O ΑΓΙΟΣ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΣ Ένας γενναίος στρατιώτης και αήττητος αθλητής του Χριστού

Μέσα στην επίλεκτη φάλαγγα των μεγάλων και ενδόξων μαρτύρων της χριστιανικής πίστεως εξέχουσα θέση κατέχει ο ένδοξος του Χριστού μεγαλομάρτυς Άγιος Μερκούριος, του οποίου η μνήμη τιμάται και γεραίρεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας στις 25 Νοεμβρίου. Ο Άγιος Μερκούριος έζησε στα μέσα του 3ου μ.Χ. αιώνα και επί των ημερών των ασεβών αυτοκρατόρων Δεκίου (249-251), Γάλλου (251-253) και Βαλεριανού (253-259). Καταγόταν από την Ανατολή και ο σκυθικής καταγωγής πατέρας του, ονόματι Γορδιανός, ήταν χριστιανός. Γι’ αυτό και ο Μερκούριος είχε ανατραφεί με τα νάματα της χριστιανικής πίστεως. Όταν απεβίωσε ο πατέρας του, κατατάχθηκε στις τάξεις του ρωμαϊκού στρατού και μάλιστα υπηρέτησε στο στράτευμα των Μαρκησίων. Διακρίθηκε για το ανδρείο του φρόνημα και απέσπασε τον θαυμασμό και την εκτίμηση των ανωτέρων του. Το γεγονός αυτό παρακίνησε τον αυτοκράτορα στο να τον αποστείλει με το στράτευμά του για να πολεμήσει εναντίον των βαρβάρων.

Κατά τη διάρκεια όμως της στρατιωτικής αποστολής παρουσιάσθηκε στον Μερκούριο Άγγελος Κυρίου κρατώντας στο δεξί του χέρι ξίφος και του είπε ότι στάλθηκε από τον Θεό για να τον ενισχύσει στον αγώνα του εναντίον των βαρβάρων. Μάλιστα του αποκάλυψε ότι θα νικήσει τους εχθρούς με τη βοήθεια του Θεού και αργότερα θα μαρτυρήσει για το όνομα του Χριστού, λαμβάνοντας από Αυτόν τον στέφανο της δόξας. Η εμφάνιση του Αγγέλου του Κυρίου ενθάρρυνε τον Μερκούριο σε τέτοιο βαθμό, ώστε κατόρθωσε να κατατροπώσει τους βαρβάρους και να τους τρέψει σε φυγή. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της συμπλοκής φόνευσε και τον στρατηγό των βαρβάρων, ο οποίος ονομαζόταν Ρήγας. Το νικηφόρο αποτέλεσμα εντυπωσίασε και χαροποίησε τον αυτοκράτορα σε τέτοιο βαθμό, ώστε ανακήρυξε τον Μερκούριο αρχιστράτηγο, του πρόσφερε δε μεγάλες τιμές και διακρίσεις. Η ευνοϊκή αυτή στάση του αυτοκράτορα απέναντι στον Μερκούριο τον οδήγησε στο να λησμονήσει τον Ουράνιο Βασιλέα και να απολαμβάνει πλουσιοπάροχα τις πρόσκαιρες απολαύσεις της επίγειας ζωής.

  

Όμως μια νύχτα παρουσιάσθηκε στον ύπνο του Άγγελος Κυρίου για να του υπενθυμίσει ότι η νίκη του κατά των βαρβάρων έγινε με τη βοήθεια του Θεού, για το όνομα του Οποίου θα μαρτυρήσει για να απολαύσει στη συνέχεια τα αιώνια αγαθά της Ουράνιας Βασιλείας Του. Μόλις ο Μερκούριος ξύπνησε, άρχισε να σκέπτεται την εμφάνιση του Αγγέλου στον ύπνο του και τις συγκλονιστικές αποκαλύψεις για το μέλλον του. Παράλληλα άρχισε να συλλογίζεται και τα σοφά λόγια του χριστιανού πατέρα του, του Γορδιανού, ο οποίος τον διαπαιδαγώγησε με τα νάματα της χριστιανικής πίστεως και με τις αλήθειες του Ευαγγελίου του Χριστού, τονίζοντάς του να μείνει πιστός και αφοσιωμένος στον Σωτήρα και Λυτρωτή Χριστό για να απολαύσει τα αιώνια αγαθά της ουράνιας μακαριότητος. Σκεπτόμενος όλα αυτά ο Μερκούριος άρχισε να κλαίει απαρηγόρητος και χύνοντας δάκρυα ειλικρινούς μετανοίας, αποφάσισε να μείνει προσηλωμένος στον Κύριο ημών Ιησού Χριστού ως τον μόνο αληθινό Θεό.

Έτσι άρχισε σιγά σιγά να απομακρύνεται από το περιβάλλον του αυτοκράτορα, αφού με διάφορες προφάσεις δεν πήγε ούτε στο συμβούλιο που συνεκλήθη ούτε στον ειδωλολατρικό ναό της Αρτέμιδος για να προσφέρει θυσία στους προγονικούς θεούς. Η αλλαγή αυτή στη συμπεριφορά του έγινε όμως η αφορμή να διαβληθεί στον αυτοκράτορα από άνθρωπο, ο οποίος εποφθαλμιούσε το αξίωμα του αρχιστρατήγου. Ο άνθρωπος αυτός παρουσιάσθηκε στον αυτοκράτορα και τον ενημέρωσε για την περιφρόνηση που επιδεικνύει ο Μερκούριος στους πατρώους θεούς, αλλά και για την πίστη του στον Ιησού Χριστό. Ο αυτοκράτορας εξεπλάγη και δήλωσε ότι θα ερευνήσει αυτή την αποκάλυψη και εάν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, θα τιμήσει πλουσιοπάροχα τον άνθρωπο που κατήγγειλε τον Μερκούριο. Εάν όμως τα λόγια του είναι αποτέλεσμα φθόνου, θα υποστεί σκληρότατη τιμωρία. Ο Μερκούριος κλήθηκε κατόπιν από τον αυτοκράτορα, ο οποίος με πολλή αυστηρότητα και θυμό τον επέπληξε για την αγνωμοσύνη απέναντί του και την περιφρόνηση απέναντι στους ευεργέτες θεούς που του χάρισαν τη νίκη κατά των βαρβάρων. Ο Μερκούριος ομολόγησε τότε με παρρησία την πίστη του στον Ιησού Χριστό, ο Οποίος του έδωσε τη δύναμη και νίκησε τους εχθρούς, ενώ θα του δώσει και τη δύναμη να νικήσει τον ειδωλολάτρη αυτοκράτορα, αλλά και να απολαύσει τα ουράνια αγαθά της Βασιλείας του Θεού. Γι’ αυτό τον λόγο και περιφρονεί τα επίγεια και πρόσκαιρα αξιώματα και λέγοντας αυτά, έβγαλε τη ζώνη και το ένδυμα του στρατηγού και τα πέταξε κάτω.

 

Η σθεναρή ομολογία του Αγίου εξόργισε τον αυτοκράτορα, ο οποίος έδωσε την εντολή να τον φυλακίσουν, ελπίζοντας στη μεταμέλειά του. Πηγαίνοντας προς τη φυλακή ευχαρίστησε τον Κύριο που τον ενίσχυσε, αλλά Του ζήτησε να τον ενθαρρύνει ακόμη περισσότερο, ώστε να μαρτυρήσει για το όνομά Του. Τα μεσάνυχτα παρουσιάσθηκε στον ύπνο του Άγγελος Κυρίου, ο οποίος τον ενίσχυσε στον αγώνα του και τον ενθάρρυνε να υπομείνει τα πρόσκαιρα βασανιστήρια, ώστε να λάβει τον στέφανο της αιωνίου δόξας. Το πρωί της επόμενης ημέρας ο ένδοξος αθλητής του Χριστού Μερκούριος οδηγήθηκε ενώπιον του αυτοκράτορα, ο οποίος προσπάθησε με κολακείες να τον μεταπείσει να αρνηθεί τη χριστιανική του πίστη. Η σταθερή και ακλόνητη όμως πίστη του Μερκουρίου εξαγρίωσε τον αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε να υποβληθεί σε φρικτά βασανιστήρια. Ο γενναίος Μερκούριος του απάντησε με απόλυτη ηρεμία να πράξει ό,τι θέλει, διότι δεν πρόκειται να αλλάξει γνώμη και να προσφέρει τιμές στους ψεύτικους θεούς. Αμέσως ο αιμοβόρος αυτοκράτορας έδωσε εντολή να τον δέσουν με τέσσερα σχοινιά σε τέσσερις πασσάλους και από κάτω άλλοι να του κόβουν με μαχαίρια τις σάρκες του και άλλοι να του κατακαίουν το σώμα του, ώστε να έχει αφόρητους πόνους. Ο γενναίος αθλητής του Χριστού υπέμεινε με αξιοθαύμαστη καρτερία και με αξιομνημόνευτο ανδρείο φρόνημα τα σκληρά βασανιστήρια, γεγονός που ντρόπιασε τον αυτοκράτορα, ο οποίος αισθάνθηκε ηττημένος από τον Μερκούριο. 

 

Στη συνέχεια διατάχθηκε να οδηγηθεί ο ένδοξος μάρτυς του Χριστού σε σκοτεινή φυλακή και μάλιστα οι δήμιοι τον πήραν στα χέρια τους και τον άφησαν κάτω ακίνητο, αφού δεν μπορούσε να περπατήσει καθόλου. Στη φυλακή ο Μερκούριος δέχθηκε για τρίτη φορά την επίσκεψη του Αγγέλου, ο οποίος του θεράπευσε τις πληγές και τον ενθάρρυνε λέγοντάς του: «Χαίροις γενναῖε στρατιῶτα καὶ ἀθλητά τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ ἀήττητε». Μόλις ξύπνησε, είχε αποκατασταθεί πλήρως η υγεία του και ευχαρίστησε αμέσως το όνομα του Παντοδυνάμου Κυρίου. Όταν όμως ο παρανοϊκός και αιμοβόρος αυτοκράτορας πληροφορήθηκε τη θεραπεία του Μερκουρίου, εξεπλάγη για το παράδοξο αυτό γεγονός. Αμέσως διέταξε να τον φέρουν ενώπιόν του και βλέποντας με έκπληξη ότι οι πληγές του σώματός του είχαν εξαφανισθεί και θεραπευτεί, ρώτησε τον Μερκούριο ποιος γιατρός ή μάγος τον επισκέφθηκε και τον θεράπευσε. Τότε ο Άγιος του απάντησε με παρρησία ότι ο ίδιος ο Χριστός με την παντοδυναμία Του τον θεράπευσε. 

 

Η ομολογία αυτή του μάρτυρος εξόργισε ακόμη περισσότερο τον αυτοκράτορα, ο οποίος έδωσε την εντολή να υποβληθεί ο μάρτυς σε φρικτότερα βασανιστήρια, όταν μάλιστα ομολόγησε με παρρησία ότι στον αγώνα του και στο μαρτύριο του έχει βοηθό και συμπαραστάτη τον ίδιο τον Κύριο. Αμέσως άρχισε ο ανελέητος βασανισμός του γενναίου αθλητού του Χριστού, ο οποίος περιλάμβανε τον διαμελισμό των μελών του σώματός του, το οποίο κατατρυπούσαν με αιχμηρά σίδερα, ενώ άλλοι τον έδερναν στο πρόσωπο. Η καρτερία και η αντοχή που επέδειξε ο Μερκούριος και σ’ αυτά τα σκληρά βασανιστήρια εξαγρίωσαν ακόμη περισσότερο τον θηριώδη τύραννο, ο οποίος πρόσταξε να κρεμάσουν τον μάρτυρα κατωκέφαλα και να προσδέσουν βαριά πέτρα στον τράχηλό του, ώστε να του προξενήσουν αφόρητο πόνο. Αλλά και πάλι με τη χάρη και τη βοήθεια του Κυρίου ο Άγιος υπέμεινε την τρομερή δοκιμασία, γεγονός που εξόργισε τον αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε να λύσουν την πέτρα από τον τράχηλό του και να τον ραβδίσουν ανελέητα με βούρδουλα. Βλέποντας όμως ο μανιακός τύραννος την υπομονή, τη γενναιότητα και το άκαμπτο αγωνιστικό φρόνημα του μάρτυρος, έδωσε την εντολή να τον οδηγήσουν στην Καισάρεια της Καππαδοκίας για να τον αποκεφαλίσουν. Φτάνοντας στον τόπο της θανατικής καταδίκης προσευχήθηκε για τη συγχώρηση των βασανιστών του και ευχήθηκε γι’ αυτούς που θα εορτάζουν τη μνήμη του, να απολαύσουν ουράνια αγαθά από τον Κύριο. Στη συνέχεια έκλινε την τιμία κεφαλή του και οι δήμιοι τον αποκεφάλισαν. Μ’ αυτό τον τρόπο έλαβε από τον Κύριο τον πολυπόθητο στέφανο της αιωνίου δόξας για να συνευφραίνεται αέναα μαζί με τους υπόλοιπους ενδόξους μάρτυρες μέσα στο Βασίλειο της Αγάπης του Θεού.

 
Ο Άγιος Μερκούριος, ο οποίος τιμάται και γεραίρεται από την Εκκλησία μας ως Μεγαλομάρτυς του Χριστού στις 25 Νοεμβρίου, φέρεται ως αυτός που εκατό χρόνια μετά το ένδοξο μαρτύριό του φόνευσε νεκρός τον Ιουλιανό τον Παραβάτη. Ο ασεβής αυτός αυτοκράτορας εξοργίστηκε, διότι ο συμφοιτητής του, Μέγας Βασίλειος, του πρόσφερε κατά την επίσκεψή του στην Καισάρεια τρία κριθαρένια ψωμιά, από αυτά που έτρωγε και ο ίδιος. Ο Ιουλιανός αισθάνθηκε προσβεβλημένος και έστειλε με τους δούλους του στον Μέγα Βασίλειο χόρτο από το λιβάδι, οργισμένος δε του είπε ότι όταν θα επιστρέψει νικητής από την Περσία, θα κατακάψει την πόλη, θα αιχμαλωτίσει τον λαό της Καισάρειας και θα τιμωρήσει τον ιεράρχη Βασίλειο για την περιφρόνηση που επιδεικνύουν στους προγονικούς θεούς. Ο Μέγας Βασίλειος πρότεινε στον λαό να συγκεντρώσουν χρήματα, χρυσαφικά και πολύτιμους λίθους και να τα ρίξουν στον δρόμο που θα περνούσε ο φιλοχρήματος αυτοκράτορας. Μ’ αυτό τον τρόπο θα κατευναζόταν η καταστροφική του μανία και οργή. Όταν ο Μέγας Βασίλειος πληροφορήθηκε τον ερχομό του Ιουλιανού, συγκέντρωσε τους χριστιανούς σ’ ένα βουνό της Καισάρειας, το οποίο ονομαζόταν Δίδυμο και στο οποίο υπήρχε ναός της Υπεραγίας Θεοτόκου. Αφού προσευχήθηκαν ένθερμα στην Παναγία, παρουσιάσθηκε σε όραμα η Παναγία με πλήθος Αγγέλων και απευθυνόμενη στους Αγγέλους, είπε να καλέσουν τον Μερκούριο για να πάει να φονεύσει τον εχθρό του Χριστού, ο οποίος είναι ο Ιουλιανός! Εκείνη τη στιγμή ο Μέγας Βασίλειος είδε ότι ήρθε ο μάρτυς Μερκούριος με τα όπλα του και αφού πήρε την εντολή από την Παναγία, έφυγε αμέσως. Μόλις κατέβηκε ο Μέγας Βασίλειος με τους χριστιανούς στην πόλη, πήγε στον ναό του Αγίου μεγαλομάρτυρος Μερκουρίου, όπου φυλασσόταν το ιερό του λείψανο και τα όπλα του. Μόλις μπήκε στο ναό ο Μέγας Βασίλειος, διαπίστωσε έκπληκτος ότι ούτε το λείψανο ούτε τα όπλα του Αγίου υπήρχαν! Αμέσως κατάλαβε ότι το όραμα ήταν αληθινό, αφού δεν άργησε να φτάσει η είδηση ότι ο Ιουλιανός είχε σκοτωθεί. Έτσι με τη χάρη του Παντοδυνάμου Θεού ο Άγιος Μερκούριος φόνευσε ακόμη και νεκρός τον ασεβή αυτοκράτορα Ιουλιανό τον Παραβάτη.

 

Η τιμία κάρα του Αγίου Μερκουρίου φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους μέσα σε περίτεχνο κιβώτιο - λειψανοθήκη οκταγωνικού σχήματος που χρονολογείται το 1813, ενώ ιερά λείψανα του Αγίου φυλάσσονται και στην Ιερά Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι το συνταχθέν υπό του Συμεών του Μεταφραστού Μαρτύριο του Αγίου βρίσκεται ανέκδοτο σε πολλούς κώδικες των Ιερών Μονών Βατοπεδίου και Μεγίστης Λαύρας. Διάσπαρτοι στην ελληνική επικράτεια είναι και οι επ’ ονόματι του Αγίου Μερκουρίου ιεροί ναοί. Ο Άγιος τιμάται ως προστάτης και έφορος του χωριού Ίστριος Ρόδου, αφού τόσο ο ενοριακός ναός του χωριού όσο και το εντός του οικισμού εκκλησάκι του 17ου αιώνα τιμούνται επ’ ονόματι του Αγίου Μερκουρίου. Ναοί αφιερωμένοι στον Άγιο Μερκούριο υπάρχουν επίσης στο Καστελόριζο, στη Σύμη, στο Ασφενδιού της Κω, στον Αρτεμώνα Σίφνου (όπου ο Άγιος τιμάται ως ιατρός των παθήσεων των αυτιών), στο Εμπορείο Σαντορίνης, στη Χώρα Σκοπέλου (όπου φυλάσσεται θαυμάσια παλαιά εικόνα των Αγίων Μερκουρίου και Αικατερίνης, φιλοτεχνημένη το 1829), στο Λυγουριό Αργολίδος (όπου ο ναός υπήρξε καθολικό παλαιάς μονής του 17ου αιώνα), στον Βελβενδό Κοζάνης, στην ομώνυμη περιοχή της Πάρνηθος στην Αττική και στην Κέρκυρα, όπου ο Άγιος Μερκούριος τιμάται με ιερούς ναούς στα χωριά Άγιος Μάρκος, Περουλάδες, Κρητικά και Στρογγυλή. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι ο παλαιός μητροπολιτικός ναός των Εισοδίων Θεοτόκου στην πόλη της Άρτας κτίσθηκε το 1800 στη θέση βυζαντινού ναού επ’ ονόματι του Αγίου Μερκουρίου. Στον ιστορικό αυτό ναό, ο οποίος είναι γνωστός ως Άγιος Μερκούριος και αποτελεί διατηρητέο μνημείο, φυλάσσεται τεμάχιο ιερού λειψάνου του Αγίου.

Στη σημερινή αλλοπρόσαλλη εποχή, κατά την οποία αμφισβητείται και περιθωριοποιείται η χριστιανική πίστη, προβάλλεται ο ένδοξος μεγαλομάρτυς του Χριστού Άγιος Μερκούριος με το άκαμπτο αγωνιστικό και ανδρείο του φρόνημα ως ολόλαμπρο παράδειγμα και φωτεινό πρότυπο για να μας παραδειγματίσει και να μας αφυπνίσει πνευματικά, ώστε να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με τον Χριστό και την Εκκλησία Του στους σημερινούς χαλεπούς καιρούς.

Αριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος

Εκπαιδευτικός

Βιβλιογραφία

Γούναρη Γεωργίου Κων., Από την πολιτεία των Αγίων, Έκδοσις Ιεράς Μητροπόλεως Γρεβενών, Γρεβενά 2009

Εικόνες

1. Φορητή εικόνα του Αγίου Μερκουρίου δια χειρός Κωνσταντίνας Συλίκου.

2. Ο Άγιος Μερκούριος αναδείχθηκε γενναίος οπλίτης και αήττητος αθλητής του Χριστού. Σύμφωνα με την παράδοση εκατό χρόνια μετά το ένδοξο μαρτύριό του φόνευσε τον ασεβή αυτοκράτορα Ιουλιανό τον Παραβάτη. (eineken.pblogs.gr)

3. Η λειψανοθήκη με την τίμια κάρα του Αγίου Μερκουρίου. Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους. (www.pemptousia.gr)

4. Οι συνεορταζόμενοι στις 25 Νοεμβρίου Άγιοι Μεγαλομάρτυρες Μερκούριος και Αικατερίνα. Φορητή εικόνα από την Ιερά Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους.

5. Αριστουργηματική ψηφιδωτή απεικόνιση του Αγίου Μερκουρίου στον Ιερό Ναό Αγίου Ανδρέου Δήμου Αγίας Παρασκευής Αττικής.

6. Ο ιστορικός Ιερός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στη Χώρα της Σκοπέλου. Η φυλασσόμενη στον ναό εφέστια εικόνα των Αγίων Μερκουρίου και Αικατερίνης φέρει χρονολογία 21 Αυγούστου 1829.

7. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στον ομώνυμο λόφο στον Αρτεμώνα της Σίφνου. Ο Άγιος Μερκούριος θεωρείται από τους Σιφνιούς ως ιατρός των παθήσεων των αυτιών.

8. Τοιχογραφία του Αγίου Μερκουρίου του 18ου αιώνα στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης Σαλαμίνος.

9. Ο ιστορικός Ιερός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στο Λυγουριό Αργολίδος. Χρονολογείται από το 1641 και αποτελούσε το καθολικό της ομώνυμης Ιεράς Μονής, η οποία διαλύθηκε το 1833. (eisagios.blogspot.gr) (www.epidavros.gr )

10. Ο Ιερός Ενοριακός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στο χωριό Ίστριος Ρόδου. (istrio.blogspot.gr)

11. Η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Μερκουρίου στον Ιερό Ενοριακό Ναό του Αγίου Μερκουρίου Ιστρίου Ρόδου. (istrio.blogspot.gr)

12. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στον Βελβενδό Κοζάνης. (ekklisiesvelvento.blogspot.gr)

13. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στο χωριό Ασφενδιού της Κω. (www.dikaiosnet.gr)

14. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Μερκουρίου στην ομώνυμη περιοχή της Πάρνηθας. (xronostigmes.blogspot.gr)

15. Ο ανεγερθείς το 1800 στη θέση βυζαντινού ναού του Αγίου Μερκουρίου ιστορικός Ιερός Μητροπολιτικός Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου στην πόλη της Άρτας. Ο ναός είναι γνωστός ως "Άγιος Μερκούριος" και αποτελεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. (www.imartis.gr)

_____________________________________________________________

(πηγή)
.

Τυπικόν της 25ης Νοεμβρίου 2012

Κυριακή: ΙΓ ΛΟΥΚΑ.  Ἀπόδοσις τῆς Ἑορτῆς τῶν Εἰσοδίων  τῆς Θεοτόκου.  Τῆς Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος καί πανσόφου Αἰκατερίνης καί  τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Μερκουρίου.

Ἦχος πλ. δ΄ – Ἑωθινόν Γ΄. Τῷ Σαββάτῳ ἑσπέρας: Θ΄ ΩΡΑ Ἀπολυτίκια: 1.– «Σήμερον τῆς εὐδοκίας...».  2.– Δόξα· «Ὁ Θεός τῶν πα­τέρων ἡμῶν...». Κοντάκιον: «Ὁ καθαρώτατος Ναός...». Ἀπόλυσις: Μικρά. ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ Προοιμιακός – Ψαλτήριον. Εἰς τό· «Κύριε, ἐκέκραξα...». Ἑσπέρια: 1.– Τά 3 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Ἑσπερινόν ὕμνον...  – Κύριε, Κύριε, μή ἀποῤῥίψης ἡμᾶς... – Χαῖρε, Σιών ἁγία...».  2.– Τό 1 Στιχηρόν Ἀνατολικόν· «Ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρός Λόγος...».  3.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῆς Ἑορτῆς· «Σήμερον, πιστοί, χορεύσωμεν...  – Σήμερον ναός ὁ ἔμψυχος... – Σύ τῶν Προφητῶν τό κήρυγμα...» καί  4.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῆς Ἁγίας· «Σήμερον τέρπεται πόλις  ἡ Ἀλεξάνδρεια... – Αἰκατερίνης τήν μνήμην... – Χαίροις, πανένδοξε Μάρτυς...».  Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῆς Ἑορτῆς· «Μετά τό τεχθῆναί σε...». Καί νῦν: Τό α΄ Θεοτοκίον τοῦ ἤχου· «Ὁ Βασιλεύς τῶν οὐρανῶν...». Εἴσοδος: «Φῶς ἱλαρόν...». Τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας καί τά  Ἀναγνώσματα τῆς Ἁγίας, ἅτινα παρασιωπᾷ μέν τό ΤΜΕ,  ἀναγράφουσιν ὅμως τά Μηναῖα παραπέμποντα εἰς  τήν 23ην Ἀπριλίου. Ἀπόστιχα: Τό Ἀναστάσιμον Στιχηρόν· «Ἀνῆλθες ἐπί Σταυροῦ...»  καί τά κατ’ Ἀλφάβητον τοῦ ἤχου· «Χριστόν δοξολογήσωμεν...  – Ψαλμοῖς καί ὕμνοις... – Ὦ Δέσποτα τῶν ἁπάντων...». Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῆς Ἁγίας· «Βίον ἄυλον ἐξησκημένη...». Καί νῦν: Τό ἕτερον Ἰδιόμελον τῆς Ἑορτῆς· «Σήμερον τά στίφη τῶν πι­στῶν...». Τρισάγιον. Ἀπολυτίκια: 1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ἐξ ὕψους κατῆλθες...».  2.– Δόξα, τῆς Ἁγίας˙«Τήν πανεύφημον νύμφην...» καί  3.– Καί νῦν, τῆς Ἑορτῆς· «Σήμερον τῆς εὐδοκίας...». Ἀπόλυσις: «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...». Τῇ Κυριακῇ πρωΐ: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ Μετά τόν Ν΄ Ψαλμόν, ὁ Τριαδικός Κανών·  «Τῷ τρισηλίῳ Βασιλεῖ...», τό διά τήν Λιτήν Ἰδιόμελον  τῆς Ἁγίας Δόξα· «Ὡς ἀλάβαστρον μύρου...», Καί νῦν, τῆς  Ἑορτῆς·«Σήμερον ὁ θεοχώρητος ναός...», τά Τριαδικά·  «Ἄξιόν ἐστιν...». Τρισάγιον καί τό Ἀπολυτίκιον τῆς Ἑορτῆς·  «Σήμερον τῆς εὐδοκίας...». ΟΡΘΡΟΣ Ἑξάψαλμος. Εἰς τό· «Θεός Κύριος...». Ἀπολυτίκια: Τά τοῦ Ἑσπερινοῦ. Καθίσματα: Τά Ἀναστάσιμα τῆς α΄ καί β΄ Στιχολογίας  καί εἰς τό Καί νῦν, ἀντί τῶν Θεοτοκίων αὐτῶν, ἀνά ἕν  τῆς Ἑορτῆς· «Δικαίων ὁ καρπός...» καί· «Πρό συλλήψεως Ἁγνή...». Τά Εὐλογητάρια – ἡ Ὑπακοή – οἱ Ἀναβαθμοί καί τό  Προκείμενον τοῦ ἤχου. Κανόνες: 1.– Ὁ Ἀναστάσιμος· «Ἁρματηλάτην Φαραώ...»,  μετά τῶν Εἱρμῶν αὐτοῦ. 2.– Ὁ α΄ τῆς Ἑορτῆς· «Σοφίας πανάχραντε...» ἄνευ τῶν Εἱρμῶν  αὐτοῦ μετά στίχου· «Ὑπεραγία Θεοτόκε, σῶσον ἡμᾶς» καί  3.– Τῆς Ἁγίας· «Αἰκατερίνης τῆς πανσόφου Μάρτυρος...» μετά  στίχου· «Ἁγία τοῦ Θεοῦ πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν»,ἅπαντες εἰς 4. Ἀπό γ΄ ᾨδῆς· Τό Κοντάκιον καί ὁ Οἶκος τῆς Ἑορτῆς (χῦμα) καί τά· Μεσῴδια Καθίσματα: 1.– Τῆς Ἁγίας·  «Τήν σοφίαν τήν ὄντως ἐξ οὐ­ρανοῦ...» καί  2.– Δόξα, Καί νῦν, τῆς Ἑορτῆς· «Ἡ ἀμίαντος ἀμνάς...». Ἀφ’ ς΄ ᾨδῆς· Κοντάκιον – Οἶκος: Τά Ἀναστάσιμα. Συναξάριον: Τῆς ἡμέρας. Καταβασίαι: «Χριστός γεννᾶται...». Εὐαγγέλιον Ὄρθρου: Τό Γ΄ Ἑωθινόν·  «Ἀναστάς ὁ Ἰησοῦς πρωΐ πρώ­τῃ Σαββάτου...», κτλ. Ἡ Τιμιωτέρα: Στιχολογεῖται καί ἐπίσης ψάλλεται  ἡ θ΄ ᾨδή τοῦ α΄ Κανόνος τῆς Ἑορτῆς, μετά τῶν  Μεγαλυναρίων αὐτῆς καί ἡ θ΄ ᾨδή τοῦ Κανόνος τῆς Ἁγίας. Εἱρμός θ΄ ᾨδῆς: «Μεγάλυνον, ψυχή μου... – Μυστήριον ξένον...».  «Ἅγιος Κύριος...». Ἐξαποστειλάρια:  1.– Τό Γ΄ Ἀναστάσιμον· «Ὅτι Χριστός ἐγήγερται...».  2.– Τῆς Ἁγίας˙ «Ἐνεύρωσας τό φρόνημα...» καί  3.– Τῆς Ἑορτῆς· «Τοῦ Ἱεροῦ σε σήμερον...». Αἶνοι: 1.– Τά 3 Στιχηρά Ἀναστάσιμα· «Κύριε, εἰ καί κριτηρίῳ...  – Κύριε, εἰ καί ὡς θνητόν ἐν μνημείῳ...  – Κύριε, ὅπλον κατά τοῦ διαβόλου...».  2.– Τά 2 Στιχηρά Προσόμοια τῆς Ἑορτῆς· «Λαμπαδηφόροι παρ­θένοι...  – Ἐπαγγελίας ἁγίας...» καί 3.– Τά 3 Στιχηρά Προσόμοια τῆς Ἁγίας· «Μνήμην τήν παν­ίερον...  – Μάρτυς ἐθελούσιος... – Χάριν τήν τοῦ Πνεύματος...»,  μετά στίχων εἰς τά δύο τελευταῖα:     α΄.– «Ὑπομένων ὑπέμεινα τόν Κύριον καί  προσέσχε μοι καί εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου».  β΄.– «Καί ἔστησεν ἐπί πέτραν τούς πόδας μου καί  κατηύθυνεν τά διαβήματά μου». Δόξα: Τό Ἰδιόμελον τῆς Ἑορτῆς· «Σήμερον τῷ ναῷ προσάγεται...». Καί νῦν: «Ὑπερευλογημένη...». Δοξολογία: Μεγάλη. «Σήμερον σωτηρία...». ΕΙΣ ΤΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ Ἀντίφωνα: Τῆς Ἑορτῆς, μετ’ ἐφυμνίων, εἰς μέν τό β΄·  «Σῶσον ἡμᾶς... ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...», εἰς δέ τό  γ΄· «Σήμερον τῆς εὐδοκίας...». Εἴσοδος. Εἰσοδικόν: «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν...». Μετά τήν Εἴσοδον. Ἀπολυτίκια: 1.– Τό Ἀναστάσιμον· «Ἐξ ὕψους κατῆλθες...».  2.– Τῆς Ἑορ­τῆς·«Σήμερον τῆς εὐδοκίας...».  3.– Τῆς Ἁγίας· «Τήν πανεύφημον νύμφην...» καί  4.– Τοῦ Ναοῦ. Κοντάκιον: «Ὁ καθαρώτατος Ναός...». Τρισάγιον. Ἀπόστολος: Τῆς Ἁγίας· «Πρό τοῦ ἐλθεῖν τήν πίστιν...»  (Γαλ. γ΄ 23-29, δ΄ 1-5), ζήτει τοῦτον τῇ Πέμπτῃ ιε΄ ἑβδομάδος Ἐπιστολῶν. Εὐαγγέλιον: Κυριακῆς ιγ΄ ἑβδομάδος Λουκᾶ·  «Ἄνθρωπός τις προσ­ῆλθε τῷ Ἰησοῦ...»(Λουκ. ιη΄ 18-27). Εἰς τό Ἐξαιρέτως: «Ἄγοι τήν εἴσοδον... – Ὡς ἐμψύχῳ Θεοῦ...». Κοινωνικόν: «Ποτήριον σωτηρίου...». «Εἴδομεν τό φῶς...», κτλ. Ἀπόλυσις: Ἡ τοῦ Ἑσπερινοῦ.

Σκέψεις στον Απόστολο της Κυριακής (Αγίας Αικατερίνης).Πρωτ. Γεωργίου Δορμπαράκη.

''Όσοι γάρ εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε''  (Γαλ. 3, 27 ) . 

α. Τή σημασία τοῦ βαπτίσματος ἐν Χριστῷ τονίζει ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέ τόν παραπάνω λόγο του ἀπό τήν πρός Γαλάτας ἐπιστολή του. ῾Ο ἀπόστολος σημειώνει ὅτι ὁ σκοπός τῆς ἐπί γῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου ἦταν ἡ ἐπανάκτηση ἀπό τόν ἄνθρωπο τοῦ μεγαλειώδους προορισμοῦ πού ὁ Δημιουργός ἀπαρχῆς τοῦ εἶχε θέσει: τό καθ᾽ ὁμοίωσιν ᾽Εκείνου, 
κάτι πού ὁ ἄνθρωπος ὁριστικά ἀπώλεσε μετά τήν πτώση του στήν ἁμαρτία, μαζί μέ τή ζόφωση πού ὑπέστη καί ἡ ἴδια ἡ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ πλάση του. ῾Ο Κύριος μέσα στά πλαίσια ὅμως τῆς ἄπειρης ἀγάπης Του οἰκονομεῖ τά πράγματα ἔτσι ὥστε ὁ ἄνθρωπος καί πάλι νά ἀποκατασταθεῖ,
ἀρχῆς γενομένης μέ τήν ἐκλογή τοῦ λαοῦ τοῦ ᾽Ισραήλ καί τόν Νόμο πού τούς δίδει διά τοῦ Μωϋσέως - ἡ ἐποχή τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. ῾Ο Νόμος αὐτός πού λειτουργοῦσε ὡς φύλακας καί παιδαγωγός τοῦ ἀνθρώπου τελείωσε τήν ἀποστολή του, ὅταν ἦλθε ὁ ῎Ιδιος στόν κόσμο, ῾γενόμενος ὑπό γυναικός, γενόμενος ὑπό νόμον᾽, πού σημαίνει ὅτι καί πάλι δόθηκε ἡ δυνατότητα τῆς υἱοθεσίας ἀπό τόν Θεό γιά τόν ἄνθρωπο. ῾῞Ινα τήν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν᾽. Κι αὐτή ἡ υἱοθεσία περνᾶ μέσα ἀπό τό κατά Χριστόν βάπτισμα, μέ τό ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος ἐνδύεται πιά ὡς υἱός τοῦ Θεοῦ τόν ἴδιο τόν Χριστό. ῾῞Οσοι γάρ εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε᾽.



β. 1. Τό βάπτισμα ἐνδύει τόν ἄνθρωπο μέ τόν Χριστό. Δέν πρόκειται λοιπόν, ὅταν μιλᾶμε γι᾽ αὐτό, περί ἑνός ἁπλοῦ κοινωνικοῦ γεγονότος, στό ὁποῖο καλοῦνται οἱ συγγενεῖς τοῦ βαπτιζομένου, μεγάλου ἤ νηπίου στήν ἡλικία - ἡ ᾽Εκκλησία μας δέχθηκε ἀπό πολύ νωρίς τόν νηπιοβαπτισμό, διότι τό νήπιο δέν θεωρεῖται ἀρνητικό στή λήψη τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ - γιά νά ῾διασκεδάσουν᾽ μέ τά τεκταινόμενα· οὔτε περί ἑνός ῾μαγικοῦ᾽ τελετουργικοῦ, κατά τό ὁποῖο μέ λόγια καί νερό θά ξορκίσει κανείς κάποιο κακό. Μία τέτοια κατανόηση ὡς ἁπλοῦ κοινωνικοῦ γεγονότος ἤ περίεργου τελετουργικοῦ παραπέμπει εἴτε γιά τήν πρώτη περίπτωση σέ κοινωνία ἀθέων, πού τά πάντα ἀντιμετωπίζονται ἰσοπεδωτικά ἀπό τήν ξερή ἀνθρώπινη λογική, ἡ ὁποία θεωρεῖται κριτήριο ὅλων, εἴτε γιά τή δεύτερη σέ θρησκεῖες καί θεοσοφίες, πού λειτουργοῦν ὑπό τήν ἐπήρεια πονηρῶν πνευμάτων καί πού τίς κατήργησε βεβαίως ὁ Χριστός μέ τόν ἐρχομό Του.

Τό ἐν Χριστῷ βάπτισμα ἐνσωματώνει τόν ἄνθρωπο στόν ἴδιο τόν Κύριο, καθιστώντας αὐτόν μέλος ᾽Εκείνου. Συνιστᾶ συνεπῶς μία κατεξοχήν χαρισματική πράξη τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο, ἡ ὁποία θεμελιώνεται στόν ἐρχομό Του ἐν προσώπῳ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ. ῾Ο ἐνανθρωπήσας Θεός δηλαδή, ὁ Κύριος, ἐρχόμενος στόν κόσμο γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου δίδει τήν ἀπόλυτη καί ἀποτελεσματική ὤθηση στόν ἄνθρωπο νά σωθεῖ, κάνοντάς τον κομμάτι τοῦ ἑαυτοῦ Του, ἐντάσσοντάς τον δηλαδή μέσα στήν ἀνθρώπινη φύση Του. ῾᾽Εγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τά κλήματα᾽. ῎Αν ὁ Κύριος ἐρχόταν μόνο γιά νά κηρύξει τήν ἀποκατάσταση τοῦ ἀνθρώπου, κρίνοντας τόν ἄνθρωπο γιά τήν ἁμαρτία του καί καλώντας τον νά τήν ὑπερβεῖ ἀπό μόνος του, δέν θά διέφερε ἀπό τούς ἄλλους προφῆτες πού ὁ ῎Ιδιος ἔστελνε στήν Παλαιά Διαθήκη. Θά ἦταν καί Αὐτός ἕνας προφήτης ἀλλά ὄχι Σωτήρας. Κι ἴσως θά παρουσιαζόταν ἔτσι ὡς τύραννος καί δυνάστης καί ἀπάνθρωπος, δεδομένου ὅτι θά ζητοῦσε ἀπό τόν ἄνθρωπο δυνάμεις πού ἐκ τῶν πραγμάτων ἐκεῖνος λόγω τοῦ τραύματος τῆς ἁμαρτίας δέν εἶχε. ῾Ο Κύριος ὅμως εἶναι φιλάνθρωπος καί ἡ ἀγάπη Του γιά τά πλάσματά Του εἶναι δεδομένη. Καί πάλι τονίζουμε: ἦλθε στόν κόσμο καί προσέλαβε τόν ἄνθρωπο καθ᾽ ὁλοκληρίαν, πλήν τῆς ἁμαρτίας του. Καί γενόμενος ὁ ῎Ιδιος πραγματικός ἄνθρωπος, χωρίς νά παύσει ποτέ νά εἶναι καί τέλειος Θεός, δίδει στόν πεσμένο λόγω τῆς ἁμαρτίας ἄνθρωπο τή χάρη τοῦ Πνεύματός Του, ὤστε διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος νά γίνει ἕνα μέ Αὐτόν. ῞Ο,τι ὁ ἄνθρωπος ἔχασε διά τῆς ἁμαρτίας μπορεῖ πιά ἐν Χριστῷ πολλαπλασίως νά τό ἀποκτήσει καί πάλι.



2. ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή τό βάπτισμα εἶναι μία νέα γέννηση γιά τόν ἄνθρωπο. Γεννιέται μέσα σ᾽ αὐτόν ὁ Χριστός καί ἀρχίζει ὁ καινούργιος αὐτός ἄνθρωπος νά λειτουργεῖ στόν κόσμο ὡς ἄλλος Χριστός. Κι εἶναι αὐτή ἡ γέννα ἡ πολιτογράφηση τοῦ ἀνθρώπου στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ῾᾽Εάν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καί Πνεύματος οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τήν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ᾽ εἶπε ὁ Κύριος. ῾Η μαρτυρία τοῦ ἀποστόλου Παύλου ὅτι ῾ζῶ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ ἐν ἐμοί Χριστός᾽ ἀποτελεῖ τή μαρτυρία καί κάθε πιστοῦ χριστιανοῦ, ὁ ὁποῖος συνειδητοποιεῖ χάριτι Θεοῦ ὅτι διά τοῦ ἀγίου βαπτίσματος ἔγινε ἕ ν α μέ τόν Κύριο, τόν ῾Οποῖο ἐνδύθηκε καί στήν ψυχή καί στό σῶμα. Τά πάντα σ᾽ αὐτόν δηλαδή σφραγίστηκαν ἀπό τόν Κύριο καί τό ῞Αγιο Πνεῦμα καί ἔτσι τό σῶμα του ἔγινε χριστο-σῶμα καί ἡ ψυχή του χριστο-ψυχή. ῾Οὐκ οἴδατε ὅτι τά σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστι;... Δοξάσατε δή τόν Θεόν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καί ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ᾽ θά φωνάξει μέ δύναμη καί πάλι ὁ ἴδιος ἀπόστολος. Κι ὅταν, γιά νά κάνουμε ἕνα μεγάλο ἅλμα στόν χρόνο καί νά φτάσουμε στή σημερινή ἐποχή, ὁ μεγάλος Σέρβος θεολόγος καί ὅσιος πιά π. ᾽Ιουστίνος Πόποβιτς γράφει ὅτι οἱ αἰσθήσεις ὅλες τοῦ χριστιανοῦ εἶναι χριστο-αισθήσεις, τί ἄλλο προϋποθέτει ἀπό αὐτήν ἀκριβῶς τήν ἄπειρη δωρεά τοῦ Χριστοῦ στό πλάσμα Του, νά τό κάνει δηλαδή μέλος καί τμῆμα δικό Του;

Οἱ ἅγιοι Πατέρες μας ἔχουν ἀναπτύξει ἐπ᾽ ἀρκετόν τή θεολογία τοῦ ἁγίου βαπτίσματος καί τοῦ συνδεδεμένου μέ αὐτό ἁγίου χρίσματος. Κι ἀκριβῶς τά ἐννοοῦν μέ τήν παραπάνω εἰκόνα πού ἀποκαλύπτει ὁ Κύριος, τῆς γέννησης τοῦ ἀνθρώπου. ῞Ενας ἄνθρωπος γεννιέται, ἀρχίζει ὡς ζωντανό ὄν νά κινεῖται, ζητάει τροφή γιά νά ζήσει καί νά αὐξηθεῖ. Κατά τόν ἴδιο τρόπο καί ἡ νέα ἐν Χριστῷ γέννηση: ὁ ἄνθρωπος γεννιέται ἐν Χριστῷ διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, ἀρχίζει νά κινεῖται ὡς ζωντανή ὕπαρξη διά τῶν χαρισμάτων πού δίνει σ᾽ αὐτόν τό ἅγιο χρίσμα, τρέφεται καί αὐξάνεται διά τῆς πνευματικῆς τροφῆς τῆς θείας Κοινωνίας, τοῦ σώματος καί τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ. Κι ἀμέσως κατανοοῦμε ἔτσι πόσο τό βάπτισμα, τό χρίσμα, ἡ θεία εὐχαριστία εἶναι ἀπολύτως συνδεδεμένα μεταξύ τους.



3. Οἱ ἅγιοι ὅμως μέ τά μετασκευασμένα ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ μάτια τους μᾶς δίνουν τή δυνατότητα νά ἐννοήσουμε, ὅσο εἶναι δυνατό, τό τί διαδραματίζεται στό μυστήριο τοῦ βαπτίσματος, κάτι πού τό ῾παρακολουθοῦμε᾽ καί στήν ἴδια τήν τέλεσή του. Κι αὐτό πού μᾶς λένε εἶναι ὅτι ὁ βαπτιζόμενος γίνεται μέλος Χριστοῦ, καθώς ἡ χάρη τοῦ Πνεύματός Του ἐνοικεῖ στό βάθος τῆς καρδιᾶς τοῦ βαπτιζομένου, ἐξορίζοντας ταυτόχρονα τήν ἐνέργεια σ᾽αὐτήν τοῦ Πονηροῦ - πρό τοῦ βαπτίσματος συνέβαινε τό ἀντίστροφο: ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ ἐνεργοῦσε ἐξωτερικά καί ἡ ἐνέργεια τοῦ Πονηροῦ ἐσωτερικά. Μιλᾶμε λοιπόν γιά τήν κάθαρση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό προπατορικό λεγόμενο ἁμάρτημα, τό ὁποῖο φέρει κάθε ἄνθρωπος ἐρχόμενος στόν κόσμο, ὄχι ὡς βάρος ἐνοχῆς, ἀλλ᾽ ὡς ροπή ἀναγκαστική πρός τό κακό, δηλαδή πρός τήν ἐγωϊστική ζωή καί συμπεριφορά, μέ τά ἀποτελέσματα τῆς φθορᾶς καί τοῦ θανάτου. ῾Η χάρη αὐτή ἀπό τήν ἐνοίκηση τοῦ Χριστοῦ στόν ἄνθρωπο δέν καταργεῖ ἀσφαλῶς τήν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά τόν ὁδηγεῖ στό ἀφετηριακό σημεῖο νά μπορεῖ νά πορευτεῖ μέ ὑπακοή στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, συνεπῶς χωρίς τήν ἀναγκαστικότητα τῆς ἁμαρτίας. Μέ ἄλλα λόγια ὁ πιστός διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἐλεύθερος ἔχει τή δυνατότητα, μέ τήν ἐνίσχυση πιά τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ, νά ἁγιασθεῖ καί νά φωτισθεῖ καί νά θεωθεῖ. ᾽Αντιστοίχως ὅμως ἔχει τή δυνατότητα καί ἄρνησης τῆς χάρης αὐτῆς: νά πορευτεῖ καί πάλι πρός τό κακό, μόνος αὐτός ὑπεύθυνος συνεπῶς καί γιά τήν ἐν Θεῷ προκοπή του καί γιά τή δαιμονοποίησή του.



4. Μέ βάση τά παραπάνω καταλαβαίνουμε ὅτι διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀρχίζει οὐσιαστικά καί αὐτό πού ὀνομάζεται στήν ᾽Εκκλησία μας πνευματική ζωή. ῾Ο πιστός ζεῖ τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ζεῖ δηλαδή τόν Χριστό καί ὡς Χριστός, προσπαθώντας ἀδιάκοπα νά κρατάει καθαρή τήν καρδιά του ἀπό τίς ἐπήρειες τοῦ κακοῦ, συνεπῶς νά κρατάει τήν καθαρότητα τοῦ βαπτίσματός του. Αὐτό συνιστᾶ καί τή βίωση τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ἤδη ἀπό τόν κόσμο τοῦτο, κατά τά ἀψευδῆ λόγια τοῦ Κυρίου μας: ῾᾽Ιδού ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστι᾽. Κι ἄν ἔχουμε πολλές μαρτυρίες τῶν ἁγίων τῆς ᾽Εκκλησίας μας περί τῶν θεοπτικῶν ἐμπειριῶν τους, τοῦτο ὀφείλεται στό γεγονός ὅτι ἐξέφραζαν τήν ἐνέργεια τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ τῆς εὑρισκομένης μέσα στήν καρδιά τους καί ἐπεκτεινομένης καί στό ἴδιο τό σῶμα τους. Στήν περίπτωση ὅμως πού λόγω ἀδυναμίας καί ῾δαιμονιώδους λήθης᾽ παρεξέκλιναν ἀπό τή σκοποθεσία τους αὐτή, γενόμενοι ἔτσι ἔρμαια καί πάλι τῶν παθῶν τους καί τῶν ἐπιρροῶν τοῦ Πονηροῦ, ρίχνονταν στή μετάνοια. ῾Η μετάνοια ἦταν καί εἶναι πάντοτε ἡ χάρη πού μᾶς ἀποκαθιστᾶ καί μᾶς ἐπαναφέρει μέ τά δάκρυά της καί πάλι στό σημεῖο τοῦ βαπτίσματός μας, γι᾽ αὐτό καί δεύτερο βάπτισμα χαρακτηρίζεται. Κι εἶναι τόσο σημαντικό τοῦτο, ὥστε τελικῶς ἅγιος στήν ᾽Εκκλησία μας, μέ τό δεδομένο τῶν πτώσεών μας στήν ἁμαρτία καί μετά τό βάπτισμα, εἶναι ὁ μετανοημένος ἁμαρτωλός. Πόση παρηγοριά ὑπάρχει πράγματι γιά ἐμᾶς τούς ταλαίπωρους καί ἀδύναμους ἀνθρώπους στή διδασκαλία τῆς ᾽Εκκλησίας μας ὅτι τό δεύτερο αὐτό βάπτισμα εἶναι ἐπαναλαμβανόμενο, γιατί ὁ Χριστός εἶναι ὁ Πατέρας μας πού ποτέ δέν ῾βαριέται᾽ νά μᾶς συγχωρεῖ!



γ. ῞Οσοι εἴμαστε βαπτισμένοι στό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά παρακαλοῦμε τόν Θεό νά μᾶς ἀνοίγει τά μάτια νά βλέπουμε τή χάρη μέσα στήν ὁποία βρισκόμαστε: εἴμαστε κι ἐμεῖς Χριστός, προέκταση καί ῾ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ᾽ παρουσία Του μέσα στόν κόσμο, Αὐτός ἀποτελεῖ τό ἔνδυμά μας. Συνεπῶς ἡ ζωή μας δέν μπορεῖ νά ξεφεύγει ἀπό τό κύριο γνώρισμα τῆς ζωῆς Αὐτοῦ, τήν ἀγάπη. ῾῾Ο Θεός ἀγάπη ἐστί᾽ - πού λέει ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης ὁ Θεολόγος - εἶναι πιά καί γιά ἐμᾶς. ᾽Εφόσον εἴμαστε μέλη Του, ὀργανικά συνδεδεμένοι μαζί Του, μέσα σ᾽ αὐτό τό ῾ἐστί᾽ περιλαμβανόμαστε καί ἐμεῖς. Κι αὐτό θά πεῖ: ὁ χριστιανός κατανοεῖ τόν ἑαυτό του μόνο ὡς ἀγάπη γιατί εἶναι ἐνδεδυμένος τόν Χριστό, τήν ἐνσαρκωμένη ἀγάπη. Κάθε παρέκκλιση ἀπό αὐτήν σημαίνει ξέσκισμα τοῦ ἐνδύματός του καί ἀπώλεια Χριστοῦ. Τό ἴδιο ἄλλωστε δέν ἔκανε καί ἡ ἁγία μεγαλομάρτυς καί πάνσοφος Αἰκατερίνα, τήν ὁποία ἑορτάζουμε σήμερα καί χάριν τῆς ὁποίας ἀκούστηκε καί τό συγκεκριμένο ἀποστολικό ἀνάγνωσμα; Δέν ἦταν δηλαδή αὐτή πού μέσα σέ ὅλα τά φυσικά της χαρίσματα, ψυχικά καί σωματικά, κατενόησε τό μεγαλύτερο ἐξ ὅλων τῶν χαρισμάτων, τήν ἔνδυσή της ἀπό τόν Κύριο; Καί μπροστά σ᾽ αὐτό τό χάρισμα θυσίασε ὅλα τά ἄλλα. Γι᾽ αὐτό ὅμως καί κέρδισε τά πάντα. 

Κυριακή ΙΓ΄ Λουκά – Το μεγαλείο της γυναίκας (Αποστολικό ανάγνωσμα)

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ- Τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης: Γαλ. γ΄ 23 - δ΄ 5

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ -Τῆς Κυριακῆς: Λουκ. ιη΄ 18-27

ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

«Οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ·πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστό Ιησοῦ»

Ἑορτάζει σήμερα ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία  τὴν μνήμη τῆς ἁγίας ἐνδόξου μεγαλομάρτυρος Αἰκατερίνης τῆς πανσόφου.

Πρὸς τιμὴν τῆς Ἁγίας  ἀναγινώσκεται καὶ ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀπὸ τὴν  πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολὴ μὲ τὴν ἐπαναστατικὴ διακήρυξη τοῦ ἀποστόλου Παύλου: «Οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ»· δηλαδή, δὲν ὑπάρχει πλέον ἄνιση διάκριση μεταξὺ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Διότι ὅλοι ἐσεῖς γίνατε ἕνας νέος ἄνθρωπος μὲ τὴν ἕνωσή σας μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Ἂς δοῦμε λοιπὸν ποιὰ εἶναι ἡ θέση τῆς γυναίκας γιὰ τὸν κόσμο ποὺ ζεῖ χωρὶς Χριστὸ καὶ ποιὸ εἶναι τὸ μεγαλεῖο στὸ ὁποῖο τὴν ἀνυψώνει ἡ ἐν Χριστῷ ζωή.

  1. Η γυναίκα χωρὶς τὸν Χριστὸ

Ὅπως μαρτυρεῖ ἡ ἱστορία, ὁ προχριστιανικὸς κόσμος θεωροῦσε τὴ γυναίκα  πολὺ κατώτερη ἀπὸ τὸν ἄνδρα. Δὲν τῆς ἐπέτρεπαν νὰ συμμετέχει στὴ δημόσια ζωὴ καὶ τὴν ἀντιμετώπιζαν ὡς δούλη καὶ ἰδιοκτησία τοῦ ἄνδρα, ὁ ὁποῖος τῆς φερόταν ὡς ἀπόλυτος κυρίαρχος.

Αὐτὴν τὴν περιφρόνηση τῆς γυναίκας ποὺ παρατηροῦμε στὰ χρόνια πρὸ Χριστοῦ, τὴ βλέπουμε δυστυχῶς μέχρι σήμερα μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν λαῶν ποὺ ζοῦν χωρὶς τὸν Χριστό. Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα οἱ μωαμεθανικὲς χῶρες, ὅπου ἡ γυναίκα ζεῖ μᾶλλον σὰν φυλακισμένη. Τὸ Κοράνι τὴν θεωρεῖ κατώτερη ἀπὸ τὸν ἄνδρα καὶ δίνει τὸ δικαίωμα στὸν ἄνδρα νὰ τὴν χτυπᾶ, νὰ τὴν πουλᾶ, νὰ τὴν διώχνει ὅποτε ἐκεῖνος θέλει.

Ἀλλὰ καὶ στὶς λεγόμενες χριστιανικὲς χῶρες, ὅταν οἱ ἄνθρωποι ζοῦν μακριὰ  ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ χωρὶς ἠθικοὺς φραγμούς, ἡ γυναίκα γίνεται ἀντικείμενο ἐκμεταλλεύσεως καὶ οὐσιαστικὰ χάνει τὴν ἀξιοπρέπειά της.

Ἡ γυναίκα δὲν καταξιώνεται οὔτε ἀπὸ τὴ οἰκονομικὴ ἀνεξαρτησία της οὔτε ἀπὸ τὴ χειραφέτησή της ἀπὸ τὸν ἄνδρα. Κάπου ἀλλοῦ κρύβεται τὸ μεγαλεῖο της. Κι αὐτὸ τὸ μεγαλεῖο μᾶς φανερώνει σήμερα ὁ λόγος τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἀλλὰ καὶ τὸ παράδειγμα τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης.

2. Τὸ μεγαλεῖο της

Εἶναι ἐντυπωσιακὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέσα σὲ ἕναν κόσμο μὲ ἔντονες προκαταλήψεις ἐναντίον τῶν γυναικῶν τολμᾶ νὰ ὑπερασπισθεῖ τὴν ἰσότητα μεταξὺ τῶν δύο φύλων καὶ νὰ διακηρύξει ὅτι στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ «οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ». Δὲν πλεονεκτοῦν οἱ ἄνδρες εἰς βάρος τῶν γυναικῶν.

Ὅλοι εἴμαστε ἴσοι!

Πόσο τιμητικὴ εἶναι ἡ θέση τῆς γυναίκας μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία φανερώνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι στὴν κορυφὴ τῆς ἁγιότητος βρίσκεται μία γυναίκα: Ἡ Πάναγνη Παρθένος Μαρία, ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος! Ἀλλὰ καὶ κάθε γυναίκα ποὺ ἐγκολπώνεται τὸν Χριστό, μπορεῖ νὰ μεγαλουργήσει καὶ νὰ διακριθεῖ σὲ ἀρετή, σὲ ἀνδρεία, σὲ ἀγάπη, σὲ αὐτοθυσία  στήν ἁγιότητα!

Αὐτὸ φάνηκε καθαρὰ καὶ στὴ ζωὴ τῆς πανσέμνου Νύμφης τοῦ Χριστοῦ, τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης. Ἡ ἁγία Αἰκατερίνη ἦταν μιὰ νεαρὴ κόρη ποὺ διέθετε ὀμορφιά, σοφία, πλούτη καὶ δόξα. Κάπου ἀλλοῦ ὅμως κρυβόταν τὸ μεγαλεῖο της: στὴν ὁλόθερμη ἀγάπη της πρὸς τὸν Χριστό, στὸν Ὁποῖο ἀφιέρωσε ὅλα τὰ χαρίσματά της. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ γνώρισε τὸν Κύριο Ἰησοῦ καὶ δέχθηκε στὴν ψυχή της τὸ κάλεσμά Του,

Τὸν ἀκολούθησε μὲ πιστότητα καὶ ἀφοσίωση. Ἀπέρριψε χωρὶς ἀμφιταλαντεύσεις τὶς δελεαστικὲς προτάσεις τοῦ αὐτοκράτορα, ὁ ὁποῖος εἶχε θαμπωθεῖ ἀπὸ τὸ κάλλος της, καὶ ὁμολόγησε ἐνώπιόν του μὲ παρρησία τὴ χριστιανικὴ πίστη. Μὲ καταπληκτικὴ σοφία ἀποστόμωσε τοὺς φιλοσόφους ποὺ προσπάθησαν νὰ τὴν μεταστρέψουν στὴν εἰδωλολατρία καὶ τοὺς κέρδισε στὸν Χριστό. Ἔμεινε ἀτρόμητη καὶ σταθερὴ μέχρι τέλους καὶ ἀξιώθηκε νὰ μαρτυρήσει μόλις σὲ ἡλικία 18 ἐτῶν!

❁   ❁   ❁

Ποιὸς μπορεῖ νὰ μιλήσει γιὰ «ἀσθενὲς φύλο» ὅταν διαβάζει τὸ βίο τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης καὶ τῶν ἄλλων ἀναρίθμητων ἁγίων μαρτύρων γυναικῶν; Ποιὸς μπορεῖ νὰ μὴ θαυμάσει τὴν τόλμη τῶν Μυροφόρων ἢ τὴ φιλανθρωπικὴ ἀκτινοβολία τῆς ἁγίας Ταβιθά, τῆς ἁγίας Ὀλυμπιάδος, τῆς ἁγίας Φιλοθέης καὶ τόσων ἄλλων; Ποιὸς μπορεῖ νὰ μὴ συγκινηθεῖ ἀπὸ τὴ θυσιαστικὴ ἀγάπη τῶν ἁγίων μητέρων τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ἢ ἀπὸ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀνεξάντλητη ὑπομονὴ τῆς ἁγίας Μόνικας;

Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλεῖο στὸ ὁποῖο ἀνύψωσε ὁ Χριστὸς τὴ γυναίκα. Μεγαλεῖο ἀρετῆς καὶ ἁγιότητος. Μεγαλεῖο ποὺ  ἔγινε πράξη στὴ ζωὴ ὅλων τῶν ἁγίων, κατ’ ἐξοχὴν δὲ στὴν Παναγία Παρθένο, τὴν Κεχαριτωμένη. Μακάρι καὶ οἱ σημερινὲς γυναῖκες νὰ ἀνακαλύψουν αὐτὸ τὸ μυστικὸ  μεγαλεῖο καὶ νὰ ποθήσουν νὰ τὸ κατακτήσουν.

«Ο ΣΩΤΗΡ» 15-11-2012

Kυριακή ΙΓ΄Λουκά Πόσο κάνει το εισιτήριο για την αιώνιο ζωή;

Εισιτήριο ζητούσε ο νέος της Ευαγγελικής περικοπής κά. Πόσο κάνει ένα εισιτήριο στο λεωφορείο; Λίγα ευρώ. Πόσο κάνει ένα αεροπορικό εισιτήριο; Μερικές δεκάδες ευρώ. Πόσο κάνει το εισιτήριο για την αιώνιο ζωή; Είναι το πιο αναγκαίο εισιτήριο. Όλοι το χρειαζόμαστε, όλοι μπορούμε να το αποκτήσουμε, λίγοι  όμως το ζητάνε. Διότι λίγοι μιλάνε για την αιώνιο ζωή. Εισιτήριο  για την αιώνιο ζωή ζητούσε ο νέος εκείνος. Από ποιόν το ζητούσε; Από το Πρόσωπο, που μόνο αυτό εκδίδει εισιτήρια για την βασιλεία  των ουρανών.  Είναι ο Ιησούς Χριστός. Σε αυτόν προσήλθε ο νέος.  Δεν έκανε λάθος την διεύθυνση. Να τη ζητάει από τον Κύριο: «Διδάσκαλε αγαθέ, τι ποιήσας ζωήν  αιώνιον κληρονομήσω;» τελικά τι έγινε; Δεν κατόρθωσε να αποκτήσει το εισιτήριο. Γιατί; Διότι δεν ήθελε να πληρώσει το αντίτιμο. Χρήματα είχε, και πολλά μάλιστα. Ήταν πλούσιος. Όλα μπορούσε να τα ακριβοπληρώσει. Δεν ήθελε όμως να διαθέσει κάποιο ποσό, κάτι από τα πλούτη του, για το εισιτήριο, που ποθούσε. Ποιο είναι το εισιτήριο για τον ουρανό; Η αγάπη. Και το τίμημα της αγάπης εν προκειμένου ήταν η ελεημοσύνη. Την ελεημοσύνη υπέδειξε ο Χριστός, που ο ίδιος είναι ο Θεός του ελέους. Η ελεημοσύνη εξασφαλίζει το εισιτήριο για τη αιώνιο ζωή στον παράδεισο του Θεού. η διπλή ελεημοσύνη: Η ελεημοσύνη του Θεού, που είναι  μεγάλη, και η ελεημοσύνη η δική μας, που είναι  μικρή. Ο Θεός μας ελεεί με τον πλούσιο του έλεος, όταν εμείς ελεούμε με το μικρό μας έλεος. Όταν ελεούμε, δανείζουμε το Θεό, που ως ευλογημένο τόκο της δικής μας αγάπης χαρίζει τον παράδεισο στην ατέλειωτη αιωνιότητα. Αν αγγίζεις τα προβλήματα των άλλων, θα αγγίξεις και την κορυφή του Θεού.  αν μπαίνεις με διάθεση προσφοράς στο σπίτι του φτωχού, θα μπεις και στο παλάτι του Θεού. τελικά ο πλούσιος της περικοπής έμεινε έξω από την βασιλεία των ουρανών, διότι  δεν είχε διάθεση να επισκεφθεί τους φτωχούς. Έχασε το Χριστό, διότι δεν είχε διάθεση να χάσει τα πλούτη του. Έχασε το Θεό για το «χαμοθεό». Δυσκόλεψε και τελικά απέκλεισε τη λύση του μεταφυσικού του προβλήματος με τη σκληρότητα και την ασπλαχνία του. Έτσι  ανάγκασε τον Κύριο, σαν τον είδε να φεύγει λυπημένος και να χάνεται μια για πάντα, να επισημάνει το πόσο δύσκολο, μέχρι αδύνατο, είναι να σωθούν όσοι έχουν πολλά χρήματα. Πόσο δύσκολη υπόθεση είναι η σωτηρία μας!  Υπάρχουν δυσκολίες , για να επιτύχουμε τον υψηλότερο των στόχων, την αιώνιο ζωή. Αιώνιος ζωή!Δύσκολη υπόθεση, όχι φυσικά αδύνατη. Και δύσκολη την κάνουν τέσσερις επί μέρους δυσκολίες, όπως φαίνονται στο περιστατικό της Ευαγγελικής περικοπής. Τις δύο  από αυτές τις είχε ξεπεράσει ο νέος εκείνος. Πολύ φοβάμαι, ότι εμείς δεν έχουμε ξεπεράσει καμία. Και αν εκείνος χάθηκε, που στα δύο θέματα ήταν εν τάξει, πόσο μάλλον εμείς! Θεωρούμε εύκολη την υπόθεση της σωτηρίας  μας. Πηγαίνουμε στην Εκκλησία λεγόμαστε χριστιανοί, αλλά ας προσέξουμε τις τέσσερις δυσκολίες, τα τέσσερα εμπόδια για την σωτηρία μας, για την αιώνιο ζωή. Πρώτη δυσκολία: Η πίστης στην αιώνιο ζωή. Πιστεύουμε, ότι υπάρχει άλλη ζωή; Ότι μετά θάνατο η ζωή συνεχίζεται; Ότι η ζωή είναι αιώνιος; Ότι υπάρχει παράδεισος και κόλαση; Ο πλούσιος νεανίσκος πίστευε στην αιώνιο ζωή. Την έχασε βέβαια, όχι όμως γιατί δεν πίστευε, αλλά γιατί δεν αγωνίσθηκε. Πίστευε στην αιώνιο ζωή και την ποθούσε. «Τι ποιήσας ζωήν αιώνιον κληρονομήσω;» Η δεύτερη δυσκολία είναι η τήρησης και εφαρμογή των δέκα εντολών του Θεού. προϋπόθεσης της τηρήσεως είναι η γνώσης των εντολών. Είναι σίγουρος ο Χριστός ότι ήξερε ο νέος εκείνος τις εντολές. Εμείς τις ξέρουμε; Τον ποινικό κώδικα του κράτους δεν τον γνωρίζουν όλοι. Τον ποινικό κώδικα όμως του θεού πρέπει όλοι να τον γνωρίζουν. Είναι φυτεμένος στα βάθη του είναι μας. Η Τρίτη δυσκολία , το ένα πάθος, αυτό, που μας έχει κυριεύσει, το πάθος της φιλαργυρίας. Δεν θέλησε να το κόψει, δεν δέχτηκε την χειρουργική επέμβαση της αγάπης και της ελεημοσύνης που του υπέδειξε ο Χριστός. Έτσι κόπηκε από την λίστα των υποψηφίων της βασιλείας των Ουρανών. Ο χριστός θέλησε να τον ελευθερώσει, γιατί είναι ο μόνος ελευθερωτής των αμαρτωλών παθών. Αλλά εκείνος   προτίμησε να παραμείνει σκλάβος. Πόσο δύσκολα απαλλάσσεται κανείς από το πάθος, ιδίως από το πάθος της φιλαργυρίας.Αμήν

Μ. Βασίλειος και Μ. Αθανάσιος: Κυριακή ΙΓ' Λουκά- Ομιλίες περι ακτημοσύνης και μοναχικής αποταγής.

Α) Αγίου Βασιλείου Αρχιεπισκόπου Καισαρείας του Μεγάλου

Β) Αγίου Αθανασίου Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας του Μεγάλου

Λόγοι περί ακτημοσύνης και μοναχικής αποταγής

«Έτι εν σοι λείπει. Πάντα όσα έχεις πώλησον και διάδος πτωχοίς,

και έξεις θησαυρόν εν ουρανοίς, και δεύρο ακολούθει μοι»

Α.Ο φιλάνθρωπος Θεός, που φροντίζει για την σωτηρία μας, όρισε για τους ανθρώπους δύο τρόπους ζωής, την συζυγία και την παρθενίαν. Ώστε όποιος δεν ημπορεί να υπομείνη το άθλημα της παρθενίας, να έρθη σε κοινωνία γάμου με γυναίκα, γνωρίζοντας ότι θα ζητηθή λόγος για την σωφροσύνη, τον αγιασμό και την ομοίωσή του με τους αγίους εκείνους που είχαν σύζυγο και ετεκνοτρόφησαν.

Τοιούτος ήταν στην Παλαιά Διαθήκη ο Αβραάμ, το μέγα καύχημα του οποίου ήταν ότι προετίμησε τον Θεόν και εδέχθη να θυσιάση τον μονογενή υιόν του χωρίς οίκτον.

Είχε δε και τις θύρες της σκηνής του ανοικτές, έτοιμος να δεχθή αυτούς που επρόκειτο να φιλοξενηθούν. Δεν ήκουσε το «πώλησόν σου τα υπάρχοντα και δος τοις πτωχοίς». Ακόμη μεγαλυτέραν αρετήν επέδειξεν ο Ιώβ και άλλοι πολλοί, όπως ο Δαυίδ και ο Σαμουήλ. Στην Καινή Διαθήκη τοιούτοι υπήρξαν ο Πέτρος και οι άλλοι Απόστολοι.

Θα ζητηθούν λοιπόν από κάθε άνθρωπον οι καρποί της προς τον Θεόν και τον πλησίον αγάπης και θα τιμωρηθή όποιος παραβή αυτές ή κάποιες από τις άλλες εντολές. Αυτό δηλώνει και ο Κύριος στα Ευαγγέλια λέγοντας: «Ο αγαπών πατέρα ή μητέρα υπέρ εμέ ουκ έστι μου άξιος», και «oς ου μισεί τον πατέρα αυτού και την μητέρα αυτού και την γυναίκα και τα τέκνα, έτι δε και την εαυτού ψυχήν, ου δύναταί μου είναι μαθητής».

Άραγε το σκέπτεσαι, ότι και στους εγγάμους απευθύνονται τα Ευαγγέλια; Ιδού, σου έγινε σαφές ότι η υπακοή στο Ευαγγέλιον θα ζητηθή από όλους τους ανθρώπους, μοναχούς και εγγάμους. Διότι θα είναι αρκετή, γι’ αυτόν που ήλθε σε γάμου κοινωνίαν, η παραχώρησις της ακρατείας και της επιθυμίας και συνουσίας προς το θήλυ.

Όλα τα άλλα που αναφέρουν οι εντολές, έχουν νομοθετηθή για όλους και δεν είναι ακίνδυνα για τους παραβάτες. Διότι όταν ο Χριστός ευηγγελίζετο τις εντολές του Πατρός, απηυθύνετο προς αυτούς που ζουν στον κόσμο. Και κάποτε που συνέβη να ερωτηθή ιδιαιτέρως από τους μαθητάς του, τους διαβεβαίωσε λέγοντας: «Α δε υμίν λέγω, πάσι λέγω».

Μην επαναπαυθής λοιπόν εσύ, που προετίμησες τον γάμον, σαν να έχης δικαίωμα να ζήσης με τρόπον κοσμικόν. Οφείλεις να καταβάλης περισσοτέρους κόπους και προσοχήν για να επιτύχης την σωτηρίαν, αφού εξέλεξες να ζης μέσα στις παγίδες και στο βασίλειον των δυνάμεων της αποστασίας και έχεις εμπρός στα μάτια σου τους ερεθισμούς των αμαρτιών και διεγείρεις όλες σου τις αισθήσεις νύκτα και ημέρα προς την επιθυμίαν αυτών.

Γνώριζε λοιπόν ότι δεν θα αποφύγης την πάλη προς τον αποστάτην, ούτε θα ημπορέσης να τον νικήσεις χωρίς να κοπιάσης πολύ για την τήρηση των ευαγγελικών εντολών. Διότι πώς θα αρνηθής την μάχη προς τον εχθρόν, ενώ ζης μέσα στο σκάμμα της μάχης;

Και αυτό είναι ολόκληρος η γη, στην οποίαν ο εχθρός, όπως διδασκόμεθα από το βιβλίον του Ιώβ, περιφέρεται και περιπατεί ως λυσσασμένος σκύλος, αναζητώντας ποίον να καταπίη. Εάν λοιπόν αρνήσαι την μάχη προς τον ανταγωνιστήν, να μεταβής σε άλλον κόσμον, όπου αυτός δεν υπάρχει. Εάν όμως τούτο είναι αδύνατον, σπεύσε να μάθης πώς να αγωνίζεσαι εναντίον του, διδασκόμενος την τέχνη της πάλης από τις Γραφές, ώστε να μην ηττηθής από αυτόν εξ αγνοίας, και παραδοθής στο αιώνιον πυρ.

Και αυτά μεν ελέχθησαν προς τους εγγάμους, εκείνους που δεν έχουν αγωνιστικόν φρόνημα και αμελούν όσον αφορά στην τήρηση των εντολών του Χριστού.

Συ όμως, ο εραστής του ουρανίου πολιτεύματος και πραγματευτής της αγγελικής διαγωγής, συ που επιθυμείς να γίνης συστρατιώτης των αγίων μαθητών του Χριστού, τόνωσε τον εαυτόν σου προς υπομονήν των θλίψεων και πρόσελθε ανδρείως στην σύγκλητο των μοναχών.

Στην αρχή της αποταγής σου να φερθής με γενναιότητα ώστε να μην παρασυρθής από την σφοδρά συμπάθεια προς τους κατά σάρκα συγγενείς, ενισχυόμενος από το ότι θα ανταλλάξης τα θνητά με τα αθάνατα. Και όταν εγκαταλείπης τα πράγματα που σου ανήκαν, να είσαι άκαμπτος και βέβαιος ότι τα αποστέλλεις στους ουρανούς, αφού με το να τα αποκρύπτης στους κόλπους των πτωχών, τα ευρίσκεις πολύ επηυξημένα κοντά στον Θεόν.

Όσον αφορά στην ιδική μου ζωήν, και εγώ εδαπάνησα πολύν χρόνον στην ματαιότητα και ηφάνισα όλην σχεδόν την νεότητά μου στην ματαιοπονία, στην αδιάκοπο δηλαδή μέριμνα με την πρόσληψη των μαθημάτων της «υπό του Θεού μωρανθείσης σοφίας».

Όταν όμως κάποτε, σαν να εξύπνησα από βαθύν ύπνον, έστρεψα την προσοχή μου προς το θαυμαστόν φως της αληθείας του Ευαγγελίου και συγχρόνως κατενόησα το άχρηστον «της σοφίας των αρχόντων του αιώνος τούτου των καταργουμένων», εθρήνησα πολύ για την ελεεινήν μου ζωή και παρακαλούσα να μου δοθή χειραγωγία για να εισαχθώ στα δόγματα της ευσεβείας.

Και μάλιστα πριν από όλα, εφρόντισα να διορθώσω κάπως το ήθος μου, το οποίον από την μακροχρόνιο συναναστροφή μου με τους φαύλους είχε διαστραφή. Διαβάζοντας λοιπόν το Ευαγγέλιον, είδα εκεί ότι το μεγαλύτερον εφόδιο προς τελείωσιν είναι η πώλησις των υπαρχόντων και η διάθεσίς των προς τους πτωχούς αδελφούς, και γενικώς η αμεριμνησία για την ζωήν αυτήν και το να μην επιστρέφη η ψυχή προς καμμίαν συμπάθεια προς τα παρόντα.

Πράγματι, αυτός που κατέχεται από την σφοδράν επιθυμία να ακολουθήση τον Χριστόν, δεν ημπορεί πλέον να επιστρέψη σε κανένα από τα εγκόσμια ούτε στην αγάπη των γονέων ή των οικείων. Όταν αυτή αντιτίθεται στα προστάγματα του Κυρίου, τότε έχει θέση και το «ει τις έρχεται προς με και ου μισεί τον πατέρα αυτού και την μητέρα» και τα λοιπά-. Ούτε να υποχωρήση στον ανθρώπινον φόβον, όταν πρόκειται για το συμφέρον της ψυχής, πράγμα που κατώρθωσαν οι άγιοι, ούτε να δειλιάση από τον χλευασμόν των καλών έργων εκ μέρους των εκτός της Εκκλησίας, ώστε να νικηθή από την περιφρόνησή των.

Εάν όμως θέλη να γνωρίση ακριβέστερα και σαφέστερα το σθένος και τον πόθον αυτών που ακολουθούν τον Κύριον, ας ενθυμηθή τον Απόστολον, ο οποίος αναφερόμενος στον εαυτόν του και προς ιδικήν μας διδασκαλία λέγει: «Ει τις δοκεί πεποιθέναι εν σαρκί (να βασισθή δηλαδή στα νομικά, τα σωματικά), εγώ μάλλον.

Περιτομή οκταήμερος, εκ γένους Ισραήλ., φυλής Βενιαμίν, Εβραίος εξ Εβραίων, κατά νόμον φαρισαίος, κατά ζήλον διώκων την Εκκλησίαν, κατά δικαιοσύνην την εν νόμω γενόμενος άμεμπτος. Αλλά άτινα ην μοι κέρδη, ταύτα ήγημαι δια τον Χριστόν ζημίαν. Αλλά μεν ουν και θεωρώ πάντα ζημίαν είναι δια το υπερέχον της γνώσεως Χριστού Ιησού του Κυρίου ημών δι’ ον τα πάντα εζημιώθην, και ηγούμαι σκύβαλα είναι, ίνα Χριστόν κερδίσω».

Και πράγματι, για να είπω κάτι τολμηρόν μεν, όμως αληθινόν, εάν ο Απόστολος παρομοίασε τα ίδια τα προνόμια του νόμου, τα οποία ο Θεός είχε δώσει για κάποιαν εποχήν, προς τα απόπτυστα περιττώματα του σώματος, τα οποία επειγόμεθα εξαιρετικώς να αποβάλωμε, επειδή ακριβώς τα έκρινεν ως εμπόδια για την γνώση του Χριστού και την δικαιοσύνην αυτού και για την συμμόρφωσή μας προς τον θάνατον αυτού, τι θα έλεγε κανείς για εκείνα που αποτελούν κανονισμούς ανθρωπίνους;

Και γιατί χρειάζεται να επιβεβαιώσωμε τον λόγο με ιδικούς μας συλλογισμούς και με τα παραδείγματα των αγίων; Υπάρχει η δυνατότης να παραθέσωμε τα ίδια τα λόγια του Κυρίου και με αυτά να πείσωμε την φοβισμένην ψυχήν, αφού ο ίδιος διακηρύσσει σαφώς και αναντιρρήτως: «Ούτως ουν πας εξ υμών, ος ουκ αποτάσσεται πάσι τοις εαυτού υπάρχουσι, ου δύναταί μου είναι μαθητής», και προς τον πλούσιο νέο, μετά το: «ει θέλεις τέλειος είναι», πρώτα είπε: «Ύπαγε, πώλησόν σου τα υπάρχοντα και δος πτωχοίς» και έπειτα προσέθεσε το: «Δεύρο, ακολούθει μοι».

Αλλά και στη παραβολή του εμπόρου είναι, για κάθε συνετόν άνθρωπο, σαφές ότι στο ίδιο μας οδηγεί: «Ομοία εστί», λέγει «η βασιλεία των ουρανών, ανθρώπω εμπόρω ζητούντι καλούς μαργαρίτας, ος ευρών ένα πολύτιμον μαργαρίτην, απελθών επώλησε πάντα όσα είχε και ηγόρασεν αυτόν».

Είναι πράγματι φανερόν, ότι ο πολύτιμος μαργαρίτης έχει τεθή εδώ ως παρομοίωσις της επουρανίου βασιλείας, την οποίαν ο λόγος του Κυρίου μάς δεικνύει ότι είναι αδύνατον να επιτύχωμε εάν δεν θυσιάσωμε ως αντάλλαγμα όλα τα υπάρχοντά μας, και πλούτον και δόξαν και οικογένειαν και ό,τι άλλο θεωρείται από τους πολλούς σπουδαίο.

Έπειτα ο Κύριος διεκήρυξε ότι είναι αδύνατον να κατορθωθή το επιζητούμενον, όταν ο νους διασκορπίζεται σε διάφορες φροντίδες: «Ουδείς δύναται», είπε «δυσί κυρίοις δουλεύειν», και πάλιν, «Ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και μαμωνά».

Έναν θησαυρό λοιπόν πρέπει να εκλέξωμε, τον επουράνιον, ώστε σ’ αυτόν να έχωμε την καρδία μας. «Όπου γαρ εστίν ο θησαυρός σου, εκεί και η καρδία σου έσται», λέγει ο Κύριος.

Εάν λοιπόν αφήσωμε για τους εαυτούς μας κάποιο κτήμα γήινον και φθαρτήν περιουσίαν, επειδή ο νους θάπτεται σ’ αυτά ωσάν σε βόρβορον, η ψυχή κατ’ ανάγκη δεν θα ημπορή να ιδή τον Θεόν ούτε να κινηθή προς επιθυμίαν του επουρανίου κάλλους και των αγαθών που σύμφωνα με τις επαγγελίες έχουν ετοιμασθή για εμάς. Την απόκτησιν αυτών μας είναι αδύνατον να την επιτύχωμε, εάν ένας απερίσπαστος και σφοδρότερος πόθος δεν μας οδηγή να τα ζητούμε και δεν ανακουφίζη τον κόπο που τα συνοδεύει.

Η αποταγή λοιπόν, όπως απέδειξεν ο λόγος, είναι λύσις των δεσμών της υλικής αυτής και προσκαίρου ζωής, και ελευθερία από τις ανθρώπινες υποχρεώσεις, η οποία μας καθιστά ικανωτέρους να πάρωμε τον δρόμο που οδηγεί προς τον Θεόν.

Είναι αφετηρία μιας οδού άνευ εμποδίων προς απόκτηση και χρήση πραγμάτων πολυτίμων «υπέρ χρυσίον και λίθον τίμιον πολύν» και, με λίγα λόγια, μετάθεσις της ανθρωπίνης καρδίας προς την ουράνιον πολιτείαν, ώστε να ημπορούμε να λέγωμεν ότι «το πολίτευμα ημών εν ουρανοίς υπάρχει». Και το ακόμη μεγαλύτερον, είναι αρχή της ομοιώσεώς μας προς τον Χριστόν, ο οποίος «δι’ ημάς επτώχευσεν, πλούσιος ων».

Εάν δεν κατορθώσωμε αυτή την ομοίωση, είναι αδύνατον να φθάσωμε στον κατά το Ευαγγέλιον του Χριστού τρόπον ζωής. Διότι πώς ημπορεί να κατορθωθή η συντριβή της καρδίας, ή η ταπείνωσις του φρονήματος, ή η απαλλαγή από τον θυμόν, από την λύπην, από τις φροντίδες, και με ένα λόγον, από τα ολέθρια πάθη της ψυχής, μέσα στον πλούτο, στις βιοτικές μέριμνες και στην προσκόλληση και εξοικείωση με όλα αυτά;

Πράγματι, όταν ένας άνθρωπος δεν επιτρέπεται να μεριμνά ούτε γι’ αυτά τα αναγκαία, όπως για την τροφή και το ένδυμα, ποία λογική του επιτρέπει να συμπνίγεται, ως από ακάνθες, από τις πονηρές μέριμνες του πλούτου, οι οποίες εμποδίζουν την καρποφορία του σπόρου που σπείρει ο γεωργός των ψυχών μας; Διότι αυτός ο Κύριός μας είπε: «Ούτοι εισίν οι εις τας ακάνθας σπαρέντες, οι υπό μεριμνών και πλούτου και ηδονών του βίου συμπνίγονται, και ου τελεσφορούσιν». Συνδέει δηλαδή τον πλούτο με τις ηδονές.

πηγ'η