Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν· μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσωσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν, καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς.

Σάββατο, Δεκεμβρίου 17, 2011

Κυριακή πρὸ Χριστουγέννων. Κατηγορῶ τοὺς Χριστιανούς. (†) ἐπίσκοπος Γεώργιος Παυλίδης Μητροπολίτης Νικαίας




Κυριακή πρὸ Χριστουγέννων
(Ματθ. α΄ 1-25)

Κατηγορῶ τοὺς Χριστιανούς (σελ.279-284)
«Καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα
αὐτοῦ Ἐμμανουήλ, ὅ ἐστι
μεθερμηνευόμενον
μεθ’ ὑμῶν ὁ Θεὸς».

Ὀκτακόσια ὁλόκληρα χρόνια ἐνωρίτερον, ἀγαπητὲ ἀναγνῶστα, εἶχεν ἴδει ὁ προφήτης Ἡσαΐας, μὲ τὸ θεοφώτιστο μάτι του, τὴν ὡραίαν καὶ μυσταγωγικὴν σκηνὴν τῆς Γεννήσεως τοῦ ἀναμενομένου Λυτρωτοῦ.

Ἡ ματιά του προσέπεσεν ἔκθαμβος εἰς τὴν ἀκτινοβολοῦσαν προσωπικότητα τῆς Παρθένου καὶ Μητρός. Ἐστάθη μὲ δέος ἐμπρὸς εἰς τὸ μέγα μυστήριον τῆς θείας Σαρκώσεως. Καὶ μέσα εἰς αὐτὴν τὴν ἀτμόσφαιραν τοῦ μεγαλείου καὶ τῆς ταπεινώσεως, εἶδε νὰ ἑνώνεται ὁ οὐρανὸς μέ τὴν γῆν, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ἐμμανούηλ, πού σημαίνει «μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός».

Αἰῶνας ἔπειτα ἐξεπληροῦντο, μὲ καταπληκτικὴν ἀκρίβειαν, ὅλαι αὐταὶ αἱ προφητεῖαι. Καὶ ἐδονήθη ἡ ἀτμοσφαιρα ἀπὸ τὰ χαρμόσυνα ἀγγελικὰ μηνύματα καὶ τοὺς ὕμνους. Καὶ ἐπλημμύρισεν ἡ Φάτνη ἀπὸ φῶς. Καὶ ἔσκυψαν εὐλαβικὰ οἱ βοσκοὶ μπροστὰ στὸ θεῖον Βρέφος.
Καὶ ἦλθαν ἀργότερα οἱ ἐπίσημοι καὶ σοφοὶ τῆς Ἀνατολῆς, διὰ νὰ προσκυνήσουν τὸν Βασιλέα τοῦ κόσμου. Τί σωτήρια καὶ ἀνερμήνευτα γεγονότα εἶδεν, ἀλήθεια, ὁ κόσμος!
Καὶ 2000 τώρα χρόνια ἀντικρύζουν οἱ ἄνθρωποι τὴν ἴδια σκηνήν. Θὰ τὴν ἴδωμεν πάλιν μετ’ ὁλίγας ἡμέρας.

Ἀλλοίμονον, ὅμως! Ἡ θεία μορφὴ του Βρέφους θὰ εἶναι καὶ ἐφέτος περίλυπος. Πικρὸν μειδίαμα θὰ επανθῇ εἰς τὰ θεϊκά Του χείλη. Καὶ μέσα ἐκεῖ ἀπὸ τὴν Φάτνην θὰ ἀκούσῃ ἀμείλικτον καὶ ἀδυσώπητον τὸ «Κατηγορῶ», ποὺ διατυπώνει ὁ Κύριος ἐναντίον τῶν χριστιανῶν. Εἶναι ἀνάγκη, ἀγαπητοί, νὰ τὸ ἀκούσωμεν. Ἴσως διὰ μερικοὺς γίνῃ ἀφορμὴ ἀφυπνίσεως.

1. Κ α τ η γ ο ρ ῶ τ ο ὺ ς Χ ρ ι σ τ ι α ν ο ύ ς:

Διότι-λέγει ὁ Κύριος- οἱ περισσότεροι ἐδημιουργήσατε ἕνα Χριστιανισμὸν χωρὶς ψυχήν. Ἡ θρησκεία μου εἶναι θρησκεία γεμάτη ἀπὸ οὐσίαν καὶ ζωή. Ἔτσι τὴν ἐδίδαξα. Ἔτσι τὴν διεφύλαξεν ἡ Ἐκκλησία μου. Καὶ σεῖς τὴν περιωρίσατε μέσα εἰς ξηροὺς καὶ νεκροὺς τύπους.
Τηρεῖτε μερικὰς ἀπὸ τὰς ἐξωτερικὰς διατάξεις, καὶ ἡ ψυχὴ τῶν περισσοτέρων εἶναι οὐσιατικὰ στεῖρα. Ποῦ εἶναι ἡ εὐγένεια τοῦ ἤθους; Ποῦ εἶναι ἡ ἀνωτερότης τῶν αἰσθημάτων; Ποῦ εἶναι ἡ ἐξύψωσις τῶν συνειδήσεων; Ποῦ εἶναι τὸ ἄρωμα τῆς ἁγνότητος; Ποῦ εἶναι οἱ δημιουργικοὶ χυμοὶ τῶν καρδιῶν σας;
Γιατὶ ἐβγάλατε ἀπὸ τὴν θρησκείαν μου τὸ πνεῦμα τῆς θυσίας, τῆς εἰλικρινείας, τῆς τιμιότητος, τῆς δικαιοσύνης καὶ καθιερώσατε ὡς γραμμὴν εἰς τὴν ζωήν σας τὴν ἀπάτην, τὴν κακοήθη συκοφαντίαν, τὴν κακότητα, τὴν ἀδικίαν, τὴν ἁρπαγήν, τὴν καταπάτησιν τῶν ἠθικῶν ἀρχῶν; 2000 χρόνια δὲν ἔφθασαν, διὰ νὰ ἀφυπνίσουν τὰς συνειδήσεις σας, νὰ λεπτύνουν τὰς χορδὰς τῶν καρδιῶν σας, νὰ ἀνάψουν μέσα σας πνευματικὲς λαμπάδες, νὰ ἀνοίξουν νέας λεωφόρους ζωῆ καὶ ἀρετῆς;
Καὶ ἐκάματε σήμερον ἕνα Χριστιανισμὸν χωρὶς σπονδυλικὴν στήλην, χωρὶς τὸ πύρωμα καὶ τὴν φλόγα, ποὺ ἀναπηδᾷ ἀπὸ τὴν Φάτνην καὶ τὸν αἱματωμένον Σταυρόν. Ἀπεδείχθητε μικρόψυχοι, ἀναιμικοί. Σᾶς κατηγορῶ!

2. Κ α τ η γ ο ρ ῶ τ ο ὺ ς Χ ρ ι σ τ ι α ν ο ύ ς:

Διότι-συνεχίζει ὁ Χριστός-ἐλησμονήσατε, ὅτι γνώρισμα τῆς πίστεώς μου καὶ τῶν ὁπαδῶν μου εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ ἔμπρακτος ἐκδήλωσις στοργῆς. Γιατί δὲν προσέχετε τί ἔκαμα ἐγὼ εἰς τὴν ζωήν μου: «Διῆλθεν εὐεργετῶν» (Πραξ. 10,38).
Αὐτὸ δὲν ἐγράφη δι’ Ἐμέ; Ἔδωσα εἰς τὸν τυφλὸν τὸ φῶς, εἰς τὴν συγκύπτουσαν τὴν ἴασιν, εἰς τὸν υἱὸν τῆς χήρας τῆς Ναΐν τὴν ἀνάστασιν, εἰς τοὺς λεπροὺς τὴν θεραπείαν, εἰς τὴν Σαμαρείτιδα τὴν ἀλήθειαν, εἰς τὴν ἁμαρτωλὴν γυναῖκα τὴν σωτηρίαν. Ἀκόμη καὶ τοὺς ἐχθρούς μου τοὺς συνεχώρησα. Καὶ διὰ νὰ ὁλοκληρώσω τὴν ἀγάπην μου, ἐπεσφράγισα τὰ πάντα μὲ τὴν προσφορὰν τοῦ Αἵματός μου.
Αὑτὸς εἶναι ὁ Χριστιανισμός μου. Ἀγάπη καὶ ἐνδιαφέρον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε μεγάλα πράγματα; Ἔστω.
Τὸ χέρι, ποὺ ἁπλώνεται νὰ ἐγκληματίσῃ, δὲν ἠμπορεῖς νὰ τὸ σταματήσῃς; Τὴν σπίθα, ποὺ εἶναι ἕτοιμη νὰ μεταδώσῃ πυρκαϊάν, δὲν ἠμπορεῖς νὰ τὴν σβήσῃς; Εἶναι τόσον ἁπλό! Τὴν τρύπαν, ποὺ ἄνοιξε ξαφνικὰ στὸ πλοῖο, καὶ κινδυνεύει νὰ γεμίσῃ ἀπὸ νερὸ καὶ νὰ τὸ καταποντίσῃ μέσα στὸν ἀφρισμένο ὠκεανόν, δὲν ἠμπορεῖς νὰ τὴν κλείσῃς; Εἶναι τόσο εὔκολο !
Γιατί ἐστέρεψε στὴν καρδιά σας τὸ νερὸ τῆς καλωσύνης; Εἶναι τόσο φυσικὸ κανεὶς νὰ ἀγαπᾷ ! Εἶναι τόσον ὡραῖο ! Ὅταν δίνῃς ἕνα στοργικὸ χάδι στὸν πονεμένον ἀδελφό, ἕνα νεράκι δροσερὸ στὸν ἱδρωμένο ὁδοιπόρο, λίγο φαγητὸ στὸν πεινασμένο ἀδελφό, τὴν στοργικὴν σου ὑποστήριξι στὸν κατατρεγμένο, πρῶτος ἐσὺ ἱκανοποιεῖσαι, διότι χαίρεσαι καὶ κάνεις νὰ χαίρωνται καὶ οἱ ἄλλοι.
Ἡ χαρὰ εἶναι τὸ γιγάντειο μυστικὸ τοῦ Χριστιανισμοῦ. Καὶ ἡ ἀγάπη εἶναι ἡ τροφή της. Πῶς λοιπόν, καὶ γιατὶ ἐγίνατε οἱ ἄνθρωποι τόσον σκληροί;
Καὶ πῶς θὰ ἑορτάσετε τὶς μεγάλες ἡμέρες τοῦ ἐρχομοῦ μου μὲ μιὰ στεῖρα καὶ ἄγονη ψυχή; Πῶς θὰ κοινωνήσετε καὶ κατόπιν θὰ μείνετε ἥσυχοι, ὅτι ἐκάματε τὸ χρέος σας, ὅταν τόσοι κοντά σας καὶ γύρω σας πονεμένοι, συκοφαντημένοι, ἀδικημένοι, πτωχοί, θὰ θρηνοῦν καὶ θὰ κλαῖνε; Πῶς; Ἔχουν καὶ οἱ ἀπελπισμένοι τὸ δικαίωμα νὰ ζήσουν, ὅπως ἐσεῖς. Σπαταλᾶτε τὰ χρήματά σας εἰς τὴν πολυτέλειαν, ὥστε νὰ ἐφαρμόζεται τὸ: «ὅς μὲν πεινᾷ, ὅς δὲ μεθύει»(Α΄Κορινθ. 11,21). Λησμονεῖτε, ὅτι κάθε τί ποὺ πηγαίνει χαμένο εἶναι στὴν πραγματικότητα κλεμμένο καὶ θὰ ζητήσω κάποτε λόγον;

Πῶς ἐλησμονήσατε, ὅτι ἡ ἀγάπη αὐτὴ ὑπαγορεύει γενικώτερα καθήκοντα; Ὅποιος ἀγαπᾷ εἶναι ἀνεκτικός, συγχωρετικός, ἐπιεικής, ἀνταποδίδει καλὸν ἀντὶ κακοῦ. Δὲν ἀντέχει ἡ ψυχή του νὰ ἀκούῃ σπαρακτικὲς κραυγές, νὰ βλέπῃ ὡκεανοὺς δακρύων. Ἐψύγη, ὅμως, αὐτὴ ἡ ἀγάπη. Ποῦ εἶναι, συνεχίζει ὁ Χριστὸς, αἱ γενναῖαι χειρονομίαι τῶν παλαιῶν εὐεργετῶν ποὺ προσέφεραν τὰ πάντα εἰς τὸν βωμὸν τοῦ καλοῦ;

Ποῦ εἶναι τὰ νέα ἰδρύματα εὐποιΐας. Ποῦ εἶναι οἱ νέοι κρουνοί τῆς θυσίας; Τί νὰ τὰ κάμω τὰς ἀψύχους μακρὰς προσευχάς σας; Τὶ νὰ κάμω τὰς τυπικὰς νηστείας σας; «Ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν» (Ματθ. θ΄13). Πῶς ἐλησμονήσατε τὴν βεβαίωσιν τοῦ Ἀποστόλου μου: «Ἡ ἀγάπη πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει· ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει» (Α΄Κορινθ. ιγ΄ 7-8). Σᾶς κατηγορῶ.
Ἀδελφοί, πέλεκυς, τοῦ Θεοῦ ἡ φωνή....
-Μήπως, Κύριε, πταίομεν καὶ εἰς ἄλλα;

3. Κ α τ η γ ο ρ ῶ τ ο ὺ ς Χ ρ ι σ τ ι α ν ο ύ ς:

Διότι ὑπεβιβάσατε ὅλας τὰς ἠθικὰς ἀξίας, διότι ἀφήσατε νὰ ἐμπαίζεται ἡ ὀρθὴ χριστιανικὴ πίστις ἀπὸ τοὺς ἀπίστους καὶ ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς, τοὺς διαστερβλωτὰς τῆς ἀληθείας· διότι ἀνέχεσθε νὰ καθυβρίζεται τὸ ὄνομά μου, νὰ καυχησιολογῇ ἡ κακοήθεια, νὰ καταπατῆται ἡ ἀλήθεια, ἡ ὑποκρισία νὰ ἀσχημονῇ, χωρὶς συστολὴν.
Διότι δὲν ἀντιδρᾶτε εἰς τὴν ἠθικὴν ἔκλυσιν, ποὺ φθείρει τὰς ἀρχὰς τοῦ ἐναρέτου βίου. Σᾶς κατηγορῶ, διότι τὸ εὐγενικὸ φυτώριον, τὴν δεξαμενὴν τῆς κοινωνικῆς ὑγείας καὶ εὐτυχίας, τὸ ἁγιώτατον Μυστήριον, τὸν Γάμον, τὸν μεταβάλατε εἰς ἐμπορικὴν συναλλαγήν, ἤ εἰς μέσον ἱκανοποιήσεως μόνον ταπεινῶν ἐνστίκτων.
Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ παραβιάζετε ἀτιμωρητὶ νόμους, τοὺς ὁποίους ἔθεσα Ἐγὼ διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ κοινωνικοῦ ὀργανισμοῦ; Ἠθέλησα ν’ ἀποβῇ ἡ οἰκογένεια θεῖον θερμοκήπιον, ὅπου θὰ διαφυλάττωνται τὰ λεπτότα φυτὰ τῆς ζωῆς, τὰ παιδιὰ, καὶ θὰ προστατεύωνται ἀπὸ τὴν παγωνιὰ τῆς ἁμαρτίας.
Ἐζήτησα νὰ γίνῃ ἡ οἰκογένεια τὸ νησὶ τῆς ἐλπίδος καὶ ὁ βράχος τῆς ἀσφαλείας, ὅταν τὰ κύματα τῆς ζωῆς ἀπειλοῦν τὸν ἄνθρωπον. Καὶ σεῖς τὴν ἐκάματε τόπον, ὅπου φυτρώνουν ἀγκάθια ὀδυνηρὰ καὶ πικρότατα βότανα.
Ἔγινε καλάμι, ποὺ λυγίζει καὶ σπάζει μὲ τὴν πρώτην πνοὴν τοῦ ἀνέμου τῆς περιπετειώδους ζωῆς. Καὶ εἶναι σήμερα πολλὰ τέτοια καλάμια, σπασμένα στὸ χῶμα, ἐνῷ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ εἶναι πανήψηλα κυπαρίσσια, ὀρθά, μεγαλόπρεπα, ἀκλόνητα στοῦ ἀνέμου τὴ βιαία πνοή.
Οἱ σύζυγοι, ποὺ ἠθέλησαν νὰ εἶναι μιὰ ψυχὴ καὶ μιὰ καρδιὰ, ἑνώνονται χωρὶς τὸ ἰδικόν μου πνεῦμα. Φθαρτὰ καὶ ἐφήμερα καὶ συχνὰ ἁμαρτωλὰ τὰ ἐλατήρια τοῦ δεσμοῦ των εἰς τὸν γάμον. Καὶ ἔτσι, ὅταν περάσουν οἱ χαρούμενες ἡμέρες, καὶ σβήσουν οἱ ἐντυπώσεις οἱ πρῶτες, ἀρχίζουν τὰ δράματα, ποὺ τελικὰ διαλύουν τὴν οἰκογένειαν.
Καὶ μένουν κατόπιν στὴν θέσιν τους θλιβερὰ ἀπομεινάρια μιᾶς ζωῆς, ποὺ σὰν τὸ ἄνθος ἐκόπηκε, πρὶν ἀκόμη προφθάσῃ ν’ ἀνοίξῃ στὸν πασίχαρο ἥλιο τὰ πανώρια του πέταλα. Καὶ τὰ παιδιά, πού μεγαλώνουν σὲ τέτοια σπίτια, ὅσα, φυσικὰ, δὲν διαλύονται, ἀναπτύσονται χωρὶς πίστιν, χωρὶς ἰδανικά. Γονεῖς !
Γιατὶ τὰ παιδιὰ, τὴν ἀτίμητη αὐτὴ δωρεὰ, ποὺ σᾶς ἔδωσα, τὰ ἀφήνετε χωρὶς τὸ ἰδικὸν μου ἀνέσπερο φῶς; Πῶς θὰ προχωρήσουν κατόποπιν στὴν ζωή, χωρὶς τὰ ἐφόδια, χωρὶς τὴν πυξίδα; Θὰ χαθοῦν, τὰ δυστυχῆ, στὰ φαράγγια· θὰ τὰ ρουφήξῃ τὸ ἀπαίσιο τῆς ἁμαρτίας κύμα.
Ἔτσι, ποῦ θὰ εὑρεθοῦν αὔριο οἱ ἅγιοι ἱερεῖς, οἱ ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος, οἱ κοινωνικοὶ στυλοβάται, οἱ ἡγήτορες τῶν λαῶν καὶ οἱ ὁδηγοί; Σᾶς κατηγορῶ. Εἶσθε ἔνοχοι ἐμπρός μου διὰ σειρὰν ἀτελείωτον περιπτώσεων καὶ λαθῶν.
Δριμὺ τὸ κατηγορητήριον, ἀδελφέ ! Ἀμείλικτον τὸ μαστίγωμα αὐτοῦ τοῦ «Κατηγορῶ» τοῦ Κυρίου. Καὶ θὰ μᾶς τὸ εἰπῇ πάλιν μετ’ ὁλίγας ἡμέρας ἀπὸ τὴν πτωχικήν Του Φάτνην. Εἴμεθα ὑπόδικοι, οἱ περισσότεροι τοὐλάχιστον.
Ἔπειτα ἀπὸ μίαν ἱστορίαν 2000 χρόνων· ἔπειτα ἀπὸ ἕνα ὁλόφωτον ἀστέρι, ποὺ ἀνέτειλε στὸν πνευματικὸν ὁρίζοντα· ἔπειτα ἀπὸ ἕνα μαρτυρικό Γολγοθᾶ, δὲν δικαιολογούμεθα νὰ εἴμεθα πνευματικῶς ἀνάπηροι. Δὲν δικαιολογούμεθα. Ἄς γίνουν, τοὐλάχιστον, τὰ ἐφετεινὰ Χριστούγεννα νέος ζωῆς εὐλογημένη ἀπαρχή. Νέα ζωή, νέα πορεία. Πορεία, ποὺ θὰ ἔχῃ τέρμα τὴν ἀναφαίρετη χαρὰ καὶ εὐλογία....
Νά δώσῃ ὁ Θεός!

Ἀγαπητέ,

Ἀναφέρει ἡ ἱστορία, ὅτι, ὅταν ὁ Μ. Ἀλέξανδρος ἐξεστράτευσε κατὰ τῆς Ἀσίας καὶ περικύκλωνε τὰς πόλεις, ἐφήρμοζε τὴν ἑξῆς μέθοδον. Εἰς τὴν ἀρχὴν ὕψωνε μίαν λευκὴν σημαίαν. Αὐτὸ ἐσήμαινεν, ὅτι, ἄν παρεδίδοντο οἱ κάτοικοι, θὰ τοὺς ἐχάριζε τὴν ζωὴν καὶ τὰς περιουσίας των.
Ἄν ὅμως σὲ δυὸ ἡμέρες δὲν παρεδίδοντο, τότε ὕψωνε μίαν κόκκινη σημαίαν. Αὐτὸ ἐδήλωνε, ὅτι, ἅν παρεδίδοντο τώρα, θὰ τοὺς ἐχάριζε μὲν τὴν ζωή, ὄχι ὅμως καὶ τὴν περιουσία των. Καὶ ἄν σὲ δυὸ ἄλλες ἡμέρες δὲν ὑπεχώρουν, τότε ὕψωνε μίαν μαύρην σημαίαν. Αὐτὸ ἐσήμαινεν, ὅτι τώρα πλέον ἦσαν τελείως χαμένοι.
Σκέπτομαι, ὅτι στὶς 2000 χρόνια, πρὸ πολλοῦ ὁ Κύριος ὕψωσε τὴν λευκὴν σημαίαν Του. Ἠθέλησε νὰ μᾶς ὑποτάξῃ στὸ θεῖον Του νόμο. Δυστυχῶς, δὲν παρεδόθημεν.
Ἠναγκάσθη δι’ αὐτὸ νὰ ὑψώσῃ τὴν κόκκινη. Καταστροφὲς ἀφάνταστες ἐχτύπησαν τὸν ἄνθρωπον διὰ μέσου τῶν αἰώνων, ἀποτέλεσμα τῶν ἀνθρωπίνων λαθῶν. Περιμένει ὅμως ἀκόμη ὁ Κύριος νὰ γυρίσωμεν κοντά Του. Ἀδελφέ, θὰ εἶναι τρομερὸν νὰ , Τὸν ἀναγκάσωμεν νὰ ὑψώσῃ στὸν ἱστὸ τὴν μαύρην σημαίαν.
Θὰ εἶναι τρομερόν ! Καὶ ἀφοῦ ἠμποροῦμε κοντά Του, στὸ δικὸ Του βασίλειο, νὰ χαροῦμε τὸ φῶς καὶ τὴν εἰρήνη, δὲν εἶναι παραφροσύνη νὰ μένουμε μακρυά Του καὶ νὰ ποτίζωμε μὲ δάκρυ καὶ μὲ αἷμα τῆς ζωῆς μας τὴν πορεία;
Ἀλήθεια, ἀπαντῆστε ἀδελφοί, δὲν εἶναι αὐτὸ παραφροσύνη;

Ἐπισκόπου Γεωργίου Παυλίδου
Μητροπολίτου Νικαίας

Λύχνος τοῖς ποσί μου
Λόγοι εἰς τὰ Εὐαγγέλια τῶν Κυριακῶν
Ἐκδόσεις Β΄
Ἀποστολική διακονία
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

(σελ.279-284)

Έπιμέλεια κειμένου Άναβάσεις - http://anavaseis.blogspot.com

Ο άγιος Σεβαστιανός – 18 Δεκεμβρίου

 


Γεννήθηκε στα Μεδιόλανα της Ιταλίας, το 250 με 256 μ.Χ. Οι γονείς του τον ανέθρεψαν με μεγάλη χριστιανική επιμέλεια. Καθώς ήταν και από γένος διακεκριμένο, είλκυσε την εύνοια του αυτοκράτορα Καρίνου, που γρήγορα τον ανέδειξε σαν στρατιωτικό. Έπειτα, ο Διοκλητιανός τον έκανε αρχηγό του πρώτου συντάγματος των πραιτοριανών. Φιλάνθρωπη ψυχή ο Σεβαστιανός, από τη θέση αυτή πολλές φορές υπήρξε προστάτης των φτωχών και των πασχόντων χριστιανών. Πρόθυμα επίσης, βοηθούσε στις ανάγκες της Ρωμαϊκής Εκκλησίας. Γι’ αυτό και ο πάπας Γάιος του απένειμε τον τίτλο του υπερασπιστή της Εκκλησίας. Όταν όμως άρχισε ο διωγμός κατά των χριστιανών, συνελήφθη μια ομάδα χριστιανών. Ο Σεβαστιανός, προκειμένου να τους εμψυχώσει την ώρα που αυτοί δικάζονταν, προς γενική κατάπληξη όλων δήλωσε ότι είναι χριστιανός. Ο Διοκλητιανός διέταξε το θάνατό του. Και ο Σεβαστιανός δεν άργησε να πέσει κάτω, τρυπημένος στο στήθος από βέλος. Το σώμα του παρέλαβε κάποια ευσεβής χήρα, η Λουκίνα. Διαπίστωσε όμως, ότι ανέπνεε ακόμα.
Αφού τον περιποιήθηκε, μετά από λίγες ήμερες ο Σεβαστιανός ανέκτησε την υγεία του. Αλλά και πάλι επεδίωξε και συνάντησε το Διοκλητιανό και τον ήλεγξε για τη σκληρότητά του. Τότε αυτός διέταξε και τον μαστίγωσαν μέχρι θανάτου. Έτσι, ο Σεβαστιανός έγινε παράδειγμα αγωνιστικότητας για την πίστη “άχρι θανάτου”.

Κυριακή προ της Γεννήσεως του Χριστού

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής πριν από τα Χριστούγεννα, παρμένο από την αρχή του ευαγγελίου του Ματθαίου, περιέχει την κατά σάρκα γενεαλογία του Χριστού και στη συνέχεια την οικονομία του Θεού για την εκ Πνεύματος Αγίου και εκ Παρθένου Μαρίας γέννησή του. Στη σημασία του γεγονότος αυτού για τον κάθε άνθρωπο ας στρέψουμε για λίγο την προσοχή μας. ,

Μέσα σε ατμόσφαιρα χαράς και αγαλλιάσεως πανηγυρίζει η Εκκλησία μας κάθε χρόνο τη Γέννηση του Χριστού και ψάλλει ωραίους ύμνους προς τον ενανθρωπήσαντα και αναπλάσαντα τη φθαρμένη ανθρώπινη φύση Θεό. Η ορθόδοξη υμνογραφία και η θεολογία εξαίρουν τη μεγάλη ανθρωπολογική σημασία της θείας ενσαρκώσεως: από την απελπιστική φθορά και από το χάος του καταστροφικού μίσους σώζει τον άνθρωπο η αγάπη του Θεού που παίρνει σάρκα και οστά μέσα στην ιστορία με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού· κι’ όχι μόνο τον λυτρώνει από τη σίγουρη καταστροφή, αλλά και τον οδηγεί στο «αρχαίον κάλ­λος», τον θεώνει, κατά την γνωστή πατερική ορολογία.

Αυτό που δεν θα μπορούσε ποτέ να πετύχει ο άνθρωπος ένεκα της υποδουλώσεώς του στη δαιμονική

δύναμη της φθοράς και της αμαρτίας, προσφέρεται από

τον γεννηθέντα εκ Πνεύματος αγίου και εκ της Παρθένου Μαρίας. Ακριβώς δε η εκ Πνεύματος αγίου

προέλευση του Σωτήρα δείχνει με τρόπο εύγλωττο ότι

η σωτηρία δεν ήταν δυνατό να προέλθει από τα χαλάσματα και τα συντρίμμια της αναπόφευκτα καταδικασμένης σε θάνατο ανθρωπότητας, αλλά από τον ουρανό, από το Πνεύμα του από την πηγή της ζωής.

Μιλάμε για την σημαντική ανθρωπολογική μεταλλαγή που σημαίνει η Γέννηση του Χριστού σαν νάναι μόνο μια σχετική βέβαια με μας αλλά και ανεξάρτητη από μας αντικειμενική κατάσταση και ξεχνάμε να συσχετίσουμε άμεσα και ζωντανά, δυναμικά και υπαρξιακά ο καθένας ξεχωριστά τον εαυτό του με το σημαντικό γεγονός της Γεννήσεως. Πρέπει να παραδεχθούμε ότι σ’ αυτή την προσωπική του καθενός παράλειψη οφείλεται η τραγική αντίφαση κατά την οποία, ενώ ο Χριστός γεννήθηκε για να σώσει τον άνθρωπο από τη φθορά της αμαρτίας και του θανάτου, οι άνθρωποι καθημερινά φθείρονται, καταστρέφονται και καταστρέφουν τους άλλους· ενώ οι άγγελοι ψάλλουν το χαρμόσυνο μήνυμα ότι «ετέχθη Σωτήρ» και ήλθε «επί γης ειρήνη» (Λουκ. 2, 11·14), παράλληλα τα μέσα επικοινωνίας και ενημερώσεως μας μεταφέρουν θλιβερές ειδήσεις πολέμων και καταστροφών.

Η Γέννηση του Χριστού αποκτά νόημα σαν υπαρξιακό γεγονός του κάθε ανθρώπου στην ιδιαιτερότητα και μοναδικότητά του, στο προσωπικό πρόβλημα και την αγωνία του, στο φόβο του για τον αφανισμό και στην ελπίδα του για τη ζωή. Όσο ο «ήλιος της δικαιοσύνης» δεν ανατέλλει μέσα στη ψυχή του κάθε ανθρώπου, άδικα αυτός περιμένει το φωτισμό της ανθρωπότητας στη γενικότητά της· όσο η σωτηρία δε γίνεται γεγονός προσωπικό του, αδικαιολόγητη θάναι η απορία και διαμαρτυρία για τη γενική επικράτηση του μίσους, του εγκλήματος, του πολέμου· κι’ όσο η Γέννηση του Χριστού μένει απλώς ένα σημαντικό πλην όμως μακρινό ιστορικό γεγονός ή μια συγκινητική μόνο γιορτή της Εκκλησίας και δεν συντελείται μέσα στον κάθε άνθρωπο, μάταια θα αναζητούμε τις εμφανείς συνέπειες της.

Ο Θεός της αγάπης και της ειρήνης ενσαρκώνεται μέσα στην ιστορία τέμνοντάς την αποφασιστικά σαν φωτεινό ορόσημο σε προχριστιανικό σκότος και σε χριστιανικό φως, σε προχριστιανικό μίσος και σε χριστιανική αγάπη, σε προχριστιανική ατμόσφαιρα οσμής θανάτου και σε χριστιανική ελπίδα αναστάσεως. Αν η ζωή των ανθρώπων σήμερα έχει τα παραπάνω προχριστιανικά χαρακτηριστικά, η αιτία δεν βρίσκεται έξω από τον εαυτό τους. Η Γέννηση του Χριστού δεν σημαίνει αναγκαστική επικράτηση της αγάπης και της ειρήνης, άλλ’ αποτελεί αφετηρία διαλόγου, δυνατότητα αλλαγής του άνθρωπου σε τρόπο ώστε, αν ακούσει και ενστερνισθεί το θείο μήνυμα, να μεταβληθεί ριζικά: να παύσει να βλέπει τον συνάνθρωπό του σαν εχθρό έναντι του οποίου αμύνεται συνεχώς και μάλιστα πολλές φορές επιτιθέμενος για να εξασφαλίσει περισσότερο την οντότητά του, αλλά να τον βλέπει σαν αδελφό για τον οποίο επίσης γεννήθηκε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε ο Υιός του Θεού.

Πολλοί ξένοι θεολόγο: χαρακτηρίζουν την Ορθόδοξη Εκκλησία σαν κατ’ εξοχή Εκκλησία της Αναστάσεως. Και είναι σωστό.

Εξίσου σωστό όμως είναι ότι οι Πατέρες και θεολόγοι της Εκκλησίας μας στρέφουν συνεχώς τις σκέψεις τους γύρω από το «μυστήριο» της ενσαρκώσεως που αποτελεί το θεμέλιο και το επίκεντρο της θεολογίας τους, που συνιστά την προϋπόθεση της σωτηρίας των ανθρώπων, που σημαίνει την αλλαγή και ανακαίνιση των πάντων.

Πέρα όμως από τις χρήσιμες ασφαλώς θεολογικές διατυπώσεις για το μυστήριο της σαρκώσεως του Λόγου, πέρα από την αναγνώριση της ανθρωπολογικής σπουδαιότητας και της αναπλαστικής δυνάμεώς της, πέρα και μέσα από την πανηγυρική ατμόσφαιρα των ωραίων εκκλησιαστικών ύμνων, εκείνο που χρειάζεται για τη φανέρωση των συνεπειών της Γεννήσεως του Χριστού είναι το προσωπικό ταπεινό γονάτισμα του καθενός μπροστά στη φάτνη, η απόφαση διαλόγου υπαρξιακού με τον γεννηθέντα και πάντοτε παρόντα μέσα στον κόσμο Σωτήρα.

(Ι.Δ.Καραβιδόπουλου, Καθηγητού Παν/μίου. «Οδός ελπίδας»)

Φώτης Κόντογλου: οἱ ἑλληνικές γιορτές καί τά ἁγνά ἔθιμά μας

 

Τα Χριστούγεννα, τα Φώτα, η Πρωτοχρονιά, κι άλλες γιορτές, για πολλούς ανθρώπους δεν είναι καθόλου γιορτές και χαρούμενες μέρες, αλλά μέρες που φέρνουνε θλίψη και δοκιμασία. Δοκιμάζονται οι ψυχές εκείνων που δεν είναι σε θέση να χαρούνε, σε καιρό που οι άλλοι χαίρουνται. Παρεκτός από τους ανθρώπους που είναι πικραμένοι από τις συμφορές της ζωής, τους χαροκαμένους, τους αρρώστους, οι περισσότερο, πικραμένοι, είναι εκείνοι που τους στενεύει η ανάγκη να γίνουνε τούτες τις χαρμόσυνες μέρες ζητιάνοι, διακονιαρέοι. Πολλοί απ’ αυτούς μπορεί να μη δίνουνε σημασία στη δική τους ευτυχία, μα γίνουνται ζητιάνοι για να δώσουνε τη χαρά στα παιδιά τους και στ’ άλλα πρόσωπα που κρέμουνται απ’ αυτούς. Οι τέτοιοι κρυφοκλαίνε από το παράπονό τους κι’ αυτοί είναι οι πιο μεγάλοι μάρτυρες, που καταπίνουνε την πίκρα τους μέρα νύχτα, σαν το πικροβότανο.

Ίσα-ίσα αυτές τις αγιασμένες μέρες που θα’πρεπε να σμίξουνε πιο κοντά οι άνθρωποι συναμεταξύ τους, «να περιπτυχθώσιν αλλήλους», ίσια ίσια αυτές τις μέρες αποξενώνουνται περισσότερο ο ένας από τον άλλον, χωρίζουνται σε δύο στρατόπεδα ολότελα ξένα τόνα στ’ άλλο, σχεδόν εχθρικά. Από τη μια μεριά είναι οι ευτυχισμένοι οι καλοπερασμένοι, οι καλότυχοι, κι από την άλλη μεριά είναι οι δυστυχισμένοι κι οι παραπεταμένοι. Αναμεσά τους «χάσμα μέγα εστήρικται» κατά τις γιορτές. Κανένα γεφύρι δεν ενώνει τις δυο ακροποταμιές, ενώ τις άλλες μέρες έρχουνται σε περισσότερη συνάφεια. Οι πλούσιοι κι όσοι έχουνε τον τρόπο τους κάνουνε, αλλοίμονο! το παν για να επιδείξουνε τα πλούτη και τα αγαθά τους στους λιμασμένους. Κι’ αυτό γίνεται στ’ όνομα του Χριστού, που γεννήθηκε πάμφτωχος μέσα στο παχνί! Για την γέννηση του φτωχού Χριστού δεν γιορτάζουνε οι φτωχοί σαν και Κείνον, μα γιορτάζουνε οι πλούσιοι, που παίρνουνε για αφορμή την πτώχεια του για να δείξουνε τα πλούτη τους. Μα άραγε, ανάμεσα σε δυστυχισμένους μπορεί να νοιώση κανένας ευτυχισμένον τον εαυτό του;
Μονάχα ένας αναίσθητος μπορεί να νοιώσει τέτοια ευτυχία. Όσο για κείνον που θέλει να επιδείξη στον πεινασμένον και στον στερημένον την ελεεινή του αυτή ευτυχία, αυτός είναι αληθινό κτήνος. Και μ’ όλα ταύτα, υπάρχουνε πολλοί τέτοιοι ανάμεσά μας, στα χρόνια μας, ένω ήτανε σπάνιοι στα παλαιότερα. Είναι κι’ αυτό ένα από τα ωραία που μας έφερε ο μέγας πολιτισμός από τα μεγάλα κέντρα!
Οι γιορτές οι δικές μας σταθήκανε πάντα θρησκευτικές, και γι’ αυτό είχανε κάποιον άλλο χαρακτήρα από τις γιορτές που γιορτάζουνε άλλα έθνη, προπάντων σήμερα, που χωρίς κάποιες αυτοσχεδιασμένες σκηνοθεσίες χωρίς καμμιά σημασία για το πνεύμα του ανθρώπου. Σ’ αυτές τις ψευτογιορτές ξαμολούνται όλα τα βάρβαρα και εγωιστικά πάθη του ανθρώπου, που κυττάζει μονάχα την ευχαρίστηση της σάρκας. Ενώ οι δικές μας γιορτές, επειδή, όπως είπα, έχουνε τη ρίζα τους στη θρησκεία, ήτανε σεμνές, πνευματικές, ώστε να μη σκανδαλίζουνε τους φτωχούς, όσο είναι μπορετό σε σαρκικούς ανθρώπους. Οι πλούσιοι κι οι νοικοκυραίοι αποφεύγανε να πληγώσουνε τους φτωχότερους, και νοιώθανε την ανάγκη να τους ζεστάνουνε και κείνους, στέλνοντας κρυφά στα σπίτια τους διάφορα δώρα, με τρόπο, ώστε να μη τους ταπεινώσουνε, κι έτσι η διαφορά να φαίνεται όσο μπορούσε λιγότερη.

Έτσι μορφωθήκανε τα έμορφα και αγνά έθιμά μας, με ψαλμωδίες που τις λένε ακόμα τα παιδιά στους δρόμους και στα σπίτια, με καμπάνες, με έμορφα αισθήματα, με σεμνές διασκεδάσεις, με εύχροστη συναναστροφή, που δένουνε μεταξύ τους τους ανθρώπους περισσότερο, παρά που τους χωρίζουνε. Μα ο υλισμός κι ο λύκος της αναισθησίας μολεύει σιγά σιγά αυτές τις καλές γιορτές μας, που πολύ έμορφα τις παρομοιάζανε οι αρχαίοι πρόγονοί μας με σταθμούς για να ξεκουραζόμαστε στον μονότονο δρόμο της ζωής μας, λέγοντας: «Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος», που θα πη, «Ζωή δίχως γιορτή, είναι σαν τον μακρύ τον δρόμο τον δρόμο που δεν έχει πανδοχείο να ξεκουραστής».
Κάποιοι μοντερνοποιημένοι κάνουνε τον βαρύ και τον θετικό, τον κύριο που δεν έχει αισθηματολογίες, και λένε πως αυτά είναι αναχρονισμοί κι αδιαφόρετα πράγματα. Αυτοί για μένα είναι ξερίχια ψυχικά, παγωμένες ερημιές, δίχως αγάπη, δίχως χαρά, μα δίχως πόνο. Γιατί χαρά και πόνος είναι δεμένα. Οι τέτοιες ψυχές είναι πάντα νεκρά βουνά του φεγγαριού. Ωστόσο, κάτι τέτοιοι «ορθολογιστές» και «θετικισταί», ξετρελλαίνονται για κάποιες ανόητες ξενόφερτες φέστες και για κάτι μοντέρνα γλέντια που ρεζιλεύουνε τον άνθρωπο, φτάνει που γίνονται κατά το κοσμοπολίτικο μοντέλο που βρίσκεται στα «μεγάλα κέντρα του εξωτερικού». Αυτοί δεν θέλουνε τίποτα από τα δικά μας, που τα λένε όλα «βλάχικα, φτωχικά, ανάξια για ανθρώπους που ξέρουνε τον κόσμο». Τίποτα ελληνικό δεν βρίσκει έλεος στα μάτια αυτών των κουφιοκέφαλων, ακατάδεχτων κι όπως πρέπει κυρίων, που χοτροπηδάνε, ωστόσο, σαν τρελλοί, με τα τσέρκια στο λαιμό, φτάνει που ήρθανε απ’ έξω, από κεί «που ξέρει ο κόσμος να απολαμβάνη τη ζωή»! Τι να πούμε κι εμείς οι άλλοι, τα βλαχάκια, τα φτωχαδάκια, που μας νανούριζε η μάνα μας με τα παραπονετικά τραγούδια της στην κούνια μας, και τώρα δακρύζουμε σαν ακούμε τα τροπάρια και τα κάλαντα, που μας ενώνουνε με τους αγαπημένους μας που περάσανε από τον τόπο μας πριν από μας;
Αδέρφια μου. Φυλάξτε τα ελληνικά συνήθεια μας, γιορτάστε όπως γιορτάζανε οι πατεράδες σας, και μη ξεγιελιώσατε με τα ξένα κι άνοστα πυροτεχνήματα. Οι δικές μας οι γιορτές αδελφώνουν τους ανθρώπους, τους ενώνει η αγάπη του Χριστού. Μην κάνετε επιδείξεις.«Ευφρανθήτε εορτάζοντες». Ακούστε τι λένε τα παιδάκια που λένε τα κάλαντα: «Και βάλετε τα ρούχα σας, εύμορφα ενδυθήτε, στην εκκλησίαν τρέξετε, με προθυμίαν μπήτε, ν’ ακούσετε με προσοχήν όλην την υμνωδίαν, και με πολλήν ευλάβειαν την θείαν λειτουργίαν. Και πάλιν σαν γυρίσετε εις το αρχοντικόν σας, ευθύς τραπέζι στρώσετε, βάλτε το φαγητόν σας. Και τον σταυρόν σας κάνετε, γευθήτε, ευφρανθήτε. Δόστε και κανενός φτωχού «όστις να υστερήται». Αθάνατη ελληνική φυλή! Φτωχή μα αρχοντομαθημένη, βασανισμένη, μα χαρούμενη και καλόκαρδη περισσότερο από τους ευτυχισμένους της γης, που τους μαράζωσε η καλοπέραση.
Ναι, αδερφοί μου Έλληνες, χαίρετε μαζί με κείνους που χαίρουνται και κλαίτε μαζί με κείνους που κλαίνε, και σ’ αυτή μονάχα θα βρήτε ανακούφιση. Δίνετε στους άλλους απ’ ό,τι έχετε. Το παραπάνω απ’ ότι έχει κανένας ανάγκη, το κλέβει από τον άλλον. «Μακάριον το διδόναι μάλλον, ή λαμβάνειν».
Πολλοί από σας θα’χουνε ίσως περισσότερο από μένα το δικαίωμα να μου πούνε αυτά που λέγω εγώ σε σας. Δεν είμαι «ο ποιήσας και διδάξας», αλλοίμονό μου! Μα για να μη σκανδαλισθή κανένας πως τα λόγια μου είναι ολότελα κούφια, στενεύομαι να πω πως προσπαθώ να μην είμαι ολότελα «ο δάσκαλος που δίδασκε και νόμο δεν εκράτει».
Δεκέμβριος 1958
(Φώτης Κόντογλου, “ ΤΟ ΦΟΒΕΡΟΝ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ”)

Κατάπληξη με γεμίζει το θαύμα στη Βηθλεέμ!

Βλέπω εκείνη πού γέννησε. Βλέπω κι Εκείνον πού γεννήθηκε. Άλλα τον τρόπο της γεννήσεως δεν μπορώ να τον καταλάβω.

Όπου θέλει, βλέπετε, ό Θεός, νικώνται οι φυσικοί νόμοι. Έτσι έγινε κι εδώ: Παραμερίστηκε ή φυσική τάξη και ενέργησε ή θεία θέληση.

Πόσο ανέκφραστη είναι ή ευσπλαχνία του Θεού!

Ο προαιώνιος Υιός του Θεού, ό άφθαρτος και αόρατος και ασώματος, κατοίκησε μέσα στο φθαρτό και ορατό σώμα μας.

Για ποιο λόγο; Να, όπως ξέρετε, εμείς οι άνθρωποι πιστεύουμε περισσότερο σ’ ό,τι βλέπουμε παρά σ’ ό,τι ακούμε. Στα ορατά πιστεύουμε. Στ’ αόρατα όχι.

Έτσι δεν πιστεύαμε στον αόρατο αληθινό Θεό, αλλά λατρεύαμε ορατά είδωλα με μορφή ανθρώπων.

Δέχτηκε λοιπόν ό Θεός να παρουσιαστεί μπροστά μας με ορατή μορφή ανθρώπου, για να διαλύσει μ’ αυτόν τον τρόπο κάθε αμφιβολία για την ύπαρξη Του.

Κι ύστερα, αφού μας διδάξει με την αισθητή και αναμφισβήτητη παρουσία Του, να μας οδηγήσει εύκολα στην αληθινή πίστη, στ’ αόρατα και υπερφυσικά.

Κατάπληξη με γεμίζει το θαύμα!

Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Πρωτ. Λάμπρου Δ. Φωτοπούλου: «ΙΕΡΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΙΚΟΙ ΝΟΜΟΙ»

»«Η ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΞΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΗΛΘΕ ΣΕ ΜΙΑ “ΚΑΣΤΑ ΕΙΔΙΚΩΝ”, ΤΟΥΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ»

Πρωτ. Λάμπρου Δ. Φωτοπούλου:

«ΙΕΡΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ καὶ ΚΟΣΜΙΚΟΙ ΝΟΜΟΙ»

. ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Πρόκειται γιὰ μιὰ σημαντικὴ κατάθεση στὸ συγκεκριμένο πεδίο τῆς σχέσεως τῶν Ἱ. Κανόνων μὲ τοὺς Κοσμικοὺς Νόμους (δηλ. τοῦ Κράτους), μὲ καίριες ἐπισημάνσεις. Ὁ πρωτοπρεσβύτερος συγγραφεὺς ἔμπειρος νομικός, ὡς πρώην Δικηγόρος, βλέπει κι ἀπὸ τὶς δύο πλευρὲς τὸ θέμα, καὶ ὡς ποιμένας-θεολόγος καὶ ὠς νομικός.. Κύρια γραμμὴ ἀναπτύξεως τοῦ προβληματισμοῦ γύρω ἀπὸ τὴν σχέση τῶν Κανόνων μὲ τοὺς Νόμους ἀποτελεῖ τὸ ἀνθρωπολογικὸ ὑπόβαθρο. Ἡ διήκουσα ἀρχὴ τῶν Ἱ. Κανόνων συνίσταται στὸ μεγάλο ἐρώτημα: τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος.

Οἱ Ἱ. Κανόνες ἀποτελοῦν «ἀνθρωπολογικὲς προτάσεις», τῶν ὁποίων θεμελιῶδες κριτήριο εἶναι τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ὁ Θεάνθρωπος, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν Νόμο τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἔχει ἄλλα θεμέλια άνθρωπολογικά, ἔχει ἄλλον «ἰδεώδη» ἀνθρώπινο τύπο, τὸν «φυσικὸ» ἄνθρωπο. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ὁ τελικὸς σκοπὸς ἀλλὰ καὶ ὁ τρόπος Ἑρμηνείας καὶ Ἐφαρμογῆς τῶν δύο αὐτῶν Συστημάτων διακρίνεται ριζικά.
Οἱ μὲν Ἱ. Κανόνες κατανοοῦν παντοῦ καὶ πάντα τὴν «ἀντικανονικὴ ἀνθρώπινη συμπεριφορὰ» ὡς ἀσθένεια καὶ ἀποσκοποῦν στὴν πνευματικὴ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου, οἱ δὲ Νόμοι ἔχουν πολλὲς φορὲς μεταβαλλομένη (χρονικῶς καὶ γεωγραφικῶς) ἄποψη γιὰ τὴν «συμπεριφορὰ» καὶ στοχεύουν κυρίως στὴν ἐξισορρόπηση κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν συμφερόντων διὰ τῆς ἀπειλῆς ποινῶν.
. Ἐξ ἄλλου, κατὰ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ προβληματισμοῦ, ἰδιαίτερη ἔμφαση δίδεται στὸ πρόβλημα τῆς ὀρθῆς «ὑπαγωγῆς» (καὶ τοῦ κανονικοῦ/νομικοῦ συλλογισμοῦ), προΰπόθεση τῆς ὁποίας (ώς πρὸς τοὺς Ἱ. Κανόνες) δὲν εἶναι ἁπλῶς ἡ νομικὴ λογικὴ ἀλλὰ ἡ ὀρθὴ λειτουργία τοῦ λογιστικοῦ τῆς ψυχῆς, σύμφωνα μὲ τὶς ὀρθόδοξες νηπτικὲς ἀρχές. Μάλιστα ἐδῶ προσάγεται τὸ ἐξαιρετικὸ παράδειγμα τῆς «ἀντιδικίας» τοῦ Χριστοῦ μὲ τὸν Διάβολο στὴν ἔρημο. Ἐκεῖ ὁ τελευταῖος «πείραξε» τὸν Κύριο μὲ τὰ τρία «Γέγραπται γάρ». Ἐπικαλούμενος δηλαδὴ τὶς διατάξεις τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἔκανε λάθος ΥΠΑΓΩΓΗ μὲ τὴν «δαιμονικὴ λογική του», γιὰ νὰ παγιδεύσει τὸν Χριστό μακριά ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ θείου θελήματος. (Τόσο μεγάλη σημασία ἔχει ἡ ὑπαγωγή καὶ συνεπῶς τὸ ἁγιοπνευματικὸ στοιχεῖο).

. Ἡ ἐπισήμανση αὐτῶν τῶν βασικῶν διαφορῶν καὶ ἡ μεθοδική, ἂν καὶ συνοπτική, ἀνάλυση τῶν ἐπὶ μέρους συνεπειῶν τους ἀποτελεῖ τὴν συνεισφορὰ τοῦ βιβλίου αὐτοῦ. Εἴθε ὁ προβληματισμὸς αὐτὸς νὰ γονιμοποιήσει πλούσια καρποφορία ἐπ᾽ ἀγαθῷ τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου τῆς Ἐκκλησίας.

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν Εἰσαγωγὴ τοῦ βιβλίου τοῦ
Πρωτ. Λάμπρου Δ. Φωτοπούλου (πρ. Δικηγόρου)

«ΙΕΡΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ καὶ ΚΟΣΜΙΚΟΙ ΝΟΜΟΙ»


Ἀθήνα 2010
Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

. (…) Τί ἔχει λοιπὸν νὰ ὠφεληθῆ ἡ Ἑρμηνεία τῶν ἱερῶν Κανόνων, ἀπὸ ἕνα νομικὸ σύστημα ἑρμηνείας ποὺ ἔχει ἄλλες προθέσεις καὶ ἐξυπηρετεῖ ἄλλους σκοπούς; Ἡ ἀπάντηση θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι σαφῶς ἀρνητική: Τίποτα!. Παρὰ ταῦτα σήμερα πρυτανεύουν ἀντίθετες ἄποψεις. Οἱ ἀσχολούμενοι ἐπιστημονικὰ μὲ τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες (Κανονολόγοι) ἀντὶ νὰ μελετήσουν αὐτοτελεῖς τρόπους ἑρμηνείας των προτιμοῦν τὴν «πεπατημένη ὁδὸ» τῶν νομικῶν μεθόδων ἑρμηνείας μὲ κάποιες μεταξύ τους διαφοροποιήσεις πρὸς δύο βασικὰ κατευθύνσεις: Α) Οἱ καθηγητὲς τῶν Νομικῶν Σχολῶν ποὺ ἐντάσσουν τοὺς Ἱ. Κανόνες στὸ σύστημα τοῦ ἰσχύοντος δικαίου ἀπορρίπτουν ἀνενδοίαστα ὅσους Κανόνες (ἢ σὲ ὅση ἔκταση αὐτοὶ) δὲν συμβιβάζονται μὲ τὴν κρατοῦσα ἔννομη τάξη. Αὐτὴ ἡ μέθοδος ὁδηγεῖ στὴν δημιουργία ἑνὸς Ἐθνικοῦ Δικαίου τῆς Ἑλλαδικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Β) Οἱ καθηγητὲς τῶν Θεολογικῶν Σχολῶν (στὴν πλειοψηφία τους), χωρὶς τυπικὰ νὰ ἀπορρίπτουν ἡ νὰ τροπoπoιoῦν τοὺς Ἱ. Κανόνες, τοὺς ἑρμηνεύουν νομικὰ ἔτσι, ποὺ νὰ γίνονται πιὸ εὐέλικτοι καὶ πιὸ προσαρμόσιμοι στὸ σύγχρονο δικαιακὸ σύστημα. Ἡ ἄποψη αὐτὴ δέχεται τυπικὰ τὸν ὑπερεθνικὸ χαρακτήρα τῶν Ἱ. Κανόνων ἀλλὰ τοὺς «συμμορφώνει» πρὸς τὸν τρόπο σκέψεως τῆς κρατοῦσας ἔννομης τάξης. Τοὺς βλέπει ὅμως σὰν ἰδιόμορφα νομικὰ κείμενα καὶ προσδίδει σὲ αὐτοὺς μερικὲς ἀπὸ τὶς ἰδιότητες ποὺ ἔχουν οἱ κοσμικοὶ νόμοι, θεωρεῖ δηλαδὴ τοὺς ἱεροὺς Κανόνες ὡς sui generis νόμους. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ δὲν διστάζουν οἱ θεολόγοι-νομικοὶ νὰ χρησιμοποιήσουν ἀποκλειστικὰ τὶς νομικὲς μεθόδους ἑρμηνείας προκειμένου νὰ τοὺς κατανοήσουν. Ἡ νομικὴ μέθοδος χρησιμοποιεῖται στὴν περίπτωση αὐτὴ ἐπίσης πρὸς δύο κατευθύνσεις: α. στὴν κατανόηση τοῦ νοηματικοῦ περιεχομένου τοῦ κάθε ἱεροῦ Κανόνα καὶ β. στὴν ὀρθὴ ὑπαγωγὴ τῶν διαφόρων κανονικῶν περιστατικῶν στὸν προσήκοντα Κανόνα κατὰ τὴν ἐκδίκαση ἐκκλησιαστικῶν ὑποθέσεων.

. Αὐτὲς οἱ μέθοδοι ἑρμηνείας, ὅπως ἐφαρμόζονται, εἶναι στενόκαρδες, γιατί ξοβελίζουν τν Θεία Χάρη κατ δύο τρόπους: Πρῶτον, μ κτιστ μέσα κατανόηση τν Πνευματικν Νόμων τς κκλησίας δημιουργε τν σφαλμένηντύπωση τι ο ερο Κανόνες εναι νθρώπινα δημιουργήματα, καιρικς σημασίας νώφελα γι τν σημεριν νθρωπο. Δεύτερον, παραδίδει τ κείμενα ατ σ μι «κάστα» εδικν, τος θεράποντες τς Νομικς πιστήμης, ποὺ ἀναλαμβάνουν, ὡς δῆθεν ἁρμόδιοι, νὰ τοὺς κατανοήσουν καὶ νὰ τοὺς ἑρμηνεύσουν1. χαρισματικς χαρακτήρας το πισκοπικο ξιώματοςναιρεται κα ρόλος το Πνευματικο ποβαθμίζεται. Μέσα σὲ αὐτὰ τὰ ἀντικανονικὰ πλαίσια ὁ Ἐπίσκοπος ἢ ἡ Σύνοδος τῶν Ἐπισκόπων ἔχοντας χάσει τὸν Κανονικό τους ρόλο, νὰ ἀποφαίνονται δηλαδὴ μετὰ αὐθεντίας γιὰ κάθε πνευματικὸ καὶ ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα, καταντον πλ διοικητικ ργανα. πίσκοπος εδικώτερα γίνεται νας διοικητικς προϊστάμενος το ερατείου,νας «ερς τμηματάρχης» μ π πλέον καθκον ν … λαμπρύνει τς πανηγυρικς κδηλώσεις κα τελετς μ τς φανταχτερς στολές του. Τ ρόλο το θεματοφύλακα τν ερν Κανόνων, ποὺ δισχιλιετς παράδοση τςκκλησίας το Χριστο το νεπιστεύθη κα ποὺ ο διοι ο ερο Κανόνες τοπιβάλλουν ς κύριο ργο του, τν ναλαμβάνουν ο φερόμενοι ς πλέον εδήμονες πιστήμονες- νομικοί.2. Μιὰ πικρὴ γεύση αὐτοῦ τοῦ πλανεμένου δρόμου ποὺ ἔχει πάρει ἡ ἑρμηνεία τῶν ἱερῶν Κανόνων στὶς μέρες μας μπορεῖ νὰ ἀποκτήσει κανεὶς μελετώντας γνωμοδοτήσεις τῆς νομοκανονικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῶν τελευταίων ἐτῶν. Οἱ νομικὲς δολιχοδρομίες καὶ οἱ λογικοὶ ἀκροβατισμοὶ καταλήγουν σὲ νομοκανονικὲς ἀποφάσεις τόσο ἀντίθετες μὲ ὅσα μέχρι χθὲς γνωρίζαμε ὡς ὀρθά, ποὺ δημιουργεῖ κατάπληξη3. Καὶ δυστυχῶς, οἱ Μητροπολίτες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἔχουν τὸ καθῆκον νὰ ὑποταχθοῦν χωρὶς ἀντίρρηση στὰ κελεύσματα αὐτὰ τῶν νομικῶν … Ἔτσι δημιουργεῖται χιονοστοιβάδα νέων προβλημάτων.
. Οἱ νομικὲς αὐτὲς λύσεις δημιουργοῦν ἐπιπλέον σὺν τῷ χρόνῳ ἕνα Ἐθνικὸ Κανονικὸ Δίκαιο σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο οἱ ἴδιοι ἱεροὶ Κανόνες ἔχουν ἄλλη ἔννοια στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ ἄλλη σὲ ἄλλες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες ἄλλων χωρῶν. Καταντομε τσι ν δεχθομε τν σχετικότητα τνερν Κανόνων νάλογα μ τὴν χώρα, τν ποχ κα τ κοινωνικοπολιτικσυστήματα. Δημιουργομε τελικ να Θετικ Κανονικ Δίκαιο κα να Χριστ μπολλς … θνικς ταυτότητες.
. Ἡ νομικὴ μέθοδος λοιπὸν δὲν ἀποτελεῖ τὴν «πανάκεια» στὴν ἐπίλυση τῶν Κανονικῶν Ζητημάτων, ἀλλὰ ἀπαιτεῖται μιὰ ἄλλη μέθοδος ποὺ νὰ συμπλέει μὲ τὸν χαρισματικὸ χαρακτήρα τοῦ ἱερατικοῦ ἀξιώματος, ἀλλὰ καὶ νὰ δίδει ἐπιτυχεῖς λύσεις στὰ παρουσιαζόμενα Κανονικὰ Προβλήματα.
. Ἡ ἀναζήτηση μιᾶς ὀρθῆς μεθόδου ἑρμηνείας τῶν ἱερῶν Κανόνων, μέσα στὰ πλαίσια ποὺ πιὸ πάνω ἀναφέραμε, ἀπαιτεῖ νὰ γνωρίσουμε τὰ εἰδικότερα στοιχεῖα ἐκεῖνα ποὺ διαφοροποιοῦν τὸ Δίκαιο τῶν ἱερῶν Κανόνων ἀπὸ τοὺς Κοσμικοὺς Νόμους. Μετὰ τὴν γνώση αὐτή, νὰ προχωρήσουμε σὲ μιὰ αὐτάρκη καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ἱερὰ παράδοση ἀπόπειρα σκιαγράφησης τοῦ τρόπου κατανόησης τῶν ἱερῶν Κανόνων.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

. 1. πρβλ. σχετικὴ διήγηση τοῦ Εὐαγγελίου, ὅπου ἐνῶ ὁ Λαὸς ἀνεγνώριζε στὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ τὸν Μεσσία, ἡ τάξη τῶν ἑρμηνευτῶν τοῦ Νόμου ἰσχυριζόταν τὸ ἀντίθετο, ἐπικαλούμενοι τὴν αὐθεντικὴ γνώση τῆς τάξης τους: μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; ἀλλ’ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπικατάρατοί εἰσι! (Ἰω. ζ´ 48-49)
. 2. Ἀφ᾽ ὅτου οἱ νομικοὶ ἀνέλαβαν τὸ θέμα τῆς ἑρμηνείας τῶν ἱερῶν Κανόνων, ἐδόθη μεγάλη σημασία στοὺς Διοικητικοὺς Κανόνες. Οἱ νομικοὶ δηλαδὴ ἀσχολήθηκαν κυρίως μὲ τὰ διοικητικὰ ζητήματα τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ θέμα τῆς Ποιμαντικῆς ποὺ ἀποτελοῦσε τὸν πυρήνα τῶν Ἱ. Κανόνων ξέφυγε ἀπὸ τὸ Κανονικὸ Δίκαιο καὶ περιῆλθε σὲ ἄλλη «κάστα εἰδικῶν», τοὺς ἀποκαλουμένους Ψυχολόγους.
. 3. Μὲ τὶς νέες γνωμοδοτήσεις μποροῦν πλέον οἱ ἱερεῖς ποὺ καθαιρέθηκαν καὶ οἱ παπαδιὲς ποὺ χώρισαν νὰ ξαναπαντρεύονται, οἱ αὐτόχειρες καὶ τὰ ἀβάπτιστα νήπια νὰ κηδεύονται μὲ θρησκευτικὲς τελετές, περιορίσθηκαν τὰ κωλύματα τοῦ γάμου κ.ἄ.
Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2011 - Τυπικόν

18. † ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ. «Μνή­μη πάντων τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων ἀπὸ ᾿Αδὰμ ἄχρι καὶ ᾿Ιωσὴφ τοῦ μνήστορος τῆς ὑπεραγίας Θεο­τό­κου· ὁμοίως καὶ τῶν προφητῶν καὶ προφητίδων, ἐξαιρέτως δὲ τοῦ προφήτου Δανιὴλ (560 π.Χ.) καὶ τῶν ἁγίων τριῶν παί­δων». Σεβαστιανοῦ, Ζωῆς κ.λπ. μαρτύρων (†287). ῏Ηχος β΄, ἑωθινὸν ε΄.

Εἰς τὴν θ΄. ᾿Απολυτίκιον «Μεγάλα τὰ τῆς πίστεως κατορ­θώματα»· κοντάκιον «Χειρόγραφον εἰκόνα».

Τὴν ἀκολουθίαν τῆς Κυριακῆς πρὸ τῆς Χριστοῦ γεννή­σε­ως ζήτει ἐν τῷ Μηναίῳ μετὰ τὴν 17ην Δε­κεμ­βρίου.

Εἰς τὸν ἑσπερινόν. Ὁ προοιμιακὸς καὶ τὸ Ψαλτήριον.

ΕΙΣ ΤΟ «ΚΥΡΙΕ, ΕΚΕΚΡΑΞΑ» ἀναστάσιμα 6, καὶ τῶν πατέ­ρων 3 «Τὰ τῶν πατέρων σήμερον πιστοὶ» κ.λπ. εἰς 4, Δό­ξα, «Δανιὴλ ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν», Καὶ νῦν, «Παρῆλθεν ἡ σκιά».

ΕΙΣΟΔΟΣ, «Φῶς ἱλαρόν», τὸ προκείμενον τῆς ἡμέρας καὶ τὰ ἐν τῷ Μηναίῳ ἀναγνώσματα τῆς Κυριακῆς.

ΑΠΟΣΤΙΧΑ τὰ ἀναστάσιμα, Δόξα, «Χαίρετε, προφῆται τί­μιοι», Καὶ νῦν, θεοτοκίον «Ὢ θαύματος καινοῦ» (Παρακλη­τική, ἦχ. πλ. β΄, Σαβ. ἑσπέρας, εἰς τὰ ἀπό­στιχα).

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΑ «῞Οτε κατῆλθες», Δόξα, «Μεγά­λα τὰ τῆς πί­στεως κατορθώματα», Καὶ νῦν, «Πάντα ὑπὲρ ἔννοιαν».

Εἰς τὸ μεσονυκτικόν. Μετὰ τὸν ν΄ ψαλμόν, ὁ τριαδικὸς κανὼν τοῦ ἤχου, Δόξα, τὸ διὰ τὴν λιτὴν ἰδιόμελον «Βολίδες ἀστράπτοντες», Καὶ νῦν, θεοτοκίον «῾Αμαρτωλῶν τὰς δεή­σεις» (Παρακλ., ἦχ. α΄, Δευτ. ἑσπέρας, εἰς τὸν στίχον)· τὰ τρι­αδικὰ «῎Αξιον ἐστί», τρισάγιον κ.λπ. καὶ ἀπολυτίκιον «Μεγά­λα τὰ τῆς πίστεως».

Εἰς τὸν ὄρθρον. Μετὰ τὸν ἑξάψαλμον, εἰς τὸ «Θεὸς Κύ­ριος» τὰ ἐν τῷ ἑσπερινῷ ἀπολυτίκια ὡς προεγράφησαν. [Τὸ Ψαλτήριον καὶ ὁ ἄμωμος.]

ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ τὰ ἀναστάσιμα τῶν δύο στιχολογιῶν καὶ τὰ εὐλογητάρια. Ἡ ὑπακοή, οἱ ἀνα­βαθμοὶ καὶ τὸ προκείμε­νον τοῦ ἤχου.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ἑωθινὸν (ε΄) μετὰ πάσης τῆς συνήθους τά­ξεως αὐτοῦ.

ΚΑΝΩΝ μόνον ὁ τῶν πατέρων «Κύματι θαλάσσης», μετὰ δὲ τὸν εἱρμὸν ἑκάστης ᾠδῆς τὸ ἀναστάσιμον τροπάριον μὲ στίχον «Δό­ξα τῇ ἁγίᾳ ἀναστάσει σου, Κύριε», τὰ ἑπόμενα μὲ στίχον «῞Αγιοι τοῦ Θεοῦ», καὶ εἰς τὰ δύο τελευταῖα Δόξα, Καὶ νῦν· ἀπὸ γ΄ ᾠδῆς ἡ ὑπα­κοὴ «῎Αγγελος παίδων ἐδρόσισε» καὶ τὸ ἀναστάσιμον κοντάκιον μετὰ τοῦ οἴκου χῦμα· ἀφ᾿ ϛ΄ τὸ κοντάκιον τῶν πατέρων μετὰ τοῦ οἴκου («Χειρόγραφον εἰκόνα», «᾿Εκτείνας σου τὴν χεῖρα»), τὸ συναξάριον τῆς ἡμέ­ρας καὶ τὸ ὑπόμνημα τῆς Κυριακῆς πρὸ τῶν Χριστουγέννων.

ΚΑΤΑΒΑΣΙΑΙ οἱ εἱρμοὶ «Χριστὸς γεννᾶται»· «Τὴν τιμιω­τέ­ραν», «[Μεγάλυνον, ψυχή μου...] Μυστήριον ξένον».

ΕΞΑΠΟΣΤΕΙΛΑΡΙΑ «῞Αγιος Κύριος», τὸ ε΄ ἀναστάσι­μον «῾Η ζωὴ καὶ ὁδός», τὸ τῶν πατέρων «Πατριαρ­χῶν οἱ πρό­κρι­τοι» καὶ τὸ θεοτοκίον τοῦ ἀναστασίμου «῾Υμνῶ σου τὸ ἀμέ­τρη­τον».

ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΙΝΟΥΣ στιχηρὰ ἀναστάσιμα 4 καὶ τῶν πα­τέ­ρων προσόμοια 3 «῏Αρόν σου τὴν φωνὴν» κ.λπ. εἰς 4 –εἰς τοὺς πρὸ αὐτῶν στίχους τὰ δύο τελευταῖα–, Δόξα, τῶν πατέ­ρων «Τῶν νομικῶν διδαγμάτων», Καὶ νῦν, «῾Υπερευλο­γη­­μέ­νη». Δοξολογία μεγάλη, «Σή­μερον σωτηρία».

Εἰς τὴν λειτουργίαν. Τὰ ἀντίφωνα [ἢ τὰ τυπικὰ καὶ εἰς τοὺς μακαρισμοὺς 4 ἀναστάσιμα τρο­πάρια τοῦ ἤχου καὶ 4 ἐκ τῆς ϛ΄ ᾠδῆς τοῦ κανόνος τῶν πατέρων].

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟΝ ἀπολυτίκια «῞Οτε κατῆλθες», «Με­γά­λα τὰ τῆς πίστεως κα­τορ­θώματα» καὶ τοῦ ναοῦ, κον­τά­κιον «῾Η παρθένος σήμερον τὸν προαιώνιον».

ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ. ᾿Απόστολος: Κυρ. πρὸ τῶν Χρι­στου­γέν­νων, «Πίστει παρῴκησεν ᾿Αβραάμ» (῾Εβρ. ια΄ 9-10, 32-40)· Εὐαγγέλιον: ὁμοίως, «Βίβλος γενέσεως ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ» (Μτθ. α΄ 1-25).

Εἰς τὸ ᾿Εξαιρέτως «Ἄξιον ἐστίν».

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΝ «Αἰνεῖτε», καὶ τὰ λοιπὰ τῆς λειτουργίας ὡς συνήθως.

Νεκροκεφαλές - Κρανία - Σκέλεθρα... ή άγια λείψανα, γεμάτα με θεία χάρη;


 

Αν είσαι από τους τύπους που τους αρέσουν οι μπλούζες & τα tatoos με κρανία και τερατώδεις φάτσες, θά 'θελα να σου δείξω τη συλλογή μου.
Έχω μια συλλογή από ανθρώπινα κρανία και οστά, που νομίζω πως θα σ' ενδιαφέρει. Βέβαια, είναι συλλογή με φωτογραφίες (όπως κι η δική σου, υποθέτω), αλλά εκεί που είναι τραβηγμένες οι φωτο υπάρχουν στ' αλήθεια αυτά τα οστά. Και ξέρω τύπους που έχουν σ' αλήθεια τέτοιες συλλογές στο σπίτι τους, μικρά κομμάτια ανθρώπινων οστών σε ειδικά κασελάκια, που τα φυλάνε σα μεγάλους θησαυρούς.
Τέτοιο θησαυρό θεωρώ κι εγώ τη συλλογή μου από φωτογραφίες.


Αυτή η συλλογή μού φέρνει γαλήνη και μεγάλη χαρά, ξεκουράζει το νου και την καρδιά μου. Για μένα δεν είναι απλά οστά, αλλά αγαπημένα αντικείμενα, γεμάτα φωτεινή ενέργεια (τα δικά σου κρανία και οι τερατώδεις φάτσες, με τις οποίες ασχολείσαι, τι ενέργεια εκπέμπουν & τι αισθήματα σου προκαλούν;). Ξέρεις γιατί; Γιατί είναι κρανία και οστά ανθρώπων που -όπως κι εγώ- ανήκουν σε μια αρχαία παράδοση, όπου τα σώματα των ανθρώπων υφίστανται ειδική επεξεργασία και γίνονται δεκτικά σε μια αρχέγονη ενέργεια, που κυκλοφορεί στο σύμπαν και που "μεταλλάσσει" κάθε πλάσμα, κάνοντάς το ολόφωτο και θεϊκό.
Δεν κάνω πλάκα. Θα σου πω αμέσως ποια είναι αυτή η παράδοση: είναι ο ορθόδοξος χριστιανισμός.
Και η ενέργεια αυτή, που δέχονται στα σώματά τους όσοι είναι μυημένοι σ' αυτή την παράδοση, είναι η αγαθή ενέργεια του Υπέρτατου Όντος ("Θεό" το λέμε στη δική μας γλώσσα), που την ονομάζουμε θεία χάρη (=δώρο).
Εξαιτίας της θείας χάρης, χιλιάδες άνθρωποι όλων των λαών, εδώ και πολλούς αιώνες, έχουν ενωθεί με το Θεό και με όλα τα άλλα όντα κι έχουν γίνει αυτό που λέμε "άγιοι". Όχι μόνο άνθρωποι της παλιάς εποχής, αλλά και πάρα πολλοί άνθρωποι του σήμερα.

Κρανία (κάρες) ορθόδοξων μοναχών. Κάθε μια γράφει το όνομά της (το όνομα του μοναχού). Τα ονόματα γράφονται κατά την ανακομιδή, δηλ. όταν ανοίγεται ο τάφος και τα οστά φυλάσσονται στο οστεοφυλάκιο.

Κρανίο ορθόδοξου Ρουμάνου νεομάρτυρα, από τις ανασκαφές για την ανακάλυψη των λειψάνων του αγίου των αθεϊστικών φυλακών της Ρουμανίας Βαλέριου Γκαφένκου

Υπάρχουν άνθρωποι σ' αυτή την παράδοση (τη δική μας παράδοση) που φοράνε μόνο μαύρα κι έχουν πάντα στα ρούχα τους (από μέσα) μια ζωγραφισμένη νεκροκεφαλή. Είναι οι ορθόδοξοι μοναχοί - το περίεργο είναι πως δεν αγαπάνε το θάνατο, παρόλο που ασχολούνται πολύ μ' αυτόν κι έχουν στο χώρο όπου ζουν ολόκληρα βουνά από κρανία και οστά (τα κρανία και τα οστά των προηγούμενων μοναχών, αλλά και πολλών αγίων), που τα αντιμετωπίζουν με αγάπη και σεβασμό. Δεν αγαπάνε το θάνατο, αλλά λαχταράνε το Φως και τη Ζωή! Αλλά το μυστικό τους είναι πως ξέρουν ένα δρόμο που οδηγεί στο Φως και τη Ζωή κι αυτό το δρόμο, τον άγνωστο στους πολλούς, περπατάνε με τα παράξενα ρούχα τους και τις συνήθειές τους, που φαίνονται αλλόκοτες στους πολλούς - όπως ίσως φαίνονται και τα δικά σου ρούχα και οι δικές σου συνήθειες. Λεπτομέρειες στο post μας: Κάτι τύποι με μαύρα που ζουν στον κόσμο τους (το ιδρυτικό post της μπλογκονησίδας μας).


Οστά άγνωστου ερημίτη μοναχού σε σπηλιά στο Άγιο Όρος (από εδώ)

Το "Μεγάλο Σχήμα": μοναχικό ένδυμα με κρανίο. Η σημασία του εδώ.

Δες μερικες φωτο και θα σου εξηγήσω γι' αυτό που λέω "θεία χάρη"... Γιατί τα κρανία και τα οστά της συλλογής μας είναι πηγές χαράς και θεϊκής ενέργειας; Επειδή είναι κρανία & οστά ορθόδοξων χριστιανών! Δηλαδή ανθρώπων που βουτήχτηκαν στα νερά του βαφτίσματος και μετάλαβαν (έβαλαν μέσα στο σώμα τους) το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, του Θεού που έγινε "αδύναμος" άνθρωπος κι άφησε να του κάνουν ό,τι θέλουν για να οδηγήσει τους ανθρώπους σε ενότητα με το Θεό και μεταξύ μας και με όλα τα όντα. Ανθρώπων που έκαναν χιλιάδες φορές στο σώμα τους το σημείο του σταυρού (έκαναν το σταυρό τους), που προσευχήθηκαν χιλιάδες φορές, πήγαν στην εκκλησία, πρόσφεραν αγάπη στο συνάνθρωπο, συγχώρεσαν κάποιον που είχε φταίξει...
Ναι, όλα αυτά άνοιξαν το σώμα τους στην αγαθή και φωτεινή ενέργεια που εκπέμπει ο Θεός και το γέμισαν απ' αυτήν. Κι αυτή η ενέργεια δε φεύγει, αλλά μένει πάντα στο σώμα, στα οστά, σε όλα, όπως μένει και στην ψυχή, αιώνια (γι' αυτό και δεν καίμε τα σώματα των νεκρών μας, από σεβασμό στη θεία ενέργεια και στα αποτελέσματά της, που κάνουν τα σώματά μας ιερά).
Αν αυτά σου φαίνονται παραμύθια, μελέτησε μερικές περιπτώσεις αγίων... Μπορείς να κάνεις ένα πρώτο βήμα εδώ ή εδώ... Ή να μην κάνεις τίποτα - είσαι ελεύθερος ν' αποφασίσεις, πουθενά δεν είσαι τόσο ελεύθερος όσο εδώ, κανείς δε σ' αφήνει πιο ελεύθερο απ' αυτόν που έγινε θύμα για σένα, για να σε κάνει ελεύθερο, το Χριστό.

Οι κάρες άγνωστων μοναχών της Άνδρου, που ξαφνικά μια μέρα άρχισαν να ρέουν μύρο (υγρό άρωμα), και χρειάστηκε να κατεβεί κάποιος στο οστεοφυλάκιο και να ψάξει ανάμεσα σε χιλιάδες άλλες για να βρει από πού έρχεται η υπέροχη μυρωδιά. Λεπτομέρειες αυτού του συγκλονιστικού γεγονότος εδώ.

Το οστεοφυλάκιο του ίδιου μοναστηριού, μετά την ταχτοποίησή του, που έγινε με αφορμή τη μυροβλυσία των παραπάνω κρανίων

Από το ίδιο οστεοφυλάκιο

Όπως βλέπεις, αυτή η παράδοση που με κάνει να μιλάω και να νιώθω έτσι, δεν είναι μια μακρινή και εξωτική παράδοση, φερμένη από κάποιο ξένο πολιτισμό, από ξένη γη ή άλλη εποχή. Είναι η παράδοση στην οποία μάλλον ανήκει η οικογένειά σου. Μάλλον στο οικογενειακό σου περιβάλλον, στη γειτονιά σου, στην πόλη σου, υπάρχουν άνθρωποι που τους ξέρεις καλά και που είναι μέλη αυτής της παράδοσης. Υποθέτω πως έχεις κάποιους γνωστούς που προσεύχονται, νηστεύουν, πάνε ταχτικά στην Εκκλησία, μεταλαβαίνουν, εξομολογούνται... Ίσως τη γιαγιά σου ή κάποιον άλλο δικό σου. Μπορεί να μην καταλαβαίνεις γιατί το κάνουν κι ούτε κι οι ίδιοι να ξέρουν να σου το εξηγήσουν έτσι, ώστε να το καταλάβεις. Νομίζω πως θα βρεις μερικές απαντήσεις στο post μας Ένα μυστήριο που μας κυνηγάει από παιδιά.

Τα λείψανα του αγίου μεγαλομάρτυρα Εφραίμ, στη Νέα Μάκρη Αττικής. Τον έκαψαν ζωντανό οι Τούρκοι, μετά από 8 μήνες αιχμαλωσίας και φρικτών βασανιστηρίων, το 1425. Είναι ο προστάτης άγιος των ναρκομανών. Δύο εμφανίσεις του πιθανόν να σε ενδιαφέρουν, ακόμα κι αν "δεν τα πιστεύεις αυτά".

Το κρανίο του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου! Η ιστορία του εδώ.

Από το site του Αμερικάνικου ορθόδοξου περιοδικού Death to the World (η σημασία του τίτλου εδώ)

Θέλω να σου πω πολλά και δεν ξέρω τι να πω πρώτο. Μερικά απ' αυτά είναι απλά εδώ:
Τι είναι η θεία χάρη, η αγιότητα και η θέωση

Ιερομόναχος (παπάς + μοναχός) θυμιάζει κρανία στο οστεοφυλάκιο. Από το post μας Τα νεκρά κόκαλα δεν ήταν και... τόσο νεκρά! Οι ορθόδοξοι ΔΕΝ λατρεύουμε τα λείψανα, ούτε τους νεκρούς. Για τη σχέση μας με τους νεκρούς δίνουμε σχετικό link παραπάνω.
Κομματάκι λειψάνου αγίου νεομάρτυρα των Ρουμανικών φυλακών ρέει μύρο. Λεπτομέρειες εδώ.
Το βιβλίο που έγραψε ο Αμερικανός τραγουδοποιός Justin Marler ως ορθόδοξος μοναχός. Λεπτομέρειες στο post μας Ροκ, ροκάδες, χέβι μέταλ και Ορθοδοξία.

Νομίζω ότι γράψαμε αρκετά, προς το παρόν... Πώς σου φάνηκαν οι φωτο; Υπάρχουν κι άλλες.
Δεν είναι μόνο φωτο που μου δίνουν γαλήνη. Μεταφέρουν & τη σκέψη μου κοντά στο Χριστό, αυτό που μ' ενδιαφέρει πιο πολύ από κάθε τί στον κόσμο - γιατί κοντά στο Χριστό σημαίνει και κοντά σε σένα και σ' όλους τους ανθρώπους και σ' όλα τα πλάσματα του κόσμου. Εκεί δεν υπάρχει θάνατος. Θάνατος = η απομάκρυνση απ' Αυτόν. Κοντά του όλα αυτά τα "νεκρά" κόκαλα γίνονται αγαπημένα ενθύμια δικών μου ανθρώπων που δεν έχουν πεθάνει, απλά με περιμένουν κάπου αλλού, για να συνυπάρξουμε ξανά και ν' αναστηθούμε μαζί.
Φυσικά, δεν τρελάθηκα. Ξέρω πολύ πιο καλά από μερικούς άλλους (που ανήκουν σε σύγχρονες κουλτούρες ή υποκουλτούρες) πως υπάρχουν δήθεν "επαφές με τους νεκρούς" που είναι στην πραγματικότητα απάτες & παγίδες! Είναι τελείως διαφορετικό από την ενότητα που δημιουργεί επαφές στη δική μας παράδοση & πνευματική κληρονομιά (που ελέγχει πάρα πολύ την αξιοπιστία κάθε "επαφής").
Θα κλείσω μ' ένα κομματάκι από το πρώτο post αυτού του blog:
Και ποια είναι η θέση του Χριστού σ’ αυτή την ιστορία; Το λέει ένας από τους πιο άγιους μοναχούς που έζησαν στο Αιγαίο τα τελευταία χρόνια, ο γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής της Πάτμου:
«Αγάπησε τον Ένα για να σε αγαπήσουν όλοι. Θα σε αγαπούν όχι μόνο οι άνθρωποι, αλλά και τα ζώα, διότι βγαίνοντας η Θεία Χάρη προς τα έξω ηλεκτρίζει και μαγνητίζει ό,τι βρει μπροστά της. Αλλά όχι μόνο θα σε αγαπούν, θα σε σέβονται κιόλας, διότι στο πρόσωπο το δικό σου θα εικονίζεται το αγνό παρθενικό πρόσωπο εκείνου που θ’ αγαπάς και θα λατρεύεις».

"Τη μυστική εν φόβω τραπέζη προσεγγίσαντες πάντες". Θεολογικό σχόλιο στη Μεγάλη Πέμπτη

  Του ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου - Καθηγητού «Τη Αγία και Μεγάλη Πέμπτη οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι θείοι Πατέρες, αλληλοδιαδόχως εκ τε τ...