Ἡ ἀπέραντος μνήμη τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου

Βαλληνδρᾶς Νικόδημος ((+) Μητροπολίτης Πατρῶν)

Ὁ ἅγιος Νικόδημος, ὁ Ἁγιορείτης, ὁ ἐκ τῆς νήσου Νάξου, εἶναι γνωστόν ὅτι διέθετεν ἀξιοθαύμαστον μνήμην. Τόσον ἡ συγγραφική του παραγωγή, ὅσον καί ἡ ὑπ’ αὐτοῦ ἀπό στήθους ἀπαγγελία τῶν ἱερῶν ἀναγνωσμάτων, κατά τάς ἱερᾶς Ἀκολουθίας τῆς Ἐκκλησίας, ἐγίνετο ἄνετα μέ τήν βοήθειαν τοῦ πλουσίου θησαυροῦ τῆς ἀπεράντου μνήμης του.

Ἡ ψυχολογία διδάσκει ὅτι ἡ μνήμη εἰς τόν ἄνθρωπον λειτουργεῖ εἴτε ἐποπτικῶς (συγκρατοῦσα πλεῖστα ὅσα, ποὺ ἀποκομίζει διά τῆς ὁράσεως, καί ἐντυπώνονται εἰς τήν συνείδησιν), εἴτε μηχανικῶς ἀπομνημονεύει καί ἐνθυμεῖται πολλά ἐνδιαφέροντα - ὀνόματα, χρονολογίας, προσευχές κλπ. Κάποια ἄλλα ἀποστηθίζονται (“παπαγαλιστί” ὅπως λέγεται) – ὅπως ὁρισμοί, κανόνες κλπ. - ἀλλά μέ κριτικήν σκέψιν, διότι ἔχουν λογικήν συνοχήν καί εἱρμόν. Ὑπάρχει δέ καί ἡ λεγομένη ἀγχίνους μνήμη, ποὺ συνδυάζει προσφυῶς κάποια ἐξωτερικά καί συμπτωματικά χαρακτηριστικά στοιχεῖα τῶν ἀπομνημονευομένων ζητημάτων (π.χ. 1789 χρονολογία τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως).

Τοῦ ἁγίου Νικοδήμου ἡ μνήμη εἶναι τόσον εὐρεία καί κριτική πάντοτε (ὄχι μηχανική) εἰς βαθμόν ἀπίθανον. Καί θά πρέπει νά ὁμολογήσωμεν ὅτι εἶναι χαρισματική. Δώρημα τέλειον ἄνωθεν καταβαῖνον ἐκ τοῦ Πατρός τῶν φώτων.

Σπουδαίαν ἀπόδειξιν τῆς ἀκενώτου μνήμης τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου παρέχει πρωτίστως τό ὑπ’ αὐτοῦ γραφέν: “Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιον”. Τό ἔγραψεν εὑρισκόμενος εἰς τήν ἐρημόνησον Σκυροπούλαν (ἔναντι τῆς Σκύρου, παρά τήν Εὔβοιαν).

Ἐκεῖ ἐφησυχάζων ἐστερεῖτο ὄχι ἁπλῶς παντός βοηθήματος, ἀπαραιτήτου διά μίαν τοιαύτην συγγραφήν, ἀλλά καί αὐτοῦ τοῦ χάρτου καί τῆς μελάνης, ὅπως ὁ ἴδιος βεβαιώνει.

Ἀφορμήν, διά νά γράψη τό “Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιον – περί φυλακῆς τῶν πέντε αἰσθήσεων”, ἔδωκεν εἰς αὐτόν ὁ συγγενής του Μητροπολίτης Εὐρίπου Ἰερόθεος. Τοῦ ἔστειλε μίαν ὡραιοτάτην ἐπιστολήν καί τόν παρεκάλει νά τοῦ ἀπευθύνη, διά τῆς ἐν λόγῳ συγγραφῆς του, τάς ἀναγκαίας συμβουλευτικὰς παραινέσεις, πρός τήν ἀπαραίτητον κατά Χριστόν κατάρτισιν καί τελείωσίν του, μάλιστα ὡς ἐπισκόπου, ὀφείλοντος νά εἶναι πρότυπον κι ὑπογραμμός τῶν πιστῶν κατά πάντα, καί νά εὐαρεστῇ τῷ Θεῷ, ἁγιαζόμενος καί χειραγωγῶν πρός τήν ἁγιότητα τό πεπιστευμένον εἰς αὐτόν ποίμνιον τῆς ἐπισκοπικῆς του εὐθύνης.

Ὅταν ἔλαβε τήν ἐπιστολήν ὁ μοναχός Νικόδημος, εὑρέθη πρό διλήμματος. Πῶς εἶναι δυνατόν ἕνας ἁπλός μοναχός νά προσφέρη συμβουλὰς πνευματικὰς εἰς ἕνα ἐπίσκοπον; Ἐθεωροῦσε προπέτειαν διά τόν ἑαυτόν του, νά τολμήση νά χαράξη κατευθύνσεις ἁγιαστικὰς πρός Ἀρχιερέα, ὁ ὁποῖος μάλιστα, δι’ ὅσων τοῦ ἔγραφεν, ἦτο φανερόν ὅτι εἶχε τήν αὐτομαρτυρίαν τῆς ἀρετῆς καί τήν συναίσθησιν τοῦ ἀγῶνος τοῦ πνευματικοῦ πρός πνευματικὰς ἀναβάσεις τῶν βαθμίδων τῆς χριστιανικῆς “τελειώσεως”.

Μίαν διέξοδον εὕρισκεν ὁ ἱερός Νικόδημος, διά νά ἐκτελέση τήν ἐπιθυμίαν τοῦ συγγενοῦς του ἐπισκόπου καί νά τοῦ γράψη τό αἰτούμενον κείμενον.

Μόνον, ἐάν τό αἴτημα τοῦ ἐπισκόπου ἦτο ἐντολή πρός τόν ταπεινόν μοναχόν –μόνον τότε- θά ἀπετόλμα νά ἀνταποκριθῆ πρός τά κελεύσματα τοῦ Ἱεράρχου. Καί ὑπ’ αὐτό τό πνεῦμα τοῦ ἀπήντησε, μέ βαθυτάτην ταπείνωσιν.

Ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἔλαβε καί δευτέραν ἐπιστολήν, εἰς τήν ὁποίαν ὁ Ἐπίσκοπος γράφει: “Καί πάλιν τῷ ἐμῷ ἀδελφῷ Νικοδήμῳ, τήν ἐν ἁγίῳ Πνεύματι εὐλογίαν, καί τήν τῶν ἀρεσκόντων Θεῷ ἐπίτευξιν”.
Καί βεβαίως συνεμορφώθη· καί ἔγραψε τό ἐν λόγῳ ἐξαίρετον βιβλίον.

Αἱ ἀνταλλαγεῖσαι ἐπιστολαί δημοσιεύονται μετά τόν πρόλογον τοῦ “Συμβουλαίου ἐγχειριδίου”. Εἶναι δέ τέσσαρες τόν ἀριθμόν, ὅλαι ἀξιοθαύμαστα ὑποδείγματα ἐπιστολικῶν κειμένων περισπουδάστων καί ὑψηλοῦ πνευματικοῦ περιεχομένου.

Ὁ Ἐπίσκοπος γράφει:
- “Τῷ ὁσιοτάτῳ καί ἐλλογίμῳ ἀνδρί, κυρίῳ Νικοδήμῳ τήν παρά τῆς ἐμῆς ταπεινότητος ἐν ἁγίῳ πνεύματι εὐλογίαν καί χάριν ...
“... Οὐκ αἰσχύνομαι ζητῶν συμβουλάς· ἐπείπερ ἀσυμβούλευτος ἄνθρωπος πλοῖόν ἐστιν ἀκυβέρνητον, ὡς ἔτυχε ταῖς φοραῖς, τῶν πνευμάτων ἐκδεδομένων, κατά τόν μέγαν Βασίλειον. Καί ὅλως, ἱερόν τι χρῆμα ἡ συμβουλή, κατά τόν εἰπόντα· γνώμης ἕνωσις, ἀγάπης καρπός, ταπεινοφροσύνης ἀπόδειξις· ἀλαζονεία γάρ δεινή τό μηδενός οἴεσθαι χρήζειν, ἀλλ’ ἐαυτῷ προσέχειν, ὡς μόνῳ τά κράτιστα συμβουλεύσασθαι δυναμένῳ...”.

Καί ὁ μοναχός Νικόδημος ἀπαντᾶ·

-“Τῷ Πανιερωτάτῳ, ἐλλογιμωτάτῳ τε καί Σεβασμιωτάτῳ μοι Δεσπότῃ, ἁγίῳ Εὐρίπου, κυρίῳ Ἱεροθέῳ, τήν δουλικήν προσκύνησιν.
“... Τί τοῦτο πεποίηκας, ὦ θειότατε - ὦ φίλε μοι Δέσποτα; ... Συμβουλὰς αἰτεῖς καί διδασκαλίας, ὁ δεσπότης παρά τοῦ δούλου; Ὁ κεφαλῆς τόπον ἐπέχων, παρά τοῦ τάξιν ἔχοντος τοῦ ποδός; Καί ὁ ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ ταύτῃ ἱεραρχίᾳ τῆς τῶν τελειωτικῶν ἀρχιερέων λαχὼν διακοσμήσεως, παρά τοῦ τῆς ἐσχάτης λαχόντων τῶν τελειουμένων μοναχῶν;
... Πλήν, δεδόσθω τό μή διδόμενον· καί συγχωρείσθω τό ἀσυγχώρητον. Ἀλλά ποῦ νῦν παρ’ ἐμοί βίβλοι; ποῦ χάρτης; ... Ἐπειδή δέ ἑώρων ἐμαυτόν πιεζόμενον, ἔνθα μέν τῷ προστίμῳ τῆς παρακοῆς ... ἔνθα δέ τῇ παραβάσει τῆς ἐντολῆς λεγούσης· “τῷ αἰτοῦντι σε δίδου” ... ἐκὼν ... ἀέκων ... εἰς τήν ἐκπλήρωσιν τῆς σῆς αἰτήσεως ἔνευσα, ταῖς σαῖς θαρρήσας εὐχαῖς ... Κατά τήν εἰκόνα τῶν ἀναμυρικαζόντων ζώων ... εἰς ἐμαυτόν ὡς ὄιον τε συστραφείς, καί πᾶνθ’ ὅσα δι’ ἀναγνώσεως ἔφθη ἐντυπωθέντα τῷ, κατ’ Ἀριστοτέλη, ἀγράφῳ ἀβακίῳ τῆς ἐμῆς φαντασίας ... ἤ μᾶλλον εἰπεῖν τό τοῦ θείου Δαβίδ, “ἅπερ ἐν τῇ καρδίᾳ μου ἔκρυψα θεῖα λόγια, ὅπως ἄν μή ἁμάρτω (Ψαλ. 118.11) ταῦτά φημι ... τῷ Συμβουλευτικῷ (τούτῳ) ἐνεχάραξα ὅ καί ἀποστέλλω τῇ φερωνύμως Ἱεροθέῳ ψυχῇ σου ...”.

Λαβὼν δέ καί τοῦτο ὁ ἐπίσκοπος Ἱερόθεος ἀνταπαντᾶ: “Καί αὔθις τῷ ἐμῷ ἀδελφῷ Νικοδήμῳ, τήν ἐν ἁγίῳ Πνεύματι εὐλογίαν, καί τήν τῶν ἀρεσκόντων Θεῷ ἐπίτευξιν.

“Υπτίαις μέν χερσίν ἐδεξάμην, γεγονωμένη δέ τῇ γλώττῃ ἀνέγνων, καί εὐθύμῳ τῇ διανοίᾳ ἐπέγνων, τό πρός ἐμέ σου σοφόν καί μελισταγές σου Συμβουλευτικόν... ὦ φίλτατε συγγενῶν μοι Νικόδημε...”.

Ἐπηκολούθησε δέ καί ἄλλη ἀνταπαντητική ἐπιστολή τοῦ Νικοδήμου πρός τόν Ἐπίσκοπον Ἱερόθεον. Τόν εὐχαριστεῖ διά “τά εἰς διατροφήν καί τά εἰς σκέπην σώματος, τά ὄντως δεσποτικά καί φίλτατα δῶρα τῆς πανιερότητός” του (τρόφιμα καί κλινοσκεπάσματα). Καί ἐπιλέγει• “Ἐγώ δέ τοῦ λοιποῦ μυρίας εὐχαριστίας ἀναπέμψω, τῷ τῶν καλῶν ἁπάντων δωτῆρι Θεῷ, μαθὼν ὅτι εὐάρεστον καί ὠφέλιμον ὁπωσοῦν ἐφάνη” εἰς τόν ἐπίσκοπον τό Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιόν του (τό ὀνομάζει ἁπλῶς Ὑπομνηστικόν ὁ ταπεινόφρων Νικόδημος).

Ὀρθῶς ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι τό ἔργον τοῦτο τοῦ ἱεροῦ Νικοδήμου εἶναι δημιουργία ἐκ τοῦ μηδενός.

Ὁ συγγραφέας ἀναπτύσσει καί κατοχυρώνει ἁγιογραφικῶς τάς θέσεις του. Καί μέ ἁγιογραφικὰς μαρτυρίας καί παραπομπὰς (ἀπό μνήμης) ἐπιβεβαιώνει τάς παρατηρήσεις του. Μετά μίαν γενικήν καί ἐμπεριστατωμένην ἠθικήν ἀνθρωπολογίαν, προβαίνει εἰς διεξοδικήν ἐξέτασιν μιᾶς ἑκάστης τῶν πέντε αἰσθήσεων τοῦ ἀνθρώπου. Καί προβαίνει εἰς παρουσίασιν τῶν ἠθικῶν κινδύνων, ποὺ ἀπειλοῦν τοὺς μή ἐπαγρυπνοῦντας διά τήν διαφύλαξιν τῆς ἠθικῆς των ἀκεραιότητος, ἀπό ἁμαρτωλῶν προσβολῶν προκαλουμένων ἐκ τῶν πέντε αἰσθήσεων. Τό ἁγιογραφικόν λόγιον “ἀνέβη θάνατος διά τῶν θυρίδων” ἀφορᾶ εἰς τάς πέντε αἰσθήσεις μας, ὡς θυρίδας εἰσόδου ἀντιστοίχων πειρασμῶν. Καί τό “Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιον” τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου, εἰς τά εἰδικά κεφάλαια “περί φυλακῆς τῶν αἰσθήσεων” ὑποδεικνύει τούς καθ’ ἕκαστον αἰσθητήριον ἠθικούς κινδύνους· καί ἀντιστοίχως τούς τρόπους καί τά ὅπλα τῆς καταπολεμήσεως αὐτῶν.

Τό ἐν λόγῳ “Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιον” εἶναι ἔργον μιᾶς καταπληκτικῆς μνήμης· ἀλλά βεβαίως καί μιᾶς πλουσίας καί “καθαρᾶς καρδίας”, ἐκ τῆς ὁποίας ἐπήγαζον “καινά καί παλαιά” θεῖα λόγια καί σωτήρια.

Ὁπωσδήποτε ὅμως ἕνα ἔργον τόσον περιεκτικόν καί τόσον βαθύ, μολονότι ἐγράφη ἀπό μνήμης, εἶναι βέβαιον ὅτι ὀφείλεται ἐν πολλοῖς εἰς τόν θεῖον φωτισμόν τοῦ συγγραφέως του. Δέν θά τό ὀνομάσωμεν θεόπνευστον, διότι ὁ ὅρος αὐτός κυριολεκτεῖται μόνον εἰς τά βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς· ἀλλά θά ὁμολογήσωμεν τό τοῦ Εὐαγγελίου· ὅτι πᾶς γραμματεύς μαθητευθεὶς εἰς τήν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ... ἐξάγει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινά καί παλαιά” (Ματθ. 13.52). Καί οἱ “ὑπό Πνεύματος Ἁγίου ἀγόμενοι” (Ρωμ. 8.13) καί βιοῦντες τήν ἁγιότητα, διαθέτουν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν ταμεῖον γνώσεως τῆς ἀληθείας, καί μίαν ἀμεσότητα καί σύνδεσμον ἐπαφῆς μέ τά θεῖα ρήματα ζωῆς αἰωνίου, φερόμενα διά στόματος καί διά τοῦ λόγου αὐτῶν, ὡς ἀπό πηγαίας μνήμης.

Ὀρθῶς, ἑπομένως, ὑποστηρίζεται – καί ὁμολογεῖται περί τοῦ ἁγίου Νικοδήμου - ὅτι εἰς τά συγγραφικά ἔργα του ὑπῆρξε κένωσις ἐκ βάθους τῶν θησαυρισμάτων τῆς ἁγίας του καρδίας” (Θ.Μ. Διονυσιάτου “Ἅγιος Νικόδημος Ἁγιορείτης”, β΄ ἔκδ. σελ. 164).

Ἕτερος δέ συγγραφεύς (Ὀνούφριος Ἰβηρίτης· βλ. αὐτόθι σελ. 157) βεβαιώνει περί τοῦ ἁγίου μας ὅτι· “εἰς τοιοῦτον ἤλασε μνήμης, ὥστε καί ὅλα κεφάλαια ἀπεστομάτιζε τῆς Γραφῆς, ρητῶν ἐδάφιά τε καί σελίδας καί πλείστας μαρτυρίας τε καί γνώμας Πατέρων, ὧν καί τούς τόπους τῶν λόγων καί τόμων ἀνεπισφαλῶς ἐκ μνήμης ἐγίγνωσκε”. Προσθέτομεν δ’ ἡμεῖς ὅτι καί Ἀρχαίων Ἑλλήνων Συγγραφέων ἀποσπάσματα πολλά ἀπό μνήμης παρέθετε.
Καί ταῦτα μέν ἀπό μόνου τοῦ μνημονευθέντος συγγράμματος τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου “Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιον”, περί τῆς μνήμης αὐτοῦ.

Καταπληκτική ὅμως ὑπῆρξε καί ἡ περί τήν λειτουργικήν ζωήν τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν μνήμη τοῦ Ἁγίου. Καί ἰδού ὡς χαρακτηριστικόν παράδειγμα ἕνα περιστατικόν τῆς ἀπεράντου μνήμης του. Εἶναι γνωστόν εἰς τό Ἅγιον Ὄρος. Ἐπιμαρτυρεῖται δέ καί ὑπό τοῦ ἀλήστου μνήμης Ἀλεξάνδρου Μωραϊτίδου (βλ. τόμον “Μέ τοῦ βορηᾶ τά κύματα”). Καί ἔχει ὡς ἑξῆς· ἐν ἡμέρᾳ Μεγάλου Σαββάτου, ἐκκλησιαζόμενος εἰς τόν Ναόν τοῦ Πρωτάτου, παρεκλήθη νά ἐκτελέση χρέη ἀναγνώστου, μετά τήν μικρὰν εἴσοδον. Εἶχεν ὅμως σκοπίμως ἀποκρυβῆ τό βιβλίον τοῦ Τριωδίου· καί ἦτο ἡ ὥρα τῆς ἀναγνώσεως τῶν Προφητειῶν. Ὁ ὑπεύθυνος Τυπικάρης – διά νά τεθῆ ὑπό δοκιμασίαν ἡ περιλάλητος μνήμη τοῦ μοναχοῦ Νικοδήμου - ἀπηυθύνθη πρός αὐτόν διά τήν κάλυψιν τοῦ κενοῦ - καί τόν παρώτρυνε νά ἀπαγγείλη τά προβλεπόμενα ἀναγνώσματα, τά ὁποῖα σημειωτέον ἦσαν μακρότατα καί πολυάριθμα, κατά τό ἁγιορειτικόν Τυπικόν. Ἀνυποψίαστος ὁ ἅγιός μας ἀρχίζει νά ἀπαγγέλλη, τήν μίαν μετά τήν ἄλλην, τάς ὡρισμένας προφητείας, ἀπό στήθους, χωρίς βιβλίον, ὑπό τά ὄμματα καί τόν θαυμασμόν τῶν μοναχῶν, εἰς διάρκειαν μιᾶς ὁλοκλήρου ὥρας, ἄνευ τῆς παραμικρᾶς δυσκολίας ἤ διακοπῆς! Θαῦμα μνήμης! Δῶρον Θεοῦ ἀναμφιβόλως. Καί καρπός τοῦ ζήλου καί τῆς λιπαρᾶς μελέτης τῶν λειτουργικῶν κειμένων ὑπό τοῦ Ἁγίου· καί τῆς οἰκειώσεως αὐτοῦ μέ τά ἐν τῷ ναῷ τελούμενα καί ψαλλόμενα καί ἀναγινωσκόμενα.

Συνιστᾶται βεβαίως, ὡς ἀσφαλέστερον, τό ἀπό διφθέρας ψάλλειν καί ἀναγινώσκειν τά ἱερά κείμενα. Ἀλλά οἱ ζηλωταί ἐργάται τῆς Ἐκκλησίας ἀποκτοῦν πολλάκις ἱκανήν οἰκείωσιν πρός τά ἱερά κείμενα. Ὄχι διά νά τά διατρέχουν ἀσυναισθήτως, χωρίς ψυχικήν συμμετοχήν, καταβροχθίζοντες πολλάκις λέξεις καί φράσεις τοῦ κειμένου, ὅπως πολλάκις συμβαίνει, ἀλλά διά νά ἐκχύνεται καρδία καί γλῶσσα εἰς αὐθόρμητον “ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ” πρός τόν Θεόν λατρείαν.

Ὅσοι καί εἰς τάς ἡμέρας μας ἔχουν τοιαύτην οἰκείωσιν, μικρὰν ἤ μεγάλην, πρός τά ἱερά κείμενα τῆς λειτουργικῆς πράξεως τῆς Ἐκκλησίας μας, μποροῦν νά κατανοήσουν τό θαῦμα τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου.

Καί ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατά τό Ἀριστοτελικόν λόγιον· “οὐδέν ἐν τῷ νοΐ, ὅ μή πρότερον ἐν τῇ αἰσθήσει” ἡ ἀποθησαύρισις εἰς τήν μνήμην τοῦ Ἁγίου τόσου πλούτου ἁγιογραφικῶν, ἁγιοπατερικῶν, θεολογικῶν καί ἐν γένει ἐκκλησιαστικῶν κειμένων ἐξηγεῖ τήν ἄνεσιν τῆς ἀπομνημονεύσεως πλείστων ἐξ αὐτῶν, τοῦ Κυρίου πάντως συνεργοῦντος. Λόγιος Ἁγιορείτης, ἱστορήσας τά κατ’ αὐτόν, ἀποφαίνεται ὅτι “ὅλην τήν Ὀρθόδοξον πνευματικότητα ἀπομάξας ἐν τῇ θείᾳ του ψυχή ὁ Νικόδημος, ἔμαθε τήν θεωρίαν διά τῆς πράξεως, καταστήσας ἑαυτόν σκεῦος ἱερόν, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀπέθεσε τό ἄρωμα τῆς θείας γνώσεως, ἥν καί ἐξεκένωσεν εἰς τό “Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιόν” του. Ἐπιτυχές καί χαρακτηριστικόν σχόλιον (Θεοκλήτου Διονυσιάτου).

Θά σταθῶμεν ἰδιαιτέρως εἰς τό ἐξαίρετον σύγγραμμα τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου “Ἑορτοδρόμιον”. Περιέχει τήν ἑρμηνείαν τῶν ἀσματικῶν Κανόνων τῶν Δεσποτικῶν καί Θεομητορικῶν ἑορτῶν. Ἡ ὕλη τοῦ βιβλίου εἶναι πολυμερής· θεολογική, φιλολογική καί πραγματολογική. Δέν πρόκειται περί μεταφράσεως ἁπλῶς· ἀλλά ἑρμηνείας τῶν Κανόνων εἰς βάθος καί πλάτος. Οἱ ἐπιφανεῖς ποιηταί αὐτῶν Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός καί Κοσμᾶς ὁ μελωδός ἔγραψαν εἰς τήν ἀρχαίαν ἑλληνικήν γλῶσσαν τά ἔργα των. Καί οἱ ἐπιχειρήσαντες τήν ἐξήγησιν αὐτῶν παλαιοί ἑρμηνευταί, ὁ εἷς ἀνώνυμος καί ὁ ἕτερος, ὁ Θεόδωρος ὁ καλούμενος Πτωχοπρόδρομος, χρησιμοποιοῦν γλωσσικόν ἰδίωμα ἀπρόσιτον εἰς τούς πολλούς. Διά τοῦτο ὁ ἅγιος Νικόδημος μεταφέρει τά νοήματα αὐτῶν εἰς τό κοινόν γλωσσικόν ἰδίωμα, πρός ὑποβοήθησιν τῶν μελετώντων καί τῶν ψαλλόντων τούς Κανόνας ἵνα “γινώσκωσιν ἅ ἀναγινώσκουσι” καί ψάλλουσιν ἐπ’ ἐκκλησίας.

Ἀλλ’ ὁ ἡμέτερος συγγραφεύς Νικόδημος ἐκτείνει εἰς ὑπερεπτακόσιας σελίδας μεγάλου σχήματος, ἐμπλουτίζων τάς ἑρμηνείας του μέ ἐκτενῆ καί πολύπλευρον σχολιασμόν, ἐκ τοῦ ὁποίου καταφαίνεται τόσον ἡ πολυμάθεια αὐτοῦ, ὅσον καί ἡ ἀποθησαυρίσασα τάς ἀνεξαντλήτους παρατηρήσεις του ἀπέραντος μνήμη του.

Ἐπεσημάναμεν εἰς τό προοίμιον τοῦ ἔργου τοῦ τήν πληροφορίαν του, λέγοντος ὅτι “καί σημειώσεις διαφόρους ἐποιήσαμεν, κατά τήν συνήθειαν μας”, ὅπερ σημαίνει ὅτι εἶχεν ἐν χρήσει τήν ἀποδελτίωσιν τῶν ἀξισημειώτων στοιχείων ἐκ τῶν ἐρευνῶν καί μελετῶν του. Ὄντως ἐπιστημονική τακτική, ἐκ τῆς ὁποίας καί πέραν τῆς ὀξείας μνήμης του ἐπορίζετο τήν ὕλην τῶν συγγραφῶν του καί ἐξ ἄλλων πηγῶν καί συγγραμμάτων, ἐκ τῶν ὁποίων ἀντλῶν ὡλοκλήρωνε τήν ἔρευνάν του.

Ὅθεν καί τό λεξικόν τοῦ Σουΐδα ἔχει ὑπ’ ὄψει εἰς τάς ἑρμηνείας του, καί ἀπό τόν Ἰωάννην Ζωναρᾶν συμπληρώνει ὡρισμένα κενά, καί εἰς τόν Μέγαν Βασίλειον καί τόν Γρηγόριον Νύσσης καί πολλούς ἄλλους ἐπωνύμους παραπέμπει. Ἀποδεικνύεται δέ ἐνήμερος ἀπό φιλολογικῆς πλευρᾶς ἑρμηνευτής, καί ἐκ τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καί ἐκ πλείστων ἄλλων κειμένων, μάλιστα κωδίκων καί χειρογράφων, ἐπικουρούμενος, κατόπιν ἐνδελεχοῦς ἐρεύνης τῶν εἰς τάς Ἱερᾶς Μονάς τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἀποκειμένων τοιούτων θησαυρῶν.

Καταγράφων δέ εἰς τάς ὑποσημειώσεις του καί τούς ἐπί ταῖς ἑορταῖς - Δεσποτικαῖς καί Θεομητορικαῖς – χειρογράφους λόγους Ἁγ. Πατέρων καί ἄλλων λογίων ἐκκλησιαστικῶν ἀνδρῶν, καί ὑποδεικνύων τόν τύπον ἔνθα ἀπόκεινται, παραπέμπει ἁρμοδίως καί ἄλλους ἑρμηνευτὰς καί μελετητὰς πρός τάς πηγὰς τῆς ἐρεύνης.
Γράφει χαρακτηριστικῶς: “Σύν αὐτοῖς προσκαλῶ καί ἐγώ..., ὁ συνερανίσας τήν ἑρμηνείαν (τῶν Κανόνων) καί ταύτην ἐξηγήσας εἰς τήν ἁπλῆν γλῶσσαν, ἅπαντας τοὺς ὀρθοδόξους Χριστιανούς, ἱερωμένους τε καί λαϊκούς, ... ἰδιώτας ὁμού καί τῆς Ἑλληνικῆς παιδείας ἐμπείρους” εἰς τήν ἀντίστοιχον μελέτην, “πάντας γάρ αὕτη ὠφελεῖ, πάντας εὐεργετεῖ, καί πᾶσι δωρεῖται τά ἑαυτῆς χαρίσματα” (Ἑορτοδρόμιον σελ. κε’).

Εἶπεν ὁ Κύριος• “παντί τῷ ἔχοντι δοθήσεται καί περισευθήσεται, ἀπό δέ τοῦ μή ἔχοντος, καί ὅ ἔχει ἀρθήσεται ἀπ’ αὐτοῦ” (Ματθ. 25.29). Δηλ. Ὅποιος ἐργάζεται καί κοπιᾶ καί ἀξιοποιεῖ τά τάλαντα ποὺ τοῦ ἔδωσεν ὁ Θεός, θά εὐλογηθῆ καί περαιτέρω εἰς τήν προσπάθειαν καί τά ἔργα του. Ὅποιος ὅμως στερεῖται αὐτοῦ τοῦ ζήλου, θά ἀχρηστεύση ἐν τέλει καί ὅ,τι, στοιχειῶδες ἔστω, θετικόν στοιχεῖον ὑπάρχει μέσα του.

Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ηὐλογήθη παρά Θεοῦ. Καί ἔλαβε τήν δωρεάν τῆς ἐξαιρέτου μνήμης ὡς θεόσδοτον κεφάλαιον. Εἰργάσθη καί ὁ ἴδιος μετά ζήλου. Καί τό τάλαντόν του ηὐξήθη εἰς “τριάκοντα καί ἑξήκοντα καί ἑκατόν” καρπούς καί παραγωγήν ἔργων περισπουδάστων καί θαυμαστῶν (Ματθ. 13.8).

Ἡ Ἐκκλησία τόν τιμᾶ. Τόν ἀνεκήρυξεν ἅγιον (1955). Ὁ ὁμιλῶν πρός ἡμᾶς εἶναι ὁ πρῶτος, κληθεὶς ὑπό τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Σπυρίδωνος, νά κηρύξη περί αὐτοῦ κατά τόν ἑσπερινόν καί κατά τήν Θείαν Λειτουργίαν, ἐν Ἀθήναις, εἰς τόν πρῶτον ἑορτασμόν τῆς μνήμης του, ὀργανωθέντα ὑπό τοῦ μακαριστοῦ Ναξίου Καθηγητοῦ Στυλιανοῦ Κορρέ, εἰς τό φερώνυμον τοῦ ἁγίου μας νότιον κλίτος τοῦ Ἱ. Ναοῦ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας Πατησίων. Εἰς τήν ἐνορίαν αὐτήν ὑπάγεται πολυάριθμος ναξιακή παροικία, ἡ ὁποία καί συνεχίζει τόν κατ’ ἔτος πανηγυρισμόν τοῦ Ἁγίου.

Ἔχουν γραφῆ δύο ἀσματικαί ἱεραί ἀκολουθίαι τοῦ Ἁγίου. Μία ἁγιορειτική καί μία Ναξιακή. Ἡ πρώτη (τοῦ ὑμνογράφου τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας Γερασίμου Μικραγιαννανίτου) τόν ὑμνολογεῖ ὡς ἀγλάϊσμα καί κλέος τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἡ δευτέρα ἐποιήθη ὑπ’ ἐμοῦ καί ψάλλεται εἰς Νάξον καί ὅπου ἀλλαχοῦ τελεῖται Ναξιωτική πανήγυρις τοῦ Ἁγίου. Τήν ἐξετύπωσεν ἡ Ἑταιρεία Κυκλαδικῶν Μελετῶν, μερίμνῃ τοῦ τότε προέδρου αὐτῆς Στυλιανοῦ Κορρέ, ὁ ὁποῖος τήν ἔκρινε καί τήν ἐνέκρινεν ὡς Καθηγητής τῆς Φιλολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Καί ἡ ἀπόφανσίς του ἦτο· “Μακάρι καί ἕνας φιλόλογος μαθητής μου νά ἦτο ἐφάμιλλος τοῦ συγγραφέως καί ποιητοῦ τῆς Ἀκολουθίας. Ἀλλά χαίρω καί συγχαίρω διότι ὁ π. Νικόδημος εἶναι Νάξιος”. Αἰωνία του ἡ μνήμη.

Περί τό τέλος τοῦ ἐκτενοῦς βιβλίου του “Ἑορτοδρόμιον” ὁ ἅγιος Νικόδημος διαθέτει 36 σελίδας μεγάλου μεγέθους, διά νά παρουσιάση ἕνα πρωτότυπον καί “πλατύτατον” - ὅπως τόν χαρακτηρίζει - “τοπολογικόν” πίνακα τῶν περιεχομένων. Ἀπό τῆς πλευράς του ὁ συγγραφεύς ἐπισημαίνει τά “ἀξιομνημόνευτα” ὑπομνηματισθέντα εἰς τό βιβλίον του, ἐνῶ ἐξ ἄλλου βοηθεῖ μεθοδικῶς τήν μνήμην τοῦ ἀναγνώστου εἰς τήν εὕρεσιν τῶν ἑρμηνευτικῶν καί πραγματικῶν σχολίων του.

Ἐπιγράφει τόν πίνακα τοῦτον “κατ’ Ἀλφάβητον”. Εἰς ἑκάστην δέ κατ’ ἀλφάβητον παρατιθεμένην ἔννοιαν ἐπισυνάπτει τάς συναφεῖς παραγράφους τῶν ἐπί μέρους παρατηρήσεων καί ἀναλύσεών του.
Οὕτως ὁ εὐνοηθεὶς παρά Θεοῦ εἰς τό ἀσύγκριτον μνημονικόν του συμπαρίσταται εἰς τόν μετριωτέρας ἤ ἀσθενοῦς μνήμης ἀναγνώστην του, πρός ἀνεύρεσιν τῶν ἀπορουμένων. Συμπαθής ὁ ἅγιός μας πρός τούς ἀναγνώστας του.

Καί ὁ ὁμιλῶν ἐπικαλεῖται τήν εὐλογίαν του πρός διατήρησιν ἀκμαίας τῆς μνήμης μου, καί κατά τά ἔτη τῆς πρεσβυτικῆς μου ἡλικίας, ἵνα ὑμνῶ τόν Θεόν καί διακονῶ τήν Ἐκκλησίαν, καί καλλιεργῶ τά Ἱερά Γράμματα ἀναπέμπω δέ καί πρός Αὐτόν τάς ταπεινὰς ὠδὰς μου, ὡς ὑμνογράφος.


(Ἀνακοίνωσις εἰς τό Ἐπιστημονικόν Συνέδριον “Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ὁ Νάξιος. 250 χρόνια ἀπό τήν γέννησίν του ”Νάξος 14-17 Ἰουλίου 2000)

Δημοσίευμα γιά τήν κηδεία τοῦ Κόντογλου

Μέ βαθειά συγκίνηση ἔγινε ἡ κηδεία τοῦ Φώτη Κόντογλου.

Φόρος τιμῆς τοῦ πνευματικοῦ κόσμου

Κόσμος πολύς καί πολλοί ἐκπρόσωποι τοῦ πνευματικοῦ καί καλλιτεχνικοῦ κόσμου τῆς χώρας παρακολούθησαν τήν κηδεία τοῦ Φώτη Κόντογλου πού πέθανε προχθές καί κηδεύτηκε χθές στίς 6 μ.μ ἀπό τόν ναό τοῦ Α΄ Νεκροταφείου χοροστατοῦντος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Χρυσοστόμου.

Ὁ μόνος πολιτικός ἀνήρ πού παρίστατο ἦταν ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ὡς μέλος τῆς Ἀκαδημίας.

Τόν νεκρό ἀποχαιρέτησαν ὁ μητροπολίτης Μυτιλήνης κ. Ἰάκωβος ὁ ὁποῖος ἦτο συμπατριώτης του ἀπό τήν Κυδωνία καί ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη στήν προσφορά τοῦ Φώτη Κόντογλου στήν Ἐκκλησία καί στήν Ὀρθοδοξία.

Κατόπιν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Χρυσόστομος μίλησε γιά τήν βαθειά πίστη καί χριστιανικότητα τοῦ ἀποθανόντος καί εἶπε μεταξύ ἄλλων ὅτι «ἐπαξίως θά μποροῦσε νά πάρη τήν θέση ἁγίου».

Ὁ διευθυντής Καλῶν Τεχνῶν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας κ. Κ. Παπαπάνος κατέθεσε στέφανον καθώς καί ὁ κ. Σπύρος Παναγιωτόπουλος ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἐταιρίας Λογοτεχνῶν.

Ὁ Δημήτριος Φωτιάδης ἀπηύθυνε ὕστατον χαιρετισμόν ἐκ μέρους τῆς Ἐταιρείας Ἑλλήνων Λογοτεχνῶν, τῆς ὁποίας ὁ Φώτης Κόντογλου ὑπῆρξε μέλος.

Τέλος, ὁ ἀκαδημαϊκός κ. Ἠλίας Βενέζης εἶπε τά ἀκόλουθα: «Ἡ Κοινή μικρασιατική πατρίδα μας, τά Ἑλληνικά Γράμματα, ἐμεῖς ὅλοι πού σταθήκαμε μαθηταί του καί φίλοι του πιστοί σ΄ ὅλη τή ζωή ἀποχαιρετοῦμε τόν Φώτη Κόντογλου. Ἡ Βασιλεύουσα, ὁ ἐξαίσιος Βόσπορος, τό θρηνητικό συναξάρι τοῦ Κωνσταντίνου τοῦ Παλαιολόγου, οἱ ταπεινοί ἁγιογράφοι τῆς Τουρκοκρατίας, ἡ Κιβωτός τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ ἁγιασμένη ἐπανάστασις τοῦ 1821, τά κάστρα καί οἱ πολιτεῖες τοῦ Μωρηᾶ, τό Ἀϊβαλί, λάμψις τῆς παλληκαριᾶς καί τῆς παιδείας, τό Ἅγιον Ὄρος καί τό Θεοβάδιστον Ὄρος –ὅλα αὐτά τοῦ στάθηκαν ὄχι μόνο πάθος καί ἔκφρασις τέχνης. Ἀλλά φῶς καί ἔγερσις ψυχῆς, ἀνάγκη πνευματικῆς τελειώσεως, ἔκστασις, πίστις καί εὐλάβεια.

Ἀπό τά χρόνια τοῦ Παπαδιαμάντη εἶχε νά φανῆ στά Ἑλληνικά γράμματα τέτοια ἑνότης πράξεως ζωῆς καί πίστεως, Ἡ μοῖρα προώρισε Μικρασιάτην, πρίν ἀπό τοῦτο τό ὕστατον χαῖρε, νά συνθέση τό ἐγκώμιον μέ τό ὁποῖον ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν συνώδευσε πρίν ἀπό λίγους μῆνες τό Ἀριστεῖον Γραμμάτων πού τοῦ ἀπένειμε. «Τό ἔργον τοῦ ἐπιφανοῦς αὐτοῦ συγγραφέως, τοῦ Φώτη Κόντογλου –ἔλεγε ἐκεῖνο τό κείμενο τῆς Ἀκαδημίας –ἔχει πλέον καταστῆ κεφάλαιον σημαντικόν τῶν συγχρόνων Ἑλληνικῶν Γραμμάτων. Εἰς ἀπαράμιλλον προσωπικό ὕφος, μέ βαθειάν πίστιν εἰς τήν ὀρθοδοξίαν καί τήν βυζαντινή τέχνη, ἐκήρυξε τήν ἐπιστροφήν εἰς τάς ρίζας τῆς Ἑλληνικῆς παραδόσεως, καί ἔδωσεν εἰς ἐξαίρετα βιβλία δείγματα αὐτῆς τῆς ἐπιστροφῆς.

Οἱ ἥρωές του εἶναι ἄνθρωποι ἁπλοί καί γνήσιοι τῶν θαλασσῶν καί τῶν βουνῶν μας, μέ ψυχική ὑγείαν, μέ πίστην, μέ ἀγάπην. Καί ἡ περιρρέουσα αὐτούς ἀτμόσφαιρα εἶναι ἡ Ἑλλάδα εἰς τήν ἀδιάσπαστον συνέχειάν της, ἀπό τούς παλαιούς κλασσικούς χρόνους ἕως τούς βυζαντινούς καί τούς χρόνους τῆς τουρκοκρατίας καί τούς ἰδικούς μας».

Ὅταν ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν ἀπένειμε τό Ἀριστεῖον τῶν Γραμμάτων εἰς τόν Φώτη Κόντογλου εἶχε τήν συνείδησιν ὅτι εἰς τό πρόσωπόν του ἐτίμα τόν Ἑλληνισμόν τῆς Μικρασίας σ’ αὐτές τίς τραγικές ἡμέρες τοῦ τελικοῦ ξερριζωμοῦ του. Καί αὐτός ὁ Ἑλληνισμός τόν θρηνεῖ. Θά ἐνθυμοῦνται τόν Φώτη Κόντογλου τά Ἑλληνικά Γράμματα, τά ὁποῖα ἐλάμπρυνε. Θά τόν θυμοῦνται τά παιδιά μας πού θά τόν διαβάζουν, οἱ χριστιανοί πού θά λειτουργοῦνται στίς ἐκκλησίες πού ἁγιογράφησε «διά χειρός Φωτίου Κόντογλου, Κυδωνιέως ». Θά τόν θυμοῦνται οἱ ταπεινοί τοῦ λαοῦ μας πού ἀγαποῦσε καί τόν ἀγαποῦσαν. Θά τόν ἐνθυμῆται ἡ Ὀρθοδοξία καί ἡ Πατρίδα.

Μεγάλε φίλε καί δάσκαλε καλέ ἐκεῖ ὅπου πορεύεσαι, εἰς τά μυρίπνοα ἄνθη τοῦ παραδείσου Χαῖρε».

 κηδεία τοῦ Κόντογλου

Ἐπιθυμία

Galopin Pierre-Marie, Guillet Jacques

Ἡ ὑπέρτατη τελειότητα γιὰ τὸ βουδισμὸ εἶναι ἡ «κατάπνιξη τῆς ἐπιθυμίας». Πόσο μακριὰ ἀπ' αὐτὸ τὸ ὄνειρο βρίσκονται οἱ ἄνθρωποι τῆς Βίβλου, ἀκόμα καὶ οἱ πλησιέστεροι στὸ Θεό! Ἀντίθετα, ἡ Βίβλος εἶναι γεμάτη ἀπὸ τὴν ταραχὴ καὶ τὴ διαμάχη ποὺ προκαλεῖ κάθε μορφὴ ἐπιθυμίας. Βέβαια, δὲν τὶς ἀποδέχεται ὅλες, καὶ οἱ πιὸ ἁγνὲς ἐπιθυμίες πρέπει νὰ ἐξαγνιστοῦν ριζικά, γιὰ νὰ πάρουν ὅλη τους τὴ δύναμη καὶ ν' ἀποδώσουν στὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη ὅλη της τὴν ἄξια.

 

I. Ἡ ἐπιθυμία ζωῆς

Στὴ ρίζα κάθε ἐπιθυμίας τοῦ ἄνθρωπου ὑπάρχει ἡ οὐσιαστική του ἔνδεια καὶ ἡ βασική του ἀνάγκη νὰ κατέχει τὴ ζωὴ μέσα στὴν πληρότητα καὶ στὴν ἀνάπτυξη τῆς ὑπάρξεώς του. Αὐτὸ τὸ φυσικὸ δεδομένο βρίσκεται στὴν τάξη τῶν πραγμάτων, καὶ ὁ Θεὸς τὸ καθιερώνει. Τὸ ἀξίωμα τῆς Σοφίας Σειράχ, «μὴ ἀφυστερήσῃς ἀπὸ ἀγαθῆς ἡμέρας, καὶ μερὶς ἐπιθυμίας ἀγαθῆς μὴ σε παρελθάτω» (Σειρ 14,14), δὲν ἐκφράζει βέβαια τὴν πιὸ ὑψηλὴ βιβλικὴ σοφία. Ἂν δὲν μπορεῖ νὰ ἀναγνωριστεῖ ὡς ἰδανικό, προϋποτίθεται ὅμως ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ σὰν μία φυσικὴ ἀντίδραση, γιατί, ἂν θυσιάζει ἐκεῖνος τὴ ζωή του, τὸ κάνει ὥστε τὸ ποίμνιό του «ζωὴν ἔχῃ καὶ περισσὸν ἔχῃ» (Ἰω 10,10).

Τὰ κείμενα τῆς Γραφῆς ἐπιβεβαιώνουν αὐτὴ τὴ φυσικὴ παρουσία καὶ τὴ θετικὴ σημασία τῆς ἐπιθυμίας. Πολλὲς συγκρίσεις μαρτυροῦν τὶς πιὸ σφοδρὲς ἐπιθυμίες: «ὅν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων» (Ψλ 41,2), «ὡς ὀφθαλμοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν» (122,2), ἤλπισεν ἡ ψυχή μου ἐπὶ τὸν Κύριον ἀπὸ φυλακῆς πρωίας μέχρι νυκτός» (129,6), «ἀκουτιεῖς μοι ἀγαλλίασιν καὶ εὐφροσύνην» (50,10). Συχνὰ οἱ προφῆτες καὶ τὸ Δευτερονόμιο στηρίζουν τὶς ἀπειλές τους ἤ τὶς ἐπαγγελίες τους στὶς μόνιμες ἐπιθυμίες τοῦ ἀνθρώπου: νὰ φυτεύει, νὰ οἰκοδομεῖ, νὰ παντρεύεται (Δτ 28,30• 20,5 ἑξ• Ἀμ 5,11• 9,14• Ἠσ 65,21). Ἀκόμα καὶ ὁ ἡλικιωμένος, ποὺ ὁ Θεὸς τοῦ ἔδειξε «θλίψεις πολλὰς καὶ κακὰς», δὲν πρέπει νὰ πάψει νὰ περιμένει ὅτι Ἐκεῖνος «ἐπιστρέψας ζωοποιήσει αὐτόν... καὶ παρακαλέσει αὐτόν» (Ψλ 70,20 ἑξ).

 

II. Οἱ διαστροφὲς τῆς ἐπιθυμίας

Ἐπειδὴ ἡ ἐπιθυμία εἶναι κάτι οὐσιαστικὸ καὶ ἀνεκρίζωτο, μπορεῖ ν' ἀποτελέσει γιὰ τὸν ἄνθρωπο ἕνα μόνιμο καὶ ἐπικίνδυνο πειρασμό. Ἂν ἡ Εὔα ἁμάρτησε, εἶναι γιατί ἀφέθηκε νὰ γοητευθεῖ ἀπὸ τὸ ἀπαγορευμένο δέντρο, ποὺ ἦταν «καλὸν εἰς βρῶσιν καὶ ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖον τοῦ κατανοῆσαι» (Γεν 3,6). Ἐπειδὴ ἀκριβῶς ὑπέκυψε στὴν ἐπιθυμία της, ἡ γυναίκα θὰ γίνει ἀπὸ τότε θύμα τῆς ἐπιθυμίας ποὺ τὴν ὠθεῖ πρὸς τὸ σύζυγό της καὶ θὰ ὑποστεῖ τὸ νόμο τοῦ ἄνδρα (3,16). Γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα, ἡ ἁμαρτία εἶναι σὰν μιὰ ἄγρια ἐπιθυμία, ἕτοιμη νὰ σκιρτήσει, καὶ ποὺ πρέπει μὲ τὴ βία νὰ κρατηθεῖ ὑποταγμένη (4,7). Αὐτὴ ἡ ἀχαλίνωτη ἐπιθυμία εἶναι ἡ πλεονεξία ἤ ἡ φιληδονία, «ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου» (1 Ἰω 2,16• βλ Ἰακ 1,14 ἑξ), καὶ ἡ ἐπικράτειά της πάνω στὴν ἀνθρωπότητα εἶναι ὁ κόσμος, βασίλειο τοῦ Διαβόλου.

Ἡ Βίβλος, ὡς ἱστορία τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι γεμάτη ἀπ' αὐτὲς τὶς ἐπιθυμίες ποὺ παρασύρουν τὸν ἁμαρτωλό, ὡς λόγος τοῦ Θεοῦ, περιγράφει τὶς ὀλέθριες συνέπειές τους. Στὴν ἔρημο, ὁ Ἰσραήλ, ὅταν ὑποφέρει ἀπὸ τὴν πείνα, ἀντὶ νὰ τραφεῖ μὲ τὴν πίστη στὸ λόγο τοῦ Θεοῦ (Δτ 8,1-5), ἄλλο δὲν κάνει παρὰ νὰ θρηνεῖ ποὺ ἔχασε τὰ κρέατα τῆς Αἰγύπτου καὶ νὰ ὁρμᾶ στὰ ὀρτύκια — ἀλλὰ οἱ ἔνοχοι βρίσκουν τὸ θάνατο, θύματα τῆς πλεονεξίας τους (Ἀρ 11,4.34). Ὁ Δαβὶδ ὑποκύπτει στὴν ἐπιθυμία του καὶ ἀποκτᾶ τὴν Βηρσαβεὲ (2 Βασ 11,2 ἑξ), προκαλῶντας ἀλλεπάλληλες καταστροφὲς καὶ ἁμαρτίες. Ὁ Ἀχαάβ, ὑποκύπτοντας στὴν ἐπιθυμία του, ὕστερα ἀπό τὴ συμβουλὴ τῆς Ἰεζάβελ, καὶ παίρνοντας ἀπὸ τὸ Ναβουθαὶ τὸν ἀμπελώνα του, καταδικάζει σὲ θάνατο τὴ δυναστεία του (3 Βασ 21). Οἱ δυὸ πρεσβύτεροι ἐπιθυμοῦν τὴν Σωσάννα σὲ τέτοιο βαθμὸ ὥστε νὰ «διαστρέψουν τὸν ἑαυτῶν νοῦν» (Δν, Σωσάννα 8.9.20) καὶ πληρώνουν μὲ τὴ ζωὴ τους τὴν ἁμαρτία τους.

Ὁ Νόμος, ἀκόμα πιὸ κατηγορηματικά, ἀποβλέποντας στὴν καρδιά, τὴν πηγὴ τῆς ἁμαρτίας, ἀπαγορεύει τὴν ἔνοχη ἐπιθυμία: «οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα... τὴν οἰκίαν τοῦ πλησίον σου» (Ἐξ 20,17). Ὁ Ἰησοῦς ἀποκαλύπτει τὴ σημασία αὐτῆς τῆς ἐπιθυμίας, δὲν τὴν ἐπινοεῖ (Μτ 5,28).

 

III. Ἡ μεταστροφὴ τῆς ἐπιθυμίας

Ἡ καινοτομία τοῦ Εὐαγγελίου εἶναι ἀρχικὰ ὅτι ἀποκαλύπτει μὲ ἀπόλυτη σαφήνεια ὅ,τι ἦταν ἀκόμα καλυμμένο στὴν ΠΔ: «τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κάκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον» (Μτ 15,18). Ἐπίσης ἡ καινοτομία αὐτὴ εἶναι κυρίως ὅτι τὸ Εὐαγγέλιο διακηρύττει ὡς βεβαιότητα τὴν ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὶς ἐπιθυμίες ποὺ κρατοῦσαν δέσμιο τὸν ἄνθρωπο. Οἱ ἐπιθυμίες αὐτές, αὐτὸ «τὸ φρόνημα τῆς σαρκός», εἶναι ὁ θάνατος (Ρωμ 8,6), ἀλλὰ ὁ χριστιανὸς ποὺ κατέχει τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀκολουθήσει τὴν «ἐπιθυμίαν τοῦ πνεύματος», νὰ «σταύρωσῃ τὴν σάρκα σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις» (Γαλ 5,24• βλ Ρωμ 6,12• 13,14• Ἐφ 4,22) καὶ νὰ ἀφεθεῖ «Πνεύματι περιπατεῖν» (Γαλ 5,16).

Αὐτὴ ἡ «ἐπιθυμία τοῦ πνεύματος», ἀπελευθερωμένη χάρη στὸ Χριστό, ὑπῆρχε ἤδη στὸ Νόμο, ποὺ εἶναι «πνευματικός» (Ρωμ 7,14). Ὅλη ἡ ΠΔ διαπνέεται ἀπὸ μιὰ βαθιὰ ἐπιθυμία γιὰ τὸ Θεό. Κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία γιὰ ἀπόκτηση σοφίας (Παρ 5,19• Σειρ 1,20), κάτω ἀπό τὴ νοσταλγία τῆς Ἱερουσαλὴμ (Ψλ 136,5), κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία ν' ἀνεβεῖ κανεὶς στὴν ἁγία πόλη (127,5) καὶ στὸ Ναὸ (121,1), κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία νὰ γνωρίσει κανεὶς τὸ Λόγο τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπὸ ὅλες τὶς μορφὲς του (118,20.131.174), κυλᾶ στὸ βάθος μιὰ ἐπιθυμία ποὺ μαγνητίζει ὅλες τὶς ἐνέργειες, ποὺ δίνει τὴν ἱκανότητα νὰ ξεσκεπάζει κανεὶς τὶς αὐταπάτες καὶ τὶς παραποιήσεις (βλ Ἀμ 5,18- Ἠσ 58,2), νὰ ὑπερνικᾶ ὅλες τὶς ἀπογοητεύσεις, ἡ μοναδικὴ ἐπιθυμία τοῦ Θεοῦ: «Τί γὰρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπί τῆς γῆς; ἐξέλιπεν ἡ καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου, ὁ Θεὸς τῆς καρδίας μου καὶ ἡ μερίς μου ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα» (Ψλ 72,25 ἑξ• βλ 41,2- 62,2).

 

IV. Ἐπιθυμία κοινωνίας

Ἡ δυνατότητά μας νὰ ἐπιθυμοῦμε τὸ Θεὸ περισσότερο ἀπὸ καθετὶ στὸν κόσμο συνδέεται στενὰ μὲ τὴν ἐπιθυμία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ἰησοῦς κατέχεται ἀπὸ μιὰ διάπυρη καὶ ἀγωνιώδη ἐπιθυμία ποὺ θὰ τὴν κατευνάσει μόνο τὸ βάπτισμά του, τὸ Πάθος του (Λκ 12,49 ἑξ), τὴν ἐπιθυμία νὰ "δοξάσει τὸν Πατέρα του (Ἰω 17,4) καὶ νὰ δείξει στὸν κόσμο ὥς ποιὸ σημεῖο μπορεῖ νὰ τὸν ἀγαπᾶ (14,30 ἑξ). Αὐτὴ ὅμως ἡ ἐπιθυμία τοῦ Υἱοῦ ποὺ κατευθύνεται πρὸς τὸν Πατέρα του εἶναι ἀδιαχώριστη ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία ποὺ τὸν φέρνει πρὸς τοὺς δικούς του καὶ πού, ἐνῶ προχωροῦσε πρὸς τὸ Πάθος του, τὸν ὠθοῦσε νὰ ἐπιθυμεῖ «ἐπιθυμίᾳ... τὸ Πάσχα φαγεῖν» μαζί τους (Λκ 22,15).

Αὐτὴ ἡ θεϊκὴ ἐπιθυμία κοινωνίας μὲ τοὺς ἀνθρώπους, «ἐγὼ μετ' αὐτοῦ καὶ αὐτὸς μετ' ἐμοῦ» (Ἀπ 3,20), ἔχει βαθιὰ ἀπήχηση στὴν ΚΔ. Οἱ ἐπιστολὲς τοῦ Παύλου, ἰδιαίτερα, εἶναι γεμάτες ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία τοῦ Ἀποστόλου γιὰ τοὺς «ἀγαπητοὺς καὶ ἐπιπόθητους ἀδελφούς» (Φιλ 4,1), ποὺ τοὺς «ἐπιποθεῖ πάντας ἐν σπλάγχνοις Ἰησοῦ Χριστοῦ» (1,8), ἀπό τη χαρὰ νὰ νιώθει, χάρη στὴ μαρτυρία τοῦ Τίτου, «τὴν ἐπιπόθησιν» τῶν Κορινθίων γιὰ ἐκεῖνον (2 Κορ 7,7), βέβαιο καρπὸ τῆς ἐνέργειας τοῦ Θεοῦ (7,11). Μόνο αὐτὴ ἡ ἐπιθυμία εἶναι ἱκανὴ νὰ ἰσοσταθμίσει τὴ βασικὴ ἐπιθυμία τοῦ Παύλου ποὺ εἶναι γιὰ τὸ Χριστὸ καί, πιὸ συγκεκριμένα, γιὰ τὴν κοινωνία μαζί του, «τὴν ἐπιθυμίαν εἰς τὸ ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι» (Φιλ 1,23), «καὶ ἐνδημῆσαι πρὸς τὸν Κύριον» (2 Κορ 5,8). Ἡ κραυγὴ τοῦ «ἀνδρὸς ἐπιθυμιῶν», ἡ κραυγὴ «τοῦ Πνεύματος καὶ τῆς Νύμφης» εἶναι: «Ἔρχου» (Ἀπ 22, 17). Γιατί, ἡ ἐπιθυμία τοῦ νέου ἀνθρώπου, ποὺ βαφτίστηκε στὸ θάνατο καὶ στὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, βρίσκει τὸ ἀποκορύφωμά της στὴν ἐλπίδα γιὰ κοινωνία μὲ τὸ Θεὸ ποὺ διατρέχει ὅλη τὴ Βίβλο.
 

PMG & JG (ΜΣ)

 

Πώς οι Ορθόδοξοι Αρμένιοι έγιναν Μονοφυσίτες – π. Ιερωνύμου Mayilyan

Στο Μηναίο του μηνός Σεπτεμβρίου διαβάζουμε: «Τη Λ΄ του αυτού μηνός μνήμη του αγίου ιερομάρτυρος Γρηγορίου της Μεγάλης Αρμενίας…». Σήμερα δεν υπάρχει η Μεγάλη Αρμενία, η οποία είχε γεωγραφική έκταση άνω των 300.000 m². Η τωρινή Δημοκρατία της Αρμενίας κυριαρχεί μόνο στα 29.800 m² γεωγραφικά εδάφη, τα οποία είναι λιγότερα από το 1/10 της ιστορικής Αρμενίας, χωρίς το Ναγκόρνο (=Ορεινό) Καραμπάχ, στο οποίο θα αναφερθούμε σε μια άλλη ευκαιρία.
Η Μεγάλη Αρμενία, πριν να κατακτηθεί από τους Οθωμανούς, περιε­λάμβανε ένα σημαντικό μέρος των εκτάσεων της Μικράς Ασίας ή σημερινής ανατολικής Τουρκίας με κοινά σύνορα με την Καππαδοκία1, τον Πόντο, την Ασσυρία, την Γεωργία, την Αλβανία του Καυκάσου, την Περσία, την Μικρή Αρμενία και άλλες κατά καιρούς χώρες και εκτείνετο μέχρι την Κασπία θάλασσα. Ενώ η σημερινή Αρμενία περιορίζεται στο Νότιο Καύκασο, σ’ ένα πολύ μικρό κομμάτι της ιστορικής της έκτασης και συνορεύει ανατολικά με την Τουρκία, δυτικά με το Αζερμπαϊτζάν, βόρεια με την Γεωργία και νότια με το Ιράν.
Ούτε λίγο ούτε πολύ, πρόκειται για την δεύτερη κοιτίδα της ανθρωπότη­τας, κατά την Βιβλική διήγηση, αφού μετά τον κατακλυσμό, που επέτρεψε ο Θεός για την αμαρτία του κόσμου, «…εκάθισεν η κιβωτός εν μηνί τω εβδόμω, εβδόμη και εικάδι του μηνός, επί τα όρη τα Αραράτ» (Γεν. 8,4), απ’ όπου και αρχίζει μια νέα ιστορία της ανθρωπότητας. Μέχρι σήμερα υπάρχουν γεωγραφι­κοί τόποι, των οποίων οι ονομασίες άμεσα ή έμμεσα σχετίζονται με τον ίδιο τον Νώε. Όπως π.χ. η πρώτη κατοικία της ευλογημένης οικογέ­νειας ονομάστηκε από τον Νώε Nakhijevan, δηλαδή «πρώτη κατοικία», ή το όνομα της σημερινής πρωτεύουσας της Αρμενίας Yeravan σημαίνει «τόπος εμφανίσεως».
Έτσι, μετά τον κατακλυσμό, ξαναρχίζει η ιστορία των εθνών από τους τρεις γιούς του Νώε, οι οποίοι διασκορπίστηκαν ανά την οικουμένη, κυρίως μετά τον πύργο της Βαβέλ και την σύγχυση των γλωσσών.

Ὅσιος Ἰωάννης Δαμασκηνός - Περὶ ἀγγέλων

Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, Β´ (3) 17. Migne, P.G. 94, 865-73 [ολόκληρο (και μεταφρασμένο) εδώ. Βιογραφία του αγίου εδώ].

Η απόδοση στα νέα ελληνικά ακολουθεί μετά το αρχαίο. Από εδώ.

Αὐτὸς τῶν ἀγγέλων ἐστὶ ποιητὴς καὶ Δημιουργὸς, ἐκ τοῦ μὴ ὄντος

εἰς τὸ εἶναι παραγαγὼν αὐτούς, κατ᾿ οἰκείαν εἰκόνα κτίσας αὐτοὺς

φύσιν ἀσώματον, οἷόν τι πνεῦμα ἤ πῦρ ἄυλον, ὥς φησιν ὁ θεῖος

Δαυίδ· «Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς

λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα», τὸ κοῦφον καὶ διάπυρον καὶ

θερμὸν καὶ τομώτατον καὶ ὀξὺ περὶ τὴν θείαν ἔφεσίν τε καὶ

λειτουργίαν διαγράφων καὶ τὸ ἀνωφερὲς αὐτῶν καὶ πάσης ὑλικῆς

ἐννοίας ἀπηλλαγμένον.

Ἄγγελος τοίνυν ἐστὶν οὐσία νοερά, ἀεικίνητος, αὐτεξούσιος,

ἀσώματος, Θεῷ λειτουργοῦσα, κατὰ χάριν ἐν τῇ φύσει τὸ ἀθάνατον

εἰληφυῖα, ἧς οὐσίας τὸ εἶδος καὶ τὸν ὅρον μόνος ὁ Κτίστης ἐπίσταται.

Ἀσώματος δὲ λέγεται καὶ ἄυλος, ὅσον πρὸς ἡμᾶς· πᾶν γὰρ

συγκρινόμενον πρὸς Θεὸν τὸν μόνον ἀσύγκριτον παχύ τε καὶ ὑλικὸν

εὑρίσκεται· μόνον γὰρ ὄντως ἄυλον τὸ θεῖόν ἐστι καὶ ἀσώματον.

Ἔστι τοίνυν φύσις λογικὴ νοερά τε καὶ αὐτεξούσιος, τρεπτὴ κατὰ

γνώμην, ἤτοι ἐθελότρεπτος· πᾶν γὰρ κτιστὸν καὶ τρεπτόν, μόνον δὲ

τὸ ἄκτιστον ἄτρεπτον. Καί πᾶν λογικὸν αὐτεξούσιον. Ὡς μὲν οὖν

λογικὴ καὶ νοερὰ αὐτεξούσιός ἐστιν· ὡς δὲ κτιστὴ τρεπτή, ἔχουσα

ἐξουσίαν καὶ μένειν καὶ προκόπτειν ἐν τῷ ἀγαθῷ καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον

τρέπεσθαι.

Ἀνεπίδεκτος μετανοίας, ὅτι καὶ ἀσώματος· ὁ γὰρ ἄνθρωπος διὰ τὴν

τοῦ σώματος ἀσθένειαν τῆς μετανοίας ἔτυχεν. Ἀθάνατος οὐ φύσει,

ἀλλὰ χάριτι· πᾶν γὰρ τὸ ἀρξάμενον καὶ τελευτᾷ κατὰ φύσιν. Μόνος

δὲ ὁ Θεὸς ἀεὶ ὤν, μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ τὸ ἀεί· οὐχ ὑπὸ χρόνον γάρ,

ἀλλ᾿ ὑπὲρ χρόνον ὁ τῶν χρόνων ποιητής.

Φῶτα δεύτερα νοερὰ ἐκ τοῦ πρώτου καὶ ἀνάρχου φωτὸς τὸν

φωτισμὸν ἔχοντα, οὐ γλώσσης καὶ ἀκοῆς δεόμενα, ἀλλ᾿ ἄνευ λόγου

προφορικοῦ μεταδιδόντα ἀλλήλοις τὰ ἴδια νοήματα καὶ βουλήματα.

Διὰ τοῦ Λόγου τοίνυν ἐκτίσθησαν πάντες οἱ ἄγγελοι καὶ ὑπὸ τοῦ

Ἁγίου Πνεύματος διὰ τοῦ ἁγιασμοῦ ἐτελειώθησαν, κατ᾿ ἀναλογίαν

τῆς ἀξίας καὶ τῆς τάξεως τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς χάριτος μετέχοντες.

Περιγραπτοί εἰσιν· ὅτε γάρ εἰσιν ἐν τῷ οὐρανῷ, οὔκ εἰσιν ἐν τῇ γῇ,

καὶ εἰς τὴν γῆν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἀποστελλόμενοι οὐκ ἐναπομένουσιν ἐν

τῷ οὐρανῷ. Οὐ περιορίζονται δὲ ὑπὸ τειχῶν καὶ θυρῶν καὶ

κλείθρων καὶ σφραγίδων· ἀόριστοι γάρ εἰσιν. Ἀορίστους δὲ λέγω,

οὐ γάρ, καθό εἰσιν, ἐπιφαίνονται τοῖς ἀξίοις, οἷς ὁ Θεὸς φαίνεσθαι

αὐτοὺς θελήσει, ἀλλ᾿ ἐν μετασχηματισμῷ, καθὼς δύνανται οἱ

ὁρῶντες ὁρᾶν. Ἀόριστον γάρ ἐστι φύσει καὶ κυρίως μόνον τὸ

ἄκτιστον· πᾶν γὰρ κτίσμα ὑπὸ τοῦ κτίσαντος αὐτὸ Θεοῦ ὁρίζεται.

Ἔξωθεν τῆς οὐσίας τὸν ἁγιασμὸν ἐκ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἔχοντες,

διὰ τῆς θείας χάριτος προφητεύοντες, μὴ γάμου χρῄζοντες,

ἐπειδήπερ μή εἰσι θνητοί.

Νόες δὲ ὄντες ἐν νοητοῖς καὶ τόποις εἰσίν, οὐ σωματικῶς

περιγραφόμενοι· οὐ γὰρ σωματικῶς κατὰ φύσιν σχηματίζονται, οὐδὲ

τριχῆ εἰσι διαστατοί, ἀλλὰ τῷ νοητῶς παρεῖναι καὶ ἐνεργεῖν, ἔνθα

ἂν προσταχθῶσι, καὶ μὴ δύνασθαι κατὰ ταὐτὸν ὧδε κἀκεῖσε εἶναι καὶ

ἐνεργεῖν.

Εἴτε ἴσοι κατ᾿ οὐσίαν εἴτε διαφέροντες ἀλλήλων, οὐκ ἴσμεν. Μόνος δὲ

ὁ ποιήσας αὐτοὺς Θεὸς ἐπίσταται, ὁ καὶ τὰ πάντα εἰδώς.

Διαφέροντες δὲ ἀλλήλων τῷ φωτισμῷ καὶ τῇ στάσει, εἴτε πρὸς τὸν

φωτισμὸν τὴν στάσιν ἔχοντες ἢ πρὸς τὴν στάσιν τοῦ φωτισμοῦ

μετέχοντες καὶ ἀλλήλους φωτίζοντες διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς τάξεως ἢ

φύσεως. Δῆλον δέ, ὡς οἱ ὑπερέχοντες τοῖς ὑποβεβηκόσι μεταδιδόασι

τοῦ τε φωτισμοῦ καὶ τῆς γνώσεως.

Ἰσχυροὶ καὶ ἕτοιμοι πρὸς τὴν τοῦ θείου θελήματος ἐκπλήρωσιν καὶ

πανταχοῦ εὐθέως εὑρισκόμενοι, ἔνθα ἂν ἡ θεία κελεύσῃ ἐπίνευσις,

τάχει φύσεως, καὶ φυλάττοντες τά μέρη τῆς γῆς, καὶ ἐθνῶν καὶ

τόπων προϊστάμενοι, καθὼς ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ ἐτάχθησαν, καὶ

τὰ καθ᾿ ἡμᾶς οἰκονομοῦντες καὶ βοηθοῦντες ἡμῖν. Πάντως δὲ ὅτι

κατὰ τὸ θεῖον θέλημά τε καὶ πρόσταγμα ὑπὲρ ἡμᾶς ὄντες ἀεί τε περὶ

Θεὸν ὑπάρχοντες.

Δυσκίνητοι πρὸς τὸ κακὸν ἀλλ᾿ οὐκ ἀκίνητοι, νῦν δὲ καὶ ἀκίνητοι,

οὐ φύσει, ἀλλὰ χάριτι καὶ τῇ τοῦ μόνου ἀγαθοῦ προσεδρείᾳ.

Ὁρῶντες Θεὸν κατὰ τὸ ἐφικτὸν αὐτοῖς καὶ ταύτην τροφὴν ἔχοντες.

Ὑπὲρ ἡμᾶς ὄντες ὡς ἀσώματοι, καὶ παντὸς σωματικοῦ πάθους

ἀπηλλαγμένοι, οὐ μὴν ἀπαθεῖς· μόνον γὰρ τὸ θεῖον ἀπαθές ἐστι.

Μετασχηματίζονται δέ, πρὸς ὅπερ ἂν ὁ Δεσπότης κελεύσῃ Θεός, καὶ

οὕτω τοῖς ἀνθρώποις ἐπιφαίνονται καὶ τὰ θεῖα αὐτοῖς

ἀποκαλύπτουσι μυστήρια.

Ἐν οὐρανῷ διατρίβουσι καὶ ἓν ἔργον ἔχουσιν ὑμνεῖν τὸν Θεὸν καὶ

λειτουργεῖν τῷ θείῳ αὐτοῦ θελήματι. Καθὼς δὲ ὁ ἁγιώτατος καὶ

ἱερώτατος καὶ θεολογικώτατός φησι Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης·

«Πᾶσα ἡ θεολογία, ἤγουν ἡ θεία Γραφὴ, τὰς οὐρανίους οὐσίας ἐννέα

κέκληκε»· ταύτας ὁ θεῖος ἱεροτελεστὴς εἰς τρεῖς ἀφορίζει τριαδικὰς

διακοσμήσεις. «Καὶ πρώτην μὲν εἶναί», φησι, «τὴν περὶ Θεὸν οὖσαν ἀεὶ

καὶ προσεχῶς καὶ ἀμέσως ἡνῶσθαι παραδεδομένην, τὴν τῶν

ἑξαπτερύγων Σεραφὶμ καὶ τῶν πολυομμάτων Χερουβὶμ καὶ τῶν

ἁγιωτάτων Θρόνων, δευτέραν δὲ τὴν τῶν Κυριοτήτων καὶ τῶν

Δυνάμεων καὶ τῶν Ἐξουσιῶν, τρίτην δὲ καὶ τελευταίαν τὴν τῶν

Ἀρχῶν καὶ Ἀρχαγγέλων καὶ Ἀγγέλων».

Τινὲς μὲν οὖν φασιν, ὅτι πρὸ πάσης κτίσεως ἐγένοντο, ὡς ὁ Θεολόγος

λέγει Γρηγόριος· «Πρῶτον μέν ἐννοεῖ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις καὶ

οὐρανίους, καὶ τὸ ἐννόημα ἔργον ἦν». Ἕτεροι δέ, ὅτι μετὰ τὸ γενέσθαι

τὸν πρῶτον οὐρανόν. Ὅτι δὲ πρὸ τῆς τοῦ ἀνθρώπου πλάσεως,

πάντες ὁμολογοῦσιν. Ἐγὼ δὲ τῷ Θεολόγῳ Γρηγορίῳ συντίθεμαι·

ἔπρεπε γὰρ πρῶτον τὴν νοερὰν οὐσίαν κτισθῆναι καὶ οὕτω τὴν

αἰσθητὴν καὶ τότε ἐξ ἀμφοτέρων τὸν ἄνθρωπον.

Ὅσοι δέ φασι τοὺς ἀγγέλους δημιουργοὺς τῆς οἱασδήποτε οὐσίας,

οὗτοι στόμα εἰσὶ τοῦ πατρὸς αὐτῶν, τοῦ Διαβόλου· κτίσμα γὰρ

ὄντες οὔκ εἰσι δημιουργοί. Πάντων δὲ ποιητὴς καὶ προνοητὴς καὶ

συνοχεὺς ὁ Θεός ἐστιν, ὁ μόνος ἄκτιστος, ὁ ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ

Ἅγίῳ Πνεύματι ὑμνούμενός τε καὶ δοξαζόμενος.

ΚΑΙ ΣΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ

Ο ίδιος είναι κτίστης και δημιουργός των αγγέλων, τους οποίους έφερε στην

ύπαρξη από το μηδέν, και τους έκαμε σύμφωνα με τη δική του εικόνα να

είναι ασώματη φύση, σαν κάποιος άνεμο ή άϋλη φωτιά, όπως το λέει ο θείος

Δαβίδ: «Αυτός που κάνει τους αγγέλους ασώματα πνεύματα και τους

λειτουργούς του σαν φλόγα φωτιάς»· έτσι περιγράφει την ευκινησία, τη

φλογερότητα, τη θερμότητα, τη διεισδυτικότητα και την ταχύτητά τους στον

πόθο και τη διακονία του Θεού, καθώς και την προσήλωσή τους προς τα άνω

και την απομάκρυνση από κάθε υλική φροντίδα.

Ο άγγελος, λοιπόν, είναι νοερή ουσία, αεικίνητη, αυτεξούσια, ασώματη, που

διακονεί το Θεό και έλαβε κατά χάριν στη φύση της την αθανασία· τη μορφή

και την κατάσταση αυτής της υπάρξεως μόνον ο δημιουργός της γνωρίζει.

Σε σχέση με μας είναι ασώματη και άϋλη· αλλά, κάθε τι που συγκρίνεται

με τον μόνο ασύγκριτο Θεό είναι παχύ και υλικό· διότι, μόνο το θείο

είναι όντως άϋλο και ασώματο.

Ο άγγελος, λοιπόν, είναι φύση λογική, νοερή και αυτεξούσια, μεταβλητή στην

προαίρεση, δηλαδή στη θέληση· διότι κάθε κτιστό είναι και μεταβλητό, ενώ

μόνο το άκτιστο είναι αμετάβλητο. Κάθε λογικό επίσης είναι και αυτεξούσιο.

(Ο άγγελος), λοιπόν, σαν λογική και νοερή φύση είναι αυτεξούσιος· σαν

κτιστή φύση είναι μεταβλητή, έχοντας τη δυνατότητα και να διατηρείται και

να προοδεύει στο αγαθό αλλά και να πηγαίνει προς το χειρότερο.

(Ο άγγελος) δεν έχει τη δυνατότητα να μετανοήσει, διότι είναι και ασώματος.

Αντίθετα ο άνθρωπος, εξαιτίας της αδυναμίας του σώματός του, μπορεί να

μετανοήσει. Είναι αθάνατος κατά χάριν και όχι από τη φύση του· διότι ό,τι

έχει αρχή έχει και τέλος, σύμφωνα με τους νόμους της φύσεως. Και μόνον ο

Θεός είναι αιώνιος και μάλιστα πέρα από τους αιώνες· διότι ο δημιουργός

του χρόνου δεν εξαρτάται από το χρόνο, αλλά τον υπερβαίνει.

(Οι άγγελοι) είναι δεύτερα νοερά φώτα, τα οποία δέχονται το φωτισμό από το

πρώτο και άναρχο φως· δεν έχουν γλώσσα και ακοή, αλλά μεταδίδουν

μεταξύ τους τις σκέψεις και τις αποφάσεις τους χωρίς προφορικό λόγο.

Ο Λόγος δημιούργησε όλους τους αγγέλους και το Άγιο Πνεύμα με τον

αγιασμό του τους τελειοποίησε· μετέχουν στο φωτισμό και τη χάρη αναλογικά

με την αξία και το τάγμα τους.

Ο χώρος τους περιορίζει· διότι όταν είναι στον ουρανό, δεν βρίσκονται στη

γη· κι όταν ο Θεός τους αποστέλλει στη γη, δεν παραμένουν στον ουρανό.

Βέβαια, τα τείχη, οι πόρτες, οι κλειδαριές και τα λουκέτα δεν τους

περιορίζουν· διότι είναι ακαθόριστοι. Και λέγοντας «ακαθόριστοι», εννοώ,

ότι φανερώνονται στους αξίους, στους οποίους θέλει ο Θεός να εμφανισθούν,

όχι όπως πραγματικά είναι, αλλά με άλλη μορφή, ανάλογα με τη δυνατότητα

που έχουν να τους δουν. Διότι, στην κυριολεξία, μόνο το άκτιστο είναι

ακαθόριστο· ενώ κάθε δημιούργημα έχει τα όριά του, όπως τα όρισε ο Θεός.

Έχουν τον αγιασμό από το Άγιο Πνεύμα, έξω από την ουσία τους·

προφητεύουν με τη θεία χάρη και δεν έχουν ανάγκη από γάμο,

επειδή δεν είναι θνητοί.

Επειδή είναι πνευματικά όντα, ζουν σε τόπους πνευματικούς, χωρίς να

περιορίζονται όπως τα σώματα· διότι δεν παίρνουν το σχήμα του σώματος

σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους, ούτε έχουν τρεις διαστάσεις, αλλά

παρουσιάζονται και ενεργούν πνευματικά, όπου διαταχθούν· δεν μπορούν

βέβαια στο ίδιο χρονικό διάστημα να βρίσκονται και να ενεργούν εδώ κι εκεί.

Δεν γνωρίζουμε εάν οι άγγελοι είναι μεταξύ τους ίσοι στην ουσία ή

διαφέρουν. Το γνωρίζει μόνον ο παντογνώστης Θεός, ο οποίος τους έπλασε.

Διαφέρουν, βέβαια, μεταξύ τους στο φωτισμό και τη θέση· δηλαδή, ή

βρίσκονται σε θέση δεκτική φωτισμού ή μετέχουν στο φωτισμό ανάλογα με

τη θέση τους και φωτίζονται μεταξύ τους εξαιτίας της υπεροχής του τάγματος

ή της φύσεως. Είναι φανερό ότι οι άγγελοι που υπερέχουν μεταδίδουν το

φωτισμό και τη γνώση στους κατώτερους.

Είναι ικανοί και πρόθυμοι στην εκτέλεση του θελήματος του Θεού και, λόγω

της ταχύτητος της φύσεώς τους, βρίσκονται αμέσως παντού, όπου τους

δώσει εντολή ο Θεός. Φυλάγουν τα μέρη της γης, διοικούν έθνη και τόπους,

όπου ο Δημιουργός τους έταξε, και φροντίζουν για τα ανθρώπινα και μας

βοηθούν. Πάντως, είναι ανώτεροι από μας, σύμφωνα με το θέλημα και την

εντολή του Θεού, και βρίσκονται πάντοτε στην υπηρεσία του Θεού.

Είναι δυσκίνητοι προς το κακό, όχι όμως ακίνητοι· τώρα όμως έχουν γίνει και

ακίνητοι (στο κακό), όχι εξαιτίας της φύσεώς τους, αλλά κατά χάριν και με

την προσήλωσή τους στο μόνο αγαθό.

Βλέπουν το Θεό όσο τους επιτρέπεται και έχουν τη θέα του σαν τροφή.

Η ουράνια λειτουργία, εικόνα του μεγάλου αγιογράφου του 16ου αι. Μιχαήλ Δαμασκηνού (από εδώ). Παρά το σφάλμα της απεικόνισης του Θεού Πατέρα με τη μορφή Γέροντα (κλικ εδώ), πρόκειται για μια μεγαλειώδη απεικόνιση του ουράνιου κόσμου με γερές βάσεις και στην ορθόδοξη παράδοση και στην Αγία Γραφή.

Ως ασώματοι είναι ανώτεροι από μας· έχουν απαλλαγεί από κάθε πάθος του

σώματος, αλλά δεν είναι απαθείς· διότι μόνον ο Θεός είναι απαθής.

Αλλάζουν τη μορφή τους, σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου και Θεού, και

έτσι φανερώνονται στους ανθρώπους και τους αποκαλύπτουν τα θεία μυστήρια.

Ζουν στον ουρανό και έχουν ένα έργο, να υμνούν το Θεό και να διακονούν

το θείο του θέλημα. Έτσι το λέει και ο αγιώτατος, ιερώτατος και

θεολογικώτατος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης: «Όλη η θεολογία, δηλαδή

η Αγία Γραφή, έχει ξεχωρίσει τις ουράνιες δυνάμεις σε εννέα τάγματα»·

ο θείος διδάσκαλος τις κατατάσσει αυτές σε τρία τριαδικά συστήματα.

«Πρώτη τριάδα», λέει, «είναι αυτή που είναι πάντοτε γύρω από το Θεό και

είναι έτοιμη να ενωθεί μαζί του αμέσως, δηλαδή η τάξη των εξαπτέρυγων

Σεραφίμ, των πολυόμματων Χερουβίμ και των αγιώτατων Θρόνων·

δεύτερη τριάδα είναι των Κυριοτήτων, των Δυνάμεων και των Εξουσιών·

και τρίτη και τελευταία τριάδα είναι των Αρχών, των Αρχαγγέλων και

των Αγγέλων».

Μερικοί λένε ότι δημιουργήθηκαν πριν απ’ όλη τη δημιουργία, όπως ο άγιος

Γρηγόριος ο Θεολόγος, που λέει: «(Ο Θεός) πρώτα συλλαμβάνει στο νου τις

ουράνιες δυνάμεις των αγγέλων, και η σκέψη του έγινε πράξη». Άλλοι λένε

ότι δημιουργήθηκαν μετά τη δημιουργία του πρώτου ουρανού. Όλοι βέβαια

συμφωνούν ότι έγιναν πριν την πλάση του ανθρώπου. Εγώ συμφωνώ με το

Θεολόγο Γρηγόριο. Διότι έπρεπε πρώτα να δημιουργηθούν οι νοερές ουσίες,

έπειτα τα αισθητά, και στο τέλος και από τα δύο ο άνθρωπος.

Όσοι τέλος ισχυρίζονται ότι οι άγγελοι είναι οι δημιουργοί των διαφόρων

υπάρξεων, αυτοί αποτελούν το στόμα του πατέρα τους, του Διαβόλου· διότι

οι άγγελοι είναι κτίσματα και όχι δημιουργοί. Δημιουργός, προνοητής και

συντηρητής όλων είναι μόνον ο άκτιστος Θεός, ο οποίος υμνείται και

δοξάζεται στο πρόσωπο του Πατέρα, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Νέο ομαδικό σουνέτ στην Κομοτηνή ενώ το Υπουργείο Υγείας δηλώνει πλήρη άγνοια!

Νέο ομαδικό σουνέτ ετοιμάζεται αυτήν την φορά στο τέρμα Αδριανουπόλεως, στον γνωστό ως «Τενεκέ Μαχαλά», ώστε να ικανοποιηθεί το γράμμα του ισλαμικού νόμου που θέλει τα μικρά παιδιά να προχωρούν στο έθιμο της περιτομής. Για το σουνέτ ενδιαφέρθηκαν πολλοί κύκλοι προξενικοί και μη, αλλά δεν έγινε γνωστό τελικά τι θα υπερισχύει απλά ότι έγινε η λίστα με τα ονόματα των παιδιών μετά την σύμφωνη γνώμη των γονιών τους αγοράστηκαν οι στολές από την Τουρκία και κλήθηκαν νοσηλευτές και γιατροί. Για το σουνέτ όμως και την όλη διαδικασία προκειμένου να γίνει στα σπίτια κι όχι σένα χώρο όπως έγινε στο Δροσερό της Ξάνθης, ενδιαφέρθηκε και η Ομοσπονδία τσιγγάνων, ο Αχμέτ Μουφίτ και ο Αχμέτ Φερηδούν, προκειμένου  να αποκλείσουν ξένο δάκτυλο, αφού είναι γνωστό ότι βρίσκονται σε κόντρα με το τουρκικό προξενείο.

Τελικά, το σουνέτ θα γίνει και θα δούμε ποιός θα το υλοποιήσει με τι έξοδα και κονδύλια και ποιος θα πληρώσει και το γλέντι με το γεύμα, που πάντα ακολουθεί αυτές τις εκδηλώσεις. Κάποιοι βρίσκουν έρεισμα σε τέτοιες πληθυσμιακές ομάδες να δείξουν το «ενδιαφέρον τους», την ισχύ τους, αλλά και να αποκτήσουν πρόσβαση καλύπτοντας τα έξοδα που απαιτεί το σουνέτ κάτι που μετά δημιουργεί νέα δεδομένα. 
Στο μεταξύ, δεν ζητήθηκε η συνδρομή ιατρών του νοσοκομείου Ξάνθης, διαβεβαιώνει ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος, απαντώντας εγγράφως σε ερώτηση που είχε υποβληθεί, ύστερα από σχετικά ρεπορτάζ του «Χ» για μαζική διαδικασία περιτομής σε θρησκευτική τελετή σε οικισμό της Ξάνθης. Την ερώτηση είχε υποβάλει ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Κυριάκος Βελόπουλος, ο οποίος ζητούσε να ενημερωθεί, αν έχει λάβει γνώση το υπουργείο για τη διοργάνωση, από το τουρκικό προξενείο, μαζικών περιτομών σε παιδάκια από πέντε ετών στον οικισμό Δροσερό. Ο βουλευτής επικαλούνταν δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία, για την τελετή αφίχθη τουρκική νοσηλευτική ομάδα.

“Η περιτομή είναι ιατρική πράξη που γίνεται σε χειρουργείο από ειδικευμένο Ουρολόγο, παρουσία Αναισθησιολόγου και από ιατρούς που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του οικείου και μόνον Ιατρικού Συλλόγου”, υπογραμμίζει στην απάντησή του ο κ. Λοβέρδος, για την διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται. Αναφέρει, επίσης, ότι ο Ιατρικός Σύλλογος Ξάνθης δεν γνωρίζει, ούτε τον ακριβή χώρο τέλεσης, ούτε άλλες λεπτομέρειες, σχετικά με τον τρόπο που έλαβε χώρα η μαζική περιτομή, παρά μόνον όσες πληροφορίες διέρρευσαν από τον τοπικό Τύπο.

Αντιστοίχως, και σε ότι αφορά το υπουργείο Υγείας, ο κ. Λοβέρδος ενημερώνει τον κ. Βελόπουλο, ότι δεν περιήλθε στις υπηρεσίες καμία καταγγελία ή ενημέρωση σχετικά με το θέμα, ενώ η διοίκηση του νοσοκομείου Ξάνθης ενημερώθηκε από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της Θράκης.

( Χρόνος-Μελαχροινή Μαρτίδου) 

Ιστορικά και Εθνικά ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ οι δηλώσεις του ΥΠΕΘΑ κου Μπεγλίτη

"ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ;...ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ";

Αυτός είναι ο ελληνόφωνος Υπουργός Εθνικής Άμυνας, ο εντεταλμένος για την προάσπιση των τουρκικών συμφερόντων σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ιδού η δήλωση του υποκειμένου για την ύποπτη έκρηξη στη ναυτική βάση της Εθνικής Φρουράς "Αντιστράτηγος Ευάγγελος Φλωράκης" στην Λεμεσό:
"Δεν υπάρχουν Έλληνες μεταξύ των θυμάτων στην Κύπρο"! Και οι Κύπριοι, τι είναι; τσερκεζοι;

Οι εντολές Οδοδείκτες

Μητρ.Μεσογαίας Νικόλαος

Οι εντολές όμως , πέρα από το γεγονός ότι μας ταπεινώνουν, λειτουργούν και ως οδοδείκτες στην πορεία μας. Βλέπει κανείς πολλές φορές στους ορεινούς δρόμους να υπάρχουν στα δεξιά και αριστερά της ασφάλτου, πάσσαλοι με φθορίζουσα ύλη πάνω τους, ώστε να δείχνουν το δρόμο, όταν αυτός καλύπτεται από τα χιόνια. Το ίδιο κάνουν και οι εντολές ∙ μας δείχνουν πού πορευόμαστε.

Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να αναζητήσει κανείς, με τη συμπαράσταση του πνευματικού του, να προσδιορίσει τις εντολές για τις οποίες πρέπει να αγωνιστεί στη ζωή του. Με αυτόν τον τρόπο μαθητεύει συνεχώς στο συγκεκριμένο αγώνα του. Δεν δικαιολογεί εύκολα τον εαυτό του όταν δεν τα καταφέρνει, δεν αδιαφορεί .

Στέκεται με τιμιότητα απέναντι στην αλήθεια. Δεν ψεύδεται, ούτε ξεγελά τον εαυτό του, αλλά κοιτάζει ποιες από αυτές τις εντολές θα εφαρμόσει και σε ποιό βαθμό.

Έτσι, διακρίνει το δρόμο και την πορεία του, και στη συνέχεια ζητάει με την προσευχή του την ενέργεια του θεού και την ευλογία Του, ώστε, αν κάποια από τις εντολές μπορεί να μεταμορφωθεί σε εμπειρία προσωπική, αυτό να γίνει μόνο με τη χάρη του Θεού. Στην πνευματική ζωή, οι αρετές δεν αποτελούν κατάκτηση ή επίτευγμα, αλλά δώρο Θεού και καρπό του Αγίου Πνεύματος. Σε μας ανήκει η συναίνεση και η εμπιστοσύνη στη χάρη Του

Η ομάδα Ρεπούση ξανακτυπά... Απέρριψε η υπουργός Παιδείας το νέο βιβλίο Ιστορίας για τη ΣΤ΄ τάξη του Δημοτικού!

ΕΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟ ΕΙΧΕ ΕΓΚΡΙΝΕΙ

Απέρριψε η υπουργός Παιδείας το νέο βιβλίο Ιστορίας για τη ΣΤ΄ τάξη του Δημοτικού!

Γιατί χαρακτηρίζει διωγμό τη Μικρασιατική Καταστροφή και όχι... συνωστισμό
Η ομάδα Ρεπούση ξανακτυπά...

Όλοι θυμόμαστε το ανεπανάληπτο «Χιλιάδες Έλληνες συνωστίζονται στο λιμάνι προσπαθώντας να μπουν στα πλοία και να φύγουν για την Ελλάδα», που «απέδιδε επί το επιστημονικότερον» τη μεγάλη σφαγή αμάχων Ελλήνων στη Σμύρνη τον Αύγουστο του 1922.

Το 2007, με απόφαση του τότε υπουργού Παιδείας Ευρ. Στυλιανίδη, δόθηκε τέλος στο «περίφημο» βιβλίο της Ιστορίας ΣΤ΄ τάξης Δημοτικού της κ. Ρεπούση, ένα βιβλίο που γράφτηκε στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του «Προγράμματος κοινής Ιστορίας», που «εμπνεύσθηκε» το «Κέντρο για τη συμφιλίωση και τη Δημοκρατία στην Κεντρική Ευρώπη» (CDRSEE), με δράση που περιλαμβάνει και την παρέμβαση στον χώρο των βιβλίων της Ιστορίας των σχολείων. Κεντρική επιδίωξη να συντριβεί κάθε αντίσταση κι εμπόδιο στον δρόμο που θα οδηγήσει σε ομογενοποίηση λαών, συστημάτων, ιδεών και θρησκευμάτων.

Και ένα από τα βασικότερα εμπόδια σ’ αυτό είναι η μνήμη. Είναι αυτή για την οποία ο Σεφέρης («Δοκιμές») έγραψε: «Είμαστε ένας λαός με παλικαρίσια ψυχή, που κράτησε τα βαθιά κοιτάσματα της μνήμης του σε καιρούς ακμής και σε αιώνες διωγμών και άδειων λόγων. Τώρα που ο τριγυρινός μας κόσμος μοιάζει να θέλει να μας κάνει τρόφιμους ενός οικουμενικού πανδοχείου, θα την απαρνηθούμε άραγε αυτή τη μνήμη; Θα το παραδεχτούμε τάχα να γίνουμε απόκληροι;»

Τον επόμενο χρόνο, 2008, ανατέθηκε η συγγραφή νέου βιβλίου Ιστορίας για τους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού σε ομάδα ιστορικών υπό τον καθηγητή Νεώτερης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γιάννη Κολιόπουλο, στην οποία συμμετείχαν ο καθηγητής επίσης νεώτερης Ιστορίας Ιάκωβος Μιχαηλίδης, ο φιλόλογος Χαράλαμπος Μηνάογλου και ο σχολικός σύμβουλος Αθανάσιος Καλλιανιώτης. Το βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού ήταν έτοιμο –ακόμα και στην ηλεκτρονική του μορφή– ήδη από τις αρχές του 2010 και παραδόθηκε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (Π.Ι.) προς κρίση.

Έπειτα από πολλές παρατηρήσεις από τους κριτές, τις οποίες οι συγγραφείς αποδέχθηκαν και ενσωμάτωσαν στο βιβλίο ώστε το τελικό κείμενο να συμφωνεί απόλυτα με την αντιληπτική ικανότητα των μαθητών, το Ινστιτούτο ενέκρινε το περιεχόμενο και εισηγήθηκε στην υπουργό Παιδείας την εκτύπωση και διανομή του στα σχολεία.

Μέσα από αυτό το βιβλίο η συγγραφική ομάδα επιδιώκει να «προωθήσει την εθνική συνείδηση χωρίς μισαλλοδοξία» και μάλιστα την ώρα που οι από ανατολή γείτονές μας επιδίδονται σε κατάφωρες παραβιάσεις του εθνικού μας χώρου και με κάθε τρόπο επιδεικνύουν την περιφρόνηση και την εχθρότητα που αισθάνονται για μας, ενώ οι Σκοπιανοί ετοιμάζονται για τη νέα «Αλεξάνδρεια».

Επιπλέον, στο νέο βιβλίο η Επανάσταση του 1821 είναι η «Μεγάλη Επανάσταση» και, σε αντίθεση με το σύγγραμμα της κ. Ρεπούση, αναφέρει το ιστορικό δεδομένο ότι οι Έλληνες υπέφεραν κυρίως τους πρώτους αιώνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενώ γίνονται εκτενείς αναφορές στους Δασκάλους του Γένους, στους αγώνες των Σουλιωτών, στους ήρωες του 1821, στον Παύλο Μελά και στον Μακεδονικό Αγώνα.

Όσον αφορά την επίμαχη φράση για τη Μικρασιατική Καταστροφή, το νέο σχολικό εγχειρίδιο χαρακτηρίζει «διωγμό» τα όσα συνέβησαν στο λιμάνι της Σμύρνης το 1922.

Όλα, όμως, αυτά, φαίνεται ότι είναι «ασυγχώρητα λάθη» για την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, η οποία και αποφάσισε, μετά μάλιστα και από εισήγηση της συμβούλου της υπουργού κ. Ελένης Μπούντα, δασκάλας, τη μη εκτύπωση του βιβλίου (!), ρίχνοντας στο καλάθι τη σχετική πρόταση του Π.Ι., το οποίο και κατάργησε στην ουσία η υπουργός τον περασμένο Μάιο, «αναβαθμίζοντάς το» σε Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (θέμα για το οποίο έχουμε ασχοληθεί αναλυτικά σε προηγούμενα φύλλα μας).

Πιθανότατα η απόρριψη του βιβλίου κινείται στο πλαίσιο των επιδιώξεων ξένων κέντρων για την υποβάθμιση και «αλλοτρίωση» του μαθήματος της Ιστορίας που μοιραία θα οδηγήσει σε ιστορικό αναλφαβητισμό.

Το κεντρικό ερώτημα είναι: «Θα το παραδεχτούμε τάχα να γίνουμε απόκληροι»;
Ας ελπίσουμε η κ. υπουργός να ξαναδεί ψυχραιμότερα το θέμα, όπως το απαιτούν οι κρίσιμες στιγμές που όλοι βιώνουμε. Έργο του διορατικού πολιτικού είναι να διαβάζει σωστά τα μηνύματα των καιρών.

"Παρόν, 10/07/2011"

Κύπρος – Μια άξια μάνα για δυο άξια παλληκάρια

Όταν έμαθα πως πεθάνανε τα μωρά μου, είδα Την Παναγία μπροστά από τον Σταυρό να κλαίει"

"Τα παιδιά μου με ρώτησαν γιατί πρέπει να πάνε στρατό αφού όλοι οι φίλοι τους πήρανε αναστολή. Η απάντηση μου εμένα και του πατέρα τους ήταν:μέσα από τόσους μόχθους και τόσους πόνους καταφέραμε να σας μεγαλώσουμε. Τώρα εγώ δεν υπογράφω να σας δηλώσω τρελούς! Θα υπηρετήσετε την πατρίδα."

"Τι θα μας δώσουνε οι πολιτικοί τώρα για παρηγοριά; Μια σημαία; Ε τότε εγώ νιώθω περήφανη που θα πάρω 2....."

onlycyprus -Άπαντα Ορθοδοξίας.

ΝΑ ΤΙΜΩΡΗΘΟΥΝ ΟΙ ΕΝΟΧΟΙ