Αγιοι Δυο Ασκητες

Aνιπτόσαρκοι και χαμαιεύναι δύω, Ψυχάς πλύναντες, ύψος ώκησαν πόλου.

Βιογραφία Οι Άγιοι Δύο Ασκητές απεβίωσαν ειρηνικά στην έρημο.

Όσιος Αθανάσιος ο θαυματουργός ο Πεντασχινίτης Κύπρου

Άγιος της Εκκλησίας της Κύπρου από το Πεντάστιχο, που έκανε πολλά θαύματα. Δεν έχουμε άλλες λεπτομέρειες για τον βίο του.

Συναξαριστής 20 Ιουνίου

Ὁ Ἅγιος Μεθόδιος ὁ Ἱερομάρτυρας ἐπίσκοπος Πατάρων

 

Ὁ Ἅγιος Μεθόδιος ἔζησε κατὰ τὸν 6ο αἰῶνα μετὰ Χριστόν. Ἡ σπάνια ἀρετή του καὶ ἡ μεγάλη μόρφωση ποὺ τὸν διέκρινε τὸν ἀνέβασαν στὸν ἐπισκοπικὸ θρόνο τῶν Πατάρων. Σὰν ἐπίσκοπος, ἐπεδίωκε νὰ ἐπιτελεῖ τέλεια τὰ καθήκοντά του. Ὁ φωτιστικὸς λόγος του, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ ἅγιο παράδειγμά του, ἔτρεφε τὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ποιμνίου του.

Ἦταν ἀκοίμητος φρουρὸς τοῦ ὀρθοδόξου δόγματος καὶ ἀποφασισμένος σὲ ὅλη του τὴν ζωὴ «φυλάσσειν τὰ δόγματα τὰ κεκριμένα ὑπὸ τῶν ἀποστόλων». Νὰ φυλάττει, δηλαδή, τὶς ἀποφάσεις, ποὺ εἶχαν ὁριστικὰ κριθεῖ σὰν μόνες ὀρθὲς ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους.

Γι᾿ αὐτὸ καὶ πέτυχε μετὰ ἀπὸ συστηματικὸ ἀγῶνα νὰ περιορίσει σημαντικὰ στὴν ἐπαρχία του τοὺς ὀπαδοὺς τῶν λανθασμένων δοξασιῶν τοῦ Ὠριγένη. Ὅμως, αὐτοὶ οἱ λίγοι ποὺ ἔμειναν, γιὰ νὰ ἐκδικηθοῦν, κατάφεραν νὰ βάλουν δικό τους ὑπηρέτη κοντὰ στὸ Μεθόδιο. Καὶ κάποια μέρα ποὺ ὁ ἐπίσκοπος ἀῤῥώστησε, τὸν σκότωσε μὲ μαχαῖρι. Ἀλλὰ ἐνῷ τὸν μαχαίρωνε, ὁ Μεθόδιος ἄκουσε τὸ δολοφόνο νὰ λέει: «ἔτσι σκοτώνουν οἱ Ὠριγενιστές». Τότε μειδίασε ἐλαφρὰ καὶ ἔγειρε τὸ κεφάλι του εὐχαριστημένος, παραδίδοντας τὸ πνεῦμα του στὸν Κύριο.
Ἦταν ἡ χαρά, διότι ἔπεφτε θῦμα τοῦ καθήκοντός του νὰ διαφυλάττει τὰ ὀρθὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ Σ. Εὐστρατιάδης ὅμως, στὸ Ἁγιολόγιό του, ἔχει ἄλλη γνώμη περὶ τῶν βιογραφικῶν στοιχείων τοῦ Ἁγίου αὐτοῦ καὶ τὴν παραθέτουμε ὡς ἔχει:

«Ἤκμασε περὶ τὰ τέλη τοῦ γ´ καὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ δ´ αἰώνος· κατὰ τὸν Ἱερώνυμον (De Νirill. 83) καὶ τὸν ἱστορικὸν Σωκράτην (Ἐκκλ. Ἱστ. 6,13) ἦν οὐχὶ Πατάρων ἐπίσκοπος, ἀλλὰ Ὀλύμπου τοῦ ἐν Λυκίᾳ καὶ εἴτα ἐπίσκοπος Τύρου (τῆς Φοινίκης), κατ᾿ ἄλλην δὲ γνώμην, ἐπίσκοπος Φιλίππων τῆς Μακεδονίας.

Ἡ τοιαύτη πλάνη, τοῦ νὰ λέγεται Πατάρων ἐπίσκοπος, προῆλθεν ἐκ τοῦ ὅτι ὁ περὶ ἀναστάσεως διάλογος αὐτοῦ ἐκτυλίσσεται εἰς τὰ Πάταρα.

Ὁ Μεθόδιος ἦν διαπρεπὴς ἀρχιερεὺς καὶ πλατωνικὸς φιλόσοφος, ἀντίπαλος σφοδρὸς τῶν Ὠριγενιστῶν καὶ ποιητὴς δόκιμος, ὡς φαίνεται ἐκ τοῦ περισωθέντος ἔργου αὐτοῦ «Συμπόσιον τῶν δέκα παρθένων ἢ περὶ ἁγνείας».

Κατὰ τὸν ἐπὶ Διοκλητιανοῦ διωγμὸν ὑπέστη τὸν μαρτυρικὸν θάνατον ἐν Χαλκίδι (τῆς Συρίας).

Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Ὡς στύλος ἀκλόνητος, τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, καὶ λύχνος ἀείφωτος τῆς οἰκουμένης σοφέ, ἐδείχθης Μεθόδιε· ἔλαμψας ἐν τῷ κόσμῳ, διὰ τοῦ μαρτυρίου, ἔλυσας τῶν εἰδώλων, τὴν σκοτόμαιναν μάκαρ, διὸ ἐν παρρησίᾳ Χριστῷ, πρέσβευε σωθῆναι ἡμᾶς.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον Ἦχος γ’. θείας πίστεως.
Θείαν μέθοδον τῆς εὐσεβείας ἐθησαύρησας τῇ Ἐκκλησίᾳ ὡς ἱεράρχης καὶ μάρτυς, Μεθόδιε• σὺ γὰρ σοφίας τὸν πλοῦτον δρεψάμενος, ἀθλητικῶς τὸ σὸν τάλαντον ηὔξησας. Πάτερ ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρίσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Κάθισμα Ἦχος δ'. Ὁ ὑψωθεὶς.
Θυσιαστήριον τερπνὸν τὴν καρδίαν, ἀποτελέσας ἐν αὐτῷ ἀναιμάκτους, Ἱερουργὲ προσήγαγες θυσίας Θεῷ, ἀθλήσας δὲ στερρότατα, καὶ τυθεὶς προσηνέχθης, θυσία ὦ Μεθόδιε, δι' ἡμᾶς τῷ τυθέντι, ὃν ἐκτενῶς ἱκέτευε ἀεί, πάντας σωθῆναι, τοὺς πόθῳ ὑμνοῦντάς σε.

Μεγαλυνάριον 
Χαίροις τῶν Ὁσίων ἡ καλλονή, καὶ αἱρετιζόντων, ὁ θειότατος ἐλεγκτής, τῶν Ἀρχιερέων, τὸ καύχημα τὸ μέγα, καὶ κλέος τῶν Μαρτύρων, Πάτερ Μεθόδιε.


------------------------------------------------------------------------------
 

Ἡ κατάθεσις λειψάνων καὶ περιβολαίων τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Λουκᾶ, Ἀνδρέου καὶ Θωμᾶ, τοῦ προφήτου Ἐλισσαίου καὶ τοῦ μάρτυρος Λαζάρου, ἅτινα κατετέθησαν ἐν τῷ Ναῷ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων τῶν μεγάλων

------------------------------------------------------------------------------
 

Οἱ Ἅγιοι Δύο ἀσκητές

Ἀπεβίωσαν εἰρηνικὰ στὴν ἔρημο.


------------------------------------------------------------------------------
 

Ὁ Ὅσιος Κάλλιστος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

 

Ἦταν λόγιος ἱερομόναχος Ἁγιορείτης, ποὺ ἀσκήτευε στὴ Μονὴ Ἰβήρων, καὶ τὸν ὁποῖο ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης ὁ Κατακουζηνὸς ἀνύψωσε στὸν οἰκουμενικὸ θρόνο τὸ 1350, διάδοχο τοῦ Ἰσιδώρου. Μετὰ τέσσερα χρόνια πατριαρχίας, ἀναγκάσθηκε νὰ παραιτηθεῖ καὶ ἀποσύρθηκε στὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Μάμαντα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὴν Τένεδο.

Ἀλλὰ τὸν κάλεσαν γιὰ δεύτερη φορὰ στὸν οἰκουμενικὸ θρόνο (1355-1363) μετὰ τὴν πτώση τοῦ Πατριάρχη Φιλοθέου. Ὅταν ὅμως ἦταν ἀπεσταλμένος στὴν ἡγεμονίδα τῆς Σερβίας Ἐλισάβετ καὶ πῆγε στὶς Φέῤῥες τῆς Θεσσαλίας, ἀῤῥώστησε βαρειὰ καὶ πέθανε ἐκεῖ τὸ 1363.


------------------------------------------------------------------------------
 

Ὁ Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας

 

Γεννήθηκε στὴ Θεσσαλονίκη τὸ 1322 καὶ θεῖος του ἦταν ὁ Νεῖλος Καβάσιλας, ποὺ ὑπῆρξε Ἀρχιεπίσκοπος Θεσ/νίκης. Τὸ πατρικὸ ἐπώνυμο τοῦ Νικολάου ἦταν Χαμαετός, κράτησε ὅμως τὸ μητρικὸ ἐπώνυμο Καβάσιλας προφανῶς λόγω τῆς ἰσχυρῆς παρουσίας τοῦ θείου του.

Σπούδασε στὴ Θεσ/νίκη καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη ῥητορική, Θεολογία καὶ φυσικὲς ἐπιστῆμες. Διετέλεσε σύμβουλος τοῦ Κατακουζινοῦ καὶ στὰ τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς του, πρέπει νὰ ὑπῆρξε μοναχὸς καὶ ἔμενε στὸ μοναστήρι τῶν Μαγγάνων.

Ὁ Ἅγιος ἦταν ὀπαδὸς τοῦ ἀνατολικοῦ μυστικισμοῦ καὶ ἡσυχαστικοῦ πνεύματος, ὅπως τὸ διαμόρφωσε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Ὑπῆρξε πληθωρικὸς συγγραφέας θεολογικῶν, λειτουργικῶν καὶ ἑρμηνευτικῶν ἔργων, καθὼς ἐπίσης, πανηγυρικῶν λόγων, ἐπιστολῶν, ἐπιγραμμάτων καὶ κειμένων πολιτικοῦ καὶ κοινωνικοῦ περιεχομένου.

Πέθανε λίγο μετὰ τὸ 1391 καὶ ἁγιοποιήθηκε στὶς 19 Ἰουλίου 1983.

Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς θεῖος διδάσκαλος, καὶ ὑποφήτης σοφός, δογμάτων τῆς πίστεως, καὶ ἀρετῶν ἱερῶν, Νικόλαε Ὅσιε, ἔλαμψας ἐν τῷ κόσμῳ, διὰ βίου καὶ λόγου. Ὅθεν Θεσσαλονίκη, τῇ σῇ δόξῃ καυχάται, καὶ πόθῳ ἑορτάζει, τὴν πάνσεπτον μνήμην σου.

Κοντάκιον Ἦχος β´. Τοῖς τῶν αἱμάτων σου.
Λόγῳ ἐνθέῳ ἀνύων τὸν βίον σου, περιφανὴς ἐν σοφίᾳ καὶ χάριτι, καὶ ἐν λόγου δυνάμει γενόμενος, τῆς εὐσεβείας διδάσκαλος πέφηνας· διὸ σὲ ὑμνοῦμεν Νικόλαε.

Ὁ Οἶκος Ἀπὸ νεότητος σοφέ, ἀνατεθεὶς Κυρίῳ, τῶν ἐνταλμάτων τοῦ Θεοῦ, ἐν διανοίᾳ καθαρᾷ, ἐβάδισας τὰς τρίβους· καὶ τῆς σοφίας καταλαβὼν τὸ ἄκρον, πολὺς ἐν φρονήσει, καὶ μέγας ἐν γνώσει παντοδαπεῖ ἀνεδείχθης ἐν τῷ κόσμῳ· τῆς γὰρ σαρκὸς νεκρώσας τὸ φρόνημα, τῆς ζωηφόρου ἐνεργείας τοῦ Παρακλήτου τὰς διαδόσεις εἰσεδέξω, καὶ τῆς εὐσεβείας μυσταγωγεὶς τὴν λαμπρότητα, καὶ ἐναρέτου ζωῆς τὴν ἀκρίβειαν, καὶ τῶν θείων δογμάτων τὸ ἀπαραχάρακτον κῦρος, ὡς ἀληθείας ὑποφήτης θεόσοφος, καὶ τοῦ Χριστοῦ θεράπων γνήσιος· διὸ σὲ ὑμνοῦμεν Νικόλαε.

Κάθισμα
Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε.
Τοῦ κόσμου ὑπέρτερος, καίτοι ἐν κοσμῶ τελῶν, ἐδείχθης Νικόλαε, δι᾿ ἐγκρατείας πολλῆς, καὶ γνώμης στεῤῥότητι· ὅθεν σε μετὰ τέλος, ἡ οὐράνιος δόξα, δέδεκται θεοφόρε, ὡς θεράποντα θεῖον καὶ νῦν σὺν τοῖς Ἀγγέλοις, ὑπὲρ ἡμῶν ἱκέτευε.

Μεγαλυνάριον 
Λόγῳ καὶ σοφία πνευματικῇ, λαμπρῶς διαπρεπῶν, ὡς τῷ βίῳ διαπρεπής, διδάσκαλος θεῖος, τῆς Ἐκκλησίας ὤφθης, Νικόλαε παμμάκαρ, Ἀγγέλων σύσκηνε.


------------------------------------------------------------------------------
 

Σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Ὀδηγήτριας

Ἡ εἰκόνα της βρίσκεται στὴ Μονὴ Ξενοφῶντος τοῦ Ἁγίου Ὄρους.


------------------------------------------------------------------------------
 

Ὁ Ὅσιος Ἀθανάσιος ὁ θαυματουργός, ὁ Πεντασχινίτης, Κύπριος

Βλέπε σχετικῶς Α.Χ.Ε.Χ.

 

Ἡ πίστη ποὺ σώζει Ἅγιος Ἰγνάτιος Brianchaninov

Εἶναι λυπηρό. Ὁμως σήμερα ὑπάρχουν χριστιανοί, πού ἁπλά δέν γνωρίζουν τί σημαίνει νά πιστεύεις στό Χριστό, ἀλλά καί ἔχουν μία ἐντελῶς συγκεχυμένη ἀντίληψη γιά τήν πίστη στόν Ἕνα καί μοναδικό Σωτήρα καί Θεό, τόν Χριστό.

Λένε:

-Γιατί ἐσεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι ἐπιμένετε ὅτι ἔχετε τήν ἀποκλειστικότητα τῆς ἀληθείας;

- Γιατί τάχα, μόνο οἱ Ὀρθόδοξοι θά σωθοῦν;

- Ἀνάμεσά μας ὑπάρχουν τόσοι καλοί ἄνθρωποι! Καί Μωαμεθανοί, καί Βουδδιστές, καί χριστιανοί ἄλλων ὁμολογιῶν, ἀκόμη καί ἄθεοι.

- Στέκει νά θέλεις νά τούς στείλεις ὅλους αὐτούς στήν κόλαση;
 

* * *
 

Μία τέτοια σκέψη, φαίνεται να εἶναι καί σωστή· καί τετραγωνικά λογική. Εἶναι ὅμως;

Ἄς τό ἐξηγήσωμε μέ λόγια ἁπλᾶ. Γιατί, ἐπάνω σέ ἕνα τέτοιο σοβαρό θέμα δέν πρέπει νά ἔχωμε συγκεχυμένες ἰδέες. Λοιπόν. Σημασία δέν ἔχει, τί λέει ὁ καθένας, ἀλλά τί λέει ὁ Χριστός καί ἡ Ἐκκλησία .

Χριστιανοί! Προσέξτε! Κάνετε ὡραῖες σκέψεις καί συλλογισμούς! Ἀλλά χωρίς νά ξέρετε, τί εἶναι ἡ σωτηρία· γιατί εἶναι ἀπαραίτητη ἡ σωτηρία· καί γιατί ἡ μόνη ὁδός πρός τόν Θεό καί τήν σωτηρία εἶναι ὁ Χριστός· μόνο ὁ Χριστός!

Σωτηρία εἶναι ἡ ἕνωση τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό· ἡ ἀποκατάσταση ἐπικοινωνίας μαζί Του. Ἡ σωτηρία εἶναι κάτι πού μάς ἐνδιαφέρει ὅλους. Ὅλους τούς λαούς· ὅλους τούς ἀνθρώπους· ἐνάρετους καί ἁμαρτωλούς! Ὁ Πατριάρχης Ἰακώβ μιλώντας γιά τόν ἑαυτό του, λέγει: «θά κατεβῶ στό παιδί μου στόν Ἅδη». Το λέγει γιατί τότε, πρίν ἔλθει ὁ Χριστός, ὅλοι, ἁμαρτωλοί καί δίκαιοι, μετά τό ἐπίγειο ταξίδι τους, κατέληγαν στόν Ἅδη. Τόσο λίγη ἀξία εἶχαν τότε τά «καλά» τους ἔργα! Μόνα τους χωρίς τήν χάρη πού παίρνουμε, ἀπό τό βάπτισμα καί ἀπό τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ.

Γι᾿ αὐτό, ὅταν κάποτε οἱ Ἰουδαῖοι ρώτησαν τόν Χριστό: «τί πρέπει νά κάνουμε, γιά νά ἐκτελοῦμε τά ἔργα τοῦ Θεοῦ»; Καί ὁ Χριστός τούς ἀπάντησε: «Το μεγαλύτερο ἔργο τοῦ Θεοῦ εἶναι νά πιστεύετε σέ Ἐκεῖνον, πού ὁ Θεός Πατέρας μᾶς ἔστειλε»(Ἰω. 6,28-29). Δηλαδή:

Ἡ μόνη ἐγγύηση, ἡ μοναδική ὁδός γιά τήν σωτηρία εἶναι ἡ σωστή πίστη σέ Ἐκεῖνον, πού ὁ Θεός ἔστειλε στόν κόσμο δηλαδή, τόν Υἱόν - τόν Χριστό.

Δέν ἀρκεῖ λοιπόν, νά εἴμαστε «καλοί» ἄνθρωποι. Καί ἄν ἄνθρωποι μεγάλοι καί φωτισμένοι, κατέβαιναν τότε στόν Ἅδη, πῶς εἶναι δυνατό ἐσύ, νά θέλεις νά σωθῆς χωρίς πίστη καί ἐπικοινωνία μέ τόν Χριστό; Και πώς τολμᾶς καί ψάχνεις νά βρεῖς, ἄν καί οἱ μουσουλμάνοι θά σωθοῦν; Ἐπειδή ἁπλά σοῦ φαίνονται «καλοί»; Χωρίς ποτέ, νά ἔχουν πιστεύσει στόν Ἕνα καί Μοναδικό Σωτήρα καί Λυτρωτή;

 

* * *
 

Ἄς κάμουμε, λοιπόν, φροντίδα μας νά ἀγαπήσουμε τόν Χριστό. Γιατί σωτηρία χωρίς Αὐτόν, μόνο χάρη σέ μερικές «καλές» πράξεις, Δεν γίνεται.

(Ἐπιστολή 238)

Μετ: Ἀρχιμ.Α.Μ

Η ασκητική ζωή και ο μαρτυρικός θάνατος του ιερομονάχου Ανδρέα ἀπὸ τὰ Κόμανα τῆς Γεωργίας, φύλακος τοῦ τάφου τοῦ ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

19ΙΟΥΝ

 

 

 

 

Τὸν Αὔγουστο τοῦ 1992 ξέσπασε ἕνας σφοδρὸς ἐμφύλιος πόλεμος στὴ βορειοδυτικὴ περιοχὴ τῆς Γεωργίας, στὴν Ἀμπκχαζία (Abkhazia). Οἱ μουσουλμᾶνοι αὐτονομιστὲς τῆς Ἀμπκχαζίας παίρνοντας συμμάχους ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Τουρκία, τὴν κεντρικὴ Ἀσία, τὴν Συρία, τὴν Ἰορδανία, τὴ Ρωσία καὶ τὴν Οὐκρανία, σκότωσαν 20.000 ἀνθρώπους καὶ ἔδιωξαν 250.000 ἀπὸ τὴν πατρίδα τους πεζούς. Ἡ κάποτε γνωστὴ γιὰ τὶς φυσικὲς ὀμορφιές της στὶς ἀκτὲς τῆς Μαύρης Θάλασσας Ἀμπκχαζία, ἔγινε τόπος ἐθνικῆς καθάρσεως. Οἱ περισσότεροι ἐκδιωχθέντες ἦταν Γεωργιανοὶ ―οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσαν τὸ 44% τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιοχῆς― ὅπως ἐπίσης Ἀρμένιοι, Ἐσθονοὶ καὶ Ἑβραῖοι.

Μὲ τὴν κατάρρευσι τῆς σοβιετικῆς κυβερνήσεως στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ ᾽90, στὴν περιοχὴ αὐτὴ ―ποὺ εἶχε ἤδη ἐμποτισθῆ ἀπὸ τὶς ἐθνικὲς διακρίσεις καὶ τὴν προπαγάνδα τῶν σοβιετικῶν ἀρχῶν― δὲν ὑπῆρχε πλέον καμμία ἀπολυταρχικὴ ἀρχή. Ἔτσι ἡ περιοχὴ ἔγινε θῦμα ἐθνικῶν ἐχθροπραξιῶν, ποὺ ὡδήγησαν σὲ ἐμφύλιο πόλεμο καὶ ἄφησαν τὴν Ἀμπκχαζία θρυμματισμένη.

Ἀπὸ ἕνα τόσο πυκνὸ σκοτάδι ὅμως ἔλαμψε μιὰ ἀκτῖνα φωτὸς ἀποκαλύπτοντας τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπὸ τὸν ἀνθρώπινο πόνο. Ὁ π. Ἀνδρέας μὲ τὴν ἀσκητικὴ ζωή του ―ποὺ ἦταν σύμφωνη μὲ τὴ ζωὴ τῶν πατέρων τῆς ἐρήμου τῆς πρώτης Ἐκκλησίας― ἔθεσε τὰ θεμέλια γιὰ τὴ μαρτυρική του θυσία προβάλλοντας τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ. Στὰ ἑπόμενα ἄρθρα παρουσιάζουμε τόσο τοὺς ἀσκητικοὺς ἀγῶνες τοῦ π. Ἀνδρέα ὅσο καὶ τὸ μαρτύριό του. Εἴθε ἡ ζωή του νὰ μᾶς ἐμπνέῃ νὰ σηκώνουμε ἀγόγγυστα τὸ σταυρό μας καὶ νὰ ἀκολουθοῦμε τὸ παράδειγμα τοῦ Χριστοῦ.

 

1. Νεανικὰ χρόνια καὶ μεταστροφὴ στὸν Χριστιανισμὸ

Στὶς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1966 ἡ οἰκογένεια τοῦ Elgudja Kurashuili ἀπέκτησε ἕνα ἀγόρι στὸ ὁποῖο ἔδωσαν τὸ ὄνομα Πάατα (Paata). Ὠνομάστηκε ἔτσι, ἐπειδὴ ἕνας πρόγονος τῆς οἰκογένειας ποὺ ἔφερε τὸ ὄνομα αὐτὸ θυσίασε τὴ ζωή του σ᾿ ἕναν πόλεμο ἐναντίον τῶν εἰδωλολατρῶν.

Ἂν καὶ ὁ πατέρας τοῦ Πάατα εἶχε γαλουχηθῆ μέσα στὴν κομμουνιστικὴ ἰδεολογία, μεγάλωσε τὰ παιδιά του μὲ τὰ ἰδανικὰ τῆς εἰλικρινείας καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας. Τὸν καιρὸ ποὺ ὑπῆρχε ὁ κομμουνισμὸς στὴ Γεωργία ὁ Elgudja κατάφερε νὰ διασώσῃ ὅλες τὶς εἰκόνες ἀπὸ τὴν ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ καὶ ἄλλες μὲν νὰ τὶς δώσῃ στὸν πατριάρχη Ἐφραὶμ τὸν Β΄ καὶ τὶς ὑπόλοιπες νὰ τὶς φυλάξῃ στὸ τοπικὸ Ἐθνολογικὸ Μουσεῖο τὸ ὁποῖο εἶχε ἱδρύσει ὁ ἴδιος.

Ἡ μητέρα τοῦ Πάατα, ἡ Lamara, δούλευε στὸ σπίτι ἀνατρέφοντας τὰ ὀκτὼ παιδιά της, ἀπὸ τὰ ὁποῖα τὰ τέσσερα ὑπηρέτησαν τὴν Ἐκκλησία· δυὸ ἀγόρια της ἔγιναν ἱερεῖς καὶ δύο ἀπὸ τὶς κόρες μοναχές. Τὸ παράδειγμα τῆς εὐγενείας τῆς μητέρας ἀλλὰ καὶ ἡ ἀγάπη της τὰ βοήθησε νὰ πλησιάσουν τὸ Θεό.

Ὁ Πάατα ἦταν ἕνα εὐγενικὸ ἀγόρι πού, ἂν καὶ κάποιες φορὲς ἦταν ὑπερήφανο καὶ θυμῶδες, ἦταν πάντοτε δίκαιο. Μετὰ τὴν ὀγδόη τάξι συνέχισε τὴν ἐκπαίδευσί του σὲ τεχνικὸ σχολεῖο καὶ παράλληλα δούλευε σ᾿ ἕνα ἐργοστάσιο ποὺ κατασκεύαζαν σύρματα. Τὰ περισσότερα χρήματα ποὺ κέρδιζε ἀπὸ τὴ δουλειὰ του πήγαιναν στὴν οἰκογένειά του.

Ὁ Πάατα ἦταν προικισμένος μὲ φοβερὴ σωματικὴ δύναμι. Στὰ γυμνασιακά του χρόνια ἦταν πρωταθλητὴς τῆς ἑλληνορρωμαϊκῆς πάλης καὶ τοῦ καράτε. Ἡ μελέτη δὲν τοῦ ἄρεσε πολύ, ἀλλὰ ἀγαποῦσε τὴ λογοτεχνία.

 

Μὲ τὸ πέρας τῶν σπουδῶν του στὸ τεχνικὸ σχολεῖο γύρισε στὸ χωριό του τὸ Bagrat, στὴν Ἰμερετία, καὶ ἄρχισε νὰ ζῇ μιὰ συνηθισμένη ζωὴ ἔχοντας πολλοὺς φίλους καὶ διασκεδάζοντας συχνὰ μαζί τους. Πολὺ γρήγορα ὅμως συνειδητοποίησε ὅτι τέτοια ζωὴ δὲν τὸν ἱκανοποιοῦσε, καὶ ἔτσι ἄρχισε νὰ ψάχνῃ τὸ θησαυρὸ τῆς πνευματικῆς ζωῆς ποὺ δὲν εἶχε γνωρίσει ποτέ.

Στὰ 18 του χρόνια ὑπηρέτησε στὸ σοβιετικὸ στρατὸ καὶ στάλθηκε στὴν Οὑγγαρία. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς θητείας του ἔστελνε καὶ λάμβανε πολλὰ γράμματα ἀπὸ τὴν οἰκογένειά του. Ἰδιαίτερα ὅμως χαιρόταν ὅταν λάμβανε ἀπὸ τὴ μητέρα του ἐπιστολὲς οἱ ὁποῖες ἦταν γεμᾶτες ἐνδιαφέρον καὶ μητρικὴ ἀγάπη. Ὅταν ἀπολύθηκε ὁ Πάατα, ἐξέφρασε ὅλη τὴν ἐσωτερική του δυσαρέσκεια γιὰ τὸ στράτευμα μὲ τὸ νὰ μαζέψῃ ὅλα ὅσα εἶχε στὸ στρατὸ καὶ νὰ τὰ πετάξῃ στὸ ποτάμι, πνίγοντας μ᾽ αὐτὸ τὸν τρόπο ὅλες τὶς ἀναμνήσεις τῆς στρατιωτικῆς του θητείας στὰ νερά του.

Ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἡ ἀνεξαρτησία τῆς Γεωργίας ἄνοιξε σὲ πολλοὺς τὸ δρόμο γιὰ τὴ γνωριμία τους μὲ τὴν Ἐκκλησία. Στὸ χωριὸ Bagdati ὑπῆρχε μιὰ Χριστιανικὴ βιβλιοθήκη, ποὺ εἶχε ὑπεύθυνο τὸν Ἠλία Karkadze, ὁ ὁποῖος ἔγινε ὁ νονὸς τοῦ Πάατα καὶ τώρα εἶνε ἱερέας. Ὁ π. Ἠλίας θυμᾶται ὅτι μία μέρα συνάντησε τὸν Πάατα καί, μετὰ ἀπὸ μία σύντομη συνομιλία, ὁ Πάατα τοῦ ζήτησε βιβλία, ἐπειδὴ εἶχε ἀρχίσει νὰ δείχνῃ ἐνδιαφέρον γιὰ τὴ Χριστιανικὴ πίστι. Ἀφοῦ διάλεξε ἀρκετὰ βιβλία, πῆγε σπίτι του καὶ ἀπὸ κείνη τὴ στιγμὴ ἄρχισε νὰ ἀλλάζῃ τρόπο ζωῆς. Διάβαζε γιὰ πάρα πολλὲς ὧρες καὶ δὲν ἔβγαινε καθόλου ἔξω. Τὸ ἐνδιαφέρον του γιὰ τὴν πίστι μεγάλωνε καὶ ἡ γνῶσι του βάθαινε. Τὰ θεόπνευστα κείμενα τὸν ἄγγιξαν κατάβαθα, ὥστε μία φορά, τόσο ἀπορροφήθηκε ἀπὸ τὸ θεῖο λόγο, ποὺ δὲν βγῆκε ἀπὸ τὸ σπίτι γιὰ μία ἑβδομάδα. Ἀπὸ ἐκείνη τὴν περίοδο ὁ Πάατα ἄρχισε νὰ ζῇ ἀσκητικὰ καὶ μὲ πολὺ ζῆλο, ἀποδοκιμάζοντας τὶς ἐφήμερες ἀπολαύσεις. Ἔτσι προσέφερε ὅλη του τὴ νεότητα στὸ Χριστό.

 

Τὸ 1991 ὁ Πάατα ἀνακάλυψε ὅτι ὁ «ἱερέας» ποὺ τὸν εἶχε βαπτίσει δὲν ἦταν χειροτονημένος, ἔτσι ζήτησε ἀπὸ τὸν φίλο του Ἠλία νὰ γίνῃ ὁ ἀνάδοχός του. Τὴν ἴδια χρονιὰ ὁ Πάατα πήγαινε γιὰ προσκύνημα κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς στὴν Adjata καὶ συγκεκριμένα στὸ μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα. Μετὰ τὴν πρώτη του ἐπίσκεψι στὸ μοναστήρι, ξαναγυρνᾷ γιὰ δεύτερη φορά, ἀλλὰ αὐτὴ τὴ φορὰ δὲν θὰ ξαναφύγῃ, θὰ καθήσῃ ἐκεῖ.

Ἐπισκεπτόμενος κάποτε τὴν οἰκογένειά του ἀποσύρθηκε σὲ μιὰ σπηλιὰ τοῦ χωριοῦ καὶ παρέμεινε ἐκεῖ μέσα δύο ἑβδομάδες ἐν προσευχῇ.

Ἀνήμερα τῶν γενεθλίων του, στὶς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1992, ἐκάρη μοναχὸς παίρνοντας τὸ ὄνομα τοῦ ἀποστόλου Ἀνδρέα, ὁ ὁποῖος κάποτε εἶχε κηρύξει στὴν Adjara. Τὸν Αὔγουστο τῆς ἴδιας χρονιᾶς χειροτονεῖται ἱερεὺς καὶ ὡς ἱερομόναχος ἀναλαμβάνῃ τὴν ἡγουμενία τοῦ μοναστηριοῦ.

Ὁ π. Ἀνδρέας εἶχε τὸ δικό του κῆπο. Τὸν καλλιεργοῦσε μόνος του καὶ ἡ σοδειὰ ἦταν ἀρκετὴ γιὰ τὶς ἀνάγκες τοῦ μοναστηριοῦ. Ἔψηνε ψωμὶ καὶ ἔφτειαχνε ὡραῖα πρόσφορα. Διάβαζε καθημερινὰ ὅλο τὸ Ψαλτήρι καὶ ἔκανε 200 μετάνοιες. Στὴ συνέχεια διάβαζε τοὺς Χαιρετισμοὺς τῆς Παναγίας καὶ τοῦ ἁγίου Ἀνδρέα τοῦ Πρωτοκλήτου.

Γιὰ πέντε μῆνες εἶχε ἀποκλειστῆ στὸ μοναστήρι ἐξ αἰτίας τοῦ χιονιοῦ. Ὅλο ἐκεῖνο τὸ διάστημα ὁ π. Ἀνδρέας προσευχόταν ἔντονα καὶ ἔλεγε χαρακτηριστικά· «Ἂν ξέραμε τί εἶνε ἡ ἀπομόνωσι αὐτή, θὰ ἀφήναμε τὰ πάντα καὶ θ᾿ ἀκολουθούσαμε αὐτὴ τὴν ὁδό».
Ἡ ἄσκησι τοῦ πατρὸς Ἀνδρέα ἦταν πολὺ αὐστηρή· ἔτρωγε καὶ κοιμόταν ἐλάχιστα, καὶ στὴν πραγματικότητα κανείς δὲν ἔπαιρνε εἴδησι πότε ξέκλεβε λίγο ὕπνο. Δὲν κοιμόταν ποτέ σὲ κρεβάτι. Συνήθιζε νὰ κάθεται πάνω σὲ σανίδες κοντὰ στὸν τοῖχο, νὰ βάζῃ τὰ πόδια του στὴν καρέκλα, καὶ ἔτσι νὰ ἀναπαύεται. Ἡ ψυχή του ἐπιζητοῦσε τὴ μόνωσι, νὰ ζῇ σὲ μέρος ποὺ δὲν ὑπῆρχε ἄνθρωπος καὶ νὰ ζῇ ἐκεῖ σὲ μυστικὴ συζήτησι μὲ τὸν Ἕνα ποὺ τὸν εἶχε καλέσει σὲ μιὰ τόσο ὑψηλὴ ἀποστολή. Ἀρχικά, ὁ γέροντάς του, π. Δανιήλ, τοῦ ἀπαγόρευε νὰ κάνῃ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἄσκησι. Καθὼς ὁ π. Ἀνδρέας προχωροῦσε ὅμως στὴν ἱερατική του πορεία, ποθοῦσε ὅλο καὶ περισσότερο τὴν ἐρημικὴ ζωή. Ἀπέφευγε νὰ μιλᾷ πολύ, τόσο μὲ λαϊκοὺς ὅσο καὶ μὲ γυναῖκες. Ἀπαιτοῦσε τὴν αὐστηρότητα ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ἐπειδὴ πρῶτα ἔδειξε αὐστηρότητα στὸν ἑαυτό του.

 

Ὁ πατὴρ Ἀνδρέας ἐπιθυμοῦσε νὰ ἐργάζεται κοντὰ στὸν πνευματικό του πατέρα ἐπίσκοπο Δανιήλ. Ὁ τελευταῖος γνώριζε πολὺ καλὰ αὐτή του τὴν ἐπιθυμία καὶ περίμενε νὰ βρεθῇ ἡ κατάλληλη εὐκαιρία ὥστε νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ. Πολὺ σύντομα ὁ ἐπίσκοπος κάλεσε τὸν π. Ἀνδρέα νὰ ὑπηρετήσῃ στὸ Abkhazeti ὡς προϊστάμενος τοῦ ἱεροῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.

Γι᾿ αὐτὴ τὴ θέσι εἶχε καὶ τὴν εὐλογία τοῦ Πατριάρχου Ἠλία τοῦ Β΄.

Ἐκεῖνο τὸν καιρὸ ὑπῆρχαν πολλὲς ἀναταραχὲς στὸ Sukhumi καὶ οἱ κάτοικοί του ζοῦσαν μέσα σὲ μιὰ ἐμπόλεμη κατάστασι. Οἱ δύο ἀντίπαλες ὁμάδες, οἱ αὐτονομιστὲς τῆς περιοχῆς καὶ οἱ Zviadists, δημιουργοῦσαν πολλὰ προβλήματα, ἀπὸ τὴ μία ἀνατινάζοντας γέφυρες, προκαλώντας ζημιὲς στὸ σιδηρόδρομο, κάνοντας σαμποτάζ, χαλώντας ὁδικὰ δίκτυα, κι ἀπὸ τὴν ἄλλη τρομοκρατώντας τοὺς πολῖτες καὶ παίρνοντάς τους ἀκόμη καὶ ὁμήρους.

Παρ᾽ ὅλες αὐτὲς τὶς ἀντιξοότητες ὁ π. Ἀνδρέας στὰ μέσα Φεβρουαρίου τοῦ 1993 ξεκίνησε μὲ τὸ δόκιμο Γαβριὴλ ἀπὸ τὸ Sukhumi μὲ προορισμὸ τὰ Κόμανα.

Ξεκίνησαν ἀρχικὰ μὲ τὰ πόδια καὶ στὴ συνέχεια ἐπιβιβάστηκαν στὸ λεωφορεῖο καὶ μὲ πολλὴ δυσκολία κατάφεραν νὰ φτάσουν στὸν προορισμό τους ἀποφεύγοντας πολλὰ στρατιωτικὰ μπλόκα ποὺ βρίσκονταν κατὰ μῆκος τῆς ὄχθης τοῦ ποταμοῦ Gumitsa.

Ἡ ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου βρίσκεται στὸ κέντρο τῆς πόλεως πάνω σ᾿ ἕνα λόφο. Οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς ὑποδέχτηκαν τὸν π. Ἀνδρέα μὲ πολλὴ ἀγάπη καὶ χαρά, μιᾶς καὶ δὲν εἶχαν ἱερέα γιὰ ἀρκετὸ καιρὸ κ᾽ εἶχαν μείνει χωρὶς θεία λειτουργία. Στὰ Κόμανα ὑπῆρχαν μόνο στρατιῶτες οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀποκάμει ἀπὸ τὴν μάχη, ἀλλὰ τόσο τὰ κηρύγματα ὅσο καὶ ἡ παρουσία τοῦ π. Ἀνδρέα ἀποτέλεσαν βάλσαμο στὴν ψυχή τους. Πήγαιναν πολὺ συχνὰ νὰ ἐκκλησιαστοῦν, ἂν καὶ ἀρχικὰ δὲν ἔδειξαν καὶ τόσο ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν πίστι.

Ὁ πατὴρ Ἀνδρέας μαζὶ μὲ τὸ δόκιμο μοναχὸ Γαβριὴλ πήγαιναν συχνὰ στὴν πρώτη γραμμὴ τῆς μάχης, στὴν ἐμπόλεμη κυριολεκτικὰ ζώνη, καὶ ἔκαναν συζητήσεις μὲ τοὺς στρατιῶτες πάνω σὲ θέματα πίστεως. Πολλὲς φορὲς ἔμεναν καὶ στὸ χωριὸ Akhalsheni, ὅπου καὶ οἱ ντόπιοι καὶ οἱ στρατιῶτες τοὺς ὑποδέχονταν μὲ μεγάλο ἐνθουσιασμό. Δυστυχῶς ἐκεῖνο τὸ χωριὸ δὲν εἶχε ἀνθρώπους μὲ ἀληθινὰ σταθερὴ πίστι, καὶ ἔτσι ὁ π. Ἀνδρέας ἔπρεπε νὰ τοὺς κηρύττῃ συχνὰ τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ προκειμένου νὰ τούς ἐνδυναμώνῃ.

Βλέποντας ὁ διάβολος τὶς ἐπίπονες προσπάθειες τοῦ π. Ἀνδρέα ξεκίνησε φοβερὸ πόλεμο. Ἕνα βράδυ ὁ δόκιμος Γαβριὴλ ἔγινε αὐτόπτης μάρτυρας μιᾶς τέτοιας σφοδρῆς ἐπιθέσεως τῶν δαιμόνων, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦσαν μὲ κάθε τρόπο νὰ πνίξουν τὸν π. Ἀνδρέα. Τὴν ἑπόμενη μέρα ὁ λαιμὸς τοῦ π. Ἀνδρέα ἦταν γεμᾶτος μελανιὲς καὶ μώλωπες. Συμβουλεύοντας τὸ δόκιμο Γαβριὴλ τοῦ εἶπε· Πρόσεξε, θὰ πρέπῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃς μόνος σου τὸν πόλεμο αὐτὸ ἐναντίον τῶν δαιμόνων. «Μὰ δὲν μπορῶ νὰ νικήσω, πάτερ, σ᾿ αὐτὴ τὴ μάχη, ἐκτὸς κι ἂν ὁ Θεὸς μὲ σώσῃ». Πράγματι τὸ ἴδιο ἐκεῖνο βράδυ ὁ δόκιμος Γαβριὴλ ἦρθε καὶ ὁ ἴδιος ἀντιμέτωπος μὲ τοὺς δαίμονες, τοὺς ὁποίους νίκησε μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ καὶ τὶς προσευχὲς τοῦ π. Ἀνδρέα.

Γενικά, οἱ ἀτέρμονες συζητήσεις δὲν ἦταν κάτι ποὺ ἀνέπαυαν τὸν π. Ἀνδρέα. Ὁ λόγος του ἦταν σύντομος ἀλλὰ ἀκριβής. Ἤξερε νὰ συγκινῇ τὶς καρδιὲς τῶν ἀκροατῶν του μόνο μὲ λίγες λέξεις καὶ νὰ τοὺς φέρνῃ σὲ συναίσθησι μετανοίας ξυπνώντας μέσα τους τὴν ἐπιθυμία γιὰ οὐράνια θέματα.

Ἕνα ἄλλο χάρισμα ποὺ εἶχε δοθῆ στὸν πατέρα Ἀνδρέα ἦταν αὐτὸ τῶν δακρύων. Ἔλεγε ἀσταμάτητα μέσα του τὴν καρδιακὴ προσευχὴ ἐνθυμούμενος κάθε στιγμὴ τὸ θάνατο. Αὐτὴ ἡ διαρκὴς μνήμη θανάτου ἦταν πάντοτε στὸ νοῦ του καὶ μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο κατάφερνε τὶς θλίψεις νὰ τὶς ἀντιμετωπίζῃ ὡς εὐλογίες.

Τὸν συνόδευε πάντα ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Σιλουανοῦ τοῦ Ἀθωνίτου· «Κράτα τὸ νοῦ σου στὸν ᾅδη καὶ μὴν ἀπελπίζεσαι». Ὅταν κάποιοι ρωτοῦσαν τὸν π. Ἀνδρέα πῶς εἶνε, ἐκεῖνος τοὺς ἀπαντοῦσε μὲ μιὰ ἐρώτησι· Δὲν ἔχεις τὸ φόβο τοῦ θανάτου; ἔχοντας ὑπ᾿ ὄψιν τὸν ἅγιο Μακάριο ὁ ὁποῖος, ἂν καὶ εἶχε ἀνέβει μὲ ἀγγέλους στὸν παράδεισο, δὲν ἤξερε ἂν ὁ ἴδιος θὰ σωζόταν· καὶ τὸν ὅσιο Ποιμένα ὁ ὁποῖος διακήρυττε, ὅτι ὅλοι θὰ σῴζονταν ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἴδιο.

Ὁ πατὴρ Ἀνδρέας ἔτρεφε μεγάλη ἀγάπη καὶ εὐλάβεια πρὸς τοὺς ἁγίους Πατέρες ποὺ ἦταν ἡσυχασταὶ καὶ ἀσκοῦνταν στὴ νοερὰ προσευχή. Ἤξερε ἀπὸ προσωπικὴ πεῖρα τὶς δυσκολίες τῆς ἡσυχαστικῆς ζωῆς καὶ τὰ ἐμπόδια ποὺ ἔπρεπε νὰ ξεπεράσῃ κανεὶς γιὰ νὰ εἶνε δοσμένος ὁλοκληρωτικὰ στὴν εὐχή. Ἀγαποῦσε πολὺ τοὺς λόγους τοῦ ἁγίου Σιλουανοῦ τοῦ Ἀθωνίτου, τὸ Πατερικὸ τῆς Αἰγύπτου καὶ τὰ γράμματα πρὸς τοὺς μοναχοὺς τοῦ ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Πόσο στενοχωροῦνταν ὅταν ἄκουγε κάποιους νὰ ὑποστηρίζουν, ὅτι στὶς μέρες τους δὲν ἦταν δυνατὸν κανεὶς νὰ μιμηθῇ τοὺς Πατέρες ἐκείνης τῆς περιόδου! —Γιατί; Γιατί εἶνε ἀδύνατον; ρωτοῦσε ἀμέσως. Δὲν εἶνε ὁ Θεὸς ὁ ἴδιος χθὲς καὶ σήμερα καὶ πάντα; (Ἑβρ. 13,8).

Τέλος ἕνα ἀκόμη χάρισμα ποὺ εἶχε δοθῆ στὸν π. Ἀνδρέα ἀπὸ τὸ Θεὸ ἦταν ἐκεῖνο τοῦ νὰ βλέπῃ τὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ καταλαβαίνῃ σὲ τί ψυχικὴ κατάστασι ἦταν ὅσοι ἔρχονταν νὰ τὸν συναντήσουν. Ἀντιλαμβανόταν ἀμέσως τὸν λόγο γιὰ τὸν ὁποῖο κάποιος ὑπέφερε ἀπὸ μιὰ συγκεκριμένη ψυχικὴ ἀσθένεια καὶ τοῦ ἔδινε τὴν πιὸ εὐεργετικὴ θεραπεία.

Ὅλες αὐτὲς οἱ ἀκούσιες καὶ οἱ ἑκούσιες ἀσκήσεις δυνάμωναν τὴν πίστι τοῦ π. Ἀνδρέα καὶ τὸν προετοίμαζαν, ὅπως θὰ δοῦμε στὸ ἑπόμενο ἄρθρο, γιὰ τὸ μαρτυρικό του θάνατο.

 

Τὸ μαρτυρικό του τέλος

Στὶς δύσκολες ὧρες τοῦ πολέμου, ποὺ ὁ θάνατος εἶχε γίνει γιὰ τοὺς κατοίκους τῆς Γεωργίας ἕνα καθημερινὸ φαινόμενο, ἡ θεία Πρόνοια τοὺς εἶχε χαρίσει τὸν εἰκοσιεφτάχρονο ἱερομόναχο π. Ἀνδρέα. Ἡ ἀγάπη ποὺ εἶχε στὸ Θεό, ἡ ἐμπιστοσύνη του καὶ οἱ προσευχές του διατηροῦσαν ἕνα κλίμα γαλήνης καὶ ἠρεμίας μέσα στὶς πραγματικὰ δύσκολες συνθῆκες ποὺ ἀντιμετώπιζαν. Στὸ πρόσωπό του ἀντανακλοῦσαν τόσο ἡ ἐσωτερική του καθαρότητα ὅσο καὶ οἱ ἐπίπονοι μοναχικοί του ἀγῶνες. Παρ᾿ ὅλες τὶς ἀντίξοες συνθῆκες καὶ τὶς δύσκολες καταστάσεις μέσα στὶς ὁποῖες ζοῦσε, κρατοῦσε μέσα του ἄσβεστη τὴ φλόγα τῆς πίστεως καὶ αἰσθανόταν τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ λέγοντας ἀσταμάτητα τὴν εὐχὴ τοῦ Ἰησοῦ. Ἐπιζητοῦσε τὴν ἡσυχία καὶ τὴ μόνωσι. Ἦταν σὲ συνεχῆ κατάστασι μετανοίας.

 

Ὁ λόγος του ἦταν ἤρεμος, γαλήνιος, ζεστός. Εἶχε τὸ χάρισμα νὰ ἁπαλύνῃ τὸν πόνο ταλαιπωρημένων ἀνθρώπων μὲ μιὰ εὐγένεια ψυχῆς. Ποτέ δὲ θύμωνε μὲ κανέναν καὶ κάλυπτε τὶς ἀνθρώπινες ἀδυναμίες μὲ μεγαλοψυχία καὶ φοβερὴ ἀγάπη. Ἡ εὐαίσθητη καρδιά του τὸν ὠθοῦσε νὰ δίνῃ ἐλεημοσύνη ὅσα τρόφιμα τοῦ πρόσφεραν. Οἱ θεῖες λειτουργίες καθὼς καὶ οἱ ἀγρυπνίες, ποὺ τελοῦσε στὸν τάφο τοῦ ἁγίου Βασιλίσκου, ἦταν καθημερινές. Προσευχόταν ὅλο τὸ βράδυ καὶ ἱκέτευε τὸν ἅγιο Χρυσόστομο μπροστὰ στὴ λάρνακά του νὰ μεσιτεύῃ στὸν Κύριο γιὰ νὰ χαρίσῃ τὴν εἰρήνη στὴν περιοχή τους. Ὅλα αὐτὰ ἦταν μέρος τῆς ἀσκητικῆς ζωῆς τοῦ π. Ἀνδρέα στὰ Κόμανα.

Ἡ περιοχὴ ὅμως ἦταν σὲ ἐμπόλεμη κατάστασι καὶ ὁ κλοιὸς ἔσφιγγε ὅλο καὶ περισσότερο. Ἡ κατάληψι τῆς πόλεως ἀναμενόταν ἀπὸ στιγμὴ σὲ στιγμή. Ὅλοι βρίσκονταν σὲ ἀναταραχὴ καὶ ἀγωνία. Ὁ π. Ἀνδρέας ὅμως ἦταν ὁ μοναδικὸς κάτοικος τῆς πόλεως ποὺ δὲν εἶχε κανένα ἴχνος φόβου στὴν καρδιά του. Κάποτε ὁ δόκιμος Γαβριὴλ τὸν ρώτησε σχετικὰ μὲ τὸ φόβο, ὅταν οἱ μουσουλμᾶνοι ἐχθροὶ πυροβολοῦσαν γύρω ἀπὸ τὸ μοναστήρι· «π. Ἀνδρέα, δὲν φοβᾶστε;» Καὶ ὁ π. Ἀνδρέας τότε τὸν ρώτησε μὲ τὴ σειρά του· «Ἂν δὲν φοβᾶσαι τὴν αἰώνια κόλασι, γιατί φοβᾶσαι τοὺς Abkhazians;». Τότε ὁ δόκιμος Γαβριὴλ κατάλαβε, ὅτι πρέπει νὰ ἀδολεσχήσῃ στὴν πιθανὴ ἀπώλεια τῆς ψυχῆς του καὶ στὴν πιθανότητα νὰ μὴν κερδίσῃ τὴν αἰώνια Βασιλεία. Ὁ πατὴρ Ἀνδρέας εἶχε τὴν ἀδιαμφισβήτητη ἐλπίδα τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ ταυτόχρονα εἶχε καὶ τὴ συναίσθησι τῆς δικῆς του ἀναξιότητος.

Οἱ ἐναπομείναντες κάτοικοι τῶν Κομάνων ἐπιζητοῦσαν παρηγοριὰ κι αὐτὴ τοὺς τὴν προσέφερε ἁπλόχερα ὁ π. Ἀνδρέας μέσα ἀπὸ θεῖες λειτουργίες, παρακλήσεις, ἱκεσίες καὶ προσευχές. Εἶχε ἑτοιμαστῆ πολλὲς φορὲς νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ Κόμανα, ἀλλὰ τώρα δὲν ἦταν ἡ κατάλληλη στιγμή. Ἕνα θέμα μόνο τὸν ἀπασχολοῦσε τώρα· νὰ μπορέσῃ νὰ φανῇ ἄξιος τοῦ θανάτου σὲ μιὰ ἐπερχόμενη εἰσβολὴ τοῦ ἐχθροῦ.

Λίγο πρὶν τὸ μαρτυρικό του θάνατο ὁ π. Ἀνδρέας ἐπισκέπτεται γιὰ λίγες μέρες τὸ χωριό του καὶ συναντᾷ τοὺς γονεῖς του, συγγενεῖς καὶ φίλους. Ἀλλὰ ἀνησυχώντας γιὰ τὴν ἐνορία του γυρίζει πίσω στὰ Κόμανα, γιὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον του ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων.

Στὶς 4 Ἰουλίου τὰ Κόμανα βρίσκονταν στὸ κέντρο τῶν ἐχθροπραξιῶν. Ἀπὸ κάθε σημεῖο τῆς πόλεως ἀκούγονταν πυροβολισμοί. Ὅλοι οἱ κάτοικοι μαζεύτηκαν στὴν ἐκκλησία. Κάποια μοναχὴ ρώτησε τὸν π. Ἀνδρέα ἂν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν πόλι, κ᾽ ἐκεῖνος ἀρνούμενος τόνισε· Πρέπει ὅλο τὸ βράδυ νὰ προσευχηθοῦμε καὶ τὸ πρωὶ νὰ τελέσουμε τὴ θεία λειτουργία. Οἱ τοῖχοι τῆς ἐκκλησίας σείονταν ἀπὸ τοὺς πυροβολισμοὺς καὶ τὶς ἐκρήξεις.

Τὴν ἑπομένη ἡμέρα, 5 Ἰουλίου, ἡ πόλι κυκλώθηκε ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς καὶ οἱ φωνὲς τῶν κατακτητῶν μποροῦσαν ν᾿ ἀκουστοῦν μέσα στὸ ναὸ ὅπου ἦταν συγκεντρωμένοι ὅλοι οἱ κάτοικοι. Ὅλοι τώρα μποροῦσαν νὰ αἰσθανθοῦν πόσο κοντά τους ἦταν ὁ θάνατος. Ἀκόμη ὅμως καὶ σ᾿ αὐτὲς τὶς στιγμὲς τὸ πρόσωπο τοῦ π. Ἀνδρέα ἦταν ἤρεμο καὶ γαλήνιο. Ὅταν ἀκούστηκαν ξαφνικὰ κραυγὲς ἀνθρώπων ποὺ φώναζαν βοήθεια, ὁ π. Ἀνδρέας χωρὶς νὰ φοβηθῇ ἔτρεξε νὰ βοηθήσῃ, ἐνῷ οἱ σφαῖρες ἔπεφταν βροχὴ ἀπ᾿ ὅλες τὶς μεριές. Ἦταν κάτι ἠλικιωμένοι ἐνορῖτες ποὺ δὲν μπόρεσαν νὰ μποῦν στὴν ἐκκλησία.

 

Μέσα σὲ λίγα λεπτὰ οἱ πυροβολισμοὶ εἶχαν ὅλοι στόχο τὴν ἐκκλησία. Στὶς 3 τὸ πρωὶ ὁ π. Ἀνδρέας εἶπε· Ὁ θάνατος εἶνε πολὺ κοντά, γι᾿ αὐτὸ εἶνε ὥρα νὰ ἐξομολογηθοῦμε καὶ νὰ κοινωνήσουμε. Ὅλοι ὅσοι ἦταν στὸ ναὸ ἐξωμολογήθηκαν καὶ κοινώνησαν τελευταία φορὰ ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ ποιμένος τους. Ἀμέσως μετὰ ὁ π. Ἀνδρέας τοὺς ζήτησε νὰ μὴ μιλᾶνε καὶ νὰ προσεύχωνται ἐσωτερικὰ ὁ καθένας, γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ ἀκούσουν τὴν ἤρεμη φωνὴ τῆς αἰωνιότητος ἐν μέσῳ καταιγισμοῦ. Ὁ π. Ἀνδρέας βρίσκονταν σὲ μιὰ ἄλλη διάστασι, ἐκεῖ ὅπου βασίλευε ἡ αἰώνια ἁρμονία καὶ ὀμορφιὰ καὶ ὅπου οἱ δυνάμεις τῆς κολάσεως δὲν μποροῦσαν νὰ τὸν ἀγγίξουν.

Στὶς 4:30΄ οἱ ἐχθροὶ βρίσκονταν ἔξω ἀπὸ τὶς πόρτες τοῦ ναοῦ, τὸν ὁποῖο εἶχαν περικυκλώσει, καὶ χτυποῦσαν νὰ τοὺς ἀνοίξουν. Ἕνας ἐνορίτης παίρνοντας εὐλογία ἀπὸ τὸν π. Ἀνδρέα ἄνοιξε τὶς πόρτες καὶ οἱ ἐχθροὶ χύμηξαν μέσα, ἅρπαξαν τὸν π. Ἀνδρέα καὶ τὸν ἔβγαλαν ἔξω. Ὁ π. Ἀνδρέας ὑπάκουσε ταπεινὰ μὴ φέρνοντας καμμία ἀντίδρασι. Ἐξ ἄλλου αὐτὴ ἦταν ἡ στιγμὴ ποὺ περίμενε ὅλη του τὴ ζωή. Λέγοντας συνεχῶς μυστικὰ τὴν εὐχή, ἔσκυψε τὸ κεφάλι καὶ γονάτισε νὰ προσευχηθῇ. Ἔτσι ὅμως, ὅπως ἦταν γονατιστός, ἕνας στρατιώτης τὸν πυροβόλησε στὸ πίσω μέρος τοῦ λαιμοῦ. Ἀντὶ νὰ πέσῃ μπροστά, ὅπως θὰ ἦταν φυσικό, τὸ σῶμα του ἔπεσε πίσω, κ᾽ ἔτσι δὲν προσκύνησε τοὺς δολοφόνους του. Τὸ αἷμα ἀπὸ τὴν πληγὴ ἔρρεε γιὰ εἴκοσι λεπτὰ ὅπως τὸ νερό.

Οἱ ἐνορῖτες του τὸν βρῆκαν νὰ κοίτεται στὸ χῶμα μὲ μισόκλειστα μάτια καὶ ἕνα φωτεινὸ χαμόγελο στὸ πρόσωπο. Σήκωσαν προσεκτικὰ τὸ σῶμα του καὶ τὸ ἐναπόθεσαν μέσα στὸ ναὸ ἀνάμεσα ἀπὸ τὶς πόρτες τοῦ ἱεροῦ μπροστὰ στὴν ἁγία Τράπεζα. Ἀφοῦ ἔχρισαν μὲ ἅγιο ἔλαιο τὸ πρόσωπο, τὰ χέρια καὶ τὰ πόδια του, καθάρισαν τὰ ροῦχα του καὶ τοῦ ἔβαλαν στὸ δεξί του χέρι νὰ κρατᾷ τὸ κομποσχοίνι του, αὐτὸ ποὺ κρατοῦσε 24 ὧρες τὸ εἰκοσιτετράωρο καὶ προσευχόταν.

Ἂν καὶ ἦταν Ἰούλιος καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ σῶμα του νὰ ἀρχίσῃ νὰ ἀποσυντίθεται, ἐκεῖνο ἔμεινε ἀνέπαφο. Τὸ αἷμα ἐπίσης, ποὺ εἶχε χυθῆ στὸ σημεῖο τοῦ μαρτυρίου του, δὲν εἶχε πήξει. Τέλος, τὸ αἷμα, στὴν πληγὴ ποὺ εἶχε στὸ κεφάλι, συνέχιζε νὰ τρέχῃ. Ὅλα αὐτὰ ἦταν θαυμαστὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνεκλόνισαν τοὺς Abkhaz στρατιῶτες, ποὺ ἔσπευσαν νὰ ζητήσουν συγχώρησι μὴ μπορώντας νὰ κρύψουν τὰ δάκρυά τους.

Ὁ μαρτυρικὸς θάνατος τοῦ π. Ἀνδρέα ἔφερε μιὰ νέα τροπὴ στὶς ἐχθροπραξίες. Τὸ αἷμα του καὶ ἡ θυσία του ξεπλήρωσαν τὶς ἁμαρτίες ὅλης τῆς Γεωργίας. Ὅταν οἱ στρατιῶτες ἀντίκρυσαν τὸ σῶμα του βουτηγμένο στὸ αἷμα μέσα στὸ ναό, ἔμειναν ἄφωνοι καὶ ἔφυγαν ντροπιασμένοι. Παρ᾿ ὅλο ποὺ μπῆκαν στὸ ναὸ κρατώντας στὰ χέρια τους αὐτόματα ὅπλα, εἶδαν ὅτι οἱ πιστοὶ δὲν εἶχαν κανένα ἴχνος φόβου στὰ μάτια τους.

Ὅλο τὸ βράδυ οἱ πιστοὶ ἐνορῖτες ἔψαλλαν τὴ νεκρώσιμη ἀκολουθία καὶ τὸ πρωὶ τῆς 7ης Ἰουλίου, στὴ γιορτὴ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, ἐναπόθεσαν τὸ μαρτυρικὸ σῶμα τοῦ π. Ἀνδρέα στὰ εὐλογημένα χώματα τῶν Κομάνων, θάβοντάς τον δίπλα στὸν τοῖχο τῆς ἐκκλησίας τοῦ ἁγίου Χρυσοστόμου.

Στὸν τάφο τοῦ πατρὸς Ἀνδρέα ὑπάρχει ἕνας ξύλινος σταυρός, σημάδι τοῦ πνευματικοῦ σταυροῦ ποὺ τόσο ἀγάπησε καὶ σήκωσε ἀγόγγυστα φτάνοντας μέχρι τὸ μαρτύριο. Ἡ ζωή του ὑπῆρξε μιὰ συνεχὴς προσευχὴ στὸ Θεό, ἕνας ἥσυχος ὕμνος γεμᾶτος φῶς, γι᾽ αὐτὸ καὶ παρέλαβε ἀπὸ τὸ Θεὸ τρία στεφάνια· τὸ στεφάνι τῆς καθαρότητος, τὸ στεφάνι τῆς ταπεινώσεως, καὶ τὸ στεφάνι τοῦ μαρτυρίου. Εἴθε ἡ ψυχή του ν᾿ ἀναπαύεται στὰ θεῖα σκηνώματα ἀνάμεσα στοὺς ἁγίους· ἀμήν.

 

[πηγή· περιοδ. «The Orthodox Word»,    τ. 218-219, σσ. 159-193 – μετάφρασι· ἱ. μονὴ Ἁγίου Αὐγουστίνου Φλωρίνης]

πηγή

Περί των λόγων που περιέχει η θεία ευχή, δηλαδή το “Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με”(Aγ.Μάρκου του Ευγενικού)

18ΙΟΥΝ

Πόση δύναμη έχει η ευχή και ποιες είναι οι δωρεές της σε όσους τη χρησιμοποιούν και σε ποια πνευματική κατάσταση τους φέρνει, δεν είμαστε εμείς σε θέση να πούμε.

Τους λόγους όμως από τους οποίους αυτή αποτελείται, τους βρήκαν αρχικά οι άγιοι Πατέρες μας, που δεν τους επινόησαν οι ίδιοι, αλλά πήραν τις αφορμές από παλιά από την ίδια την αγία Γραφή και από τους κορυφαίους Μαθητές του Χριστού· ή, να πούμε καλύτερα, τους δέχθηκαν αυτοί σαν κάποια πατρική κληρονομιά και τους μεταβίβασαν σ’ εμάς. ‘Ώστε και από αυτό γίνεται φανερό, σε όσους δεν έμαθαν από την πείρα τους, ότι αυτή η ιερή ευχή είναι κάτι το ένθεο και ένας ιερός χρησμός.

Γιατί πιστεύομε ότι είναι θείοι χρησμοί και πνευματικές αποκαλύψεις και λόγοι Θεού όλα όσα έδωσε στους ιερούς Αποστόλους να πουν ή να συγγράψουν ο Χριστός, ο οποίος λάλησε μέσω αυτών. Έτσι, ο θειότατος Παύλος, φωνάζοντας σ’ εμάς σαν από το ύψος του τρίτου ουρανού, λέει: «Κανείς δεν μπορεί να πει Κύριε Ιησού, παρά μόνο με Πνεύμα Άγιο». Με την αρνητική λέξη «κανείς» φανερώνει πολύ θαυμάσια ότι η επίκληση του Κυρίου Ιησού είναι κάτι το πολύ υψηλό και ανώτερο όλων. Επίσης, ο μέγας Ιωάννης που διακήρυξε σαν βροντή τα πνευματικά, αρχίζει με τη λέξη που τελειώνει ο Παύλος και μας δίνει τη συνέχεια της ευχής ως εξής: «Κάθε πνεύμα που ομολογεί τον Ιησού Χριστό, ότι ήρθε ως αληθινός άνθρωπος, είναι από το Θεό». Αυτός χρησιμοποίησε βέβαια εδώ κατάφαση, αλλά απέδωσε, όπως και ο Παύλος, στη χάρη του Αγίου Πνεύματος την επίκληση και ομολογία του Ιησού Χριστού.

Ας έρθει τώρα τρίτος ο Πέτρος, η ακρότατη κορυφή των θεολόγων, για να μας δώσει το υπόλοιπο αυτής της ευχής. Όταν δηλαδή ο Κύριος ρώτησε τους Μαθητές: «Ποιος λέτε ότι είμαι;», προλαβαίνοντας ο φλογερός μαθητής τους άλλους, όπως το συνήθιζε, είπε: «Σύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού», έχοντας λάβει την αποκάλυψη αυτή, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ιδίου του Σωτήρα, από τον ουράνιο Πατέρα, ή, πράγμα που είναι το ίδιο, από το Άγιο Πνεύμα.

Πρόσεξε λοιπόν αυτούς τους τρεις ιερούς Αποστόλους πως ακολουθούν ο ένας τον άλλο σαν σε κύκλο, παίρνοντας ο ένας από τον άλλο αυτά τα θεία λόγια έτσι που το τέλος του λόγου του προηγουμένου να γίνεται αρχή για τον επόμενο. Ο ένας δηλαδή λέει «Κύριον Ιησού», ο άλλος «Ιησού Χριστό», ο τρίτος «Χριστό, Υιό του Θεού», και το τέλος συνάπτεται στην αρχή σαν σε κύκλο, όπως είπαμε, επειδή δεν έχει καμία διαφορά να πει κανείς Κύριο και Υιό του Θεού —γιατί και τα δύο αυτά φανερώνουν τη θεότητα του μονογενούς Υιού και παριστούν ότι είναι ομοούσιος και ομότιμος με τον Πατέρα.

Έτσι αυτοί οι μακάριοι Απόστολοι μας παρέδωσαν να επικαλούμαστε και να ομολογούμε εν Πνεύματι τον Κύριο Ιησού Χριστό, Υιό του Θεού· αυτοί είναι και τρεις και πιο αξιόπιστοι απ’ όλους —εφόσον κάθε λόγος, σύμφωνα με τη θεία Γραφή, βεβαιώνεται με τρεις μάρτυρες. Αλλά και η σειρά των Αποστόλων που τα είπαν, δεν είναι χωρίς σημασία: από τον ΙΙαύλο δηλαδή, τον πιο τελευταίο χρονικά από τους Μαθητές, αρχίζει η μυστική παράδοση της ευχής και δια του μεσαίου, του Ιωάννη, προχωρεί στον πρώτο, τον Πέτρο, που με την αγάπη πλησίαζε τον Ιησού περισσότερο από τους άλλους. Τούτο συμβολίζει, νομίζω, την προκοπή μας με ορθή σειρά και την άνοδό μας και την ένωσή μας με το Θεό μέσα στην αγάπη, δια της πράξεως και της θεωρίας. Γιατί βέβαια ο Παύλος είναι εικόνα της πράξεως, καθώς είπε ο ίδιος: «Κοπίασα περισσότερο απ’ όλους», ο Ιωάννης της θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους.

Πέρα από αυτά, θα μπορούσε να δει κανείς πως τα θεία λόγια της ευχής υποδηλώνουν το ορθό δόγμα της πίστεώς μας και απορρίπτουν κάθε αίρεση των κακοδόξων. Με το «Κύριε», που φανερώνει τη θεία φύση, αποκηρύττονται εκείνοι που φρονούν πως ο Ιησούς είναι μόνο άνθρωπος· με το «Ιησού», που φανερώνει την ανθρώπινη φύση, αποδιώχνονται εκείνοι που Τον θεωρούν μόνο Θεό που υποδύθηκε κατά φαντασία τον άνθρωπο· το «Χριστέ», που περιέχει και τις δύο φύσεις, αναχαιτίζει εκείνους που Τον πιστεύουν Θεό και άνθρωπο, με χωρισμένες όμως τις υποστάσεις τη μία από την άλλη· τέλος, το «Υιέ του Θεού» αποστομώνει εκείνους που τολμούν να διδάσκουν τη σύγχυση των δύο φύσεων, επειδή φανερώνει πως η θεία φύση του Χριστού δεν συγχέεται με την ανθρώπινη φύση Του, ακόμη και μετά την ένωση τους. Έτσι οι τέσσερις αυτές λέξεις, ως λόγοι Θεού και μάχαιρες πνευματικές, αναιρούν δύο συζυγίες αιρέσεων, οι οποίες, ενώ είναι κακά εκ διαμέτρου αντίθετα, είναι ομότιμες στην ασέβεια.

Κύριε

ανατρέπει τους οπαδούς του Παύλου Σαμοσατέα

Ιησού

τους οπαδούς του Πέτρου Κναφέα

Χριστέ

τους νεστοριανούς

Υιέ του Θεού

τους μονοφυσίτες οπαδούς του Ευτυχή και του Διόσκορου

Έτσι λοιπόν μας παραδόθηκαν αυτά τα θεία λόγια, τα οποία δικαίως θα τα ονόμαζε κανείς μνημείο προσευχής και ορθοδοξίας. Αυτά και μόνα τους είναι αρκετά για όσους προχώρησαν στην κατά Χριστόν ηλικία και έφτασαν στην πνευματική τελείωση· αυτοί ενστερνίζονται και καθένα από τα θεία τούτα λόγια χωριστά, όπως δόθηκαν από τους ιερούς Αποστόλους, δηλαδή το «Κύριε Ιησού — Ιησού Χριστέ — Χριστέ, Υιέ του Θεού» (κάποτε μάλιστα και μόνο το γλυκύτατο όνομα «Ιησού»), και το ασπάζονται ως ολοκληρωμένη εργασία προσευχής. Και με αυτή γεμίζουν απερίγραπτη πνευματική χαρά, γίνονται ανώτεροι της σάρκας και του κόσμου και αξιώνονται να λάβουν θείες δωρεές. Αυτά τα γνωρίζουν, λένε, οι μυημένοι. Για τους νηπίους όμως εν Χριστώ και ατελείς στην αρετή, παραδόθηκε ως κατάλληλη προσθήκη το «ελέησόν με», η οποία τους δείχνει ότι έχουν επίγνωση των πνευματικών τους μέτρων και ότι χρειάζονται πολύ έλεος από το Θεό. Μιμούνται έτσι τον τυφλό εκείνο πού, ποθώντας να βρει το φως του, φώναζε στον Κύριο καθώς περνούσε: «Ιησού, ελέησόν με».

Μερικοί πάλι δείχνουν περισσότερη αγάπη και διατυπώνουν την ευχή στον πληθυντικό, προφέροντάς την ως εξής: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Θεός ημών, ελέησον ημάς»· κι αυτό, επειδή ξέρουν πώς ή αγάπη είναι το πλήρωμα του Νόμου και των Προφητών, καθώς περιέχει και ανακεφαλαιώνει μέσα της κάθε εντολή και κάθε πνευματική πράξη. Συνάμα παίρνουν μαζί τους από αγάπη και τους αδελφούς σε κοινωνία της προσευχής και παρακινούν περισσότερο το Θεό σε έλεος με το να Τον αναγνωρίζουν κοινό Θεό όλων και να Του ζητούν κοινό το έλεος για όλους. Και βέβαια, το έλεος του Θεού έρχεται σ’ εμάς με την ορθή πίστη στα δόγματα και με την εκπλήρωση των εντολών, πού, όπως δείξαμε, ο σύντομος αυτός στίχος της προσευχής περιέχει και τα δύο.

Τα θεία τώρα ονόματα (Κύριος, Ιησούς, Χριστός), με τα οποία μας δόθηκε η ακρίβεια των δογμάτων, θα μπορούσε να βρει κανείς ότι χρονικά αναφάνηκαν με αυτή τη σειρά και τάξη, και ότι κι εμείς τα λέμε όπως αυτά φανερώθηκαν από την αρχή. Γιατί παντού η Παλαιά Διαθήκη κηρύττει Κύριο το Θεό Λόγο, και πριν και μετά την παράδοση του Νόμου, όπως όταν λέει: «Ό Κύριος έβρεξε φωτιά από τον Κύριο», και: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου». Και ή Καινή Διαθήκη, κατά τη σάρκωσή Του, παρουσιάζει τον Άγγελο να Του δίνει το όνομα λέγοντας στην Παρθένο: «Θα τον ονομάσεις Ιησού», όπως και έγινε, καθώς λέει ο ιερός Λουκάς. Γιατί όντας, ως Θεός, Κύριος των πάντων, θέλησε με την ενανθρώπησή Του να γίνει και σωτήρας μας —έτσι μεταφράζεται το όνομα «Ιησούς».

Το όνομα πάλι «Χριστός», το οποίο φανερώνει τη θέωση της ανθρώπινης φύσεως πού προσέλαβε, ο ίδιος εμπόδιζε τους Μαθητές πριν από το Πάθος να το λένε σε οποιονδήποτε, ύστερα όμως από το Πάθος και την Ανάσταση ο Πέτρος έλεγε με παρρησία: «Να το γνωρίζει όλος ο Ισραήλ, ότι ο Θεός Τον ανέδειξε και Κύριο και Χριστό». Και τούτο ήταν εύλογο· γιατί η ανθρώπινη φύση μας που προσέλαβε ο Θεός Λόγος, χρίσθηκε παρευθύς από τη θεότητά Του, έγινε όμως ό,τι και αυτό που την έχρισε, δηλαδή ομόθεος, αφού ο Ιησούς μου δοξάστηκε με το Πάθος και αναστήθηκε εκ νεκρών. Τότε λοιπόν ήταν καιρός να αναδειχθεί η ονομασία «Χριστός»· τότε δηλαδή που Αυτός, δεν μας ευεργέτησε απλώς, όπως όταν μας έπλασε στην αρχή ή όταν μετά τη συντριβή μας μας ανέπλασε και μας έσωσε, αλλά που ανέβασε και την ανθρώπινη φύση μας στους ουρανούς και τη συνδόξασε με τον εαυτό Του και την αξίωσε να καθίσει στα δεξιά του Πατέρα.

Τότε ακριβώς άρχισε να κηρύττεται Υιός του Θεού και Θεός από τους Αποστόλους, στους οποίους πρωτύτερα, στις αρχές του κηρύγματος, προκαλούσε δέος αυτή η ονομασία και σπάνια τη χρησιμοποιούσαν, έπειτα όμως την κήρυτταν φανερά πάνω από τους εξώστες, όπως τους προείπε ο ίδιος ο Σωτήρας. Επομένως τα θεια λόγια της ευχής τοποθετήθηκαν σε σειρά αντίστοιχη με τη χρονική ανάδειξη της πίστεως. Έτσι από παντού φανερώνεται σαφέστατα η θεία σοφία εκείνων που τα συνέταξαν και μας τα παρέδωσαν: κι από το ότι αυτά ακολουθούν επακριβώς τις αποστολικές ομολογίες και παραδόσεις, κι από το ότι αναδεικνύουν το ορθόδοξο δόγμα της πίστεώς μας, κι από το ότι μας υπενθυμίζουν τους χρόνους κατά τους οποίους εκδηλώθηκε με διάφορους τρόπους η Οικονομία του Θεού για μας, οδηγώντας μας στη θεοσέβεια με κατάλληλα κάθε φορά ονόματα.

Αυτά λοιπόν προσφέραμε εμείς, κατά τη δύναμή μας, σχετικά με τα λόγια της ευχής, σαν να κόψαμε άνθη από κάποιο δένδρο όμορφο και μεγάλο· τον καρπό όμως που αυτά περιέχουν, ας τον μαζέψουν άλλοι, όσοι δηλαδή με τη μακρά μελέτη και άσκηση το αξιώθηκαν αυτό με το να γίνουν δεκτικοί και να πλησιάσουν το Θεό.

πηγή

Εκτός Ιησού Χριστού ο άνθρωπος δεν έχει… καμία συγγένεια με το Θεό! (Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς)

19ΙΟΥΝ

 

     Μόνον η Εκκλησία διδάσκει και καταδεικνύει ότι πριν δημιουργηθεί ο κόσμος προϋπήρχε ένα σχέδιο για τον κόσμο. Το σχέδιο αυτό υπήρχε στη σοφία, τη βούληση και τη δύναμη του Θεού. Εμείς οι χριστιανοί συμπεριλαμβανόμαστε στο σχέδιο, ως Εκκλησία του Θεού. Σύμφωνα μ’ αυτό ο Θεός μας εξέλεξε προ καταβολής κόσμου για την αγιότητα, τη δικαιοσύνη και την αγάπη. Ο Θεός μας εξέλεξε εκ των προτέρων και μας υιοθέτησε δι’ Εκείνου. Διά τίνος; Διά του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Ό,τι είμαστε για τον Θεό, είμαστε διά του Ιησού Χριστού. Εκτός Ιησού Χριστού ο άνθρωπος δεν έχει κανένα δεσμό και καμία σχέση και καμία συγγένεια με τον Θεό! Συνεπώς, η εκλογή και η υιοθεσία μας έγινε διά του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Εκείνος μας εξέλεξε, προορίσας ημάς εις υιοθεσίαν διά Ιησού Χριστού εις αυτόν, κατά την ευδοκίαν του θελήματος αυτού (Εφεσίους 1,5)- όπως κάποτε είχε εκλέξει τον Ισραήλ ανάμεσα στα έθνη της γης.

Ουδείς ας μην ισχυριστεί πως τάχα αυτή η εκλογή του Θεού καταστρέφει την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου, με αποτέλεσμα ούτε ο χριστιανός να έχει αξία, επειδή είναι χριστιανός, ούτε ο ειδωλολάτρης να καταδικάζεται, επειδή είναι ειδωλολάτρης. Όχι, αυτή η ερμηνεία είναι τελείως εσφαλμένη! Διότι κάποτε ο Θεός εξέλεξε τον Ισραήλ και κάποιοι από τον λαό του Ισραήλ χάθηκαν, ενώ άλλοι σώθηκαν. Εξέλεξε επίσης την αγία Εκκλησία Του, καλώντας όλα τα έθνη και τους λαούς σ’ αυτήν. Η σωτηρία αυτών που Εκείνος εξέλεξε δεν εξαρτάται από μόνη την εκλογή του Θεού, αλλά και από τη θέληση και τον αγώνα του ανθρώπου!

Προαιώνιε Θεέ και Δημιουργέ, ο οποίος μας εξέλεξες για τη σωτηρία, προτού καν μας δημιουργήσεις, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.

Η συγκλονιστική μακροθυμία

  Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει το ακόλουθο παράδειγμα απ’ τη ζωή του όσιου Μελετίου, που δείχνει την απέραντη ευγένεια ψυχής του μεγάλου αυτού ιεράρχη: «Θα ήταν άδικο να παραλείψει κανείς ν’ αναφέρει το περιστατικό που συνέβη, όταν ο Μελέτιος εκδιώχθηκε από την Αντιόχεια για να οδηγηθεί στην εξορία. Όταν ο κυβερνήτης κάθισε στην άμαξα και έβαλε τον άγιο να καθίσει πλάι του, άρχισε να την οδηγεί με μεγάλη ταχύτητα καθώς περνούσε μέσα από την πλατεία. Οι πολίτες έβγαιναν απ’ όλες τις πλευρές και πετούσαν πέτρες, που έπεφταν βροχηδόν στο κεφάλι του κυβερνήτη, διότι ο λαός δεν μπορούσε εύκολα ν’ αποχωριστεί τον ιεράρχη του και όλοι ήταν προετοιμασμένοι να αποχωριστούν τη ζωή τους μάλλον παρά τον άγιο! Τί έκανε τότε ο ευλογημένος αυτός άνθρωπος; Βλέποντας τις πέτρες να εκσφενδονίζονται προς το μέρος τους, κάλυψε με το ιμάτιο του τον κυβερνήτη. Με τη συγκλονιστική μακροθυμία του ντρόπιασε τους αντιπάλους του και δίδαξε με ένα έμπρακτο παράδειγμα τους πιστούς για το είδος συγχωρητικότητας που οφείλουμε να δείχνουμε σε όσους μας προσβάλλουν. Τους έδειξε ότι δεν είναι αρκετό να απέχουμε από κάθε κακή ενέργεια εναντίον τους, αλλά πολύ περισσότερο πρέπει με όλη μας τη δύναμη ν’ απομακρύνουμε κάθε κίνδυνο που τους απειλεί». Σχετικά με την εξωτερική εμφάνιση του οσίου Μελετίου, ο άγιος Χρυσόστομος λέει τα έξης: «Ήταν πραγματικά μεγίστη απόλαυση να αντικρίζεις το άγιο πρόσωπό του. Όχι μόνον όταν δίδασκε ή κήρυττε, αλλά και όταν απλώς τον κοίταζαν οι άνθρωποι, μετάγγιζε στις ψυχές τους κάθε αρετή».

Για την απελπισία

    Ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ γράφει για την απελπισία τα εξής: «Όπως ο Κύριος μεριμνά για τη σωτηρία μας, έτσι και ο διάβολος, ο φονιάς των ανθρώπων, προσπαθεί να φέρνει τις ψυχές των ανθρώπων σε απελπισία». Ο προδότης Ιούδας ήταν ολιγόψυχος και άπειρος στην πνευματική πάλη, γι’ αυτό και ο διάβολος, βλέποντάς τον σε κατάσταση απελπισίας, τον χτύπησε πείθοντάς τον να κρεμαστεί. Ο Πέτρος, ο εκλεκτός λίθος, έπεσε σε μεγάλη αμαρτία, αλλά ως έμπειρος στην πνευματικά μάχη δεν απελπίστηκε και δεν έχασε την παρουσία του Πνεύματος. Αντίθετα, έχυσε δάκρυα πικρά, ολόθερμα μέσα από τη ζεστή καρδιά του· ο διάβολος το είδε κι έγινε καπνός· έφυγε απ’ αυτόν σαν να κάηκε στη φωτιά. Αδελφοί μου, ο όσιος Αντίοχος μας διδάσκει ότι αν πέσει επάνω μας απελπισία, δεν πρέπει να ενδώσουμε σ’ αυτήν αλλά, ενδυναμωμένοι και περιβεβλημένοι την αγία πίστη, να πούμε με μεγάλη τόλμη προς το πονηρό πνεύμα «Τί σχέση έχεις εσύ μ’ εμάς, αποστάτη του Θεού, φυγά του ουρανού και σκλάβε του κακού; Είσαι ανίκανος να μας εμπνεύσεις να κάνουμε κάτι, διότι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, έχει εξουσία επάνω σ’ εμάς κι επάνω σε όλους. Εσύ, δολοφόνε, φύγε από μας! Ενδυναμωμένοι με τον Ένδοξο Σταυρό Του καταπατούμε το κεφάλι του όφεώς σου».

(Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς, «Ο πρόλογος της Αχρίδος», εκδ. Άθως)

πηγή

ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΜΕΘΟΔΙΟΥ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΠΑΤΑΡΩΝ

Τῌ Κ' ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΜΗΝΟΣ
ΙΟΥΝΙΟΥ

Μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Μεθοδίου, Ἐπισκόπου Πατάρων.
Τῇ Κ' τοῦ αὐτοῦ μηνός, Μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Μεθοδίου, 

Ἐπισκόπου Πατάρων.

Μέθοδον Μεθόδιος βίου πρὸς βίον,
Μεθεὶς ὁδεύει, οὗ μέθοδος οὐ πέλει.
Εἰκάδι ἀρχιθύτην Μεθόδιον ἄορ κατέπεφνεν.

Ταῖς αὐτοῦ ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν.

Γιὰ τὴν Ἐκκλησία εἴτε ὁ ἄθεος μαρξισμὸς εἴτε ἡ δεξιὰ μασωνία εἶναι τὸ ἴδιο πράγμα

τοῦ π. Ἰωάννη Ρωμανίδη

Στὴν διαδικασία τῆς καθάρσεως, τοῦ

 φωτισμοῦ καὶ τῆς θεώσεως ἔχουμε 

μπροστὰ μας μία ἐπιστήμη. 

Αὐτὸ τὸ πράγμα ὅμως μπορεῖ νὰ 

πολιτικοποιηθεῖ; Δηλαδὴ μπορεῖ 

οἱ Ὀρθόδοξοι νὰ ποῦν πχ. ὅτι 

μόνο οἱ Ἀριστεροὶ μποροῦν νὰ ἔχουν

 νοερὰ προσευχή; Ἢ ὅτι ἐκεῖνος

 ποῦ ἔχει νοερὰ προσευχὴ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εἶναι 

Ἀριστερὸς ἢ Δεξιός; Ὄχι, βέβαια.

Ὅποτε ἔχομε μία ἐπιστήμη, ποὺ λέγεται Ὀρθοδοξία, ἡ ὁποία δὲν 

μπορεῖ ποτὲ νὰ συσχετισθεῖ μὲ τὴν Πολιτική. Διότι ὁ ἀγαπῶν τὸν

 συνάνθρωπό του μεριμνᾶ γιὰ τὸν συνάνθρωπό του, ὁποιοσδήποτε 

καὶ ἂν εἶναι αὐτὸς ὡς πρὸς τὶς πεποιθήσεις του. Ἐκεῖνο ποὺ

 ἀπασχολεῖ τὸν Ὀρθόδοξο Χριστιανὸ στὰ ἰδεολογικὰ θέματα

 εἶναι πρῶτα- πρῶτα τὸ ἐὰν ἡ Ἐκκλησία ἔχει τὴν ἐλευθερία νὰ 

κάνει τὸ ἔργο Της, ποὺ εἶναι τὸ νὰ θεραπεύει τοὺς ἀρρώστους Της. 

Ἡ Ἐκκλησία πρέπει νὰ τὴν ἔχει αὐτὴν τὴν ἐλευθερία. Ἐκείνη

 λοιπὸν ἡ ἰδεολογία ποὺ ἐμποδίζει τὴν Ἐκκλησία νὰ κάνει 

τὸ ἔργο Της εἴτε αὐτὴ λέγεται ἄθεος Μαρξισμὸς εἴτε δεξιὰ

 Μασονία, γιὰ τὴν Ἐκκλησία εἶναι τὸ ἴδιο πράγμα. Εἶναι ἐχθρός

 Της καὶ ὀφείλει ἐξ ἴσου νὰ ἀμυνθεῖ. Συμβαίνει σήμερα νὰ ἔχουμε

 ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τοὺς Δεξιούς, ποὺ κατευθύνονται ἀπὸ τοὺς 

Μασόνους, καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος τοὺς....

Ἀριστερούς, ποὺ κατευθύνονται ἀπὸ τὴν Μόσχα, ἡ ὁποία

 ἐπίσημα τουλάχιστον ἀνέχεται σήμερα τὴν θρησκεία, ἀλλὰ 

ἐπιτρέπει ἀνέντιμη προπαγάνδα ἐναντίον της. Πῶς π.χ. ἡ παλαιὰ

 μητρόπολις τοῦ Λένινγκραντ, ἡ μητρόπολις τῆς Τσαρικῆς 

Ρωσίας ἔγινε μουσεῖο ἀθεΐας; Αὐτὸς δυστυχῶς εἶναι ὁ κομμουνισμὸς 

στὴν πράξη. Δὲν εἶναι βέβαια ὑποχρεωμένος ὁ κομμουνισμὸς 

νὰ ἐφαρμοσθεῖ ἔτσι, ὅμως στὴν πράξη ἐφαρμόζεται πάντα εἰς βάρος

 τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως, ὅταν ἀντιμετωπίζει

 ἀνέντιμο

 ἀγώνα ἐναντίον της, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀμυνθεῖ.
Λοιπόν, σύμφωνα μὲ τὰ προηγούμενα, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ 

Ἐκκλησία νὰ ὑποστηρίξει κάποια συγκεκριμένη ἰδεολογία; 

Ὄχι βέβαια. Ἡ ἰατρικὴ ἐπιστήμη ὀφείλει νὰ ὑποστήριξη

 ὁποιοδήποτε 

πολιτικὸ κόμμα ἐνδιαφερθεῖ γιὰ τὴν ὑγεία τοῦ λαοῦ σωματικὴ 

καὶ ψυχική. Ὁ γιατρὸς ὡς γιατρὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἔχει

 ἰατρικὰ κριτήρια στὴν περίπτωση αὐτή.


Σημείωση: το κείμενο γράφτηκε ενώ υπήρχε ακόμα η 

Σοβιετική Ένωση
Από το Βιβλιο: 

Πατερική Θεολογία του π. Ιωάννη Ρωμανίδη

πηγή

Γ.ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ: «Η ΣΤΕΝΟΧΩΡΙΑ ΔΕΙΧΝΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ»

Η ελευθερία δεν κερδίζεται, αν δεν ελευθερώσομε το εσωτερικό μας απ’ τα μπερδέματα και τα πάθη.

Αυτό είναι η Εκκλησία μας, αυτή είναι η χαρά μας, αυτό είναι το παν για μας. Και ο άνθρωπος σήμερα αυτό ζητάει. Και παίρνει τα δηλητήρια και τα ναρκωτικά, για να έλθει σε κόσμους χαράς.
αλλά ψεύτικης χαράς. Κάτι αισθάνεται εκείνη τη στιγμή και αύριο είναι τσακισμένος. Το ένα τον τρίβει, τον τρώει, τον τσακίζει, τον ψήνει. Ενώ το άλλο, δηλαδή το δόσιμο στον Χριστό, τον ζωογονεί, του δίνει χαρά, τον κάνει να χαίρεται τη ζωή, να νιώθει δύναμη, μεγαλείο.

Είναι μεγάλη τέχνη να τα καταφέρετε να αγιασθεί η ψυχή σας. Παντού μπορεί ν’ αγιάσει κανείς. Και στην Ομόνοια μπορεί ν’ αγιάσει, αν το θέλει. Στην εργασία σας, όποια και να είναι, μπορείτε να γίνετε άγιοι. Με την πραότητα, την υπομονή, την αγάπη. Να βάζετε κάθε μέρα νέα σειρά, νέα διάθεση, με ενθουσιασμό και αγάπη, προσευχή και σιωπή. Όχι να έχετε άγχος και να σας πονάει το στήθος.

Να εργάζεσθε με εγρήγορση, απλά, απαλά, χωρίς αγωνία, με χαρά κι αγαλλίαση, με αγαθή διάθεση. Τότε έρχεται η θεία χάρις.

Όλα τα δυσάρεστα, που μένουν μέσα στην ψυχή σας και φέρνουν άγχος, μπορούν να γίνουν αφορμή για τη λατρεία του Θεού και να παύσουν να σας καταπονούν. Να έχετε εμπιστοσύνη στον Θεό.

Δεν είναι ανάγκη να προσπαθείτε και να σφίγγεσθε. Όλη σας η προσπάθεια να είναι ν’ ατενίσετε το φως, να κατακτήσετε το φως. Έτσι, αντί να δίδεσθε στη στενοχώρια, που δεν είναι του Πνεύματος του Θεού, να δίδεσθε στη δοξολογία του Θεού.

Η στενοχώρια δείχνει ότι δεν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Χριστό.

Η επικοινωνία με τον Χριστό, όταν γίνεται απλά, απαλά, χωρίς πίεση, κάνει τον διάβολο να φεύγει. Ο σατανάς δεν φεύγει με πίεση, με σφίξιμο. Απομακρύνεται με την πραότητα και την προσευχή. Υποχωρεί, όταν δει την ψυχή να τον περιφρονεί και να στρέφεται με αγάπη προς τον Χριστό. Την περιφρόνηση δεν μπορεί να τη υποφέρει, διότι είναι υπερόπτης. Όταν, όμως, πιέζεσθε, το κακό πνεύμα σας παίρνει είδηση και σας πολεμάει. Μην ασχολείσθε με τον διάβολο, ούτε να παρακαλείτε να φύγει. Όσο παρακαλείτε να φύγει, τόσο σας αγκαλιάζει. Τον διάβολο να τον περιφρονείτε. Να μην τον πολεμάτε κατά μέτωπον. Όταν πολεμάς με πείσμα κατά του διαβόλου, επιτίθεται κι εκείνος σαν τίγρης, σαν αγριόγατα. Όταν του ρίχνεις σφαίρες, αυτός σου ρίχνει χειροβομβίδα. Όταν του ρίχνεις βόμβα, σου ρίχνει πύραυλο. Μη κοιτάζετε το κακό. Να κοιτάζετε την αγκαλιά του Θεού και να πέφτετε στην αγκαλιά Του και να προχωρείτε.

Ο ταπεινός έχει συνείδηση της εσωτερικής του καταστάσεως και, όσο κι αν είναι άσχημη, δεν χάνει την προσωπικότητά του… Δεν χάνει την ισορροπία του. Το αντίθετο συμβάνει με τον εγωιστή, τον έχοντα αισθήματα κατωτερότητος. Στην αρχή μοιάζει με τον ταπεινό. Λίγο, όμως, αν τον πειράξει κανείς, αμέσως χάνει την ειρήνη του, εκνευρίζεται, ταράζεται.

Πηγή: Γέροντος Πορφυρίου του Καυσοκαλιβίτου, Βίος και Λόγοι

agioritikovima