάτια, την καλοσύνη στην ψυχή και τους φίλους γύρω του που τον ακούνε, οταν μιλάει για την “βασίλισσά της καρδιάς του, την βασίλισσα όλου του κόσμου”

Μιὰ διαφορετικὴ πανήγυρη

Ἰσαάκ (+) (Ἁγιορείτης)

(Μαρτυρία Μητροπολίτου Λεμεσοῦ κ.κ. Ἀθανασίου γιὰ τὸν Γέροντα Παΐσιο)


Πῆγα στὸν Γέροντα τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1977, ἡμέρα Δευτέρα, παραμονὴ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Χτύπησα τὴν πόρτα πολὺ πρωΐ, ὁ Γέροντας μοῦ ἄνοιξε. Ἦταν πολὺ χαρούμενος καὶ εὐδιάθετος. «Ἄ, εὐτυχῶς ποὺ ἦρθες διάκο», μοῦ λέγει, «καὶ ἔχω πανήγυρη αὔριο. Θάρθουν ψάλτες, παρήγγειλα ροφὸ καὶ ἔλειπε ἕνας διάκος. Ἦρθες ἐσύ, ἐντάξει ἡ πανήγυρη». «Ἔλεγε καὶ ἄλλα τέτοια ἀστεῖα. Ὕστερα μοῦ εἶπε: «Θὰ μείνης ἐδῶ ἀπόψε».

»Ἤξερα ὅτι ὁ Γέροντας δὲν κρατοῦσε κανέναν τὴ νύχτα μαζί του. Μόλις μοῦ τὸ εἶπε πέταξα ἀπὸ τὴν χαρά μου.

»Πήγαμε στὸ Ἐκκλησάκι, μὲ ἔβαλε καὶ τακτοποίησα τὴν Ἁγία Τράπεζα, ξεσκόνισα, σκούπισα τὸν διάδρομο, ἔκανα διάφορες δουλειές. Μέσα μου αἰσθανόμουν πολὺ μεγάλη χαρά. Τὸ μεσημέρι πήγαμε νὰ φᾶμε. Ἔκανε τσάϊ, ἔφερε παξιμάδι καὶ ἔβγαλε ἄγρια λάχανα ἀπὸ τὸν κῆπο του.

»Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση ὅταν κάναμε τὴν προσευχή. Ὁ Γέροντας εἶπε τὸ «Πάτερ ἡμῶν…» σήκωσε τὰ χέρια του καὶ τὸ εἶπε μὲ τόσο πόθο καὶ τόσην εὐλάβεια ποὺ ἦταν σὰν νὰ μιλοῦσε πραγματικὰ μὲ τὸν Θεό.

»Μετὰ μὲ πῆγε στὸ Κελλὶ καὶ ξεκουράστηκα καμμιὰ ὥρα. Ὕστερα κάναμε τὸν μικρὸ Ἑσπερινὸ μὲ κομποσχοίνι.

»Ὅταν τελειώσαμε μοῦ εἶπε ὁ Γέροντας: «Κοίταξε, διάκο, τώρα θὰ κάνουμε ἀγρυπνία μὲ κομποσχοίνι καὶ τὸ πρωΐ θὰ ΄ρθεῖ ὁ παπὰς νὰ μᾶς λειτουργήση. Ξέρεις νὰ κάνης κομποσχοίνι; Θὰ σοῦ πῶ τί θὰ κάνεις», καὶ μοῦ ἔδωσε ἕνα πρόγραμμα. Ἦταν ἕνα σοφὸ πρόγραμμα γιὰ νὰ μὴν νυστάξω τὴν νύχτα. Μοῦ εἶπε νὰ κάνω ἕνα κομποσχοίνι τριακοσάρι λέγοντας τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με». Ἔπειτα νὰ κάνω ἕνα κομποσχοίνι ἑκατοστάρι στὴν Παναγία. Ἕνα κομποσχοίνι τριακοσάρι στὸν Χριστὸ γιὰ τοὺς ζῶντες. Ἕνα κομποσχοίνι ἑκατοστάρι στὴν Παναγία γιὰ τοὺς ζῶντες. Ἕνα κομποσχοίνι τριακοσάρι στὸν Χριστὸ γιὰ τοὺς κεκοιμημένους. Ἕνα κομποσχοίνι ἑκατοστάρι στὴν Παναγία γιὰ τοὺς κεκοιμημένους. Ἕνα κομποσχοίνι τριακοσάρι στὸν Τίμιο Σταυρὸ καὶ μετὰ ἕνα τριακοσάρι «δόξα σοι, ὁ Θεὸς ἡμῶν, δόξα σοι». Πρώτη φορὰ ἄκουγα ὅτι γινόταν αὐτὸ τὸ πράγμα. Μοῦ ἐξήγησε: «Αὐτὸ τὸ κομποσχοίνι εἶναι δοξολογία. Θὰ τὰ τελειώνεις καὶ θ’ ἀρχίζεις ἀπὸ τὴν ἀρχή».

»Μοῦ εἶπε, «ἂν ἀκούσης κανένα θόρυβο, μὴν τρομάξης. Κυκλοφοροῦν ἐδῶ ἀγριογούρουνα, τσακάλια κ. ἄ.». Μὲ ἔβαλε στὸ μικρὸ Ἀρχονταρίκι του καὶ εἶπε ὅτι κοντὰ στὰ μεσάνυχτα θὰ μὲ φωνάξει νὰ πᾶμε στὴν Ἐκκλησία νὰ διαβάσουμε τὴν θεία Μετάληψη.

»Ἄκουγα τὸν Γέροντα κατὰ διαστήματα ν’ ἀναστενάζη βαθειά. Κάπου-κάπου χτυποῦσε τὸν τοῖχο καὶ ρωτοῦσε: «Ἔ, διάκο, κοιμᾶσαι; Εἶσαι καλά;»

»Στὶς μία παρά, περασμένα μεσάνυχτα πήγαμε στὸ Ἐκκλησάκι. Μὲ ἔβαλε στὸ μοναδικὸ στασίδι ποὺ ὑπῆρχε, καὶ μοῦ ἔδωσε ἕνα κερὶ νὰ διαβάσω τὴν Θεία Μετάληψη. Αὐτὸς στεκόταν δίπλα μου, στ’ ἀριστερὰ καὶ ἄρχισε νὰ λέη τοὺς στίχους: «Δόξα σοι, ὁ Θεὸς ἡμῶν, δόξα σοι». Κάθε φορὰ ποὺ ἔλεγε τὸν στίχο ἔκανε τὸν σταυρό του καὶ ἔσκυβε μέχρι κάτω.

»Ὅταν φθάσαμε στὸ τροπάριο «Μαρία Μήτηρ Θεοῦ…», θυμᾶμαι ὅτι τόσο μόνο διάβασα, μετὰ τὸ «Ὑπεραγία Θεοτόκε σῶσον ἡμᾶς», ποὺ εἶπε ὁ Γέροντας, αἰσθάνθηκα ἕνα πράγμα… δὲν ξέρω, δὲν μπορῶ νὰ τὸ ἐκφράσω καὶ σταμάτησα. Ἄρχισε τότε νὰ κουνιέται τὸ καντήλι τῆς Παναγίας, ὄχι ἀπότομα, ἀλλὰ σταθερὰ διέγραφε μία κίνηση ὅσο εἶναι τὸ πλάτος τῆς εἰκόνος καὶ ὅλο τὸ Ἐκκλησάκι πλημμύρισε ἀπὸ φῶς. “Εβλεπα χωρὶς τὴν λαμπάδα καὶ σκέφθηκα πρὸς στιγμὴν νὰ τὴν σβήσω.

»Γύρισα πρὸς τὸν Γέροντα. Τὸν εἶδα νὰ ἔχη τὰ χέρια του σταυρωμένα στὸ στῆθος καὶ σκυμμένον μέχρι κάτω. Κατάλαβε ὅτι ἤθελα νὰ τὸν ρωτήσω καὶ μοῦ ἔκανε νόημα νὰ μὴν μιλήσω. Ἔμεινα στὸ στασίδι καὶ ὁ Γέροντας σκυφτὸς δίπλα μου. Αἰσθανόμουν τόση ἀγάπη καὶ εὐλάβεια πρὸς τὸν Γέροντα καὶ ἔνιωθα ὅτι βρισκόμουν στὸν παράδεισο.

»Μείναμε σ΄αὐτὴν τὴν κατάσταση μισή, μία ὥρα, δὲν μπόρεσα ἀκριβῶς νὰ καταλάβω. Δὲν ἤξερα τί νὰ κάνω. Ἀσυναίσθητα συνέχισα νὰ διαβάζω ἀπὸ μόνος μου τὴν Μετάληψη καὶ ὅταν ἔφθασα στὴν εὐχὴ «Ἀπὸ ρυπαρῶν χειλέων…», σιγὰ-σιγὰ ἔσβησε τὸ φῶς πρῶτα καὶ μετὰ σταμάτησε νὰ κουνιέται τὸ καντήλι. Τελειώσαμε τὴν Μετάληψη καὶ βγήκαμε ἔξω στὸν διάδρομο. Μὲ ἔβαλε νὰ καθήσω σ’ ἕνα σκαμνάκι καὶ αὐτὸς κάθησε σ’ ἕνα μπαουλάκι σιωπηλός. Μετὰ ἀπὸ ὥρα, τὸν ρώτησα:

-Γέροντα, τί ἦταν αὐτὸ τὸ πράγμα;

-Ποιὸ πράγμα;

-Τὸ καντήλι. Πῶς κουνιόταν τὸ καντήλι τόση ὥρα;

-Τί εἶδες;

-Κουνιόταν τὸ καντήλι τῆς Παναγίας δεξιὰ-ἀριστερά.

-Μόνο αὐτὸ εἶδες;

-Καὶ φῶς.

-Ἄλλο;

-Δὲν εἶδα ἄλλο τίποτε. (Ὁ Γέροντας γιὰ νὰ ρωτάη τί ἄλλο εἶδα, φαίνεται ὅτι εἶδε κάτι παραπάνω).

-Καλά, δὲν ἦταν τίποτε.

-Πῶς δὲν ἦταν τίποτε, Γέροντα; Κουνιόταν τὸ καντήλι καὶ εἶχε φῶς!

-Ἔ, δὲν ἄκουσες ποὺ γράφουν τὰ βιβλία, ὅτι ἡ Παναγία γυρνάει ὅλα τὰ Κελλιὰ τῶν μοναχῶν καὶ βλέπει τί κάνουν; Ἔ, πέρασε καὶ ἀπὸ δῶ καὶ εἶδε δύο παλαβοὺς καὶ εἶπε νὰ μᾶς χαιρετίση καὶ κούνησε τὸ καντήλι της.

»Ὕστερα ἀπὸ μόνος του ἄρχισε νὰ μοῦ διηγῆται διάφορες ἐμπειρίες του. Μοῦ ἀνέφερε πῶς εἶδε τὴν ἁγία Εὐφημία, καὶ πολλὰ ἄλλα. Εἶχε ἀλλάξει ὅλη ἡ διάθεσή του. Μέχρι τὸ πρωί μοῦ μιλοῦσε πνευματικά. Μοῦ τόνισε: «Σοῦ τὰ λέω αὐτά, διάκο, ἀπὸ ἀγάπη γιὰ νὰ σὲ βοηθήσω, ὄχι νὰ νομίσης ὅτι εἶμαι κάτι».

»Στὶς 5.30 ἦρθε ὁ παπὰς καὶ ὁ Γέροντας ἤθελε νὰ λειτουργήσω, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν εἶχα διακονικὰ ἄμφια. Μοῦ ἔφερε ἕνα στιχάρι παλαιό, ἔφερε ἕνα πετραχήλι, τὸ ἔκανε ὀράριο καὶ τὸ ἔπιασε μὲ παραμάνα, βρῆκε κάτι ἐπιμάνικα, μοῦ τὰ τύλιξε στὰ χέρια. Ἤμουν σὰν παλιάτσος, ἀλλὰ ἦταν ἡ ὡραιότερη Λειτουργία τῆς ζωῆς μου. Ἤμασταν μόνο οἱ τρεῖς μας.

»Μὲ κράτησε μαζί του μέχρι τὸ Σάββατο. Μὲ ἔστειλε μία φορὰ στὸ Μπουραζέρι, νὰ δῶ τοὺς πατριῶτες μου καὶ νὰ μείνω τὸ μεσημέρι γιὰ νὰ φάω. Καὶ ἄλλη μία φορὰ μὲ ἔστειλε στὴν Σταυρονικήτα πάλι γιὰ νὰ φάω, γιατί στὸ Κελλὶ του εἶχε μόνο τσάι καὶ παξιμάδι».

Μία ψυχαναλυτικὴ καὶ θεολογικὴ προσέγγιση τῶν βασανιστηρίων

Θερμός Βασίλειος (Πρωτοπρεσβύτερος, Δρ. Θεολογίας-Παιδοψυχίατρος )

 

Μία ψυχαναλυτικὴ καὶ θεολογικὴ προσέγγιση τῶν βασανιστηρίων

Τὸ πρόβλημα τῶν βασανιστηρίων, κρινόμενο ἀπὸ ψυχολογικὴ καὶ θεολογικὴ πλευρά, μᾶς φέρνει ἀναπόφευκτα ἀντιμέτωπους μὲ τὸ ἐρώτημα τοῦ μίσους καὶ τοῦ σαδισμοῦ. Πῶς μπορεῖ ἕνας ἄνθρωπος νὰ ἐπινοεῖ τρόπους γιὰ νὰ προκαλεῖ σωματικὸ ἢ ψυχικὸ πόνο σὲ ἕναν ἄλλο ἄνθρωπο; Προφανῶς μόνο ἂν τὸν θεωρεῖ ἐχθρό του. Θεολογικὰ ἡ ἀπάντηση πρέπει νὰ περιλάβει τὸ γεγονὸς τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν ἀρχικὴ παραδεισιακὴ ἑνότητα ποὺ εἶχε μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὸν συνάνθρωπό του. Ἄρχισε νὰ τοὺς βλέπει ὡς ἀπειλή. Ἔκτοτε ἡ ἀνθρώπινη φύση παραμένει διχασμένη καὶ πρὸς τὸν ἑαυτό της καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους. Τὸ μίσος καὶ ὁ σαδισμὸς σηματοδοτοῦν μία ἀπὸ τὶς ἀποκλειστικότητες τοῦ ἀνθρώπινου ὄντος. Οἱ Χριστιανοὶ γεύθηκαν αὐτὲς τὶς δραστηριότητες ἐπάνω τους ἤδη ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς ἐμφάνισής τους.

Τὸ θέμα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ πηγαίνει πιὸ πέρα ἀπὸ τὴν ἀτομικὴ ψυχολογία καὶ ψυχοπαθολογία, ἐφ’ ὅσον ἀναφέρεται σὲ συλλογικὲς συμπεριφορές, Τί εἶναι αὐτὸ ποὺ ὠθεῖ ὁρισμένες ὁμάδες (κυβερνήσεις, ἀστυνομικὲς ἢ στρατιωτικὲς ἀρχὲς) νὰ ἐφαρμόζουν βία σὲ ἀνθρώπους καί, μάλιστα, πολλὲς φορὲς νὰ τὴν δικαιολογοῦν; Ποιοὶ συναισθηματικοὶ καὶ νοητικοὶ δρόμοι ἔχουν διανυθεῖ προκειμένου νὰ φθάσει κάποιος σὲ αὐτὸ τὸ κατάντημα ποὺ ἀπαξιώνει τὴν ἀξία ἄνθρωπος;

Ἀρκετὴ συζήτηση ἔχει γίνει πάνω στὸ ἐρώτημα ἂν τὸ μίσος αὐτὸ κατοικεῖ μέσα στὴν ἀνθρώπινη φύση ἢ ἂν ἐμφυτεύεται ἀπ’ ἔξω, ἀπὸ τὶς δομὲς καὶ νοοτροπίες. Καὶ ἀκόμη, ὅλοι διαθέτουμε τὴν προδιάθεση νὰ ἀσκήσουμε τόσο ἔντονη σωματικὴ ἢ ψυχολογικὴ βία καὶ ἁπλῶς μᾶς προστατεύουν οἱ περιστάσεις; Ἤ, μήπως, εἶναι «προνόμιο» ὁρισμένων μόνο οἱ ὁποῖοι χαρακτηρίζονται ἀπὸ σοβαρὴ ψυχοπαθολογία;

Ὁ Robert Jay Lifton στὸ βιβλίο του The Nazi doctors προσπάθησε νὰ ἀπάντησει στὰ ἐρωτήματα αὐτά. Θεωρεῖ ὅτι «κανένας δὲν εἶναι ἐγγενῶς κακός, δολοφονικός, γενοκτόνος. Ἀλλὰ κάτω ἀπὸ ὁρισμένες συνθῆκες ὁ καθένας εἶναι ἱκανὸς νὰ γίνει τέτοιος». Συνεπῶς θέτει ὡς προϋπόθεση τὴν ἀλληλεπίδραση μεταξύ τοῦ ἐνδοψυχικοῦ κακοῦ καὶ τῶν ὀργανισμῶν ἢ φορέων μὲ τὶς ἰδεολογίες τους. Ἡ ἱστορία δὲν δημιουργεῖ τὸ κακὸ ἀλλὰ τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀνέλθει στὴν ἐπιφάνεια. Ἰδεολογίες καὶ κινήματα οὐσιαστικὰ παίζουν μὲ τὴ φωτιά, διότι δημιουργοῦν τὶς προϋποθέσεις νὰ βγεῖ στὴν ἐπιφάνεια ἡ ἐσωτερικὴ ἀγριότητα.

Στὴν ἐξέλιξη τῆς ψυχαναλυτικῆς θεωρίας ἦταν ἡ Μelanie Nlein πού, ἐπηρεασμένη καὶ αὐτὴ ἀπὸ τὰ δεινά τοῦ 2ου παγκοσμίου πολέμου, ἐπεξεργάσθηκε τὴν ἔννοια τοῦ ἐσωτερικοῦ κακοῦ καὶ μίσους. Ἐντελῶς περιληπτικὰ καταγράφω τὴν θεωρία της γιὰ τὴν σχιζοειδῆ- παρανοειδῆ θέση τοῦ βρέφους, κατὰ τὴν ὁποία αὐτὸ βιώνει τὴν ἔνταση τῶν δικῶν του ἐπιθετικῶν ἐνορμήσεων ποὺ δὲν ἔχουν ἀκόμη ἀπαρτιωθεῖ σὲ ἕνα ὅλο μὲ τὶς καλὲς μαζί, ὅσο καὶ τῶν ἐρεθισμάτων στέρησης ἢ πόνου ποὺ ἔρχονται ἀπ’ ἔξω καὶ τὰ ὁποῖα βιώνει ὡς ἐπιθέσεις. Καθοριστικὸ ὁρόσημο γιὰ τὴν ὁμαλὴ ψυχικὴ ἀνάπτυξη ἀποτελεῖ ἡ κατάκτηση τῆς ἑπόμενης θέσης, τῆς καταθλιπτικῆς, ὅπου ὁ ψυχισμὸς ἐνσωματώνει καλὲς καὶ κακὲς ἐνορμήσεις καὶ τὶς ὀμαλοποιεῖ ὀργανώνοντάς τες, μὲ ἀποτέλεσμα τὸ κακὸ νὰ ἀναγνωρίζεται καὶ ὡς ἐσωτερικὴ πραγματικότητα. Αὐτὸ θὰ ἐπιτρέψει ἀργότερα τὶς ἐξελίξεις τῆς ὡριμότητας: ἀνάληψη εὐθύνης, ἐνοχή, μετάνοια.

Οἱ περισσότεροι ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἐφαρμόζουν συστηματικὴ βία στὴν πραγματικότητα δὲν ἔχουν κατακτήσει ἐπιτυχῶς τὴν καταθλιπτικὴ θέση. Ἡ ἀναπηρία αὐτὴ τῆς ψυχικῆς ἐξελίξεως ὁδηγεῖ σὲ δύο συνέπειες: ἀφ’ ἑνός, συντηρεῖ ἕνα μίσος ἰσχυρὸ καὶ ἱκανὸ πρὸς δράση χωρὶς νὰ ἀναχαιτίζεται ἀπὸ αἰσθήματα καλοσύνης· ἀφ’ ἑτέρου, τὸ προβάλλει πρὸς τὰ ἔξω, στοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ ὑπαίτιοι γιὰ ὅλα τὰ προβλήματα καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἐμποδίζει τὴν ἐκ τῶν ὑστέρων μεταμέλεια: ποιὸς ἀπὸ τοὺς δικτάτορες ἢ βασανιστὲς ζήτησε ποτὲ εἰλικρινὰ συγγνώμη;

Δὲν εἶναι καθόλου τυχαῖο ὅτι κατὰ κανόνα τὰ βασανιστήρια ἐφαρμόζονται στὸ πλαίσιο μιᾶς κρατικῆς ἢ ἐμπόλεμης ἰδεολογίας ἡ ὁποία ἀναφέρεται σὲ ἐχθρούς, ὁ κίνδυνος ἐκ τῶν ὁποίων δῆθεν τὰ νομιμοποιεῖ. Ἀπαιτεῖται ἕνα συλλογικὸ ἐποικοδόμημα τὸ ὁποῖο ἄλλωστε θὰ πείσει καὶ τοὺς μελλοντικοὺς βασανιστὲς νὰ προσχωρήσουν. Ἐδῶ βρίσκεται ὁ κρίσιμος ρόλος τῆς διανοητικοποιήσεως προκειμένου νὰ ἐξωραϊσθεῖ τὸ ἀτομικὸ μίσος. Κανένας μηχανισμὸς βίας δὲν στέκεται χωρὶς αὐτό.

Σὲ ἄρθρο του μὲ τίτλο The organization of evil ὁ πολιτικὸς ψυχολόγος C. Fred Alford ἐξηγεῖ τὴν ἐν λόγω διαδικασία. «Ἡ ἰδεολογία δίνει στὸ ἄγχος ἕνα ὄνομα καὶ ἕνα νόημα. Αὐτὰ μειώνουν τὸ ἄγχος, τὸ καθιστοῦν περισσότερο διαχειρίσιμο καὶ δὲν τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ ἀποδιοργάνωση τὸν ἑαυτό. Τὸ πρόβλημα εἶναι πὼς οἱ ἰδεολογίες τὰ πράττουν ὅλα αὐτὰ ἐνισχύοντας τὶς παρανοειδεῖς- σχιζοειδεῖς ἄμυνες (σχάση, προβολή, ἐξιδανίκευση) καὶ ὄχι τὶς καταθλιπτικὲς». Αὐτὰ ἀπαιτοῦν καὶ ἀνάλογη διαστρέβλωση τοῦ λόγου. Ὁ Θουκυδίδης τὸ ἐπεσήμανε ἀπὸ πολὺ νωρὶς σπουδάζοντας τὸν πόλεμο: «Γιὰ νὰ ταιριάξουν μὲ τὶς μεταβολὲς τῶν γεγονότων ἔπρεπε καὶ οἱ λέξεις νὰ ἀλλάξουν τὰ συνηθισμένα τους νοήματα. Αὐτὸ ποὺ συνηθιζόταν νὰ περιγράφεται ὡς μία ἀπερίσκεπτη ἐπιθετικὴ πράξη τώρα ἐθεωρεῖτο θάρρος». Γιὰ νὰ πράξουμε κάτι πολὺ κακὸ δὲν ἀρκεῖ νὰ ἀγνοήσουμε τὸ καλό. Πρέπει μὲ κάποιο τρόπο νὰ μετασχηματίσουμε τὸ κακὸ σὲ καλό. Σὲ μερικὲς περιπτώσεις (Ναζί, Ἰράν, ἑλληνικὴ δικτατορία) αὐτὴ ἡ ἀλλοίωση τῆς πραγματικότητος ἔφθασε στὸ σημεῖο νὰ ἐξομοιώνεται ἡ κρατικὴ βία μὲ ἀναγκαία καὶ σωτήρια ἰατρικὴ παρέμβαση!

Ὅσο περισσότερο σαδιστικὴ εἶναι ἡ ὑποδομὴ τοῦ ὑποκειμένου τόσο μεγαλύτερη ἀνάγκη ἔχει ἀπὸ ἰδεολογικὰ προσχήματα, προκειμένου νὰ μὴν προλάβει νὰ νοιώσει τὴν εὔλογη ἐνοχή. Ὁ σαδιστὴς ποὺ αἰσθάνεται ἐνοχὴ ἀναζητεῖ ψυχοθεραπεία, γεγονὸς ποὺ σηματοδοτεῖ πρόοδο πρὸς τὴν κατάσταση τῆς καταθλιπτικῆς θέσης. Αὐτὴ ἡ προβληματικὴ ἰδεολογικοποίηση ἐγείρει πελώρια ἐρωτήματα γύρω ἀπὸ τὸ πῶς δομεῖται ἡ ἐθνικὴ ταυτότητα, δηλαδὴ στὴ βάση ἑνὸς «ἐπικίνδυνου» ἐχθροῦ.

Θεωρῶ πὼς ὁ συνδυασμὸς ψυχαναλυτικῶν καὶ κοινωνικοπολιτικῶν παραγόντων ὡς ἑρμηνεία γιὰ τὴ ἐνδοψυχικὴ καὶ ἐξωτερικὴ βία ἀντίστοιχα εἶναι λειτουργικὸς καὶ γιὰ ἕναν πρόσθετο λόγο: ἐξηγεῖ μὲ ἐπάρκεια τὸ φαινόμενο κατὰ τὸ ὁποῖο κάποια πολιτικὴ ἀλλαγὴ ἀντιστρέφει τὰ στρατόπεδα θυτῶν καὶ θυμάτων. Ὅπως ἔγινε καὶ μὲ πολλὲς ἐπαναστάσεις ποὺ ἐπικράτησαν καὶ υἱοθέτησαν ἐξίσου αὐταρχικὲς μεθόδους μὲ τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖο ἀνέτρεψαν. Ἔτσι παρατηροῦμε καὶ ὁμάδες ποὺ διώχθηκαν καὶ βασανίσθηκαν ὅταν καταλαμβάνουν τὴν ἐξουσία νὰ προχωροῦν σὲ βασανιστήρια τῶν πρώην ἀντιπάλων τους. Καὶ τοῦτο διότι κανεὶς ἄνθρωπος δὲν διαθέτει ἀνοσία ἀπέναντι σὲ παθολογικὲς ἐνδοψυχικὲς δομὲς καὶ κανένας φορέας δὲν μπορεῖ ἐξ ὁρισμοῦ νὰ εἶναι ἀπρόσβλητος ἀπὸ τὸν πειρασμὸ τῆς ἰδεολογικοποιήσεως.

Ἡ γενίκευση αὐτὴ μπορεῖ νὰ προαγάγει, ἂν τὸ θέλουμε, καὶ μία ταπεινότερη ἀντιμετώπιση τοῦ προβλήματος ποὺ συζητοῦμε. Ἡ ψυχικὴ ἐξέλιξη δὲν χαρακτηρίζεται ἀπὸ σχήματα τοῦ τύπου «ἄσπρο- μαῦρο». Γνωρίζει ἀποχρώσεις καὶ κλιμακώσεις, γεγονὸς ποὺ μᾶς καθιστᾶ ὅλους λιγότερο ἢ περισσότερο εὐάλωτους στὸ μίσος καὶ τὰ συνεπακόλουθά του. Ὁ C. Fred Alford καταλήγει ρωτώντας: «Ἡ πραγματικὴ ἐρώτηση δὲν εἶναι ἂν ὑπάρχει ἕνας Ἄϊχμαν μέσα στὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς, διότι ὑπάρχει. Οἱ πραγματικὲς ἐρωτήσεις εἶναι: Πόσο καλὰ ἔχει ἐνσωματωθεῖ μὲ τὸ τμῆμα μας ἐκεῖνο ποὺ νοιάζεται καὶ ἀγαπᾶ; Πόσο καλὰ μπορεῖ νὰ ἀντέχουμε τὴν ἀμφιθυμία ποὺ αὐτὲς οἱ δύο ἐσωτερικὲς δυνάμεις μᾶς προκαλοῦν; Καὶ πῶς οἱ θεσμοὶ καὶ φορεῖς μποροῦν νὰ ἐνισχύουν τὴν ὡριμότητα τῶν μελῶν τους;».

Ἀκριβῶς ἐπειδὴ ὁ προβληματισμὸς γενικεύεται ἡ θεολογική μας παράδοση ἐνδιαφέρεται ὄχι μόνο γιὰ τὶς ἐξωτερικές μας συμπεριφορὲς ἀλλὰ κυρίως γιὰ τὸν ἐσωτερικὸ ἄνθρωπο, μέρος τοῦ ὁποίου εἶναι ἀκόμη καὶ τὸ ἀσυνείδητο. Ἡ ὡριμότητα τῶν μεγάλων ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας εἶχε φθάσει σὲ ὑψηλὴ κατάκτηση τῆς προσωπικῆς εὐθύνης, τονίζοντας ἰδιαίτερα τὴν προσεκτικὴ καὶ ἔντιμη αὐτοεξέταση καὶ τὴν μετάνοια. Αὐτὴ ἡ ἐκλέπτυνση τῶν κινήτρων ἀποτελεῖ προϊὸν τῶν λόγων τοῦ Χριστοῦ: «Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἡ ἐντολὴ ἦταν «μὴ φονεύσῃς». Ἐγὼ σᾶς λέγω νὰ μὴ μισῆτε καὶ νὰ ἀγαπᾶτε, διότι ἀπὸ τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου βγαίνουν οἱ φόνοι» (Ματθ. 5.22- 23 καὶ 15,19). Στὴ συνέχεια αὐτῆς τῆς στάσης ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης γράφει: «Κάθε ἕνας ποὺ μισεῖ τὸν ἀδελφό του εἶναι ἀνθρωποκτόνος»(Α’ Ἰω. 3. 15). Γιὰ τὸν ἴδιο λόγο παρατηρεῖ κανεὶς στὶς προσευχὲς τῶν Ἁγίων τὴ φράση «εἶμαι φονέας». Στὴν πραγματικότητα δὲν εἶχαν ποτὲ ἀφήσει χῶρο γιὰ μίσος στὴν καρδιά τους. Ἔνοιωθαν, ὅμως, βαθιὰ τὴν ἑνότητα τῆς ἀνθρώπινης φύσης, γι’ αὐτὸ καὶ θεωροῦσαν τὸν ἑαυτὸ τους συμμέτοχο στὰ πάθη της. Μόλις ἡ ἀγάπη ψυχρανθεῖ καὶ οἱ ἐκλογικεύσεις ἐγκατασταθοῦν, ἔχει ἐγκαινιασθεῖ ὁ δρόμος ποὺ δυνητικὰ ὁδηγεῖ στὸ μίσος καὶ τὸν σαδισμό.

Ἡ γραμματεία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ἀποδίδει σὲ κάθε ἐνέργεια ἢ κατάσταση ποὺ εἰσάγει μίσος ἀντὶ ἀγάπης μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων δαιμονικὰ χαρακτηριστικά. «Ὁ ἀρχηγὸς τῆς κακίας ἐνοικιζόμενος εἰς θηρία μετασκευάζει οὐ πολὺ δὲ εἰπεῖν, ὅτι καὶ δαιμόνων ἦθος κεκτῆσθαι παρασκευάζει τοὺς ἐν οἷς εἰσοικίζεται καὶ οὕτως ἀνθρωποκτόνον τὸν ἄνθρωπον ὁ ἐξαρχῆς ἀνθρωποκτόνος καὶ μισάνθρωπος ἀπεργάζεται, καὶ τῷ ζωοδότῃ Χριστῷ ἀντικείμενον».

Μὲ λίγα λόγια, ὅποιος ἀντιμάχεται τὸν ἄλλο, ἀντιμάχεται τὸν Χριστό. Ἡ ἀπόρριψη τοῦ μίσους καὶ ἡ ἐγκατάσταση (κοινωνικῆς, ἐθνικῆς, πολιτικῆς καὶ ὅποιας ἄλλης) ἀλληλεγγύης δὲν νομίζω ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ βρεῖ ἰσχυρότερη θεμελίωση.

Γέροντας Πορφύριος:Στις 10...ραντεβού με το Θεό

 

-Προσευχή, παιδί μου, Ανάργυρε, έλεγε, σημαίνει συνομιλία με τον ίδιο τον Θεό, που είναι ο Πλάστης, είναι ο Δημιουργός του Σύμπαντος! Είναι Εκείνος που έπλασε τον άνθρωπο κατ' εικόνα και ομοίωση Του. Είναι Εκείνος που έφτιαξε αυτά που βλέπουμε, αλλά και εκείνα που δεν βλέπουμε με τα ανθρώπινα μάτια μας.
Τέλος είναι εκείνος που δεν αρνιέται ποτέ να συνομιλήσει μαζί μα, αρκεί να του το ζητήσουμε εμείς, όποτε θέλουμε και όσες φορές θέλουμε. Δεν πρόκειται να μας πει ποτέ όχι. Αντίθετα, είναι πάντα πρόθυμος να μας ακούσει με προσοχή και με αγάπη όπως κάνει κάθε καλός Πατέρας, όταν του το ζητά το παιδί του.
Και όχι μόνο αυτό,αλλά και να μας δώσει ότι του ζητήσουμε, αρκεί να είναι αυτό που του ζητάμε προς το συμφέρον της ψυχής μας. Αλήθεια αναλογίστηκες ποτέ παιδί μου να συνομιλήσεις έστω και μια φορά με κάποιον από τους σημερινούς άρχοντες της Πατρίδας μας και να έγινε η επιθυμία σου; αν όχι σου συνιστώ να το τολμήσεις.Θα διαπιστώσεις ότι η επιθυμία σου θα παραμείνει απλώς επιθυμία!
Ουδέποτε θα δεχτούν να μιλήσουν μαζί σου.Το πολύ-πολύ να σε παραπέμψουν σε κανένα παρακατιανό, για να σε ξεφορτωθούν ... Αντίθετα ο Κύριος μας που είναι ο Βασιλεύς των Βασιλέων, δεν πρόκειται ποτέ να σε παραπέμψει σε κανέναν και δεν πρόκειται ποτέ να αρνηθεί να συνομιλήσει μαζί σου, δια της προσευχής και πρόσθεσε: τα καταλαβαίνεις αυτά που σου τα λεω;
- Ασφαλώς ναι, Παππούλη μου, του απάντησα.
- Και,όμως εμένα κάτι μου λεει, πως δεν θέλεις να τα καταλάβεις.
Γιατί, εάν τα καταλάβαινες, θα έκανες πιο πολύ προσευχή.

Ο Παππούλης προσηύχετο πολύ.Και ήθελε και τα δικά του πνευματικά παιδιά να κάνουν το ίδιο.Ιδιαίτερα σε εμένα ήθελε με κάθε τρόπο, να με πείσει να το κάνω.Γι' αυτό συνεχώς μου μιλούσε,για την δύναμη της προσευχής.
- Μα, προσεύχεστε εσείς για μένα, προσέθεσα
-Και όταν τρώγω εγώ χορταίνεις εσύ;ρώτησε
Οπότε με αφόπλισε τελείως!
- Άκουσε Ανάργυρε, μου λεει. Θα σου κάνω μια πρόταση, αλλά θέλω εξ αρχής να μου υποσχεθείς, ότι θα την δεχτείς, και θα την τηρήσεις.
-Σας το υπόσχομαι, Παππούλη. Είμαι έτοιμος να κάνω ότι μου πείτε.
-Ε! τότε σου προτείνω να προσευχόμεθα την ίδια ώρα ακριβώς, και οι δυο μαζί. Και ο ένας θα προσεύχεται για τον άλλο.

Συμφωνήσαμε και υποσχεθήκαμε.Καθορίσαμε,μάλιστα και την ώρα της προσευχής.Ήταν η 10 μ.μ. Ο Παππούλης, όπως μου εξήγησε, πίστευε πάρα πολύ σ'αυτό το είδος της προσευχής.Τα αποτελέσματα,μου έλεγε, της κοινής προσευχής,είναι καταπληκτικά.Θα το διαπιστώσεις και μόνος σου.Θέλω όμως, ακριβώς στις 10 μμ. Να είσαι πιστός στο ραντεβού μας.Να μην παραλείψεις, ούτε μία φορά να τηρήσεις την υπόσχεσή σου.Και εγώ θα κάνω το ίδιο.

Προχωρώντας με τον Παππούλη,φτάσαμε στην αφετηρία των λεωφορείων του Πολυγώνου.Αυτήν την φορά δεν με άφησε να τον ακολουθήσω μέχρι το σπίτι του,όπως συνήθως έκανα.Όχι μου λέει,δεν θα έρθεις μαζί μου.Θα πας σπίτι σου.Προ ολίγου υποσχεθήκαμε κάτι.Πρέπει να αρχίσεις αμέσως. Από απόψε.

Το γοργόν και χάριν έχει.Υπάκουσα.Ο Παππούλης επιβιβάστηκε στο λεωφορείο και εγώ περίμενα την αναχώρηση του.Μόλις ξεκίνησε το λεωφορείο,θυμάμαι καλά, μου χτύπησε το τζάμι και μου είπε:Στις 10 ακριβώς! Νομίζω πως αυτή την στιγμή βλέπω την μορφή του και ακούω την φωνή του! Το πρόσωπο του έλαμπε και ομοίαζε με αγγελικό!Ήταν βέβαια, και κατά 30 χρόνια νεώτερος. Στην πιο δημιουργική ηλικία.

Περίμενα στην αφετηρία μέχρι την στιγμή που το λεωφορείο χάθηκε μέσα στο χάος της απέραντης Αθήνας κουβαλώντας μαζί του και έναν άγνωστο, μέχρι τότε, Άγιο της Εκκλησίας του Δεσπότου χριστού και αμέσως μετά έφυγα τροχάδην για το σπίτι μου προκειμένου να είμαι απόλυτα συνεπής στο ραντεβού της προσευχής.

Πράγματι!Στις 10 μ.μ. κλείστηκα στο δωμάτιο μου και άρχισα να προσεύχομαι.Όμως, από το πρώτο κιόλας λεπτό, άρχισαν να διαπερνούν το σώμα μου έντονα ρεύματα ,που άρχιζαν από τα κάτω άκρα και έφθαναν μέχρι την κεφαλή μου και τανάπαλιν(!),ενώ ένα ισχυρό άπλετο φως πλημμύρισε όλο το δωμάτιο μου και μου έδινε την εντύπωση, ότι βρισκόμουν μέσα σε φλόγες, οι οποίες, όμως δεν με έκαιγαν!Στην αρχή τρόμαξα πολύ και λίγο έλειψε να καταληφθώ από πανικό !αμέσως όπως συνειδητοποίησα ότι όλα αυτά τα φαινόμενα απέρρεαν από την δύναμη της προσευχής του Παππούλη και όχι μόνο ηρέμησα, αλλά καταλήφθηκα από μια πρωτοφανή αγαλλίαση, που μου έδινε την εντύπωση ότι δεν πατούσα καθόλου στην γη!

Όλα αυτά συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος της προσευχής.Την άλλη μέρα η πρώτη μου δουλειά ήταν να επικοινωνήσω με τον Παππούλη.Ήμουν αποφασισμένος να μην του πω τίποτα. Ήθελα πρώτα να μιλήσει ο παππούλης. Και έτσι έγινε.

Μόλις ζήτησα την ευχή του, ο παππούλης με ιδιαίτερη ικανοποίηση και με τρανταχτά γέλια, μου είπε: Τρόμαξες ε! Και λίγο έλειψε να το βάλεις στα πόδια ...; Όμως εγώ σε έβλεπα μέσα σε έντονο φως, που πλημμύριζε όλο το δωμάτιο σου και εσύ περιχαρής ανέβαινες -ανέβαινες σαν να ήθελες να φτάσεις στο Θρόνο του Κυρίου! Βλέπεις τι δύναμη έχει αυτού του είδους η προσευχή; Συνέχισε και θα με θυμηθείς. Πράγματι! Τον θυμάμαι.Και θα τον θυμάμαι όχι μόνον σ'; αυτή, αλλά και στην άλλη ζωή.Γιατί τα φαινόμενα αυτά προϊόντος του χρόνου, έγιναν τόσο έντονα ώστε να μην μπορώ να τα περιγράψω!

Μακάρι να προσεύχεται και τώρα μαζί μου. Δεν θα ήθελα τίποτε άλλο.Γένοιτο!

Ανάργυρος Ι. Καλιάτσος Ο Πατήρ Πορφύριος: Ο Διορατικός, ο Προορατικός, ο Ιαματικός Επτάλοφος 1996

πηγή http://sotiriapsixis.blogspot.com/2010/02/10.html