Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος, οι Ισαπόστολοι & Φωτιστές των Σλάβων (11 Μαΐου)

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος ήταν αδέλφια, μοναχοί, με μεγάλη ιεραποστολική δράση. Σε αυτούς αποδίδεται ο εκχριστιανισμός των Σλάβων και η απόδοση γραφής στη σλαβική γλώσσα.

Στις αρχές του 9ου αιώνα, οι αδελφοί Κωνσταντίνος (μοναστικό όνομαΚύριλλος) και Μεθόδιος, δύο από τα επτά συνολικά παιδιά μιας γνωστής οικογένειας της πόλης της Θεσσαλονίκης, με έντονη θρησκευτικότητα. Στη βιογραφία του ο Άγιος Κύριλλος ισχυρίζεται ότι με τον αδελφό του κατάγονται από "βασιλικό γένος". Εκείνη την εποχή ο πατέρας τους ήταν υπεύθυνος για τα θέματα στρατιωτικής διοίκησης της αυτοκρατορίας. Τα δύο αδέλφια μιλούσαν την ελληνική, ενώ είχαν σπουδάσει, ιδιαίτερα ο Κύριλλος, τη σλαβική , την εβραϊκή, τη συριακή και τηναραβική γλώσσα, Η γνώση αυτών των γλωσσών τους διευκόλυνε στη μετέπειτα διακονία τους.^[1]

Ο Μεθόδιος, του οποίου το κοσμικό όνομα ήταν Μιχαήλ, γεννήθηκε το 815. Ήταν άνθρωπος της πράξης και είχε ξεκινήσει καριέρα στον πολιτικό στίβο. Διορίστηκε διοικητής της Θεσσαλίας, ενώ αργότερα έγινε μοναχός σε ένα μοναστήρι στον Όλυμπο.

Ο Κύριλλος, του οποίου το κοσμικό όνομα ήταν Κωνσταντίνος, γεννήθηκε το 827. Σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έγινε ιερέας και μετέπειτα έφτασε στο βαθμό του επισκόπου. Δίδαξε τη Φιλολογία, Φιλοσοφία και Θεολογία.

Ιεραποστολή στο σλαβικό έθνος

 

Το 863, μετά απo αίτημα του Σλάβου ηγεμόνα της Μοραβίας Ρατισλάβου, όταν αυτοκράτορας της Βυζαντινής αυτοκρατορίας ήταν ο Μιχαήλ ο Γ', ο ΠατριάρχηςΦώτιος επέλεξε τους Μεθόδιο και Κύριλλο, οι οποίοι διακρίνονταν για τη σοφία τους, για το δύσκολο έργο του εκχριστιανισμού των Σλάβων. Οι δύο ιερωμένοι δέχτηκαν με μεγάλη προθυμία και χαρά, θεωρώντας ότι με αυτό τον τρόπο θα υπηρετούσαν το θέλημα του Θεού και θα οδηγούσαν στο δρόμο της σωτηρίας τους λαούς των περιοχών που βρίσκονταν πάνω από τα βόρεια σύνορα της Αυτοκρατορίας.

Προκειμένου να διευκολύνουν την προσέγγισή τους προς τους λαούς αυτούς, χρησιμοποίησαν ένα νέο αλφάβητο, βασισμένο στο ελληνικό, το οποίο μπορούσε να αποδώσει τους φθόγγους της σλαβικής γλώσσας, και το οποίο εφηύρε ο Κύριλλος. Σε αυτό το αλφάβητο που ονομάστηκε Γλαγολιτικό, μετέφρασαν την Αγία Γραφή, πoλλά λειτουργικά και θεολογικά βιβλία, καθώς και τη Χριστιανική λειτουργική υμνολογία. Επάνω στο Γλαγολιτικό αλφάβητο στηρίζεται και η σημερινή Κυριλλική γραφή (που ονομάστηκε έτσι προς τιμή του Κύριλλου) των σλαβικών εθνών και πάνω σε αυτό αναπτύχθηκε ολόκληρη η γραμματεία τους.

Συμβολική εικόνα: οι δύο άγιοι παραδίδουν το νέο αλφάβητο στους Σλάβους (από εδώ)

Η διαφωτιστική τους αποστολή εκεί προκάλεσε την οργή, τη ζήλια και το μίσος στα μέρη των φράγκων και του γερμανο-λατινικού κλήρου και ήταν η αιτία να υπάρξουν εντάσεις ανάμεσα στην εκκλησία και την πολιτική. Οι ιεραπόστολοι αδελφοί αναγκάστηκαν από τον Πάπα Avδριαvό τoν Β' ["Ν": ορθόδοξο ακόμη τότε, στον οποίο υπαγόταν η περιοχή δράσης των δύο αγίων] να προσέλθουν στη Ρώμη για να απολογηθούν στις κατηγορίες ότι παραβιάζουν το τριγλωσσικό δόγμα, σύμφωνα με το οποίο η χριστιανική ιεροτελεστία μπορεί να τελείται μόνο στην Eβραϊκή, την Ελληνική και τη Λατινική γλώσσα ["Ν": δηλ. στις τρεις γλώσσες, στις οποίες γράφτηκε η επιγραφή που κρεμάστηκε στο σταυρό του Κυρίου]. Εκεί ο Άγιος Κύριλλος υποστήριξε ότι όλοι οι λαοί, όπως και οι Σλάβοι, δικαιούνται να δοξάζουν τον Θεό και να δημιουργούν την κουλτούρα τους στην μητρική τους γλώσσα. Ο Πάπας Avδριαvός o Β' επείσθη, αγίασε τα μεταφρασμένα βιβλία, ενώ σε μερικές εκκλησίες της Ρώμης τελέστηκε λειτουργία στη σλαβική γλώσσα, προς αναγνώρισή της στο χριστιανικό κόσμο. Πρόκειται για μια επιτυχημένη αποστολή των Αγίων αδελφών.

Ο Κύριλλος παρέμεινε στη Ρώμη μέχρι το θάνατό του, το Φεβρουάριο του 869. Ετάφη με τιμές στον προσωπικό τάφο του Πάπα Avδριαvού τoν Β', ενώ αργότερα μετακινήθηκε στη βασιλική του Αγίου Κλεμεντίνου στη Ρώμη, όπου και σήμερα φυλάσσονται τα λείψανά του.

Το χριστιανικό διαφωτιστικό και αποστολικό έργο συνεχίζει ο μεγαλύτερός του αδελφός Μεθόδιος, ο οποίος απεβίωσε στις 6 Απριλίου 885 ως επίσκοποςΜοραβίας.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τους Aγίους Κύριλλο και Μεθόδιο στις 11 Μαΐου. Το 1980 ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β' κήρυξε τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο συμπροστάτες της Ευρώπης ^{[2] [3] [4]} μαζί με τον Άγιο Βενέδικτο. Οι Κύριλλος και Μεθόδιος θεωρούνται επίσης άγιοι από την Λουθηρανική και την Αγγλικανική εκκλησία.

Αποστολές των δύο αγίων πριν την ιεραποστολική τους δράση στη Μοραβία (από αυτό το εκτενέστερο βιογραφικό τους)

  

Στα μέσα του ένατου (Θ') αιώνα παρατηρείται ριζική μεταβολή των πραγμάτων, που συνέπεσε με την κατάπαυση της εικονομαχίας. Κάτω από την ηγεσία τριών ανδρών, του αυτοκράτορα Μιχαήλ του Γ', του πρωθυπουργού Βάρδα και του πατριάρχη Φωτίου, ο βυζαντινός ελληνισμός στο εσωτερικό ανασυντάσσεται, στρατιωτικά αναδιοργανώνεται και πνευματικά αναγεννιέται. Αυτή η πνευματική αναγέννηση είναι η κύρια δύναμη που κίνησε ολόκληρη την ανοδική πορεία του κράτους.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΣΑΡΑΚΗΝΟΥΣ

Στο πρόγραμμα περιλαμβανόταν και η αντιμετώπιση των Μουσουλμάνων, οι οποίοι, αφού άρπαξαν τις πλούσιες εκείνες περιοχές της αυτοκρατορίας, δεν έπαυσαν ποτέ να ενεργούν επιδρομές στις ανατολικές της επαρχίες με κύριο σκοπό τη λεηλασία. Υπό την κυριαρχία των μουσουλμάνων Αράβων ζούσαν ακόμη πολλά εκατομμύρια χριστιανοί. Έπρεπε οι άνθρωποι αυτοί να πάρουν θάρρος και οι κατακτητές να αναγκαστούν να τους συμπεριφέρονται ηπιότερα. Αλλά τα βυζαντινά όπλα δεν μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την κατάσταση.

Το 856 στάλθηκε στο χαλιφάτο της Βαγδάτης ο Φώτιος για πολιτικές διαπραγματεύσεις. Έπειτα από λίγα χρόνια, ίσως το 860, ανατέθηκε άλλη αποστολή στον Κωνσταντίνο, η οποία απέβλεπε στη βελτίωση της θέσης των εκεί χριστιανών με τις συζητήσεις που θα γίνονταν με τον Χαλίφη Μουταβακκήλ. Υπήρχε ελπίδα ότι θα ήταν δυνατή η κάμψη του φανατισμού και της ορμής των Αράβων με το λόγο, αλλά περισσότερο υπήρχε ελπίδα ότι το φρόνημα των υπόδουλων χριστιανών θα αναπτερωνόταν με την είδηση ότι κάποιος δυναμικός ομόθρησκός τους επισκέφτηκε την πρωτεύουσα του χαλιφάτου και ντρόπιασε τους μουσουλμάνους θεολόγους.

Έφτασε στην πρωτεύουσα του χαλιφάτου μαζί με ένα γραμματέα σε εποχή έξαρσης των πιέσεων και διώξεων κατά των χριστιανών. Μεταξύ των άλλων οι δυνάστες είχαν υποχρεώσει τους χριστιανούς να ζωγραφίσουν στις πόρτες των σπιτιών τους τη μορφή του διαβόλου. Κατά την επίσκεψή του ο Κωνσταντίνος ρωτήθηκε ειρωνικά από μουσουλμάνους τι σήμαινε η απεικόνιση αυτή. Απάντησε με χαρακτηριστική ευστροφία: «Βλέπω παραστάσεις διαβόλων και συμπεραίνω ότι στο εσωτερικό αυτών των σπιτιών κατοικούν χριστιανοί· επειδή, δηλαδή, οι διάβολοι δεν μπορούν να συμβιώσουν με αυτούς, βγήκαν έξω από τα σπίτια. Όπου δε βλέπω τις παραστάσεις αυτές, εκεί προφανώς οι διάβολοι κατοικούν μέσα».

Σε συζήτηση με μουσουλμάνους θεολόγους κατά τη διάρκεια συμποσίου ο Κωνσταντίνος έθιξε ένα από τα σπουδαιότερα σημεία διαφορών μεταξύ των δύο θρησκειών. Οι Χριστιανοί, είπε, βαδίζουν προς την απόκτηση της τελειότητας με ηθικούς αγώνες και δοκιμάζουν μεταπτώσεις στο δρόμο τους, αλλά τα επιτεύγματά τους είναι πιο πνευματικά. Οι Μουσουλμάνοι δεν αγωνίζονται ηθικά, διότι ο θρησκευτικός νόμος τους δεν έχει απαγορεύσεις, γι' αυτό δεν μπορούν να προκόψουν σε ήθος.

Η αποστολή του Κωνσταντίνου στο αραβικό κράτος έφερε κάποια ανακούφιση στους εκεί χριστιανούς. Κατά την επιστροφή του αυτός πέρασε από το ασκητήριο του αδελφού του Μεθοδίου, στον Όλυμπο, και έμεινε λίγο χρόνο μαζί του για ανάπαυση.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

Εικ. από εδώ

Η προηγούμενη αποστολή του Κωνσταντίνου δεν υπήρξε τυχαίο και μεμονωμένο γεγονός. Εδώ και δύο αιώνες και ο Χριστιανισμός και η ελληνική αυτοκρατορία μίκραινε λόγω της αραβικής επίθεσης. Τώρα ήταν καιρός ν' αφυπνιστούν και από τη μακραίωνη σύμπτυξη να έρθουν σε απότομη ανάπτυξη. Δυστυχώς η απόπειρα επέκτασης προς την Ανατολή δεν έφερε αποτελέσματα. Αλλά αν ο Χριστιανισμός έχασε έδαφος στο Νότο και στην Ανατολή εξαιτίας της αιματηρής βίας των Μουσουλμάνων, υπήρχε χώρος δράσης στο Βορρά.

Ο πατριάρχης Φώτιος αντιλήφτηκε εγκαίρως ότι οι Σλάβοι και οι Τούρκοι του Βορρά, οι Χαζάροι, έχοντας έρθει σε επαφή με τους Έλληνες από παλιά, ήταν πλέον ώριμοι να κερδηθούν και να μπουν στην ομάδα των χριστιανικών λαών και συγχρόνως στον κύκλο της πολιτισμένης ανθρωπότητας.

Για την ασφαλή θεμελίωση κάθε προσπάθειας προς την κατεύθυνση αυτή έπρεπε να προηγηθεί προσεκτική μελέτη των θεσμών των σλαβικών ιδίως λαών, λογοτεχνική διαμόρφωση της σλαβικής γλώσσας και μετάφραση των απαραίτητων βιβλίων σε αυτήν. Για την προετοιμασία αυτού του έργου ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη ειδικό κέντρο σλαβικών μελετών, στο οποίο εκπαιδεύτηκαν ιεραπόστολοι και εκπολιτιστές. Προϊστάμενος του κέντρου ορίστηκε από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ και τον Φώτιο ο Κωνσταντίνος, ο οποίος στο εξής ανέλαβε τη διοργάνωση κάθε διαφωτιστικής αποστολής

Τον Ιούνιο του 860 πολυάριθμα ρωσικά στρατεύματα ενήργησαν εισβολή απίθανης αγριότητας στην Κωνσταντινούπολη με μονόξυλα. Ο Φώτιος τη χαρακτηρίζει ως εξής σε ομιλία του: «το παράλογο της επίθεσης, το απροσδόκητο της ταχύτητας, η απανθρωπιά της βαρβαρικής φυλής, η σκληρότητα της συμπεριφοράς και η επιθετική σκέψη παρουσιάζουν τη συμφορά σαν κεραυνό που στάλθηκε από τους ουρανούς». Ευτυχώς η εισβολή αποκρούστηκε τόσο απροσδόκητα όσο είχε ενεργηθεί.

Οι Ρώσοι ήταν σλαβικό έθνος υποταγμένο τότε στη μικρή σκανδιναβική φυλή, τους Βαράγγους, που είχαν κατέβει από τη λίμνη Λάδογα [Λάντογκα]. Αν και οι Ρώσοι ήταν υπόδουλοι, η γλώσσα τους επικράτησε και τελικά οι Βαράγγοι αφομοιώθηκαν με αυτούς. Κατείχαν τότε το χώρο μεταξύ των μεγάλων ποταμών Δνειπέρου και Δον. Κατά την εισβολή τους στην πρωτεύουσα της ελληνικής αυτοκρατορίας, τη πολυθρύλητη Τσάργραδ, είδαν όλη τη λάμψη της και κατά την απόκρουσή τους έμαθαν εκ πείρας όλη τη δύναμή της.

Κλικ εδώ!

Αντιλήφτηκαν, λοιπόν, ότι ήταν προτιμότερο να έχουν τη φιλία παρά την έχθρα των Ελλήνων. Και το Βυζάντιο τους διευκόλυνε σε αυτό. Θα ήταν πολύ χρήσιμο να σταλεί αντιπροσωπεία ικανή να θέσει τις βάσεις για τον εκχριστιανισμό των Σλάβων του Βορρά, αλλά και των Χαζάρων που βρίσκονταν στα ανατολικά τους. Αυτό θα ήταν επίσης ωφέλιμο και από πολιτικής πλευράς· διότι ο Χριστιανισμός έφερε πάντοτε εξημέρωση ηθών και μέχρι ενός σημείου κατεύνασε τις επιθετικές διαθέσεις των βαρβάρων που δέχονταν.

Ο αυτοκράτορας και ο Φώτιος δεν μπορούσαν να βρουν άλλον πιο κατάλληλο από τον Κωνσταντίνο. Αυτός, αν και είχε επιστρέψει από την αποστολή του στους Άραβες μόλις πριν από μικρό χρονικό διάστημα, δέχτηκε χωρίς δισταγμό την εντολή, και πήρε μαζί του τον Μεθόδιο, ο οποίος φαίνεται ότι τον είχε ακολουθήσει από τον Όλυμπο στην πρωτεύουσα. Ο Μεθόδιος ήταν μεγαλύτερος σε ηλικία από τον Κωνσταντίνο, αλλά υποτάχθηκε σε εκείνον, επειδή ήταν πιο αρμόδιος για την ιεραποστολή. Αυτός εργαζόταν περισσότερο με την προσευχή, εκείνος με το λόγο. Αλλά αργότερα έγινε και αυτός πολύ ικανός οργανωτής.

Οι δύο αδελφοί πήγαν με πλοίο στη Χερσώνα της Κριμαίας. Το καθεστώς της Κριμαίας ήταν πολύ ρευστό: ανατολικά τους κυριαρχούσαν οι Χαζάροι, βόρεια οι Ρώσοι και δυτικά οι Ούγγροι, ενώ ομάδες αυτών των φύλων κατοικούσαν και μέσα στη Χερσόνησο. Είχαν απομείνει εκεί επίσης αρκετοί Έλληνες κάτοικοι και μερικοί μοναχοί.

Μία ημέρα, κατά την οποία οι ιεραπόστολοι βρίσκονταν σε ένα ελληνικό μοναστήρι και τελούσαν λειτουργία, επιτέθηκε πλήθος Ούγγρων, έτοιμο να τους κατασπαράξει. Οι αδελφοί δεν ταράχτηκαν καθόλου. Είπαν μόνο το «Κύριε ελέησον» και συνέχισαν τη λειτουργία. Όταν οι επιδρομείς είδαν ότι δε φοβούνται, έμειναν έκπληκτοι και δεν τους πείραξαν.

Στην Κριμαία ο Κωνσταντίνος έδωσε δείγματα της επίδοσής του σε γλωσσικά και μεταφραστικά έργα. Συνάντησε μορφωμένους ραββίνους και κοντά τους είχε την ευκαιρία να βελτιώσει τις γνώσεις του στην εβραϊκή γλώσσα. Εκεί μετέφρασε και την εβραϊκή γραμματική, η οποία τώρα για πρώτη φορά κάνει την εμφάνισή της. Συνάντησε, επίσης, γέροντα Σαμαρείτη, που του έδειξε τη βίβλο της κοινότητάς του, δηλαδή τη σαμαρειτική Πεντάτευχο, την οποία αυτός κατόρθωσε να διαβάσει.

Μεταξύ των Ρώσων βρήκε περικοπές των Ευαγγελίων και των Ψαλμών μεταφρασμένες στη σλαβική γλώσσα με συριακούς χαρακτήρες. Τότε για ακόμη μία φορά κατάλαβαν ότι χρειαζόταν καινούριο αλφάβητο, ικανό να αποδώσει όλους τους φθόγγους της σλαβικής γλώσσας.

Πριν προχωρήσουν ανατολικά, ανέσυραν από τη θάλασσα το λείψανο του Αγίου Κλήμη, επισκόπου Ρώμης. Σύμφωνα με παλιά παράδοση, ο Κλήμης είχε εξοριστεί στη Χερσώνα το 100 μ.Χ. και οι δεσμώτες του τον είχαν ρίξει στη θάλασσα δένοντας στο λαιμό του μία πέτρα. Οι αδελφοί πήγαν τα λείψανα στο ναό της Χερσώνας και πήραν μαζί τους μέρος από αυτά, το οποίο μετέφεραν αργότερα στη Ρώμη. Ο Κωνσταντίνος έγραψε προς τιμή του Κλήμη Βίο, Λόγο Πανηγυρικό και Ύμνους.

Τα αποτελέσματα αυτής της αποστολής υπήρξαν σπουδαία. Δεν προχώρησαν στο εσωτερικό της χώρας των Ρώσων, αλλά ήρθαν σε επαφή με εκπροσώπους τους στην Κριμαία και σε περιοχές βόρεια της πόλης. Οι Ρώσοι επέτρεπαν πλέον ελεύθερα στους ιεραποστόλους να εισέρχονται στη χώρα τους και  δέχτηκαν επίσκοπο. Έτσι, τέθηκαν γερές βάσεις για τον ολοκληρωτικό εκχριστιανισμό της αχανούς χώρας τους κατά τον επόμενο αιώνα.

   

Μνημείο των αγ. Κύριλλου & Μεθόδιου, Μιλκούτσιτσε. Από αυτό το post μας για την Ορθοδοξία στην Τσεχία+Σλοβακία (εκεί η αρχική πηγή).

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΧΑΖΑΡΙΑ

Μετά από πολύμηνη διαμονή στην Κριμαία οι ιεραπόστολοι πήγαν στη Χαζαρία. Εκείνη ακριβώς την εποχή ο ηγεμόνας των Χαζάρων ζήτησε με αντιπροσωπεία την αποστολή στη χώρα του, για να αποδείξει την υπεροχή του Χριστιανισμού έναντι της ιουδαϊκής και της μωαμεθανικής θρησκείας, ώστε να τον δεχτεί ο λαός του.

Οι δύο αδελφοί είχαν πάρει εντολή να επισκεφτούν και τη χώρα του. Οι Χαζάροι, φύλο της τουρκικής οικογένειας, κατείχαν τότε την περιοχή από την Κριμαία μέχρι τον Κάτω Βόλγα και από τον Εύξεινο μέχρι την Κασπία. Είχαν εκπολιτιστεί σε μεγαλύτερο βαθμό από τα άλλα τουρκικά φύλα και η χώρα τους ήταν πόλος έλξης για Έλληνες, Άραβες και Ιουδαίους εμπόρους.

Διατηρούσαν φιλικές σχέσεις με του Βυζαντινούς από τον έβδομο (Ζ') αιώνα. Ο Ιουστινιανός ο Β' κατέφυγε εκεί και παντρεύτηκε μία από τις κόρες του ηγεμόνα τους, του Χαγάνου. Μετά από λίγες δεκαετίες η κόρη άλλου Χαγάνου, η Ειρήνη, έγινε σύζυγος του Κωνσταντίνου του Ε'. Τώρα οι ηγεμόνες τους αισθάνονταν την ανάγκη να συνδεθούν στενότερα με αυτούς. Ένα μέσο ήταν να δεχτούν τη χριστιανική θρησκεία. Πίστευαν σε ένα Θεό, προφανώς ως έμμεση επίδραση από τον Χριστιανισμό. Ήδη όμως μεταξύ του λαού είχε αρχίσει η διάδοση του Ιουδαϊσμού και του Μωαμεθανισμού. Ό,τι έχανε η ειδωλολατρία το κέρδιζαν αυτοί. Ήταν, λοιπόν, επείγουσα η ανάγκη της αντίδρασης.

Ο Κωνσταντίνος και ο Μεθόδιος έφυγαν από τη Χερσώνα με πλοίο και αποβιβάστηκαν στις ανατολικές ακτές του Εύξεινου. Πρωτεύουσα της Χαζαρίας ήταν η Ίτιλ, αλλά ο Χαγάνος έμενε άλλοτε και στη Σάρκελ, πόλη κοντά στον Εύξεινο, την οποία είχαν κτίσει βυζαντινοί αρχιτέκτονες.

πηγή

Στο τραπέζι του Χαγάνου έγιναν διαδοχικές συζητήσεις με εκπροσώπους πρώτα του Ιουδαϊσμού, έπειτα και του Μωαμεθανισμού, τους οποίους και κατατρόπωσαν. Προκλήθηκε μεγάλη εντύπωση. Διακόσιοι επίσημοι άντρες βαπτίστηκαν αμέσως από τους ιεραποστόλους και άλλοι δήλωσαν ότι θα τους μιμηθούν αργότερα. Το ίδιο δήλωσε και ο Χαγάνος με επιστολή του προς τον αυτοκράτορα.

Οι ιεραπόστολοι επέστρεψαν στην Κωνσταντινούπολη πάλι δια μέσου της Χερσώνας.

Στον πόνο και την απομόνωση

 Παραθέτουμε κάποια ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸ προσωπικό του Ἡμερολόγιο.

19-07-1974. Τό πρῶτο βράδυ στήν ἐξορία μου. Εἶμαι ἀφάνταστα εἰρηνικός σήμερα.

 Σάν νά ἄνοιξε μιά καινούργια σελίδα στή ζωή μου. Τό βράδυ ἔμαθα πώς κυκλοφόρησε 

τό φύλλο τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως μέ τά διατάγματα καί πώς 

ὁ Δωρόθεος βιάστηκε νά τό στείλη στήν Κηφισιά. Δέν ἔχω πιά κανένα ἐνδιαφέρον

 γι αὐτή τήν ἱστορία.

20-07-1974. Ἐλειτούργησα τό πρωί στό παρεκκλήσιο (*τοῦ ἁγίου Σάββα.) 

Γεύθηκα τήν ἠρεμία. Αἰσθάνομαι ὅτι εἶναι ἕνα ἰδιαίτερο δῶρο τοῦ Θεοῦ κατά τήν 

παροῦσα στιγμή. Μετά τή Θ. Λειτουργία ἔφθασαν οἱ συγκλονιστικές εἰδήσεις.
Ἡ Τουρκία ἔκανε ἀπόβασι στήν Κύπρο. Ἀμέσως κηρύχθηκε γενική 

ἐπιστράτευσι. Οἱ εἰδήσεις μέχρι τό βράδυ συγκεχυμένες.

21-07-1974. Εἴχαμε Θ. Λειτουργία στό παρεκκλήσιο τοῦ ἁγίου Σάββα. 

Ἀνεκτίμητη εὐλογία τοῦ Θεοῦ αὐτό τό παρεκκλήσιο. Ἦρθαν καί μερικοί φοιτηταί.

 Τά γεγονότα συνεχίζονται. Κανείς δέν ξέρει ποῦ θά ὁδηγήσουν. Σύμφωνα μέ 

τά ἀνακοινωθέντα κυριαρχοῦν οἱ Ἕλληνες στήν Κύπρο.

28-07-1974. Ἐλειτούργησα στό παρεκκλήσιο τοῦ ἁγ. Σάββα. 

Ἔζησα τήν Εὐχαριστία καί τήν Κοινωνία ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. 

Αὐτό μοῦ ἀπαλύνει τόν πόνο καί τήν ὀδύνη.

21-08-1974. Τό ἀπόγευμα ἐπῆγα στήν Ἱερά Μονή Μακρινοῦ. 

Μᾶς ἐπῆγε ὁ Εὐρίπου Βασίλειος. Ἕνας βαθύς πόνος ὑπάρχει μέσα στήν ψυχή μου. 

Ὅμως πιστεύω πώς ὁ καλός Θεός καί μέ τόν τρόπο αὐτό κατεργάζεται τήν σωτηρία μου.

12-10-1974. Ἐπῆγα στή Μονή Ὁσίου Μελετίου, ὅπου ἔφεραν τό λείψανο τῆς 

ἡγουμένης Αἰκατερίνης. Ἦρθε καί ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἰάκωβος. Τόν ἐχαιρέτησα. 

Μοῦ εἶπε: συγκινοῦμαι βαθύτατα πού σᾶς βλέπω. Ἐγώ τά ἐκάκιζα, τά κακίζω 

καί θά τά κακίζω αὐτά. Εἶμαι πολύ κοντά σας. Ἔχω πάθει πολλά καί σᾶς καταλαβαίνω.

29-10-1974. Ἤμουνα βαθειά λυπημένος σήμερα. Νοιώθω κουρασμένος.

 Ἡ ἐξορία εἶναι ἕνα δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ἀπό τά δῶρα ὅμως ἐκεῖνα, πού μέ δυσκολία

 σηκώνουμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι. Νοιώθω κόπο καί λύπη. Ἄν ἡ διακονία μου ἔχει 

τελειώσει, παρακαλῶ τόν Κύριό μου νά μέ πάρη.

15-11-1974. Ἡ χθεσινή ἐξέτασι τοῦ Χαλκίδος δέν εἶναι καλή. Αὐτό μέ ἐβύθισε 

σέ θλίψι. Ὁ καλός Θεός παραχωρεῖ νά προχωροῦμε ἀπό δοκιμασία σέ δοκιμασία.

16-11-1974. Πῆγα στόν Χαλκίδος. Ἦταν ἤρεμος. Δέν ἔχει ὑποπτευθῆ τήν περιπέτειά

 του. Εἶναι παραδομένος στόν Κύριο. Ὕστερα τόν ἐπισκέφθηκε ὁ Βρεσθένης μέ τόν

 ἀδελφό του. Συμφωνήσαμε νά συναντηθοῦμε αὔριο νά μελετήσουμε τί πρέπει νά γίνη.

15-12-1974. Ἐλειτούργησα στό παρεκκλήσιο. Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ.

 Ὁ ἴδιος μέσα στήν ὕπαρξί μου. Τό γεγονός, πού δέν εἶναι ἁπλῶς ἐπεισόδιο ἀλλά ζωή. 

Τό ἀπόγευμα ἦλθε ὁ Χαλκίδος. Θά πρέπει νά ξαναπάη στό Λονδίνο γιά ἐγχείρησι.

31-12-1974. Κλείνει ἕνας δραματικός χρόνος. Γεγονότα πού θά μποροῦσαν

 νά ἁπλωθοῦν σέ μιά τριακονταετία. Περιπέτειες ἀπροσδόκητες, συμπυκνωμένες 

στό διάστημα ἑνός καί μόνον ἔτους. Αἰσθάνομαι πώς ὅλα αὐτά εἶναι μιά πολύτιμη ἐμπειρία. 

Δοκιμασίες πού φανερώνουν τή φθορά τοῦ κόσμου καί ἀποκαλύπτουν τήν 

παρουσία τοῦ Θεοῦ. Αἰσθάνομαι πλουσιώτερος πνευματικά. 

Στό τέλος τῆς ἀναλύσεως ὅλα ὀδηγοῦσαν στόν Κύριο τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου 

καί τῆς ἱστορίας ὅλης.

01-01-1975. Συλλειτουργήσαμε μέ τόν Χαλκίδος στό παρεκκλήσιο τοῦ ἁγίου Σάββα. Ἀρκετοί ἄνθρωποι προσευχήθηκαν μαζή μας. Ἡ εὐλογία μιᾶς κατακόμβης. Πρώτη φορά πού ἀξιώθηκα νά λατρεύσω τόν Κύριο ἐν διωγμῷ. Ἄς γίνη τό θέλημά του.

02-01-1975. Τό ἀπόγευμα ἐπῆγα στή Μονή Μακρινοῦ. Ἦταν μιά εὐλογημένη συνάντησι. Καί ὁ π. Δαμασκηνός καί ἡ ἡγουμένη καί ὅλες οἱ ἀδελφές μοῦ παρεστάθηκαν μέ πολλή ἀγάπη στή δοκιμασία. Καί μέ πολλή λεπτότητα.

11-01-1975. Τό ἀπόγευμα ἐτηλεφώνησε ἀπό τό Λονδίνο ὁ Βασίλης Σελέντης. Ὁ Νικόλαος βρίσκεται σέ κίνδυνο. Ἔχει συνεχῆ αἱμορραγία. Γεμίσαμε λύπη. Ὁ Νικόλαος εἶναι ἡ συντροφιά μας καί ἡ παρηγοριά μας. Ἄν ὁ καλός Θεός μᾶς τόν πάρη ἡ δοκιμασία θά εἶναι μεγάλη. Τό βράδυ ξανατηλεφώνησε καί εἶπε ὅτι ὁ γιατρός πού πέρασε τόν βρῆκε ἐλαφρῶς καλύτερα καί ὅτι ἄν μέχρι αὔριο τό πρωΐ ἔχει βελτίωσι θά ξεπεράση τόν κίνδυνο.

19-01-1975. Ἐκοιμήθη σήμερα ὁ Χαλκίδος. Τήν ὁσία ψυχή του τήν πῆραν οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ. Νοιώθω ὅπως ἔνοιωθε ὁ ἅγιος Γρηγόριος Ναζιανζηνός ὅταν ἔχασε τόν Μέγα Βασίλειο. Ὁ Νικόλαος ἦταν γιά μένα ἕνα στήριγμα καί μιά παρηγοριά. Ὁ καλός Θεός μᾶς παίρνει πάντοτε τά στηρίγματα. Δέν θέλει νἄχουμε ἄλλο στήριγμα στή γῆ παρά αὐτόν τόν ἴδιο.

20-01-1975. Κατάπληξη προκάλεσε σ᾿ ὅλους μας ἡ στάσι τῆς μητέρας τοῦ Χαλκίδος. Ἀντιμετώπισε μέ πολλή γαλήνη καί πίστι.

25-03-1975. Γιόρτασα τόν Εὐαγγελισμό. Ἡ ὀδύνη ἀνοίγει τά μάτια στήν ἀποκάλυψι τοῦ Θεοῦ. 

Στό μήνυμα, πού δέν εἶναι ἐγκόσμια ὑπόσχεσι ἀλλά φανέρωσι τοῦ μυστηρίου τοῦ 

χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου. «Εἰπάτωσαν οἱ λελυτρωμένοι».

 Ἄν μποροῦσα κι ἐγώ κάποτε νά μιλήσω μ᾿ αὐτή τή βεβαιότητα!

14-04-1975. Σήμερα εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς χειροτονίας μου εἰς ἐπίσκοπο. Τή ζῶ στήν ἐξορία. 

Ἡ περιπέτεια αὐτή εἶναι πόνος καί ὀδύνη. Προσπαθῶ ὅμως νά τή ζῶ στήν διακονία στό 

Ἐσταυρωμένο σῶμα τοῦ Κυρίου μου, στήν Ἐκκλησία. Ἡ μόνη δυνατότης στήν μεγάλη περιπέτεια.

16-04-1975. Ἡ ἡμέρα τῆς ἐνθρονίσεώς μου. Ἑπτά χρόνια. Ἡ σημερινή Θ. Λειτουργία

 τῶν Προηγιασμένων, ἡ πένθιμη Λειτουργία, φωτίζει τή σημερινή διακονία τοῦ πόνου μου,

 τή γεῦσι τῆς ὀδύνης καί τοῦ σταυροῦ. Ἴσως ὁ Κύριος τό δέχεται περισσότερο αὐτό

 ἀπό ἐκεῖνο πού ἔζησα πρίν ἀπό ἑπτά χρόνια.

19-04-1975. Ἀφιέρωσα τήν ἡμέρα μου σέ μελέτη. Στήν περίοδο αὐτή τῆς περιπετείας 

μου οἱ Πατέρες μοῦ κρατοῦν συντροφιά. Τό πρωί ἤμουνα πολύ κουρασμένος. 

Σιγά-σιγά μέ τήν μελέτη ἠρέμησα.

27-04-1975. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ. Ἐλειτούργησα τό πρωί καί τό βράδυ ἔκανα 

τήν ἀκολουθία τοῦ Νυμφίου. Πρός τό πάθος. Πρός τόν σταυρόν. Αὐτή εἶναι ἡ πορεία 

τοῦ Κυρίου καί τῆς Ἐκκλησίας.

28-04-1975. ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ. Ἡ μέρα μου γέμισε μέ τήν λατρεία καί τήν μελέτη.

 Τό μικρό παρεκκλήσιο εἶναι τό μεγάλο δῶρο τοῦ Θεοῦ στήν πονεμένη ὕπαρξί μου. 

Ἰδιαίτερα αὐτές τίς ἡμέρες.

02-05-1975. ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ. Ἀδύναμη προσέγγισι στή βάση τοῦ σταυροῦ

 καί στόν τάφο τοῦ Κυρίου ἡ σημερινή μου μέρα. Κάθε χρόνο τέτοια μέρα ἔχω μιά

 γεύση ἀδυναμίας. Ἐκεῖ πού ἐκφράζονται ἡ ἔσχατη ταπείνωσι, ἡ κένωσι τοῦ 

Λόγου τοῦ Θεοῦ, ἐκδηλώνεται καί ἡ προσωπική ἀδυναμία μας νά συλλάβη τό ἄδειασμα.

03-05-1975. ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ. Ἡ προσδοκία τῆς Ἀναστάσεως. Ὄχι ὅπως τήν

 σκεπτόμαστε μέ τό χοϊκό μυαλό μας, ἀλλά ὅπως τήν φανέρωσε ὁ Κύριος μέ τήν 

ἀφθαρτοποίησι τῆς ἀνθρώπινης φύσης.

04-05-1975. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ. Ἡ Ἀνάστασις στό παρεκκλήσιο τῆς παρηγορίας

 μου. Μιά δυνατή ἀκτίνα τῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου μου. Ἡ Ἀνάσταση ξανατοποθετεῖ τή ζωή μας.

05-05-1975. Ἐλειτούργησα. Ἀνέπνευσα τήν παρουσία τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου μου. 

Αὐτό εἶναι γιά μένα τό πᾶν. Ὅλα σμικρύνονται μπροστά σ᾿ αὐτό τό γεγονός.

Πηγή: "Ἐλεύθερη Πληροφόρηση", τ. 327

πηγή

Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΘΩΜΑΔΕΣ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ (Πραξ. Απ. Ε´ 12-2Ο) ΑΡΧΙΜΑΔΡΙΤΗΣ ΙΩΗΛ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΝΤΑΡΟΣ

Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΘΩΜΑΔΕΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ

                                                                                        (Πραξ. Απ. Ε´ 12-2Ο) 

Κάθε φορά που η λειτουργική μας ζωή, μετά το Πάσχα, φέρει στην επικαιρότητα την όλη στάση του Αποστόλου Θωμά, θέλοντας και μη γίνονται κάποιες συγκρίσεις που μας γεννούν ευλογημένους προβηματισμούς. Κατ΄ επέκτασιν δε μας προσφέρουν λύσεις σε προβλήματα που έχουν να κάνουν με την πίστη που προσωπικώς βιώνουμε.

Ας εστιάσουμε λοιπόν για άλλη μια φορά την προσοχή μας στον μαθητή που φαίνεται να ξεκινά από ένα παράπονο, το οποίο όμως τελικώς, φθάνει στην ολιγοπιστία.

Είναι αλήθεια ότι ο Θωμάς απουσίαζε από τη σύναξη των μαθητών την ώρα που ο Αναστάς Ιησούς έκανε σ΄αυτούς την εμφάνισή Του. Σπουδαίο μάθημα κι αυτό προς όλους μας.  Το ότι δηλ. δεν μπορούμε να περιμένουμε τον Κύριο απομονωμένοι και ξεκομμένοι από τη Χριστιανική μας κοινότητα. Δεν είναι δυνατόν να απολαύσουμε την Χάρη με τις τόσες εκφάνσεις της, εγκλωβισμένοι μέσα στην ιδιορρυθμία και στην αποκοπή από την λειτουργική μας σύναξη και από το κοινόν ποτήριον της Ζωής.

Τέλος πάντων, όμως, αν και ο Θωμάς απουσίαζε, θα έπρεπε να πειστεί τώρα στην μαρτυρία όλων των άλλων μαθητών. Επιβαλλόταν να βεβαιωθεί, αφού επιτέλους, όλοι οι άλλοι συμμαθητές του, δεν του ήταν ούτε ξένοι, ούτε και εχθροί. Ήταν ομόψυχοι και έζησαν και αυτοί το δράμα των ημερών, όπως και ο ίδιος στον απόλυτό του βαθμό. Και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι πάλι μετά από οκτώ ημέρες, παρουσία τώρα και του Θωμά << έρχεται ο Ιησούς των θυρών κεκλεισμένων, και έστη εις το μέσον και είπεν ειρήνη υμίν >> ( Ιωαν. Κ´ 26)

Τώρα όμως μέσα στα συγκλονιστικά γεγονότα που βιώνει ο Θωμάς και που δίνει την σωτήρια ομολογία << ο Κύριός μου και ο Θεός μου>>, τελικώς, δεν απαλλάσσεται από τον Ιησού, λόγω του << δικαίου >> παραπόνου του, για την προηγούμενη του Σωτήρος εμφάνιση.

Όχι μόνο δεν δικαιώνεται για την άρνησή του στο να αποδεχθεί την μαρτυρία των μαθητών, αλλά ελέγχεται από τον Ιησού με την φράση << ότι εώρακάς με, πεπίστευκας, μακάριοι οι μη ιδόντες και πιστεύσαντες >> ( Ιωαν. Κ´ 29 ). Δηλ. Θωμά, πίστεψες, επειδή με είδες. Όμως, μακαριώτεροι και περισσότερο ευτυχισμένοι είναι εκείνοι οι οποίοι αν και δεν με είδαν με τους οφθαλμούς τους, όπως με είδες εσύ, αυτοί όμως επίστευσαν.

Επίστευσαν στην Ανάσταση και στην Θεότητά μου.

Και όλοι αυτοί βεβαίως που πίστευσαν και θα πιστεύσουν έως της συντελείας των αιώνων, είναι όλα τα μέλη της Εκκλησίας του Σώματος του Χριστού!

Αυτά τονίζει ο Κύριος και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο λόγος του αυτός αποτελεί και τον τελευταίο του μακαρισμό ο οποίος έχει να κάνει με την πίστη στο Θεανδρικό του πρόσωπο.

Ο Ιησούς λοιπόν, βλέπουμε, ότι όχι μόνο δεν απαλλάσσει τον μαθητή του για την στάση της ολιγοπιστίας του, αλλ΄ αντιθέτως τον ελέγχει ενώπιον και όλων των άλλων μαθητών.

Το Ιερό Ευαγγέλιο, καταγράφει αυτή του την συμπεριφορά, ως παράδειγμα προς αποφυγήν για όλες τις μετέπειτα γεννεές των πιστών.

Και ναι μεν, ο ίδιος ο Θωμάς, ίσως να δικαιολογούσε τον εαυτόν του, στην άρνηση της ομολογίας και της διαβεβαιώσεως των άλλων μαθητών, για τα της πρώτης εμφανίσεως. Να δικαιολογούσε με την σκέψη και την λογική ότι, αφού είμαι κι εγώ μαθητής, άρα θα έπρεπε να εμφανιστεί ο Ιησούς και σ´εμένα τον ίδιον. Αφού κι εγώ πόνεσα ( αλλά δυστυχώς και τον εγκατέλειψα φοβούμενος το μένος των Γραμματέων και των Φαρισαίων ), και επιτέλους είμαστε όλοι στον ίδιο << παρονομαστή >>, γιατί λοιπόν να μην έχω κι εγώ αυτή την ευλογία της προσωπικής φανερώσεως και γνώσεως του Διδασκάλου;

Ναι, ο Θωμάς έφθασε στο άκρως επικίνδυνο σημείο της ολιγοπιστίας, ξεκινώντας τόσο από την απουσία του εκ του κύκλου των μαθητών, όσο κι απ΄ την ευαισθησία του χαρακτήρα του, που τον έκανε να βιώνει εσωτερικώς ένα ίσως δίκαιο παράπονο, που όμως, όπως βλέπουμε, τελικώς δεν τον δικαιώνει.

Πόσοι όμως από εμάς ξεκινούμε από παρόμοιες η διαφορετικές θέσεις, με αποτέλεσμα να φθάνουμε στο κατάντημα της ολιγοπιστίας; Της ολιγοπιστίας που θα πρέπει με ειλικρίνεια να ομολογήσουμε ότι δεν απέχει πολύ και από αυτή την απιστία.

Πράγματι φίλοι μου. Πόσες φορές, παρά τις καλές μας προθέσεις, διατηρώντας όμως μέσα μας μια περίεργη ψυχική κατάσταση, όπως της ντροπής, ή του φόβου προς τους ανθρώπους και προς τους εχθρούς του Χριστού, φθάνουμε στην άρνηση, με την σκέψη ότι η ομολογία που περιμένει από εμάς ο Ιησούς, είναι δυνατόν να μας κοστίσει κάτι μικρό η μεγάλο;

Πόσες φορές φθάνουμε στο σημείο ν΄αρνηθούμε την αλήθεια και προβάλλουμε δήθεν την αρετή της << συναίσεως >> ως προπέτασμα καπνού για την όλη μας απαράδεκτη συμπεριφορά;

Και πάλι, πόσες φορές καλούμαστε από αδελφούς Χριστιανούς σε κοινούς αγώνες, που συνεπάγονται ξεκάθαρη ομολογία, τόσο στο Δόγμα, όσο και στο Ευαγγελικό ήθος, κι εμείς αρνούμαστε, διότι δεν είδαμε δήθεν ξεκάθαρα ότι αυτό αποτελεί το θέλημα του Θεού, κι έτσι <<  εξασφαλίζουμε >> τα ποικίλα κεκτημένα;

Και πώς αλήθεια, επί παραδείγματι, μας διαφεύγει το γεγονός ότι το Σώμα του Χριστού, η Εκκλησία δηλ. που επιμένει στην ξεκάθαρη θέση ότι << εκτός Εκκλησίας ουκ έστι σωτηρία >>, και άρα θα πρέπει κι εμείς αναντιρρήτως να αποδεχόμαστε και να ομολογούμε αυτήν την θεμελιώδη αλήθεια, εμείς αρνούμαστε τούτο το σωτήριο Δόγμα;

Φυσικά έχουμε την << δυνατότητα >> να << δικαιολογηθούμε >>… να προβάλλουμε τόσους και τόσους λόγους για την στάση μας, όταν τα πράγματα αποδεικνύουν ότι δεν έχουμε το δίκαιο με το μέρος μας. Εαν μάλιστα διαθέτουμε και κάποια χαρίσματα, μπορούμε να παρουσιάσουμε το άσπρο μαύρο και το μαύρο άσπρο, κατά το κοινώς λεγόμενον. Υπάρχει η .δυνατότητα να ξεγελάσουμε τους συνανθρώπους μας, ότι την συγκεκριμένη στιγμή, που κάποιοι άλλοι έπαιζαν την ζωή τους ένεκεν αληθείας, εμείς << επιβαλλόταν >> δήθεν να έχουμε μια διαφορετική τακτική, αφού σ΄αυτό οδηγεί η σύνεση και η << Χριστιανική συμπεριφορά >>… Και άνευ αντιρρήσεων φίλοι μου, οι << συνετοί >> στο τέλος θα προσπαθήσουν ν´απολαύσουν την δόξα της νίκης, κατά τον λόγο << πολεμήσθε για να δοξασθούμε >>.

Ακριβώς όμως, εκεί είναι που ο ίδιος ο Ιησούς ξεσκεπάζει την πραγματική διάθεση της καρδιάς μας, αλλά και τις αδυναμίες που καλύπτονται κάτω από τις << θεολογικές >> δικαιολογίες.

Εκεί είναι που ενώ ο κακός εαυτός μας, μας δικαιολογεί και οι άνθρωποι μας δικαιώνουν, εκεί ακριβώς, τονίζουμε, έρχεται ο έλεγχος του Ιησού, που αποδεικνύει ότι κάτω από τις << ευγενείς συμπεριφορές >> και τα όμορφα λόγια, δεν κρύπτεται τίποτε άλλο, παρά η καταραμένη ολιγοπιστία με όλες της τις εκφάνσεις.

Και στο σημείο αυτό, ο Αναστάς Κύριος εμφανίζεται για να φανερωθεί και κυρίως να θεραπευθεί η αδυναμία του καλού του μαθητού. Του Θωμά, αλλά και του κάθε << Θωμά >>.

Με είδες και πίστευσες. Ε λοιπόν δεν είναι κάτι το σπουδαίο αυτό. Το ιδανικό είναι να πιστεύεις στην μαρτυρία των συναποστόλων σου. Δηλ. της Εκκλησίας, δίχως να απαιτείς να σου εμφανισθεί ο Θεός, διότι αυτό όχι μόνο δείχνει ολιγοπιστία, αλλά περνά, αλλοίμονο, σ΄ένα άλλο επικίνδυνο μονοπάτι. Στο να πειράζει δηλ. ο άνθρωπος τον ίδιο τον Θεό. Και φυσικά η εντολή είναι κρυστάλλινη << ουκ εκπειράσεις Κύριον τον Θεόν σου >>.

Φίλοι μου, ο Απόστολος Θωμάς είναι πολύ περισσότερο κοντά μας απ΄όσο νομίζουμε.

Η ολιγοπιστία, ανεξαρτήτως του ψυχολογικού της υπόβαθρου ή της πνευματικής ρηχότητας, καιροφυλακτεί να εισχωρήσει στην καρδιά μας, στο κάθε βήμα της ζωής μας, εαν δεν παραμείνουμε άγρυπνοι και προσεκτικοί. Είναι δε τόσο λεπτή στην παρουσία της κάποιες φορές, που ούτε καν το φανταζόμαστε.

Βεβαίως, σε καθαρώς θεωρητικό επίπεδο, είναι αδύνατον ένας πιστός να τρέφει μέσα στην καρδιά του τον πειρασμό αυτόν. Όμως, σε άλλα επίπεδα, όπως της δειλίας, της εκφράσεως της χριστιανικής γνώμης και ιδιαιτέρως της αρνήσεως της Εκκλησιολογικής Ομολογίας, ότι δηλ. το Σώμα του Χριστού, η Ορθοδοξία μας, αποτελεί την Κιβωτό της Σωτηρίας, τούτο στην εποχή μας αποτελεί ολοφάνερη ολιγοπιστία. Και άνευ αντιρρήσεως, κάνει τον άνθρωπο να έρχεται αντιμέτωπος με τον ίδιο τον Ιησού.

Αδελφοί μου, το θεμέλιο της Ορθοδόξου Πνευματικότητος είνα η πίστη στον Ιησού. Επιβάλλεται δηλ. να έχουμε όχι απλά μια θεωρητική πίστη κι έναν απλό συναισθηματισμό, αλλά την Ορθόδοξη πίστη που βιώθηκε απο τους Αποστόλους, τους διαδόχους τους, τους Αγίους, τους Μάρτυρες, τους Ομολογητές και τους Οσίους!

Επομένως, εάν κανείς θέλει πρωτίστως να σέβεται τον εαυτόν του, και να θεμελιώνει την ζωή του επάνω στον ακρογωνιαίο λίθο, δεν έχει παρά να παρακαλέσει τον Αναστάντα Κύριο να του χαρίσει έτι πλέον την δωρεά της Πίστεως, αλλά και ο ίδιος να την καλλιεργεί σε όλη του τη ζωή, με ο,τι αυτό στον καθημερινό αγώνα συνεπάγεται.

Γένοιτο.

Αμήν.

      Αρχμ. Ιωήλ Κωνστάνταρος 

Κόνιτσα

Η Πηγή των θαυμάτων (Ζωοδόχος Πηγή - Παρασκευή του Πάσχα)

Ορθόδοξο Φυλλάδιο Ι.Ν. Αγ. Θεοδώρου, Lanham
Μάϊος / May 10th , 2013, Τεύχος / Issue 47

πηγή

 

Η Ζωοδόχος Πηγή του Μπαλουκλί ή Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα είναι ιερό χριστιανικό αγίασμα που βρίσκεται στη Κωνσταντινούπολη έξω από τη δυτική πύλη της Σηλυβρίας, όπου υπήρχαν τα λεγόμενα “παλάτια των πηγών” στα οποία οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες παραθέριζαν την Άνοιξη. Πήρε την ονομασία του από το τουρκικό όνομα Balık (= ψάρι) και περιλαμβάνει το μοναστήρι, την εκκλησία και το αγίασμα.

Αποκάλυψη του αγιάσματος: Για την αποκάλυψη του Αγιάσματος υπάρχουν δυο εκδοχές: 1) Η πρώτη, που εξιστορεί ο Νικηφόρος Κάλλιστος αναφέρει ότι: Ο μετέπειτα Αυτοκράτορας Λέων ο Θράξ ή Λέων ο Μέγας (457-474 μ.Χ.), όταν ερχόταν ως απλός στρατιώτης στην Κωνσταντινούπολη, συνάντησε στη Χρυσή Πύλη έναν τυφλό που του ζήτησε νερό. Ψάχνοντας γιά νερό, μιά φωνή του υπέδειξε την πηγή. Πίνοντας ο τυφλός και ερχόμενο το λασπώδες νερό στα μάτια του θεραπεύτηκε. Όταν αργότερα έγινε Αυτοκράτορας, του είπε η προφητική φωνή, πως θα έπρεπε να χτίσει δίπλα στην πηγή μια Εκκλησία. Πράγματι ο Λέων έκτισε μια μεγαλοπρεπή εκκλησία προς τιμή της Θεοτόκου στο χώρο εκείνο, τον οποίο και ονόμασε “Πηγή”. Ο Κάλλιστος περιγράφει τη μεγάλη αυτή Εκκλησία με πολλές λεπτομέρειες, αν και η περιγραφή ταιριάζει περισσότερο στό οικοδόμημα του Ιουστινιανού. Ιστορικά πάντως είναι εξακριβωμένο, ότι το 536 στη Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως, υπό τον Πατριάρχη Μηνά, λαμβάνει μέρος και ο Ζήνων, ηγούμενος “του Οίκου της αγίας ενδόξου Παρθένου και Θεοτόκου Μαρίας εν τη Πηγή”. 2) Η δεύτερη, που εξιστορεί ο ιστορικός Προκόπιος, τοποθετείται στις αρχές του 6ου αιώνα και αναφέρεται στον Ιουστινιανό. Ο Ιουστινιανός κυνηγούσε σ’ ένα θαυμάσιο τοπίο με πολύ πράσινο, νερά καί δένδρα. Εκεί, σαν σε όραμα, είδε ένα μικρό παρεκκλήσι, πλήθος λαού και έναν ιερέα μπροστά σέ μιά πηγή. “Είναι η πηγή των θαυμάτων” του είπαν. Και έχτισε εκεί μοναστήρι με υλικά που περίσσεψαν από την Αγιά Σοφιά. Η δεύτερη αυτή εκδοχή ανάγεται στην ανακαίνιση του ναού το 559.

Περιπέτεια του Ναού: Το 559 ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός, θεραπευμένος από λιθίαση κάνοντας χρήση του νερού της Πηγής ανακαίνησε το ναό αυτό με υλικά που είχαν περισσέψει από την Αγιά Σοφιά. Ο ανακαινισμένος ομως ναός κατέπεσε μετά από σεισμό όπου και ανοικοδόμησε εκ νέου η Ειρήνη η Αθηναία. Αλλά και μετά από νεότερη πτώση του ανοικοδομήθηκε για τρίτη φορά από τον Αυτοκράτορα Βασίλειο τον Μακεδόνα. Αργότερα πυρπολήθηκε από τον αρχηγό των Βουλγάρων Συμεών, όπου και αναγέρθηκε για 4η φορά από τον Ρωμανό τον Λεκαπηνό. Κατά τον 6ο αιώνα αποτελούσε ανδρώα Μονή στην οποία προσέρχονταν ο Αυτοκράτορας κάθε Πέμπτη της Αναλήψεως. Στο περίβολο του ναού αυτού έστησε τις σκηνές του το 1424 ο Σουλτάνος Μουράτ Β’. Κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης ο ναός καταστράφηκε και το αγίασμα καλύφθηκε. Αργότερα όμως επετράπη στους Χριστιανούς να αποκαλύψουν το αγίασμα και να επανιδρύσουν μικρό προσκύνημα. Το 1732 οι Αρμένιοι προσπάθησαν να υφαρπάξουν το προσκύνημα πλην όμως οι Έλληνες χριστιανοί διέσωσαν το δικαίωμα της κατοχής τους. Το 1825 καταστράφηκε από τους γενίτσαρους και το 1827 ανευρέθηκε η Ιερά εικόνα της Θεοτόκου εικονιζόμενη υπέρ της Ζωοδόχου Πηγής. Μετά απ΄ αυτό το 1830 ο Σουλτάνος επέτρεψε την νέα ανοικοδόμηση (5η φορά) του Ναού όπως σήμερα διασώζεται, επί Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντίου Α΄ όπου καί εγκαινιάσθηκε μετά από πέντε χρόνια.

Σήμερα στην αυλή της Ζωοδόχου Πηγής βρίσκονται οι τάφοι των Οικουμενικών Πατριαρχών. Το δε αγίασμα βρίσκεται στον υπόγειο Ναό και αποτελείται από μαρμαρόκτιστη πηγή, το νερό της οποίας θεωρείται αγιασμένο. Απ’ εδώ διαδόθηκε ο τύπος της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο. Είναι αξιοσημείωτο ότι ψηφιδωτή παράσταση της εικόνας σώζεται στον εσωνάρθηκα της Μονής της Χώρας. Σε ανάμνηση των εγκαινίων του Ναού από τον Αυτοκράτορα Λέοντα η Εκκλησία καθιέρωσε την κατ΄ έτος εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, την Παρασκευή της Διακαινήσίμου Εβδομάδας. Χριστιανική παράδοση: Το όνομα Μπαλουκλί προέρχεται από την Τουρκική λέξη “balık” (“ψάρι”) (προφέρεται περίπου μπαλούκ) και σημαίνει “των ψαριών” ή “με τα ψάρια” , πιθανότατα λόγω ύπαρξης ψαριών στα νερά της περιοχής. Για τη μονή του Μπαλουκλί υπάρχει θρύλος για την Άλωση της Πόλης, ο οποίος περιγράφεται ποιητικά από τον Γεώργιο Βιζυηνό.

Προσθήκη του blog μας (από αυτή την παλαιότερη ανάρτησή μας για το ίδιο θέμα - αρχική πηγή εδώ):

Ο θρύλος που αναφέρεται παραπάνω είναι ο εξής πασίγνωστος (κάποτε):

ΤΑ ΜΙΣΟΤΗΓΑΝΙΣΜΕΝΑ  ΨΑΡΙΑ

 Οι πικρές αναμνήσεις από το πάρσιμο της Πόλης, οι πόθοι και οι ελπίδες για λευτεριά εκφράστηκαν από τους Έλληνες με θρύλους, διηγήσεις, παραμύθια, τραγούδια, παροιμίες αλλά και μέσα από τα ήθη και τα έθιμά τους. Όλα αυτά μεταδόθηκαν από γενιά σε γενιά, διατηρήθηκαν σε όλη τη μακρόχρονη σκλαβιά και αποτέλεσαν την εθνική παράδοση, η οποία σαν κρίκος ενώνει το παρελθόν με το μέλλον. 

Αμέσως μετά την άλωση οι ποιητές θρηνούσαν το χαμό της Πόλης. Παράλληλα δημιουργήθηκαν και θρύλοι με παράξενα και θαυμαστά επεισόδια. Αυτοί οι θρύλοι στήριζαν τις ελπίδες του Έθνους μέσα στους αιώνες της σκλαβιάς. Δεν έλειψαν και προφητείες που μιλούσαν για την Ανάσταση του Γένους.

Μια τέτοια παράδοση είναι: «τα μισοτηγανισμένα ψάρια».

Ο ΘΡΥΛΟΣ

Όταν έπαιρναν οι Τούρκοι την Πόλη, ένας καλόγερος τηγάνιζε εφτά ψάρια στο τηγάνι. Τα είχε τηγανίσει από τη μία μεριά κι ότανήταν να τα γυρίσει από την άλλη, έρχεται ένας και του λέει πως πήραν οι Τούρκοι την Πόλη. Τότε θα το πιστέψω αυτό, λέει ο καλόγερος, αν τα τηγανισμένα ψάρια ζωντανέψουν. Δεν απόσωσε το λόγο και τα ψάρια πήδησαν από το τηγάνι ζωντανά κι έπεσαν στο νερό εκεί κοντά. Κι είναι έως σήμερα τα ζωντανεμένα εκείνα ψάρια στο Μπαλουκλί, και θα φαίνονται μισοτηγανισμένα, ως να έρθει η ώρα να πάρουμε την Πόλη. Τότε λένε θα έρθει ένας άλλος καλόγερος και θα τα αποτηγανίσει.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΙΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΔΥΟ ΜΕΤΑΣΤΡΑΦΕΝΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΜΑΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΙΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ:

ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΔΥΟ

ΜΕΤΑΣΤΡΑΦΕΝΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΜΑΣ

Φως, χαρά, ελπίδα στην καρδιά μας!Χριστός Ανέστη!! 

   Αγαπητό Εγκόλπιο και πατέρα Βασίλειε ένα μεγάλο ευχαριστώ για το ουράνιο τόξο που απλώσατε με τα λόγια, το χαμόγελό σας και φωτίσατε την ψυχή μας και την καρδιά μας στο σκοτάδι που βρισκόμασταν...

Ευχαριστούμε τους αγαπητούς αδελφούς της Ορθοδόξου Εκκλησίας και συνοδοιπόρους που μας καλωσόρισαν στο σπίτι του Πατέρα. Μια μικρή αναδρομή με κατάθεση ψυχής από εμάς για εσάς. 

Στεκόμασταν στις φυλλωσιές των δέντρων βλέποντας το πατρικό μας σπίτι γεμάτο φως, χαρά, αγαλλίαση... και αναρωτιόμασταν: Πως μπορούμε να γυρίσουμε στο σπίτι του Πατέρα σαν άσωτοι υιοί έπειτα από τα ξυλοκέρατα που χορτάσαμε, τα ψέμματα, την υποκριτική θεοσέβεια, την προτεσταντική τιμωρία, τον αυταρχισμό των δήθεν ποιμένων και πρεσβυτέρων των πεντηκοστιανών (δούλων Θεού όπως ονομάζονται). 

Με τον πιο θαυμαστό τρόπο, την συμπαράσταση όλων εσάς και με την καθοδήγηση του Πνευματικού μας πατέρα κάναμε το χρίσμα αφού ζητήσαμε συγχώρεση ενώπιον Θεού και ανθρώπων για την κατασπατάληση της πνευματικής μας περιουσίας, την απομάκρυνσή μας από την ποίμνη, περιπλανώμενοι για 12 χρόνια. Τα τελευταία 6 ρακένδυτοι ψυχικά κουρέλια από τον πόνο και την θλίψη μπροστά στην καταστροφή που έχουμε υποστεί. Δάκρυα πλημμυρίζουν τα μάτια μας που το Άγιο μύρο εξάλειψε τα λέπια της πλάνης!!! 

Αγαπητέ μας πνευματικέ στο πρόσωπό σας βρήκαμε καθοδηγητή, πατέρα και φίλο. Ο Θεός να σας έχει καλά και να ευλογεί το έργο σας.

Καλή μου φίλη Αθανασία σε ευχαριστώ γιατί βρέθηκες δίπλα μας σε δύσκολες στιγμές για να μας υπενθυμίζεις ότι η ανθρωπιά είναι μεγαλείο και  χαρακτηριστικό των ανθρώπων που η αγάπη δεν είναι ''κύμβαλο αλαλάζον'' αλλά είναι πράξη αυτογνωσίας και καρπός του πνεύματος που διέπει τη ζωή μας.

   Ευχαριστούμε τη Μητρόπολη Πειραιά που στάθηκε και στέκεται αρωγός και συμπαραστάτης στα προβλήματά μας και για την μεγάλη αγκαλιά που μας χάρισε προσπαθώντας να επουλώσει τα τραύματά μας.

Δηλώνουμε πως θέλουμε να είμαστε χρήσιμοι στους συνανθρώπους μας με την δική μας ομολογία, μια ιστορία ζωής η οποία πιθανόν να τους προφυλάξει από την πλάνη και τα επακόλουθά της στην πνευματική τους πορεία αλλά και στην εδραίωση της αληθινής πίστης, την Ορθοδοξία.

Καλύτερα σε ελεύθερη τρικυμία παρά το αιώνιο τίποτα....

Ελένη, Τάκης 

πηγή