Βίος καί Ὅραμα

Μελέτιος Καλαμαρᾶς (Μητροπολίτης Νικοπόλεως καί Πρεβέζης)

Ἀποσπάσματα ἀπὸ συνέντευξη τοῦ
Μητροπολίτου Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης Μελετίου
σὲ τηλεοπτικὸ σταθμὸ τῆς Πρέβεζας, Μάρτιος 1996.



 

- Πρὶν ξεκινήσουμε τὴ συζήτησή μας θὰ θέλαμε νὰ ἀρχίσετε μ' ἕνα σύντομο βιογραφικό σας.

- Γεννήθηκα τὸ 1933 σὲ ἕνα χωριὸ τῆς Μεσσηνίας, πάνω στὸν Ταΰγετο, ποὺ λέγεται Ἀλαγονία. Ἔμεινα ἐκεῖ μέχρι ἡλικίας 13 ἐτῶν. Στὴν Ἀθήνα τελείωσα τὸ Γυμνάσιο καὶ τὸ Λύκειο. Μετὰ σπούδασα Θεολογία καὶ Φιλοσοφία στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. Ἔγινα κληρικὸς (τὸ 1954 διάκονος καὶ τὸ 1959 ἱερεὺς) καὶ ὑπηρέτησα 12 χρόνια ὡς Ἱεροκήρυκας τῆς Μητροπόλεως Μεσσηνίας. Τὰ ἑπόμενα 12 χρόνια ὑπηρέτησα στὴν Ἱερὰ Σύνοδο, ὡς ὑπεύθυνος τῶν Διεκκλησιαστικῶν Σχέσεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὸ 1980 εἶμαι Μητροπολίτης τῆς Ι. Μητροπόλεως Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης.

- Σεβασμιώτατε, τί ἦταν αὐτὸ ποῦ σᾶς παρακίνησε νὰ γίνετε ὑπηρέτης τοῦ Κυρίου;

- Ὅπως εἶναι αὐτονόητο δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ εἶναι ἕνα μεμονωμένο γεγονός. Εἶναι σειρὰ γεγονότων. Τὸ πρῶτο ποὺ μπορῶ νὰ ἀπαριθμήσω εἶναι ἡ εὐλάβεια τοῦ παπᾶ τοῦ χωρίου μας, ὁ ὁποῖος ὅταν μιλοῦσε γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ τὴ Βασιλεία Του ἔκλαιγε ἀπὸ συγκίνηση. Καὶ λειτουργοῦσε στὴν ἐκκλησία σὰν ἀληθινὸς ἄγγελος τοῦ Θεοῦ.

Τὸ δεύτερο ἦταν ἡ κοινὴ εὐλάβεια ὅλων τῶν κατοίκων τοῦ χωριοῦ μας. Μετὰ θὰ μποροῦσα νὰ ἀναφέρω, καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρω κατὰ χρέος περισσότερο ἀπὸ ὅλα, τὴν καλοσύνη καὶ τὴν εὐσέβεια τοῦ πατέρα μου καὶ τῆς μητέρας μου. Ὁ πατέρας μου (ἦταν γιατρὸς) δὲν ἄφηνε ποτὲ νὰ ἀρχίσει μέρα, χωρὶς νὰ ψάλει μερικὰ τροπάρια ἀπὸ τὴ Σύνοψη. Καὶ τὰ τελευταῖα του χρόνια διάβαζε ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο τὴν Ἁγία Γραφή. Ἡ μητέρα μου ἦταν ἕνας ἄνθρωπος μὲ καταπληκτικὴ θυσία. Γέννησε πολλὰ παιδιά, 11 τὸν ἀριθμό, 8 ἀφ' ὅτου τὴ θυμᾶμαι ἐγώ, καὶ μετὰ περιοριστήκαμε στοὺς 7. Ἦταν πρόθυμη νὰ ὑπηρετήσει τὸν κόσμο καὶ ποτὲ δὲν εἶπε «ὄχι» σὲ κανένα...

Παρὰ ταῦτα, θὰ πρέπει νὰ τὸ πῶ, κατὰ τὴν ἐφηβεία ὑπέστην καὶ ἐγὼ τὴ λεγομένη «κρίση ἐφηβείας». Καὶ ἔζησα ἕνα χρονικὸ διάστημα, χωρὶς νὰ δίδω σημασία σὲ καμιὰ μορφὴ πνευματικῆς ζωῆς.

Τότε συνέβη τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖο ὑπῆρξε κάπως πιὸ καθοριστικὸ γιὰ τὴ ζωή μου. Τὸ ἔτος 1950 (ἤμουν περίπου 16 ἐτῶν) εἶχα μαζέψει μερικὲς πενταροδεκάρες ἀπὸ τὸ πενιχρὸ χαρτζιλίκι ποὺ ἐπέτρεπε ἡ ἐποχὴ ἐκείνη νὰ μοῦ χορηγοῦν. Πῆγα λοιπὸν σὲ ἕνα καροτσάκι νὰ ἀγοράσω φτηνὰ βιβλία. (Τὰ τῶν βιβλιοπωλείων ἦταν ἀπρόσιτα, πολὺ ἀκριβά.) Ἐκεῖ ἔκανα τὴν ἐπιλογὴ ποὺ θὰ ἔκανε ἕνα ὁποιοδήποτε ἀγόρι τῆς ἡλικίας μου ὁποιασδήποτε ἐποχῆς. Πρῶτα τράβηξαν τὸ βλέμμα μου δύο βιβλία. Τὸ ἕνα ἔγραφε Ἡ Γαλάτεια, Ἐρωτικὴ Μυθιστορία, τοῦ Πολυβίου Δημητρακοπούλου. Τὸ δεύτερο εἶχε τὸν τίτλο Ἀπόκρυφοι Πράξεις Παύλου καὶ Θέκλης. Εἶπα μέσα μου: «Τὸν πιάσαμε τὸν ἀπόστολο Παῦλο νὰ ἔχει ἀπόκρυφες πράξεις μὲ κάποια Θέκλα. Μᾶς χρειάζεται κι αὐτό, γιὰ νὰ ξέρουμε τί δρόμο θὰ τραβήξουμε καὶ μεῖς στὴ ζωή μας, καὶ νὰ μὴν ἀκοῦμε τὰ λόγια τῶν παπάδων».

Μετὰ ἀγόρασα καὶ ἕνα Εὐαγγέλιο καὶ ἕνα βιβλίο μὲ βίους Ἁγίων. Ὅταν διάβασα τὴν Ἐρωτικὴ Μυθιστορία (πορνὸ γιὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη - ἠθοπλαστικὸ γιὰ τὴ σημερινὴ ἐποχὴ) τὸ σιχάθηκα. Κατάλαβα ὅτι δὲν εἶχα νὰ πάρω ἀπολύτως τίποτα. Τὸ ἄλλο βιβλίο, Ἀπόκρυφοι Πράξεις Παύλου καὶ Θέκλης ἦταν ἕνα βιβλίο, τὸ ὁποῖο περιέγραφε πῶς ἡ ἁγία Θέκλα ἔγινε χριστιανὴ μὲ τὸ κήρυγμα τοῦ ἀποστόλου Παύλου καὶ πῶς τὸν ἀκολούθησε μὲ ὅλη της τὴν ψυχὴ καὶ στὸ τέλος ἔγινε ΙΙρωτομάρτυρας. (Ἡ λέξη «Ἀπόκρυφο» σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι τὸ βιβλίο αὐτὸ μέσα στὸν Κανόνα τῆς Καινῆς Διαθήκης, δὲν ἀνήκει στὰ Κανονικὰ βιβλία ποὺ ἀποτελοῦν τὴν Καινὴ Διαθήκη.) Ἦταν ἕνα ὑπέροχο βιβλίο, τὸ ὁποῖο ὄχι ἁπλῶς μὲ γοήτευσε ἀλλὰ ὑπῆρξε καὶ τὸ πρῶτο ἔναυσμα τοῦ πόθου νὰ γίνω μοναχός. Τὸ τρίτο βιβλίο μὲ τοὺς βίους τῶν Ἁγίων μὲ ἐνίσχυσε στὸν πόθο μου αὐτό. Ἰδιαίτερη ἐντύπωσή μοῦ ἔκανε ὁ βίος τοῦ ἁγίου Ἀθανασίου Χριστιανουπόλεως. Καὶ ἡ Καινὴ Διαθήκη ἔγινε ἀπὸ τότε τὸ καθημερινό μου ἀνάγνωσμα. Καὶ ὅταν μετὰ ἀπὸ δύο χρόνια πῆγα στὸ Πανεπιστήμιο τὴν ἤξερα σχεδὸν ἀπ' ἔξω.


- Αὐτὰ λοιπὸν τὰ δύο βιβλία ἔπαιξαν καθοριστικὸ ρόλο στὴ ζωή σας.

- Ναί. Καὶ θὰ μποροῦσα νὰ πῶ ὅτι μία ἀπὸ τὶς χειρότερες ἀδικίες, ποὺ γίνονται εἰς βάρος τῆς νεολαίας κάθε ἐποχῆς, εἶναι τὸ ὅτι δὲν βρίσκονται στὰ χέρια τους καλὰ βιβλία.

- Ποιὰ στιγμὴ τῆς ζωῆς σᾶς ἦταν κορυφαία;

- Ἴσως θὰ τὸ φανταστήκατε ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶπα προηγουμένως: ἡ 28η Δεκεμβρίου 1954, ὅταν ἐκάρην μοναχός, ἔγινα δηλαδὴ καλόγηρος. Καὶ ἀπὸ τὴν ἡμέρα ἐκείνη ἀφοσιώθηκα ὁλοψύχως στὸν Χριστό.

- Ὅταν πληροφορηθήκατε ὅτι προορίζεστε γιὰ τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης, ποιὸ ἦταν τὸ συναίσθημα πού σᾶς κατέλαβε;

- Ἐπειδὴ φαντάσθηκα ὅτι θὰ μοῦ κάνετε μία τέτοια ἐρώτηση, ἔχω φέρει μαζί μου τὸν ἐνθρονιστήριο λόγο μου, μέσα στὸν ὁποῖο περιγράφω τὰ συναισθήματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Εἶπα τότε:

«Αἰσθάνομαι πολὺ μικρὸς μπροστὰ στὸ μέγεθος καὶ τὸ βάρος τῶν εὐθυνῶν ποὺ μὲ τὴ χειροτονία καὶ τὴν ψῆφο τῆς Ἱεραρχίας ἔβαλε στοὺς ἀδύνατους ὤμους μου ὁ Μέγας Ἀρχιερέας μας Ἰησοῦς Χριστός, ὁ ἐπὶ πάντων Θεὸς ὁ Εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας. Συνειδητοποιῶ πιὸ πολὺ τὴ μικρότητά μου, φέρνοντας στὸ νοῦ μου τὰ προβλήματα ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ Ἐκκλησία μας στὸ σύνολό της, καὶ ἰδιαίτερα ἡ τοπικὴ Ἐκκλησία, τὴν ὁποία καλοῦμαι νὰ ποιμάνω.

Ὁ ἀρχιερέας κάθεται στὸν τόπο τοῦ Χριστοῦ. Θρόνος του καὶ δόξα του εἶναι ὁ Σταυρός. Χαρά του καὶ ἀγαλλίαμά του ὁ διωγμὸς καὶ ὁ ὀνειδισμὸς τῶν ἀνθρώπων τοῦ κόσμου τούτου, ποὺ ζεῖ μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό. Ἀνάπαυσή του, δύναμή του καὶ παρηγοριά του, ἡ ἀγάπη καὶ ἡ ἀφοσίωση τῶν εὐσεβῶν.

Γῆ ἁγία, καὶ γῆ ἁγίων, ποὺ διέλαμψαν στὸ νοητό τῆς Ἐκκλησίας στερέωμα, εἶναι ἡ Μητρόπολις Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης. Ἦταν. Καὶ εἶναι. Ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ μείνει. Καὶ νὰ προκόψει σὲ ἁγιασμό. Νὰ αὐξηθεῖ. Νὰ καρποφορήσει• εἰ δυνατὸν ἑκατονταπλασίως.

Αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι ὁ στόχος μας. Γιατί αὐτὸ ζητεῖ ὁ Χριστός. «Ἐν τούτω ἐδοξάσθη ὁ Πατήρ μου, εἶπε, ἵνα ὑμεῖς ὑπάγητε καὶ καρπὸν πολὺν φέρητε, καὶ ὁ καρπὸς ὑμῶν μείνη». Ἀκούσατε, τί εἶπε; Καρπὸν πολὺν θέλει, ὅσο πιὸ πολύ, τόσο πιὸ καλά.

Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργο μου. Αὐτὸ καὶ τίποτε ἄλλο. Γιατί εἶμαι δοῦλος Χριστοῦ. Καὶ τίποτε ἄλλο. Εἶμαι Ἱερεύς. Καὶ τίποτε ἄλλο. Οὔτε λιγότερο. Οὔτε περισσότερο. Οὔτε πιὸ πάνω. Οὔτε πιὸ κάτω. Οὔτε πιὸ δεξιά. Οὔτε πιὸ ἀριστερά. Οὔτε πιὸ μπροστά. Οὔτε πιὸ πίσω. Εἶμαι ἱερέας. Καὶ τίποτε ἄλλο. Ἐργάτης τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Καὶ σὰν Ἱερέας, δοῦλος Χριστοῦ, σᾶς χαιρετίζω ὅλους μὲ τὸν χαιρετισμὸ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ἡ πιὸ μεγάλη εὐλογία. Εἰρήνη ὑμῖν. Εἰρήνη

- Πῶς αἰσθάνεται ὁ Μητροπολίτης Νικοπόλεως ὅταν καλεῖται, ἐπιλέγεται μᾶλλον, ἀπὸ τὴν Ἱεραρχία νὰ ἐκπροσωπήσει τὴν Ὀρθοδοξία σὲ συνέδρια στὸ ἐξωτερικό;...

- Ὁ Ἱερέας καὶ ἰδιαίτερα ὁ ἀρχιερέας, κατὰ τὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας, δὲν εἶναι μόνο ὑπεύθυνος γιὰ τὴν ἐνορία καὶ τὴ Μητρόπολή του. Ἀλλὰ εἶναι ὑπεύθυνος γιὰ τὴν πορεία ὁλοκλήρου τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας• τῆς Ἐκκλησίας σ' ὅλο τὸν κόσμο.

Εὐχαριστῶ τὸν Θεὸ καὶ εὐγνωμονῶ τοὺς γονεῖς μου ποὺ μοῦ ἔδωσαν τὴν εὐκαιρία καὶ τὴ δυνατότητα, μὲ τὶς προτροπὲς τους πρῶτα, νὰ ἀποκτήσω κάποια μόρφωση καὶ ἔτσι νὰ εὑρεθῶ «σκεῦος εὔχρηστον» ὅπως λέγει ἡ Ἁγία Γραφή, «εἰς διακονίαν» τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ἀπὸ τότε ποὺ ἐκλήθηκα στὴν Ἱερὰ Σύνοδο, στὸ Γραφεῖο Διεκκλησιαστικῶν Σχέσεων, πολλὲς φορὲς πῆγα στὸ ἐξωτερικὸ σὲ ὅλες τὶς χῶρες, σὲ ὅσες ὑπάρχουν Ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ καὶ πολλὲς ἄλλες ἑτερόδοξες-εὐρωπαϊκὲς καὶ μὴ- Ἐκκλησίες. Καί, εἴτε στὶς εἰδικὲς ἀποστολές, εἴτε στὰ θεολογικὰ συνέδρια γιὰ τὴν ἐπικοινωνία καὶ τὴν ἑνότητα μὲ τὶς ἄλλες Ἐκκλησίες, προσπάθησα νὰ κάνω ὅ,τι μποροῦσα τὸ καλύτερο.

Δοξάζω τὸν Θεὸν γι' αὐτό. Καὶ ἔχω τὴ συναίσθηση καὶ τὴν ἱκανοποίηση τῆς συνειδήσεώς μου ὅτι ἔπραξα πολλά, μὲ βάση τὴ διδασκαλία, τὶς παραδόσεις καὶ τὸ φῶς τῆς Ἁγίας μας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τὴν ὁποία σ' αὐτὲς τὶς εὐκαιρίες ἔμαθα νὰ τὴν ἐκτιμῶ ἀκόμα περισσότερο ὡς τὴ μοναδικὴ ἀλήθεια, ἐκείνη ποὺ παρέδωκε ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο.

- Σεβασμιώτατε, ἔχει δημιουργηθεῖ ἡ ἐντύπωση ὅτι εἶσθε ἀσκητής. Θέλω λοιπὸν νὰ μοῦ πεῖτε, στὴ σημερινὴ ἐποχὴ τί προσφέρει ὁ ἀσκητισμὸς στὸ ἄτομο;

- Ὁ ἀσκητισμὸς εἶναι μία ἔννοια ποὺ παίρνει πολλὲς ἑρμηνεῖες. Καὶ ὁ καθένας τὴν παίρνει ὅπως θέλει. Θὰ ἤθελα κατ' ἀρχὴν νὰ κάνω τὴν ἑξῆς διάκριση, γιατί διαφορετικὰ αὐτὰ ποὺ θὰ ποῦμε θὰ περάσουν πάνω ἀπὸ τὸ κεφάλι τοῦ ὁποιουδήποτε τηλεθεατοῦ.

Ὁ ἄνθρωπος εἶναι σῶμα καὶ ψυχή. Ἔχει κόσμο ἐξωτερικό, τῶν αἰσθήσεων, καὶ κόσμο ψυχικό. Τὸ σῶμα ζητᾶ ἡδονή. Ἡ ἡδονὴ εἶναι κάτι στιγμιαῖο- ὅσο διαρκεῖ ὁ ἀντίστοιχος ἐρεθισμός. Καὶ γι' αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ μάταιο. Ὁ ἐσωτερικὸς κόσμος ἀναζητεῖ χαρὰ καὶ εἰρήνη. Ὄχι στιγμιαία ἀλλὰ μόνιμη. Ἤ ὁ ἄνθρωπος ἔχει μόνιμη χαρὰ καὶ μόνιμη εἰρήνη, ἤ δὲν ἔχει τίποτε. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος δὲν κατορθώνει νὰ ἔχει χαρὰ καὶ εἰρήνη τότε ποὺ εἶναι μόνος του καὶ ἡ χαρὰ του ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ ἀστεῖα ποὺ ἀκούει ἤ διαβάζει σὲ κάποιο βιβλίο, τότε δὲν ἔχει μέσα του τίποτα!

Ἡ ἐπιδίωξη λοιπὸν πολλῶν ἀνθρώπων εἶναι νὰ ξεπεράσουν τὴ στιγμιαία σωματικὴ ἡδονὴ καὶ νὰ φθάσουν στὴν ἐσωτερικὴ χαρὰ καὶ εἰρήνη.

Ἀπὸ τότε ποὺ ἤμουν στὸ Γυμνάσιο διάβαζα τὸν Πλάτωνα καὶ θυμᾶμαι ὅτι στὴν ἀρχὴ τῆς «Πολιτείας» κουβεντιάζουν μεταξύ τους δύο γέροι. Καὶ ρωτάει ὁ ἕνας ἀδιάντροπα τὸν ἄλλο:
- Πῶς πᾶς περὶ τὰ ἀφροδίσια;
- Γιατί; ρωτάει ἐκεῖνος.
- Γιατί ἐγὼ δυστυχῶς δὲν μπορῶ πιὰ νὰ κάνω τίποτε.
- Ἐγώ, λέει ὁ ἄλλος, δόξα τῷ Θεῶ ἀπαλλάχτηκα ἀπ' αὐτὸ τὸν μπελά.

Παρουσιάζει λοιπὸν ὁ Πλάτωνας (400 περίπου χρόνια π.Χ) δύο διαφορετικὲς προσβάσεις σ' ἕνα θέμα τῆς ζωῆς. Ὁ ἕνας ἔχει μία κομπλεξικὴ τοποθέτηση ἀπέναντι σ' αὐτὸ τὸ θέμα, Τὸ θεωρεῖ πηγὴ χαρᾶς. Χωρὶς αὐτὸ δὲν ἔχει τίποτε. Ὁ ἄλλος τὸ ἔβλεπε αὐτὸ σὰν κάτι ποὺ ἁπλῶς τὸν ἀπασχολοῦσε, γιατί εἶχε βρεῖ κάπου ἄλλου χαρὰ καὶ εἰρήνη. Καὶ φυσικὸ εἶναι, ὅπως τὸ καταλαβαίνετε, ὅτι ὁ Πλάτωνας ἐπαινεῖ τὸν δεύτερο καὶ ὄχι τὸν πρῶτο. Ἂς σημειωθεῖ ἐδῶ ὅτι ὁ δεύτερος αὐτὸς γέρων ἦταν ὁ μεγάλος τραγικὸς ποιητὴς Σοφοκλῆς.

Τὸ ἴδιο θέμα ἀπασχόλησε τοὺς Στωικοὺς καὶ Κυνικοὺς φιλοσόφους. Δὲν θὰ πῶ ὅμως τίποτα γι' αὐτούς... Θὰ περιοριστῶ μόνο σ' ἐκεῖνο ποὺ εἶπε ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος γιὰ τὸν Διογένη: «Ἂν δὲν ἤμουν Ἀλέξανδρος θὰ ἤθελα πολὺ νὰ ἤμουν Διογένης». Εὑρῆκε κάτι ποὺ τὸ ἐζήλεψε.


Καὶ στὴ σημερινὴ ἐποχὴ βλέπομε ὅτι πολλοὶ ἄνθρωποι, ζώντας μέσα σ' αὐτὴ τὴν εὐμάρεια τοῦ συγχρόνου κόσμου (μποροῦν νὰ φᾶνε ὅσο θέλουν, νὰ πιοῦν ὅσο θέλουν, νὰ γλεντήσουν ὅσο θέλουν), ἰδιαίτερα στὰ κράτη μὲ ὑψηλὸ βιοτικὸ ἐπίπεδο, φτιάχνουν τὰ λεγόμενα «οἰκολογικὰ κοινόβια», μέσα στὰ ὁποῖα ζοῦν ὅσο μποροῦν πιὸ ἁπλά, μὲ ἐγκράτεια, χωρὶς κρεωφαγία, καὶ μὲ ἐντελῶς εἰρηνικὸ τρόπο.

ΟΙ Γάλλοι φοιτητὲς τὸ '68 φώναζαν «προτιμᾶμε νὰ πεθάνουμε ἀπὸ τὴν πείνα, παρὰ ἀπὸ ἀνία». Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ πίνει, νὰ τρώει, νὰ γλεντάει, νὰ χοροπηδάει καὶ νὰ μένει μὲ ἄδεια τὴν ψυχή. Γιατί ἡ ψυχή, ὅπως εἶπε ὁ Χριστός, δὲν γεμίζει μὲ τὰ ἔξω, τὰ τοῦ σώματος. «Οὐκ ἐπ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος».

Ἀλλὰ ὅμως νὰ προσθέσω: Αὐτὰ εἶναι μία κοσμικὴ μορφὴ ἀσκητισμοῦ, ἡ ὁποία ἔχει ἕναν ἀντίλογο: «Σοὺ ἀρέσει ἐσένα νὰ κάνεις τὸν ἀσκητή; Κάνε τον. Ὑποκειμενική σου γνώμη. Ἐμένα μοῦ ἀρέσει διαφορετικά».

Ἐμεῖς δὲν εἴμαστε ἀπ' αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Δὲν ἔχουμε «βίδα». Τὴ «βίδα» τῆς ἀσκητικῆς ζωῆς. Ἐμεῖς πιστεύουμε στὸν Χριστό. Ξέρουμε, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι Κύριος καὶ Κυβερνήτης ὅλου τοῦ κόσμου. Καὶ ὅτι εἶναι ἡ πηγὴ τῆς χαρᾶς, τῆς εἰρήνης καὶ τῆς εὐτυχίας. Χωρὶς τὴ χάρη τοῦ Χριστοῦ δὲν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ ἔχει τίποτα ἀπολύτως.

Προκειμένου λοιπὸν νὰ περιορίσουμε πάνω μας τὶς ἐπιδράσεις τοῦ ἔξω κόσμου καὶ τῆς ἁμαρτίας, ποὺ χωρίζουν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν Χριστό, προτιμᾶμε τὴν ἑκούσια ἀποφυγή τους γιὰ νὰ βοηθήσουμε τὸν ἑαυτό μας νὰ πλησιάσει περισσότερο τὸν Χριστό.

Δοξάζουμε καὶ εὐχαριστοῦμε τὸν Χριστὸ ποὺ μᾶς ἐδίδαξε αὐτὴ τὴν ὁδό. Πρόκειται γιὰ μία διδασκαλία ποὺ ἀπευθύνεται σὲ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀνθρώπους. Στὸ μέτρο ποὺ ὁ καθένας θὰ θελήσει νὰ τὴν ἀκολουθήσει καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσει, θὰ μπορέσει νὰ ἀποκτήσει τὴ χαρὰ καὶ τὴν εἰρήνη, ὅπως τὶς δίνει ὁ Χριστὸς ποὺ εἶπε «Ἐκεῖνα ποὺ δίνω ἐγὼ εἶναι μόνιμα καὶ ἀναφαίρετα• δὲν χάνονται ποτέ».

Ἐγὼ δοξάζω τὸν Χριστό, γιατί ἀπὸ τότε ποὺ ἔγινα καλόγερος σὲ ἡλικία εἴκοσι χρόνων (τώρα εἶμαι ἑξήντα), δηλαδὴ σὲ 40 χρόνια πνευματικῆς πορείας, δὲν ἔχω οὐσιαστικὰ αἰσθανθεῖ τί σημαίνει ἔλλειψη εἰρήνης καὶ χαρᾶς. Πίκρες καὶ στενοχώριες ἔχω περάσει, στιγμιαῖες, προσωρινές, γιὰ διάφορα θέματα, ἄλλα ποτὲ δὲν μοῦ ἔλειψαν αὐτὰ τὰ δῶρα τοῦ Χριστοῦ, ἡ εἰρήνη καὶ ἡ χαρά. Γι' αὐτὸ εἶμαι εὐτυχής, ὅπως σᾶς εἶπα, καὶ θεωρῶ μεγαλύτερη καὶ κορυφαία στιγμὴ τῆς ζωῆς μου, τὴν ἡμέρα ποὺ ἀφιερώθηκα στὸν Χριστὸ καὶ ἔγινα καλόγερος.


- Πιστεύετε, Σεβασμιώτατε, ὅτι ἡ Ἐκκλησία θὰ πρέπει νὰ ἐπεμβαίνει, μὲ λόγο καὶ ἄποψη, σὲ θέματα τὰ ὁποῖα χειρίζεται ἡ πολιτικὴ ἐξουσία;

- Νὰ σᾶς πῶ. Εἶναι πολὺ φυσικὸ ὅτι ὁ καθένας ἔχει καὶ θέλει νὰ ἔχει γνώμη. Ἰδιαίτερα ἐμεῖς οἱ Ρωμιοὶ τὸ συνηθίζουμε νὰ ἔχουμε σὲ ὅλα γνώμη• καὶ ὄχι πάντοτε τὴν ἴδια. Ἄλλη τὸ πρωί, ἄλλη τὸ μεσημέρι, ἄλλη τὸ βράδυ. Πάντως θέλουμε πάντοτε νὰ ἔχουμε γνώμη.

Ἐγὼ ἀπὸ τότε ποὺ πῆγα στὸ Γραφεῖο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, καί ἀσχολήθηκα μὲ τὰ εὐρύτερα διεκκλησιαστικὰ θέματα, ἔμαθα καὶ ἀπὸ τὴν ἐπικοινωνία ποὺ εἶχα μὲ πολλοὺς πολιτικοὺς παράγοντες, ὅτι πίσω ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ φαίνονται καὶ ἔρχονται στὸ φῶς τῆς δημοσιότητας μέσω τῶν ἐφημερίδων, ὑπάρχουν κι ἄλλα ποὺ δὲν ἔρχονται στὸ φῶς, κανεὶς δὲν τὰ μαθαίνει, ἄλλα εἶναι ἐκεῖνα ποὺ οὐσιαστικὰ ρυθμίζουν τὴν πορεία τῶν διαφόρων θεμάτων.

Γι' αὐτὸ τὸ λόγο εἶμαι ἐπιφυλακτικὸς στὸ νὰ ἔχω γνώμη γιὰ ὅλα τὰ θέματα, στὸ νὰ ἐκφράζω -τουλάχιστον μὲ ἐπιμονὴ- γνώμη γιὰ ὅλα τὰ θέματα, ξέροντας ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενο, οἱ πολιτικοὶ παράγοντες καὶ ἡ ἑκάστοτε κυβέρνηση ποὺ χειρίζονται τὰ θέματα αὐτά, νὰ ἀντιμετωπίζουν ἐντελῶς διαφορετικὲς καταστάσεις ἀπὸ αὐτὲς ποὺ φανταζόμαστε ἐμεῖς. Καὶ ἂν τὶς μαθαίναμε (ποὺ δὲν εἶναι πάντοτε πρέπον καὶ σκόπιμο νὰ τὰ μαθαίνουμε ὅλα) θὰ μέναμε καὶ μεῖς λιγάκι πιὸ συγκρατημένοι...

- Σεβασμιώτατε, τί σημαίνει γιὰ σᾶς νὰ εἶσθε ἐπικεφαλὴς τῆς Ι. Μητροπόλεως Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης;

- Ἡ λέξη «ἐπικεφαλής» ἔχει γιὰ μένα μία παράξενη σημασία, τὴν ὁποία βέβαια δὲν τὴν λέω ἐγώ. Ὁ Χριστὸς εἶπε, ὅτι δὲν κάνει νὰ λεγόμαστε καθηγητές, ἡγούμενοι, δεσποτάδες, ἀφεντικά, κυρίαρχοι, καὶ νὰ κτυπᾶμε τὸ μπαστούνι γιὰ νὰ φεύγει ὁ κόσμος, νὰ ὑψώνουμε τὴ φωνή, νὰ ὑβρίζουμε, καὶ νὰ κάνουμε τοὺς ἄλλους νὰ καθηλώνονται. Ὁ Χριστὸς εἶπε: «Ἐκεῖνοι ποὺ θέλουν νὰ εἶναι ἄτρωτοι, πρέπει νὰ εἶναι δοῦλοι ὅλων καὶ νὰ ὑπηρετοῦν τοὺς πάντες».

Γιὰ μένα, λοιπόν, σύμφωνα μ' αὐτὰ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ, ἡ διακονία μου στὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης εἶναι ἕνα χρέος νὰ μεταφέρω κάθε μέρα τὴν εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ σὲ ὅλους τούς ἀνθρώπους, μὲ τοὺς ὁποίους ἔρχομαι σὲ ἐπικοινωνία. Καὶ νὰ προσπαθήσω νὰ μεταφέρω τὸ μήνυμα τοῦ Χριστοῦ, τὸ ὁποῖο εἶναι ἡ ἀναζήτηση τοῦ ἀπολωλότος προβάτου.

- Σὲ αὐτὸ τὸ μακρὺ ὁδοιπορικό σας, ὡς ὑπηρέτης τοῦ Κυρίου, ἔχετε ἥσυχη τὴ συνείδησή σας, ὅτι ἔχετε πράξει τὸ καλὸ καὶ τὸ ἄριστο;

- Τὸ ἄριστο εἶναι πολὺ μεγάλο πράγμα. Τὸ καλὸ καὶ ἀγαθὸ μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς ὅτι πολλὲς φορὲς εἶναι πολὺ ὑποκειμενικό. Τὸ καθῆκον μας εἶναι νὰ κάνουμε τὸ θέλημα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὄχι ὅ,τι ἀρέσει σέ μᾶς. Προσπαθῶ νὰ τὸ κάνω.

Οἱ Πατέρες μᾶς διδάσκουν, ὅτι κάθε ἀρετὴ καὶ κάθε καλὸ ἔχει μία βαθμίδα ποὺ λέγεται «εἰσαγωγικὴ» καὶ μετὰ πᾶμε στὴ βαθμίδα ποὺ λέγεται τῆς τελειότητος. Τὴν εἰσαγωγικὴ βαθμίδα τοῦ καλοῦ, σύμφωνα μὲ τὴ μαρτυρία τῆς συνειδήσεώς μου, ἔχω τὴν πληροφορία ὅτι τὴν ἔχω πατήσει. Γιὰ τὴ βαθμίδα τῆς τελειότητος δὲν τολμῶ νὰ ἐκφράσω τέτοια γνώμη, τέτοια ἐντύπωση, πὼς τὴν ἔχω φθάσει. Εἶναι πάρα πολὺ ὑψηλὸ πράγμα, τὸ ὁποῖο γιὰ νὰ τὸ καταλάβει κανεὶς πρέπει νὰ διαβάσει τοὺς βίους τῶν ἁγίων Πατέρων νὰ ἰδεῖ τί ἔκαναν, πῶς ἐργάστηκαν, τί πνεῦμα θυσίας εἶχαν. Μόνο ἔτσι μπορεῖ νὰ καταλάβει κανεὶς τί ἱερότητα ἔχει ἡ λέξη «καθῆκον» καὶ μάλιστα ἀπέναντι τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἀπέναντι τοῦ Χριστοῦ.

-Ἐλεύθερο χρόνο ἔχετε, Σεβασμιώτατε, καὶ πῶς τὸν διαθέτετε;

Κανονικὰ δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχω καθόλου ἐλεύθερο χρόνο. Ἀλλὰ ὁ Θεός μοῦ ἔδωσε μία πολυτέλεια, τὴν ὁποία δὲν δίνει συνήθως στὸν κόσμο. Καὶ ἡ πολυτέλεια αὐτὴ εἶναι ὅτι μοῦ ἔδωσε ἐξαιρετικοὺς συνεργάτες. Μπορῶ νὰ ἐμπιστευθῶ στοὺς συνεργάτες μου αὐτοὺς ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ θέματα. Τοὺς ἔχω δοκιμάσει καὶ ἔχω διαπιστώσει πὼς εἶναι ἄξιοι, ὄχι ἁπλῶς τὰ θέματα τῆς Μητροπόλεως νὰ τοὺς ἐμπιστευθῶ, ἀλλὰ ἀκόμα καὶ τὴν ψυχή μου, θὰ ἔλεγα μὲ μία δόση ὑπερβολῆς.

- Θὰ πρέπει νὰ αἰσθάνεστε ἰδιαίτερα εὐτυχὴς γι' αὐτό.

- Αἰσθάνομαι. Ἔτσι λοιπὸν ἔχω τὴν εὐχέρεια νὰ ἀσχολοῦμαι καὶ μὲ ἄλλα θέματα καὶ νὰ ἔχω καὶ λίγη ἠρεμία, τὴν ὁποία φυσικά, κατὰ τὸ δυνατόν, ἀφιερώνω σὲ ἄλλου εἴδους πνευματικὰ ἔργα: προσευχή, ἐξομολόγηση, συμβουλὲς καὶ νουθεσίες πρὸς ὅλους τούς ἀνθρώπους, ἔξω καὶ πέρα ἀπὸ διοικητικὰ καθήκοντα. Τὸν χρόνο μου ἔτσι δὲν τὸν ἀφήνω ποτὲ ἀνεκμετάλλευτο. Σηκώνομαι κάθε μέρα στὶς 6 π.μ. καὶ κοιμᾶμαι μετὰ τὶς 12 τὰ μεσάνυχτα.


- Ἀπὸ ὅσο γνωρίζω ἔχετε ἕνα πλούσιο συγγραφικὸ ἔργο...

- Εἶναι ἐπιδίωξή μου νὰ μὴν ἔχω ἐλεύθερο χρόνο. Ὅταν ἔχω ἐλεύθερο χρόνο, ἀσχολοῦμαι μὲ κάποιο θέμα πνευματικὸ ἤ ἐπιστημονικό.
Ἕνα τέτοιο ἐπιστημονικό μου βιβλίο εἶναι ἡ Ε΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος - Εἰσαγωγή, Πρακτικὰ καὶ σχόλια. Κρίθηκε εὐμενέστατα ἀπὸ τοὺς καθηγητὲς τοῦ Πανεπιστημίου Μπόνη καὶ Καρμίρη, καὶ βραβεύτηκε ἀπὸ τὴν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν.

- Μάλιστα. Ἐδῶ μπροστά μου, Σεβασμιώτατε, ἔχω τὸ βιβλίο σας «Στάρετς Σαμψών» σὲ β΄ ἔκδοση. Στὸν πρόλογό σας ἀναφέρετε: «Ἡ Ἐκκλησία ὑπέφερε πολλὰ» -μιλᾶτε γιὰ τὴ Σοβιετικὴ Ρωσία- «μὰ ἰδιαίτερα ὑπέφεραν πολλὰ οἱ ἄξιοι καὶ ἅγιοι κληρικοί. Ἕνας ἀπ’ αὐτοὺς εἶναι καὶ ὁ Στάρετς Σαμψών καὶ εἶναι τῆς ἐποχῆς μας...»

- Ἐκοιμήθη τὸ 1977.

- ...Καὶ λέτε στὴ σελίδα 19: «Ὁ Στάρετς Σαμψών κοινωνεῖ τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καὶ παραδίδει τὸ πνεῦμα του, συμβουλεύοντας τὰ πνευματικά του τέκνα ποὺ τὸν περιστοιχίζουν. Τὰ τελευταῖα του λόγια ἦταν: «Νὰ τιμᾶτε τὴν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας σὰν τὴν Κυριακή τοῦ Πάσχα. Νὰ τιμᾶτε καὶ νὰ ἐπικαλεῖστε πάντοτε τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο καὶ ἰδίως ὅταν πλησιάζετε στὸ τέλος τῆς ζωῆς σας». Καὶ καταλήγει: «Πόσο εὐτυχεῖς εἴμαστε ποὺ εἴμαστε Ὀρθόδοξοι! Πόσο πλούσιοι εἴμαστε!».
- Σεβασμιώτατε, πόσο πλούσιοι εἴμαστε;

- Ὁ Θεὸς ξέρει πόσο πλούσιοι εἴμαστε, καὶ πόσο πλούσιους μᾶς ἔχει καταστήσει. Πρέπει νὰ καυχόμαστε, ποὺ γεννηθήκαμε στὸν κόσμο Ὀρθόδοξοι χριστιανοί.

- Μιλᾶτε 5 ἡ 6 γλῶσσες;

- Αὐτὰ εἶναι λιγάκι ὑπερβολές. Ἐγὼ γλώσσα μιλάω συνήθως μία. Καὶ θέλω νὰ μιλάω μία ἄλλη, ἡ ὁποία δὲν ὁμιλεῖται μὲ λέξεις ἄλλα μὲ τρόπο ζωῆς. Τὴν ὀνομάζει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «γλώσσα τῆς ἀγάπης». Εἶναι ἡ ὡραιότερη καὶ ἀνώτερη γλώσσα ἀπὸ ὅλες. Ξέρω καὶ μιλάω καλὰ τὰ Ἑλληνικά. Ἐδῶ μπορῶ νὰ καυχηθῶ ἴσως. Ξέρω καλὰ Ρωμαίικα. Μπορῶ νὰ χρησιμοποιῶ μερικὲς ἄλλες γλῶσσες, ὅπως εἶναι τὰ Λατινικά, τὰ Ἀγγλικά, τὰ Γαλλικά, τὰ Γερμανικά, τὰ Ρωσικά, τὰ Ἰταλικά. Διαβάζω καὶ κατανοῶ τὰ Βουλγαρικά, τὰ Σερβικὰ καὶ τὰ Ρουμανικά. Καὶ τὰ Ἑβραϊκά.

- Δὲν ἔχει μείνει καὶ καμία ἄλλη.

Θὰ ἤθελα νὰ μιλάω καὶ τὰ Ἀραβικά, ἄλλα εἶναι πολὺ δύσκολη γλώσσα.

- Ἐπιχειρήσατε;

Κάποια φορά, ἀλλὰ τὰ ἄφησα. Ὅπως καὶ Ἀρμένικα καὶ Γεωργιανά. Τὰ ἄρχισα ἀλλὰ τὰ ἄφησα, γιατί δὲν εἶχα πιὰ καιρό. Ξέφυγα ἀπ' αὐτὲς τὶς πολυτέλειες πιά.

- Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας τί ἔργο ἔχει ἐπιτελέσει ἡ Μητρόπολη Νικοπόλεως καὶ Πρεβέζης; Θὰ θέλατε νὰ τὸ ἀποτιμήσετε;

- Γιὰ τὴ δική μου ἀντίληψη, ἔργο εἶναι μόνο ἕνα. Ὁ ἱερέας ἔχει μόνο ἕνα ἔργο. Ὁ Χριστὸς ἦλθε «ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός», δηλαδὴ ἦρθε νὰ ψάξει νὰ βρεῖ τὸν ἄνθρωπο ποὺ εἶναι μακριὰ καὶ κινδυνεύει νὰ χαθεῖ στὴν αἰώνια ἀπώλεια, αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργο τοῦ ἱερέως. Ἂν ἔχω νὰ ἐπιδείξω σ' αὐτὸ τόν τομέα κάτι τὸ θετικό, αὐτὸ εἶναι τὸ θετικὸ ὑπὲρ τοῦ προσώπου μου. Ἂν ὄχι, τότε ὅλα τὰ ἄλλα, δηλαδὴ κτίσματα, ἐκκλησίες κλπ., εἶναι μηδενικῆς ἀξίας. Γιατί ὅ,τι δὲν μένει γιὰ πάντα, καὶ δὲν ἔχει αἰώνιο προορισμό, εἶναι ἐφήμερο καὶ μάταιο.

- Ἔχουν καὶ αὐτὰ μία ἀξία. Ἂς ποῦμε τὸ Πνευματικὸ Κέντρο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως ἐπιτελεῖ σπουδαῖο ἔργο στὴν πόλη μας.

- Γι' αὐτὸ τὸ φτιάξαμε. Γιὰ νὰ ἀναζητοῦμε πιὸ εὔκολα τὸ ἀπολωλὸς πρόβατο. Μερικοὶ ἀκούγοντας καὶ θεωρώντας ὅτι μπορεῖ νὰ τοὺς πιάνει ὁ χαρακτηρισμὸς «ἀπολωλὸς πρόβατο», ἴσως νὰ θίγονται. Ἀλλὰ ἐμεῖς, ὅταν ψάλλουμε «τὸ ἀπολωλὸς πρόβατον ἐγὼ εἰμὶ» ἐννοοῦμε τὸν ἑαυτό μας. Καὶ παρακαλοῦμε τὸν Χριστό, νὰ μᾶς μαζεύει στὸ κοπάδι Του. Καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ ἀξιομακάριστος καὶ ἅγιος γέροντας καὶ πνευματικός μου πατέρας Ἀρχιμ. π. Ἰωὴλ Γιαννακόπουλος, ὁ ὁποῖος μετὰ τὸν θάνατό του οὐσιαστικὰ ἁγίασε (μαρτυροῦνται πολλὰ θαύματα ποὺ ἔκανε μετὰ τὸν θάνατό του), ἔλεγε σὲ μία προσευχή: «κράτησέ με, Χριστέ μου, νὰ μὴ Σοῦ φύγω καὶ γίνω καὶ ἐγώ ἀπολωλὸς πρόβατο». Ἕνας ἀρχιμανδρίτης, οὐσιαστικὰ ἅγιος ἄνθρωπος. Ὅλοι κινδυνεύουμε νὰ γίνουμε ἀπολωλότα πρόβατα. Καὶ γι' αὐτὸ ὀφείλουμε νὰ πιαστοῦμε χέρι-χέρι καὶ νὰ κουβεντιάζουμε μεταξύ μας, ὄχι μόνο πολιτικά, ὄχι μόνο γιὰ τὸ ποδόσφαιρο, ὄχι μόνο γιὰ τὸ τί φάγαμε, τί ἠπίαμε, πῶς διασκεδάσαμε, πῶς κάναμε τὸ μπάνιο μας καὶ πῶς κουβεντιάσαμε καὶ κουτσομπολέψαμε στὸ καφενεῖο ἤ ὁτιδήποτε ἄλλο, ἀλλὰ νὰ κουβεντιάζουμε πνευματικὰ θέματα μὲ βάση τὸ ἅγιο Εὐαγγέλιο καὶ νὰ κάνουμε κάποιο σοβαρότερο ἔργο. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας: Νὰ βοηθεῖ τὸν ἄνθρωπο, νὰ συναισθάνεται τὴν αἰώνια ἀποστολή του, νὰ πλησιάζει, ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερο, τὸν Σωτήρα Χριστό.


- Οἱ ἐντυπώσεις σας γιὰ τοὺς κατοίκους ἐδῶ τῆς περιοχῆς μας;

- Αὐτὸ εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖο τὸ ἀντιμετωπίζω ἀπ' ὅταν ἔγινα Μητροπολίτης. Μοῦ ἔχει καταντήσει ἀστειότητα. Θὰ μοῦ πεῖτε: ἀστεῖο πράγμα οἱ ἐντυπώσεις γιὰ τὸν κόσμο αὐτό;

Θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ὅταν πρωτοχειροτονήθηκα Μητροπολίτης, μοῦ λέει ἕνας γνωστός μου: «Καὶ τώρα ποὺ θὰ πᾶς ἐκεῖ πάνω (ἦταν τότε ποὺ εἶχαν γίνει διάφορα ἐπεισόδια λίγο πρὶν ἔρθω), σ' αὐτοὺς τοὺς ἀγριανθρώπους, νὰ προσέχεις». Ἔκανα τὸν σταυρό μου καὶ τοῦ εἶπα: «Τὸ ἔχετε σίγουρο ὅτι εἶναι ἀγριάνθρωποι αὐτοὶ ἐκεῖ πέρα;». Μοῦ λέει: « Κοίταξε πού σοῦ λέω ἐγώ! Νὰ προσέχεις. Γιατί εἶναι ἀγριάνθρωποι καὶ δεσποτοφάγοι»!

Ξεκίνησα καὶ ἐγὼ λοιπὸν καὶ εἶχα μία ἐπικοινωνία μὲ τὸν ἀρχιμανδρίτη Ἰάκωβο Παχῆ, τότε Ἱεροκήρυκα τῆς Μητροπόλεως Ἄρτης, φίλο καὶ συμφοιτητή μου καὶ σήμερα Μητροπολίτη Ἀργολίδος. Τοῦ λέω: «Τί κόσμος εἶναι ἐκεῖ πέρα;». Μοῦ λέει: «Κοίταξε νὰ σοῦ πῶ• οἱ Ἠπειρῶτες ἔχουν τὸ ἑξῆς: Εἶναι ἄνθρωποι ἥσυχοι καὶ ἤρεμοι. Δὲν ἐκδηλώνονται εὔκολα. Θὰ τοὺς ἰδεῖς σιωπηλοὺς σὰν τάφους γιὰ ὁρισμένα θέματα. Δὲν μιλᾶνε καθόλου. Ἅμα κάτι τὸ βάλουν στὴν καρδιά τους δὲν τὸ βγάζουν εὔκολα. Μὴ βιαστεῖς νὰ βγάλεις συμπεράσματα γιὰ τοὺς Ἠπειρῶτες καὶ μὴ βιαστεῖς, ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ξέρεις, νὰ σταθμίσεις τὰ αἰσθήματά τους ἀπέναντί σου». Σκέφτηκα καὶ ἐγώ: νὰ ἕνα ἀτοὺ στὰ χέρια μου, νὰ μπορέσω νὰ κρίνω δικαιότερα τοὺς ἀνθρώπους.

Τέλος πάντων ἦρθα ἐδῶ καὶ εἶχα ἐμπειρία τῶν πραγμάτων Μετὰ ἀπὸ λίγο καιρὸ κατεβαίνω στὴν Ἀθήνα -τοῦτο εἶναι ἡ κωμωδία- καὶ συναντῶ τὸν ἴδιο ἄνθρωπο καὶ μοῦ λέει: «Πῶς τὰ πᾶς μ' αὐτοὺς τοὺς ἀγριανθρώπους;». Τοῦ λέω: Ποιοὺς ἀγριανθρώπους;». «Σοὺ εἶπα κάτι τὴν ἄλλη φορά» Ἄκουσε νὰ σοὺ πῶ», τοῦ λέω. «Ἐγὼ εἶμαι παπάς, ἀλλὰ σὲ ὁρισμένες σχέσεις μου εἶμαι ἐντελῶς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν. Οὔτε θεολογία κάνω, οὔτε φιλολογία καὶ φιλοσοφία, ἐπιστῆμες ποὺ σπούδασα, ἀλλὰ κάνω μαθηματικὰ 1+1=2. Καὶ τοὺς ἀνθρώπους τῆς Μητροπόλεώς μου τοὺς κρίνω μὲ τὰ μαθηματικά». «Καὶ τί λένε τὰ μαθηματικά σου;» μοῦ λέει. Τοῦ ἀπαντῶ: «Ἡ πόλη τῆς Πρέβεζας εἶναι μόλις 15000 κάτοικοι, καὶ ἔχουμε ἕνα ἵδρυμα, Γηροκομεῖο, ποὺ φιλοξενεῖ γύρω στοὺς 25 ἀνθρώπους, δὲν ἔχουμε κανένα πόρο ἀπὸ πουθενὰ ἀλλοῦ, πλὴν τῶν ἑκουσίων εἰσφορῶν τῶν κατοίκων τῆς πόλεως. Τί εἰσφορὲς θὰ περίμενες ἐσὺ ἀπὸ μία πόλη 15.000 κατοίκων κάθε μήνα;». Ἀπαντάει αὐτός! «Μὴ μοῦ πεῖς ὅτι μαζεύετε 100.000 δρχ.;». Τοῦ λέω: «Μπορεῖ νὰ ζήσει ἵδρυμα μὲ 25 γέρους καὶ μὲ προσωπικό, μὲ 100.000 τὸν μήνα; Οὔτε γιὰ καύσιμα δὲν φθάνουν τὸν χειμώνα, ποὺ θέλουν ὅλη τὴν ἡμέρα ζέστη, γέροι ἄνθρωποι». «Καὶ πόσα μαζεύετε;». «500.000 ἀκατέβατες. Βλέπεις;» τοῦ λέω. Τὰ ἴδια μοῦ ἔλεγε καὶ ἕνας παπάς. Τοῦ λέω: «Πόσα μαζεύεις ἀπὸ τὸ φιλόπτωχο ταμεῖο τὸ μήνα;». Μοῦ λέει 50.000 δρχ. ὁπότε τοῦ λέω: «Ἐμεῖς μαζεύουμε 500.000 δρχ. τὸν μήνα μόνο γιὰ τὸ Γηροκομεῖο! Καὶ οἱ ἐνορίες καὶ ἐνοριακὰ φιλόπτωχα ἄλλη ὑπόθεση ».

Συνεπῶς τὰ νούμερα, ὅπως δείχνουν τὰ μαθηματικά, φανερώνουν ὅτι ὁ κόσμος ἐκεῖ ἔχει περισσότερο βάθος ἀπ' ὅ,τι φανταζόμαστε μερικοί. Καὶ εἶναι πολὺ εὐλογημένος λαός, πολὺ γενναιόφρων, μὲ πολλὴ ἀγάπη καὶ πολλὴ πίστη, γιατί ἡ πίστη φαίνεται στὰ ἔργα. Δὲν φαίνεται στὴν ἀντίληψη ποὺ ἔχει ὁ καθένας καὶ στὴν περιγραφὴ ποὺ κάνει ὁ καθένας.

Καὶ κάτι ἀκόμα: Ἐδῶ εἶδα ἕνα πνεῦμα θυσίας, ποὺ δὲν τὸ ἔχω συναντήσει ἄλλου. Τέτοια διάθεση καὶ προθυμία ἐθελοντικῆς προσφορᾶς καὶ θυσίας. Ὅπου καὶ νὰ ποῦμε, ὅπου καὶ νὰ ἀποτανθοῦμε, παντοῦ ἔχουμε προθυμία ἐθελοντικῆς ἐργασίας. Καὶ ὄχι μόνο ἐργασίας ἐθελοντικῆς, ἀλλὰ στὴν κυριολεξία ἀγγαροδουλειᾶς. Ἦταν συγκινητικὸ νὰ βλέπετε τὶς μεγαλύτερες κυρίες τῆς πόλεώς μας, νὰ σφουγγαρίζουν τοὺς ναοὺς καὶ νὰ πλένουν τοὺς γέροντες στὸ Γηροκομεῖο καὶ νὰ περιποιοῦνται τὸ Πνευματικὸ Κέντρο τῆς Μητροπόλεως, στὸ ὁποῖο ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ, ὅτι δὲν ἔχουμε ὑπηρεσία.

Πῶς νὰ μὴ θαυμάσει κανεὶς αὐτὰ καὶ νὰ μὴν πεῖ ὅτι ὁ λαὸς αὐτὸς εἶναι γεμάτος καλοσύνη; Βέβαια, δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ πεῖ ὅτι αὐτὸ ἰσχύει γιὰ τὸ σύνολο. Ἔτσι δὲν εἶναι;


- Πάντα ὑπάρχουν καὶ οἱ ἐξαιρέσεις, Σεβασμιώτατε.

Βέβαια! Μέσα στὰ ἀρνιὰ ὑπάρχουν καὶ μερικὰ κατσίκια. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἔλεγε (καὶ αὐτὸ σὰν ἀστεῖο):Ἡ αὐλὴ τοῦ Χριστοῦ ἔχει μέσα καὶ ἀρνιά, ἔχει καὶ κατσίκια. Μπορεῖ νὰ ἔχει καμιὰ φορά καὶ κανένα φίδι, μπορεῖ καὶ κανέναν σκορπιὸ κλπ. Ὁ σκοπὸς καὶ ἀποστολὴ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι νὰ κάνει τὸ λιοντάρι καὶ τὸν λύκο ἀρνί.

Ἡ γνώμη σας γιὰ τὴ σημερινὴ νεολαία; Ἀκολουθεῖ τὸν σωστὸ δρόμο; Ἔχει στόχους ἤ ἔχει ξεστρατίσει;

-Δὲν μ' ἀρέσει ἡ τοποθέτηση ποὺ κάνετε!

- Γιατί;

-Μοῦ φαίνεται λιγάκι παράξενη κατὰ τοῦτο: Γιατί εἶναι σὰν νὰ λέτε, κ. Νικάκη, ὅτι τὸ κλῆμα στράβωσε μὲ τοὺς νέους της σημερινῆς ἐποχῆς. Τὸ κλῆμα δὲν τὸ στράβωσαν οἱ νέοι τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Ἔχει στραβώσει ἀπὸ λίγο παλαιότερες ἐποχές. Ἔτσι; Στράβωσε γιατί παρουσιάσθηκε μία ἀντίθεση μεταξὺ ἐσωτερικῶν πεποιθήσεων καὶ ἐξωτερικῆς πράξεως. Παλαιότερες γενεές, ἐνῶ ἔχασαν τὶς σωστὲς πεποιθήσεις, κράτησαν μία ὑποχρεωτικὴ ἐπιφάνεια σεμνότητας, ἡ ὁποία ὅμως δὲν μποροῦσε νὰ ἐπιβληθεῖ στοὺς νέους. Γιατί οἱ νέοι θέλουν γνησιότητα! Καὶ βλέποντας τοὺς μεγαλυτέρους νὰ μὴν ἔχουν γνησιότητα, κλώτσησαν. Δικαίως κλώτσησαν! Δικαίως!

Ἐμεῖς σὰν χριστιανοί, καὶ 'γω σὰν παπὰς καὶ σὰν πνευματικὸς καὶ σὰν Δεσπότης δὲν κάνω τίποτα ἄλλο σ' ὅλη μου τὴ ζωὴ ἀπὸ τὸ νὰ λέω σὲ ὅλους: «ἀποκτῆστε γνησιότητα, ἐσωτερικὴ γνησιότητα, γιατί αὐτὴ μόνο θὰ σᾶς βοηθήσει νὰ ἀποκτήσετε ὅλα τ' ἄλλα. Ὄχι προσωπεῖο, ὄχι μάσκα». ΟΙ νέοι ἔχουν πάντοτε κάτι τὸ βαθυτερο• ζητοῦν τὴ γνησιότητα καὶ εἶναι κρίμα ὅτι ἔχουν βρεθεῖ χωρὶς ὁδηγούς.

Γι' αὐτὸ καὶ ἄλλη φορά, ὅταν ἐρωτήθηκα, τὸ εἶπα (καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα), ὅτι ἀνάγκη ἐπιστροφῆς καὶ μετανοίας ἔχει ἡ μεγαλύτερη γενεά. Καὶ ὄχι οἱ νέοι! Γιὰ νὰ γίνουν μὲ τὴν ἐσωτερική τους ἐπιστροφὴ ὁδηγοὶ στοὺς νέους, ποὺ εἶναι πρόθυμοι νὰ ἀκολουθήσουν. Γιατί οἱ νέοι πάντοτε ψάχνουν νὰ βροῦν προτυπα• τὸ ἀπαιτεῖ ἡ ψυχολογία τους, ἀλλὰ ἀτυχῶς ἡ ἐποχὴ μας εἶναι φτωχή.

Πρωτοπρ. Γεώργιος Δορμπαράκης, Εγώ την Εκκλησία την θέλω..."

"Εγώ την Εκκλησία την θέλω..."

Πρωτ. Γεωργίου Δορμπαράκη

«Εγώ την Εκκλησία την θέλω…». Πόσες φορές δεν ακούμε τη φράση αυτή, ειπωμένη συνήθως από ανθρώπους που έχουν μηδαμινή ή εντελώς περιθωριακή σχέση με την Εκκλησία; Αφενός δεν γνωρίζουν τι είναι γενικώς η Εκκλησία και αφετέρου δεν θέλουν ν’ αποδεχθούν το γεγονός ότι η Εκκλησία έχει και την ανθρώπινη διάστασή της, που σημαίνει ότι υπάρχουν ως μέλη της κληρικοί και λαϊκοί, που μπορεί να μη στέκονται στο ύψος του χαρίσματος του λαού του Θεού και συνεπώς να προκαλούν σκάνδαλα, επιβεβαιώνοντας αυτό που λέει ο λόγος του Θεού: «δι’ υμάς βλασφημείται το όνομά μου εν τοις έθνεσιν». Το περίεργο και το παράδοξο είναι ότι λέγεται η φράση από χριστιανούς, βαπτισμένους και χρισμένους, που, όπως είπαμε όμως, έχουν εντελώς τυπική σχέση με την Εκκλησία.

Η φράση, όπως λέγεται, αποκαλύπτει μία μετάθεση του κέντρου βάρους της χριστιανικής συνείδησης αυτού που την εκφράζει. Αντί δηλαδή ο συγκεκριμένος χριστιανός να ζει και να κινείται ως μέλος ενός σώματος, του σώματος του Χριστού, που είναι η Εκκλησία, άρα να υπόκειται ο ίδιος στο σώμα και να υποτάσσεται στην πνευματική ζωή της Εκκλησίας, με πρόσβλεψη στον Ιησού Χριστό, την κεφαλή αυτής, και τους αγίους, με πρώτη την Παναγία, τα εξαίρετα μέλη της, αυτός αντιθέτως, ως να είναι υπερκείμενός της και συνεπώς κριτής της, ζητά να την «κανονίσει». Και συνήθως με τη φράση αυτή τι ζητά; ΄Οπως πάμπολλες φορές, και προσωπικά, έχουμε ακούσει: «Να μην έχει πολύ κόσμο, όταν πάει στο ναό», - το ναό συνήθως εννοεί ως Εκκλησία, «να μη φορούν πολυτελή άμφια οι παπάδες και οι δεσποτάδες», - οι κληρικοί γι’ αυτόν συνιστούν την Εκκλησία, «να καλύψει η Εκκλησία το οικονομικό έλλειμμα της πατρίδας», - το κοινωνικό έργο και η φιλανθρωπία είναι η μόνη κατ’ αυτόν αποστολή της Εκκλησίας, κι ακόμη περισσότερο: ζει με τον μύθο της άπειρης περιουσίας της, την οποία νέμονται οι παπάδες και δεν την προσφέρουν στον κόσμο.

Χωρίς καμμία διάθεση ωραιοποίησης του τι συμβαίνει συχνά στην Εκκλησία – μόλις παραπάνω αναφέραμε ότι η Εκκλησία έχει και την ανθρώπινη διάστασή της, με ό,τι αρνητικό αυτό επισύρει: και δεσποτάδες και παπάδες υπάρχουν που δεν είναι σωστά μέλη της, και ατασθαλίες μπορεί να υφίστανται κ.λπ. – πρέπει να σημειώνουμε κάθε φορά τα αυτονόητα:

(1) ότι η Εκκλησία δεν είναι οι κληρικοί. Οι κληρικοί αποτελούν και αυτοί μέλη της Εκκλησίας, όπως άλλωστε και οι λαϊκοί, που σημαίνει ότι μπορεί να στέκουν στην πίστη ή να εκπίπτουν από αυτήν. Η Εκκλησία αποτελεί το ζωντανό σώμα του Χριστού, με κεφαλή τον ΄Ιδιο, η αγιότητά της άρα οφείλεται σ’ Εκείνον και όχι σε κάποια από τα μέλη της, και κατά συνέπεια στον Χριστό πιστεύουμε και όχι σε ανθρώπους, έστω και παπάδες. Η μετατόπιση της προσοχής στους κληρικούς, σαν να εξαρτάται η πίστη από αυτούς, αν δεν φανερώνει παχυλή άγνοια, αποκαλύπτει την «πονηρία» ορισμένων, που θέλουν στην πραγματικότητα να δικαιολογήσουν τη δική τους έλλειψη στην πίστη και στο χριστιανικό βίωμα. Συνιστά δηλαδή ένα άλλοθι, για να εφησυχάζουν την ένοχη συνείδησή τους και τη χαλαρότητα του τρόπου της ζωής τους.

(2) ότι ο ναός δεν είναι η Εκκλησία. Ονομάζουμε κατ’ επέκταση Εκκλησία και το ναό, το κτίσμα, γιατί εκεί συναθροίζεται ο λαός του Θεού – αυτός ως σώμα Χριστού αποτελεί τον αληθινό ναό του Θεού (π.χ. «ουκ οίδατε ότι ναός Θεού εστε ζώντος;» (απ. Παύλος) - επειδή διευκολύνεται στην προσευχή και την τέλεση των μυστηρίων και των ακολουθιών. Ως τόπος συνάθροισης λοιπόν του λαού του Θεού δεν μπορούμε να έχουμε την απαίτηση να μην υπάρχει κανείς άλλος μέσα σ’ αυτόν, πλην…ημών! Η απαίτηση, ή, έστω, και η απλή επιθυμία για κάτι τέτοιο, φανερώνει ότι δεν νιώθουμε συνδεδεμένοι με τους άλλους πιστούς, συνεπώς επιλέγουμε μία ατομική θρησκευτικότητα – εγώ με τον Θεό μου – καταστρατηγώντας στην πράξη αυτό που είναι η Εκκλησία και ίδρυσε ο Χριστός. Από την άποψη αυτή αποδεικνύουμε ότι πόρρω απέχουμε από τον ενανθρωπήσαντα Θεό μας και το ΄Αγιον Πνεύμα Του, αφού δεν ζούμε την αγάπη, που συνιστά τη μοναδική και αποκλειστική προϋπόθεση συντονισμού μας με Εκείνον.

(3) ότι η Εκκλησία δεν έχει αμύθητα πλούτη. ΄Όπως και σ’ αυτό το σημείο επανειλημμένως έχει τονιστεί και έχει ιστορικά επιβεβαιωθεί, ό,τι περιουσία έχει απομείνει στην Εκκλησία από τα 4/5 (τέσσερα πέμπτα) που διήρπαξε το κράτος των Βαυαρών μετά την απελευθέρωση των Ελλήνων από τον ζυγό των Τούρκων, είναι τέτοια, που το μεγαλύτερο τμήμα της είναι κι αυτό δεσμευμένο και μη αξιοποιήσιμο, ενώ το ελάχιστο εναπομείναν είναι προς κάλυψη των φιλανθρωπικών και λοιπών ιδρυμάτων της. ΄Όπως προσφυώς έχει ειπωθεί από κατεξοχήν γνώστη της πραγματικότητας «η περιουσία που έχει η Εκκλησία, είναι σαν οικόπεδα που έχει κανείς μέσα στη θάλασσα!» Εκείνοι που επιμένουν, μετά από τόσα που έχουν δημοσιευθεί για το θέμα αυτό, απλώς τα λένε, πετώντας «πυροτεχνήματα» προς εντυπωσιασμό, συνεπώς κινούνται εκ του πονηρού. Κι από την άλλη, θα πρέπει κάποτε να κατανοηθεί και η αλήθεια ότι το κύριο έργο της Εκκλησίας δεν είναι το φιλανθρωπικό και κοινωνικό, αλλά η σύνδεση του ανθρώπου με τον Θεό. Ο Χριστός ήλθε στον κόσμο να σώσει τον κόσμο, από την αμαρτία, από τον διάβολο, από τον θάνατο, και όχι να δώσει απλώς στους ανθρώπους ψωμί. Μία τέτοια αντίληψη αντιμετωπίσθηκε ήδη από Εκείνον ως πειρασμός και ξεπεράστηκε, ενώ στις περιπτώσεις των θαυμάτων Του με τον πολλαπλασιασμό των άρτων, εξέφρασε την απογοήτευσή Του για την ποιότητα της ακολουθίας Του από τον πολύ κόσμο: Τον ακολουθούσαν γιατί τους χόρτασε με ψωμί κι όχι για να ακούσουν τον λόγο Του. Το άτοπο μίας τέτοιας διαστρέβλωσης της αποστολής της Εκκλησίας – ότι βρίσκεται στον κόσμο για να επιτελεί φιλανθρωπίες – φαίνεται από την απλή θέση του ερωτήματος: «Αν δηλαδή ένα κράτος έχει σπουδαία πολιτική κοινωνικής πρόνοιας, αν υφίσταται πράγματι αυτό που λέμε κράτος πρόνοιας, άρα εκεί η Εκκλησία είναι κάτι το περιττό και απόβλητο; ΄Η, στην καλύτερη περίπτωση, υπάρχει εκεί σαν ένα είδος φολκλόρ;» Η Εκκλησία λοιπόν βεβαίως επιτελεί κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο και δεν θα παύσει ποτέ να το επιτελεί. Αλλά ως συνέχεια και επέκταση της καθαυτό αποστολής της: την ένωση του ανθρώπου με τον Τριαδικό Θεό. ΄Ο,τι έκανε με άλλα λόγια ο Χριστός, αυτό συνεχίζει ο ΄Ιδιος αδιάκοπα να κάνει με άλλον τρόπο, μέσω πια της Εκκλησίας.

Να το πούμε λοιπόν μ’ έναν λόγο: το «εγώ την Εκκλησία την θέλω…» λέγεται από έναν που έχει μειωμένη αίσθηση χριστιανικής αυτοσυνειδησίας και που μάλλον έχει φτιάξει μία δική του «θρησκεία» για να βολεύει προφανώς τα πάθη και τις αδυναμίες του.

Ακολουθείν

Τα κατά δικά μας σφάλματα – π. Μιλτιάδου Ζέρβα.

Κάθε κρίσιμη ιστορική περίσταση απευθύνει ένα πλήθος ερωτημάτων προς την κοινωνία, η οποία καλείται να επιλέξει, με ποια από αυτά τα απορήματα επιθυμεί να διαλεχθεί. Τούτη ακριβώς η επιλογή αποκαλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις προθέσεις της κοινωνίας, ίσως και την ποιότητά της. Η κρίση που εμφανίστηκε στην Ελλάδα τον τελευταίο καιρό (κρίση που όμως κυοφορείται, όπως όλα μαρτυρούν, εδώ και δεκαετίες) κατέθεσε κι αυτή τα δικά της εγγενή ερωτήματα. Από αυτά εκείνο που διακρίνεται, εκείνο που έχει κατακλύσει τις εφημερίδες, τους τηλεοπτικούς μας δέκτες και τις καθημερινές μας συζητήσεις, δεν είναι άλλο, από το ποιός ευθύνεται για την σημερινή κατάσταση.
Σε τούτη την διερεύνηση, οι θεσμοί, οι πολιτικοί, οι κερδοσκόποι, οι δημόσιοι λειτουργοί (μαζί με αυτούς κι άλλοι πολλοί) προβάλλουν ως ένοχοι, έναντι μιας αθώας «κοινωνίας των πολιτών», η οποία καταγγέλλει τους «φταίχτες», για να διαλαλήσει στους πάντες, πως εκείνη δεν φέρει καμία ευθύνη για την καταστροφή. Οι αβίαστες απαντήσεις δεν μοιάζουν ικανές να αποκρύψουν όμως, τα κοινά μας κρίματα.
Η κατάφαση στον τρόπο της ευκολίας
Στην Ελλάδα η γερμανική κατοχή και τα επακολουθήματά της οδήγησαν καθολικά τους ανθρώπους στην απόλυτη εξαθλίωση. Η πείνα, οι ασθένειες, η ανελευθερία, αποτελούσαν στοιχεία μιας απέλπιδος καθημερινότητας. Η ίδια η ζωή είχε απωλέσει την αξία της μπροστά στα κατοχικά αποσπάσματα, ενώπιον του λιμού και της ανέχειας. Ο τραγικός εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, αποτέλεσε την άμεση επιβεβαίωση της απαξίωσης της ζωής, που συντελέστηκε στον τόπο αυτό. Κάτω από αυτές τις νωπές εμπειρίες, δεν μοιάζει παράδοξο, που οι Έλληνες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο ξεκινούν την ανασύσταση του κράτους, αλλά και της ατομικής τους ευημερίας, με ένα κοινό όραμα: την επίτευξη μιας καλύτερης ζωής. Πως κατανοήθηκε όμως η έννοια «καλή» ζωή; Σίγουρα για τους ανθρώπους της κατοχής, καλός ήταν ο βίος εκείνος, που τοποθετείται στους αντίποδες της κατοχικής εμπειρίας, των υπέρμετρων και απάνθρωπων δυσχερειών. Καλή ήταν η ζωή στην οποία ήταν εξασφαλισμένος ο άρτος ο επιούσιος, καλή ήταν η ζωή που σου επέτρεπε να εργάζεσαι, να δημιουργείς και να εκφράζεσαι ελεύθερα, καλή ήταν η ζωή που διευκόλυνε την κοινωνία των προσώπων. Σταδιακά όμως, από γενιά σε γενιά, η έννοια αυτή χάνει τον αρχικό της προσδιορισμό. Καλή δεν είναι απλώς η ζωή που έχει απεγκλωβιστεί από τα δεσμά της ανέχειας και της χρείας, αλλά εκείνη που έχει καταφέρει να εξοστρακίσει την δυσκολία, εγκαθιδρύοντας στην θέση της την ευκολία. Η απόλυτη κατάφαση στην ευχέρεια αρχίζει να διέπει κάθε πτυχή του ατομικού και συλλογικού βίου. Η ευκολία γίνεται το απόλυτο ποιοτικό κριτήριο της ζωής και επιβάλλει τους όρους της στην κοινωνία. Ψηλαφώντας τις πληγές των επιλογών της ευκολίας, θα άξιζε κανείς να επιμείνει στις παρακάτω επισημάνσεις:
1. Μέσα σε λίγα μόνο χρόνια ένα τεράστιο κύμα εσωτερικής μετανάστευσης παρέσυρε στις μεγαλουπόλεις τους Έλληνες, με την βεβαία πίστη πως εκεί θα μπορούσαν να ζήσουν «ανθρωπινά», εκμεταλλευόμενοι όλα εκείνα τα μέσα που προσφέρουν μία καλύτερη ζωή. Έτσι ερήμωσε η ύπαιθρος, ακριβώς γιατί η ζωή σ’ αυτήν δεν ήταν εύκολη. Εγκαταλείφθηκαν οι γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες, επειδή απαιτούσαν μόχθο πολύ. Αλλά και εκείνοι που έμειναν στα επαγγέλματα αυτά δέχθηκαν τις «ευεργεσίες» των κοινοτικών κονδυλίων, που αν τις χρησιμοποιούσες «σωστά» και «έξυπνα», θα μπορούσες να ζεις χωρίς να καταβάλλεις και πολύ κόπο.
2. Οι «τέχνες» από την άλλη, οι χειρωνακτικές δηλαδή εργασίες, περιφρονήθηκαν, όχι απαραίτητα γιατί δεν ήταν παραγωγικές, ακόμα και προσοδοφόρες, αλλά γιατί δεν μπορούσαν να συγκριθούν με τις καθ’ όλα «ανώτερες» διανοητικές εργασίες. Η εκπαίδευση και η σπουδή μιας επιστήμης έγινε επιτακτική, όχι για να «μορφώσει» τον νέο άνθρωπο, αλλά για να μην «καταντήσει» αυτός εργάτης ή τεχνίτης. Κατά τον τρόπο αυτό, τα επαγγέλματα «ηθικοποιήθηκαν». Κάποια εμφανίστηκαν ως καλά (για παράδειγμα αυτά του ιατρού, του δικηγόρου, του μηχανικού, τα οποία κάθε γονιός ονειρευόταν για τα παιδιά του), και άλλα έμοιαζαν να μην απέχουν πολύ από την καταισχύνη και την αποτυχία. Τούτης της λογικής γέννημα ήταν και η φρενήρης επιδίωξη πολλών να καταλάβουν μία θέση στο Δημόσιο, αφού εκεί μπορούσε κάποιος να κατοχυρώσει ικανές απολαβές και δικαιώματα, χωρίς να χρειάζεται να «σκοτώνεται» στη δουλειά.
3. Κοντά στα παραπάνω, ο στερημένος Έλληνας αποδέχεται πασιχαρής τα «δώρα» της τεχνολογίας, που κομίζει σ’ αυτόν ο δυτικός πολιτισμός. Αναρίθμητες συσκευές και μέσα έρχονται να μεταμορφώσουν την ζωή του, να την κάνουν πιο άνετη, να την καταστήσουν πιο εύκολη. Αμέτρητες διαφημίσεις είναι ικανές να τον πείσουν για την αξία της νέας αυτής βιοτής. Το μόνο που χρειάζεται είναι να έχει κανείς χρήματα για να αγοράσει την καθημερινή του ευτυχία. Αλλά και αν αυτά του λείπουν, ένα ολόκληρο τραπεζικό σύστημα είναι έτοιμο να «βοηθήσει» όποιον το επιθυμεί, να ικανοποιήσει τις καταναλωτικές του ανάγκες. Ακολουθώντας την προαναφερθείσα πορεία, δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς πώς φτάσαμε στο σημείο, η πατρίδα μας να μην παράγει σχεδόν τίποτα, οι άνθρωποί της να έχουν απωλέσει την δημιουργικότητά τους, η ποιότητα της ζωής τους να εξαρτάται όχι από το ποιοι είναι αλλά από το τι έχουν.
Η απώθηση του τρόπου του σταυρού
Οι προαναφερθείσες επισημάνσεις όμως, δεν φαίνονται από μόνες τους ικανές να δώσουν μια πλήρη απάντηση στο ζήτημα της εκτεταμένης διαφθοράς στα δημόσια και στα ιδιωτικά πράγματα του τόπου, αφού δεν απαντούν στο ποια είναι τα αίτια, που κατακερμάτισαν το κοινό όραμα για μία καλύτερη ζωή, σε αναρίθμητες ατομικές ταπεινές επιδιώξεις.
Στην εξέλιξη αυτή καίριο ρόλο έπαιξε μία ακόμα επιλογή της ελληνικής κοινωνίας, η οποία συνοψίστηκε επιγραμματικά στη φράση: «δεν μπορείς να πας μπροστά με το σταυρό στο χέρι». Η απώθηση του τρόπου του σταυρού, του τρόπου της θυσίας του εαυτού μου υπέρ των άλλων, σήμαινε την – άρρητη συνήθως – άρνηση της εκκλησιαστικής βιοτής, από το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας. Η απόσταση που άρχισε να καλλιεργείται από τους Νεοέλληνες προς το εκκλησιαστικό γεγονός, μπορεί να μην σήμαινε τον «αφορισμό» του Θεού, την ολίσθηση σε κάποιας μορφής αθεϊα, κατέδειξε όμως με σαφήνεια την προθυμία των πολλών να εγκαταλείψουν πίσω τους τα «βαρίδια του παρελθόντος», όσα δηλαδή θα μπορούσαν να σταθούν ως εμπόδια στην επιδίωξή τους «να πιάσουν την καλή». Φανέρωσε πως πλέον ανεμπόδιστα θα μπορούσαν να οικοδομήσουν την ατομική τους «ευτυχία», χωρίς να υπάρχει Θεός να τους κρίνει και αδελφός να τους θυμίζει τα όρια που θέτει η κοινή βιοτή.
Η κατάφαση στο τρόπο της ευκολίας και η απώθηση του τρόπου του σταυρού αποτελούν τις μήτρες εκείνες που γέννησαν στη πατρίδα μας την κρίση, είναι εκείνες που μαρτυρούν ποιοι είναι εκείνοι που κρύβονται πίσω από αυτή την αθλιότητα: είμαστε εμείς οι ίδιοι, εμείς που εγκαταλείψαμε τους ιδιαίτερούς μας τόπους.
εμείς που κάναμε την γη μας χέρσα και άκαρπη, εμείς που απαξιώσαμε τον κάματο της μέρας, εμείς που καταστείλαμε κάθε δύναμη δημιουργίας, εμείς που παραδοθήκαμε στην ευμάρεια, εμείς που λατρεύσαμε τα περί της ουσίας, εμείς που «παρά-μορφώσαμε» τα όνειρα των παιδιών μας, εμείς που ποθήσαμε την γυαλιστερή κενότητα του life style, εμείς που ταυτίσαμε την αγαθότητα με την μωρία, εμείς που αρνηθήκαμε να δούμε στα πρόσωπα των γύρω μας τον αδελφό, εμείς που εκτοπίσαμε τον Θεό μόνο στα μέρη εκείνα του βίου στα οποία θα μπορούσε να μας φανεί χρήσιμος, καλύπτοντας τις προσωπικές μας ανασφάλειες, εμείς που αρνηθήκαμε να ψιθυρίσουμε προσευχητικά τη λειτουργική προτροπή: «και πάσαν την ζωήν ημών, Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα».
Η διέξοδος από κάθε κρίση έχει τις απαρχές της στη μετάνοια, στην μεταβολή του νοός, στην αλλαγή του τρόπου που κανείς πολιτεύεται. Της μετανοίας όμως πάντα προηγείται ο αυτοέλεγχος και η αυτομεμψία, η ταπείνωση και η συντριβή. Όσο αρνούμαστε να αναμετρηθούμε με τα κατά δικά μας σφάλματα, τόσο θα βυθιζόμαστε στο απύθμενο έρεβος των καταστροφικών μας επιλογών.
[Από το αφιέρωμα «Οικονομία σε κρίση - Το έχειν και το είναι» του περιοδικού “Πειραϊκή Εκκλησία”, τ. 217, Ιούλιος 2010]
(Πηγή ηλ. κειμένου:
Αντίφωνο)

Κατώτερη των περιστάσεων η διανόηση της χώρας

Κατώτερη των περιστάσεων η διανόηση της χώρας

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Όσοι αποτελούν το πολιτισμικό εποικοδόμημα της χώρας, που σε άλλες χώρες και εποχές ονομαζόταν «ιντελιγκέντσια», αποδεικνύονται κατώτεροι των περιστάσεων στην παρούσα πρωτοφανή οικονομική, πολιτική, κοινωνική και ηθική κρίση που βιώνουμε ως Έλληνες. Αντί να πουν την αλήθεια στο λαό και να μιλήσουν για τις Αξίες που απαρνηθήκαμε και τις Αρχές που προδώσαμε μίλησαν ορισμένοι ως ερασιτέχνες τεχνοκράτες και άλλοι ως εκπρόσωποι συγκεκριμένης ιδεολογίας. Υπάρχουν και οι περισσότεροι, που για διάφορους, ωφελιμιστικούς πάντως, λόγους, σιωπούν και έτσι αυτοκαταργούνται ως πνευματικές οντότητες...

Σε όλους αυτούς απευθύνεται ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, με την ομιλία που έγραψε μετά την απονομή σ’ αυτόν του βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας*. Ο μεγάλος Ρώσος λογοτέχνης τονίζει, μεταξύ των άλλων, ότι οι συγγραφείς είναι οι πλέον κατάλληλοι να καταγγείλουν ευθέως τους αποτυχημένους κυβερνήτες και να κατακρίνουν την ίδια την κοινωνία τους «για τον επαίσχυντο εξευτελισμό ή για την αυτάρεσκη αδυναμία της». Και στη συνέχεια υπογραμμίζει: «Το απλό βήμα του γενναίου ανθρώπου είναι να μη συμμετέχει στο ψεύδος, να μην υποστηρίζει απατηλές ενέργειες. Ας περάσει το ψέμμα στον κόσμο, ας κυριαρχήσει στον κόσμο, όμως ο γενναίος άνθρωπος με τη στάση και τις ενέργεις του δείχνει ότι δεν το αποδέχεται, δεν το εγκρίνει». Και προσθέτει: « Οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες μπορούν να κάνουν πολύ περισσότερα από αυτά που μπορεί ο απλός άνθρωπος. Αυτοί μπορούν να νικήσουν το ψέμμα! Στη μάχη με το ψέμμα η τέχνη νικούσε πάντα, θα νικάει πάντα! – αυτό το ξέρουν όλοι και κανείς δεν το αρνείται! Το ψέμμα μπορεί να τα βάλει με πολλά στον κόσμο – δεν μπορεί να τα βάλει με την τέχνη». Ο Σολζενίτσιν προφανώς μιλά για όσους είναι άξιοι λογοτέχνες και για όσους υπηρετούν με αφοσίωση και ανιδιοτέλεια την Τέχνη.

Η ελληνική διανόηση (προ)κλήθηκε να εκφραστεί για την τρέχουσα κρίση. Εκπρόσωποι μιας ομάδας της, αποτελούμενη από γνωστούς ανθρώπους της Τέχνης και της Επιστήμης, τάχθηκαν υπέρ του Μνημονίου και υπέρ της εκ μέρους των Ελλήνων εφαρμογής των οδηγιών της Τρόϊκας. Έγραψαν και σχετική διακήρυξη, στην οποία δεν λένε ούτε λέξη διαμαρτυρίας για την υποβάθμιση του πολιτισμού μας, ούτε για την ανύπαρκτη επιστημονική έρευνα στη χώρα μας, ούτε για την ταλαιπωρούμενη Παιδεία μας, ούτε για τις χαμένες αξίες μας, ούτε για το μαζοχιστικό αυτομαστίγωμα ή την ανικανότητα της πολιτικής μας ηγεσίας. Και δείχνουν να μην ενοχλούνται από την πολλές φορές άδικη διεθνή υποβάθμιση της αξιοπρέπειας του λαού μας. Αντί τέτοιων καταγγελιών υπογράφουν μια διακήρυξη ως ερασιτέχνες τεχνοκράτες κάνοντας έκκληση να ακολουθήσουν οι Έλληνες τις επιταγές της Τρόϊκας, χωρίς να εκφράζουν τουλάχιστον την ανησυχία τους, ότι και οι Ευρωπαίοι εταίροι μας δείχνουν να μην ξέρουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κρίση και τους ιδιωτικούς οίκους αξιολόγησης.

Στο τέλος της διακήρυξης τους μιλάνε για κατακτήσεις της σημερινής Ελλάδας, που «στηρίχθηκαν σε κόπους και θυσίες γενεών» και «δεν έχουμε το δικαίωμα να υποθηκεύσουμε το μέλλον και τα όνειρα των νέων και των επερχομένων γενεών». Στο σημείο αυτό οι εκπρόσωποι της Τέχνης και της Επιστήμης που είναι υπέρ της εφαρμογής του Μνημονίου χαϊδεύουν αυτιά και δεν λένε πλήρη την αλήθεια. Οι «κατακτήσεις» δεν ήσαν μόνο «με κόπους και θυσίες γενεών», αλλά και με δάνεια, πολλά δάνεια και με παροχές, πολλές παροχές. Και τώρα τους ήρθε να σκεφθούν την υποθήκευση του μέλλοντος των επερχόμενων γενεών; Τη σημερινή νέα γενιά γιατί δεν την σκέφτηκαν; Από τη δεκαετία του 1980, που πολλοί φώναζαν γι΄αυτή την υποθήκευση, τί έπρατταν; Που ήσαν τότε και έως σήμερα; Για τη στάση τους επί δεκαετίες δεν υπάρχει ούτε μια λέξη αυτοκριτικής, ούτε μία συγγνώμη. Γιατί η κρίση είναι πρώτα και κυρίως ηθική και πνευματική, για την οποία έχουν πλήρη την ευθύνη, και ύστερα οικονομική και πολιτική.

Η δεύτερη ομάδα είναι κατά του Μνημονίου. Στο κείμενο της γράφει πολλά και σωστά, όμως είναι εμφανές ότι είναι προσανατολισμένη ιδεολογικά προς καθεστωτικές καταστάσεις, που ιστορικά έχουν ξεπεραστεί. Υπενθυμίζεται ότι το 90% των Πολωνών εργαζομένων στη δεκαετία του 1980 είχε ξεσηκωθεί κατά του ολοκληρωτικού καθεστώτος που είχε εγκαθιδρυθεί στη χώρα και που ενώ επαγγελλόταν πως είναι των εργατών ουσιαστικά τους καταπίεζε και τους είχε οδηγήσει στην οικονομική και ηθική εξαθλίωση.

Η τρίτη ομάδα είναι η ανέκφραστη, που αυτή κι αν είναι λίγη για τις περιστάσεις. Αποτελείται από τους ανθρώπους της διανόησης και της επιστήμης που ανησυχούν από τον καναπέ, που συζητάνε μόνο σε επίπεδο σαλονιών, ή, προς το λαϊκότερο, καφενείων, ταβερνών και ζαχαροπλαστείων. Είναι οι βολεμένοι και δεν θέλουν να βγουν από το καβούκι τους και να χάσουν την ησυχία τους, ούτε «να τραβήξουν το κάρο» για μια νέα πορεία του Έθνους. Αφήνουν να βρεθούν, αν βρεθούν, τα «κορόϊδα», που θα αγωνιστούν γι’ αυτούς και αν μεν αποτύχουν αυτοί δεν θα έχουν κάποιο κόστος να πληρώσουν, ενώ αν επιτύχουν γνωρίζουν τους τρόπους για να καταλάβουν τους θώκους της εξουσίας...

Στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1930 οι λογοτέχνες και οι άνθρωποι των άλλων Τεχνών ήσαν το απαύγασμα της τότε φτωχής αλλά με ιδανικά κοινωνίας και με τη βοήθεια τους ο λαός απέκτησε υψηλό φρόνημα και επίγνωση της ιδιοπροσωπίας και της παράδοσης του. Αποτέλεσμα το έπος του 1940. Δυστυχώς σήμερα λείπουν τα ανάλογα αναστήματα, που θα ενέπνεαν το λαό μας.-

*Ο Σολζενίτσιν τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ τον Οκτώβριο του 1970, δεν ταξίδεψε όμως στη Στοκχόλμη για να το παραλάβει, γιατί φοβήθηκε ότι οι σοβιετικές αρχές δεν θα του επέτρεπαν την επιστροφή. Η διάλεξη γράφτηκε στα τέλη του 1971 και στις αρχές του 1972 στάλθηκε λαθραία στη Σουηδία, όπου και εκτυπώθηκε ρωσικά, αγγλικά και σουηδικά. Στη Ρωσία δημοσιεύτηκε το 1989, στο περιοδικό Νόβι Μιρ.

Η “ΑΛΛΑΓΗ” ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ!

Του Σεβ. Μητροπολίτη Καλαβρύτων κ. Αμβρόσιου

======================

Στην εφημερίδα "ΕΣΤΙΑ" της 6ης Ιουλίου ε.έ. δημοσιεύθηκε ένα περισπούδαστο άρθρο του κ. Γ. Στεφανάκη. Μέ τρόπο απόλυτα τεκμηριωμένο και πειστικό εξηγεί στούς αναγνώστες της σοβαρής και ιστορικής αυτής εφημερίδος, η οποία σημειωτέον αξίζει καθε υποστήριξη εκ μέρους του αναγνωστικού Κοινού, εφθάσαμε στο σημερινό κατάντημα! Η ανάλυση είναι βαθύτατα στοχαστική! Η "ΑΛΛΑΓΗ" έφερε τά πάνω κάτω στη ζωή του Έλληνος. Μας έμαθε το εύκολο κέρδος, την σπάταλη ζωή, το άκοπο, δηλ. χωρίς ιδρώτα, χρήμα, τον αλόγιστο δανεισμό και την αλόγιστη διαχείριση! Ο Ελληνικός Λαός έπεσε θύμα του λαϊκισμού! Μιάς καταλυτικής μεθόδου, την οποία στη συνέχεια ακολούθησε και εφάρμοσε και η Νέα Δημοκρατία! Έτσι λοιπόν εφθάσαμε στο χείλος της αβύσσου.

ΝΑ ΑΠΑΛΛΑΓΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΠΑΝΔΡΕΙΚΗ “ΑΛΛΑΓΗ”

_____________

Από την κατάσταση αυτή δεν πρόκειται να βγούμε, εάν προηγουμένως δεν αλλάξουμε τήν "ΑΛΛΑΓΗ"!, δηλ. την μέθοδο της εύκολης ζωής! Πρέπει να σταματήσουμε αμέσως τα περιττά έξοδα. Να μάθουμε να δουλεύουμε πολύ καί να βγάζουμε λίγα χρήματα Να ξαναθυμηθούμε "την οικιακή οικονομία". Να συνηθίσουμε στη στέρηση κάποιων πραγμάτων. Δεν είναι τόσο πολύ αναγκαίο π.χ. στο σπίτι νά έχουν όλοι από ένα κινητό τηλέφωνο, ακόμη και τα παιδιά του Δημοτικού. Όλοι μας, μικροί και μεγάλοι, πρέπει να μάθουμε να περιμένουμε. Δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα!

ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΛΗΣΤΙΑ

__________

Πρέπει να μάθουμε σ’ αυτό πού λέγεται "αυτάρκεια", δηλ. να είμαστε ευχαριστημένοι, όταν έχουμε τα αναγκαία για τη ζωή. Να αποφύγουμε την απληστία, η οποία κατατυραννεί τον άνθρωπο! Να πιστέψουμε, ότι το εύκολο χρήμα δεν είναι ευλογημένο από το Θεό! Η εντολή Του είναι "να κερδίζουμε με τον ιδρώτα μας το ψωμάκι μας". Επομένως όχι μόνο το "μαύρο", αλλά καί απλώς το εύκολο χρήμα, είναι προσφορά του Διαβόλου σε εμάς με αντάλλαγμα την κατάκριση της ψυχής μας και όχι βέβεια του Θεού!

ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟ

____________

Να μάθουμε επίσης να σκεπτόμαστε "τον άλλο", δηλ. τον συνάνθρωπό μας, τον συγγενή, τον γείτονα, τον φίλο, τον υπάλληλό μας ή τον εγοδότη μας, και να γίνουμε χρήσιμοι ο ένας για τον άλλο. Κάποτε ελέγαμε: "ο Θεός καί ο γείτονας!". Αυτοί ήσαν οι δύο πόλοι πέριξ των οποίων εστρέφετο η ζωή μας. Ενώ σήμερα ξαναβιώνουμε την πικρή αλήθεια: "ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος", το "homo hominis lupus!"

Με άλλα λόγια όλοι μας πρέπει να ξαναγυρίσουμε στην Εκκλησία και να ασπασθούμε το Ευαγγέλιο. Να κάνουμε το Νόμο του Θεού Κανόνα της ζωής μας! Να ξαναγίνουμε “παιδιά του Θεού”, "παιδιά του Χριστού” και να παύσουμε να είμαστε παιδιά του "χρυσού", δούλοι του χρήματος και συνεπώς τέκνα της αμαρτίας.

Φωνές αγωνίας μάς κυκλώνουν κάθε ημέρα όλο καί περισσότερο.

Ο ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ

____________

Εξ άλλου ο από Αττικής και Μεγαρίδος Μητροπολίτης, Σεβασμιώτατος κ. Νικόδημος, στό μηνιαίο Δελτίο "Ελεύθερη Πληροφόρηση" (τ. 1ης Ἰουλίου) γράφει:

"Η επικαιρότητα όμως, είναι απελπιστική"μας έγραψε ένας ευσεβής άνθρωπος και συνεχίζει: "οι αιρέσεις αλωνίζουν, ο οικουμενισμός ροκανίζει όλους και περισσότερους Χριστιανούς, αντίθεοι απαιτούν την αποποινικοποίηση της βλασφημίας, την αφαίρεση του Σταυρού από την Σημαία, την αποκαθήλωση των εικόνων από τά Σχολεία και τι δημόσιες αίθουσες, χριστιανοί συνάπτουν συμβόλαια ελεύθερης συμβίωσης, πολιτικούς «γάμους», « γάμους» ομοφυλοφίλων, ζητούν καύση νεκρών, πολιτικές κηδείες, νεκρώσιμες ακολουθίες σε αυτοκτονούντες, τα διαζύγια θερίζουν, η μοιχεία αποποινικοποιήθηκε, η πορνεία βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, η χριστιανική μας ιδιότητα αφαιρέθηκε από την ταυτότητά μας, ο Σταυρός ξηλώθηκε από τα κρατικά ασθενοφόρα, το ομοιογενές του πληθυσμού μας αλλοιώθηκε από το μουσουλμανικό στοιχείο, κτίζονται τζαμιά αντί του τάματος του Έθνους, ξηλώθηκε ουσιαστικά, το μάθημα των θρησκευτικών, εκδιώχθηκε ο πνευματικός από τα σχολεία περιορίστηκε ο εκκλησιασμός και προσευχή των μαθητών ( σε κάποια σχολεία σταμάτησε, διαστρεβλώθηκε αλλά και υποβιβάστηκε το μάθημα της Ιστορίας, όπως και το μάθημα της Γλώσσας, τα λειτουργικά κείμενα μεταφράζονται παρά τις συστάσεις της Ιεραρχίας, πολιτικοί και δημοσιογράφοι βλασφημούν χωρίς να αφορισθούν, σταμάτησε η πρόσληψη κληρικών, το ποσοστό εκκλησιασμού των πιστών βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα (ιδιαιτέρως των νέων), οι καρναβαλικές (διαβολικές) εκδηλώσεις κάθε χρόνο αναβλύζουν δυσωδία, (κάποια χρονιά ο « ποιμένας της ελεύθερης ευαγγελικής «εκκλησίας» Λαρίσης έλεγξε τον Μητροπολίτη για τα καρναβάλια! Εάν είναι δυνατόν! Δεν ήξερα πού να κρυφτώ! Σας επισυνάπτω αντίγραφο). Το τελευταίο αφήνω το μεγάλο έγκλημα πού γίνεται εις βάρος των αγέννητων παιδιών, εκαντοτάδων χιλιάδων παιδιών κάθε χρόνο σ’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο".

"Όπου βρεθείς και όπου σταθείς, μιά και μοναδική είναι η κραυγή, που οριοθετεί τον ορίζοντα και στιγματίζει τις συμπεριφορές μας: Μας πνίγει η διαφθορά. Έσβησε η λαμπάδα της αξιοπρέπειας και της διαφάνειας. Πνίγηκαν στα μολυσμένα νερά της πολιτικής σκοπιμότητας, του μαύρου πλουτισμού και της απροκάλυπτης εκμετάλλεσυης, Η τιμιότητα, ο σεβασμός του άλλου, του διπλανού προσώπου, οι χτύποι της συνείδησης και της καρδιάς, που μελωδούν την ευγένεια του ήθους και τη θαλπωρή της αγάπης".

ΟΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ ΝΑ ΔΕΙΞΟΥΝ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ

_________

Στο δρόμο της απαλλαγής μας από τήν "ΑΛΛΑΓΗ" εμείς οι Κληρικοί πρέπει να ξαναγίνουμε οδηγοί καί Πατέρες πνευματικοί! Όλοι μας λοιπόν, κληρικοί καί λαϊκοί, ας το προσπαθήσουμε! Ποτέ δεν είναι άργά, για να βιώσουμε την μετάνοια! Ποτέ επίσης δεν είναι άργά για να ξαναγίνουμε χριστιανοί, όχι στην ταυτότητα, αλλά στην καθημερινότητα! Να γίνουμε "εν-Χριστο-μένοι" Χριστιανοί, δηλ. να βάλουμε, κυρίως δε να κρατήσουμε, το Χριστό στην καρδιά μας. Να γίνουμε "Ναοί του Θεού του Ζώντος". Να βιώνουμε ως ουράνιοι άνθρωποι ή επίγειοι άγγελοι! Αμήν!

Όταν η βολιώτικη μεταπατερικότητα συνάντησε τον φαναριώτικο οικουμενισμό

 

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Αρχές Ιουλίου ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος και η περί αυτόν πατρομάχος Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών του Βόλου επισκέφτηκαν το Φανάρι. Οι προσφωνήσεις που αντηλλάγησαν μεταξύ του Μητροπολίτου Δημητριάδος, του Οικουμενικού Πατριάρχη, του Συντονιστή της Ακαδημίας αλλά και του παρόντος στην επίσκεψη Μητροπολίτου Περγάμου φανερώνουν περίτρανα ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο όχι απλώς παρέχει κάλυψη αλλά στηρίζει ολόθερμα τις δράσεις και τις θέσεις της πατρομάχου Ακαδημίας του Βόλου. Η στενή σχέση μεταξύ των δύο, Πατριαρχείου και Ακαδημίας, είχε γίνει γνωστή και κατά το παρελθόν, αυτή όμως τη φορά επιβεβαιώθηκε με τον πιο επίσημο τρόπο.

Αναμφίβολα μεταξύ του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και της Ακαδημίας του Βόλου υπάρχει ομοιότητα, κοινή προοπτική, κοινή φιλοσοφία και μία κοινή οδός, που όμως βρίσκεται μακριά από την οδό των αγίων Πατέρων... Και οι δύο εμφανίζουν ένα «σύγχρονο» πρόσωπο, πρωτοτυπούν σε νεωτερισμούς και καινοτομούν επικίνδυνα και αντιπατερικά. Η μεταπατερική θεολογία της Ακαδημίας που ρητά αμφισβητεί τους αγίους Πατέρες και κάνει λόγο για υπέρβασή τους εξυπηρετεί πλήρως τον οικουμενιστικό βηματισμό του Φαναρίου που πορεύεται έξω από τα όρια που έθεσαν οι άγιοι Πατέρες στις σχέσεις με τους αιρετικούς ετεροδόξους και τους αλλοθρήσκους. Στα πλαίσια μιας μεταπατερικής θεολογίας και πράξης Κανόνες ιεροί και διδάγματα Συνόδων και Πατέρων μπορούν εύκολα να καταπατηθούν προκειμένου να χτίσουμε τη «νέα Ορθοδοξία» του διαλόγου και της οικουμενιστικής αγάπης.

Η μεταπατερικότητα ως σύμπτωμα της νεωτεριστικής διανοητικής φιλοσοφίας των πρωτεργατών της Ακαδημίας του Βόλου αποτελεί θεωρητικό θεμέλιο της ακολουθούμενης κατά τα τελευταία χρόνια οικουμενιστικής πορείας των Φαναριωτών. Γι’ αυτό και από την πρώτη στιγμή το Φανάρι δεν παρέλειψε να αποστείλει εισηγητές στα συνέδρια του Βόλου, ακόμη και τον κύριο εκπρόσωπο του και πρόεδρο όλων των οικουμενι(στι)κών δράσεων Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη.

Βολιώτικη μεταπατερικότητα και φαναριώτικος οικουμενισμός είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Όταν λοιπόν συναντήθηκαν οι εκπρόσωποι των δύο αυτών ομάδων είχαν πολλά να πούνε. Πόσο μοιάζουν τελικά μεταξύ τους! Έχουν μάλιστα αντιληφθεί ότι από τα αγρυπνούντα μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν διαφεύγει η ομοιότητά τους, γι’ αυτό έσπευσαν και οι μεν και οι δε να καταδικάσουν τους συκοφάντες του έργου τους που είναι κοινοί! Αντί όμως της ψευδούς κατηγορίας περί συκοφαντιών που δήθεν δέχονται, θα ήταν καλύτερα μόνοι τους να κάνουν σύγκριση της «θεολογίας» και της εκκλησιαστικής τους πράξης με την πατερική Θεολογία και ζωή για να διαπιστώσουν την απόσταση που τους χωρίζει από την διαχρονική ορθόδοξη παράδοση. Κι αν δεν έχει πλήρως αμβλυνθεί το ορθόδοξο αισθητήριό τους ας οδεύσουν στο εξής επόμενοι τοις αγίοις πατράσι.
πηγή

Ούτε ιερόν ούτε Όσιον. Με πρόσχημα το προσκύνημα εκκοσμικεύουν το Άγιον Όρος. Π. Αθανάσιος Μηνάς

« Οὔτε ἱερὸν οὔτε Ὅσιον. Μὲ πρόσχημα τὸ προσκύνημα ἐκκοσμικευουν τὸ ἅγιον Ὅρος. »

Πρωτοπρεσβυτέρου Ἀθανασίου Μηνᾶ

Ὁ ἄνθρωπος στήν ἀρχετυπική - προπτωτική του κατάσταση, μέ τά δῶρα πού τοῦ χάρισε ὁ Δημιουργός Τριαδικός Θεός, κατέστη δοξολογικός, εὐχαριστηριακός, ἀσκητικός, ἁγνός, ἁπλός, σέ ὅλες του τίς ἐκφάνσεις.
Μετά τήν πτώση, ἀπό δική του ὑπαιτιότητα, καί τήν ἔξωσή του ἀπό τόν Παράδεισο, μέ δάκρυα καί μετάνοια ἀγωνιζόταν νά μή ξεχάσει τόν τόπο - τήν κατάσταση ἀπό τήν ὁποία ἐξέπεσε, περιμένοντας τήν Θεία Οἰκονομία, τήν εὐσπλαγχνία καί τό ἔλεος τοῦ Πατέρα.
Ἔτσι ὁ Ἅγιος Θεός, μετʼ οὐ πολύν χρόνον, συνάπτει διαθήκην μέ τόν Πατριάρχη Ἀβραάμ στόν ὁποῖον, ὡς ἐν ἐσόπτρῳ, προκαταγγέλλει τήν ἐπερχομένη σωτηρία τοῦ κόσμου ἐκ τοῦ σπέρματός του, δηλαδή τήν γέννηση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, διά τοῦ Ὁποίου, ὅπως τοῦ εἶπε, ἐνευλογηθήσονται πᾶσαι αἱ φυλαί τῆς γῆς1.

Ὁ Ἀβραάμ πιστεύει στό λόγο τοῦ Λόγου καί ἡ πίστις αὐτή λογίζεται εἰς δικαιοσύνην2. Ἐν τούτοις, οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, οἱ σκληροτράχηλοι Ἰουδαῖοι, μέ τή ζωή τους, ἔθεταν κατά καιρούς σέ ἀμφισβήτηση αὐτή τή συμφωνία μεταξύ τοῦ Θεοῦ καί τοῦ Ἀβραάμ. Καί προσέθεσε ὁ Θεός, διά τοῦ Μωϋσέως στό ὄρος Σινᾶ, τόν Μωσαϊκό νόμο, γιά νά ἁπαλύνει τή σκληροκαρδία τῶν Ἑβραίων καί νά μή ξεχνοῦν τά συμφωνηθέντα.
Ὅμως, καί αὐτή ἡ οἰκονομία τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί οἱ προειδοποιήσεις τῶν ἁγίων προφητῶν, ἔπεσαν στό κενό, σέ ὦτα μή ἀκουόντων, καί δέν μπόρεσαν νά μαλακώσουν τούς κενοδόξους καί σκληρόκαρδους Ἑβραίους.

Διότι, ὅταν ἦλθε ὁ Μεσσίας, καί παρά τά θαυμαστά σημεῖα πού ἐπετέλεσε, δέν Τόν ἀνεγνώρισαν ἀλλά Τόν σταύρωσαν καί ἕως σήμερα συκοφαντοῦν καί διώκουν τούς ἐξ Ἰουδαίων καί ἐξ ἐθνῶν Ὀρθοδόξους Χριστιανούς.

Ἔκτοτε, ἡ ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πορεύεται ἐν μέσῳ πολλῶν θλίψεων καί διωγμῶν, πού ὑποκινοῦνται ἀπό τούς πλανεμένους ἐχθρούς τοῦ Μεσσία. Σʼ αὐτή τήν ἐν Χριστῷ πορεία τῶν Ὀρθοδόξων, ὁ Κύριος καί ἡ Παναγία Μητέρα Του χάρισαν στόν ἑλληνικό λαό, τόν Νέο Ἰσραήλ, ἀλλά καί τόν κόσμο ἅπαντα, τό Ἅγιον Ὄρος, τό ὁποῖο κατέστη ἀνά τούς αἰῶνας τόπος μετανοίας, δακρύων καί ἀσκήσεως, τόπος ἁγιάσματος.

Ἐκεῖ, στόν Ἄθωνα, πάνω ἀπό 10 αἰῶνες, οἱ πατέρες προσπαθοῦν δίνοντας αἷμα νά λάβουν Ἅγιο Πνεῦμα, ἀκολουθώντας κατά πόδας τό πρᾶον καί ταπεινόν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ καί μέ τή βοήθεια τῆς Παναγίας Μητέρας Του, μέ νηστεία, ἀγρυπνία, προσευχή, βοηθοῦν ἑαυτούς καί ἀλλήλους, ὅλη τήν ἀνθρωπότητα.
Ὑπῆρξαν πολυποίκιλοι διωγμοί ἐναντίον τοῦ Ἁγίου Ὄρους, κατά καιρούς, ἀπό τά ὄργανα τοῦ Ἀντιχρίστου. ῞Ομως, οἱ Ἁγιορεῖτες πατέρες κρατοῦσαν καί κρατοῦν, μέ νύχια καί μέ δόντια, τήν Ὀρθόδοξη Ἁγιορείτικη παράδοση.
Δυστυχῶς, ὁ μισόκαλος μέ τά ὄργανά του, προσπαθεῖ στίς ἡμέρες μας νά σπάσει αὐτήν τήν ὑπερχιλιετῆ παράδοση καί νά ἀλλοιώσει τό ἡσυχαστικό, ὁμολογιακό, μαρτυρικό, ἁγιορείτικο φρόνημα.
Γνωρίζει ὁ ἀντίδικος διάβολος ὅτι τόν χῶρο, τήν χερσόνησο τοῦ Ἁγίου Ὄρους, δέν μπορεῖ νά τήν καταποντίσει. Γιʼ αὐτό, ξεδιάντροπα χτυπᾶ τήν οὐσία τοῦ ἁγιορείτικου μοναχισμοῦ, πού εἶναι τό ταπεινό φρόνημα καί ἡ ἄσκηση μέ νηστεία, ἀγρυπνία, προσευχή, ἕως θανάτου.
Γιʼ αὐτόν τόν ἐπαπειλούμενο θανάσιμο κίνδυνο ἐμίλησαν, κατά καιρούς, ἅγιοι γέροντες, μέ τελευταίους τόν Ἰωσήφ τόν Ἡσυχαστή, τόν Ἐφραίμ τόν Κατουνακιώτη, τόν Παΐσιο τόν Ἁγιορείτη καί ἄλλους.
Καί νά πού σήμερα, ἐπαληθεύονται οἱ ἀνησυχίες αὐτῶν τῶν ἁγίων γερόντων. Διότι διαβάζουμε, σέ σχετικό δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» μέ ἡμερομηνία φύλλου 24/03/2011, ἀναρτημένο στό Internet, στήν διεύθυνση «www.macthes.gr», στήν κατηγορία Οἰκονομία, στό ἄρθρο τῆς Κας Λίνας Τσιρέκα μέ τίτλο «Μαγνήτης τό Ἅγιον Ὄρος», ὅτι «… ἡ περιοχή τοῦ Ἄθω πουλᾶ ἕνα πολυμορφικό προϊόν, πού θέλουμε νά τό κάνουμε γνωστό…».

Τί ἄραγε ἐννοοῦν μέ τό πολυμορφικό προϊόν; Ἐμμέσως πλήν σαφῶς, μᾶς δηλώνουν στό ἄρθρο αὐτό, ὅτι θά μποροῦν ἄνθρωποι ἀπό ὅλα τά μέρη τοῦ κόσμου νά ἐπισκέπτονται τό Ἅγιον Ὄρος γιά «θρησκευτικό τουρισμό» καί γιά νά παρακολουθοῦν μαθήματα ἁγιορείτικης μαγειρικῆς, ὥστε οἱ παμφάγοι Businessmen νά αὐξήσουν τά ἔσοδά τoυς εἰς βάρος τοῦ Ὀρθοδόξου, μαρτυρικοῦ καί ὁμολογιακοῦ, ἁγιορείτικου φρονήματος.

Ἔτσι, ἐλπίζουν, σέ πολύ λίγο χρόνο καί μέσα ἀπό ὅλα τά μέσα πού διαθέτουν σέ ἔντυπο καί ἠλεκτρονικό τύπο, εἰ δυνατόν ὅλος ὁ κόσμος, νά διαβάζει ὅτι στό Ἅγιον Ὄρος θά διδάσκονται γαστρονομικές λιχουδιές καί βέβαια, ὅτι μετά τό φαγοπότι, μέ περισσή περιέργεια ἤ καί ἀναισχυντία, θά προσέρχονται καί στά Ἅγια προσκυνήματα, στίς Ἅγιες εἰκόνες τῆς Παναγίας πού μυροβλύζουν, στά Ἅγια λείψανα πού εὐωδιάζουν καί στό Τίμιο Ξύλο τοῦ Χριστοῦ μας πού διώκει τά δαιμόνια.
Μέ ποιόν σκοπό ὅμως; Ὄχι γιά νά μεταστραφοῦν καί νά βαπτισθοῦν ὀρθοδόξως, ὥστε νά ἐπιτύχουν τή σωτηρία τους, ἀλλά γιά νά περιεργάζονται τά ἱερά καί τά ὅσια τῆς Ἁγιωτάτης Ὀρθοδοξίας μας καί δή εἰς τό Ἁγιώνυμον Ὄρος, παραμένοντες παλιάνθρωποι (παλαιοί ἄνθρωποι) καί νά κλείνουν ἔτσι τή θύρα ἀκόμη καί στούς καλοπροαιρέτους μή Ὀρθοδόξους, πού εἰλικρινά θέλουν νά σωθοῦν, γινόμενοι Ὀρθόδοξοι.
Θεός φυλάξοι, μή γένοιτο Κύριε! Ἐπίσης, ὑπάρχει ἐπιπλέον ὁ κίνδυνος, σύντομα, ὅπως κατά καιρούς ἔχουν ζητήσει αὐτοί πού παγκοσμίως ξεδιάντροπα προβάλλουν τήν ὁμοφυλοφιλία, τήν παιδεραστία, τήν πορνεία, καί μέ ἕνα λόγο κάθε εἴδους ἀσχημοσύνη καί ἀσέλγεια, νά ἁλώσουν καί τό «ἄβατον» γιά τίς γυναῖκες, ὥστε μετά ἀπό τίς περιηγήσεις καί τίς λιχουδιές νά παίρνουν καί τό μπάνιο τους, χωρίς φόβο Θεοῦ, ντροπή καί μετάνοια, γυμνοί στήν ψυχή καί στό σῶμα, στίς παραλίες τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

Ἤδη στίς ἡμέρες μας πολλοί ἐργάτες ἀλλόθρησκοι καί ἀλλόδοξοι, πού ἐργάζονται στό Ἅγιον Ὄρος, κάνουν μπάνιο στή μαρτυρική Καλιάγρα καί σέ ἄλλες παραλίες, ὅπως καταγγέλλουν πολλοί μοναχοί.
Εἶχαν πεῖ, οἱ Ἅγιοι γέροντες ὅτι, μετά ἀπό αὐτούς, ἔρχονται τά δύσκολα καί ὅτι οἱ ἐχθροί τοῦ Ἁγιωνύμου Ὄρους θά προσπαθήσουν νά τό ἁλώσουν, ἀλλοιώνοντας τήν οὐσία τῆς ἡσυχαστικῆς τους παραδόσεως, δηλαδή τήν Ὀρθόδοξη παλληκαριά, τό Ὀρθόδοξο φιλότιμο.
Ὅμως ὑπάρχουν ἀκόμη παλληκάρια Ἁγιορεῖτες μοναχοί πού, καί σήμερα καί στό μέλλον, θά σταματήσουν σύν Θεῷ τούς ἐχθρούς τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Ἁγίου Ὄρους, καί δέν θά φτάσουν ποτέ στήν πνευματική αὐτοκτονία, στήν αὐτοκαταστροφή, δεχόμενοι τούς Νεοεποχίτικους αὐτούς νεωτερι- σμούς.
Ἤδη τό ἀπέδειξαν, προσφάτως, μέ τήν ἀπόφαση πού πῆρε ἡ διπλῆ σύναξις γιά τήν ἀντίχριστη «Κάρτα Τοῦ Πολίτη», τήν ὁποία καί ρητῶς κατεδίκασαν.

Ἀλλά καί αὐτός, ὁ δῆθεν ξεσηκωμός τῶν «ἀγανακτισμένων», εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, ὅτι ἐντάσσεται μέσα στά σκοτεινά σχέδιά τους, ὅπως ἐπίσης καί τό ἐπερχόμενο μνημόνιο δύο. Ἀπαντώντας, σοφός γέροντας, ἔλεγε σʼ αὐτούς πού ἀποροῦν γιατί ἐπιμένουν οἱ κρατοῦντες στήν ἴδια συνταγή τῆς ἀποτυχίας, δηλαδή στό μνημόνιο δύο: «Μά αὐτή εἶναι ἡ σκοτεινή ἐπιδίωξή τους: ἡ ἐξαθλίωση τοῦ λαοῦ εἰς τέλος καί τό ἐπερχόμενο σφράγισμα. Δέν βλέπετε, πότε ξεσηκώνουν τούς ἀνθρώπους; Πάντοτε μετά ἀπό ἡμέρα προσευχῆς. Μουσουλμάνοι Παρασκευή, Χριστιανοί Κυριακή. Τοιουτοτρόπως θά ποῦν: Οἱ θρησκεῖες ἀπέτυχαν νά φέρουν τήν Εἰρήνη, τήν Εὐημερία στόν πλανήτη καί τά ἐθνικά κοινοβούλια δέν μποροῦν νά διαχειριστοῦν τήν οἰκονομική καί κοινωνική κρίση. 
Καί τότε, θά ἐπιβάλουν δικτακτορικά τόν Ἕνα, τόν ἀντίχριστο. 
Ταλαίπωροι νεοεποχῖτες, ἄν γνωρίζατε τά ἀληθινά σχέδια τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ!…».

Ἅγιοι πατέρες, ταπεινά σᾶς παρακαλοῦμε, ἀγωνιστεῖτε, ἐνῶ παράλληλα καί ἐμεῖς νά ξέρετε ὅτι μέ τίς φτωχές μας δυνάμεις, προσευχόμαστε γιά σᾶς.
Ἡ Παναγία μας, ἡ ἔφορος τοῦ Ἁγίου Ὄρους, νά σᾶς ἐνδυναμώνει, ὥστε νά ξεσκεπάσετε τήν πλάνη, τόν δόλο καί τήν ἀπάτη τῆς Νέας Ἐποχῆς.
Ἀμήν.


Ὑποσημειώσεις:
1. Γένεσις, κεφ. 22, στ.18 « καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς, ἀνθ᾿ ὧν ὑπήκουσας τῆς ἐμῆς φωνῆς.»
2. Πρός Ρωμαίους, κεφ.δ´, στ.
3 «Τί γὰρ ἡ γραφὴ λέγει; ἐπίστευσε δὲ Ἀβραὰμ τῷ Θεῷ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην.»


Ορθόδοξος Τύπος 1ης Ιουλίου '11

Η ταφή,η εκταφή και τα άλιωτα σώματα.Θεολογική προσέγγιση

1. Πού;

Από τους πρώτους χρόνους της χριστιανωσύνης, υπήρχε συνήθεια να θάβονται οι χριστιανοί, καί μέσα οτούς ναούς, σε ειδικούς χώρους, ή καί κάτω από το "Αγιο Βήμα. Γι' αυτό ο άγιος Έφραίμ ό Σύρος, ορίζει στην διαθήκη του να μην ταφεί οτόν ναό, ή κάτω από το θυσιαστήριο του ναού. Αυτό γινόταν καί στην πατρίδα μας, ιδίως στα νησιά, μέχρι τελευταία, κατά τα χρόνια της σκλαβιάς, ως μαρτυρεί ό άγιος Νικόδημος ό Αγιορείτης (Πηδάλιο έκδ. Αστέρος σελ. 293, ύποσημ.). Σήμερα όμως ό χώρος ενταφιασμού των νεκρών, είναι αποκλειστικά ό ειδικός χώρος του νεκροταφείου.Μπαίνοντας, λοιπόν, το σώμα στην γη, στον τάφο αρχίζει νά λυώνει. Φθείρεται, γίνεται ένα με την γη «γη εΐ καί εις γήν άπελεύσει». Λέγεται, πώς πρώτα φθείρεται το μάτι, επειδή άπ' αυτό το μάτι, την όραση του καρπού, ήρθε ή αμαρτία στον κόσμο. Καί επειδή το σώμα φθείρεται, μυρίζει αναπόφευκτα.Έχει όμως σημασία το πού ακριβώς θά ταφεί ο νεκρός. Ό Τωβίτ λέει στο παιδί του: «παιδίον, εάν αποθάνω θάψον με, καί με ύπερίδης τήν μητέρα  σου... όταν άποθάνη θάψον αυτήν παρ' έμοί εν ένί τάφω» (Τωβίτ,δ'3-5).Ηταν τιμωρία γιά τόν προφήτη Αχιά τό νά μήν ταφεί στήν γη των πατέρων του. (Γ Βασιλειών, ιγ', στίχ. 22). Ό Μωυσής φεύγοντας από την Αίγυπτο πήρε μαζί του τα οστά του Ιωσήφ, εκπληρώνοντας την έπιθυμία του Πάγκαλου Ιωσήφ. (Γένεσ.50,25). Έπιθυμία τού Ιακώβ ήταν να ταφεί στην γη Χαναάν, ενώ πέθανε στην Αίγυπτο. «Ό πατήρ μου ώρκισέ με λέγων: Έν τώ μνημείω ό ώρυξα έμαυτώ έν γή Χαναάν, εκεί με θάψεις» Γένεσ. ν' 5). Ό άγιος Ανδρόνικος επιθυμούσε να πεθάνει εκεί πού τάφηκε ή σύζυγος του, αγία Αθανασία. Εκεί πέθανε και ετάφη, καίτοι ο Γέροντας του Δανιήλ, του πρότεινε να ακολουθήσει! Ό πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Σερβίας, άγιος Σάββας (+1235) μετέφερε τα οστά του πατέρα του, αγίου Συμεών, από το Άγιο Όρος στην Σερβία, στο μοναστήρι της Στουντένιτσας. Ό άγιος Χρυσόστομος, θαμμένος ως έξόριοτος στα Κόμανα της Μ. Ασίας αρνιόταν επιμόνως, καί κατά τρόπο θαυματουργικό, να μεταφερθούν τα άγια λείψανα του, στην Κων/πολη. Ό στρατηγός του Μ. Κων/νου, Λεόντιος, αρρώστησε βαρεία. Καί έγινε καλά από τον άγιο Δημήτριο, άφοϋ προσκύνησε τον τάφο του. Γυρίζοντας για την πατρίδα του, προσκύνησε τον τάφο του. Γυρίζοντας για την πατρίδα του, ζήτησε λείψανα του αγίου για να φτιάξει εκεί εκκλησία είς μνήμη του αγίου. Του παρουσιάζεται, όμως, ό άγιος καί του λέει: «Να μη με διαχώρισης, αλλά να με άφήσης άκέραιον είς τήν πατρίδα μου» (Μέγας Συναξαριστής, Όκτώβριος σελ. 602). Ό νεοφανής άγιος "Αρσένιος ό Καππαδόκης, είπε σε κάποιο δούλο του Θεοϋ «Εσύ θα κατεβής εδώ εγώ θα κατεβώ στην Θεσ/νίκη, διότι εκεί μένω»( Ό άγιος Αρσένιος ό Καππαδόκης σελ. 31). Ή δούλη του Θεού Ελευθερία, θαμμένη σε τούρκικο νεκροταφείο δεν είχε καθόλου ανάπαυση στην ψυχή της! (αυάτόθι σελ. 129). Φαίνεται, πώς η  Παναγία είχε κάποια επιθυμία: Γεθσημανή τω χωρίω κηδεύσατέ μου το σώμα». Αυτά, λοιπόν, δείχνουν πώς οί ψυχές αναπαύονται όταν ενταφιάζονται έκεί πού επιθυμούν
2. Έκταφή-'Άλυωτα σώματα.
Σέ τρία περίπου χρόνια το νεκρό σώμα διαλύεται. Υπάρχουν βεβαια καί περιπτώσεις πού καί μετά τα τρία χρόνια, το σώμα παραμένει άλυωτο. Αυτό οφείλεται είτε οτήν μορφολογία του εδάφους είτε στην Ιδιοσυγκρασία του σώματος. Φυσιολογικά, το σώμα σε 5-7 χρόνια να διαλυθή. Καί άφοϋ διαλυθή γίνεται έκταφή. Παίρνουν τα κόκκαλά του, τα πλένουν με κρασί, τα θέτουν σε ειδικό κιβώτιο, τα φέρνουν στην εκκλησία, οτό μέσο καί γίνεται κανονικό μνημόσυνο. Κατόπιν, ή τα εναποθέτουν σε ειδικό οικίσκο του ναού ή ξανά ατό τάφο. "Αν όμως το σώμα δεν διαλύεται, καί επί πλέον έχει παραμορφωθεί, φουσκωμένο ως τύμπανο, τότε αυτό είναι ανησυχη­τικό. Σημείο πώς ή ψυχή βασανίζεται. Υποφέρει. Διότι σε κάτι είναι «δεμένη». Τί, λοιπόν, συμβαίνει;
α) Να είναι από κάποιον καταραμένη!
β) "Η ό ίδιος ό άνθρωπος να καταράσθηκε τον εαυτόν του να τον αναθεμάτισε, καί να ορκίσθηκε σ' αυτόν,
 γ. "Η, νάταν άδικος πολύ (έκλεβε, αδικούσε).
Ή Εκκλησία θέσπισε είδικές συγχωρητικές ευχές «είς πάσαν άράν καί άφορισμόν είς τεθνεώτα, άναγινωσκόμενα παρ' Άρχιερέως, ή έξ' ανάγκης παρά Πνευματικού Πατρός, εί ου πάρεστιν 'Αρχιερεύς» (Ή θεία Λειτουργία κ.λ.π., Δ. Σαλιβέρου, σελ. 102). Καί μεταξύ άλλων λένε οί ευχές: είτε ύπό, κατάραν πατρός ή μητρός, ε'ίτε τω ίδίω άναθέματι ύπέπεσεν ό δούλος σου ούτος (δείνα) είτε τίνα των ιερωμένων παρεπϊκρανε, καί παρ' αύτοϋ δεσμόν άλυτον έδέξατο, είτε υπό Άρχιερέως βαρυτάτω άφορισμώ περιέπεσε καί αμέλεια ή ραθυμία  χρησάμενος, ουκ έτυχε συγχωρήσεως, συγχώρησαν αύτώ δι' έμαυτου αμαρτωλού».
Στόν   βίον   του   αγίου   Διονυσίου   Αρχιεπισκόπου   Ζακύνθου, διαβάζαμε: «Ευρισκόμενος ό "Αγιος είς την πόλιν, έτυχε να ανοίξουν τάφον εις τον Ναόν του αγίου Νικολάου των Ξένων, οϋτω καλούμενον διότι εκεί ένεταφιάζοντο οΐ ξένοι, είναι δε ό Ναός ούτος καί Μητρόπολις της Ζακύνθου. Είς τον τάφον αυτόν επρόκειτο να ενταφιάσουν, άλλο λείψανον καί εύρον σώμα γυναικός προ πολλού άποθαμένης, το όποιον ήτο άδιάλυτον με τα ενδύματα του, διότι άπέθανεν με δεσμόν αφορισμού ή ταλαίπωρος. Ήλθον όθεν οι συγγενείς  αυτής  καί προσέπεσον  είς  τους  πόδας του  Αγίου, παρακαλούντες αυτόν με δάκρυα να ύπάγη είς τον Ναόν αυτόν να ανάγνωση εύχήν συγχωρητική είς εκείνο το δεδεμένον σώμα, ϊσως καί ο Κύριος ήθελε εισακούσει την δέησίν του. Ευοπλαχνισθείς ό "Αγιος τα δάκρυα των έπήγεν είς τον Ναόν νύκτα βαθείαν, έχων είς την συνοδείαν του τον Διάκονόν του καί τον Έφημέριον του αύτοϋ Ναού, ίδών το πτώμα εκείνο προοτάσσει να το έκβάλουν έξω από τον τάφον καί να τον στήσουν ορθόν είς εν στασίδιον της Εκκλησίας. Τότε φορών τό έπιτραχήλιον του καί το ώμοφόριον,κλίνας τα γόνατα καί προσευχόμενος ώραν ικανήν, έδέετο του Θεού με θερμά δάκρυα να λύση από τον δεσμόν του αφορισμού το άλυτον εκείνο σώμα. Ενώ δε ό "Αγιος άνεγίνωσκεν έπ' αύτοϋ την ουγχωρητικήν εύχήν, ω του θαύματος!, ως να ήτο έμψυχον το άπνουν εκείνο σώμα, κλίναν την κεφαλήν με κάποιον σχήμα προσκυνήσεως προς τον "Αγιον, ως δι' εύχαριστίαν της μεγάλης χάριτος,την οποίαν έλαβεν, έπεσε καταγής καί διελύθη παντελώς είς χώμα καί οστά... Παρόμοιον θαύμα έκαμε καί  εις  άλλου  ανδρός   άφορισμένον   λείψανον,  εις   χωρίον Καταστάριον» (Μέγας Συναξαριοτής, Δεκέμβριος, αελ. 491).
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ.
 "Ηδη από την παλαιολιθική εποχή, έχομε σεβασμό στο νεκρό καί ιδέα της μέλλουσας ζωής. (Παν. Τρεμπέλα, απολογητικοί Μελέται τ.Γ. σελ. 364) Εκείνο όμως πού έχει ιδιαίτερη σημασία εδώ, είναι πώς ή ταφή ενός νεκρούς στους πρωτόγονους λαούς, «χρωματιζόταν >· από την αΙώνια ζωή. Γι' αυτό έβαζαν τον πεθαμένο σε φέρετρο, σχήμα βάρκας, σύμβολο πλεύσεως προς την αθανασία. Οί πενθούντες λούζονταν ομαδικά στο κοντινό ποτάμι ή για ένα διάστημα έκαναν αποχή από ορισμένα φαγητά καί από τις συζυγικές σχέσεις, καί απομονώνονταν από τον κόσμο. Καί δλα αύτά γινόταν με την πίστη πώς ό νεκρός έφυγε από τον παρόντα κόσμο καί πάει στόν άλλο κόσμο. Γι'αυτό θά πρέπει άπό ·δω νά θοηθηθεΙ»(E.O.James,The origins of religion,London P.68-87).
II. Ή κατάρα από λαϊκό είναι αβέβαιο αν «θα πιάσει». Από κληρικό όμως εΐναι σίγουρο. Διότι ό κληρικός έχει ιερωσύνη. Καί ιερωσύνη σημαίνει εξουσία. Καί ή κατάρα είναι χρήση εξουσίας. "Εχουμε αναρίθμητα καί συγκλονιστικά περιστατικά, που δείχνουν την καταπληκτική ενέργεια της κατάρας των κληρικών! Ακόμα καί άγιος, καί μάρτυρας να γίνει ό άλλος, αν έχει δεσμό ή κατάρα από Ιερέα, ό δεσμός δεν λύνεται, αν δεν διαβασθή ή ειδική συγχωρητική
Από το βιβλίο του αρχ.Βασιλείου Μπακογιάννη «Μετά θάνατον»;

Kλειστός ελλείψει κονδυλίων o Καθεδρικός Ναός Αθηνών αλλά για το τζαμί του Βοτανικού λεφτά υπάρχουν

 

Στην Ελλάδα τη στιγμή μάλιστα που η Ορθόδοξη Εκκλησία εκλιπαρεί για την ενεργοποίηση των προσλήψεων κληρικών, η κυβέρνηση  εγκρίνει τη χορήγηση  15 εκατ. ευρώ και 16 στρέμματα του Πολεμικού Ναυτικού προκειμένου να ανεγερθεί άμεσα μουσουλμανικό τέμενος στην καρδιά της Αθήνας
Έτσι με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Νίκου Σηφουνάκη, οροθετήθηκε και χαρακτηρίστηκε επίσημα ως «χώρος συνάθροισης κοινού» ή έκταση όπου πρόκειται το επόμενο διάστημα να ξεκινήσουν οι εργασίες ανέγερσης του πρώτου μουσουλμανικού τεμένους στην ελληνική πρωτεύουσα.
Με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού με ημερομηνία 5/5/2011, καθορίζεται η έκταση 16 στρεμμάτων στην βάση του Πολεμικού Ναυτικού στον Βοτανικό, όπου πρόκειται να ανεγερθούν το μουσουλμανικό τέμενος, η βιβλιοθήκη, οι χώροι υγιεινής τα γραφεία κ.ά.
Μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για την ανέγερση του νέου τεμένους, υφιστάμενα υπόστεγα του πρώην ναυτικού οχυρού θα διαμορφωθούν ώστε να χρησιμοποιηθούν για τις λατρευτικές ανάγκες των μουσουλμάνων.
Την ίδια στιγμή ο Καθεδρικός ναός παραμένει κλειστός, αφού δεν έχουν ολοκληρωθεί τα έργα, ελλείψει χρημάτων. Ο Καθεδρικός θα έπρεπε να επαναλειτουργούσε από το περασμένο Πάσχα.

Το Θαύμα της Αγίας Ευφημίας (11η Ιουλίου)

ΑΓΙΑΣ ΕΥΦΗΜΙΑΣ Μεγαλομάρτυρας Θαύμα (Δ’ Οίκ. Σύνοδος, 451)
Την 11η Ιουλίου , γίνεται ανάμνηση του θαύματος πού έγινε από την αγία Ευφημία.Συγκεκριμένα κατά την εποχή του Μαρκιανού και της Πουλχερίας, συντάχθηκαν δύο τόμοι πού περιείχαν τον όρο της Συνόδου, πού έγινε στη Χαλκηδόνα (451) και ήταν ένας των ορθοδόξων και ένας των Μονοφυσιτών.

Για να πάψει λοιπόν ή έριδα μεταξύ των δύο πλευρών, αποφασίστηκε να τεθούν και ο’ι δύο τόμοι μέσα στη λάρνακα της αγίας Ευφημίας, για να φανεί ποιόν από τους δύο θα δεχτεί ή ‘Αγία. Μετά την αποσφράγιση της λάρνακας, βρέθηκε ό μεν των αιρετικών τόμος στα πόδια της Αγίας πεταμένος, ό δε των ορθοδόξων στο στήθος της. (Να σημειώσουμε ότι ή κυρίως μνήμη του μαρτυρίου της αγίας Ευφημίας τελείται στις 16 Σεπτεμβρίου).
1.Α’ προς Κορινθίους, α’27
Απολυτίκιο. Ήχος γ’. Θείας πίστεως.
Λίαν εύφρανας, τους Ορθοδόξους και κατήσχυνας, τους κακοδόξους, Ευφημία Χριστού καλλιπάρθενε. Της γαρ Τετάρτης Συνόδου εκύρωσας, α οι Πατέρες καλώς εδογμάτισαν. Μάρτυς ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.