Οι χείρες και οι χήρες! Θαύμα το δίλεπτο του αρχιμ. Δανιήλ Αεράκη

Κάποτε τα χέρια του Θεού είναι πολύ φτωχά και αδύνατα, και όμως με τα χέρια αυτά λύνει τα πλέον δύσκολα οικονομικά προβλήματα. Πόσο δυνατά ήσαν τα χέρια των δυο γυναικών, που από όλες τις γυναίκες του κόσμου και της ιστορίας, αυτές περισσότερο εγκωμίασε ο Χριστός; Φτωχά και αδύνατα.

▪ Της μιας τα χέρια ήσαν τρεμάμενα. Μια φτωχή γριούλα.

▪ Της άλλης τα χέρια χωρούσαν μόλις λίγο αλεύρι και λίγο λαδάκι.

Και όμως αυτές τις δυο χήρες προβάλλει ο Χριστός όχι απλώς ως παραδείγματα ελεημοσύνης, αλλ’ ως… λύσεις του οικονομικού προβλήματος.

Όταν το χέρι σου το αδύνατο και φτωχό είναι τόσο κινητικό στην προσφορά, τότε αυτό το χέρι κάνει να ανοίγει τα δυνατά Του χέρια ο Θεός, «ἡ τροφή τοῦ παντός κόσμου».

Να γιατί, με αφορμή τη γιορτή του προφήτη Ηλία, προτείνουμε ως λύσι του οικονομικού προβλήματος τα χέρια των δυο χηρών γυναικών.

Οι χήρες εγκωμιάζονται από τον Χριστό, επειδή ήσαν χήρες;

Όχι! Εγκωμιάζονται οι χείρες αυτών των χηρών.

● Ας δούμε το στιγμιότυπο με τη χήρα της Καινής Διαθήκης. Το κοινό και στις δυο χήρες ήταν το ελάχιστο ποσό, με το οποίο κέρδισαν το μέγιστο και οι δυο θαύμα.

● Η μια κέρδισε το θαύμα του… θαυμασμού και του επαίνου του Κυρίου.

Κάθισε ο Ιησούς και «επιθεωρούσε» τις προσφορές στο φιλόπτωχο του Ναού.

Να κι έρχονταν πλούσιοι και έρριχναν μεγάλα ποσά. Αδιάφορος ο Χριστός.

Να κι έρχεται και μια χήρα φτωχή. Κοίταξε κανένας να μη την βλέπη. Κι ύστερα έρριξε το δίλεπτό της.

Μπορούσε να κρυφτή από τα μάτια του Χριστού; Όλα Εκείνος τα βλέπει. Σαν διαπιστώνη τέλεια αγάπη, τότε την επισημαίνει. Καλεί και τους μαθητές Του.

- Την βλέπετε αυτή τη χήρα, που διακριτικά χάνεται τώρα μέσα στο πλήθος; Σας βεβαιώνω, πως αυτό το δίλεπτο είναι απείρως περισσότερο σε αξία από όσα οι πλούσιοι έρριξαν.

Γιατί;

- Διότι όλοι από το περίσσευμά τους έρριξαν. Δεν στοίχισε τίποτε η προσφορά τους. Αυτή έρριξε στο φιλόπτωχο από το υστέρημά της.

Γιατί;

Οι άλλοι έδωσαν ένα μέρος από την περιουσία τους. Αυτή έδωσε όλη την περιουσία της. Το δίλεπτο ήταν «ὅλος ο βίος αὐτῆς» (Μάρκ.ιβ΄44).

Άλλοι τι θα έλεγαν;

Ο ἱερός Χρυσόστομος σχολιάζει: «Ἐκείνη ἡ χήρα τῆς αὐταρκείας ἀνωτέρα γέγονεν∙ ἅ γάρ ἔμελλεν αὐτήν διαθρέψειν, ταῦτα κατέβαλε πάντα. Οὐκ εἶπε ταῦτα τά παρ’ ὑμῶν λεγόμενα∙ “τί δέ ἄν πάντα ἀναλώσασα ἀναγκασθῶ δεηθῆναι ἑτέρου”; ἀλλά φιλοτίμως ἀπεδύσατο τά ὄντα. Τί ἄν τις εἴποι περί τῆς ἐν τῇ Παλαιᾷ τῆς ἐπί προφήτου Ἠλίου; Ἐκείνῃ γάρ οὐκέτι περί πενίας, ἀλλά καί περί θανάτου καί τελευτῆς ὁ κίνδυνος ᾖν, οὐ τῆς οικείας μόνον, ἀλλά καί τῆς τῶν  παίδων. Οὐδέ γάρ παρ’ ἑτέρων προσεδόκα λήψεσθαι, ἀλλά ἀποθανεῖσθαι εὐθέως. Ἀλλά τόν προφήτην εἶδε, φησί, καί ἐντεῦθεν φιλότιμος γέγονεν. Ὑμεῖς δέ οὐχ ὁρᾶτε μυρίους ἁγίους; Καί τί λέγω ἁγίους; Τόν τῶν προφητῶν ὁρᾶτε προσαιτοῦντα Δεσπότην, καί οὐδέ οὕτω φιλάνθρωποι γίνεσθε∙ ἀλλά ταμιεῖα ἔχοντες ἐρευγόμενα ἐκ τούτου εἰς τοῦτο, οὐδέ έκ τοῦ περισσεύματος μεταδίδετε» (Ε.Π.Ε. 19,510).

Μετάφρασις: Η χήρα εκείνη, που εγκωμίασε ο Κύριος (Μάρκ.ιβ΄42-44), ανέβηκε ψηλότερα και από την αυτάρκεια, αφού πρόσφερε όλα όσα είχε για διατροφή της. Δεν είπε τα όσα λέτε σεις∙ «Τι θα γίνω αν μοιράσω τα πάντα και αναγκαστώ να ζητώ από άλλους;». Με γενναιοδωρία έδωσε όλα τα υπάρχοντά της. Και τι μπορεί κανείς να πη για τη χήρα της Παλαιάς, στην εποχή του προφήτη Ηλία (Β΄ Βασ.ιζ΄9-16. Λουκ.δ΄26); Εκείνη κινδύνευε όχι μόνο να μείνη φτωχή, αλλά και να πεθάνη και η ίδια και τα παιδιά της. Και όμως, μόλις είδε τον προφήτη, έγινε γενναιόδωρη. Σεις βλέπετε χιλιάδες αγίους, και τι λέω αγίους, βλέπετε να σας παρακαλή ο ίδιος ο Χριστός, ο Κύριος των προφητών, και όμως δεν αποφασίζετε να γίνετε φιλάνθρωποι. Έχετε αποθήκες, που ξεχειλίζουν η μια μέσα στην άλλη, και όμως δεν δίνετε ούτε από το περίσσευμά σας.

● Άλλος στη θέσι της θα έλεγε:

-Λίγα έχω, ή, μάλλον καθόλου. Να δώσουν οι πλούσιοι. Αυτοί έχουν.

Εκείνη δεν συνέκρινε τον εαυτό της με τους σκληρούς πλουσίους. Είδε τον εαυτό της σαν τον αγαθό πλούσιο, τον Θεό. Όλα Εκείνος τα δίνει. Εγώ γιατί να τσιγκουνευτώ; Θα με αφήση ο πανάγαθος Θεός μου;

● Άλλος στη θέσι της θα έλεγε:

-Τόσα λίγα που έχω όχι αυτάρκεια δεν εξασφαλίζω αλλ’ ούτε και την ολιγάρκεια. Πώς λοιπόν να δώσω;

Εκείνη ούτε πλούσια ήταν, ούτε τα αναγκαία διέθετε, ούτε αυτάρκεια, ούτε ολιγάρκεια. Τότε τι είχε; Πλεόνασμα καρδιάς. Και της πίστεως η καρδιά την έκανε να ομοιάζη με τον Θεό. Ο Θεός δεν είναι αυτάρκης; Πώς δεν θα ήταν αυτάρκης η πιστή γυναίκα;

Η χήρα των ευλογιών

Αλλ’ ο ἱερός Χρυσόστομος στην παραπάνω περικοπή μιλάει και για τη χήρα της Παλαιάς Διαθήκης, συνδυάζοντάς την με τη χήρα της Καινής. Άλλωστε και αυτή τη χήρα, στα Σαρεπτά της Σιδωνίας εγκωμίασε ο Χριστός.

● Τι είπε ο Χριστός;

Τις μέρες του προφήτη Ηλία υπήρχαν πολλές χήρες. Για όλους είχε κλείσει ο ουρανός για τρία χρόνια και έξι μήνες.

Έπεσε πείνα μεγάλη σ’ όλη τη γη.

Κλεισμένος ο ουρανός, μα ανοιγμένη η καρδιά της χήρας στα Σαρεπτά.

Σ’ αυτήν ήρθαν οι ευλογίες.

Η μια: Εστάλη στο σπίτι της ο άγιος!

Τι μεγαλύτερη από αυτή την ευλογία;

Η άλλη: Δεν στέρεψε το λίγο αλεύρι της και το λίγο λαδάκι της.

Η τρίτη: Ανάστησε το παιδί της ο Ηλίας (Λουκ. δ΄25-26).

● Τι λέει η Παλαιά Διαθήκη;

- Σήκω –λέει στον προφήτη Ηλία ο Θεός- και πήγαινε στην πόλι Σαρεπτά της Σιδωνίας. Έχω δώσει εντολή σε χήρα γυναίκα. Θα σε θρέψη αυτή.

Σηκώθηκε ο προφήτης. Στην πύλη της πόλεως τον καλωσορίζει η γυναίκα.

- Δος μου λίγο νερό! Της λέει.

Πηγαίνοντας να του φέρει νερό, τον ακούει πάλι:

- Και λίγο ψωμί.

- Ψωμί; Σε βεβαιώνω: Δεν έχω καθόλου ψωμί, παρά μονάχα μια χούφτα αλεύρι στο σταμνί και λίγο λάδι στο δοχείο. Πάω να ζυμώσω στα ξύλα που θ’ ανάψω. Ίσως να φτάση να φάμε απόψε με τα παιδιά μου. Και αύριο θα πεθάνουμε.

Ο Ηλίας την εμψυχώνει:

- Θα έχης θάρρος. Μην απελπίζεσαι. Κάνε όπως είπες. Μα ψήσε μικρή λαγάνα και για μένα. Πρώτα. Ύστερα για την οικογένειά σου.

Τόκανε η χήρα. Το θαύμα φάνηκε αμέσως. Το σταμνί με τ’ αλεύρι δεν εξαντλήθηκε. Το δοχείο με το λάδι δεν λιγόστευσε. Τα ευλογούσε ο Θεός.

Και άλλο έπρεπε να δοκιμαστή η πίστις της χήρας. Αρρωσταίνει το παιδί της. Πεθαίνει. Ξεσπάει η πληγωμένη μάνα:

- Τι ζητάς από μένα άνθρωπε του Θεού; Μένεις στο σπίτι μου, για να θυμίζης στο Θεό τις αμαρτίες μου και να με τιμωρήση;…

Την απάντησι την έδωσε η ανάστασις. Το ανέβασε στο ανώγειο ο Ηλίας το νεκρό παιδί. Προσευχήθηκε θερμά με πολύ δυνατή φωνή:

- Κύριε, αυτόπτης μάρτυρας είμαι της καλωσύνης της. Και συ την ξέρεις. Κάνε, Κύριε, να επιστρέψη το πνεύμα του στο νεκρό σωματάκι του!

Ο προφήτης ενεφύσησε. Και η πνοή ξανάρθε. Και η ζωή ξαναγέλασε.

Προφήτης και φτωχοί

Παρατηρεί  ο Χρυσόστομος:

- Γεμάτες οι δικές σας αποθήκες. Δεν τις ανοίγετε. Εκείνη ελάχιστα είχε και τα χάρισε στη φιλοξενία.

● Άλλος στη θέσι της θα έλεγε:

- Έχω τη δική μου δυστυχία. Τα παιδιά μου δεν μπορώ να θρέψω. Μούρθε κι αυτός! Δεν πηγαίνεις ευλογημένε, στο διπλανό σπίτι; Σε μένα ήρθες;

Δεν είπε έτσι εκείνη. Το δικό της σπίτι διάλεξε ο Θεός. Εσένα διάλεξε ο Κύριος, που είσαι φτωχός, να δείξης την πολλή σου αγάπη, και να σε ευλογήση.

● Άλλος στη θέσι της θα έλεγε:

- Όσα έχω δεν αρκούν για τη σημερινή μέρα. Και πως θα τον συντηρώ εγώ τον Ηλία τόσον καιρό, που δεν ξέρω πόσο θα κρατήση…

Εκείνη τίποτε τέτοιο δεν σκέφτηκε. Με απλότητα παραδόθηκε στον Θεό. Και τρέφοντας τον προφήτη, τράφηκε κι εκείνη και τα παιδιά της. Λέει ο ἱερός Χρυσόστομος: «Θρέψον τόν πεινῶντα, ἵνα μή θρέψῃς τό τῆς  γεέννης πῦρ. Ἐννόησον πῶς ἔτρεφε τόν Ἠλίαν ἡ χήρα∙ καί οὐκ ἔθρεψε μᾶλλον, ἤ ἐτράφη∙ οὐκ ἔδωκε μᾶλλον, ἤ ἔλαβε. Πόσον ἀγαθόν ἐστι μετά ἁπλότητος εὖ ποιεῖν, και μή σφόδρα περίεργον εἶναι περί τόν εὖ πάσχοντα» (Ε.Π.Ε. 21,384).

Μετάφρασις: Να θρέψης αυτόν που πεινάει, για να μη θρέψης τη φωτιά της κολάσεως. Θυμήσου, πῶς η χήρα εκείνη έτρεφε τον προφήτη Ἠλία. Και μάλλον, δεν έθρεψε, αλλά η ίδια ετράφη. Δεν έδωσε, αλλά μάλλον η ίδια πήρε. Τι όμορφο πράγμα είναι να κάνης το καλό με απλότητα, και να μη πολυπραγμονής με το ποιος είναι αυτός που τον ελέησες!

● Οι χείρες και οι χήρες ψηφίστηκαν από τον Χριστό. Τα χέρια τα φτωχά, προέκτασις των χεριών του Θεού με τις ανεξάντλητες δωρεές, αυτά τα χέρια υπογράφουν το «μνημόνιο» του Θεού. Τον πιστό δεν τον ξεχνάει ο Θεός.

Γιατί φιλοξενήθηκε ο Ηλίας; Γιατί έσπερνε το λόγο της αλήθειας.

Πολύς λόγος ακούστηκε προεκλογικά. Φλυαρίες του κόσμου. Υπερβολές. Αλαζονικές φούσκες. Όλα θα τα λύσουν, χωρίς βέβαια τον Θεό!

Τι χρειαζόμαστε;

● Έναν προφήτη. Εκ μέρους της ποιμενούσης Εκκλησίας.

Τι χρειαζόμαστε;

● Φτωχούς και ελεήμονες.

● Φτωχούς με ολιγάρκεια, που η πίστις τους την κάνει αυτάρκεια.

● Φτωχούς με πλούσια καρδιά.

● Φτωχούς με γελαστή ματιά, με αγνό αίμα στις φλέβες, με δυνατούς χτύπους στην καρδιά.

πηγη

Τυπικόν της 22ας Ἰουλίου 2012

Κυριακή: Ζ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ.   Τῆς Ἁγίας Μυροφόρου καί Ἰσαποστόλου  Μαρίας τῆς Μαγδαληνῆς  καί τῆς Ἁγίας Παρθενομάρτυρος Μαρκέλλης τῆς Χιοπολίτιδος.

Ἦχος πλ. β΄ – Ἑωθινόν Ζ΄. Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ΄ ΩΡΑ Ἀπολυτίκιον:  «Ἀπόστολοι, Μάρτυρες...». Κοντάκιον:  «Ὡς ἀπαρχάς τῆς φύσεως...». Ἀπόλυσις:  Μικρά. ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ Προοιμιακός – Ψαλτήριον. Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...». Ἑσπέρια:  – Τά 3 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Νίκην ἔχων, Χριστέ...  – Σήμερον ὁ Χριστός...  – Σέ, Κύριε, τόν ὄντα...».  2.– Τά 3 Στιχηρά Ἀνατολικά·  «Ἐν τῷ Σταυρῷ σου, Χριστέ...  – Διά παντός εὐλογοῦν­τες τόν Κύριον...  – Δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε...» καί  3.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῆς Μυροφόρου·  «Μύρα προσεκόμισας Χριστῷ...  –Σταυρῷ καθηλούμενον Χριστόν...  – Ἐπλήσθης συνέσεως πολλῆς...» εἰς 4, τό πρῶτον δίς. Δόξα:  Τό Ἰδιόμελον τῆς Μυροφόρου· «Πρώτη κατιδοῦσα...». Καί νῦν:  Τό α΄ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου· «Τίς μή μακαρίσει σε...». Εἴσοδος:  «Φῶς ἱλαρόν...». Τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας. Ἀπόστιχα:  Τό Ἀναστάσιμον Στιχηρόν·«Τήν ἀνάστασίν σου, Χριστέ...»  καί τά κατ’ Ἀλφάβητον τοῦ ἤχου·  «Πύλας συντρίψας χαλκᾶς...  – Ῥεύσεως ἡμᾶς τῆς πάλαι...  – Σταυρωθείς ὡς ἠβουλήθης...». Δόξα:  Τό ἕτερον Ἰδιόμελον τῆς Μυροφόρου· «Τῷ ἑκουσίως πτωχεύσαντι...» Καί νῦν:  Τό ὁμόηχον Θεοτοκίον αὐτοῦ· «Ἀνύμφευτε Παρθένε...». Τρισάγιον. Ἀπολυτίκια:  1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ἀγγελικαί δυνάμεις...».  2.– Δόξα, τῆς Μυροφόρου· «Χριστῷ τῷ δι’ ἡμᾶς...» καί  3.– Καί νῦν, τό ὁμόηχον Θεοτοκίον αὐτοῦ·«Τοῦ Γαβριήλ φθεγξαμένου...». Ἀπόλυσις: «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...». Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ Μετά τόν Ν΄ Ψαλμόν, ὁ Τριαδικός Κανών· «Τρεῖς ὑποστάσεις ὑμνοῦμεν θεαρχικάς...»,  τά Τριαδικά· «Ἄξιόν ἐστιν...». Τρισάγιον καί ἡ  Ὑπακοή τοῦ ἢχου·«Τῷ ἑκουσίῳ καί ζωοποιῷ σου...». ΟΡΘΡΟΣ Ἑξάψαλμος. Εἰς τό· «Θεός Κύριος...». Ἀπολυτίκια:  Τά τοῦ Ἑσπερινοῦ. Καθίσματα:  Τά Ἀναστάσιμα τῆς α΄ Στιχολογίας μετά Θεοτοκίου εἰς τό  Καί νῦν·«Ὁ τήν εὐλογημένην...» (πρβλ. ὑποσημ. 14) καί τῆς  β΄ Στιχολογίας μετά τοῦ Θεοτοκίου αὐτῶν. Τά Εὐλογητάρια – ἡ Ὑπακοή – οἱ Ἀναβαθμοί καί  τό Προκείμενον τοῦ ἤχου. Κανόνες:  1.– Ὁ Ἀναστάσιμος· «Ὡς ἐν ἠπείρῳ πεζεύσας...», μετά τῶν Εἱρμῶν  αὐτοῦ καί  2.– Τῆς Μυροφόρου· «Ταῖς θείαις ἐμπρέπουσα καλλοναῖς...»,  ἀμφότεροι εἰς 4. Ἀπό γ΄ ᾨδῆς· Μεσῴδιον Κάθισμα:  Τῆς Μυροφόρου· «Τῷ πτωχεύσαντι Λόγῳ...»,  μετά τοῦ Θεοτοκίου αὐτοῦ· «Ὡς Παρθένον καὶ μόνην...». Ἀφ’ ς΄ ᾨδῆς· Κοντάκιον – Οἶκος:  Τά Ἀναστάσιμα. Συναξάριον:  Τῆς ἡμέρας. Καταβασίαι:  «Ἀνοίξω τό στόμα μου...». Εὐαγγέλιον Ὄρθρου:  Τό Ζ΄ Ἑωθινόν· «Τῇ μιᾷ τῶν Σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνή...», κτλ. Ἡ Τιμιωτέρα. Εἱρμός θ΄ ᾨδῆς:  «Ἅπας γηγενής...».  «Ἅγιος Κύριος...». Ἐξαποστειλάρια:  1.– Τό Ζ΄ Ἀναστάσιμον· «Ὅτι ᾖραν τόν Κύριον...» καί  2.– Τῆς Μυροφόρου ἐπέχον καί θέσιν Θεοτοκίου· «Μαρία κυριώνυμε...». Αἶνοι:  1.– Τά 4 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Ὁ Σταυρός σου, Κύριε...  – Ἡ ταφή σου, Δέσποτα...  – Σύν Πατρί καί Πνεύματι...  – Τριήμερος ἀνέστης...» καί  2.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῆς Μυροφόρου τῶν  Ἀποστίχων τοῦ Ἑσπερινοῦ·  «Χριστοῦ φανέντος τοῖς ἴχνεσιν...  – Σὺ ὦ Μαρία ὑπέρλαμπρε...  –Σήμερον πιστοί γηθόμενοι...» εἰς 4,  τό πρῶτον δίς, μετά τῶν πρό αὐτῶν στίχων εἰς τά δύο τελευταῖα:  α΄.– «Εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῆς, καί εἰς  τά πέρατα τῆς οἰκουμένης τά ῥήματα αὐτῆς».  β΄.– «Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, ὁ Θεός Ἰσραήλ». Δόξα:  Τό Ζ΄ Ἑωθινόν· «Ἰδού σκοτία καί πρωΐ...». Καί νῦν:  «Ὑπερευλογημένη...». Δοξολογία:  Μεγάλη. «Σήμερον σωτηρία...». ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ «Ἀγγελικαί δυνάμεις...». Εἴσοδος. Εἰσοδικόν:  «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...». Μετά τήν Εἴσοδον. Ἀπολυτίκια:  1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ἀγγελικαί δυνάμεις...».  2.–Τῆς Μυροφόρου·«Χριστῷ τῷ δι’ ἡμᾶς...» καί  3.– Τοῦ Ναοῦ. Κοντάκιον:  «Προστασία...». Τρισάγιον. Ἀπόστολος:  Κυριακῆς ζ΄ ἑβδομάδος Ἐπιστολῶν·  «Ὀφείλομεν ἡμεῖς οἱ δυνατοί...»(Ῥωμ. ιε΄ 1-7).  Εὐαγγέλιον:  Κυριακῆς ζ΄ ἑβδομάδος Ματθαίου·  «Παράγον­τι τῷ Ἰησοῦ ἠκολούθησαν αὐτῷ...» (Ματθ. θ΄ 27-35). Εἰς τό Ἐξαιρέτως:  «Ἄξιόν ἐστιν...». Κοινωνικόν:  «Αἰνεῖτε...». «Εἴδομεν τό φῶς...», κτλ. Ἀπόλυσις:  Ἡ τοῦ Ἑσπερινοῦ.

Κυριακή Ζ΄ Ματθαίου-π. Γεώργιος Δορμπαράκης

"εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια"

       Δύο θαύματα του Κυρίου προβάλλει το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα: το θαύμα της θεραπείας δύο τυφλών και το θαύμα της θεραπείας ενός δαιμονισμένου. Τα θαύματα συνιστούν μία πρόκληση, είτε θετική είτε αρνητική, για όλες τις εποχές - κάτι που το διαπιστώνουμε και στο ανάγνωσμα - αλλά και στη σημερινή εποχή, ακόμη και σε θεωρούμενους χριστιανούς, γι’ αυτό και μία προσέγγισή τους ίσως βοηθήσει λίγο περισσότερο στην κατανόησή τους. Η αρνητική αντίδραση μάλιστα των Φαρισαίων «εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια» μας δίνει την ιδιαίτερη αφορμή.

1. Καταρχάς είναι αδιαμφισβήτητη η πραγματικότητα των θαυμάτων του Χριστού, δεδομένου ότι πλην ορισμένων περιπτώσεων τα πραγματοποιούσε ενώπιον πλήθους ανθρώπων, μέσα στο οποίο βρίσκονταν και πολλοί ενάντιοι και εχθροί του, σαν τους Φαρισαίους του σημερινού αναγνώσματος. Ήταν μάλιστα τόσο ολοφάνερα τα θαύματα αυτά, ώστε κανείς δεν μπορούσε να τα αμφισβητήσει, ούτε κι αυτοί οι Φαρισαίοι, οι οποίοι όμως φρόντιζαν να τα ερμηνεύουν με τον δικό τους τρόπο. Πράγματι, τα θαύματα του Χριστού ήταν μέσα στην καθημερινότητα της επί γης παρουσίας Του. Όπως το σημειώνει και το ευαγγέλιο: «εκήρυσσε το ευαγγέλιον της βασιλείας του Θεού και εθεράπευε πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν εν τω λαώ». Κήρυγμα και θαύματα πάνε πάντα μαζί, όταν μιλάμε για τον Κύριο. Γι’ αυτό και το θαύμα θεωρείται στην πραγματικότητα προέκταση και επιβεβαίωση του κηρύγματός Του, κάτι ανάλογο ίσως με τη σφραγίδα ενός εγγράφου, που βεβαιώνει τη γνησιότητά του.

Έτσι φαίνεται πολύ καθαρά ότι όλες οι προσπάθειες που έγιναν παλαιότερα, από προτεστάντες μελετητές της Αγίας Γραφής, να απομυθοποιήσουν, καθώς έλεγαν, το Ευαγγέλιο, δηλαδή να διαγράψουν ως μύθο το θαύμα από το κήρυγμα του Χριστού, έπεσαν στο κενό: αλλοίωσαν δραματικά το ίδιο το ευαγγέλιο και διέστρεψαν το πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Αλλά από αιρετικούς που δεν πιστεύουν στη θεότητα του Κυρίου μας δεν περιμένει κανείς περισσότερα πράγματα. Ακόμη και σ’ αυτούς όμως τα πράγματα σήμερα έχουν αλλάξει.

2. Ενώ λοιπόν το θαύμα κατανοείται ως «παράθυρο που φανερώνει τη Βασιλεία του Θεού», όπως εύστοχα έχει χαρακτηριστεί, όμως απαρχής αντιμετωπίστηκε μ’ ένα διπλό τρόπο, κάτι που μας το δείχνει και το υπ’ όψιν ευαγγελικό ανάγνωσμα: ο μεν απλός λαός «εθαύμασε» για το θαύμα του Χριστού, θεωρώντας μοναδική την παρουσία Του, οι δε Φαρισαίοι αντέδρασαν δίνοντας τη γεμάτη άρνηση και απιστία ερμηνεία τους: «εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια». Τι σημαίνουν αυτά;

(1) Ο λαός θαυμάζει, γιατί με την απλότητά του πιστεύει ότι το θαύμα φανερώνει ακριβώς την παρουσία του Θεού: ό,τι μόλις παραπάνω επισημάναμε. Κι η στάση του απλού πιστού λαού είναι συνήθως η δοξολογία του ονόματος του Θεού. Αυτό συνιστά και το κριτήριο διάκρισης των αληθινών από τα ψεύτικα θαύματα, τα οποία βεβαίως υφίστανται, αλλά ως προερχόμενα από τις δαιμονικές δυνάμεις: το εκ Θεού θαύμα, το αληθινό, κινητοποιεί τον καλοπροαίρετο άνθρωπο στην αναφορά του προς τον Θεό, το εκ δαιμόνων «θαύμα», το ψεύτικο, πέραν του ότι έχει προσωρινό χαρακτήρα, δημιουργεί φόβο στον άνθρωπο και αποσκοπεί στην υποδούλωση του στον πονηρό. Το ένα φέρνει το «οξυγόνο» της ελευθερίας του Πνεύματος του Θεού, το άλλο φέρνει το «πνίξιμο» της δαιμονικής παρουσίας.

(2) Οι Φαρισαίοι αντιδρούν και αμφισβητούν, μη αποδεχόμενοι την ενέργεια του Θεού στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Αποκαλύπτονται λοιπόν τυφλοί πνευματικά, όπως άλλωστε πολλές φορές ο Κύριος τους είχε χαρακτηρίσει έτσι. Διότι η αδυναμία επισημάνσεως της χάριτος του Θεού στην παρουσία και την ενέργεια του Κυρίου, αδυναμία δηλαδή να δουν το φως του Θεού, σημαίνει τη σκοτεινιά της ψυχής τους, την οποία βεβαίως δημιουργούν οι πονηρές δυνάμεις. Ο διάβολος είναι αυτός που κρατάει κλειστά τα «μάτια» των ανθρώπων, λόγω βεβαίως των ενεργουμένων παθών τους, της υπερηφάνειας και του μίσους. Η κατάσταση αυτή συνιστά αυτό που ο Κύριος έχει χαρακτηρίσει ως βλασφημία του αγίου Πνεύματος. Ποιος άλλος βλασφημεί το Πνεύμα του Θεού, ει μη ο αρνούμενος να αποδεχτεί την ενέργειά Του, συνεπώς ο αμετανόητος; Κι ο Κύριος είπε τα σκληρότερα και φοβερότερα λόγια για την κατάσταση αυτή: δεν πρόκειται ποτέ να λάβει κανείς τη συγχώρηση του Θεού, ούτε στον κόσμο τούτο ούτε στην αιωνιότητα.

Το γεγονός ότι με την ερμηνεία τους οι Φαρισαίοι αποκαλύπτονται οι ίδιοι δαιμονοκρατούμενοι, επιβεβαιώνεται πολλαπλώς σήμερα, ακόμη και εκτός της χριστιανικής πίστεως. Η ίδια η ψυχολογία, ήδη από της αρχής της εμφανίσεώς της ως επιστήμης, έχει μιλήσει για το ψυχολογικό φαινόμενο της «προβολής», δηλαδή το φαινόμενο κατά το οποίο κάποιος ερμηνεύει αυτό που βλέπει με βάση το περιεχόμενο της καρδιάς του: ό,τι έχει μέσα του αυτό και «βλέπει» - το προβάλλει – στους άλλους. Οι Φαρισαίοι λοιπόν αυτό που είχαν – τα δαιμόνια – αυτό και έβλεπαν στον Χριστό.

3. Το θαύμα λοιπόν, για να επανέλθουμε, απαιτεί την πίστη του ανθρώπου, όταν αυτός έχει καλή προαίρεση και η πονηρία δεν έχει διαβρώσει την ψυχή του. Η πίστη που απαιτείται για την αποδοχή του λόγου του Θεού, η ίδια απαιτείται και για την «όραση» του θαύματος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κύριος, όπως φαίνεται και στη θεραπεία των δύο σήμερα τυφλών, ζητά πάντοτε την πίστη των ανθρώπων, ως εμπιστοσύνη στο πρόσωπό Του, προκειμένου να τους παράσχει τη θεραπευτική χάρη Του. Και μάλιστα ο Κύριος προχωράει και πιο πέρα: «κατά την πίστιν υμών, λέει, γενηθήτω υμίν». Θα βλέπετε δηλαδή ενεργούμενη τη δύναμή μου, κατά την αναλογία της πίστης σας. Μεγάλη πίστη, μεγάλο θαύμα και μεγάλη θεϊκή παρουσία. Μικρή πίστη, λειψό και το αποτέλεσμα. Εν προκειμένω, πρόσωπα καθοδηγητικά για τη μεγάλη πίστη και τα σημάδια της, γίνονται ο ρωμαίος εκατόνταρχος που ζητούσε τη θεραπεία του δούλου του, η Χαναναία γυναίκα που ζητούσε τη θεραπεία της κόρης της.

4. Κι είναι βεβαίως γνωστό σε όλους ότι η πίστη αυτή, που φέρνει τη δραστική παρουσία της χάριτος του Θεού και κινητοποιεί και βουνά, υπάρχει και αυξάνει, στο βαθμό που ο άνθρωπος μπαίνει στην τροχιά της αγάπης, του κεντρικού θελήματος του Θεού γι’ αυτόν. Όσο κανείς αγαπά και αγωνίζεται να εξαλείφει από την καρδιά του οποιαδήποτε πίκρα και κακία κατά των συνανθρώπων του, ακόμη και των εχθρών του, τόσο θα βλέπει να φουντώνει και η πίστη του, συνεπώς το θαύμα θα γίνεται ένα με την ύπαρξή του. Πράγματι, στη ζωή όλων των αγίων μας, λόγω ακριβώς της μεγάλης τους πίστης, ενεργουμένης ως αγάπης, το θαύμα ήταν στοιχείο της φυσικής τους ζωής, της καθημερινότητάς τους.
πηγή

Κυριακή Ζ΄ Ματθαίου- π. Γεώργιος Σούλος

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ

Του Πρωτ. Γεωργίου Σούλου

Ο Χριστός, καθώς μας διηγείται και η σημερινή ευαγγελική περικοπή,  τελεί ένα ακόμη θαύμα, μετά από τις έντονες παρακλήσεις των δύο θεραπευμένων τυφλών, καθώς και του ενός κωφού, ο οποίος, αν και δεν ζήτησε εκφώνως τη δική του θεραπεία,  βλέποντας την ευεργεσία του θαύματος στους δύο τυφλούς, αναφώνησε δοξάζων τον Κύριο.

Πράγματι, ο Χριστός όταν τον επικαλείται ο άνθρωπος, ανταποκρίνεται στο αίτημα   με κύριο πάντα  κριτήριο την ψυχική και την πνευματική μας υγεία, Διότι, για τον Θεάνθρωπο Σωτήρα, το θαύμα και η διδασκαλία είναι μέρος της σωτηριολογικής παρουσίας Του στον κόσμο και αφορά τον Θεό, που το επιτελεί, καθώς και τον άνθρωπο, που δέχεται τη συγκεκριμένη ευεργεσία.

Συνεπώς,  ο Θεός δεν επιτελεί το θαύμα, για να διαφημίσει την θεότητά Του, γιατί ασφαλώς δεν έχει ανάγκη διαφήμισης ή υποστήριξης, γιατί δεν είναι αυτό το σχέδιο της Σωτηριολογίας του Θεού, για τον άνθρωπο. Ο Θεός επεμβαίνει στη ζωή μας, όταν τον καλέσουμε και επειδή μόνοι μας, δεν έχουμε τη δυνατότητα ή την ικανότητα, να σώσουμε τον εαυτό μας.

Ανταποκρινόμενος ο Χριστός στις ικεσίες των ανθρώπων που υποφέρουν, ενεργεί θαυματουργικά, ως  ο ιατρός των ψυχών και των σωμάτων, θεραπεύοντας ολόκληρη την ανθρώπινη υπόσταση του κάθε ασθενούς, διότι ο Θεός δημιούργησε τον «παραπεσόντα» άνθρωπο, ως ψυχοσωματική οντότητα και επιτελεί το θαύμα με κριτήριο την αγάπη Του και με σκοπό τη σωτηρία του όλου είναι του ανθρώπου.

Οι άγιοι Πατέρες και Εκκλησιαστικοί συγγραφείς διδάσκουν την άρρηκτη σχέση ψυχικών ενεργημάτων και σωματικών εκδηλώσεων και είναι κατάδηλη από τους πρώτους αιώνες, που αναπτύχθηκε η Εκκλησιαστική Γραμματεία, την οποία ακριβώς συναντούμε στην ανθρωπολογία του Ιωάννου Δαμασκηνού, όπου  υιοθετεί το τριμερές σχήμα των δυνάμεων της ψυχής: α) ο νους, β) ο λόγος και γ) η αίσθηση. Αυτές τις δυνάμεις τις θεωρεί, ως μέρη της αυτής ουσίας. Η ψυχή, κατά τον ιερό Δαμασκηνό, είναι «ζώσα ουσία», δηλαδή, έχει τη ζωή ως ουσία. Μέρος δε, αυτής της ουσίας και μάλιστα «καθαρώτατον» είναι ο νους, ο οποίος «ουχ έτερον έχουσα παρ’ εαυτήν τον νουν, αλλά μέρος αυτής το καθαρώτατον». Η δεύτερη δύναμη, είναι ο λόγος, διότι η ψυχή είναι ουσία λογική, «Ψυχή τοίνυν έστιν ουσία λογική». Και η τρίτη αίσθηση «έστι δύναμις της ψυχής  είναι η αίσθηση, η δύναμη της ψυχής, όπου και τα τρία αυτά σχήματα λειτουργούν ως ενεργές δυνάμεις.

Συνεπώς κατά τον ι. Δαμασκηνό η ψυχή έχει τη ζωή, ως ουσία, αλλά και ως ενέργεια, για το συνημμένο σώμα της. Αυτό σημαίνει ότι οι ενέργειες της ψυχής είναι εκείνες που «προσδίδουν στο σώμα τη ζωή, την αύξηση, την αίσθηση και τη γέννηση».

Αλλά και τα άλλα όργανα του σώματος, ο εγκέφαλος και οι αισθητήρες του ευθυγραμμίζονται, προς τις ενέργειες της ψυχής και τις μεταποιεί σε ενέργημα ή σε πράξη, με αποτέλεσμα η ενέργεια που τελικά προκύπτει από την ενιαία εκδήλωση του υποκειμένου να είναι απολύτως ψυχοσωματική. Η άρρηκτη σχέση ψυχικών ενεργημάτων και σωματικών εκδηλώσεων φαίνεται κυρίως στο επίπεδο της διερεύνησης του λογικού, το οποίο σχηματικά χωρίζεται σε «ενδιάθετον λόγον», που είναι κίνημα της ψυχής και στον «προφορικόν λόγον», που ενεργείται διά του σώματος και εκφράζει τη νοητική ενέργεια της ψυχής «ως γλωσσικά αρθρωμένη νόηση».

Οι ενέργειες αυτές της ανθρώπινης φύσης αναπτύσσονται διεξοδικά και από τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ο οποίος δεν απολυτοποιεί κανένα τμήμα της δισύνθετης ύπαρξης, ούτε το σώμα ούτε την ψυχή, αλλά δέχεται ότι η ανθρώπινη φύση είναι επιδεκτική φωτιστικής ζωής ή νεκρώσεως, ύστερα από τη χρήση του αυτεξουσίου, είτε προς το αγαθό, είτε προς την κακό. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς δεν εγκλωβίζεται στην ψυχή, όπως έκαναν οι νεοπλατωνικοί φιλόσοφοι της εποχής του, οι οποίοι προέκριναν μόνο την ψυχή, λόγω της απλότητάς της και απέκρουαν μετά μανίας το σώμα, λόγω της σύνθεσής του και με αυτές τις προϋποθέσεις έβλεπαν την ψυχή να οικειώνεται την συνθετότητα του σώματος και να καθίσταται και αυτή εξαιτίας του σώματος ανεπίδεκτη φωτισμού.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αποκρούει με έμφαση και ένταση μια τέτοια διαλεκτική, διότι διακρίνει σε όλη την κτιστή φύση, ακόμα και στη ψυχή, μια μορφή σύνθεσης, υποστηρίζοντας, ότι η σύνθεση της νοεράς και λογικής ψυχής των ανθρώπων, αλλά και των αγγέλων ακόμη, εδράζεται στην αποδοχή δύο υπεναντίων ποιοτήτων, της αγαθότητας και της κακίας. «Η λογική και νοερά ψυχή ουσίαν μεν έχει την ζωήν, αλλά δεκτικήν των εναντίων, κακίας δηλονότι, και αγαθότητος. Διό και σύνθετος έστι πως η λογική και νοερά ψυχή, εκ της κατ΄ αυτήν ουσίας και μιας ηστινοσούν των ειρημένων εναντίων ποιοτήτων, αρετής φημί και πονηρίας. Η δε των αγγέλων νοερά φύσις, δεκτική μέντοι και αυτή των εναντίων εστί, κακίας δηλονότι και αγαθότητος. Και τούτο παριστάσιν οι πονηροί των αγγέλων, έκπτωσιν υποστάντες διά την έπαρσιν. Σύνθετοι πως τοιγαρούν εισί και οι άγγελοι, εκ τε της καθ’ εαυτούς ουσίας και μιας των εναντίων ποιοτήτων, αρετής φημί και πονηρίας. Όθεν δείκνυνται μηδ’ ούτοι ουσίαν έχοντες την αγαθότητα». (ΕΠΕ 8, 108).

Συνεπώς ο άνθρωπος δεν έχει ούτε, ως ουσία την αγαθότητα, ούτε ως ουσία την κακότητα και η ζωή του, η ζωή μας,  εξαρτάται από τις επιλογές μας, δηλαδή από την ορθή ή εσφαλμένη χρήση του «αυτεξουσίου» και των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, πού «ενοικεί»στην ψυχή του πιστoύ και δημιουργεί νέα πραγματικότητα, η οποία γίνεται αισθητή στον πνευματοφόρο, πια άνθρωπο, ο οποίος διαθέτει πλέον τη δυνατότητα, να συνεχίζει το έργο του Χριστού, επί της γης, κατόπιν και της εντολής,  που έδωσε στους μαθητές και αποστόλους και της «σφραγίδος» της «δωρεάς» του Αγίου Πνεύματος, ώστε να μπορούν να κάνουν κι αυτοί, καθώς και οι διάδοχοι των, θαύματα, όπως έκανε Εκείνος, σαν το σημερινό των δύο τυφλών, καθώς και του κωφού.

Αυτή η δυνατότητα του πνευματοφόρου και χριστοφόρου ανθρώπου, να μπορεί ενεργεί, όπως και ο Θεάνρωπος, δεν θα πρέπει να δημιουργεί έπαρση, γιατί πολύ εύκολα, μπορεί να απολέσει κάθε αγιοπνευματική πορεία, όπως το «τάγμα» των αγγέλων, που δαιμονοποιήθηκε. Γιατί δεν είναι η προσωπική δύναμη κανενός, όταν επιτελεί ένα θαύμα. Το θαύμα δεν το πραγματώνει κανείς σε αυτόν τον κόσμο. Ούτε ακόμα και οι άγιοι, γιατί δεν είναι δική τους η δύναμη, αλλά η χάρη  του Αγίου Πνεύματος, η οποία ενεργοποιείται διότι οι άγιoι έκαναν το θέλημα τού Θεού, θέλημα δικό τους, γιατί  μέσα τους εγκαταστάθηκε ο Xριστός (Γαλ β' 20. Ρωμ. ιδ' 8) και περιπατούν«κατά Πνεύμα» και μπορούν   να πουν: «ο, τι έχω τούτο σοι δίδω, εν τω ονόματι τού Ιησού Xριστoύ τού Ναζωραίου, έγειρε και περιπάτει» (Πράξ. γ' 6), ή «Ταβιθά, ανάστηθι»! (Πράξ. θ' 40).

Συνεπώς καθοριστική προϋπόθεση της ζωής μας είναι η  «ενοίκηση τού Αγίου Πνεύματος», η οποία δεν επιτυγχάνεται με κάποιες τεχνικές μεθόδους, όπως νομίζουν, για παράδειγμα, οι πεντηκοστιανοί, αλλά με  την ορθή πίστη, που επιφέρει τη διαδραστική παρουσία της χάριτος του Θεού και κινητοποιεί ακόμα και τα όρη, που μεγενθύνεται, τόσο όσο ο άνθρωπος εισέρχεται στην έννοια της αγάπης,  στην εντολή του θελήματος του Θεού.

Το θαύμα, λοιπόν, προϋποθέτει την εσωτερική κάθαρση, πού δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα της Θείας ενέργειας, αλλά και αποτέλεσμα της ανθρώπινης προσπάθειας. Προσπάθεια που προϋποθέτει πίστη στη δύναμη του Θεού, πίστη στο Θείο θέλημα, αποδοχή του Θελήματος,«γενηθήτω κατά το θέλημά σου» να είναι η απάντηση στο κάλεσμα του Θεού.

Διότι με τη βίωση της εντολής της αγάπης εξαλείφεται από την καρδιά του καθενός μας κάθε πικρία ή κακία, προς τον αδελφό και συνάνθρωπό μας και πλημυρίζουμε  από πίστη με συνέπεια να γίνεται η ζωή μας ένα θαύμα στο διηνεκές. Όπως ήταν η ζωή όλων των αγίων μας, εξαιτίας της μεγάλης τους πίστης, εκραζομένης ως αγάπη, καθ’ όλο τον αγιασμένο βίο τους.

Ανακεφαλαιώνοντας, θα λέγαμε, ότι   στο σημερινό Ευαγγέλιο είδαμε δύο θαύματα που έκανε ο Χριστός, το ένα είναι ότι θεράπευσε δύο τυφλούς, οι οποίοι αμέσως απέκτησαν το φως των οφθαλμών τους και είδαν τα δημιουργήματα του Θεού και το άλλο (θαύμα) είναι ότι θεράπευσε έναν κωφό που δεν άκουγε. Και στα δύο αυτά θαύματα βλέπουμε την θεραπεία δύο σωματικών αισθήσεων, της οράσεως και της ακοής. Τι θα ήμασταν αν δεν είχαμε αυτές τις δύο σημαντικές αισθήσεις; Οι άνθρωποι που τις στερούνται καταλαβαίνουν την αξία τους.

Δοξάζουμε τον Θεό για την σωματική όραση και ακοή, που μας δωρίζει, αλλά ας εντείνουμε  τον αγώνα μας, ας πυκνώσουμε την προσευχή μας και την όλη εκκλησιαστική ζωή μας, ώστε να αποκτήσουμε και την πνευματική όραση και την πνευματική ακοή, διότι καθώς φαίνεται υπάρχει πολλή στέρηση στη ζωή μας.

Τέτοια θαύματα χρειάζεται η ανθρωπότητα της εποχής μας.  Χρειαζόμαστε τη θεραπεία μας, από πνευματική τύφλωση και την πνευματική κώφωση. Αυτό επιτυγχάνεται  με συνειδητή συμμετοχή στη ζωή της Εκκλησίας και στα ιερά Μυστήρια. Τότε θα ελκύουμε πλούσια τη Χάρη Του και  ή ζωή μας θα είναι ενωμένη μαζί του, ώστε  θα είναι ολόκληρη ένα θαύμα, που θα θεραπεύει καθημερινά, όχι μόνο μερικές από τις αισθήσεις μας, αλλά ολόκληρο το είναι της υπάρξεώς μας.

Μιχαήλ Χούλης, Η θεραπεία των δύο τυφλών και η πνευματική τυφλότητα πολλών

Η θεραπεία των δύο τυφλών  και η πνευματική τυφλότητα πολλών (Ματθ. 9,27-35)

Μιχαήλ Χούλη, Θεολόγου

Αφού θεράπευσε ο Χριστός την αιμορροούσα γυναίκα και ανέστησε την κόρη του Ιαείρου -δείχνοντας έτσι ότι εγκαινίασε τον νέο κόσμο του Θεού, όπου δια της Θείας Χάριτος αποκαθίσταται μυστικά και μυστηριακά η αρχική και υγιής σχέση του Θεού με τους ανθρώπους και την πλάση στον Παράδεισο, πριν οι πρωτόπλαστοι απομακρυνθούν απ’ Αυτόν- και ενώ έφευγε από την οικία του αρχισυνάγωγου, τον ακολούθησαν δύο τυφλοί, οι οποίοι φώναζαν: «Ελέησέ μας υιέ του Δαυίδ» (Ματθ. 9,27). Μάλιστα προχώρησαν ξωπίσω Του μέχρι το σπίτι του Ματθαίου και δεν έπαυαν να του φωνάζουν προς βοήθεια. Η μεγάλη πίστη, που φαίνεται πώς διέθεταν οι τυφλοί, είναι και μια δυνατή προσευχή που ως μεγάλη φωνή προς το Θεό συνεχώς του λέει: «Σπεύσον, ελέησον ημάς». Όταν προσευχόταν ο Μωυσής, έστω και χαμηλόφωνα, η προσευχή του «τρυπούσε» τον Ουρανό και έφτανε στο θρόνο του παντοκράτορα Κυρίου Σαβαώθ (αρχηγού των Δυνάμεων) (Εξ. 14,15), όπως το ερμηνεύει και ο ιερός Χρυσόστομος.

Η αιμορροούσα γυναίκα δεν μιλούσε, παρά μόνο άγγιξε με πραγματική πίστη την άκρη του ενδύματος του Ιησού και έλεγε εσωτερικά: ‘Κι αν μόνο αγγίξω το ρούχο Του θα σωθώ’. Η αυθεντική της πίστη μίλησε στον Χριστό και εκείνος την θεράπευσε (Ματθ. 9,20-22). Σε τέτοιες περιπτώσεις ο Θεός δεν αργεί να απαντήσει. Εκεί όμως που δεν ενεργεί αμέσως, ή που φαίνεται πως κωφεύει, έχει και πάλι το λόγο Του: Είναι για την ταπείνωση του παθόντος, την αίσθηση εκ μέρους του της παντοδυναμίας του Θεού και της δικής του ανημποριάς, την ζήτηση του ελέους Του, που από μόνη της επιτελεί τη σωτηρία. 

Η δυνατή πίστη σώζει και μάλιστα όχι μια αφηρημένη πίστη, αλλά η πίστη στο πρόσωπο του ενός και μοναδικού, διαχρονικού γιατρού ψυχών και σωμάτων, του Ιησού Χριστού. Γι’ αυτό και στη συνέχεια ο Ιησούς ρωτάει τους τυφλούς: «Πιστεύετε ότι έχω (ΕΓΩ) τη δύναμη να σας θεραπεύσω;» Αυτό δεν δείχνει υπερηφάνεια και οίηση, αλλά ο Θεάνθρωπος εκφράζει αυτό που είναι: Ο Υιός και Λόγος του Θεού. Και ο ίδιος διδάσκει: «Αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό (τον Θεό Πατέρα) και τον Ιησού Χριστό, τον οποίον έστειλες» (Ιω. 17,3). Με την καταφατική και υπαρξιακή τους απάντηση, τη στροφή της θέλησής τους προς Αυτόν (που χωρίς αυτήν ο Θεός δεν θεραπεύει), ο Ιησούς ακούμπησε τα χέρια Του στα μάτια τους και είπε: «Ας γίνει σύμφωνα με την πίστη σας». Οφείλουμε να προσθέσουμε εδώ ότι πίστη σημαίνει εμπιστοσύνη και όχι διανοητική μόνο προσέγγιση του Θεού. Η πραγματική πίστη είναι ταυτόχρονα και κοινωνία με το Θεό. Ο Θεάνθρωπος ζητά από τους ανθρώπους να έχουν προς αυτόν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη απ’ ότι έχουν καθημερινά οι επιβάτες προς τον οδηγό του λεωφορείου, οι πελάτες προς τον μάγειρα του εστιατορίου, οι ασθενείς προς τον χειρούργο ιατρό, τα μικρά παιδιά προς τη μητέρα τους. Διότι η σχέση αυτή και η γνήσια πίστη, μέσα στο σκοτάδι πολλές φορές της καθημερινής ζωής, ελκύει τη Χάρη του ζωοδότου και παντελεήμονος Θεού, ο οποίος ενεργεί για να μας στηρίξει και προστατεύσει. Πολύ παραστατικά, η εικόνα του Χριστού που κτυπά την εξώπορτα της οικίας και ζητά να του ανοίξει οικειοθελώς ο οικοδεσπότης για να συνδειπνήσει μαζί Του και έτσι να σωθεί (όπως ο Ζακχαίος), εκφράζει τη διδασκαλία της ελεύθερης συν-ενέργειας Θεού-ανθρώπου για να σωθεί ο πιστός.  

Αμέσως μετά το θείο άγγιγμα του Ιησού, ανοίχτηκαν τα μάτια των τυφλών. Που σημαίνει: Όχι με μαγικό τρόπο, όχι με βότανα, όχι με χρήση παγανιστικών ωδών, όχι με χρήση υποβολής, αλλά άμεσα και κεραυνοβόλα, διότι «όπου Θεός βούλεται, νικάται φύσεως τάξις». Όπου η πανσθενουργός χάρη του Θεού καταφθάνει, εκεί όλες οι θεραπείες πραγματοποιούνται. Φτάνει κανείς να μην διώχνει το Θεό από τη ζωή του (με τον τρόπο ζωής του), αλλά να μετανοεί συνεχώς για όσα ‘μικρά’ και ‘χαμηλά’ και ‘τιποτένια’ πράττει καθημερινώς. Διότι η αμαρτία δεν παύει να είναι τυφλότητα. Εκούσια τύφλωση απέναντι στη αγάπη του Θεού, που προέρχεται από τα πάθη, την άσωτη ζωή, τον υλιστικό τρόπο ζωής, που ως μαύρες κουρτίνες ή σκούρα νέφη σκεπάζουν τις ζωογόνες ακτίνες του νοητού Ηλίου και μας αφήνουν μακριά από ή ανυποψίαστους για την παρουσία Του. Εξάλλου, σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου: «Όλα όσα ζητάτε όταν προσεύχεστε, να πιστεύετε ότι θα τα πάρετε, και θα σας γίνουν» (Μάρκ. 11,24). Διότι ο ίδιος ζητάει το έλεος και την αγάπη από τους ανθρώπους και όχι την αυστηρή καθηκοντολογία χωρίς πνεύμα και συναίσθημα (Ματθ. 9,13). Και μάλιστα κατά το Μυστικό Δείπνο είπε στους μαθητές Του: «Ότι κι αν ζητήσετε στο όνομά μου θα σας το πραγματοποιήσω» (Ιω. 14,13).

Με αυστηρό τρόπο ο Χριστός, αφού είδαν το φως τους, τους είπε: «Προσέχετε να μην το μάθει κανείς». Οι πρώην όμως τυφλοί διέδωσαν παντού το θαύμα που τους έγινε. Και πώς να κρυφτεί άλλωστε το καλό, όταν μάλιστα τόσο πολύ ευεργετήθηκαν; Ο Ιησούς το είπε αυτό, όπως και σε άλλα σημεία του Ευαγγελίου λέγεται, διότι ήταν πολύ εύκολο στους Ιουδαίους (και συνήθης πρακτική τους σε άλλες περιπτώσεις, πριν τον Ιησού) να τον ανακηρύξουν πολιτικοθρησκευτικό Μεσσία και να τον ωθήσουν στο να επαναστατήσει ενάντια στους Ρωμαίους με σκοπό την ανεξαρτησία τους. Αυτές ήταν τότε οι συνήθεις αντιλήψεις τους περί του Μεσσία, αν και οι προφήτες, από τον 8ο αιώνα ήδη π.Χ. κ.ε., είχαν τονίσει την φιλάνθρωπη και ανθρωπιστική Του διάσταση.

Μετά τη θεραπεία των τυφλών, Του πήγαν έναν άλαλο άνθρωπο από δαιμονική αιτία. Το θύμα δεν μπορούσε να μιλήσει, αλλά και πολλοί άνθρωποι, που φαινομενικά είναι καλά, δεν έχουν να πουν έναν καλό λόγο στους άλλους, να παρηγορήσουν συγγενείς σε μια ανάγκη τους, να απευθύνουν μια προσευχή προς το Θεό, να μιλήσουν για το Θεό σε φίλους τους. Μένουν άλαλοι μπροστά στο μεγαλείο του Υψίστου και την ομορφιά της πλάσης Του. Είναι κι αυτό σύμπτωμα παρακμής, αποτέλεσμα κενής ψυχής, που χρειάζεται μετάνοια και θεραπεία. Ο Χριστός αμέσως εξεδίωξε το δαιμόνιο και ο πρώην άλαλος μίλησε και επανήλθε στην κοινωνία με τους συνανθρώπους του, όπως και οι πρώην τυφλοί. Αυτό μας δείχνει ότι ο Θεός μόνο υγιείς κοινωνικά σχέσεις δημιουργεί εξαρχής και επιθυμεί και ότι η χριστιανική πίστη δεν είναι πίστη ατομικών απομονωμένων υπάρξεων, αλλά εκκλησιαστική αγαπητική ζωή και συναδέλφωση.

Το πλήθος του λαού έλεγε τότε πως ποτέ ξανά δεν φάνηκαν τέτοια πράγματα στον Ισραήλ. Τα θαύματα του Χριστού ανέτρεπαν πράγματι τους νόμους της φύσεως, ή αποκαθιστούσαν τη φύση στη αληθινή της λειτουργία, όπως δηλαδή θα είναι και στον παράδεισο, όπου το θαύμα δεν θα είναι η εξαίρεση, αλλά φυσικό γεγονός και τρόπος ζωής. Στα τρία χρόνια της επίγειας ζωής Του ο Κύριος, και με τη δύναμη της θεότητάς Του, σήκωσε παραλύτους, σε κωφούς έδωσε την ακοή τους, σε τυφλούς επανέφερε το φως, μουγγούς έκανε να μιλήσουν και ανέστησε νεκρούς. «Διήλθεν ευεργετών και ιώμενος πάντας». Έφερε το αληθινό φως και «την καλήν αλλοίωσιν». Κατέδειξε έτσι τη θεία Του φύση και παράλληλα άνοιξε ένα παράθυρο προς τον κόσμο της Βασιλείας του Θεού, για να γνωρίσουμε από τώρα, εν αινίγματι πάντα, πόσο όμορφο και λαμπρό θα είναι το πρόσωπό Του κατά τη Δευτέρα Του Παρουσία και εξής, αφού άλλωστε ο Παράδεισος θα είναι ο ίδιος ο Τριαδικός Θεός εν τη αφθάστω λαμπρότητι Αυτού. Ας μην ξεχνάμε ότι αφού θαύματα γίνονται και με μηχανικό και με φυσικό τρόπο (οι πύραυλοι λ.χ. και τα αεροπλάνα υπερνικούν το νόμο της βαρύτητας, τα φυτά το ίδιο, αφού κατευθύνονται προς τα πάνω, με μαγνήτη περιορίζεται η κίνηση του εκκρεμούς, με το χέρι σταματάμε μια πέτρα που πέφτει κ.λπ.), πόσο πιο εύκολο είναι για το Θεό και σε πανσυμπαντική έκταση να τα πραγματοποιήσει! 

Στον κόσμο υπάρχουν πολλοί φαινομενικά βλέποντες που είναι τυφλοί πνευματικά, και πολλοί τυφλοί σωματικά που πνευματικά βλέπουν το άκτιστο φως Του. Οι τελευταίοι αυτοί σώζονται και όχι οι πρώτοι. Η σωτηρία βρίσκεται στην αναγνώριση του Ιησού ως του αναμενόμενου Χριστού, Υιού και Λόγου του Θεού, και στη ζωή σύμφωνα με τις εντολές Του. Υπάρχουν, υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντοτε άνθρωποι που κλείνουν τα ψυχικά μάτια και εναντιώνονται στο θέλημα του Θεού. Πρόκειται για τα πολλά ζιζάνια, που ο Θεός επιτρέπει να φύονται στο χωράφι Του μέχρι την Τελική Κρίση του κόσμου, οπότε θα μαζευτούν από τους αγγέλους Του και θα ριφθούν στο καμίνι που καίει (Ματθ. 13,37-43). Προς το παρόν εξυπηρετούν στο σχέδιο του Θεού τις διάφορες δοκιμασίες που υφίστανται οι άνθρωποι, μέσα από τις οποίες φαίνεται η αναιμική ή η ακλόνητη πίστη πολλών. Αυτό φανερώνει την ελευθερία με την οποία προίκισε ο Θεός τα πλάσματά Του, όταν αρκετοί αρνούνται τη χάρη Του, τη δύναμη Του, την ενέργειά Του και αυτό καταφαίνεται και στην απόρριψη από πολλούς του Χριστού ως Θεανθρώπου επί της γης. Στην ευαγγελική περικοπή του Ματθαίου (9,27-35), εκπροσωπούνται από τους Φαρισαίους, που απέδιδαν στον Βελζεβούλ τη δύναμη του Χριστού. Στην τελευταία αυτή περίπτωση πραγματοποιείται η λεγόμενη βλασφημία του Αγίου Πνεύματος, όταν δηλαδή αποδίδουν κάποιοι τα θαύματα του Θεού στον σατανά, όταν απορρίπτεται εσκεμμένα η χάρη του Θεού, ακόμα κι αν βλέπουν ορισμένοι πολλά σημεία της παρουσίας Του, όταν κλείνουν τα μάτια στο φως της ημέρας και επιμένουν ότι είναι νύχτα. Είναι η μόνη περίπτωση αμαρτίας που δεν θα συγχωρηθεί, αφού ο ίδιος ο άνθρωπος «κλωτσάει στα καρφιά», αρνείται θεληματικά και πεισματικά το Θεό, δεν θέλει δηλαδή καμία σχέση μαζί Του, δεν επιθυμεί τη μετάνοια (μετα+νοώ= αλλάζω τρόπο σκέψης και ζωής) και τη σωτηρία.   

Ο Χριστός βέβαια συνέχιζε το έργο του παρά τις εναντίον Του κινήσεις και τα ψευτοκηρύγματα τρίτων –και η Εκκλησία Του πάντα θα κλυδωνίζεται, από αντίθεες μεθοδεύσεις και αιρέσεις, αλλά θα παραμείνει ανίκητη (Ματθ. 16,18)- διδάσκοντας την αλήθεια του Πατέρα Του, προσκαλώντας στη Βασιλεία Του Θεού που δια της Πεντηκοστής εγκαινιάσθηκε πλέον στη γη και θεραπεύοντας κάθε νόσο και αδυναμία του λαού. Διδασκαλία και θαύματα που και οι άγιοι, ως γνήσιοι φίλοι Του, συνέχισαν και συνεχίζουν στο διάβα των αιώνων, προσανατολίζοντας τους ανθρώπους προς την κατά χάριν ένωση με το Θεό, δηλαδή την παραδείσια ζωή της εν τη ακτίστω λαμπρότητι Παρουσίας Του.

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ:

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ, Νικολάου Νευράκη, Αθ. 2007

Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, Αποστολικής Διακονίας Εκκλησίας της Ελλάδος, έκδ. 9η, 2009

ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΥΠΑΡΞΗ, τ. Α΄, Κων/νου Γρηγοριάδη, έκδ. Η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος, Αθ. 2001

πηγή

Κυριακή Ζ΄ Ματθαίου-Ένα ερώτημα του +Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου

Ἕνα ἐρώτημα

«Πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;» (Ματθ. 9,28)

Μιὰ ἐρώτησις, ἀγαπητοί μου, ποὺ ἔχει μεγάλη σπουδαιότητα. Τὴν ἀπηύθυνε ὁ Κύριος στὴν ἐποχή του, ἀλλ᾽ ἀπευθύνεται καὶ σ᾽ἐμᾶς. Θ᾽ ἀπαντήσουμε ἢ ὄχι ἢ ναί , κι ἀπὸ ἕνα ὄχι ἢ ναὶ ἐξαρτᾶται ὅλη ἡ εὐτυχία μας.

Ὁ Χριστὸς δὲν μᾶς βιάζει ν᾽ ἀπαντήσουμε ναί. Μᾶς ἔπλασε ἐλεύθερους. Ἡ ἐλευθερία ἀνεβάζει τὸν ἄνθρωπο ψηλά. Ἡ ἁγία Γραφὴ λέει· Μπροστά σου, ἄνθρωπε, εἶνε ἡ φωτιὰ καὶ τὸ νερό, ὅπου θέλεις ἁπλώνεις τὸ χέρι σου. Ἐὰν τ᾽ ἁπλώσῃς στὴ φωτιὰ θὰ καῇς, ἐὰν τ᾽ ἁπλώσῃς στὸ νερὸ θὰ δροσιστῇς· διάλεξε καὶ πάρε (βλ. Δευτ.30,19. Σ. Σειρ. 15,16) . Ἐλεύθερος λοιπὸν ὁ ἄνθρωπος νὰ ἐπιλέξῃ τὴ φωτιὰ ἢ τὸ νερό, τὸ καλὸ ἢ τὸ κακό. Ἄλλωστε ὁ Χριστὸς εἶπε· «Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν» (Ματθ. 16,24). Δὲν ἀναγκάζει κανένα.

Γι᾽ αὐτὸ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ σέβεται τὴν ἐλευθερία, βλέπουμε καὶ σήμερα ὅτι, προτοῦ νὰ κάνῃ τὸ θαῦμα, στρέφεται στοὺς δύο τυφλοὺς καὶ τοὺς ἐρωτᾷ· «Πιστεύετε  ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;», ὅτι μπορῶ αὐτὸ νὰ τὸ κάνω; (Ματθ. 9,28).

Τί ζητοῦσαν οἱ δύο αὐτοί; λεφτά, σπίτια; Κάτι πολὺ ἀνώτερο, ποὺ δὲν τὸ ἐκτιμοῦμε. Ζητοῦσαν τὸ φῶς τους. Δὲν εἶχαν μάτια, ζοῦσανστὸ σκοτάδι. Πόσο, ἀδελφοί μου, πρέπει νὰ εὐχαριστοῦμε τὸ Θεὸ γι᾿ αὐτὰ τὰ μάτια ποὺ μᾶς ἔδωσε! Κάθε φορὰ ποὺ βλέπεις ὅλα τὰ ὡραῖα ποὺ δημιούργησε ὁ Θεός, νὰ λές· «Σ᾿ εὐχαριστῶ, Θεέ μου, ποὺ μοῦ ᾿δωσες τὰ μάτια».

Οἱ δύο αὐτοὶ δὲν εἶχαν φῶς. Ἀκολούθησαντὸν Κύριο φωνάζοντας «Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ  Δαυΐδ» (ἔ.ἀ. 9,27) . Τὸ φώναξαν πολλὲς φορές. Ο Χριστὸς δὲν ἀπάντησε. Γιατί ἆραγε; Γιὰ νὰ δοκιμαστῇ ἡ πίστι τους.

Κι αὐτοὶ δὲν κάμφθηκαν.Ὅταν ὁ Κύριος μπῆκε σ᾽ ἕνα σπίτι, μπῆκαν κι αὐτοὶ καὶ τὸν πλησίασαν. Ἐκεῖνος τοὺς ρωτάει· «Πιστεύ ετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;», πι-στεύετε ὅτι μπορῶ νὰ σᾶς κάνω καλά; Οἱ τυφλοὶ ἀπαντοῦν·«Ναί, Κύριε», τὸ πιστεύουμε.Τότε ἅπλωσε τὰ πανάχραντα χέρια του στὰμάτια τους καὶ εἶπε· «Ἂς γίνῃ σύμφωνα μὲ τὴν πίστι σας»(ἔ.ἀ. 9,29), κι ἀμέσως εἶδαν τὸ φῶς, εἶδαν ὅλα τὰ ὡραῖα. Καὶ τὸ ὡραιότερο ποὺ εἶδαν ποιό ἦταν; ὁ ἴδιος ὁ Χριστός.

 «Πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;» . Τὸἐρώτημα αὐτὸ κάνει ὁ Χριστὸς καὶ στὸν καθένα μας. Γιατὶ καὶ σ᾽ ἐμᾶς ἔρχονται περιστάσεις, ποὺ ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ τὴ θεία βοήθεια, ζητοῦμε τὸ θαῦμα. Ὅσο δυνατὸς κι ἂν εἶσαι,κάποια στιγμὴ ζητᾷς τὴν ἐπέμβασι τοῦ Θεοῦ .Τὴ ζητᾷς σὲ ζητήματα ὑλικῆς καὶ πνευματικῆς φύσεως. Σὲ περιπτώσεις π.χ. ποὺ τὸ σῶμα ἀσθενεῖ . Πέφτεις στὸ κρεβάτι ἄρρωστος. Φωνάζεις γιατρό, ἀγοράζεις φάρμακα, ἀλλάζεις κλίμα, χρησιμοποιεῖς δίαιτα, μετέρχεσαι ὅλα τὰ μέσα· καὶ ὅμως δὲ βλέπεις θεραπεία. Τὴν ὥρα αὐτή, ποὺ ὅλα εἶνε ἀπελπιστικά, ποὺ οἱ γιατροὶ σηκώνουν τὰ χέρια καὶδηλώνουν ἀδυναμία, τότε παρουσιάζεται ὁ Χριστός. Ἔρχεται ὁ ἴδιος ὁλοζώντανος σ᾿ αὐτοὺς ποὺ πιστεύουν. Ἔρχεται νοερὰ στὸν ἄρρωστο καὶ τοῦ λέει·

«Πιστεύεις ὅτι δύνα-μαι τοῦτο ποιῆσαι;», πιστεύεις ὅτι μπορῶ νὰσὲ κάνω καλά; ὅτι δὲν εἶμαι ἁπλῶς ἕνας ἄνθρωπος ἀλλὰ ζῶ καὶ βασιλεύω σ᾽ ὅλο τὸν κόσμο; Πιστεύεις ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὁ παντοδύναμος ἰατρός, ὁ ἀνώτερος ἀπ᾿ ὅλους τοὺς γιατροὺςτοῦ κόσμου; Πιστεύεις ὅτι τὰ δικά μου φάρμακα εἶνε ἀνώτερα ἀπὸ κάθε ἄλλο φάρμακο;Ἂν τὸ πιστεύῃς, τότε θὰ δῇς θαῦμα· θὰ δῇςὅτι ἐκεῖνο, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ κάνουν ὅλοιοἱ γιατροὶ τοῦ κόσμου, γίνεται. Ἐξαρτᾶται ἀ-πὸ τὴν πίστι ποὺ ἔχεις. Κι ὄχι μόνο σὲ ζητήματα ὑγείας, σὲ ζητήματα ὑλικῆς φύσεως,ἀλλὰ καὶ σὲ ὑποθέσεις πιὸ ὑψηλὲς καὶ σοβαρές, πάλι ὁ Χριστὸς παρουσιάζεται μπροστά μας μὲ τὴν οὐράνια φυσιογνωμία του καὶ ἀπευθύνει σὲ ὅλους μας τὸ ἐρώτημα «Πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;». Πότε μᾶς τὸ λέει αὐτὸ ὁ Χριστός; Ὅταν καλούμεθα νὰ ἐκτελέσουμε κάποιο ἱερὸ καθῆκον.

⃝ Τώρα τὸ καλοκαίρι π.χ. ἔχουμε τὴ νηστεία τοῦ Δεκαπενταυγούστου. Δὲν τὴν ἔφτειαξαν παπᾶδες καὶ δεσποτάδες· τὴν ὥρισε ἡ Ὀρθοδοξία κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ Εὐαγγελίου καὶ ὅ-λης τῆς ἁγίας Γραφῆς. Εἶνε θεσμὸς ἱερός. Ὅταν λοιπὸν μπαίνουμε στὸ Δεκαπενταύγουστο, ὁ Χριστὸς ἔρχεται μπροστὰ στὸν καθένα μαςκαὶ λέει· Πιστεύεις ὅτι ἡ νηστεία αὐτὴ εἶνε ἕνας ἅγιος θεσμός; Ἂν τὸ πιστεύῃς, θὰ δῇς ὅτι δὲν ζῇ ὁ ἄνθρωπος μονάχα μὲ ψωμί· «οὐκ ἐπ᾿  ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Δευτ. 8,3 = Ματθ. 4,4) . Ἂν τὸ πιστεύῃς ὅτι εἶνε φάρμακο οὐράνιο, το τε νὰ νηστέψῃς. Ἐὰν δὲν τὸ πιστεύῃς ἀλλὰ φοβᾶσαι καὶ σοῦ περνάῃ ἡ ἰδέα ὅτι θ᾽ ἀρρωστήσῃς, μὴ νηστεύεις. Ἂν τὸ κάνῃς ὄχι ἀπὸ συνήθεια ἀλλ᾽ ἀπὸ πίστι ὅτι εἶνε θέλημα Θεοῦ, εἶνε κάτι ἀληθινὸ ποὺ τὸ θέσπισαν οἱ πατέρες, τότε ἔχει ἀξία.Ἂν δὲν τὸ πιστεύῃς, μὴ νηστεύεις· γιατὶ θὰ γογγύσῃς, θὰ μετρᾷς τὶς μέρες, θὰ λὲς πότε νὰ ᾿ρθῇ τῆς Παναγιᾶς, ἐνῷ ὅποιος πιστεύει χαίρεται τὴ νηστεία. Ἂν νηστεύῃς ἀπὸ πίστι, τότε τὸ νερά-κι ποὺ θὰ πίνῃς μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Παναγίας θὰ γίνῃ βούτυρο, καὶ τὸ κριθα-ρένιο ψωμάκι ποὺ θὰ τρῶς θὰ γίνῃ κρέας.

⃝ Ἄλλη περίπτωσι ποὺ χρειάζεται ἡ πίστι. Ὅλοι ἁμαρτάνουμε κ᾽ ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ συγχώρησι. Νιώθουμε τὸ βάρος ἀπὸ τ᾽ ἁμαρτήματα καὶ πρέπει νὰ προσέλθουμε στὴν ἐξομολόγησι. Ἂν πιστεύῃς, νὰ πᾷς στὴν ἐξομολόγησι· ἂν δὲν πιστεύῃς, μὴν πᾷς. Προτοῦ νὰ παρουσιαστῇς στὸν ἱερέα, ὁ Χριστὸς ἔρχεται νοερὰ μπροστά σου καὶ σοῦ λέει·«Πιστεύεις ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;». Πιστεύεις δηλαδὴ ὅτι τὴν ὥρα ποὺ ἐξομολογεῖ σαι παρίσταται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο; –εἶνε μεγάλα πράγματα αὐτά,δὲν εἶνε ὅπως ὅταν κουβεντιάζουμε μ᾽ ἕνα φί-λο, εἶνε ζητήματα πίστεως. Πιστεύεις τὴν ὥρα ἐκείνη, ποὺ εἶσαι γονατισμένος μπροστὰ στὸν πνευματικὸ καὶ λὲς τ᾽ ἁμαρτήματά σου, ὅτι τὰ λόγια σου τ᾽ ἀκούει ὁ Χριστός; Πιστεύεις, ὅτιμιὰ σταλαγματιὰ ἀπὸ τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ φτάνει νὰ σβήσῃ ὅλα σου τ᾽ ἁμαρτήματα; Πιστεύεις, ὅτι τὸ πετραχήλι ποὺ ἁπλώνει πάνω σου ὁ παπᾶς τὴν ὥρα ἐκείνη γίνεται Ἰορδάνης ποταμὸς καὶ σὲ πλένει; Ἂν πιστεύῃς, πήγαινε στὴν ἐξομολόγησι· ἂν δὲν πιστεύῃς, μὴν πατήσῃς, μὴ γίνεσαι θεομπαίχτης. Ἂν πᾷς, νὰ πᾷς ἀπὸ πίστι, ὄχι διότι τὸ εἶπε ἡ μάνα ἢ ὁ πα-τέρας σου ἢ ἡ γυναίκα σου ἢ ὁ ἄντρας σου.

⃝ Πᾶμε τώρα στὸ σπουδαιότερο. Χτυπάει ἡκαμπάνα καὶ καλεῖ νὰ συναχθοῦμε. Τί τὸν πέρασες τὸ ναό; θέατρο, κινηματογράφο, σχολεῖο, πλατεῖα; Προτοῦ νὰ μπῇς μέσα, ἔρχεται μπροστά σου ὁ Χριστὸς καὶ σοῦ λέει· Πιστεύεις, ὅτι τὸ κομμάτι αὐτὸ δὲν ἀνήκει στὴ γῆ;

«Ὡς φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος»! Τὸ καταλαβαί-νεις, ὅτι εἶνε«ἡ πύλη τοῦ οὐρανοῦ»,ὅτι ἐδῶμέσα εἶνε«οἶκος Θεοῦ»;(Γέν. 28,17). Πρέπει ν᾽ ἀφήσῃς ἔξω ἀπὸ τὴν εἴσοδο τὶς ἔγνοιες, τὶς ὑπο-θέσεις σου, τὸ μαγαζί, τὸ γραφεῖο, τὰ παιδιά σου, τὰ πάντα· «ὡς τὸν βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι» (θ. Λειτ., χερουβ.). Πιστεύεις ὅτι τὸ κάθε τὶμέσα στὸ ναὸ εἶνε ἱερό; Τὸ λάδι λ.χ. στὴν κανδήλα τοῦ Χριστοῦ ἢ τῆς Παναγίας δὲν εἶνε σὰν αὐτὸ ποὺ βάζεις στὸ φαγητό σου· ἔχει δύνα-μι μεγάλη. Λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος —ὄχι ἐγὼ ὁ ἁμαρτωλὸς Αὐγουστῖνος—, ὅτι εἶ δε στὴν ἐποχή του γυναῖκα ἄρρωστη, ποὺ δὲν μποροῦσε νὰ τὴ γιατρέψῃ κανένας γιατρὸς στὴν Ἀντιόχεια, ποὺ ἦρθε στὴν ἐκκλησιά, πῆρε μὲ τὸ δάχτυλό της λάδι ἀπὸ τὸ καντήλι ποὺ ἦταν μπροστὰ στὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, ἄλειψε τὸ μέτωπό της, καὶ ἔγινε καλά· γιατὶ πίστευε ὅτιαὐτὸ τὸ λάδι ἔχει τὴ χάρι τοῦ Θεοῦ. Πιστεύεις λοιπὸν κ᾽ ἐσὺ ὅτι ὅλα ἐκεῖ εἶνε ἱερά; Πιστεύεις ὅτι τὴν ἁγία τράπεζα κυκλώνουν ἄγγελοι; Ὅταν λειτουργοῦσε ὁ ἅγιος Σπυρίδων, «ἀγγέλους ἔσχε συλλειτουργοῦντας» (ἀπολυτ.) . Πιστεύεις ὅτι τὸ ψωμὶ καὶ τὸ κρασί, ὅταν κατέλθῃ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο, γίνονται σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ; Ἐδῶ μυστήρια μεγάλα καὶ θαύματα γίνονται. Ἐὰν πιστεύῃς, νὰ μπῇς μέσα. Πιά σε μιὰ γωνιά, κοίτα μπροστά, μὴ μιλᾷς μὲ κανέ-α, κουβέντιαζε μὲ τὸ Θεό. Κι ὅταν περνοῦντὰ ἅγια, νὰ λὲς «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ  ἁμαρ-τωλῷ» καὶ «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. 18,13· 23,42). Ἐὰν πιστεύῃς! ἐὰν δὲν πιστεύῃς, μεῖνε στὸ σπιτάκι σου.

Ἀδελφοί μου, ζοῦμε σὲ ἐποχὴ ἀπιστίας . Οἱ ἄνθρωποι δὲν πιστεύουν πιὰ στὸ Θεό. Ἄλλος πιστεύει στὸ χρῆμα, ἄλλος στὴν τέχνη, ἄλλος στὴν ἐπιστήμη, ἄλλος σὲ ἰσχυροὺς προστάτες, ἄλλος… Ὅμως «ὅλα εἶνε ματαιότης» (Ἐκκλ. 1,2).Ἕνα εἶνε ἀληθινό· ἡ πίστι τῶν πατέρων μας, ἡ πίστι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Στὸν αἰῶνα αὐτὸν τῆς ἀπιστίας καὶ διαφθορᾶς, «ὅσοι  πιστοί» (θ. Λειτ.) , ἄντρες καὶ γυναῖκες, ἔστω κι ἂν δοῦμε τὰ ἄστρα νὰ πέφτουν καὶ τὴ γῆ νὰ σείε- ται, ἂς κρατήσουμε τὴν πίστι ποὺ μᾶς παρέδωσαν οἱ ἅγιοι πατέρες. Κι ἂν ὅλοι γονατίσουν στὸ διάβολο καὶ μείνῃς ἕνας, ἐσὺ παιδί μου νὰ λές· «Πιστεύω, Κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ» (Μᾶρκ. 9,24) . Ὁ δὲ Κύριος διὰ πρεσβειῶν ὅλων τῶν ἁγίων θὰ ἐλεήσῃ καὶ σώσῃ πάντας ἡμᾶς· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Απομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Μαρκέλλης Βοτανικοῦ - Ἀθηνῶν τὴν 24-7-1960μὲ ἄλλο τίτλο.

Κυριακή Ζ Ματθαίου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ, Ιερόθεου

 Ασθένειες της ψυχικής οράσεως

            Ο άνθρωπος είναι το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Το σώμα του έχει δημιουργηθεί από τον Θεό με τέτοιο τρόπο, ώστε να έχει πολλές δυνατότητες να επικοινωνεί ο άνθρωπος με τον περιβάλλοντα κόσμο. Συγχρόνως ο άνθρωπος έχει και την ψυχή με τις πολλές ενέργειες της, η οποία δια του σώματος βλέπει, ακούει, αισθάνεται, σκέπτεται, αλλά κυρίως επικοινωνεί με τον Θεό.

            Μία μεγάλη ευλογία από τον Θεό είναι οι οφθαλμοί, με τους οποίους βλέπουμε την κτίση, τους ανθρώπους, θαυμάζουμε τις ομορφιές της φύσεως και μπορούμε να κινούμεθα άνετα. Οι οφθαλμοί έχουν σημαντικό ρόλο στην ζωή μας, καταλαβαίνουμε δε την αξία τους, όταν συναντάμε ανθρώπους που στερούνται το μεγάλο αγαθό της οράσεως. Συγχρόνως, αν μελετήσουμε διάφορα συγγράμματα που περιγράφουν πως λειτουργούν τα μάτια, τότε μπορούμε να καταλάβουμε την αξία τους αφού λειτουργούν πολύ καλύτερα από τις πιο τέλειες φωτογραφικές μηχανές.

            Το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα αναφέρεται σε δύο τυφλούς, οι οποίοι ακολούθησαν τον Χριστό, Τον παρεκάλεσαν να τους ευσπλαχνισθεί και να τους δώσει την όραση τους. « ελέησον ημάς, υιέ Δαβίδ». Ο Χριστός βλέποντας την πίστη των ανθρώπων αυτών τους θεράπευσε.

            Υπάρχουν πολλές ασθένειες των οφθαλμών, δηλ. δεν είναι μόνο η τύφλωση. Μεταξύ αυτών είναι η μυωπία, όταν ο οφθαλμός δεν διακρίνει καθαρά τα αντικείμενα που βρίσκονται σε σχετικά μακρινή  απόσταση. Είναι η πρεσβυωπία, όταν ο οφθαλμός δεν μπορεί να δει με ακρίβεια αντικείμενα σε κοντινές αποστάσεις. Ακόμη είναι αχρωματοψία, δηλ. η αδυναμία να διακρίνει κανείς ένα ή περισσότερα βασικά χρώματα. υπάρχουν και διάφορες άλλες ασθένειες. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται να επισκεφτούμε τον οφθαλμίατρο για να θεραπευτεί ή να αντιμετωπισθεί κάποια ασθένεια ή κάποια ανικανότητα των οφθαλμών.

            Όμως πέραν από τις ασθένειες των οφθαλμών του σώματος υπάρχουν και οι ασθένειες του οφθαλμού της ψυχής, που είναι ο νους. Όταν κάνουμε λόγο για τον νου, δεν εννοούμε την λογική, αλλά την λεπτότατη προσοχή, δηλ. κάποια άλλη ενέργεια που λέγεται νοερά και διακρίνεται από την λογική ενέργεια. Συμβαίνει και με τον οφθαλμό της ψυχής ό,τι και με τον οφθαλμό του σώματος.

            Κατ’ αρχάς υπάρχει η πνευματική τύφλωση, όταν ο νους έχει ασθενήσει και δεν μπορεί να δει την δόξα του Θεού, το Φως του Θεού. Αυτό λέγεται σκοτασμός του νου και στην πραγματικότητα σε αυτήν την κατηγορία συμπεριλαμβάνονται οι άθεοι που αρνούνται τον Θεό. Επίσης υπάρχουν άλλες πνευματικές ασθένειες, όταν οι άνθρωποι δεν αρνούνται μεν τον Θεό, αλλά Τον παρερμηνεύουν, δεν βλέπουν καθαρά, με αποτέλεσμα να αλλάζει η ψυχική μυωπία και δεν μπορούν να δουν την μεγάλη δόξα του Θεού και άλλοτε η πνευματική πρεσβυωπία και δεν βλέπουν την Πρόνοια το Θεού που ευεργετεί ποικιλοτρόπως τους ανθρώπους.

            Αυτές οι πνευματικές ασθένειες του οφθαλμού της ψυχής δεν , αναφέρονται μόνον στην σχέση μας με τον Θεό, αλλά και στην επικοινωνία μας με τους άλλους ανθρώπους και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις της ζωής μας. Άλλοτε υπερεκτιμούμε τον εαυτό μας και κρίνουνε αυστηρά τους άλλους, και άλλοτε κρίνουμε τον εαυτό μας αυστηρά με αποτέλεσμα να απογοητευόμαστε.

            Ο Ν. Καβάσιλας λέγει ότι κατά την Β΄ Παρουσία  του Κυρίου θα εμφανιστεί ο Χριστός μέσα στη δόξα  Του, αλλά θα Τον δουν μόνο εκείνοι πουν φρόντισαν να αποκτήσουν υγιείς οφθαλμούς από την ζωή αυτή. Επομένως, ο σκοπός των χριστιανών είναι να θεραπευόσουν τον πνευματικό οφθαλμό, τον νου. Αυτό γίνεται μέσα στην Εκκλησία με την Χάρη του Θεού και τον αγώνα μας, και, μάλιστα, όσο βρισκόμαστε στη ζωή αυτή. Οπότε, πρέπει να καταλάβουμε ότι είμαστε πνευματικά ασθενείς, ότι έχουμε πνευματική τύφλωση και διάφορες άλλες παθήσεις στον νου μας, και να αναζητήσουμε τον πραγματικό οφθαλμίατρο που είναι ο Χριστός για να μας θεραπεύει δια των κληρικών Του. Αυτός είναι το Φως. Αυτός είναι ο οφθαλμός και Αυτός είναι η οπτική ενέργεια με την οποία βλέπουμε.

            Ας ευχηθούμε να συμβεί αυτό που γράφει ο προφήτης Δαβίδ: « εν τω φωτί σου οψόμεθα φως» ( Ψαλμ.35,10).

( ΙΕΡΟΘΕΟΥ, Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου)