Ἀθεΐα ἡ σιωπή γιὰ τὴν πίστη Σάκκος Στέργιος

Εἶναι γεγονός ὅτι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος δέν πολυενδιαφέρεται γιά τά πνευματικά καί μάλιστα γιά τά δογματικά θέματα, πού ἀποτελοῦν τό θεμέλιο καί τήν πηγή τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί τῆς σωτηρίας. Ἡ σημερινή κουλτούρα καί γενικότερα ἡ περιρρέουσα ἀτμόσφαιρα ὄχι μόνο εὐνοεῖ μιά τέτοια νοοτροπία ἀλλά καί ἐξωθεῖ σ᾿ αὐτήν. Ἄλλωστε τό στίγμα τοῦ «φονταμενταλισμοῦ» καί ἡ μομφή τῆς μισαλλοδοξίας συνοδεύουν ἀνεξέλεγκτα κάθε προσπάθεια γιά τήν διατήρηση τῶν παραδεδομένων ἀξιῶν πού ἀποτελοῦν τά θεμέλια τοῦ πολιτισμοῦ καί τῆς πνευματικῆς μας οἰκοδομῆς.


Κάτω ἀπό ὅλες αὐτές τίς ἔμμεσες πιέσεις ὁ σημερινός ὀρθόδοξος χριστιανός ἀβασάνιστα ἀποδέχεται τά δελεαστικά κηρύγματα τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, αὐτοῦ τοῦ ὁδοστρωτήρα καί ἰσοπεδωτῆ τῶν δογμάτων, καί περνᾶ στά «ψιλά γράμματα» τίς δογματικές διαφορές. Ὡστόσο, εἶναι λάθος καί παράπτωμα πνευματικό νά ἀδιαφοροῦμε γιά τά δόγματα• νά τά θεωροῦμε σχολαστική ἐνασχόληση τῶν θεολόγων, ἀνούσιο καί ἐνοχλητικό πονοκέφαλο γιά μᾶς τούς «ἁπλούς χριστιανούς».


Τήν θεμελιακή σημασία τοῦ δόγματος καί τήν στενή σχέση του μέ τήν καθημερινή μας ζωή ἐκφράζει ἡ Ἐκκλησία μας ποικιλοτρόπως, ἀκόμη καί μέ τήν διάταξη τῶν πέντε πρώτων Κυριακῶν τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, στήν ὁποία ἤδη εἰσερχόμαστε τόν μήνα αὐτό. Οἱ δύο πρῶτες Κυριακές, τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ, διατρανώνουν τό ὀρθόδοξο δόγμα καί τήν κυριαρχία του ἀπό τά χρόνια τῆς εἰκονομαχίας μέχρι τόν καιρό τῶν παπικῶν αὐθαιρεσιῶν. Ἡ τέταρτη Κυριακή καί ἡ πέμπτη, ὅπου προβάλλονται ἀντίστοιχα οἱ μορφές τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος, «δοτοῦ τῷ Κυρίῳ ἐκ κοιλίας μητρός», καί τῆς ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας, ἐξαγνισμένης μέ τήν συγκλονιστική της μετάνοια καί μέ τό αἷμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, παρουσιάζουν τήν ἐν Χριστῷ ζωή. Κι ἀνάμεσα στίς δύο δυάδες, ἡ Κυριακή τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, δείχνει πῶς ὁ σταυρός, σύμβολο καί χαρακτηριστικό γνώρισμα τῆς Ὀρθοδοξίας, συμπλέκει καί ἑνώνει τό δόγμα μέ τήν ζωή, τήν ἀγάπη μέ τήν ἀλήθεια. Τό κατακόρυφο δοκάρι του ἑνώνει τόν οὐρανό μέ τήν γῆ ἀποκαλύπτοντας τήν μοναδική ἀλήθεια, τήν πίστη πού ἑνώνει τόν ἄνθρωπο μέ τόν Θεό• τό ὁριζόντιο συνάζει ὅλα τά μήκη καί πλάτη τῆς γῆς ἐφαρμόζοντας τήν ἐν Χριστῷ ἀγάπη. Ἄν εἶναι ἀδύνατο νά σταθεῖ ὁ σταυρός χωρίς τό κατακόρυφο δοκάρι του, εἶναι ἐξίσου ἀκατόρθωτο νά ὑπάρξει στόν κόσμο ἀγάπη πραγματική χωρίς πίστη ἀληθινή.


Παράγγελμα καί ἀπαίτηση τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ διαφύλαξη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἀπό κάθε παραχάραξη καί μάλιστα ἀπό τήν παπική κακοδοξία, τήν τόσο ἔντονη στίς μέρες μας. Αὐτό ἐπισημαίνουν πατέρες καί διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας, μέσα στούς ἕνδεκα αἰῶνες πού μεσολάβησαν ἀπό τήν ἀπόσχιση τῶν παπικῶν μέχρι σήμερα. Χωρίς ἐμπάθεια καί κακία ἀλλά μέ σεμνότητα καί παρρησία καταδικάζουν τήν παπική αἵρεση. Ἔχω γράψει γι᾿ αὐτό παλαιότερα. Ἐδῶ θά σταθῶ μόνο στό ὄνομα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.


Μέ σθένος ὁ Παλαμᾶς ξεσκέπασε τόν φιλοπαπικό θεολόγο Βαρλαάμ τόν Καλαβρό, ἕνα εἶδος οὐνίτη ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Φαινόταν δεινός θεολόγος ὁ Βαρλαάμ. Εἶχε θαμπώσει καί εἶχε καταστήσει θαυμαστές του διακεκριμένους θεολόγους τῆς Ἀνατολῆς. Κατόρθωσε μάλιστα νά ἀναλάβει αὐτός τή διαχείριση τῶν συζητήσεων μέ τήν παπική Δύση κι ἐνῶ προωθοῦσε τά παπικά συμφέροντα, εἶχε κερδίσει τήν συμπάθεια ἀκόμη καί τοῦ αὐτοκράτορα καί αὐτοῦ τοῦ Πατριάρχη. Δέν ἦταν λίγοι οὔτε ἄσημοι ἐκεῖνοι πού ἐπηρεασμένοι ἀπό τόν Βαρλαάμ στράφηκαν ἐναντίον τοῦ ἁγίου Γρηγορίου. Ἀσυμβίβαστος καί ἀκαταγώνιστος ἐκεῖνος, καταδικάζει ἔντονα τήν «ἔκφυλον προσθήκην» τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ. Ἀποδοκιμάζει τίς παπικές κακοδοξίες καί καλεῖ ὅλους τούς πιστούς νά ἐπαγρυπνοῦν στά θέματα τῆς πίστεως. Δέν δικαιολογεῖται ἀδιαφορία ἤ σιωπή ὅταν «πίστις τό κινδυνευόμενον». Ἡ σιγή, λέγει, σέ θέματα πίστεως εἶναι τρίτο εἶδος ἀθεΐας μετά ἀπό τήν ἄρνηση τοῦ Θεοῦ καί τήν ἀπόρριψη τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ποιά ἀπήχηση εἶχε στήν ζωή καί παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ὁ ἀγώνας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου φαίνεται ἀπό τό γεγονός ὅτι, ὅπως ἤδη ἀνέφερα, ἡ Ἐκκλησία θέσπισε νά τιμᾶται ἡ μνήμη του ὄχι μόνο κατά τήν ἡμέρα τῆς κοιμήσεώς του, 14 Νοεμβρίου, ἀλλά καί κατά τήν δεύτερη Κυριακή τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Κι ἐνῶ τήν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, μέ τήν ἀναστήλωση τῶν ἁγίων εἰκόνων ἡ Ἐκκλησία πανηγυρίζει τήν νίκη της ἐναντίον τῶν αἱρέσεων τῶν ὀκτώ πρώτων αἰώνων, τήν Κυριακή τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ γιορτάζει τήν κατατρόπωση τῆς αἱρέσεως τοῦ παπισμοῦ, πού πάσχισε νά στηλώσει τήν εἰκόνα τοῦ πάπα-πλανητάρχη. Εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι τήν μεγάλη αὐτή ἡμέρα δέν τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία κάποιον ἀπό τούς ἀρχαίους μεγάλους πατέρες καί θεολόγους της, ὅπως Μ. Ἀθανάσιο, Μ. Βασίλειο, Γρηγόριο Θεολόγο κ.ἄ., διότι στήν δική τους ἐποχή δέν εἶχε ἀποσκιρτήσει ἀκόμη ἡ Δύση, ἀνῆκε στήν μία Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Ἀργότερα οἱ παπικοί προσπαθώντας νά στηρίξουν τό θεμελιῶδες καί κυρίαρχο δόγμα τους περί πρωτείου τοῦ πάπα, πού πρόβαλε σάν ἀθεμελίωτος ἑτοιμόρροπος μιναρές, προσκόλλησαν σ᾿ αὐτό σάν ἀντερείσματα ἕναν ὁλόκληρο «ἀστερισμό» αἱρετικῶν δογμάτων. Ἔτσι ἀποστασιοποιήθηκαν καί ἀποκόπηκαν ἀπό τήν Ὀρθοδοξία.


Τιμᾶται, λοιπόν, ὁ Γρηγόριος Παλαμᾶς ὡς ἐκφραστής καί ἐνσαρκωτής τῆς Ὀρθοδοξίας, διότι κατατρόπωσε τόν παπισμό, πού ἐκείνη τήν ἐποχή εἶχε ἤδη διαμορφώσει τίς αἱρετικές του πλάνες. Μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἔμμεσα ὁ Παλαμᾶς καταδίκασε καί κατατρόπωσε καί τίς πολυάριθμες• παραφυάδες τοῦ προτεσταντισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὡς ἀντίδραση πρός τόν παπισμό ἀναφάνηκε στό προσκήνιο τῆς ἱστορίας. Ἄν θέλουμε, λοιπόν, σήμερα νά ἀναγνωρίζουμε στόν ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ καί γενικά στούς πατέρες τῆς Ἐκκλησίας τήν θέση πού τούς ἀνήκει, ὀφείλουμε νά κρατοῦμε καί νά διακηρύττουμε τήν δική τους πίστη. Μόνο ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία κρατᾶ ἀκέραια καί ἀνόθευτη τήν διδασκαλία καί τόν τρόπο τῆς σωτηρίας. Τά ἄλλα χριστιανικά συστήματα καί οἱ ἄλλες λεγόμενες χριστιανικές ὁμολογίες ὅσο ποσοστό ἀλήθειας καί ἄν διατηροῦν, ἐφόσον δέν συνδέονται ὀργανικά μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, εἶναι πλάνες. Ἀδικοῦμε τήν Ὀρθοδοξία καί προσβάλλουμε τήν ἀλήθεια ὅταν ἀνομάζουμε «ἀδελφές Ἐκκλησίες» τίς ποικιλώνυμες χριστιανικές ὁμολογίες. Ἀλλά καί τούς ἴδιους τούς αἱρετικούς βλάπτουμε καί ἀδικοῦμε ὅταν τούς δημιουργοῦμε τήν ἐντύπωση ὅτι βρίσκονται στήν ἀλήθεια, ἐνῶ εἶναι ἐκτός Ὀρθοδοξίας.


Ἐπίκαιρο καί διαχρονικό τό μήνυμα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου ἠχεῖ ὡς ἐγερτήριο σάλπισμα ἐπισημαίνοντας τά τρία εἴδη ἀθεΐας πού μᾶς ἀπειλοῦν καί σήμερα:


Εἶναι ἀθεΐα νά ἀρνεῖσαι τόν Θεό. Ἀθεΐα νά μήν πιστεύεις ὀρθόδοξα τόν Ἰησοῦ Χριστό, νά εἶσαι αἱρετικός. Ἀθεΐα νά εἶσαι ὀρθόδοξος καί νά μήν ἀγωνίζεσαι γιά τά ὀρθόδοξα δόγματα.

Η κατάνυξη είναι πάθος ιερό·

    Η κατάνυξη είναι πάθος ιερό· υποφέρεις χωρίς να σφίγγεσαι.

 Εγώ όλα τα εξηγώ με την Αγία Γραφή: «Αλλ’ εις των στρατιωτών

 λόγχη αυτού την πλευράς ένυξε και ευθέως εξήλθεν αίμα και

 ύδωρ». Κέντησε με το βέλος , με τη λόγχη , κι έκανε πληγή.

 Αυτή τη ρίζα έχει η λέξη «κατάνυξη», από το ρήμα 

«νύττω, κατανύττω». Ακούστε με: «Κατανύττω» 

με μαχαίρι σημαίνει «πληγώνω πολλές φορές». Κι όταν 

πρόκειται για την ψυχή , το «κατανύττομαι» σημαίνει  ότι 

καταπληγώνομαι απ’ την αγάπη του Θεού. 

«Κατατιτρώσκω», τι πάει να πει; «Τέτρωμαι της σης αγάπης εγώ».

 «Ώρκισα υμάς, θυγατέρες Ιερουσαλήμ, εν ταις δυνάμεσι και εν

 ταις ισχύσεσι του αγρού. Εάν εύρητε τον αδελφιδόν μου, 

τι απαγγείλητε αυτώ;  Ότι τετρωμένη αγάπης εγώ ειμί». 

Δηλαδή λέει η νύμφη , που ψάχνει να εύρει 

τον Νυμφίο Χριστό: «Είμαι καταπληγωμένη απ’ την

 αγάπη μου γι’ Αυτόν. 

Πώς να Τον ξεχάσω; 

Πώς να ζήσω δίχως Αυτόν; 

Υποφέρω βαθιά , όταν Εκείνος είναι μακριά». 

Άρα κατάνυξη είναι ένας βαθύς πόνος. Πάθος ιερό. 

Γέροντας Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

πηγή

ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΤΩΝ ΠΑΠΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

Ο Αγιος Γρηγόριος έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην εκκλησιαστική ιστορία της Ορθοδοξίας. Κι αυτό, γιατί κάποιος Βαρλαάμ, Καλαβρός στην καταγωγή προερχόμενος από τους καθολικούς και στην ιδέα φιλόσοφος, ήρθε από τη Δύση και προσπάθησε να επηρεάσει τις θεολογικές τάσεις της Ανατολής. Πολλούς κατατρόπωσε στις συζητήσεις, κι ήταν τόσο λογικοφανής, που κανείς δε τολμούσε να τον αντικρούσει, μάλλον δε, αποκτούσε συνεχώς οπαδούς. Στη δύσκολη αυτή στιγμή, που απειλούνταν με νόθευση τα δόγματα της Εκκλησίας, που γελοιοποιούνταν η νοερά προσευχή και οι πνευματικές καταστάσεις που είχαν σχέση μ’αυτήν, ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς προσέτρεξε και αναχαίτισε τον αιρετικό Καλαβρό. Τα γεγονότα εκείνης της περιόδου έμειναν γνωστά με την ονομασία «Ησυχαστικές έριδες», γιατί το επίμαχο ζήτημα ήταν άν πρέπει να μονώνεται κανείς και να πιέζει τον εαυτό του στην τέλεση της ευχής ή να κάθεται στις αίθουσες διδασκαλίας και να φιλοσοφεί. Πολλά από τα συγγράμματα του Αγίου είχαν αποδέκτες και τους μοναχούς της Σκήτης της Βέροιας.

Όταν έχασε το παιχνίδι ο Βαρλαάμ έφυγε πίσω στην Ιταλία, αλλά άλλοι συνεχιστές του δημιούργησαν προβλήματα με πρώτο τον Ακίνδυνο. Και σε αυτές όμως τις προστριβές και συνοδικώς ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και οι θεολογικές και ορθές απόψεις του επικράτησαν. Ο δε Αγιος, καταξιώθηκε να γίνει αρχιερέας και μητροπολίτης της Θεσσαλονίκης. Αφού μετά από περιπέτειες και ομηρεία στην Μικρά Ασία από τους Τούρκους, επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, εκεί λίγα χρόνια μόλις μετά, το 1359 άφησε την τελευταία του πνοή.

Τις τελευταίες του στιγμές κοίταξε πρός τα πάνω και φώναξε «Στα επουράνια, στα επουράνια...», δεικνύων την οδό που θα πορεύονταν λίγες στιγμές αργότερα. Κι εκεί «στα επουράνια» έλαβε τις πρέπουσες τιμές για τους αγώνες του και τους άμετρους κόπους του.

Το τίμιο σώμα του, μετά από την εκταφή, υπήρξε άφθαρτο, δηλαδή δέν σάπισε, αλλά ευωδίαζε και θαυματουργούσε. Στούς λατίνους όμως, τους υποτελείς του Πάπα, ήταν χονδρό αγκάθι η ενθύμιση του Αγίου και μάλιστα ολόσωμου. Γι αυτό πολλες φορές τον συκοφαντούσαν λέγοντας, πως για τα αμαρτήματά του έμεινε «άλυωτος», δέν δέχθηκε από απέχθεια η γή να τον διαλύσει «στα εξ ων συνετέθη»! Τον 19^ο αιώνα ο ναός του Αγίου καταστράφηκε από φωτιά και το τίμιο σκήνωμά του κάηκε αφήνοντας μόνον τα οστά ανέπαφα!

Τόσο γινάτι κράτησαν οι καθολικοί που όταν τυπώνονταν οι εκκλησιαστικές μας ακολουθίες στην Βενετία -κατά τους χρόνους της τουρκοκρατίας- ο Δόγης έδινε την άδειά του για την έκδοση, μόνον εφόσον δέν υπήρχε σχετική αναφορά στον Αγιο. Έτσι για αρκετά χρόνια που κυκλοφορούσαν τα έντυπα από την Βενετία, η γιορτή του είχε σχεδόν ξεχαστεί. Περί τα μέσα και τέλη του 20^ου αιώνα, επανήλθε η μνήμη των ενδόξων αγώνων του και έλαβε την πρέπουσα θέση στον χώρο των Ορθόδοξων ναών. Εορτάζεται η μνήμη της κοίμησής του στις 14 Νοεμβρίου, αλλά και την 2^η εβδρομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, οπότε τιμούμε τους αγώνες του υπέρ της Ορθοδοξίας.

(από το βιβλίο «Ξενάγηση στη Μονή Προδρόμου»)

: πηγή

Η Θεοδώρα Πετραλείφη – Δούκα εγεννήθη είς τήν Θεσσαλονίκην, ( Κ. Τσιλιγιάννη, Ο τόπος γεννήσεως τής Αγίας Θεοδώρας Βασιλίσσης τής Άρτης, Θεσσαλονίκη 20001) καί ήτο θυγάτηρ ενός ικανού άρχοντος, τού Σεβαστοκράτορος τής Θεσσαλονίκης Ιωάννου Πετραλείφη. Από μικρή εγαλουχήθη μέ τά νάματα τής Ορθοδόξου Χριστιανικής Πίστεως καί παραλλήλως εβίωσεν τό πνεύμα τών καλών σχέσεων καί τήν σοφίαν τών συμβιβασμών, παρακολουθούσα τήν διπλωματικήν δραστηριότητα τού πατρός της Σεβαστοκράτορος τής Θεσσαλονίκης. Ύστερον, ότε ευρίσκετο υπό τήν προστασίαν τού μεγαλυτέρου αδελφού της Θεοδώρου Πετραλείφη, τοπικού άρχοντος είς τά Σέρβια τής Μακεδονίας, διέκρινε καί είς αυτόν τό ίδιο πνεύμα τής διατηρήσεως ισορροπιών. Ούτω ή Θεοδώρα ανατραφείσα είς ένα τοιούτον ηγεμονικόν οικογενειακόν περιβάλλον απέκυησεν ορισμένα ανεξίτηλα βιώματα καί ισχυράς πεποιθήσεις διά μίαν συνετήν πολιτικήν διπλωματίαν. Η Θεοδώρα διέθετε λεπτήν ωραιότητα καί γλυκείαν χάριν. Όμως περισσότερον από τά φυσικά ταύτα προσόντα διέθετεν ανεκτιμήτους θησαυρούς μιάς διακεκριμένης προσωπικότητας. Δυνατόν χαρακτήρα φυσικήν καί απλή λογικήν κρίσιν, διακεκριμένην σύνεσιν, ισχυράν θέλησιν καί κυρίως μίαν απόλυτον πίστιν είς τήν Ορθοδοξίαν, διά τήν οποίαν ηγωνίσθη μέ απόλυτον συνέπειαν ώς βασίλισσα καί ώς άνθρωπος καί μετά θεικής χάριτος είς τάς δυσμάς τού βίου της ώς Οσία μοναχή. Κατά αυστηράν ιστορικήν τεκμηρίωσιν τρείς ήσαν οί αναλλοίωτοι πολιτικοί στόχοι τού Μιχαήλ Β’ καί τής Θεοδώρας.

1). Η υπεράσπισις καί ή διατήρησις τών εδαφών τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου.

2). Η διαφύλαξις τής Ορθοδόξου Πίστεως.

3). Η επίτευξις τού υπερτάτου σκοπού τής απελευθερώσεως τής Κωνσταντινουπόλεως από τούς Φράγκους. Από τό 1246 μέχρι τό 1267:

Οίαδήποτε επιτυχής ή ανεπιτυχής πολεμική ενέργεια έγινεν, οιαδήποτε συμμαχία μέ δυτικούς ηγέτας εντός ή εκτός τής Ελλάδος ή μέ τόν Βυζαντινό Αυτοκράτορα τής Νικαίας επετεύχθη, οσοιδήποτε πολιτικοί γάμοι έγιναν, οιαδήποτε προνόμια παρεχωρήθησαν μέ χρυσόβουλον είς ειδικάς περοχάς τού Δεσποτάτου, πάντα ταύτα συνετελέσθησαν διά νά υπερασπισθούν οί τρείς προλεχθέντες βασικοί στόχοι.

Αί διπλωματικαί δραστηριότητες τής Βασιλίσσης Θεοδώρας αφορούν μόνο τούς δύο πρώτους στόχους ήτοι: α) τήν ύπαρξιν τού Δεσποτάτου καί τήν ηγεμονικήν κυριότητα τών εδαφών τού μόνου τότε επί Φραγκοκρατίας ελευθέρου Ελλαδικού κράτους καί β) τήν διαφύλαξιν τής Ορθοδόξου Πίστεως

Όσον αφορά τήν διατήρησιν τών εδαφών τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου ό Μιχαήλ ό Β’ αντιπαλεύων πρός τρείς εχθρούς, έναν ομοεθνή καί δύο αλλοεθνείς καί συγκεκριμένως μέ τήν Βυζαντινήν Νίκαιαν, τήν Φραγκικήν Κωνσταντινούπολιν καί τά δυτικά κράτη Ιταλίας Γαλλίας καί Γερμανίας, ηδυνήθη νά διατηρήση μεγάλας εκτάσεις διά τό Δεσποτάτον τής Ηπείρου. Αί εκτάσεις αύται εντός τού Ελλαδικού χώρου, από τήν Ναύπακτον μέχρι τό Δυρράχειον καί από τήν Κέρκυραν μέχρι τόν Βόλον, περιελάμβανον σημαντικά περάσματα στρατιωτικά καί εμπορικά, από τόν βορράν πρός τόν νότον καί από τήν δύσιν πρός τήν ανατολήν.

Η Βασίλισσα Θεοδώρα διαδραμάτισεν σπουδαίον πολιτικόν καί διπλωματικόν ρόλον πλησίον τού ηγεμόνος συζύγου της καθ’ όλην τήν περίοδον τής ηγεμονίας του, μέχρι τάς δυσμάς τού βίου του. Συγκεκριμένως ή Θεοδώρα είχεν έναν κορυφαίον σκοπόν: τήν ειρηνικήν συμβίωσιν τών ελληνικών κρατών καί τήν αναχαίτισιν τής βουλιμίας τών δυτικών χριστιανικών κρατών.

Τά μέσα, τά οποία διακριτικώς εχρησιμοποίησεν ήσαν:

α) Η συνειδητοποίησις τής κοινής ιστορικής καί πολιτισμικής βυζαντινής καταγωγής τού λαού τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου. Η Θεοδώρα έλαβεν τήν βυζαντινήν παρακαταθήκην από τήν μητέρα της, αρχόντισσα τής Κωνσταντινουπόλεως καί όχι από τόν πατέρα της ό οποίος ετύγχανεν νορμανδικής καταγωγής. Δι’ αυτήν τήν παρακαταθήκην επάλεψεν είς ολόκληρον τήν ζωήν της καί κατώρθωσε νά αφυπνισθούν αί διάφοροι τοπικοί άρχοντες καί ομάδες τού Δεσποτάτου διά τήν κοινήν εθνικήν καί πολιτισμικήν καταγωγήν καί διά τό κοινόν μέλλον. Η Θεοδώρα ώς βασίλισσα διεκρίθη διά τάς αξιολόγους πρωτοβουλίας της περί τής εθνικής καί πολιτισμικής αυτοσυνειδήσεως τού Ηπειρωτικού, καί όχι μόνον λαού ώς ομιλούντος τήν ελληνικήν γλώσσαν καί πιστεύοντος είς τήν ορθόδοξον χρισταινικήν πίστιν διά τής εκπαιδεύσεως καί τών κοινωνικών  θεσμών, οί οποίοι ελειτούργον κατά τήν μακραίωνα παράδοσιν τού βυζαντινού πολιτισμού.

β) Η διαφύλαξις τής Ορθοδόξου πίστεως. Η Θεοδώρα προσέφερε τόσα πολλά είς τήν Ορθοδοξίαν όσον ουδεμία άλλη βυζαντινή βασίλισσα, ώστε επαξίως ανεδείχθη μέ τήν χάριν τού Θεού καί τήν ευλάβειαν τού Αρτηνού Λαού Οσία.

γ) Αί συνθήκαι ειρήνης, πρίν καί μετά από τάς πολεμικάς συρράξεις, κυρίως μεταξύ τών δύο αντιζήλων ελληνικών κρατών τού Δεσποτάτου εντός τού Ελλαδικού χώρου καί τής αυτοκρατορίας τής Νικαίας είς τήν Μικράν Ασίαν.

 ΕΙΡΗΝΟΠΟΙΟΣ ΑΓΙΑ

Ο Μιχαήλ Β’ αντίθετος ών μέ τήν διπλωματικήν κίνησιν συμβιβασμού τής συζύγου του, διέλυσεν ακρίτως τήν συνθήκην ειρήνης. Ένεκα τούτου τό 1264 ό αυτοκράτωρ στρέφεται επικεφαλής μεγάλου στρατού κατά τού Μιχαήλ Β’. Τότε παρεμβαίνει αμέσως ή Βασίλισσα Θεοδώρα αποφεύγεται ή μάχη καί υπογράφεται νέα συνθήκη ειρήνης. Η συνθήκη αύτη επεσφραγίσθη τό 1269 μέ τήν μνηστείαν τού πρίγκηπος τής Ηπείρου Νικηφόρου Α’ μετά τής ανεψιάς τού αυτοκράτορος ‘Αννης Παλαιολόγου. Ο Νικηφόρος  επένθησεν ειλικρινώς επί δύο έτη τήν πρώτη του σύζυγο Μαρίαν εγγονή τού Βατάτζη. Ομως ό  τίτλος του καί αί δικαιολογημέναι φιλοδοξία αυτού, τάς οποίας ενίσχυεν ή Βασίλισσα τής ‘Αρτας τόν ηνάγκασαν νά επανυμφευτή τό 1265 μετά εννέα έτη περίπου από τόν πρώτον γάμον καί δή τήν ‘Ανναν τρίτην θυγατέρα τού Ιωάννη Καντακουζηνού καί τής Ειρήνης.

Ο αυτοκράτωρ πεισθείς ούτω από τής Βασιλίσσης Θεοδώρας, αποστέλει είς τάς αρχάς τού 1265 τήν ανεψιά του μέ λαμπράν συνοδείαν είς τήν ‘Αρταν, ένθα ετελέσθησαν αμέσως οί γάμοι τού Νικηφόρου καί τής ‘Αννης Παλαιολόγου μέ περισσή λαμπρότητα είς τήν πρωτεύουσαν τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου. Από τόν γάμο του αυτόν απέκτησεν τρία τέκνα: τήν Θαμάρ, τόν διάδοχον Θωμάν καί τήν Μαρίαν. Η Βασίλισσα Θεοδώρα ησθάνετο πανευτυχής διά τήν επίτευξιν τής νέας συνθήκης ειρήνης καί δή πολυετούς, είς τρόπον ώστε ό σύζυγός της Μιχαήλ Β’ νά βασιλεύση εφ’ εξής ειρηνικώς μέχρι τού θανάτου αυτού.

Τοιουτοτρόπως, ή σεμνή πλήν όμως δραστήρια βασίλισσα Θεοδώρα ηνάλωσε μεγάλο μέρος τής ζωής της είς αόκνους καί συνεχείς διπλωματικάς προσπαθείας διά τήν επίτευξιν συνθηκών ειρήνης, διά τήν συμβίωσιν τού Δεσποτάτου μέ τήν Βυζαντινήν αυτοκρατορίαν, ώστε δικαίως ωνομάσθη από τήν Ιστορίαν ώς >

Η ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ.

‘Οσον αφορά τάς προσπαθείας τής βασιλίσσης τής ‘Αρτης νά εξασφαλίση συνθήκας ειρήνης καί αρρήκτους σχέσεις μεταξύ τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου καί τής Βυζαντινής αυτοκρατορίας τής  Νικαίας, αφ’ ενός μέν διά λόγους εξωτερικής πολιτικής καί αφ’ ετέρου, καί κυρίως διά τό θέμα τής Ορθοδοξίας, ή Θεοδώρα συνεβούλευεν μετά συνέσεως καί θερμής πίστεως τόν ηγεμόνα σύζυγόν της καί τούς Βυζαντινούς αυτοκράτορας νά μήν προσχωρήσουν είς τήν ένωσιν τών δύο εκκλησιών Καθολικισμού καί Ορθοδοξίας. Η προσπάθεια δέ τής Θεοδώρας νά αντισταθή είς τήν ενωτικήν απόφασιν τού αυτοκράτορος ( τής Νικαίας καί έν συνεχεία τής Κωνσταντινουπόλεως ) Μιχαήλ Η’ Παλαιολογου τής εστοίχισεν τόν οικτρόν θάνατον δύο γενναίων τέκνων της, τού Δημητρίου καί τού Ιωάννου, οί οποίοι άλλωστε είχον διακριθή ώς γενναίοι στρατηγοί είς τόν Βυζαντινόν στρατόν.

Η Θεοδώρα παρά ταύτα απτόητος εσυνέχισεν τήν φιλοορθόδοξον πολιτικήν. Επεδίωξεν καί κατώρθωσεν νά επιτύχη γάμον διά τήν θυγατέρα της ‘Αννα μέ τόν Γοδεφρίγον Βιλλεαρδουίνον, ηγεμόνα τής βορείου Πελοποννήσου μέ πρωτεύουσαν τήν Ανδραβίδα. Διά τού γάμου τούτου ή Θεοδώρα εξησφάλισε μιάν ισχυράν συμμαχίαν διά τά συμφέροντα τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου. Τούτο απεδείχθη είς τήν μάχην τής Πελαγονίας, είς τήν οποίαν ό Βιλλεαρδου΄ί΄νος, ών καθολικός, παρά ταύτα επολέμησεν υπέρ τού ορθοδόξου συζύγου της Μιχαήλ Β’ κατά τού φιλοπαπικού καί ενωτικού Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγου. Παραλλήλως επετεύχθη καί ή ανάπτυξις καί ή κατοχύρωσις τής Ορθοδόξου πίστεως υπό τής βασιλίσσης ‘Αννης Δούκα-Βιλλεαρδου΄ί΄νου από τής Ανδραβίδος μέχρι τού Μυστρά καί κατ’ επέκτασιν είς ολόκληρον τήν ολόκληρον τήν νότιον Ελλάδα.

Η Ορθοδοξία ώς θρησκευτική πίστις καί ώς συνεκτικός εθνικός κρίκος, είς τήν ‘Αρταν ώς καί είς ολόκληρον τόν λαόν τής Ηπείρου, ενισχύθη κυρίως υπό τών θερμών, πεισμόνων καί αόκνων προσπαθειών τής Αγίας Θεοδώρας καί επεκράτησεν καί μετά τόν θάνατον αυτής. Σχετικόν έν προκειμένω είναι τό γεγονός ότι ό Νικόλαος Ορσίνι καί οί έτεροι Ιταλοί διάδοχοι αυτού ενηγκαλίσθησαν εμφατικώς τήν Ορθόδοξον πίστιν, διότι όπως υπεστήριξαν τό πρώτον ό Γ. Φερεντίνος καί αργότερον ό D. Nicol, μόνον κατ’ αυτόν τόν τρόπον, ώς κληρονόμοι δηλαδή τών Χριστιανών Ελλήνων ηγεμόνων τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου, ηδύναντο νά καταστούν αποδεκτοί υπό τών Ηπειρωτών.

Πάντα ταύτα τά ιδιαίτερα ιστορικά ντοκουμέντα περί τών διπλωματικών δραστηριοτήτων τής Αγίας Θεοδώρας ήτο επάναγκες επιτέλους νά τονισθούν αναλυτικώς καί τεκμηριωμένως διά τήν δοξαστικήν μνημόνευσιν τής εναρέτου καί εφυούς βασιλίσσης Θεοδώρας Πετραλείφη-Δούκα, Αγίας καί Πολιούχου τής ‘Αρτης, τής πάλαι ποτέ πρωτεούσης τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου.

Η ΔΙΑΦΥΛΑΞΙΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ

Η διαφύλαξις τής χριστιανικής πίστεως ήτο διά τό Δεσποτάτον τής Ηπείρου απόλυτος καί διηνεκής καί κατέστη ούτω καθ΄όλον τόν ιστορικόν βίον τούτου επιτυχής.

Ο ύψιστος ούτος σκοπός τών ηγεμόνων τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου επετεύχθη διά τών εξής διακεκριμένων διπλωματικών δραστηριοτήτων:

α) Μετά προσωπικού πάθους καί εμπνευσμένων καί πεισμόνων δραστηριοτήτων, μετά συγκεκριμένων πυκνών καί αδιαλείπτων προσπαθειών, δι’ έργων καί επιμόνου διαφωτίσεως, διά τής οργανώσεως τού κλήρου καί διά τής ανεγέρσεως περιφήμων βυζαντινών ναών καί μοναστηριών επέτυχεν εμπνευσμένως ή Βασίλισσα Θεοδώρα, καί κυρίως μέ τήν συναίνεσιν καί συμπαράστασιν τού συζύγου της Μιχαήλ Β’, τήν ενδυνάμωσιν τής χριστιανικής πίστεως δι’ ολόκληρον τόν λαόν τού Δεσποτάτου τής Ηπείρου.

β) Τήν προστασίαν καί τήν διατήρησιν τής Ορθοδόξου Χριστιανικής πίστεως έν σχέσει μέ άλλους ομοεθνείς ή αλλοεθνείς λαούς τής Βαλκανικής καί τής Ιταλικής χερσονήσου ώς καί τής Μικράς Ασίας. Ειδικώς ή Θεοδώρα μέ γενναίας καί θαυμασίας διπλωματικάς πρωτοβουλίας προσεπάθησε νά μεταλαμπαδεύση τήν Ορθοδοξίαν είς τήν Καθολικήν Ιταλίαν. Η προσπάθεια αύτη θά είχεν βεβαίως πετύχει εάν ό γαμβρός αυτής Μανφρέδος, βασιλεύς τών δύο Σικελιών, ό οποίος είχε νυμφευθή τήν θυγατέρα της Ελένην, δέν είχεν ηττηθή από τόν Κάρολον τόν Β’ είς τήν μάχην τού Μπενεβέντο. Η Θεοδώρα ευφυώςείχεν επιδιώξει καί επέτυχεν τόν γάμον τούτον χάριν τής Ορθοδοξίας, διότι ό βασιλεύς τής Νοτίου Ιταλίας Μανφρέδος ήδη είχεν στραφή κατά τού Πάπα καί τού Καθολικισμού καί εάν ενίκα, ή Ορθοδοξία θά είχεν επεκταθή είς ολόκληρον τήν Ιταλίαν. Μάλιστα ή Θεοδώρα συνεβούλευσεν τήν θυγατέρα της Ελένη, νεωτάτη χήρα τού Μανφρέδου, νά μήν ασπασθή τόν καθολικισμόν καί υπανδρευθή πρίγκηπα φιλοπαπικόν. Γνωστά  έν προκειμένω είναι τά βασανιστήρια τής βασιλίσσης Ελένης καί των τέκνων της υπό τών καθολικών ηγεμόνων διά τήν πίστιν των είς τήν Ορθοδοξίαν.Ο μελετητής τής ζωής τής Ελένης Μιχαήλ Δένδιας διετύπωσεν δι’ αυτήν τήν εξής ενδιαφέρουσα άποψιν: >. Παραπομπή : (βλ. Δημητρίου Γιαννούλη .. Η ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ σελίς 30 ).  Στό σημείο αυτό νά σημειώσουμε ότι ή Ελένη μετά τόν θάνατο τού συζύγου της τό 1266 δέχτηκε όλο τό  μίσος τού Πάπα Κλήμη Δ’. Φυλακίζεται αυτή καί τά παιδιά της γιά αρκετά χρόνια στό υγροσκότεινο καί απομονωμένο φρούριο τής Βουκερίας. Οί προσπάθειες πού έγιναν γιά τήν απελευθέρωσή της από τούς γονείς της Μιχαήλ Β’ καί Θεοδώρα απέτυχαν. Μιά τελευταία προσπάθεια πού επιχειρήθηκε, νά δοθεί δηλ. ώς σύζυγος στό γιό τού Φερδινάνδου τής Ισπανίας, τόν Ερρίκο, βρήκε τήν Ελένη αντίθετη μή θέλοντας νά προδώσει τή μνήμη τού συζύγου της παίρνοντας σύζυγο κάποιον από τούς αντιπάλους του, ούτε μέ τήν συγκατάθεσή της σέ τέτοιο γάμο νά ενισχύσει τά μεγαλεπίβολα σχέδια τού ανίερου συνασπισμού Πάπα καί Καρόλου τού Ανδεγαυού εναντίον τών ελληνικών χωρών καί τής Ορθοδοξίας. >, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ό Μιχαήλ Δένδιας. Τό τραγικόν τέλος τής μαρτυρησάσης έν Ιταλία βασιλίσσης Ελένης Δούκαινας- Χοεστάουφεν καί τών επίσης μαρτυρησάντων τέκνων αυτής Ερρίκου, Φρειδερίκου καί Ατζολίνου οφείλεται σαφώς είς πολιτικάς καί θρησκευτικάς σκοπιμότητας.

‘Εν προκειμένω γίνεται μνεία ότι ό Μητροπολίτης Αργολίδος κ.κ. Ιάκωβος είς τήν εορτήν τής Οσίας Θεοδώρας, ομιλήσας είς τόν έν ‘Αρτη ομώνυμον ναόν κατά τόν εσπερινόν τής 10ης Μαρτίου τού 1997, υπεστήριξεν μετά πάθους τήν οσιότητα τής Ελένης, θυγατρός τής Οσίας καί πολιούχου τής ‘Αρτης καί συνετάχθη ασμένως μέ τήν άποψιν τού Μιχαήλ Δένδια, όπως υπό τής Ιεράς Συνόδου τής Εκκλησίας τής Ελλάδος εγγραφή καί αύτη μεταξύ τών Οσίων τής Ορθοδοξίας.

Κ.ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗ . ΑΙ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ Μ/Φ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΤΗΣ >.πηγή

Πως ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς κατατρόπωσε τον πλανεμένο λατινόφρονα Βαρλαάμ

Περί του 14ου μ.Χ. αιώνος, ήρθε από την Καλαβρία 

ο Βαρλαάμ, κατηγορώντας τους Λατίνους, 

προσποιούμενος ότι συμφωνεί με τους Ορθοδόξους. 

Αρχικά, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς απέδειξε 

ότι ήταν δόλια η συμπεριφορά του, αναγκάζοντας 

τον υποκριτή Βαρλαάμ να καταφύγει στην 

Κωνσταντινούπολη, μετέπειτα και στην Θεσσαλονίκη,

 όπου βρήκε μερικούς απλοϊκούς μοναχούς και

 προσπαθούσε να τους διαβάλλει προφορικώς 

και γραπτώς, συκοφαντώντας και κατηγορώντας 

τους θεοσόφους Ορθοδόξους Πατέρες και

 Διδασκάλους ότι ήταν πλάνη η νοερά προσευχή, η 

νήψη και η μυστική θεωρία των Ορθοδόξων μοναχών

 με την οποία δύναται, σύμφωνα με τον Μέγα Αντώνιο,

 η μετά ησυχίας του νοός προσευχή, να καθαρίζει το

 νοερό όμμα της ψυχής και να καταξιώνει τον άνθρωπο

 να φθάσει στη θεία αποκάλυψη των απορρήτων!...

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, επιχείρησε τότε να

 διορθώσει τον πλανεμένο Βαρλαάμ. 

Χωρίς να κατορθώσει να τον πείσει. 

Άρχισε έτσι ο Άγιος να γράφει επί τρία χρόνια θαυμάσιους

 λόγους κατά των συκοφαντιών και των ψευδολογιών του 

Βαρλαάμ, ο οποίος πήγε εκ νέου στην

 Κωνσταντινούπολη καταφέρνοντας να τους μεταστρέψει

 όλους στις κακοδοξίες του, ακόμα και τον Πατριάρχη,

 που παραλίγο να αρνιόντουσαν και την Ορθοδοξία. 

Ο Πατριάρχης τότε κάλεσε να προσέλθουν σε απολογία

 ως υπεύθυνοι οι Ορθόδοξοι κήρυκες, δηλ. ο

 Άγιος Γρηγόριος και οι ομόφρονές του.

Από το βιβλίο της Ζωής Καναβα «Με την προσευχή

 και τον κοντύλι» (εκδ. Αστέρος) επιλέγουμε 

αποσπασματικά την απολογία και τον θρίαμβο του

 Αγίου Γρηγορίου και της Ορθοδοξίας. 

«…Ίσως, αν δεν ερχόταν στο Βυζάντιο ο Βαρλαάμ, 

ν’ αναστατώσει την Εκκλησία με τις κακοδοξίες του,

 κανείς να μην είχε ασχοληθεί μαζί του και τ’ όνομά

 του να το γνώριζε μόνο ο Θεός. Μα ίσως ο Θεός 

να τα επέτρεψε όλα αυτά να γίνουν έτσι, για να

 επανευαγγελίσει τους ανθρώπους χρησιμοποιώντας 

τον Γρηγόριο, να ξανασκεφτούνε το σκοπό και το

 πραγματικό νόημα της ζωής και τι σημαίνει, εντέλει,

 να ζει κανείς με το Θεό…

»…Στην Παναγιά τη Βλαχερνιώτισσα, που ο Γρηγόριος

 θα εξηγήσει ενώπιον του Πατριάρχη και της Ι. Συνόδου

 τους λόγους που τον οδήγησαν στην αντιπαράθεση με το

 Βαρλαάμ και βέβαια θα παρουσιάσει και θα υποστηρίξει

 και τις δικές του θέσεις, έχουν κιόλας συγκεντρωθεί

 αρκετοί απ’ τους προσκεκλημένους. Είναι Επίσκοποι

 και μοναχοί και πρόσωπα με κοσμική εξουσία…

»… Κατόπιν ο Πατριάρχης καλεί το Βαρλαάμ να

 επαναλάβει και δημόσια τις καταγγελίες του εναντίον

 του Παλαμά και των ησυχαστών που τον υποστηρίζουν.

 Σηκώνεται όρθιος ο Λατίνος κι έπειτα από τις τυπικές

 προσφωνήσεις επαναλαμβάνει τις γνωστές θέσεις του,

 ότι οι μοναχοί αλλοιώνουν τα δόγματα της 

Εκκλησίας, θεωρούν ανωφελή την Αγία Γραφή και

 απορρίπτουν την επιστήμη ως βλαβερή, ενώ 

υποστηρίζουν ότι φτάνουν στη γνώση του Θεού 

χρησιμοποιώντας μια πολύ συγκεκριμένη τεχνική:

 την ομφαλοσκοπία.

Το ακροατήριο πείθεται από την ρητορική δεινότητα 

του λαοπλάνου Βαρλαάμ και δεν περιμένει καμία 

αντιλογία. Όμως, «…ξαφνιάζονται, όταν, κάποια 

στιγμή, ο Πατριάρχης καλεί το Γρηγόριο ν' απαντήσει

 σε όσα του καταμαρτυρεί ο Βαρλαάμ. Κι οι πιο 

πολλοί, εκτός από κάποιους μοναχούς, δεν περιμένουν

 κάτι σημαντικό να πει. Μα και η ίδια η παρουσία

 του Γρηγορίου φαίνεται ότι ενισχύει τούτη την

 προκατάληψη, θαρρείς και είναι το αρνητικό του

 Βαρλαάμ. Ο ένας με τον αέρα της αλαζονείας, 

της έπαρσης και της απόλυτης εμπιστοσύνης στον

 εαυτό του. Ο άλλος με το χαμηλό μπόι της ταπείνωσης

 και της τέλειας παραίτησης μπροστά στην 

παντοδυναμία του Θεού. Μήτε τα μάτια του δεν τολμά

 να σηκώσει για να κοιτάξει τους συνέδρους. 

Κι όταν αρχίζει να μιλά, μετά τις τυπικές προσφωνήσεις, 

θαρρείς και τους έχει λησμονήσει ολότελα κι 

απολογιέται μπρος στον αφέντη Χριστό και την

 Κυρία των Αγγέλων, που τον κοιτά με ιλαρότητα

 από την κόγχη του ιερού. Δε συνοδεύει με χειρονομίες 

μεγαλοπρεπείς τα λόγια του. Μιλά απλά.

 Και γι' αντιστύλια, σε αυτά που λέει, χρησιμοποιεί

 μόνο σκέψεις των Πατέρων της Εκκλησίας. 

Κι είναι σα να έχουν κατεβεί από την θριαμβεύουσα

 Εκκλησία όλοι οι Πατέρες και τον συμπαραστέκονται.

 Το ακροατήριο ξαφνιάζεται. Δεν ακούει αυτά που

 περίμενε. Κι είναι, τουλάχιστον οι περισσότεροι, 

άνθρωποι με γερή θεολογική παιδεία, μπορούν να 

κρίνουν. Μάλιστα, ο επίσκοπος Κυζίκου 

ο κυρ Αθανάσιος, φανερά ενοχλημένος, διακόπτει

 τον Παλαμά για να δηλώσει ότι τον παραπλάνησαν.

 Αυτό που του έδωσαν και διάβασε, ως δήθεν παλαμικές

 θέσεις δεν έχει καμιά σχέση με όσα ακούει. 

Φαίνεται κάποιοι, για λόγους άγνωστους, νόθεψαν

 τα γραπτά του και δημιούργησαν αυτή τη σύγχυση.

 Ανάλογη υποψία εκφράσανε και άλλοι αδελφοί και τα 

αισθήματα τους για τους δυο αντίδικους αρχίζουν

 ν' αλλάζουν. Μεγαλώνει το ενδιαφέρον τους για όσα

 λέει ο Γρηγόριος και στο τέλος όλοι παραδέχονται 

ότι με την ομιλία του Παλαμά ένιωσαν επιτέλους

 ότι αποτελούν Εκκλησία, δηλαδή σώμα Χριστού και 

όχι Εκκλησία του Δήμου. Όταν ολοκλήρωσε την 

απολογία του ο Γρηγόριος, ο επίσκοπος Φιλαδέλφειας

 σχολίασε συγκινημένος ότι κατ' οικονομία Θεού έγιναν όλα

 έτσι, για να δοξαστεί στην Εκκλησία το όνομα Του 

και ν' αντιδοξάσει το Γρηγόριο, που προσφέρθηκε να

 Τον υπηρετήσει με τόσην αυταπάρνηση.
Μετά από αυτή την ολοφάνερη επιτυχία του 

Γρηγορίου, θα περίμενε κανείς το ζήτημα πια 

να λήξει. Εκείνοι όμως που το ξεκινήσανε, 

φαίνεται δεν ήταν ικανοποιημένοι με την τροπή
που πήρε. Άλλα περίμεναν. Και πρώτος ο Πατριάρχης 

υποστήριξε ότι χρειάζεται, το δίχως άλλο, να 

συγκληθεί Συνοδικό Δικαστήριο και αυτό ν' αποφασίσει

 για το άδικο ή το δίκιο των δυο διαδίκων…

»…Η Σύνοδος αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί 

στο ναό της Αγίας Σοφίας. Το γεγονός αυτό δείχνει

 και τη σημασία που δίνουν στο ζήτημα. Για τούτο,

 από τα χαράματα της δεκάτης Ιουνίου, αρχίζει να

 μαζεύεται ο κόσμος, γέμισε όλος ο γύρω χώρος.

 Ο καθένας φιλοδοξεί να εξασφαλίσει μια θέση

 της προκοπής, για να δει τον αυτοκράτορα,

 ντυμένο, κατά πως η περίσταση το απαιτεί,

 μεγαλόπρεπα, να καταφτάνει με την ακολουθία 

του. Να δει και τον Πατριάρχη, με τους συνοδικούς

 επισκόπους και φυσικά το Βαρλαάμ και το

 Γρηγόριο, κι όλοι, Παλαμιστές και Βαρλαμίτες 

να επιδοκιμάσουν ή ν' αποδοκιμάσουν τη

 συνοδική απόφαση, ανάλογα με το ποιον

 θα δικαίωνε. Ό,τι εκλεκτότερο έχει να επιδείξει

 η Βασιλεύουσα στο χώρο του πνεύματος και της

 εξουσίας βρίσκεται μέσα στο ναό. Επίσκοποι 

κι ανώτεροι κληρικοί, ηγούμενοι των μεγαλύτερων

 μοναστηριών και γνωστοί γεροντάδες, που δεν 

έβγαιναν ποτέ από την ησυχία της ερήμου τους,

 είναι εκεί, και αξιωματούχοι της διοίκησης 

και του στρατού, συγκλητικοί και στρατηγοί,
φιλόσοφοι γεμίζουν τη μεγάλη εκκλησία. 

Και καλόγεροι, που ίσως για πρώτη φορά
 άφησαν τη σκήτη και την αγαπημένη
τους ησυχία, μέρες οδοιπόρησαν, για να

 συμπροσευχηθούν με τους συνοδικούς, να τους 

φωτίσει το Άγιο Πνεύμα και να μπορέσουν, με καθαρά 

μάτια να δούνε την αλήθεια.

Η έναρξη των εργασιών γίνεται από τον ίδιο τον

 αυτοκράτορα κι αυτός θέτει το πλαίσιο των θεμάτων,

 που θα τους απασχολήσουν. Ο Βαρλαάμ, με πονηριά,

 δοκιμάζει να το αγνοήσει και να στρέψει τη 

συζήτηση σε καθαρά δογματικά ζητήματα, ο Πατριάρχης

 αναγκάζεται να τον διακόψει… 

Οι εργασίες της Συνόδου συνεχίστηκαν, μα τελικά

 η εμφάνιση του Βαρλαάμ ήταν απογοητευτική, 

ακόμη και για τους φανατικότερους υποστηρικτές

 του. Αντίθετα, ο Γρηγόριος όλους τους συνεπήρε. 

Χωρίς φωνές και άπρεπους χαρακτηρισμούς, 

πολιτισμένα, περνά από τη θέση του κατηγορούμενου

 στη θέση του κατήγορου. Ο προσεγμένος λόγος του,

 που δεν αφήνει σημείο ατεκμηρίωτο, ο ήπιος τόνος 

της φωνής του και προπάντων οι συνεχείς αναφορές 

του στους Πατέρες, κάνουν τον αυτοκράτορα να κουνά, 

κάθε τόσο, επιδοκιμαστικά το κεφάλι του και τους 

ηγούμενους, όλους τους γεροντάδες, που τον

 παρακολουθούν συνεπαρμένοι, να μην μπορούν 

να συγκρατήσουν κάποια μικρά επιφωνήματα

 μεγάλου θαυμασμού και ανάγκης να δοξολογήσουν 

το Θεό για την παρουσία αυτού του αδελφού ανάμεσα

 τους. Τον θεωρούν δώρο θεόσταλτο. Για τούτο κι 

επικυρώνουν με την υπογραφή τους τον αγιορείτικο

 τόμο, όπου καταχωρήθηκαν όσα ειπώθηκαν σε τούτη

 τη Σύνοδο. Η καταδίκη των θέσεων του Βαρλαάμ

 φαίνεται βέβαιη. Αυτό θορυβεί τον Καλαβρό Βαρλαάμ,

 καθώς και ότι, σε ολονών τα μάτια, διαβάζει την

 αποδοκιμασία και την επιθυμία να τον ξεφορτωθούν

 το γρηγορότερο, για να βρει η Εκκλησία, επιτέλους, 

τη γαλήνη της…

»…Εκείνο όμως που περισσότερο φοβάται ο Βαρλαάμ 

είναι ο λαός. Τον πιάνει πανικός… Πραγματικά, πριν

 του απαγγελθεί η καταδίκη, ίσως και για να την 

προλάβει, γυρεύει το λόγο και δημόσια ομολογεί 

την πλάνη του, ενώ αναγνωρίζει ότι τα βιβλία του 

Παλαμά εκφράζουν όλη την αλήθεια της Εκκλησίας.

 Ύστερα κι απ' αυτή την ομολογία, η Ιερά Σύνοδος 

καταδικάζει ως αιρετικές τις θέσεις του, μα δέχεται

 το αίτημα της συγνώμης του, με την προϋπόθεση,

 βέβαια, ότι μετάνιωσε ειλικρινά για την αναστάτωση

 που προκάλεσαν στην Εκκλησία οι ιδέες του και ότι 

δε θα προβεί ξανά σε παρόμοιες ενέργειες…»

σ.α.

πηγή

Η ζωή και δράση της Οσίας Μητέρας μας Θεοδώρας της βασίλισσας της Ηπείρου της θαυματουργού. (11 Μαρτίου) (Ιώβ Μελίου του Ιασίτη)

 

    1.Η ξακουστή και μακάρια αυτή βασίλισσα, η Θεοδώρα, καταγόταν από την Ανατολή και γονείς της ήταν ο Ιωάννης και η Ελένη. Τα σχετικά με τη ζωή της έτσι εξελίχθηκαν. Όταν ήταν βασιλιάς των Ελλήνων ο Αλέξιος, ο οποίος καταγόταν από την οικογένεια των Κομνηνών, ο Μιχαήλ Κομνηνός, που διέφερε από τον βασιλιά και από τους άλλους βασιλιάδες που είχαν το όνομα Άγγελοι, αναλαμβάνει την εξουσία της Πελοποννήσου, ενώ ο Σεναχηρείμ στάλθηκε στην Αιτωλία και Νικόπολη. Αυτοί οι δύο είχαν παντρευτεί δύο γνήσιες πρώτες εξαδέλφες του βασιλιά. Ο πατέρας της μακάριας Θεοδώρας Ιωάννης, που επωνομαζόταν Πετραλίφης και καταγόταν από λαμπρή και περιφανή οικογένεια, παίρνει σύζυγο από βασιλική γενιά που ήταν από τις πρώτες στην Κωνσταντινούπολη. Τιμήθηκε με το αξίωμα του σεβαστοκράτορα των Ελλήνων και τοποθετήθηκε διοικητής της Μακεδονίας και Θεσσαλίας.

      Όταν όμως ύστερα από παραχώρηση του Θεού κυριεύεται η Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους, αιχμαλωτίσθηκε απ’ αυτούς μαζί με άλλους πολλούς και ο βασιλιάς Αλέξιος, ενώ ο γιός του Λάσκαρης τυφλώνεται στην Ανατολή από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο, ο οποίος τότε άρπαξε τη βασιλεία και έτσι επικρατούσε παντού ταραχή και σύγχυση. Όταν οι Νικοπολίτες ξεσηκώθηκαν εναντίον του Σεναχηρείμ, αυτός κάλεσε τον Μιχαήλ Κομνηνό για να τον βοηθήσει· προτού όμως φθάσει αυτός, ο Σεναχηρείμ δολοφονείται. Όταν έφθασε ο Μιχαήλ σκοτώνει όλους τους φονιάδες και νυμφεύεται τη γυναίκα εκείνου Μελισσηνή. Έφτασε στο σημείο μάλιστα τη γυναίκα του να την καταδικάσει σε θάνατο. Έτσι οικειοποιείται ολόκληρη την περιουσία και την εξουσία του Σεναχηρείμ. Αυτός λοιπόν ο Κομνηνός, όταν ο στόλος των Λατίνων έφυγε από την Κωνσταντινούπολη και αγκυροβόλησε στο λιμάνι που λεγόταν Σαλαγορά, εξαγόρασε από αυτούς σαν δούλο τον βασιλιά Αλέξιο, που δεν τον αναγνώριζαν, αφού τους έδωσε προηγουμένως πολλά δώρα. Απ’ αυτόν τον βασιλιά δόθηκε τότε σαν δώρο στον Μιχαήλ και στους κληρονόμους του η εξουσία της ηγεμονίας. Αποκτά λοιπόν από τη Μελισσηνή τέσσερις γιους, τον Μιχαήλ Δούκα, τον Θεόδωρο, τον Μανουήλ και τον Κωνσταντίνο.

      2. Ο πρώτος γιός, ο Μιχαήλ, μετά τον θάνατο του πατέρα του, ανέλαβε όλη την εξουσία εκείνου, άνθρωπος δραστήριος και εξυπνότατος και πολύ έμπειρος στο να διαχειρίζεται τις διάφορες υποθέσεις. Αυτός λοιπόν κυρίεψε προσαρτώντας τα Βελλάγραδα, τα Ιωάννινα, τη Βόνδιτζα, το νησί των Κορυφών (Κέρκυρα), το Δυρρά­χιο, την Αχρίδα, ολόκληρη τη Θεσσαλία και την Ελλάδα και πάρα πολύ επεξέτεινε την εξουσία του. Γρήγορα όμως κι αυτός σαν άνθρωπος που ήταν σκοτώθηκε και τον αδελφό του Θεόδωρο Δούκα άφησε διάδοχό του. Αυτός λοιπόν, ο Θεόδωρος, βρήκε από τον αδελφό του Μιχαήλ Δούκα το παιδί του που ήταν βρέφος, δεν του έδωσε σημασία γιατί ήταν πολύ μικρό και αφού άρπαξε την εξουσία και τον βοήθησαν οι περιστάσεις, σκέφθηκε να ξεφορτωθεί το παιδάκι. Η μητέρα του όμως το κατάλαβε, γι’ αυτό το πήρε και πήγε στην Πελοπόννησο. Ο Θεόδωρος ικανότατος στον πόλεμο απελευθέρωσε ακόμη και τη Θεσσαλονίκη από τους Λατίνους και κυριάρχησε προς δυσμάς μέχρι τη Χριστούπολη.

      3. Ο σεβαστοκράτορας Πετραλίφης, απέκτησε γιους στη Θεσσαλία καθώς και την αείμνηστη Θεοδώρα, και αφού τέλειωσε τη ζωή του χριστιανικά, την εξουσία του την άφησε στους γιους του. οι οποίοι είχαν καλές σχέσεις με τον βασιλιά Θεόδωρο, και την αδελφή τους που ήταν πολύ μικρή τη φύλαγαν σαν κόρη οφθαλμού. Τί συμβαίνει μετά; Ο βασιλιάς Θεόδωρος εξεστράτευσε εναντίον της Ζαγοράς, πολεμούσε με τον βασιλιά των Βουλγάρων Ασάν, νικήθηκε όμως απ’ αυτόν, αιχμαλωτίσθηκε και τυφλώθηκε.

     4. Ο Μιχαήλ, ενώ βρισκόταν σε νεανική ηλικία, ανακαλείται από την εξορία και αναλαμβάνει την πατρική εξουσία, επισκέπτεται τη Θεσσαλία και ενώ βρισκόταν στο κάστρο Σέρβιον συναντά την όμορφη κόρη Θεοδώρα από την οποία, επειδή κατακτήθηκε απόλυτα, συμφωνεί με τα αδέλφια Πετραλίφες και την παίρνει με νόμιμο γάμο και στην Ακαρνανία, που ήταν τότε ατείχιστη, την παντρεύεται. Αυτός λοιπόν φρόντιζε για την εξουσία του, η Θεοδώρα όμως δεν παρασύρθηκε από τη δόξα, δεν γοητεύθηκε εξαιτίας της νιότης της, ούτε συνήθιζε να σπαταλά τη ζωή της στις ανέσεις, ούτε αλαζονεύθηκε από το μέγεθος της εξουσίας. Γνώριζε περισσότερο να ανήκει στον Θεό και να φροντίζει για την αρετή, να ζει με σωφροσύνη, να επιζητεί την ταπεινοφροσύνη, γιατί αυτή περισσότερο απ’ όλους πέτυχε να μην έχει οργή, αλλά να έχει αγάπη, πραότητα, συμπάθεια και ελεημοσύνη για τους άλλους και τον Θεό συνεχώς να υπηρετεί.

     5. Ο εχθρός όμως των δικαίων δεν άντεχε καθόλου να τα βλέπει αυτά, ούτε ανεχόταν τη σωστή πορεία αυτής της κόρης· αφού επιστρατεύει όλες τις δυνάμεις του εναντίον της, ξεσηκώνει τον πιο φοβερό πειρασμό απ’ όσους έχουν μνημονευθεί μέχρι σήμερα, βάζοντας στον άνδρα της μανιασμένη επιθυμία για τις γυναίκες. Αυτός αφού ερωτεύτηκε τρελλά και παράνομα κάποια γυναίκα από τις ευγενείς, που την έλεγαν Γαγγρηνή, πιάστηκε στα μάγια της κι έχασε τα λογικά του και απέκτησε άσπονδο μίσος εναντίον της γυναίκας του. Διώχνει τη γυναίκα του και συμμαζεύει σαν τρελλός τη μαινάδα στο σπίτι του, απαγορεύει στους υπηκόους του να έχουν επαφές με τη Θεοδώρα, να την εξυπηρετούν, ακόμη και να αναφέρουν το όνομά της.

     Πέφτοντας η γενναία σ’ αυτές τις συμφορές δεν τάχασε, ούτε παρεξέκλινε από τον καλό αγώνα της. Υπέμενε σταθερή σαν διαμάντι και υπηρετούσε τον Θεό όπως πάντα. Γύριζε στα ξένα ταλαιπωρημένη από το κρύο και τη ζέστη στους δρόμους, πιεζόταν από την πείνα και τη δίψα και τις άλλες κακουχίες προσπαθώντας να βρει κάποια στέγη. Για πέντε χρόνια λοιπόν πάλευε με άπειρα δεινά χωρίς να της ξεφύγει ποτέ κακή κουβέντα, ούτε ποτέ να παραπονεθεί στον Κύριο, αλλά ακόμη περισσότερο προόδευε στην αρετή, και καθημερινά τον πλησίαζε περισσότερο κάνοντας υπομονή με το βρέφος στην αγκαλιά της, γιατί όταν διώχθηκε ήταν έγκυος. Κάποιος ιερέας από το χωριό Πρενίστη τη βρήκε με το μωρό στην αγκαλιά να μαζεύει λαχανικά σ’ ένα χωράφι και την έπεισε με όρκο να του πει το όνομά της. Όταν έμαθε ποιά ήταν, την έκρυψε στο σπίτι του, όπου την περιποιήθηκε πολύ.

       6. Οι μεγιστάνες που κατείχαν τις πρώτες θέσεις στην υπηρεσία του Μιχαήλ Δούκα, ξαφνικά άρπαξαν εκείνη την αργόσχολη γυναίκα και την έδιωξαν, και έτσι ολόκληρη η πονηρή πράξη ήρθε στο φως και αφού ήρθε στα λογικά του ο Μιχαήλ, συγκλονίσθηκε και αμέσως έφερε πίσω τη μακάρια και έτσι όλα γέμισαν από χαρά και αγαλλίαση. Περνούσαν λοιπόν και οι δύο ειρηνικά τη ζωή τους και με αγάπη Θεού, φροντίζοντας για τη σωτηρία τους. Τιμήθηκαν και οι δύο με το αξίωμα του δεσπότη, απέκτησαν παιδιά, έφτασαν σε μεγάλο ύψος δόξας και συναγωνίζονταν στον ωραίο αγώνα της αρετής. Βλέποντας η ξακουστή Θεοδώρα τον δεσπότη και σύζυγό της να ιδρύει τα δύο πανέμορφα και ευαγή μοναστήρια, δηλαδή τη μονή της Παντάνασσας και τη μονή της Παναγίας, ίδρυσε κι αυτή το γυναικείο μοναστήρι του μεγαλομάρτυρα Γεωργίου.

     7.Όταν ο σύζυγος της δεσπότης Μιχαήλ αφού έζησε σωστά και σύμφωνα με το θέλημα του Θεού πήγε στον ουρανό, αμέσως κι αυτή γίνεται μοναχή. Ζώντας αρκετά χρόνια στόλιζε τον ναό της μονής με αφιερώματα και σκεύη και πέπλα τον ομόρφαινε. Με το πέρασμα του χρόνου γύμναζε με τους κόπους τον εαυτό της και αύξανε τον καρπό των αρετών ασχολούμενη με αγρυπνίες, ψάλλοντας ψαλμούς και ύμνους, λιώνοντας το σώμα της με νηστείες, υπηρετώντας πρόθυμα όλες τις αδελφές, προστατεύοντας τους αδικημένους, βοηθώντας ορφανά και χήρες και φτωχούς, παρηγορώντας τούς θλιμμένους και με ταπείνωση καρδίας εξυπηρετούσε όλους σ’ όλα.

     8. Όταν πρόβλεψε το τέλος της με δάκρυα ζήτησε από την πάναγνη Θεοτόκο και τον πανένδοξο μάρτυρα Γεώργιο να πρεσβεύ­σουν στον Θεό, ώστε να της δοθεί χρόνος έξι μηνών για να τελειώσει τον ναό, πράγμα που έγινε. Όταν ήρθε η ώρα της, κάλεσε τις αδελφές και αφού τις συμβούλεψε καλά για όσα έπρεπε και ευχήθηκε να πετύχουν τη σωτηρία τους, χαρούμενη παρέδωσε το πνεύμα της στα χέρια του Θεού και ενταφιάσθηκε δίπλα στη μονή που ανήγειρε. Αργότερα ο Θεός τη δόξασε, γιατί έγινε αιτία πολλών και μεγάλων θαυμάτων, γιατρεύοντας τις ασθένειες όσων προσέρχονταν σ’ αυτήν, διώχνοντας από τους ανθρώπους τους δαίμονες και καθημερινά θεράπευε ποικίλες ανίατες αρρώστιες. Θεράπευσε ακόμη και καρκίνο και έκανε κι άλλα θαυμαστά αμέτρητα πράγματα, τα οποία συνεχίζει να κάνει. Βοηθά πολύ όχι μόνον αυτούς που προσπέφτουν στον σεπτό τάφο της, αλλά και όσους βρίσκονται κοντά, μακρυά, στη θάλασσα, στα νησιά, σ’ όλους φθάνει όταν την επικαλούνται. Με τις άγιες ευχές της προς τον Θεό ας αξιωθούμε και μείς να πετύχουμε τη σωτηρία μας και να απολαύσουμε τα αγαθά που απολαμβάνουν στη βασιλεία των ουρανών όσοι σώζονται. Αμήν.

(Δημητρίου Γ. Τσάμη, «Μητερικόν», τ. Γ΄, εκδ. Αδελφότητος Η Αγία Μακρίνα, Θεσ/νίκη.)

πηγή

Με τρεις τρόπους πλησιάζουμε τον Κύριο. (Κυριακή Β΄ Νηστειών) Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

     Στο σημερινό Ευαγγέλιο ο παράλυτος άνθρωπος σηκώθηκε αμέσως, έβαλε το κρεβάτι στον ώμο και πέρασε μπροστά απ’ όλους. Κι όλοι θαύμασαν και δόξασαν το Θεό λέγοντας: τέτοια γεγονότα ποτέ μας δεν είδαμε.

    Ας δούμε πόσες θαυμαστές δυνάμεις φανερώνει διά μιας ο Κύριος στο θαύμα αυτό:

Διαβάζει τις καρδιές των ανθρώπων και σε μερικές διακρίνει την πίστη, ενώ σε άλλες το δόλο.

Συγχωρεί στην ψυχή τις αμαρτίες και την κάνει υγιή, καθαρή από την πηγή της αρρώστιας και της αναπηρίας.

 Αποκαθιστά την υγεία στο άρρωστο και παραλυτικό σώμα με τη δύναμη του λόγου Του.

Πόσο μεγάλη, πόσο φοβερή και πόσο θαυμαστή και ζωοδότρα είναι η παρουσία του ζώντος Κυρίου!

Ας έρθουμε όμως κι ας σταθούμε μπροστά στην παρουσία του ζώντος Κυρίου. Το πιο σπουδαίο πράγμα στο δρόμο της σωτηρίας είναι να προσεγγίσουμε με πίστη την παρουσία του Κυρίου, να τη νιώσουμε. Μερικές φορές έρχεται και μας αποκαλύπτεται ο ίδιος ο Κύριος. Έτσι πήγε στη Μάρθα και τη Μαρία στη Βηθανία, έτσι ξαφνικά εμφανίστηκε στον απόστολο Παύλο στο δρόμο προς τη Δαμασκό, σε άλλους αποστόλους στη θάλασσα της Γαλιλαίας και στο δρόμο προς τους Εμμαούς, στην οικία όπου μπήκε «κεκλεισμένων των θυρών», στη Μαρία τη Μαγδαληνή στον κήπο και σε πολλούς αγίους σε όνειρα ή οράματα. Μερικές φορές παρουσίασαν οι απόστολοι ανθρώπους στον Κύριο, όπως ο Ανδρέας έφερε τον Πέτρο κι ο Φίλιππος το Ναθαναήλ. Οι διάδοχοι των αποστόλων κι οι ιεραπόστολοι έφεραν στο Χριστό χιλιάδες, εκατομμύρια ανθρώπους κι άλλες φορές ο ένας πιστός έφερνε τον άλλο. Άλλα και άγνωστοι άνθρωποι μερικές φορές προσπάθησαν πολύ μόνοι τους να πλησιάσουν τον Κύριο, όπως στην περίπτωση των τεσσάρων που άνοιξαν την οροφή του σπιτιού για να φέρουν τον παραλυτικό φίλο τους μπροστά Του.

Αυτοί είναι οι τρεις τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να παρουσιαστούν στον Κύριο. Εκείνο που πρέπει να κάνουμε εμείς είναι να προσπαθήσουμε πολύ και ν’ αγωνιστούμε για να βρεθούμε μπροστά Του, ώστε να μας βοηθήσει κι Εκείνος να τον προσεγγίσουμε και να μας φωτίσει. Πρέπει ν’ ακολουθήσουμε τους τρεις αυτούς τρόπους σε αντίθετη πορεία. Αυτό σημαίνει πως πρέπει με πίστη και ζήλο να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βρεθούμε μπροστά στον Κύριο. Μετά ν’ ακολουθήσουμε την κλήση και τις εντολές της αγίας αποστολικής Εκκλησίας, της Εκκλησίας των πατέρων και των διδασκάλων. Και τελικά, αφού θα έχουμε εκπληρώσει τους δύο πρώτους ορούς, θα πρέπει να περιμένουμε με πίστη κι ελπίδα στο Θεό να μας παρουσιαστεί, κι η παρουσία Του να μας φωτίσει, να μας ενισχύσει, να μας θεραπεύσει και να μας σώσει.

Το μέγεθος των προσπαθειών που πρέπει να καταβάλουμε για ν’ ανοίξουμε το δρόμο που μας οδηγεί στην παρουσία του Θεού, φαίνεται από το παράδειγμα των τεσσάρων αυτών ανδρών. Δε δίστασαν ν’ ανέβουν στην οροφή του σπιτιού, για να κατεβάσουν και να παρουσιάσουν μπροστά στον Κύριο τον άρρωστο φίλο τους. Δεν έκαναν πίσω ούτε από ντροπή ούτε από φόβο. Το παράδειγμα αυτό του μεγάλου ζήλου τους είναι όμοιο με το παράδειγμα της χήρας που ζητούσε πιεστικά και φορτικά από τον άδικο κριτή να τη δικάσει και να την προστατέψει από τον αντίδικό της (βλ. Λουκ. ιη’ 1 -5). Αυτό σημαίνει πως πρέπει να τηρούμε την εντολή του Κυρίου και να κραυγάζουμε μέρα και νύχτα, ωσότου μας ακούσει, «κρούετε και ανοιγήσεται υμίν» (Ματθ. ζ’7), είπε ο Κύριος. Αυτή είναι η εξήγηση που έχουν τα λόγια του Χριστού: «Η βασιλεία του Θεού βιάζεται και βιασταί αρπάζουσιν αυτήν» (Ματθ. ια’12).

    Ο Κύριος ζητά απ’ όλους τους πιστούς Του να καταβάλουν κάθε προσπάθεια, να εξαντλήσουν τη δύναμή τους, να εργαστούν όσο κρατά η ημέρα, να προσεύχονται αδιάλειπτα, να ζητήσουν, να κρούσουν, να νηστέψουν και να κάνουν αμέτρητα έργα ελέους. Κι όλα αυτά ώστε η βασιλεία των ουρανών – η μεγάλη, φοβερή και ζωοποιός παρουσία του Θεού – ν’ ανοιχτεί γι’ αυτούς. « Αγρυπνείτε ουν εν παντί καιρώ, είπε ο Κύριος, ίνα καταξιωθήτε…σταθήναι έμπροσθεν του υιού του ανθρώπου» (Λουκ. κα’ 36). Να έχετε προσοχή και εγρήγορση στην καρδιά σας, για να μην προσκολληθεί στα γήινα. Να έχετε εγρήγορση στις σκέψεις σας, για να μη σας οδηγούν μακριά από το Θεό. Να προσέχετε τα έργα σας, να διπλασιάζετε τα τάλαντά σας, μην τ’ αφήσετε να λιγοστέψουν ή να εξαφανιστούν εντελώς. Ν’ αγρυπνείτε διαρκώς, ώστε ο θάνατος να μη σας βρει απροετοίμαστους και αμετανόητους στην αμαρτία σας. Η ορθόδοξη πίστη μας αυτή είναι: ενεργός, προσευχητική, γρηγορούσα. Αναλώνεται στα δάκρυα και τους αγώνες. Καμιά άλλη πίστη δε ζητάει τέτοιον αγώνα από τους πιστούς για ν’ αξιωθούν να σταθούν μπροστά στον Υιό του Θεού. Ο Κύριος και Σωτήρας μας ζητάει τον αγώνα αυτόν από τους πιστούς. Η Εκκλησία επαναλαμβάνει τις εντολές Του από αιώνα σε αιώνα, από γενιά σε γενιά, φέρνοντας σαν παράδειγμα στους πιστούς τους απειράριθμους και μεγάλους πνευματικούς αγωνιστές που τήρησαν το νόμο του Χριστού κι αξιώθηκαν ν’ αποκτήσουν δόξα και ανέκφραστη δύναμη τόσο στον ουρανό όσο και στη γη.

(Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς, «Καιρός μετανοίας». Ομιλίες Β΄, Αθήνα 2010

πηγή

Το Ευαγγέλιον της Κυριακής

Μαρκ. 2,1	Καὶ εἰσῆλθε πάλιν εἰς Καπερναοὺμ δι᾿ ἡμερῶν καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι.
Μαρκ. 2,1	Υστερα δε από ολίγας ημέρας, εισήλθε πάλιν ο Κυριος εις την Καπερναούμ και διεδόθη ότι ευρίσκεται εις κάποιο σπίτι.
Μαρκ. 2,2	καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον.
Μαρκ. 2,2	Και αμέσως συγκεντρώθηκαν πολλοί, ώστε εγέμισεν η οικία και δεν υπήρχε πλέον τόπος να τους χωρέση ούτε καντά εις την θύραν. Και εδίδασκε εις αυτούς τον λόγον του Θεού.
Μαρκ. 2,3	καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων.
Μαρκ. 2,3	Και έρχονται προς αυτόν φέροντες ένα παραλυτικόν, τον οποίον εσήκωναν τέσσαρες επάνω εις κρεββάτι.
Μαρκ. 2,4	καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ᾿ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο.
Μαρκ. 2,4	Επειδή δε ένεκα του πολλού πλήθους δεν ήτο δυνατόν να πλησιάσουν τον Κυριον, αφήρεσαν από την στέγην το μέρος εκείνο, κάτω από το οποίον ήτο ο Κυριος, ήνοιξαν τρύπαν και κατέβασαν σιγά το κρεββάτι, όπου ήτο κατάκοιτος ο παραλυτικός.
Μαρκ. 2,5	ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου.
Μαρκ. 2,5	Οταν ο Ιησούς είδε την πίστιν που είχαν, τόσον ο παραλυτικός όσον και εκείνοι που τον έφεραν, λέγει στον παραλυτικόν· “τέκνον, σου συγχωρούνται αι αμαρτίαι, αι οποίαι είναι και αιτία της σωματικής σου ασθενείας”.
Μαρκ. 2,6	ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν·
Μαρκ. 2,6	Ησαν δε και μερικοί από τους γραμματείς, που εκάθηντο εκεί και εσυλλογίζοντο μέσα των·
Μαρκ. 2,7	τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;
Μαρκ. 2,7	Διατί αυτός ο άνθρωπος εκστομίζει τέτοιες βλασφημίες; Ποιός ημπορεί να συγχωρή αμαρτίες, ει μη μόνον ένας, δηλαδή ο Θεός;
Μαρκ. 2,8	καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως αὐτοὶ διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς, εἶπεν αὐτοῖς· τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;
Μαρκ. 2,8	Και αμέσως ο Ιησούς αντελήφθη καθαρώτατα, με την θεία δύναμιν του πνεύματός του, ότι έτσι αυτοί εσκέπτοντο μέσα των και τους είπε· “διατί συλλογίζεσθε τέτοια εις τας καρδίας σας;
Μαρκ. 2,9	τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει;
Μαρκ. 2,9	Τι είναι ευκολώτερον, να είπω στον παραλυτικόν, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου η να είπω, σήκω επάνω υγιής, πάρε το κρεββάτι στον ώμον σου και περιπάτει; Σεις θεωρείτε δυσκολώτερον το δεύτερον.
Μαρκ. 2,10	ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας - λέγει τῷ παραλυτικῷ.
Μαρκ. 2,10	Δια να μάθετε δε, ότι ο υιός του ανθρώπου έχει εξουσίαν να συγχωρή αμαρτίας εδώ εις την γην-λέγει στον παραλυτικόν·
Μαρκ. 2,11	σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου.
Μαρκ. 2,11	Σε σένα που πιστεύεις λέγω, σήκω επάνω υγιής, πάρε το κρεββάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου”.
Μαρκ. 2,12	καὶ ἠγέρθη εὐθέως, καὶ ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθεν ἐναντίον πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν.
Μαρκ. 2,12	Και αμέσως εσηκώθη, επήρε το κρεββάτι στον ώμον και εβγήκε ενώπιον όλων, ώστε όλοι να καταπλαγούν και να δοξάζουν τον Θεόν λέγοντες ότι “ποτέ δεν είδαμε τέτοια γεγονότα, να συγχωρούνται με ένα λόγον αμαρτίαι και εις πιστοποίησιν της συγχωρήσεως να θεραπεύεται θαυματουργικώς η παράλυσις”.