Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν· μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσωσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν, καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς.

Δευτέρα, Ιουνίου 24, 2013

Απορίες για τις Υποστάσεις τής Αγίας Τριάδος

1. ΠΩΣ ΕΡΜΗΝΕΥΕΙΣ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ, ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΣΥΛΛΑΒΟΥΝ, ΠΡΟΣΕΥΧΟΤΑΝ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΘΕΟ; ΑΦΟΥ ΗΤΑΝ ΕΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ, ΑΦΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ ΘΕΟΣ. ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΤΙ ΠΡΟΣΕΥΧΟΤΑΝ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΟΜΩΣ... ΚΑΙ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΧΑΣΕ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ;
ΚΑΙ ΑΦΟΥ Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ, ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΡΕΙΣ, ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΥΧΟΤΑΝ; ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ; ΔΙΟΤΙ ΔΕΝ ΥΠΗΡΞΕ ΜΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΑΛΛΑ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΣΥΝΕΠΩΣ ΚΑΙ ΘΕΟΣ. ΚΑΙ ΑΦΟΥ ΗΤΑΝ ΟΜΟΟΥΣΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΕΝΩΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΑΥΤΟΝ, ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΥΧΟΤΑΝ; ΞΕΧΑΣΕ ΜΗΠΩΣ ΟΤΙ ΗΤΑΝ ΘΕΟΣ; ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ;
ΕΝΙΩΘΕ ΦΟΒΟ ΕΝΩ ΗΞΕΡΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; ΕΝΙΩΘΕ ΦΟΒΟ ΕΝΩ Ο ΙΔΙΟΣ ΗΤΑΝ ΘΕΟΣ; Η ΔΙΑΧΩΡΙΣΕ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ; ΚΑΙ ΑΝ ΥΠΟΘΕΤΙΚΑ ΕΚΑΝΕ ΑΥΤΟ, ΔΕΝ ΑΥΤΟΑΚΥΡΩΝΕΤΑΙ ΤΟ «ΟΜΟΟΥΣΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ»; Η ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΛΛΟΤΕ ΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙ ΩΣ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΤΕ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ; ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΥΤΟΣ Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ;
Αν προσέξεις, δεν προσευχόταν στην Αγία Τριάδα, αλλά στον Πατέρα! Το κάθε πρόσωπο της Αγίας Τριάδος είναι ξεχωριστό και σαφώς διακεκριμένο πρόσωπο από τα άλλα. Όπως εγώ και ο γιος μου είμαστε μία ουσία κατά την ανθρώπινη φύση μας αλλά άλλος είναι ο γιος μου και άλλος εγώ, το ίδιο συμβαίνει και με τον Υιό και τον Πατέρα. Έχουν και οι δύο την ίδια ουσία της Θεότητας, όμως είναι διαφορετικά πρόσωπα. Όταν λέμε: «Τριάδα Ομοούσιος και αχώριστος», το λέμε για την ουσία, και όχι για τα πρόσωπα. Δεν λέμε: «ομοπρόσωπος», αλλά «ομοούσιος». Σε κάθε νοήμονα ύπαρξη, και σ’ εμάς, κάνουμε διάκριση στο «πρόσωπο» που είναι πάντοτε διαφορετικό, και στην «ουσία» που μπορεί να είναι κοινή. Όταν λέμε τη λέξη: «Τριάδα», εννοούμε την ΟΥΣΙΑ
Επίσης, είναι καλό να θυμόμαστε ότι ο Υιός κατά την θεϊκή του φύση δεν χρειάζεται να προσευχηθεί, ως παντοδύναμος και παντογνώστης. Όμως κατά την ανθρώπινη είχε όλα τα ανθρώπινα αδιάβλητα πάθη, και η ανθρώπινη φύση δεν είναιπαντογνώστης.
Γράφει επ' αυτού ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: "Η άγνοια είναι δύο ειδών: η διαβαλλομένη και η αδιάβλητη, και η πρώτη (εξαρτώμενη) από εμάς, ενώ η δεύτερη όχι (εξαρτώμενη) από εμάς. Και η μεν διαβαλλομένη και από εμάς εξαρτώμενη είναι η άγνοια σχετικά με την αρετή και την ευσέβεια. Η δε αδιάβλητη και μη εξαρτώμενη από εμάς, όσα, αν και θέλουμε να γνωρίζουμε, δεν τα γνωρίζουμε, δηλαδή αυτά που γίνονται μακριά και αυτά που πρόκειται να γίνουν. Αν, λοιπόν, στους αγίους προφήτες γίνονταν γνωστά, με την (θεία) Χάρη, τα μακρινά και όχι (εξαρτώμενα) από εμάς (να γνωρίζουμε), πόσο μάλλον δεν γνώριζε τα πάντα ο Υιός του Θεού, και δια Αυτού η ανθρώπινη φύση, όχι κατά φύση, αλλά εξαιτίας της ένωσης (της ανθρωπίνης φύσεως) προς τον Λόγο; Επειδή, όπως ακριβώς ο πυρακτωμένος σίδηρος έχει όλα τα ιδιώματα της φωτιάς - διότι φωτίζει και καίει - αν και δεν είναι κατά φύση φωτιά, αλλά σίδηρος, έτσι και η ανθρώπινη φύση του Κυρίου, επειδή μεν ενώθηκε με τον Λόγο, γνώριζε τα πάντα, και αυτά τα θεοπρεπή έδειχνε στον εαυτόν (Του), αλλά σαν να μην ενώθηκε η ανθρώπινη φύση στον Εαυτόν Του, λέγεται ότι (αυτή) αγνοεί". (Κείμενο: "Διπλή τις εστιν άγνοια· η μεν διαβαλλομένη, η δε, αδιάβλητος· και η μεν εφ ημίν εστιν, η δε, ουκ εφ ημίν. Και η μεν διαβαλλομένη και εφ ημίν, η περί την αρετήν και ευσέβεια άγνοια· η δε αδιάβλητος και ουκ εφ ημίν εστιν, όσα θελόντων ημών γινώσκειν ου γινώσκομεν· οίον τα πόω γινόμενα, τα μέλλοντα γίνεσθαι. Ει ουν εν τοις αγίοις προφήταις διεγινώσκετο τα πόρω και ουκ εφ ημίν, χάριτι, πως ουχί μάλλον πάντα ηπίστατο ο Υιος του Θεού, και δι αυτού το ανθρώπινον, ου φύσει, αλλ ενώσει τη προς τον Λόγον; Ώσπερ γαρ σίδηρος πεπυρακτωμένος, πάντα τα ιδιώματα του πυρός έχει· φωτίζει γαρ και καίει· ου μην φύσει εστί πυρ, αλλά σίδηρος· ούτω και το ανθρώπινον του Κυρίου, καθό μεν ηνώθη τω Λόγω, πάντα ηπίστατο, και τα θεοπρεπή ταύτα εν εαυτώ διεδείκνυτο· καθό δε φύσις ανθρωπεία εν αυτώ ουχ ήνωτο, λέγεται αγνοείν").
Ο δε άγιος Αθανάσιος, για το ίδιο θέμα, για την ανθρώπινη γνώση τού Κυρίου, γράφει τα εξής: "Ως μεν Λόγος γινώσκει, ως δε άνθρωπος αγνοεί. Ανθρώπου γαρ ίδιον το αγνοείν... Ουκ είρηκεν "Ουδέ ο Υιός του Θεού οίδεν", ίνα μη η θεότης αγνοούσαν φαίνηται, αλλ' απλώς "Ουδέ ο Υιός", ίνα του εξ ανθρώπων γενομένου Υιού η άγνοια ή. Δια τούτο και περί αγγέλων λέγων, ουκ είρηκεν επαναβαίνων, ότι ουδέ το Πνεύμα το Άγιον, αλλ' εσιώπησε δεικνύς κατά τα δύο ταύτα ότι ει το Πνεύμα οίδε, πολλώ μάλλον ο Λόγος, ή Λόγος εστιν, οίδε παρ' ου και το Πνεύμα λαμβάνει και ότι περί του Πνεύματος σιωπήσας, φανερόν πεποίηκεν, ότι περί της ανθρωπίνης αυτού λειτουργίας έλεγεν, "ουδέ ο Υιός".(Άγιος Αθανάσιος Λόγος Γ΄ Κατά Αρειανών).
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ήταν και Θεός. Όμως δεν φανέρωνε πάντοτε όλη την δύναμη και την παντογνωσία της Θεότητας. Γι’ αυτό ο Παύλος λέει: «εαυτόν εκένωσε, λαβών δούλου μορφήν…» Δεν κένωσε τον εαυτό του από τη Θεότητα, αλλά από τη δόξα και τη δύναμή Του.
Κάτι ακόμα: Ίσως αναρωτιέσαι: Αν είναι τρία πρόσωπα, πώς λέμε: «ένας Θεός;» Αυτό βέβαια σου εξήγησα ότι αναφέρεται στη μία και κοινή τους ουσία, (η λέξη «ουσία» βγαίνει από το: «ων» (-ούσα- ουσία-), και το «ων» σημαίνει: «είναι» ή στα Εβραϊκά: «Γιαχβέ»). Όμως πρέπει να θυμάσαι και κάτι ακόμα: Οι αριθμοί, έχουν νόημα μόνο στον υλικό κόσμο. Εδώ τα πάντα διαιρούνται σε αριθμούς. Ο Θεός όμως είναι έξω από τον χώρο και το χρόνο. Συνεπώς, ο αριθμός ένα και ο αριθμός τρία, «εκεί», δεν έχουν παρόμοια έννοια. Για παράδειγμα, εμείς οι δύο, μπορούμε να είμαστε, εγώ στη Ελλάδα και εσύ στην Ινδία. Δεν είμαστε παντού! Όμως ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, δεν περιορίζονται από το χώρο. ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΟΥ! Όπου είναι ο Πατέρας, είναι και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Και ενώ είναι τρεις κατά τα πρόσωπα, δεν μπορούν να διακριθούν κατά τον αριθμό! Γιατί οι αριθμοί δεν έχουν έννοια στην άκτιστη κατάστασή τους!
Θα σου δώσω ένα παράδειγμα ακόμα και από τον υλικό κόσμο. Όμως να θυμάσαι, ότι όλα αυτά είναι μόνο παραδείγματα. Ο Θεός δεν μοιάζει με τίποτα κτιστό:
Όταν κάνεις ηλιοθεραπεία στην παραλία, λές: «Με έκαψε ο ήλιος». Όμως δεν κατέβηκε ποτέ το ουράνιο σώμα που λέμε ήλιο να σε κάψει! Σε έκαψε το «φως» του ήλιου. Αυτό κατέβηκε, και όχι η ηλιακή σφαίρα! Και στην πραγματικότητα, το φως του ήλιου γεννιέται από το ουράνιο αυτό σώμα, όπως ο Υιός γεννιέται από τον Πατέρα «προαιωνίως» (δηλαδή εκτός χρόνου). Το φως αυτό, αν και είναι κάτι διαφορετικό από τον ήλιο, το λέμε και αυτό: «ήλιο»! Είναι ήλιος, γιατί ήλιος χωρίς φως, δεν είναι ήλιος! Ομοίως και Πατέρας χωρίς Υιό δεν είναι Πατέρας! Όμως στην πραγματικότητα, δεν σε έκαψε ούτε το φως του ήλιου. Σε έκαψε η θερμότητα του φωτός του ήλιου! (Ας το πούμε: Άγιο Πνεύμα). Και η θερμότητα αυτή, εκπορεύεται και αυτή από τον ήλιο, και δίνεται από το φως. Και είναι και αυτή η θερμότητα «ήλιος», γιατί «ήλιος» χωρίς θερμότητα δεν είναι «ήλιος». Παρ’ όλα αυτά, και ο ηλιακός δίσκος, και το φως, και η θερμότητα, είναι τρία διαφορετικά πράγματα, αν και είναι και τα τρία, ένα: «ο ήλιος»! Και όπως όταν λέμε «Ήλιος» εννοούμε κυρίως τον Ηλιακό δίσκο, έτσι όταν λέμε: «Θεός», εννοούμε κυρίως το πρόσωπο του Πατέρα, που είναι η αιτία του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, όπως ο Ήλιος του φωτός και της θερμότητας.
2. ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΛΕΜΕ, ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΑΝΑΣΤΗΣΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ; ΑΦΟΥ ΥΙΟΣ ΚΑΙ ΠΑΤΗΡ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ;
Ο Χριστός ως Θεός δεν πέθανε ποτέ. Ο Θεός είναι εκτός χρόνου. Συνεπώς σε μια άχρονη «κατάσταση», δεν υπάρχει χρονικό διάστημα κατά το οποίο να μην υπήρχε. Αυτό που πέθανε από το Χριστό, ήταν ό,τι μπορούσε να πεθάνει: Η ανθρώπινη φύση του μόνο. Αυτή πέθανε, και αυτή αναστήθηκε από τον Τριαδικό Θεό. Σε άλλα σημεία της Αγίας Γραφής λέει: «ο Πατήρ ανέστησεν αυτόν». Σε άλλο λέει ο ίδιος ο Χριστός για το σώμα του: «Γκρεμίστε τον ναό τούτο, και σε τρεις ημέρες θα τον ξαναστήσω». Ποιος θα τον «ξαναστήσει»; Μιλάει σε πρώτο πρόσωπο. «Εγώ» θα τον ξαναστήσω! Λέει. Συνεπώς, όχι μόνο ο Πατέρας, αλλά μαζί και ο Υιός, και φυσικά «το Πνεύμα το Άγιο το ζωοποιόν» ανέστησαν το νεκρό ανθρώπινο σώμα του. Γιατί εκτός από την αθάνατη θεότητά Του, ούτε η ψυχή του πέθανε! Κατέβηκε στον Άδη, για να αναστήσει τους προ Χριστού νεκρούς στην πρώτη ανάσταση.
3. ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΛΕΜΕ, ΟΤΙ ΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΥΙΟ ΤΟΥ (Ο ΘΕΟΣ) ΔΙΟΤΙ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΑΓΑΠΗΣΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ; ΔΗΛΑΔΗ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΙ ΔΙΝΕΙ, ΚΑΤΙ ΕΧΕΙ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΖΕΙ (ΑΡΑ Ο ΠΑΤΗΡ ΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟΝ ΥΙΟ; ΩΣΤΕ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟΝ ΘΥΣΙΑΣΕΙ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ);
Φυσικά η απόφαση δεν ήταν μονομερής! Και τα τρία πρόσωπα ως Παντογνώστες και «ομόγνωμοι» ήταν της ιδίας γνώμης. Και η εξουσία των τριών προσώπων της Θεότητας ήταν επί του ανθρώπου Ιησού Χριστού, που κατά την ανθρώπινη φύση του ήταν ΚΤΙΣΤΟΣ. Ο Υιός είναι άκτιστος μόνο κατά τη Θεϊκή του φύση. Και κάθε κτίσμα ανήκει στον Θεό.
4. ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΛΕΜΕ ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΑΓΑΠΗΣΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, ΚΑΙ ΓΙ ΑΥΤΟ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ <Ο ΙΔΙΟΣ> ΚΑΙ ΕΓΙΝΕ ΘΥΣΙΑ <Ο ΙΔΙΟΣ> ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ; ΔΙΟΤΙ ΟΤΑΝ ΛΕΜΕ ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΥΙΟ ΤΟΥ, ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΟΤΙ ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΠΑΤΕΡΑ ΘΕΟ ΚΑΙ ΑΠΛΩΣ ΥΙΟ ΠΟΥ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ, ΩΣΤΕ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΝΑ ΣΤΕΙΛΕΙ ΤΟΝ ΥΙΟ, ΕΣΤΩ ΚΙ ΑΝ ΑΥΤΟΣ ΣΥΜΦΩΝΕΙ!
Η διαφοροποίηση δεν γίνεται λόγω του ότι συμφωνεί ή όχι. Γίνεται στο ότι δεν ήρθε στη γη η Αγία Τριάδα, αλλά μόνο το ένααπό τα τρία πρόσωπα της Θεότητας. Μάλιστα συχνά λέμε ότι «ο Θεός έγινε άνθρωπος». Όμως δεν εννοούμε εδώ την Αγία Τριάδα, αλλά μόνο τον Υιό, που είναι και αυτός «Θεός». Όπως όταν λέμε: «με έκαψε ο ήλιος», δεν εννοούμε το αστέρι, αλλά μόνο το φως του, αν και ο κατ’ εξοχήν ήλιος μας, είναι το Αστέρι μας. Έτσι, όπως είπαμε και πριν, όταν λέμε «Θεός», δεν εννοούμε  την ουσία της Αγίας Τριάδος, αλλά το πρόσωπο του Πατρός, από τον οποίο γεννάται ο Υιός, και εκπορεύεται το Άγιο Πνεύμα.
Λέμε λοιπόν ότι «ο Θεός έστειλε τον γιο Του», εννοώντας ότι ο Πατέρας έστειλε τον Γιο Του. Δεν ήρθε εδώ ο Πατέρας, ούτε σαρκώθηκε το Άγιο Πνεύμα. Μόνο ο Υιός.
5. ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΛΕΕΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΘΕΟ: «ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΟΠΩΣ ΘΕΛΩ ΕΓΩ, ΑΛΛΑ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΟΥ ΘΕΛΗΜΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ».
Α) ΔΕΝ ΗΞΕΡΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟ ΘΕΛΗΜΑ ΤΟΥ; (ΚΑΘΩΣ Ο ΙΔΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΘΕΟΣ);
Ήξερε και το θέλημα του Πατέρα του, αλλά και το δικό του θέλημα κατά τη Θεϊκή του φύση, επειδή το θέλημα και του Πατέρα, και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος είναι κοινό κατά τη Θεϊκή τους φύση. Όμως ήξερε επίσης ότι το θέλημα της ανθρώπινης φύσης του, ήταν διαφορετικό από το θέλημα της Θεϊκής του. Φοβόταν! Όμως υπέταξε το θέλημα της ανθρώπινης φύσης Του στο θέλημα της Θεϊκής.
Β) ΔΕΝ ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ ΑΥΤΟ, ΟΤΙ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ;
Φυσικά. Ως άνθρωπος ήταν κτίσμα. Ως Θεός μόνο ήταν άκτιστος. Αυτό μπερδεύουν κάποιοι και τον θεωρούν «κτίσμα» και κατά τη θεϊκή του φύση. Αλλά και ως Θεός, «γεννάται» από τον Πατέρα. Η «αρχή» του Υιού κατά την αιτία, (και όχι κατά τον χρόνο), είναι ο Πατέρας.
Γ) ΥΠΗΡΧΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ, ΝΑ ΘΕΛΕΙ ΑΛΛΑ Ο ΥΙΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ Ο ΠΑΤΗΡ;
Βεβαίως, όπως σου εξήγησα, μόνο κατά την ανθρώπινη φύση του.
Δ) ΔΕΝ ΘΥΜΟΤΑΝ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ, ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΗΝ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ ΤΟΥ; ΔΕΝ ΗΞΕΡΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ;
Και θυμόταν, και ήξερε τη συνέχεια. Όμως η ανθρώπινη φύση του αγωνιούσε. Δεν ήταν υπεράνθρωπος. Ήταν άνθρωπος.
Ε) ΠΩΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΣΤΟΥΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥΣ, ΟΤΙ Ο ΙΔΙΟΣ ΗΤΑΝ ΘΕΟΣ; ΑΥΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΕΙΧΕ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ, ΑΡΑ ΠΩΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΜΕΤΑ; ΠΡΟΣΕΥΧΟΜΕΝΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ, ΑΦΟΥ ΟΠΩΣ ΠΡΟΑΝΕΦΕΡΑ, ΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΚΑΙ ΘΕΟΣ Ο ΙΔΙΟΣ;
Προσευχόταν ως άνθρωπος προς τον Θεό Πατέρα. Γιατί όπως είπαμε, είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον Πατέρα, και μόνο το πρόσωπο τού Υιού έγινε άνθρωπος.
ΣΤ) ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΛΛΟΤΕ ΝΑ ΜΙΛΑ ΩΣ ΘΕΟΣ, ΚΑΙ ΑΛΛΟΤΕ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΦΟΒΙΣΜΕΝΟΣ;
Νομίζω ότι αυτό το αναφέρω παραπάνω. Εδώ θα σου πω, ότι κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τους αγίους. Όταν βρίσκονται στην κατάσταση της θέωσης, μετέχουν κατά χάριν της άκτιστης ζωής της Θεότητας. Όταν όμως επιστρέφουν στην κατάσταση του φωτισμού, δεν μπορούν ούτε να θυμούνται τα πάντα εκείνα τα «άκτιστα», ούτε καν να τα περιγράψουν. Δες για παράδειγμα την ανάλυση που έχω για την εμπειρία του Παύλου, στα δύο αυτά μικρά κεφαλαιάκια, κάνοντας κλικ ΕΔΩ και ΕΔΩ.
Θα καταλάβεις πώς είναι δυνατόν κάποιος να ζει τη ζωή του Θεού, και μετά να επιστρέφει στην ανθρώπινη ζωή που ξέρουμε.
6. ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΛΕΜΕ, ΕΝΑΣ ΜΕΣΙΤΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ, ΑΦΟΥ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΘΕΟΣ; ΠΟΥ ΜΕΣΙΤΕΥΕΙ; ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ; ΚΑΙ ΑΦΟΥ ΜΑΛΙΣΤΑ Ο ΙΔΙΟΣ ΘΑ ΚΡΙΝΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!
Είναι μεσίτης επειδή ως Θεός μπορεί να συνδιαλαγεί με τον Θεό, και ως άνθρωπος με τον άνθρωπο. Είναι αυτό που είχε πει προφητικά ο Ιώβ: «Δεν είναι ο Θεός άνθρωπος όπως εγώ, για να συνδιαλαγούμε, γιατί δεν υπάρχει κάποιος να απλώσει τα χέρια του και στους δυο μας και να μας συμφιλιώσει!» Όμως ο Χριστός άπλωσε τα χέρια του στο σταυρό, «γεφυρώνοντας» αυτή τη διαφορά. Γιατί μπορούσε ως «Θεάνθρωπος» να «αγγίξει» στον «ώμο» και το Θεό και τον άνθρωπο, και να τους συμφιλιώσει.
Η μεσιτεία λοιπόν του Χριστού, είναι ότι «ένωσε» τον Θεό και τον άνθρωπο σε ένα πρόσωπο: «Στο πρόσωπό Του». Έτσι, ΜΕΣΩ (μεσίτης) αυτής της ενανθρώπισης, ανύψωσε τον άνθρωπο στο ύψος της Θεότητας (κατά χάριν βέβαια, και όχι κατά φύσιν). Αυτή ήταν και ουσία της ενανθρώπισης. Όχι για να πεθάνει στη θέση των «ενόχων» ανθρώπων, ικανοποιώντας κάποια δήθεν προσβεβλημένη θεία «δικαιοσύνη».
7. α) ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΔΙΑΦΩΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΠΙΚΟΥΣ ΣΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ, ΑΝ ΕΚΠΟΡΕΥΕΤΑΙ ΕΚ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ Η ΤΟΥ ΥΙΟΥ;
Η διαφορά είναι η εξής: Η λέξη: «εκπόρευση», αναφέρεται στην εκτός χρόνου «πομπή» του από τον Πατέρα. Και η λέξη: «αποστέλλεται», αναφέρεται στην εντός του χρόνου αποστολή του από τον Υιό. Θα χρησιμοποιήσω το ίδιο παράδειγμα που χρησιμοποιώ τόση ώρα: Η πηγή της θερμότητας του ήλιου, είναι ο «ηλιακός δίσκος», και όχι το φως. Το φως είναι ο φορέας της θερμότητας αυτής, και όχι η πηγή. Έτσι και στη Θεότητα. «Πηγή» τόσο του Υιού όσο και του Αγίου Πνεύματος εκτός χρόνου, είναι ΜΟΝΟ Ο ΠΑΤΕΡΑΣ. Μία είναι η αρχή στη Θεότητα, ο Πατέρας. Ο Υιός απλώς εν χρόνω στέλνει το Άγιο Πνεύμα, όμως δεν είναι η «πηγή» Του.
Β) ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΟΣ; ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ; ΣΤΟΝ ΥΙΟ; ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΜΟΟΥΣΙΟ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΙΟΥ;
Φυσικά και είναι Θεός, ως ομοούσιο του Πατρός και του Υιού. Οτιδήποτε είναι «άκτιστο» κατά φύσιν, είναι μέρος της Θεότητας. Όμως κατά την αιτία, μία είναι η αρχή στη Θεότητα, ο Πατέρας. Αν δεχόμασταν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό, θα είχαμε δύο αρχές στη Θεότητα, και αυτό αυτομάτως θα σήμαινε ότι το Άγιο Πνεύμα υπολείπεται των δύο άλλων προσώπων. Εφ’ όσον όμως τόσο ο Υιός όσο και το Άγιο Πνεύμα έχουν την αρχή τους στον Πατέρα, η εκπόρευση δεν είναι υστέρηση, αλλά «ιδίωμα» του τρίτου προσώπου της Αγίας Τριάδος.
Γ) ΠΩΣ ΛΟΙΠΟΝ ΛΕΓΕΤΑΙ: «ΘΑ ΣΤΕΙΛΩ ΑΛΛΟΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟ»; ΟΠΩΣ ΠΡΟΑΝΕΦΕΡΑ, ΤΟ «ΘΑ ΣΤΕΙΛΩ», ΔΗΛΩΝΕΙ ΟΤΙ ΕΧΩ ΚΑΙ ΟΡΙΖΩ, ΣΥΝΕΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΕΛΝΩ. ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΣ, ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΥΙΟ; ΑΦΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ, ΠΩΣ ΣΤΕΛΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟΝ, ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ; ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΟΤΙ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ ΝΑ ΕΛΘΕΙ, ΚΑΙ ΑΠΛΩΣ ΣΤΕΛΝΕΤΑΙ!
Όχι μόνο το Άγιο Πνεύμα στέλνεται από τον Υιό, αλλά σε άλλο σημείο της Αγίας Γραφής, εμφανίζεται ο Υιός ως «Γιαχβέ», να αποστέλλεται από τον Γιαχβέ (Πατέρα) και από το Πνεύμα Του! (Ησαϊας 48/μη΄ 12 – 16). Συνεπώς, η αποστολή δεν σημαίνει υποβιβασμό. Αυτό που έχει σημασία εδώ, είναι ότι η λέξη: «αποστολή» έχει σχέση με το χρόνο, και όχι με την άχρονη και ίση «κατάσταση» των τριών προσώπων.
Η αποστολή, έχει σχέση με την «εξουσία», που πηγάζει πάντοτε από τον Πατέρα, επειδή είναι η μία και μοναδική «αιτιακή» αρχή της Θεότητας. (Γι’ αυτό πριν σου έγραψα ότι είναι το μόνο πρόσωπο της Θεότητας, που η υπόστασή του ταυτίζεται με την ουσία Του). Θα σου πω ένα άλλο παράδειγμα: Ο νους (Πατέρας), γεννά τη λογική (Λόγο ή Υιό), και εκπορεύει το πνεύμα μας (Άγιο Πνεύμα). Δεν είναι όμως ο νους μας ανώτερος από τη λογική μας, ούτε από το πνεύμα μας. Και ο νους, και η λογική και το πνεύμα μας είμαστε εμείς! Απλώς ο νους είναι η αιτιακή αρχή. Μόνο ως προς την αιτία είναι ανώτερος, ως πρώτος.
Η δε αποστολή του Αγίου Πνεύματος από τον Υιό, γίνεται εν χρόνω, λόγω του ότι κάποια πλάσματα βαπτιζόμενα, γίνονται «σώμα Χριστού», και συνεπώς έχουν και αυτά εξουσία να μετέχουν στο Πνεύμα της κεφαλής τους. Και όπως το κεφάλι στέλνει το ζωοποιό πνεύμα στα μέλη του σώματος και τα κινεί, έτσι και η κεφαλή μας ο Χριστός, στέλνει το Άγιο Πνεύμα στα μέλη της Εκκλησίας Του. Η αποστολή λοιπόν εν χρόνω, δεν έχει σχέση με κάποια υποτιθέμενη εξουσία Του επί του Αγίου Πνεύματος «εκτός χρόνου», αλλά με το «εν χρόνω» δικαίωμα της Εκκλησίας, να μετέχει του Αγίου Πνεύματος. Άλλωστε, το ότι οι απόστολοι μετέδιδαν δια της χειροθεσίας το Άγιο Πνεύμα, δεν σημαίνει ότι ήταν ανώτεροι από Αυτό!
Το κάθε τι, γίνεται από κοινού από («αρχή») τον Πατέρα, δια («φορέας») του Υιού, εν («μέσο») Αγίω Πνεύματι, με κοινή θέληση και των τριών. Και μην ξεχνάμε ότι στην άχρονη κατάστασή τους, δεν υπάρχουν «αποφάσεις», γιατί τα πάντα είναι προεγνωσμένα προαιωνίως.

Υπακοή όταν ο πνευματικός μας δεν Ορθοδοξεί;


Υπακοή όταν ο πνευματικός μας δεν Ορθοδοξεί;
ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΑΚΟΗ
ΟΤΑΝ Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΜΑΣ ΔΕΝ ΟΡΘΟΔΟΞΕΙ
Τί μάς διδάσκει το εκκλησιαστικό παρελθόν σχετικώς με την υπακοή στον Πνευματικό μας Πατέρα, όταν πρόκειται περί θέματος Πίστεως, δογματικό ή σχετικό με τους ιερούς Κανόνες; Οφείλουμε αδιάκριτη υπακοή όταν ο Πνευματικός αντιτεθεί προς την Παράδοση της Εκκλησίας ή όχι; Παίρνουμε επάνω μας έναντι Θεού την ευθυνη της «ανυπακοής» ή μάς καλύπτει η υπακοή στον Χριστό βάσει της αλαθήτου Παραδόσεως της Εκκλησίας; Σε τούτα τα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές απαντήσεις.


1. Ο Πνευματικός πρέπει να είναι ο καλύτερος δυνατός, από πάσης απόψεως
2. Ο Πνευματικός επειδή είναι «εις τύπον και τόπον Χριστού», δεν μπορεί να αποδέχεται αιρέσεις
3. Απαγορεύεται η αδιαφορία η η σιωπή περί των αιρέσεων εκ μέρους του Πνευματικού
4. Τι λέγει η Αγία Γραφή για την αξιέπαινη απείθεια
5. Ο Μοναχός πρέπει να φεύγει από την υπακοή σε αιρετικό Ηγούμενο, σύμφωνα με τους ιερούς Κανόνες
6.Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος συνιστά ανυπακοή στους κακοδόξους εκκλησιαστικούς ηγέτες
7.Η «Κλίμαξ» διευκρινίζει ότι ο ταπεινός Μοναχός αντιλέγει στους Προεστώτες, εάν πρόκειται περί Πίστεως.
8.Το έμπρακτο υπόδειγμα του Αγίου Γρηγορίου του Δεκαπολίτου
9.Η διδασκαλία του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου
10. Ο Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ υπέρ της προσεκτικής υπακοής

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ


Εισαγωγή

Το θέμα της υπακοής στον Πνευματικό Πατέρα, όσον αφορά στα θέματα Πίστεως, θέμα ιδιαιτέρως λεπτό και άγνωστο, περιλαμβάνεται στο γενικότερο θέμα της υπακοής στον Επίσκοπο, διότι η σχέση Πνευματικού-Εξομολόγου και πιστού δεν νοείται χωριστά από τη σχέση του χριστιανού με τον Επίσκοπο της Εκκλησιαστικής Κοινότητος· ο Πνευματικός δεν καθοδηγεί ιδίω δικαίω τους πιστούς βάσει της Ιερωσύνης του, αλλά με ενταλτήριο γράμμα του οικείου Επισκόπου, καθώς ορίζουν οι ιεροί Κανόνες και πλέον φανερά ο 50ος (46) της εν Καθαγένη αγίας Τοπικής Συνόδου1. Έτσι, εν πολλοίς ισχύει και περί του Πνευματικού Πατρός, ό,τι ήδη έχουμε ειπή σε αναφορά προς τον Επίσκοπο και την ανάμειξη των λαϊκών στα θέματα Πίστεως σε προηγούμενες ενότητες.
Εάν δηλαδή οι πιστοί έχουν το δικαίωμα βάσει του παραδείγματος των Αγίων στην εκκλησιαστική ιστορία, αλλά και βάσει των ιερών Κανόνων, να απειθούν σε αιρετίζοντες Επισκόπους και να αποχωρίζονται από την κοινωνία (και την κοινότητά) των (όπως ορίζουν κυρίως οι ιεροί Κανόνες 31ος Αποστολικός και 15ος της Πρωτοδευτέρας Συνόδου), πολλώ μάλλον πρέπει να διαχωρίζονται από Πνευματικούς οι οποίοι αναπτύσσουν χωρίς μεταμέλεια ετερόδοξα φρονήματα.
Αν ο Επίσκοπος, στη θέση του οποίου ενεργεί ο Πνευματικός το Μυστήριον της προς Θεόν καθοδηγήσεως των πιστών, Μυστήριον Μετανοίας και Εξομολογήσεως, δεν είναι "ex officio" («εκ του αξιώματος») αλάθητος, πολύ περισσότερο ο Πνευματικός, ο οποίος μετέχει της χάριτος της Ιερωσύνης σε βαθμό μικρότερο από τον Επίσκοπο, δεν είναι οπωσδήποτε αλάθητος.



1. Ο Πνευματικός μας πρέπει να είναι ο καλύτερος δυνατός, από πάσης απόψεως

Πολύ συχνά οι Προεστώτες της Εκκλησίας υπενθυμίζουν το καθήκον της υπακοής στους Επισκόπους και Πρεσβυτέρους και στα εντάλματά τους, αλλά στο Ποίμνιο είναι μόνον ολίγο γνωστό τί είδους άνθρωποι οφείλουν να είναι και οι Κληρικοί, οι οποίοι δίνουν κατευθύνσεις.
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, στο ψυχωφελέστατο έργο του Πνευματικά Γυμνάσματα, γράφει τα εξής, παραπέμποντας και στο Μέγα Βασίλειο : «Εξέτασαι την επιμέλειαν όπου βάνεις εις το να εύρης ένα καλόν πνευματικόν· διότι ποία άλλη μεγαλειτέρα ανάγκη είναι εις εσέ, ωσάν το να εύρης ένα καλόν οδηγόν εις μίαν οδοιπορίαν όπου έχεις να κάμης τόσον κινδυνώδη, καθώς είναι το να πορευθής εις τον ουρανόν; [...] Τώρα στοχάσου αγαπητέ εις ποταπόν κίνδυνον ευρίσκεσαι, ανίσως όχι μόνον δεν γυρεύης τοιούτον πνευματικόν άξιον δια να σε οδηγήση ορθώς εις την σωτηρίαν σου και να σε ιατρεύση καλώς από τα πάθη και τας αμαρτίας σου, αλλά και αποφεύγης αυτόν [...] Όθεν και ο μέγας Βασίλειος (Όροι κατ' επιτομήν σκθ΄)2 λέγει· "όπως λοιπόν τα πάθη του σώματος, δεν τα ξεσκεπάζουν οι άνθρωποι σε όλους, ούτε σε τυχαίους, αλλά σε εκείνους που είναι έμπειροι για τη θεραπεία τους· έτσι και η εξαγόρευσις των αμαρτημάτων οφείλει να γίνεται σε αυτούς που μπορούν να τα θεραπεύσουν, κατά το γεγραμμένον, εσείς οι δυνατοί να βαστάζετε τα ασθενήματα των αδυνάτων [Ρωμ. 15, 1], δηλαδή δια της επιμελείας σηκώνετέ τα"»3.
Ερμηνεύει σχετικώς ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης· «Βέβαια ο πνευματικός πατήρ οφείλει να ευρίσκεται ήδη στην κατάστασι του φωτισμού, ώστε να μπορή να εισάγη και άλλους σ' αυτήν την κατάστασι του φωτισμού και να τους οδηγή προς το Βάπτισμα και του ύδατος (δηλαδή της αφέσεως των αμαρτιών), αλλά και του Πνεύματος, που είναι η επίσκεψις του Αγίου Πνεύματος στην καρδιά του βαπτιζομένου και η φώτισις της καρδίας του ανθρώπου»4.
Αν λοιπόν ο Γέρων - Πνευματικός - Εξομολόγος πρέπει να είναι ο καλύτερος κατά το δυνατόν σε βίο και διδαχή, πόσο περισσότερο πρέπει να έχει το ελάχιστον, την «αλφα-βήτα», δηλαδή ακραιφνή την Ορθοδοξία.

2. Ο Πνευματικός επειδή είναι «εις τύπον και τόπον Χριστού», δεν μπορεί να αποδέχεται αιρέσεις
Το πόση σημασία έχει η αποτροπή και καταπολέμηση της αιρέσεως, συνάγεται από το γεγονός ότι ολόκληρη η δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας διαμορφώθηκε όχι ως φιλοσοφικός στοχασμός, αλλά κατά αντιπαράθεση προς τις αιρέσεις οι οποίες απειλούσαν την οδό της Ορθοδοξίας, που θεραπεύει την ανθρώπινη φύση από την αμαρτία: «Οι Πατέρες άλλαζαν ορολογία από καιρό σε καιρό και έκαναν προσαρμογή της ορολογίας τους, για να βρουν τους σωστούς όρους ανάλογα με τις ανάγκες της εποχής. Αυτό το έκαναν, όχι για να κατανοήσουν καλύτερα την διδασκαλία της Εκκλησίας, αλλά για να χτυπήσουν τις αιρέσεις που ανεφύοντο. Διότι η κατανόησις της διδασκαλίας της Εκκλησίας έρχεται από τον φωτισμό και την θέωσι και όχι απο φιλοσοφική ή φιλολογική διεργασία ή από φιλοσοφικό στοχασμό επάνω σε αυτήν την διδασκαλία. Ο σκοπός του δόγματος, που διατυπώνουν οι Πατέρες, δεν είναι η κατανόησίς του, αλλά η δια του δόγματος ένωσις του ανθρώπου με τον Θεό»5.
Η αποδοχή λοιπόν της αιρέσεως από τον Κληρικό καταστρέφει την θεραπευτική Ποιμαντική του. «Όπως στον ιατρικό χώρο σε έναν κομπογιαννίτη (ψευτογιατρό) δεν είναι δυνατόν να του επιτραπή να θεραπεύη, έτσι και στην Εκκλησία δεν είναι δυνατόν να επιτραπή σε έναν αιρετικό να θεραπεύη τις ψυχές των ανθρώπων. Διότι, επειδή είναι αιρετικός, δεν γνωρίζει, δεν μπορεί να θεραπεύη»6. Φυσικά, το ίδιο ισχύει και για ένα Κληρικό που δεν δύναται ή αδιαφορεί να διακρίνει μεταξύ Ορθοδοξίας και αιρέσεως, δηλ. πνευματικής «ιατρικής και κομπογιαννιτισμού», διότι είναι απλώς ζήτημα χρόνου και μεθοδείας των πονηρών πνευμάτων να πέσει σε πλάνη κι αυτός και τα πνευματικο-παίδια του. Λέγει ο Άγιος Ιγνάτιος ο Μπριαντσιανίνωφ «Με την αποδοχή ψευδοδιδασκαλιών (δηλ. εσφαλμένων σκέψεων για το Θεό), με την παραμόρφωση της δογματικής και ηθικής διδασκαλίας, που μας αποκάλυψε ο ίδιος ο Θεός, συντελείται-χάρις στην επίδραση και παρέμβαση των ψευδοδιδασκαλιών-η φθορά του πνεύματος. Και έτσι ο άνθρωπος καταντάει υιος του διαβόλου»7.
Αν λοιπόν η σχέση Πνευματικού-Εξομολόγου και πιστού, αποσκοπεί στο να εικονίσει πραγματικώς τη σχέση Χριστού-πιστού, όπως λέγει σχετικώς και η «Κλίμαξ» του Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου («Μη το θεωρήσης ανάξιο να εξομολογηθής τις αμαρτίες σου στον βοηθό σου, [στον Γέροντά σου δηλαδή], με ταπείνωση και συντριβή ωσάν στον ίδιον τον Θεόν»)8 , τότε η διάρρηξη της σχέσεως του Πνευματικού με τον Χριστό λόγω της αιρέσεως του Πνευματικού, υποχρεώνει τον πιστό είτε να βρή άλλον Πνευματικόν, ορθοφρονούντα, είτε - αν νομίζει ο πιστός ότι υπάρχει ακόμη ελπίδα διορθώσεως του Πνευματικού του - τουλάχιστον να μη υπακούει στις περί Πίστεως εσφαλμένες τοποθετήσεις και συμβουλές του Πνευματικού. Κατά τον Άγιον Γρηγόριον Νύσσης, όποιος «αιρετίζει» (αναπτύσσει αιρετικό φρόνημα) αποκόπτεται από τη μυστική κεφαλή της Εκκλησίας, τον Χριστό «οπωσδήποτε αυτός που αποκόπηκε από την σώζουσα Πίστη είναι ακέφαλος, όπως ο Γολιάθ με το ίδιο του το ξίφος, το οποίο ακόνησε κατά της αληθείας, χωριζόμενος από την αληθινή Κεφαλή»9. Πως ένας τέτοιος Πνευματικός θα διδάξη σε άλλους τη σωτηρία;
Μη λησμονούμε ότι η μετάδοση της Ορθοδοξίας είναι ο πρώτιστος σκοπός ενός Γέροντος, κατά την Κλίμακα του Οσίου Ιωάννου, καθώς λέγει στις προτροπές του προς τον Ποιμένα: «Την ακεραία πίστη και τα ευσεβή δόγματα ας αφήσης πριν από όλα σαν κληρονομία στα τέκνα σου, ώστε όχι μόνο τα τέκνα σου, αλλά και τους εγγονούς σου να οδηγήσης στον Κύριον δια της οδού της Ορθοδοξίας»10.
Αν ο αιρετίζων Πνευματικός αποδιώξει τότε τον ορθοφρονούντα πιστό, είναι εύλογο, ότι η ευθύνη πίπτει στον κακώς φρονούντα Γέροντα και Πνευματικό, διότι η Εκκλησία μάς διδάσκει ότι η υπακοή μας στους Γέροντες πρέπει να αποσκοπεί στον Χριστό.


3. Απαγορεύεται η αδιαφορία η η σιωπή περί των αιρέσεων εκ μέρους του Πνευματικού

Είναι λοιπόν ευνόητο, βάσει της εκκλησιαστικής εμπειρίας και των παραπάνω γραφομένων, ότι ο κίνδυνος της αιρέσεως δεν ελλοχεύει μόνο στην πλήρη και επίσημη αποδοχή των αιρετικών δογμάτων από κάποιον Πνευματικό (όπως και από κάποιον Επίσκοπο), αλλ' επίσης (α) στην έναντι της αιρέσεως αδιαφορία (το οποίον είναι αμάρτημα ως πλημμέλημα) και (β) στην αποτροπή της αντιδράσεως κατά της αιρέσεως (λ.χ. τα γνωστά απαράδεκτα «μη μιλάτε για θέματα Πίστεως», «μη μιλάτε για τους Αντιχρίστους, αλλά για τον Χριστό» το οποίον είναι η γνωστή στην εκκλησιαστική ιστορία θέση των χλιαρών-αδιαφόρων ή πταιόντων ηγετών). Εντελώς παρενθετικώς αναφέρουμε, ότι είναι εντολή των Πατέρων να προετοιμάζουμε τα πνευματικά μας παιδιά και για την έλευση και του Αντιχρίστου11.
Αναντίρρητα η Παλαιά Διαθήκη κατακρίνει τους ποιμένες του παλαιού Ισραήλ οι οποίοι αδιαφορούσαν για την προστασία του ποιμνίου τους. Λέγεται χαρακτηριστικώς δια του στόματος του Προφήτη Ιεζεκιήλ: «Ζω εγώ, λέγει Κύριος, αντί να γίνουν τα πρόβατά μου έρμαια κλοπής και τροφή για όλα τα θηρία της πεδιάδος, επειδή δεν υπάρχουν ποιμένες και δεν ανεζήτησαν οι ποιμένες τα πρόβατά μου, και οι ποιμένες εβόσκησαν τους εαυτούς τους, και δεν εβόσκησαν τα πρόβατά μου, αντί τούτου, ποιμένες, τάδε λέγει Κύριος : Ιδού, εγώ θα επισκεφθώ τους ποιμένες και θα ζητήσω τα πρόβατά μου από τα χέρια τους και θα τους αποδιώξω να μη ποιμαίνουν τα πρόβατά μου και δεν θα τα βοσκήσουν πλέον οι ποιμένες»12.
Πολύ περισσότερον ο Χριστός στην Καινή Διαθήκη επικρίνει τους «Αγγέλους», δηλαδή τους προεστώτες Επισκόπους, της Περγάμου και των Θυατείρων, διότι ενώ η αναστροφή τους γενικώς είναι επαινετή, μολαταύτα αφίνουν τους αιρετικούς Νικολαΐτας και ψευδοπροφήτας (την «Ιεζάβελ») να βλάψουν το ποίμνιόν τους· «Αλλά έχω κατά σου ολίγα, ότι αφείς την γυναίκά σου Ιεζάβελ, η λέγει εαυτήν προφήτιν, και διδάσκει και πλανά τους εμούς δούλους πορνεύσαι και φαγείν ειδωλόθυτα»13. Αντιθέτως, επαινεί τον πταίστη - σε μερικά θέματα - «Άγγελον» της εφέσου, διότι διακρίνει τους ψευδοπροφήτας και μισεί τα έργα των αιρετικών Νικολαϊτών «Αλλά τούτο έχεις, ότι μισείς τα έργα των Νικολαϊτών, α καγώ μισώ»14.
Οι Άγιοι Πατέρες στην πράξη κατέκριναν και παρέκαμπταν την πρακτική των Αυτοκρατόρων να επιβάλλουν απαγορεύσεις στις συζητήσεις για θέματα Πίστεως, με σκοπό να διατηρήσουν οι Αυτοκράτορες την πολιτική ειρήνη και ενότητα της Αυτοκρατορίας μεταξύ Ορθοδόξων και αιρετικών. Διαλεγόμενος ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής με τον αιρετικό Μονοθελήτη Πατριάρχη ΚΠόλεως Πύρρο σχετικά με το χριστολογικό θέμα, ανατρέπει την έξωθεν επιβαλλομένη αυτή σιωπή στα θέματα Πίστεως· λέγει απαντώντας στον Πύρρο· «Τί λοιπόν; Επειδή ο Θεός, χάρη στην πρόθεσή μας που την προγνώριζε, μάς εκάλεσε στην επίγνωση της αληθείας Του, δεν πρέπει αυτά [τα εσφαλμένα] που λέχθηκαν προς κάποιους σχετικά με τούτο εγγράφως ή αγράφως να τα βασανίσουμε, χάριν εκείνων που, καθώς συμβαίνει, τα συναντούν χωρίς προσοχή ή κι όταν τα συναντούν είναι πιο ευχερείς [στο να σφάλουν;] ΠΥΡΡΟΣ: Αν σε τούτο αποβλέπει η εξέταση, είναι αναγκαίο. Διότι το να φροντίσει κανείς για την ασφάλεια των πιο άθώων, είναι μίμηση της θείας φιλαθρωπίας»15. Η στάση αυτή του Αγίου Μαξίμου ερμηνεύεται ως αντίθεση στην πολιτική αυτή της επιβεβλημένης σιωπής για χριστολογικά θέματα, την οποία επέβαλε το διάταγμα «Τύπος» (648 μ.Χ. ) του μονοθελήτου Αυτοκράτορος Κώνσταντος Β΄16.

Συνεπώς, απαγορεύεται η σιωπή για θέματα Πίστεως, όταν κινδυνεύουν ψυχές από τις αιρέσεις.

Να ειπούμε σχετικώς μερικά απλά παραδείγματα:

(α) Στις μέρες μας διαπιστώνεται μια αναβίωση του ωριγενισμού, ένας κρυπτός νεο-ωριγενισμός, υπό τη μορφή της ακαδημαϊκής αθωώσεως του αιρετικού θεολόγου Ωριγένους για τις πλάνες του (3ος μ.Χ. αι.). Σύμφωνα με αυτή τη διδασκαλία, ο Ωριγένης δήθεν δεν ήταν πράγματι αιρετικός, διότι, αν ήταν έτσι, η Εκκλησία θα τον είχε καταδικάσει εν ζωή και όχι μετά θάνατον. Η καταδίκη του στην Αγία Ε' Οικουμενική Σύνοδο (553 μ.Χ.) οφείλεται δήθεν κυρίως στην προσπάθεια της «εκκλησιαστικής διπλωματίας» να κατευνάση τα πνεύματα των ισχυρών αντι-ωριγενιστών θεολόγων και να επαναφέρει την ειρήνη στην Εκκλησία, ιδιαιτέρως στην Αγία Γη, όπου από τον θάνατο του Αγίου Σάββα και εξής (532 μ.Χ.) η θεολογική και γενικότερη διαμάχη μεταξύ ωριγενιστών και Ορθοδόξων είχε λάβει οξύτατη μορφή. Σ' αυτή τη νεο-ωριγενιστική διδασκαλία, η οποία έχει εισδύσει σε πολλά θεολογικά ακαδημαϊκά συγγράμματα, κυρίως όμως στην προφορική διδασκαλία ακαδημαϊκών θεολόγων, προστίθεται και η παρουσίαση της ωριγενικής πλάνης για την αποκατάσταση των πάντων ως «θεολογούμενου» (δηλ. θεολογικώς αδιευκρινίστου ακόμη ζητήματος). Οι Άγιοι Πατέρες καθαρώς μάς προειδοποίησαν να μη αποδεχθούμε την πλάνη αυτή της αποκαταστάσεως των πάντων (ότι δηλ. η κόλασις των δαιμόνων και των αμετανοήτων αμαρτωλών κάποια στιγμή θα έχει τέλος), διότι τούτο θα μας ρίψει ολότελα στην αμαρτία, αφού η κόλαση δήθεν δεν είναι αιώνια και έτσι δήθεν δεν χρειάζεται να τη φοβόμαστε. Λέγει αντιθέτως και χαρακτηριστικώς ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος : «Ας προσέξωμε όλοι, και ιδιαίτερα όσοι εγνωρίσαμε πτώσεις, να μη προσβληθή η καρδιά μας από την νόσο του ασεβούς Ωριγένους. Διότι η βδελυκτή αυτή νόσος προβάλλοντας την φιλανθρωπία του Θεού γίνεται ευπρόσδεκτη στους φιληδόνους»17.

Τούτο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πως μια λανθάνουσα αίρεση στο εκκλησιαστικό σώμα καταστρέφει ψυχές.

(β) Το γνωστό βιβλίο «Η μίμησις του Χριστού», έργο του Λατίνου Μοναχού Θωμά εκ Κέμπης, προβάλλεται ακόμη και τώρα στην Ελλάδα ως ψυχωφελές ανάγνωσμα για πολλούς πιστούς, το οποίο μάλιστα κάποτε έφθασε διεθνώς και τη δεύτερη θέση κυκλοφορίας μετά την Αγία Γραφή.
Ιδού, όμως, πώς κρίνει την πνευματικότητα του βιβλίου τούτου ο Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ: «Και κλασσικό παράδειγμα ασκητικού βιβλίου, που εγράφη από συγγραφέα που βρισκόταν στην κατάσταση της πλάνης που ονομάζεται "απόνοια" μπορούμε να θεωρήσωμε την "Μίμηση του Χριστού" του Θωμά Κεμπισίου. Αποπνέει μια λεπτή φιληδονία και υψηλοφροσύνη, που σε ανθρώπους γεμάτους πάθη και τυφλωμένους από αυτά, προκαλούν έναν ηδονισμό, που αυτοί τον θεωρούν "πρόγευση της θείας χάριτος". Οι ταλαίπωροι! Οι εσκοτισμένοι! [...] Σε μια ανάλογη με τον Μαλπά τρομερή δαιμονική πλάνη στην ασκητική τους ζωή κατήντησαν οι Φραγκίσκος της Ασσίζης, Ιγνάτιος Λογιόλας και πολλοί άλλοι ασκητές των Λατίνων, που εκείνοι τους θεωρούν αγίους τους»18.
Αν σε χώρα ορθόδοξη, τέτοιo σύγγραμμα της λατινικής πνευματικότητος έφθασε ήδη σε τόσο επικίνδυνο σημείο αποδοχής και διαδόσεως, λόγω της αγνοίας ή αμελείας των Πνευματικών πατέρων, πόσω μάλλον θα εμπλησθούν οι ορθόδοξες χώρες από τέτοια αιρετική πνευματικότητα, αν δεν ομιλούμε φανερώς εναντίον των κινδύνων της δυτικής αιρετικής, νοησιαρχικής και συναισθηματικής πνευματικότητος;

4. Τι λέγει η Αγία Γραφή για την αξιέπαινη απείθεια
Η σαφής επισήμανση του Αποστόλου Παύλου προς τους Γαλάτας (Γαλ. 1, 8.9), και μάλιστα δύο φορές με επίταση («ως προειρήκαμεν, και άρτι πάλιν λέγω») να μη δεχθούν καμμία καινοτομία του ευαγγελικού κηρύγματος, ακόμη κι αν προέρχεται από άγγελον εξ ουρανού ή από τους ιδίους τους Αποστόλους, φανερά καταργεί κάθε έννοια «Πρωτείου» των μεμονωμένων προσώπων έναντι της Παραδόσεως μέσα στην Εκκλησία (αφού ούτε οι ίδιοι οι Απόστολοι δεν μπορούν υστερογενώς να αλλάξουν το Ευαγγέλιόν τους, επειδή είναι «άνωθεν»), αλλά και επιπλέον αρκεί από μόνη της να μάς καθοδηγήσει στο τί γίνεται όταν φαινόμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε υπακοή εναντίον της Πίστεως της Εκκλησίας: απομακρύνουμε όποιον αλλοιώνει το αρχαίο ευαγγελικό κήρυγμα («ανάθεμα έστω»).
Σχετικώς με ένα άλλο χωρίο, το «Πείθεσθε τοις ηγουμένοις υμών και υπείκετε· αυτοί γαρ αγυπνούσιν υπέρ των ψυχών ημών ως λόγον αποδώσοντες» (Εβρ. 13, 17) σημειώνουμε εδώ και το εξής αξιοπρόσεκτο· η αιτιολογία της υπακοής στους «ηγουμένους», δηλ. τους προεστώτες, είναι ότι αυτοί «αγρυπνούσιν υπέρ των ψυχών ημών»· η υπακοή δεν είναι απροϋπόθετη. Αν, βάσει της εκκλησιαστικής εμπειρίας διαπιστώνεται, ότι αυτοί ολιγωρούν, αδιαφορούν, για τις ψυχές και αμελούν για τους πνευματικούς κινδύνους και πρωτίστως την αίρεση, τότε αίρεται, καταργείται το καθήκον της υπακοής σε αυτούς.
Όπως έχει λεχθή σχετικώς «Η Αγία Γραφή εν πρώτοις κάνει διάκριση μεταξύ καλών και κακών ποιμένων, αληθινών και γνησίων ποιμένων, διδασκάλων, προφητών από τη μια πλευρά και ψευδοποιμένων, ψευδοδιδασκάλων και ψευδοπροφητών από την άλλη [...] οι πιστοί έχουν ευθύνη για το αν θα ακολουθήσουν τους κακούς ποιμένες, [...] η υπακοή δεν είναι αδιάκριτη, αλλά διακριτική»19


5. Ο Μοναχός πρέπει να φεύγει από την υπακοή σε αιρετικό Ηγούμενο, σύμφωνα με τους ιερούς Κανόνες
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης διευκρινίζοντας στο «Πηδάλιον», τη σπουδαία και έγκριτη αυτή συλλογή του των ιερών Κανόνων, για πόσες αιτίες μπορεί να αναχωρήσει ο Μοναχός από το Μοναστήρι του απαριθμοί ανάμεσα σ' αυτές το αν ο Ηγούμενος είναι αιρετικός και συνεχίζει παραπένποντας στον Μέγα Βασίλειο. «Ο δε Μέγας Βασίλειος (όροι κατά πλάτος λϚ΄) δια μίαν αιτίαν μόνον συγχωρεί να αναχωρή τινας από το Μοναστήριόν του, ήτοι εάν έχη βλάβην ψυχικήν, την οποίαν, λέγει, πρέπει πρώτον να την φανερώνη εις τους έχοντας δύναμιν να την διορθώσουν, και αν δεν την διορθώσουν, τότε να χωρίζεται, όχι πλέον ωσάν από αδελφούς, αλλά ωσάν από ξένους και τα επίλοιπα ενδιαφέροντα και ψυχωφελή20».

Είναι φανερό και εδώ, ότι αν είναι ο Γέροντας-Πνευματικός αιρετικός (η αν είναι φιλο-αιρετικός και αναλόγως του βαθμού που τείνει προς την αίρεση), όχι μόνον υπακοή δεν οφείλεται σ' αυτόν, αλλ' επιβάλλεται και απομάκρυνση.

6. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος συνιστά ανυπακοή
στους κακοδόξους εκκλησιαστικούς ηγέτες


Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο οποίος θεωρείται από την Εκκλησίας μας «θεόπνευστον όργανον και δογμάτων πέλαγος ανεξάντλητον»21, ερμηνεύοντας την αποστολική εντολή περί υπακοής και ευπειθείας προς τους Προεστώτες, τους Ηγουμένους, «πείθεσθε τοις ηγουμένοις υμών και υπείκετε» (Εβρ. 13, 17) διευκρινίζει : «Αλλ' ίσως θα μας ειπή κάποιος, ότι υπάρχει και τρίτο κακό [εκτός από την αναρχία και την απειθαρχία], όταν ο άρχοντας [της Εκκλησίας] είναι κακός. Το γνωρίζω και εγώ, και δεν είναι μικρό το κακό τούτο, αλλά και πολύ χειρότερο από την αναρχία: διότι είναι καλύτερο να μη καθοδηγείσαι από κανένα, παρά να καθοδηγείσαι από κάποιον κακόν. Διότι ο μεν πολλές φορές σώθηκε, και πολλές φορές εκινδύνευσε, αλλά αυτός οπωσδήποτε θα κινδυνεύσει, οδηγούμενος προς βάραθρα. Πως λοιπόν λέγει "Πείθεσθε τοις ηγουμένοις υμών και υπείκετε;" Αφού πιο πάνω είπε "των οποίων βλέποντες την έκβαση της ζωής, μιμείσθε την πίστη τους" τότε είπε "Πειθαρχείτε στους ηγουμένους σας και υπακούετε". Τι γίνεται λοιπόν, λέγει, όταν είναι πονηρός και δεν πειθαρχούμε; Πονηρός, πως το εννοείς; Αν εξ αιτίας της πίστεως, απόφευγε και παράτησέ τον, όχι μόνον αν είναι άνθρωπος, αλλά κι αν είναι άγγελος που κατέρχεται εξ ουρανού [Γαλ. 1, 8] Αν εξ αιτίας της ζωής του, μη ασχολείσαι [...] Αλλά μη προσέχετε στη ζωή, αλλά στα λόγια τους· διότι εξ αιτίας των ηθών δεν θα ημπορούσε κανείς ποτέ να βλαβτεί. Γιατί; Διότι είναι φανερά σε όλους, και ο ίδιος, ακόμη κι αν είναι πονηρός μύριες φορές, ποτέ δεν θα διδάξει πονηρά. Αλλά όταν είναι στην πίστη [πονηρός] ούτε είναι φανερό σε όλους, κι ο πονηρός δεν θα σταματήσει να διδάσκει. Διότι και το "Μη κρίνετε, ίνα μη κριθήτε" είναι για τον βίο και όχι για την πίστη»22.


7. Η «Κλίμαξ» διευκρινίζει ότι ο ταπεινός Μοναχός
αντιλέγει στους Προεστώτες, εάν πρόκειται περί Πίστεως


Στο έργο «Κλίμαξ» του Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, το ύψιστο αυτό πνευματικό σύγγραμμα το οποίον χαρακτηρίζεται ως «αριστούργημα του ανατολικού ασκητισμού», και στής οποίας «την αρετολογία κατέχει θεμελιώδη θέσι η υπακοή»23, διευκρινίζεται ότι μας επιτρέπονται και εξαιρέσεις. Λέγει χαρακτηριστικώς ο Όσιος Ιωάννης περί της αρετής της ταπεινώσεως: «Δεν συναντάς σε όποιον συνδέεται με αυτήν μίσος ούτε κάποια μορφή αντιλογίας ούτε καμμία οσμή απειθαρχίας, εκτός αν τυχόν πρόκειται για θέματα Πίστεως»24.


8. Το έμπρακτο υπόδειγμα του Αγίου Γρηγορίου του Δεκαπολίτου

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Δεκαπολίτης, εορταζόμενος στις 20 Νοεμβρίου, ο οποίος διέλαμψε το δεύτερο ήμισυ του 8ου αι. στη Δεκάπολη της Ισαυρίας, διακρίθηκε ως έφηβος και αργότερα ως νέος Μοναχός για την ελεημοσύνη, το ανεπιτήδευτον, την υπακοή, την ταπείνωση και πραότητά του. Ο Βίος του Αγίου μάς διηγείται, ότι η μητέρα του Αγίου, χωρίς να τόν αποτρέψει από τη μοναχική οδό, τόν έπεισε ωστόσο να ενταχθεί σε άλλο Μοναστήρι, στο οποίο ευρισκόταν και ο άλλος αδελφός του για να αγωνίζονται εκεί μαζί, ώστε να έχει ο ένας τον άλλο παραμυθία και βοήθεια.
Η συνέχεια του Βίου μας διηγείται, πώς αντιμετώπισε ο Άγιος Γρηγόριος το γεγονός ότι ο Ηγούμενος του Μοναστηρίου εκείνου αποδείχθηκε αιρετικός: «Δια να κάμη λοιπόν το θέλημα της μητρός του ο Γρηγόριος επήγεν εις εκείνο το Μοναστήριον, του οποίου ο Καθηγούμενος ήτο αιρετικός ο άθλιος και οπόταν το ηννόησεν ο Άγιος, δεν το υπέμεινεν, ως ζηλωτής της ευσεβείας θερμότατος, αλλά τον ήλεγξε παρρησία έμπροσθεν όλης της αδελφότητος, εκείνος δε θυμωθείς έδειρε δυνατά τον Άγιον, ο οποίος έφυγε καθώς ήτο με τας πληγάς και επήγεν αιματωμένος εις έτερον Μοναστήριον, εις το οποίον ήτο συγγενής της μητρός του Ηγούμενος, Συμεών ονομαζόμενος, όστις ήτο και Αρχιμανδρίτης εις όλα τα Μοναστήρια της Δεκαπόλεως»25.


9. Η διδασκαλία του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου

Ο θαυμαστός Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, περί του οποίου δεν μπορούμε εδώ να ειπούμε όσα θα έπρεπε, μάς κατέλιπε θαυμάσιες διδαχές και ένθεες εμπειρίες του θείου του έρωτος, αλλά και διδασκαλία ελεγκτική για την κατάσταση του κλήρου της εποχής του. Θεωρείται, ότι ο Άγιος Συμεών έκανε μιαν σημαντική πνευματική επανάσταση. Γράφει χαρακτηριστικώς ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης «... ήλθε εποχή κατά την οποία εχειροτονούντο ως κληρικοί άνθρωποι, που στην αρχαία Εκκλησία θα εθεωρούντο ως λαϊκοί [...] Δεν είχαν δηλαδή τις πνευματικές προϋποθέσεις της ιερωσύνης. Εναντίον αυτής της ανωμάλου καταστάσεως επανεστάτησε ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος με τόσο μεγάλη επιτυχία, ώστε η Εκκλησία τον ωνόμασε Νέο Θεολόγο. Από την εποχή του μέχρι την εποχή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά έγινε μία μεγάλη διαμάχη μέσα στην Εκκλησία, όσον αφορά στα προσόντα εκλογής των επισκόπων. Εξ αιτίας αυτής της Ησυχαστικής έριδος, όπως ονομάσθηκε, κατά την οποία επεκράτησε τελικά η γραμμή του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, καθιερώθηκε οι επίσκοποι της Εκκλησίας να λαμβάνωνται από τους μοναχούς της Ησυχαστικής παραδόσεως, της καθάρσεως, του φωτισμού και της θεώσεως»26.
Ο Άγιος Συμεών λοιπόν, τέτοιου πνευματικού μεγέθους Άγιος, ώστε να κατέχει τρίτος την προσωνυμία του Θεολόγου, και με τόσο σημαντική συμβολή στην ασκητική διδασκαλία, κατέλιπε και μία σημαντική για την περίπτωσή μας διδαχή, χαρακτηριστική για το θέμα μας: «Με προσευχές και δάκρυα ικέτευσε τον Θεόν να σου στείλει οδηγό απαθή και άγιο. Ερεύνα δε και ο ίδιος τις θείες Γραφές και κυρίως τις πρακτικές συγγραφές των Αγίων Πατέρων· ώστε σε αυτές αντιπαραθέτοντας τα διδάγματα και έργα του διδασκάλου και Προεστώτος σου να μπορείς να τα βλέπεις και να τα κατανοείς. Και όσα μεν συμφωνούν προς τις Γραφές, να τα εγκολπώνεσαι και να τα κατακρατείς στη διάνοια, τα δε νόθα και αλλότρια να τα διακρίνεις και αποδιώκεις, για να μη πλανηθείς. Διότι, γνώριζε, ότι πολλοί πλάνοι και ψευδοδιδάσκαλοι έχουν γίνει αυτές τις ημέρες»27.
Μια ακόμη παρόμοια διδασκαλία διέσωσε στο Βίο (τη βιογραφία) του Αγίου Συμεών ο Άγιος Νικήτας ο Στηθάτος, μαθητής του· ολίγον προ του θανάτου του ο Άγιος Συμεών παρότρυνε τους μαθητές του να υπακούουν επακριβώς στον διάδοχο Ηγούμενό τους, τον Αρσένιο, αλλά με κάποια ενδεχόμενη εξαίρεση: «Να μη δυσαρεστήσθε με τα υπ' αυτού λεγόμενα και πραττόμενα, αλλ' ακόμη κι αν είναι αντίθετα προς τις γνώμες των Πατέρων, να υποκλίνετε σ' αυτόν τις κεφαλές σας επί του παρόντος. Έπειτα, όσοι τυχόν από σάς υπερτερούν των λοιπών σε χρόνια και βίο και λόγο, ας τού γνωστοποιήσουν ιδιαιτέρως τον λόγο του κωλύματος προς εφαρμογή των, όπως διετύπωσε στους «Όρους» ο Μέγας Βασίλειος27α. Χάριν του Κυρίου υπομείνατέ τον σε ώρες ερεθισμού και πικρίας, χωρίς ν' αντιλέγετε ή ανθίστασθε σ' αυτόν· διότι ο αντιλέγων ή ανθιστάμενος σ' αυτόν ανθίσταται στην εξουσία του Θεού, όπως λέγει ο Παύλος (Ρωμ. 13, 2). Πραγματικά, σε θέματα που δεν σημειώνεται παράβασις εντολής Θεού ή αποστολικών Κανόνων και διατάξεων, οφείλετε να υπακούετε καθ΄όλα και να πείθεσθε σ' αυτόν ωσάν στον Κύριον. Σε όσα δε κινδυνεύουν το Ευαγγέλιο του Χριστού και οι νόμοι της Εκκλησίας του, όχι μόνο σ' αυτόν δεν πρέπει να πείθεσθε όταν παραινή και σάς διατάσση, αλλ΄ούτε σε άγγελο που μόλις ήλθε από τον ουρανό και ευαγγελίζεται σε σάς διαφορετικά απ' ότι ευαγγελίσθηκαν οι αυτόπτες του Λόγου»28.


10. Ο Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ υπέρ της προσεκτικής υπακοής
Ο επιφανής αυτός Άγιος και θεολόγος της Ρωσικής Εκκλησίας του 19ου αι., στον οποίον ήδη προαναφερθήκαμε, αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο του πολυτίμου βιβλίου του «Προσφορά στον Σύγχρονο Μοναχισμό», στο θέμα της «Υπακοής σε Γέροντα». Μεταξύ των πολλών αναφορών σε Πατέρες, τις οποίες παραθέτει για το θέμα της αδιακρίτου υπακοής σε μη κεκαθαρμένους Πνευματικούς, κάνει σημαντικές διευκρινίσεις και παρεμβάσεις: «Η υπακοή κάνει τον υποτακτικό όμοιο με εκείνον στον οποίον υπακούει. Η Αγία Γραφή λέγει: "Και εγκισσήσωσι τα πρόβατα εις τας ράβδους"(Γέν. 30, 39). [...] Θα ειπούν: Η πίστη του υποτακτικού μπορεί να αναπληρώσει την ανεπάρκεια του γέροντα; Λάθος! Η πίστη στην αλήθεια σώζει. Η πίστη στο ψεύδος και στην διαβολική απάτη βλάπτει! Αυτό μας το λέει ο Απόστολος. Λέγει για αυτούς που θεληματικά χάνονται. "Την αγάπην της αληθείας ουκ εδέξαντο εις το σωθήναι αυτούς· και δια τούτο πέμψει αυτοίς ο Θεός (θα επιτρέψει ο Θεός να υποστούν) ενέργειαν πλάνης εις το πιστεύσαι αυτούς τω ψεύδει, ίνα κριθώσι πάντες οι μη πιστεύσαντες τη αληθεία, αλλ' ευδοκήσαντες εν τη αδικία"(Β΄ Θεσ. 2, 10-12) [...] Βλέπομε στους καιρούς μας μια γενική κατάπτωση της Χριστιανοσύνης [...] Και είναι μεγάλη ευλογία για μας, και μεγάλη ευτυχία, ότι μας εδόθη η δυνατότητα να τρεφόμαστε με τα ψιχία που πέφτουν από την Πνευματική τράπεζα των Πατέρων. Αυτά τα ψιχία δεν αποτελούν αυτά καθ' εαυτά την πιο ικανοποιητική τροφή. Αλλά μπορούν, αν και όχι χωρίς την αίσθηση στέρησης και πείνας, να μας γλυτώσουν από τον πνευματικό θάνατο»29.
Αυτά τα «ψιχία» των πατερικών διδαχών, σαν αυτές που παρατέθηκαν, ας κρατήσουμε και εμείς καλά, για να σωθούμε από το θεολογικό χάος και τον σχετικισμό και τη συγκατάβαση στην αίρεση, με αταλάντευτη ανυπακοή σε φιλο-αιρετικές ψευδο-υπακοές. Είναι φοβερός ο λόγος του Αγίου Εφραίμ του Σύρου περί της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου: «Αλλίμονο σε όσους μολύνουν την αγία Πίστη με αιρέσεις η συγκαταβαίνουν στους αιρετικούς»30. Είτε αυτοί είναι λαΐκοί, είτε πολύ περισσότερο, κληρικοί.


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
1. Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Πηδάλιον, εκδ. Βασ. Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 488.
2. Μ. Βασιλείου, Όροι κατ' επιτομήν 229, PG 31, 1236Α.

3. Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Πνευματικά Γυμνάσματα, Εξέτασις Γ΄ 4, εκδ. Β. Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 19917, σελ. 320 (και υποσημ.). Το παράθεμα του Μ. Βασιλείου είναι σε μεταγλώττιση.

4. Πρωτοπρ. Ιωάννου Ρωμανίδου, Καθηγητού Πανεπιστημίου, Πατερική Θεολογία, επιμέλεια Μον. Δαμασκηνού Αγιορείτου, εκδ. Παρακαταθήκη, Θεσσαλονίκη 2004, σελ. 176ε.

5. Αυτόθι, σελ. 170ε.

6. Αυτόθι, σελ. 203.

7. Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, Προσφορά στον σύγχρονο μοναχισμό, τόμ. Γ΄, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως, Πρέβεζα 1995, σελ. 203.

8. Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ, Λόγος Δ', Περί υπακοής 58, εκδ. Ι.Μ. του Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής, 19946, σελ. 95.

9. Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Κατά Ευνομίου Λόγος 12, PG 45, 912 (μεταγλώτ.)

10. Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Εις τον Ποιμένα 97, εκδ. Ι.Μ. του Παρακλήτου, , Ωρωπός Αττικής, 19946, σελ. 402 (PG 88, 1201Α).

11. Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Κατήχησις Φωτιζομένων 15, 18 PG 33, 896Α.

12. Ιεζ. 34, 8-10 (μεταγλώττιση).

13. Αποκ. 2, 12-23

14. Αποκ. 2, 6

15. Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, Διάλεξις προς Πύρρον, PG 91, 333C.D (μεταγλώττιση).

16. Βλ.Ιω. Φειδα, Εκκλησιαστική Ιστορία, τόμ. Α΄, Αθήναι 19942, σελ. 747.

17. Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ, Λόγος Ε', Περί μετανοίας 29, ένθ' ανωτ., σελ. 133, PG 88,.

18. Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, ένθ' ανωτ., τόμ. Α΄, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως, Πρέβεζα 1993, σελ. 136ε.

19. Πρωτοπρεσβ. Θεοδώρου Ζήση, Κακή υπακοή και αγία ανυπακοή, Φίλη Ορθοδοξία 11, εκδ. «Βρυέννιος», Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 21.23. 

20. Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Πηδάλιον, ένθ' ανωτ., σελ. 341, υποσημείωση (1).

21. Μέγας Εσπερινός 13ης Νοεμβρίου, α' Κεκραγάριον.

22. Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Ομιλία εις την προς Εβραίους 34, 1. PG 63, 231.

23. Εισαγωγή εις την Αγ. Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ, ένθ' ανωτ., σελ. 5.

24. Του αυτού, Λόγος ΚΕ,' Περί ταπεινοφροσύνης 9, σελ. 268.

25. Ματθαίου Λαγγή, Ο Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, τόμ. ΙΑ΄, Αθήναι 19915, σελ. 547ε.

26. Πρωτοπρ. Ιωάννου Ρωμανίδου, ένθ' ανωτ., σελ. 104ε.

27. Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, Κεφάλαια Πρακτικά και Θεολογικά 32, υπό Π. Χρήστου εν Ε.Π.Ε. Φιλοκαλία των Νηπτικών και Ασκητικών 3, Πατερικαί Εκδόσεις Γρηγόριος ο Παλαμάς, Θεσσαλονίκη, σελ. 242 (μεταγλώττιση).

27α. Μ. Βασιλείου, Όροι κατά πλάτος 27, PG 31, 988Α.Β.

28. Αγίου Νικήτα Στηθάτου, Βίος του Συμεών 66, υπό Π. Χρήστου εν Ε.Π.Ε. Φιλοκαλία των Νηπτικών και Ασκητικών 19, Πατερικαί Εκδόσεις Γρηγόριος ο Παλαμάς, Θεσσαλονίκη, σελ. 146.147.

29. Αγιου Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, ένθ' ανωτ., τόμ. Α΄, σελ. 141.143.146ε.

30. Αγίου Εφραίμ του Σύρου, Λόγος εις την δευτέραν παρουσίαν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού εν Οσίου Εφραίμ του Σύρου Έργα, τόμ. Δ΄, εκδ. «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 1992, σελ. 26.


Γενικώς για το θέμα της υπακοής και ανυπακοής σε θέματα Πίστεως, βλ. το πολύ κατατοπιστικόν α΄μέρος του βιβλίου του Καθηγητού Πρωτοπρεσβ. Θεοδωρου Ζηση, Κακή υπακοή και αγία ανυπακοή, Φίλη Ορθοδοξία 11, εκδ. «Βρυέννιος», Θεσσαλονίκη 2006.

Όλα τα αλλοιωμένα γεγονότα των σχολικών βιβλίων σε ένα βίντεο

π. Ανδρέας Κονάνος: Οι νέοι και η Εκκλησία

Χριστέ μου, νάρθω για καφέ;

«Γέροντα θέλω να γνωρίσω τον Χριστό! Θα ήθελα μία προσωπική συνάντηση μαζί Του, μία συζήτηση που θα μου διαλευκάνει τα πολλαπλά ερωτήματα και τις απορίες που έχουν προκύψει στο διάβα της ζωής μου», είπα κάποτε, αυθόρμητα, σε έναν ταπεινό χαριτωμένο λευίτη ασκητή που γνώρισα πριν από οκτώ περίπου χρόνια στ’ αγιασμένα βουνά των Αγράφων.
-Σ’ αρέσει ο ελληνικός καφές η το τσάι; απάντησε εκείνος!
- Προτιμώ το καφεδάκι, είπα πιστεύοντας πως ο γέροντας θα ήταν πρόθυμος να ξεκινήσει μία συζήτηση μαζί μου σχετική με το θέμα που άνοιξα, πίνοντας το καθιερωμένο ελληνικό καφεδάκι…
- Ε, τότε, προσκάλεσε τον βασιλιά των ουρανών, τον Σωτήρα Χριστό να πιείτε έναν καφέ μαζί και να σου απαντήσει σ’ αυτά που σ’ απασχολούν! είπε χαμογελώντας ο γέροντας.
Αρχικά πίστεψα πως αστειεύεται και δεν μιλάει σοβαρά. Άλλωστε πως είναι δυνατόν να προσκαλέσεις τον Χριστό για να πιεί καφέ μαζί σου. Ο γέροντας όμως κατάλαβε τις σκέψεις μου κι αφού με κοίταξε με το σπινθηροβόλο βλέμμα του μέσα στα μάτια είπε:
- Δεν αστειεύομαι. Στείλε την πρόσκληση στον βασιλιά και Εκείνος θα ανταποκριθεί.
Από τις επαφές που είχα με τον γέροντα Ιάκωβο Τσαλίκη, τον γέροντα Παϊσιο αλλά και τον γέροντα Αμβρόσιο είχα αποκομίσει την εμπειρία ότι λένε μερικές φορές παράξενα πράγματα, τα οποία ερμηνεύονταν εν καιρώ… Γι’ αυτό έγνεψα καταφατικά το κεφάλι, δηλαδή συγκατάνευσα πως θα το πράξω …
Πέρασε αρκετός χρόνος για να συνειδητοποιήσω αυτό που ήθελε να μου διδάξει ο ταπεινός γέροντας ασκητής. Μιλούσε τότε για την απλότητα προσέγγισης του Θεού. Μου εξηγούσε με απλά λόγια της καθημερινότητας το παιδικό -φιλικό αντάμωμα του πιστού με τον Χριστό, το μυστήριο του λόγου με τον Θεό Λόγο!
Αν λοιπόν σήμερα έπειτα από οκτώ χρόνια με ρωτούσατε καλοί μου χριστιανοί αν ήπια τελικά καφέ με τον Χριστό ευθέως και σταράτα θα σας απαντούσα «Ναι ήπια και πίνω συχνά, σχεδόν καθημερινά μαζί Του καφέ για να αφουγκράζομαι τον Λόγο μέσα από τα λόγια Του»!
Γιατί καθημερινά, σε κάθε κλάσμα του δευτερολέπτου, επιδιώκω να μιλώ μαζί Του, να αφουγκράζουμε ως παιδί τις συμβουλές του, να του εκφράζω τα παράπονά μου, να του εμπιστεύουμε τα μυστικά μου και τις επιθυμίες μου, να τον ικετεύω να με μάθει ως Δάσκαλος τον τρόπο να αγαπώ τον κόσμο, όπως Εκείνος τον αγαπά, να τον καθιστώ κοινωνό σε χαρές και λύπες, να συζητώ καθετί που μ’ απασχολεί, να…να…
Κι Εκείνος πάντοτε ανταποκρίνεται και δίδει απαντήσεις, λύσεις, χαρές και πολλές -πολλές ευλογίες… 
Πριν από λίγες ημέρες τηλεφώνησα στον παπούλη.
- Παπούλη θυμάσαι που με παρότρυνες πριν από χρόνια να πιώ καφεδάκι με τον Χριστό; Ε! λοιπόν ακολούθησα τη συμβουλή σου και το έπραξα…
- Ήταν γλυκός η πικρός ο καφές; είπε τότε εκείνος χαμογελώντας με ικανοποίηση!
- Γλυκός παππούλη μου γλυκός. Μάλιστα θα σου εκμυστηρευτώ κάτι φοβερό. Τόσο καιρό που προτιμώ να πίνω το καφεδάκι μου με τον Χριστό φαίνεται πως έχει αναπτυχθεί ένα στενό δέσιμο μία πολύ δυνατή φιλία, μία σχέση απόλυτης εμπιστοσύνης. Μάλιστα είναι τόσο δυνατό αυτό το δέσιμο που Εκείνος πριν ακόμη εκφράσω κάποια επιθυμία τρέχει στην κυριολεξία να την υλοποιήσει. Τώρα καταννοώ γιατί ο Άγιος Σεραφείμ ο Σάρωφ έλεγε σε κάθε συνάντηση με άνθρωπο «Χριστός Ανέστη χαρά μου»! Το έλεγε γιατί ζούσε μέσα στην χαρά και ευτυχία του αναστάντος Χριστού, βίωνε αυτή τη φιλία και προσπαθούσε να τη μεταδώσει. Σ’ αυτή την εξαίσια σχέση κρύβεται το μυστικό της ευτυχίας και στη ζωή αυτή και στην αιώνια.
- Βλέπω πως το καφεδάκι σε βοήθησε αρκετά…
- Θέλω να σας πω γέροντα και για τα δώρα της Παναγίας μας.
- Μη μου πεις ότι ήπιες και με την Αγία Θεοτόκο καφεδάκι;
- Και με την γλυκειά Παναγία μας γέροντα αλλά και με τους αγίους μας! Θα θυμόσαστε πέρυσι τέτοιο καιρό στο πανηγύρι της Αγίας Τριάδος που μου ανακοινώσατε για πρώτη φορά πως η αρχόντισσα των Αγράφων, η Παναγία μας και ο Άγιος Αναστάσιος ο Γόρδιος μου επιφύλασσαν ένα μεγάλο πολύτιμο δώρο; Μου είπατε ότι θα εκπλήρωναν μετά 22 χρόνια το ποθούμενο. Θυμόμαστε την χαρά που πήρα απ’ αυτή την χαρμόσυνη ουράνια αναγγελία;. Γνωρίζατε πως επί σειρά ετών προσευχόμουν να μ’ αξιώσει ο Θεός να μεγαλώσω χριστιανικά ένα παιδάκι.
Δεν σας κρύβω πως έπειτα απ’ αυτό με την πρώτη ευκαιρία έτρεξα στο Άγιο Όρος για να Την ευχαριστήσω. Σ’ όλο το δεκαήμερο προσκύνημά μου ένιωθα την Βασιλομήτορα να με κρατάει από το χέρι σαν μικρό παιδί. Με λεπτομέρεια τακτοποιούσε όλα όσα ήταν απαραίτητα για το προσκύνημα. Πήγα και στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου να προσκυνήσω την Τιμία Ζώνη Της. Εκεί ο καλοσυνάτος και ταπεινός ηγούμενος που έδωσε τη ζώνη της Παναγίας μας που είθισται να φορούν οι γυναίκες προκειμένου να κυοφορήσουν. Στο Περιβόλι Της, το Άγιο Όρος κατάλαβα και συνειδητοποίησα τότε το λόγο που οι μοναχοί μας υπηρετούν την Πλατυτέρα ημέρα και νύχτα.
Όταν επέστρεψα στην Αθήνα εξήγησα στη γυναίκα μου με κάθε λεπτομέρεια τι είχε συμβεί. Με χαρά δέχθηκε την ευλογία της Παναγίας και φόρεσε τη Τιμία Ζώνη. Αυτό ήταν!
Σήμερα καλέ μου γέροντα πήρα να σου ανακοινώσω πως πλέον έχω όχι μία αλλά δύο χαρές. Κρατώ εδώ και λίγες ημέρες στα χέρια μου όχι ένα αλλά δύο νεογέννητα κοριτσάκια που μας χάρισε η ουράνια Μανούλα μας, η Παναγία μας!
-Είδες τι ευλογίες έρχονται από ένα απλό καφεδάκι! Ας είναι δοξασμένο το όνομα του τριαδικού και μόνο αληθινού Θεού.
Δάκρυα χαράς κυλούσαν στα μάτια μου. Έμεινα λίγο σιωπηλός. Ο ταπεινός γέροντας έκλαιγε από χαρά μαζί μου. Στη συνέχεια και αφού ρώτησε αν όλα πήγαν καλά είπε.
-Ο φίλος σου ο Αλέξανδρος ( έπασχε από καρκίνο) πως πάει;
-Αναπαύτηκε γέροντα την Κυριακή δύο ώρες μετά τη Θεία Λειτουργία. Χάρη στην απρόσμενη παρέμβαση του γιατρού, του Κωνσταντίνου από τον Άλιμο ετοιμάσθηκε καλά. Εξομολογιόταν δύο ολάκερες ημέρες στον π. Σιλουανό! Έβγαλε όλα τα αγκάθια, ακόμη και τα πιο μικρά, όπως έλεγε. Κοινώνησε, ζήτησε συγχώρεση απ’ όλους. Έφυγε χαμογελαστός, ήσυχος και γαλήνιος, να μεταβεί σ’ Αυτόν που αγαπούσε σ’όλη τη ζωή του, τον Χριστό!
- Τρεις χαρές έχεις τότε και όχι δύο! Οι δύο πρώτες αφορούν τα νήπια που σας εμπιστεύθηκε ο Θεός για να τα κάνετε καλές χριστιανές, να τις μεταδώσετε το φόβο Θεού. Η τρίτη χαρά είναι η κοίμηση του Αλέξανδρου και η εκπλήρωση του στόχου του να ζει αιωνίως με τον Χριστό.
-Το ξέρω γέροντα! Γι’ αυτό ντύθηκα στα λευκά και πήγα στην κηδεία. Γιόρταζα την επιτυχία του Αλέξανδρου, που κέρδισε επάξια το στεφάνι του καλού αθλητή και ζει τώρα στην αιωνιότητα. Προσεύχομαι να μας αξιώσει ο Χριστός και να δώσει και σ’εμάς το εισητήριο…
-Θα το πάρεις, αρκεί να μην λησμονείς να πίνεις το καθημερινό καφεδάκι (προσευχή) μαζί Του. Χριστός Ανέστη!
Αληθώς Ανέστη παπούλη, Αληθώς Ανέστη!

(του Διονύση Μακρή, από τον ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗ)

Είναι κουφός ο Θεός και δεν αφουγκράζεται τον πόνο; Ολόκληρη η Ελλάδα αγκομαχά... Κι όχι μόνο η Ελλάδα αλλά ολόκληρος ο πλανήτης!



 
...Ο Θεός ήταν, είναι και θα είναι πάντα δίπλα μας. Αφουγκράζεται και βλέπει τα πάντα και εργάζεται για τη σωτηρία μας. Δεν είναι κουφός...
 
...Την πολιτική και τους πολιτικούς τους διαμορφώνει η κοινωνία μας! Ανώμαλα πορεύεται η κοινωνία, ανώμαλοι θα είναι και οι πολιτικοί που θα θα την κυβερνούν. Αυτό συμβαίνει και σήμερα! Δεν φταίνε αυτοί. Εμείς τους επιτρέψαμε να λειτουργούν ως στυγνοί δικτάτορες.
...Εκείνος (ο Θεός) θέλει το καλύτερο για τα παιδιά του. Εμείς όμως είμαστε αυτοί που του φράζουμε το δρόμο. Τον εμποδίζουμε να μας πλησιάσει γιατί επιμένουμε να Του ζητάμε πράγματα που γνωρίζει πως δεν θα ωφελήσουν στην ψυχή μας. Του ζητάμε να διορθώσει λ. χ. τα οικονομικά μας για να επανέλθουμε στην τρυφηλή ζωή που πριν από λίγα χρόνια κάναμε όλοι μας; Έτσι δεν είναι;

Η Ευρώπη πρόδωσε τον Θεό και πρόδωσε και όλους τους άλλους λαούς

1

Σ’ όλα υπάρχει ένα τέλος, εκτός από το έλεος του Θεού. Αυτό αποδεικνύεται και από την ιστορία του λαού του Ισραήλ.



Και το βάθος της θάλασσας μπορεί να μετρήσει κανείς, τον πόνο όμως του Θεού για τους ανθρώπους είναι αδύνατο να τον μετρήσει. Ο πόνος του Θεού για τους ανθρώπους φάνηκε στον ιδρώτα που έσταζε από το μέτωπο του Χριστού, στον κήπο της Γεθσημανή. 

Ο Θεός περιμένει και περιμένει. Τι περιμένει ο Θεός;

Ο Θεός δεν περιμένει πως ένας άνθρωπος θα δείξει το σωστό δρόμο στους λαούς, ούτε περιμένει πως ένας άνθρωπος θα δώσει στους λαούς εντολές για να υπακούσουν και να σωθούν. Δεν το περιμένει ο Θεός αυτό, επειδή αυτό ήδη έγινε. Ο Μεσσίας ήρθε, έδειξε το δρόμο και έδωσε το νόμο. Άλλον Μεσσία δεν μπορούν να περιμένουν οι λαοί.

Ο Θεός δεν περιμένει ούτε δεύτερο Μεσσία, ούτε κάποιον ιδιοφυή κυβερνήτη ή στρατηγό ή σοφό άνθρωπο. Όλα αυτά έγιναν και δεν μπορούν να παίξουν κανένα σημαντικό ρόλο στην ευτυχία του ανθρώπινου γένους.

Ο Θεός στην εποχή μας περιμένει ένα λαό, όχι έναν άνθρωπο, αλλά ένα ολόκληρο λαό, ο οποίος με όλη τη καρδιά του θα παραδώσει τον εαυτό του στον Κύριο και θα ζει για Αυτόν. Δεν περιμένει ο Θεός έναν άνθρωπο ψηλό σαν την οροσειρά των Ιμαλαΐων, να οδηγήσει και να σώσει την ανθρωπότητα.

Ο Θεός περιμένει ένα λαό, ο οποίος θα σταθεί ενώπιόν του με ταπεινοφροσύνη, σαν τη μυρμηγκοφωλιά μπροστά στον άνθρωπο.

Ο Θεός περιμένει ένα λαό που θα προσφέρει στους άλλους λαούς την αγάπη του, το φως της αλήθειας και θα αποτελέσει παράδειγμα καθαρότητας.

Οι λαοί, στην εποχή μας, μιμούνται το παράδειγμα των λαών της Ευρώπης.

Η Ευρώπη πρόδωσε τον Θεό και πρόδωσε και όλους τους άλλους λαούς. Απογοητεύτηκαν όλοι οι λαοί πολύ από την Ευρώπη.

Ο λαός μας, άραγε, θα ήθελε να ανταποκριθεί στην υπομονή του Θεού; Ο Άγιος προφήτης Ησαΐας έγραψε:Είδον τον Κύριον καθήμενον επί Θρόνου υψηλού και επηρμένου, και πλήρης ο οίκος της δόξης αυτού, να του φωνάζει: Τίνα αποστείλω, και τις πορεύσεται προς τον λαόν τούτον; Και απάντησε ο Ησαΐας: Ιδού εγώ ειμί· απόστειλόν με (Ήσ. 6, 1, 8).

Στο Θεό σήμερα χρειάζεται όχι ένας άνθρωπος, αλλά ένας λαός. Ο Θεός πάλι θέτει την ίδια ερώτηση: Ποιόν να στείλω, ποιος θα πορευτεί;…

Από το βιβλίο του Αγίου Νικολάου Επισκόπου Αχρίδος «Μέσα από το παράθυρο της φυλακής, μηνύματα στο λαό», Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη». 
πηγή

ΕΛΛΗΝΟΠΟΥΛΑ: ΤΑ "ΞΕΧΑΣΜΕΝΑ" ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ. ΤΑ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΝΑ ΤΑΪΣΟΥΝ. ..


12
Να και κάποιοι που θυμήθηκαν τα ελληνόπουλα που υποφέρουν... "Η οικονομική κρίση έχει προκαλέσει πόνο και κακουχίες σε όλη τη χώρα. Σε μία κοινωνία, όμως όπου ο θεσμός της οικογένειας αποτελεί μέρος της καθημερινότητας, τα παιδιά σηκώνουν τα μεγαλύτερα βάρη αυτής της κρίσης".
Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει ο ρεπόρτερ Ιαν Μπίρελ της Daily Mail το ρεπορτάζ του για την κρίση στην Ελλάδα, επικεντρώνοντας στις οικογένειες που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα παιδιά τους σε ιδρύματα και ορφανοτροφεία, γιατί αδυνατούν να τα μεγαλώσουν.
Πρόκειται για τα «ξεχασμένα θύματα της κρίσης της ευρωζώνης», όπως τα αποκαλεί ο δημοσιογράφος, ο οποίος επισκέφτηκε το Ζάννειο Ιδρυμα Παιδικής Προστασίας και Αγωγής στην Εκάλη και συνομίλησε με γονείς, αλλά και παιδιά που βιώνουν στο πετσί τους τις συνέπειες της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.
Τα 80 από τα 100 παιδιά που φιλοξενούνται σε ένα ίδρυμα, βρίσκονται εκεί επειδή οι γονείς τους δεν μπορούσαν να τους παρέχουν ούτε τα βασικά, λέει το ρεπορτάζ. Το 10% των παιδιών στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπα με την πείνα, ενώ υπάρχουν συχνές αναφορές εκπαιδευτικών για υποσιτισμένα παιδιά ή μαθητές που ψάχνουν στα σκουπίδια για φαγητό.
Στο Ζάννειο Ιδρυμα Παιδικής Προστασίας και Αγωγής, ο 9χρονος Νίκος Ελεφθεριάδης μου προσέφερε ένα κομμάτι κέικ, γράφει ο Ιαν. Όταν τον ρώτησα πώς είναι, μου απάντησε με ένα ειρωνικό και ντροπαλό χαμόγελο: Είμαι τόσο σκληρός, όσο ένα ξύλο.
Οι γονείς του, η Όλγα και ο Αλέξανδρος έφτασαν στο Ίδρυμα προκειμένου να πάρουν τα τρία μεγαλύτερα παιδιά τους σπίτι, για το Σαββατοκύριακο. Και οι δύο έχασαν τη δουλειά τους πριν από δύο χρόνια, και έκτοτε είναι άνεργοι, αναφέρει το ρεπορτάζ. Με πέντε παιδιά, η Όλγα και ο Αλέξανδρος προσπαθούν να επιβιώσουν παίρνοντας 400 ευρώ το μήνα ως επίδομα και δουλεύοντας σε περιστασιακές δουλειές, με μαύρα χρήματα. Με αυτά τα χρήματα προσπαθούν να ζήσουν και τα δύο μικρότερα παιδιά τους.
Και αυτό δεν είναι το μόνο παράδειγμα στην Ελλάδα της κρίσης, αναφέρει ο δημοσιογράφος. Σχεδόν το ένα τρίτο των ενηλίκων είναι άνεργοι, όπως επίσης τα δύο τρίτα των νέων, κάτω των 25 ετών, επισημαίνεται στο ρεπορτάζ. Και όσοι δουλεύουν ακόμα, ωστόσο, παλεύουν να επιβιώσουν. Οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα μειώθηκαν κατά 30% μέσα σε τέσσερα χρόνια και νέοι φόροι επιβάλλονται στην Ελλάδα, προκειμένου να παραμείνει στο ευρώ.
Το ρεπορτάζ της Daily Mail επικαλείται επίσης στοιχεία από το «Χαμόγελο του Παιδιού», το οποίο βοήθησε 10.927 παιδιά μόνο τον τελευταίο χρόνο, παρέχοντάς τους τρόφιμα, ρούχα, παπούτσια, σχολικά βιβλία, αλλά και ψυχολογική βοήθεια.
«Είναι τέτοια η κλίμακα της κρίσης που η οικονομική συστολή της Ελλάδας είναι ήδη διπλάσια βαθιά από της Βρετανίας κατά τη Μεγάλη Υφεση της δεκαετίας του '30», σχολιάζει ο Μπίρελ.

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΗ ΣΙΝΑΙΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΓΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.







Θα ήθελα να σας παρακαλέσω να προσευχηθείτε
 αυτήν την εβδομάδα στον Κύριο και την αγία Αικατερίνη 
και να ευχηθήται για την χώρα  της ΑΙΓΥΠΤΟΥ 
και την ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ .
 Διότι η εβδομάδα αυτή κατά τα λεγόμενα την ερχόμενη
 Παρασκευή θα γίνει μεγάλη αιματοχυσία . 
Θα κλείσει και το καναλι του Σουέζ. 
Και θα γίνει μεγάλη αναστάτωση. 
Να προστατέψει ο Θεός το άγιο προσκύνημα 
του θεοβαδίστου όρους ΣΙΝΑ. 
Να μην γινουν ληστρικές επιθέσεις στο μοναστήρι
 και στα προσκυνήματα στο ΚΑΙΡΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ.

"Τη μυστική εν φόβω τραπέζη προσεγγίσαντες πάντες". Θεολογικό σχόλιο στη Μεγάλη Πέμπτη

  Του ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου - Καθηγητού «Τη Αγία και Μεγάλη Πέμπτη οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι θείοι Πατέρες, αλληλοδιαδόχως εκ τε τ...