ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΛΑΣΦΗΜΙΑΣ +Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος

Κανείς δεν ανελάμβανε…

Από το βιβλίο του Μητροπολίτου Φλωρίνης

π. Αυγουστίνου Καντιώτου «ΑΝΤΙΒΛΑΣΦΗΜΙΚΟΣ ΑΓΩΝ»

… Εξύπνησα νύκτα. Τα άστρα έλαμπαν ακόμη εις τον ουρανό. Μαζί με ένα καλόγηρο ξεκινήσαμε από την Ι. Μονήν Αγ. Νικάνορος-Ζάβορδας, επεράσαμε δάση και εφθάσαμε εις το χωρίον Τ… της περιοχής Γρεβενών. Ήτο Κυριακή πρωί. Επήγαμε εις την Εκκλησία. Ευρήκαμε τον εφημέριον μόνον. Εκκλησίασμα μηδέν. Κτυπούμε την καμπάνα, εξερχόμεθα οι ίδιοι εις την πλατεία, προσκαλούμε όσους ευρήκαμε εκεί, στέλνουμε και τα παιδιά, που ως λαγωνικά σκορπίζονται εις όλο το χωρίο δια να εύρουν και να ειδοποιήσουν τους μεγάλους. Και ήρθαν σχεδόν όλοι. Πολλοί ήρθαν από περιέργεια για νʼ ακούσουν τον ιεροκήρυκα. Διότι έως τότε δεν είχε περάσει από το χωρίο των ιεροκήρυκας. Δεν είχαν ακούσει ποτέ λόγον Θεού. Δυστυχισμένε λαέ! Χρόνια, δεκαετίας ολοκλήρους έμεινες χωρίς χριστιανική διαφώτισι… Με πόσην δίψαν οι χωρικοί ήκουσαν το κήρυγμα! Όπως το χωράφι, που περιμένει την βροχούλαν του φθινοπώρου!

Μετά το κήρυγμα και την θεία Λειτουργία κατʼ αρχαίο Μακεδονικό έθιμο συνεκεντρώθησαν εις το προαύλιον του ι. Ναού. Εκεί κατά τα χρόνια της Τουρκικής δουλείας συνεζήτουν και έλυον τας διαφοράς των κατά χριστιανικόν τρόπον. Εκεί και εγώ τους ωμίλησα εκ νέου. Τους έδωκα διαφόρους πρακτικάς συμβουλάς. Και συμφώνως προς εγκύκλιον της Ι. Μητροπόλεως Γρεβενών, έκαμα σύστασιν να σχηματισθή και εις το χωρίον αυτό μίαΑντιβλασφημικη Επιτροπή δια την καταπολέμησιν της βλασφημίας. Τους είπα˙ «Ποιος από σας θέλει να αναλάβη και να γίνη μέλος της Επιτροπής; Πέντε φθάνουν δια να σχηματισθή μία τέτοια επιτροπή στο χωριό σας». Οι χωρικοί ήκουσαν την πρότασιν μου, αλλά κανείς δεν επροθυμοποιείτο νʼ αναλάβη. Περίεργον! Ηπόρησα και τους ηρώτησα εκ νέου˙ «Γιατί κανείς από σας δεν αναλαμβάνει; Εάν σας καλούσα να γίνετε μέλη μιας άλλης επιτροπής, όλοι θα θέλατε να λάβετε μέρος εις την επιτροπήν. Αλλά τώρα, που σας προσκαλεί η Εκκλησία να λάβετε μέρος εις μίαν αγίαν εκστρατείαν εναντίον της βλασφημίας, κανείς δεν αναλαμβάνει. Γιατί;…».

Τότε ένας, ζωηρότερος από όλους, μου απήντησε˙ «Πάτερ! Δεν τολμούμεν να γίνουμε μέλη της επιτροπής αυτής, διότι σήμερον όλοι μας βλασφημούμεν. Όλο το χωριό να ερευνήσης, δεν θα βρης ένα που να μη έχη μολύνει την γλώσσαν του με βλασφημίας. Θέλεις να ακούσης και κάτι άλλο; Και αυτός ο παπάς μας κάποτε-κάποτε βλασφημά...». Ένας δε άλλος ασπρομάλλης γέρος, σηκώθηκε και είπε με συγκίνησιν μεγάλην˙ «Εάν στο χωρίο μας ήρχετο ένας πριν 60 χρόνια, όσον καιρόν και εάν εκάθετο εις το χωριό μας, ούτε μίαν βλασφημίαν θα ήκουε. Υπήρχε τότε μεγάλη ευλάβεια. Υπήρχε φόβος Θεού. Και οι Τούρκοι ακόμη επρόσεχαν να μη βλασφημή κανένας Χριστιανός. Αλλά ύστερα από τον Α΄ Παγκόσμιον πόλεμον μεγάλη ασέβεια εξαπλώθη στη Χώρα μας. Διάφοροι γραμματισμένοι, που περνούσαν κάποτε-κάποτε από το χωριό, μας έλεγαν πως δεν υπάρχει Θεός. Τα παιδιά μας, που επήγαν στο Στρατό, ήκουσαν αξιωματικούς να βλασφημούν, και γύρισαν πίσω στα σπίτια μας βλάσφημοι. Έτσι εξαπλώθη στο χωριό μας η βλασφημία. Τώρα όλοι μας βλασφημούμε. Και ο παπάς, και τα νήπια ακόμη. Σήμερον όμως που ηκούσαμε το κήρυγμα, συναισθανθήκαμε βαθειά την αμαρτία μας. Ας μας λυπηθεί ο Θεός!».

Θεέ μου, Πανάγαθε Κύριε του ουρανού και της γης, Κριτά Αόρατε! Τι θλιβερόν θέαμα! ΄Ένα ολόκληρον χωρίον με 500 ψυχάς να είνε βυθισμένον μέσα εις το κρίμα της τρομεράς αμαρτίας! Και δεν είνε μόνον το χωρίον αυτό, που κατοικείται από βλασφήμους. Η ιδία περίπου κατάστασις επικρατεί και εις τα άλλα χωρία. Η βλασφημία, που ήρχισεν από τας μεγάλας πόλεις, επροχώρησε και εις την ύπαιθρον και έφθασε μέχρι των κορύφων της Πίνδου και εμόλυνε πάσαν ψυχήν, και ως κύμα τεράστιον της κολάσεως κατακλύζει σήμερον όλην μας την Πατρίδα. Παντού ακούεται η βλασφημία. Και εις τα σχολεία, και εις τα νοσοκομεία, και εις τας φυλακάς. Αλλοίμονον, και μέσα εις τους στρατώνας μας. Ευσεβείς νέοι, που στρατεύονται και υπηρετούν εις διαφόρους στρατιωτικάς μονάδας, γράφουν πόσον πικραίνεται η καρδία των, διότι καθημερινώς ακούουν τα αισχρότατα λόγια της βλασφημίας. Ένας εξ αυτών γραφεί ˙«Δεν υποφέρω πλέον. Τα 80% των συναδέλφων μου βλασφημούν καθημερινώς…». Και ένας άλλος γράφει· «Η λύπη μου είνε μεγάλη. Ακούω τον αξιωματικόν μου να βλασφημή τους στρατιώτας. Εάν εβλασφημούσε τον πατέρα μου, δεν θα ελυπούμην τόσον πολύ, όσον λυπούμαι τώρα που ακούω να βλασφημήται ο Κύριος μας…».

* * *

Βλασφημούν λοιπόν οι Έλληνες! Και με αυτό τι κάμνουν; Ασέβειαν, απιστίαν, αγένειαν, αχαριστίαν, τρέλλαν εκδηλώνουν. Ναι, τρέλλαν. Διότι λογικός άνθρωπος δεν ημπορεί να βλασφημήση τον Δημιουργόν του. Ο βλάσφημος ομοιάζει με τον τρελλόν, εκείνον που μίαν ημέραν συνέλεξε λίθους, ανέμενε να νυκτώση, και έπειτα ήρχισε να ρίπτη τους λίθους εις τον ουρανόν, να πετροβολή τα ἀστρα. Κανείς, εννοείται, λίθος δεν έφθασεν εις τον ουρανόν, αλλά πολλοί απο τους λίθους, που έρριπτεν ο τρελλός, έπεσαν επάνω εις την κεφαλήν του. Κάτι χειρότερον κάμνει ο βλάσφημος. Δεν πετροβολεί τα άστρα. Με την βλασφημίαν του τον Θεόν θέλει να κτυπήση και να προσβάλη. Κάμνει λοιπόν την γλώσσαν του σφενδόνην και εκσφενδονίζει ως μαύρους λίθους τας βλασφημίας του κατά του Θεού. Τυφλέ τρελλέ άνθρωπε! Σου έδωκε την γλώσσαν ο Θεός δια να την κάμης κιθάραν και να υμνής και να δοξολογής καθημερινώς το μέγα του όνομα, που υμνεί και δοξολογεί πάσα η κτίσις. Και συ την γλώσσαν σου την έκαμες σφενδόνην του Σατανά δια να εκσφενδονίζης τα βλήματα της μαύρης σου ψυχής κατά της Θεότητος. Μάθε, άνθρωπε!. . . Άνθρωπε ; Δεν αξίζει να σε ονομάσω άνθρωπον εφʼ όσον βλασφημείς τον Θεόν. Ούτε Διάβολον δεν ημπορώ να σε ονομάσω, διότι ο Διάβολος δεν τολμά να βλασφημήση το όνομα του Θεού. Μάθε λοιπόν, σκουλήκι της γης, μηδαμινόν ον, τρελλέ, που θα έπρεπε δια την βλασφημίαν σου να κλεισθής εις ειδικόν τρελλοκομείον, μάθε, ότι τα βλήματα σου δεν εγγίζουν τον Ουρανόν. Μάταιος κόπος! Θα επιστρέψουν και θα πέσουν όλα επάνω σου. Και τότε «γράψε αλλοίμονον»! Δεν ήκουσες ποτέ τι συμφορά έπεσεν εις τα σπίτια των βλασφήμων; Παίζεις λοιπόν με την φωτιάν;

Αλλά και σεις, αγαπητοί μου αναγνώσται, όσοι γνωρίζετε ανθρώπους εις την γειτονιάν σας, εις το εργοστάσιον και εις το γραφείον σας, οι οποίοι βλασφημούν, έχετε ιεράν υποχρέωσιν να γίνετε φρουροί της τιμής του ονόματος του Θεού. Μη επιτρέπετε ποτέ εις κανένα να βλασφημή ενώπιον σας τον Κύριον. Διαμαρτυρηθήτε εντόνως. 20 ζωντανοί Χριστιανοί εάν ευρίσκοντο εις εκάστην πόλιν, η βλασφημία θα είχεν ελαττωθή. Το ποσοστόν των βλασφήμων θα ήτο ελάχιστον. Τώρα βλασφημούν αναισχύντως εις τας πλατείας, και κανείς δεν διαμαρτύρεται, κανείς δεν κάμνει τουλάχιστον μίαν παρατήρησιν, δια να σωφρονίση τον βλάσφημον.

 Κανείς!

Χριστιανοί της Ελλάδος!

 Κηρύξατε από σήμερον αμείλικτον πόλεμον κατά της βλασφημίας. 

Θα έχετε την ευλογίαν του Θεού.

πηγή

Δ´ ΣΤΑΣΗ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΡΜΠΑΡΑΚΗΣ

῾Χαῖρε, ἡ τόν φθορέα τῶν φρενῶν καταργοῦσα. Χαῖρε, ἡ τόν σπορέα τῆς ἁγνείας τεκοῦσα᾽

Στήν τελευταία στάση τῶν Χαιρετισμῶν πού ἀκούγεται σήμερα, ἡ ᾽Εκκλησία

 μας συνεχίζει νά μᾶς προβάλλει τό πάντιμο πρόσωπο τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου,

 διά τῆς ὁποίας εἰσῆλθε τόν κόσμο ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου, ὁ ἐνανθρωπήσας Θεός μας,

 μ᾽ ἕναν καί πάλι καταιγισμό εἰκόνων καί συμβολισμῶν, παρμένων εἴτε ἀπό τό χῶρο

 τῆς Παλαιᾶς εἴτε ἀπό τό χῶρο τῆς Καινῆς Διαθήκης. ᾽Αφορμή γιά σήμερα θά μᾶς 

δώσει ὁ παραπάνω χαιρετισμός: Χαῖρε, Παναγία, πού καταργεῖς τόν 

καταστροφέα τῶν φρενῶν τοῦ ἀνθρώπου. Χαῖρε σύ πού γέννησες 

Αὐτόν πού ἔσπειρε τήν ἁγνότητα.

1. Ποιές εἶναι οἱ φρένες τοῦ ἀνθρώπου καί ποιός ο φθορέας αὐτῶν τῶν φρενῶν;

Τό μυαλό τοῦ ἀνθρώπου, ἡ διάνοιά του, ὁ χῶρος τοῦ σκέπτεσθαι, ὁ χῶρος 

τῶν λογισμῶν, κάτι πού συνδέεται βεβαίως ἄμεσα μέ τό νοῦ του ἤ ἀλλιῶς 

μέ τήν καρδιά του. Καί φθορέας αὐτοῦ τοῦ χώρου εἶναι ὁ διάβολος, ὁ ἀπαρχῆς 

ἐχθρός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ κατά τόν ἅγιο ᾽Ιωάννη τόν εὐαγγελιστή ἀνθρωποκτόνος.

 Ὁ διάβολος λοιπόν προσπαθεῖ πάντοτε νά διαφθείρει, νά καταστρέψει τή διάνοια

 τοῦ ἀνθρώπου, (ἀπό ἐκεῖ ξεκινᾶ ἄλλωστε ὁποιαδήποτε ἁμαρτία: μέ τήν προσβολή 

τῶν λογισμῶν), ὥστε ἔτσι νά καταστρέψει καί τό κέντρο τῆς ὕπαρξής του, τό νοῦ 

καί τήν καρδιά του. Μέ ποιό σκοπό; Νά ἀπομακρύνει τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Θεό, 

ὁ Ὁποῖος ζεῖ καί ἐνεργεῖ κυρίως στήν καρδιά τοῦ βαπτισμένου καί 

ἐνσωματωμένου στήν ᾽Εκκλησία ἀνθρώπου. Αἰτία γι᾽ αὐτό: τό μίσος τοῦ 

διαβόλου πρός τόν ἄνθρωπο, τόν κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ δημιουργημένο,

 ὥστε νά μή μπορεῖ νά χαρεῖ αὐτός τήν παρουσία τοῦ Δημιουργοῦ του, συνεπῶς 

τή δική του ὁ διάβολος δυστυχία νά τήν κάνει καί δυστυχία τοῦ ἀνθρώπου.

 Μή ξεχνᾶμε ὅτι ὁ διάβολος, κατά τούς ἁγίους μας, εἶναι τό πιό τραγικό καί 

δυστυχισμένο ὄν ὅλης τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ, μέ ἐπιλογή βεβαίως τοῦ ἴδιου 

καί ὄχι τοῦ Θεοῦ.

2. Τί συγκεκριμένα προσπαθεῖ νά φθείρει ὁ πονηρός ἐπιτιθέμενος στή διάνοια 

τοῦ ἀνθρώπου;

•               (1) ῾Ως πρός τόν Θεό: νά κλονίσει τήν ἐμπιστοσύνη του 

πρός Αὐτόν - ἄς θυμηθοῦμε τό περιστατικό στόν κῆπο τῆς ᾽Εδέμ: 

πῶς προσβάλλει τή διάνοια τῆς Εὔας, προκαλώντας ρήξη στήν πίστη 

της στόν Δημιουργό της.

•               (2) ῾Ως πρός τό συνάνθρωπο: νά χαλάσει τή σχέση τοῦ κάθε ἀνθρώπου 

μέ αὐτόν, προκαλώντας καχυποψίες, διαστρέβλωση τῶν λόγων του, 

παρερμηνεύοντας τήν ὅποια συμπεριφορά του.

•               (3) ῾Ως πρός τόν ἑαυτό μας: νά φέρνει πάντοτε δικαιολογίες γιά ἐμᾶς

 τούς ἴδιους, προκειμένου νά ἁμαρτήσουμε ἤ κι ἄν ἁμαρτήσουμε, νά μᾶς

 ὁδηγήσει στήν ἀπελπισία, στή μελαγχολία, στήν ὑπερηφάνεια.

3. Ἡ Παναγία λοιπόν εἶναι αὐτή πού κατήργησε καί καταργεῖ τόν φθορέα διάβολο,

 γιατί γέννησε Αὐτόν πού τόν συνέτριψε ὁριστικά. ῎Ας θυμηθοῦμε καί πάλι τό 

λεγόμενο πρωτευαγγέλιο: τήν ὑπόσχεση πού ἔδωσε ὁ Θεός στούς 

πρωτοπλάστους μετά τήν πτώση τους στήν ἁμαρτία, ὅτι θά ἔλθει κάποτε

 ἡ ἐποχή πού ὁ ἀπόγονος (Χριστός) τῆς γυναίκας (Παναγίας) θά συνέτριβε

 τήν κεφαλή τοῦ φιδιοῦ-διαβόλου! Κι ὅπως τό λέει κι ὁ ἀπόστολος Παῦλος,

 ὁ Χριστός εἶναι ᾽Εκεῖνος πού ῾κατήργησε τόν τό κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου,

 τοὐτέστιν τόν διάβολο᾽! Αὐτό σημαίνει ὅτι ὅσο πλησιάζουμε τόν Χριστό καί 

τήν Παναγία Μητέρα Του, ἄρα ὅσο ζοῦμε ἐκκλησιαστικά – στήν ᾽Εκκλησία, 

τό ζωντανό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ζοῦμε ἔντονα τήν παρουσία ᾽Εκείνου 

– τόσο χάνει ὁ πονηρός ὁποιαδήποτε δύναμη ἀπέναντί μας. Καί χάνεται ἡ 

ὅποια δύναμη τοῦ διαβόλου, γιατί σταλάζει μέσα μας ὁ Χριστός, ὅπως λέει ὁ

 ὑπό ἐξέταση χαιρετισμός (῾ἡ τόν σπορέα τῆς ἁγνείας τεκοῦσα᾽), ἀκριβῶς τήν

 ἁγνεία, τήν ἁγνότητα, δηλ. τή χάρη Του, ἀφοῦ ᾽Εκεῖνος εἶναι ἡ πηγή της. ῾

Αγνίζετε ἑαυτούς, καθώς ᾽Εκεῖνος ἁγνός ἐστι᾽ (ἅγιος ᾽Ιωάννης Θεολόγος). 

Λέγοντας ἁγνότητα ἐννοοῦμε ὄχι μόνο τή σωματική ἀπό πλευρᾶς σαρκικῶν 

μολυσμῶν καθαρότητα, ἀλλ᾽ ὅλη τήν ἐγκάρδια στροφή τοῦ ἀνθρώπου,

 ψυχῆς καί σώματος, πρός τόν Χριστό, γεγονός πού σημαίνει καί πάλι:

•               (1) ὡς πρός τόν Θεό: πίστη καί ἀγάπη,

•               (2) ὡς πρός τόν συνάνθρωπο: ἀγάπη καί ὑπομονή,

•               (3) ὡς πρός τόν ἑαυτό μας: ταπείνωση καί σωφροσύνη καί ἐγκράτεια.

4. Μ᾽ αὐτόν τόν τρόπο ὁ πιστός ἄνθρωπος γίνεται κατοικητήριο τοῦ

 Τριαδικοῦ Θεοῦ καί φθάνει στό σημεῖο νά γίνεται καί ἀληθινός θεολόγος.

 Δηλ. ζεῖ τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ καί καθοδηγεῖται μέ τό φωτισμό τοῦ Θεοῦ

 στήν πορεία του πάνω σ᾽ αὐτήν τή γῆ, ἔχοντας ὀρθή γνώση καί γιά τόν Θεό

 καί γιά τό συνάνθρωπο καί γιά τόν κόσμο ὅλο. Μᾶς ἐπισημαίνει τήν πραγματικότητα

 αὐτή μεταξύ τῶν ἄλλων καί ὁ ἅγιος τῆς Σαρακοστῆς, ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης τῆς Κλίμακος: 

῾Τέλος ἁγνείας, θεολογίας ὑπόθεσις᾽ λέει. Τότε δηλ. ὁ ἄνθρωπος ἀρχίζει νά 

θεολογεῖ σωστά, ὅταν φθάνει στό τέλος τῆς ἁγνότητας. Κι ἁγνότητα σημαίνει,

 ὅπως εἴπαμε, ὀρθή στάση ζωῆς, κατά τό πρότυπο τοῦ Κυρίου μας ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ.

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

Δ ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΧΑΙΡΕ ΠΑΣΤΑΣ ΑΣΠΟΡΟΥ ΝΥΜΦΕΥΣΕΩΣ, ΧΑΙΡΕ ΠΙΣΤΟΥΣ ΚΥΡΙΩ ΑΡΜΟΖΟΥΣΑ π.ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΜΟΥΡΤΖΑΝΟΣ

Ο γάμος για τους περισσότερους ανθρώπους είναι η πιο ευτυχισμένη στιγμή της ζωής. Για όσους πιστεύουν στο Θεό, δεν είναι μόνο η ευλογία Του που δίνει ξεχωριστή διάσταση στο μυστήριο. Υπάρχει και η ανθρώπινη χαρά, διότι ο γάμος αποτελεί τη δημόσια έκφραση της αγάπης, την οποία ομολογούν δύο άνθρωποι, αλλά και του αγώνα να την κρατήσουν και να την ολοκληρώσουν κατά τη διάρκεια της κοινής ζωής τους. Ο γάμος αποτελεί για τον άντρα και τη γυναίκα τη δήλωση ότι έχουν υπερβεί το ξένον ανάμεσά τους, ότι έχουν επιλέξει την δημιουργικότητα ως κατεξοχήν έκφραση της αγάπης και την ίδια στιγμή, κάνοντας οικογένεια, «μεταδίδουν πάσαν αυτάρκειαν έχοντες και τοις μη έχουσι» (Ευχή της Ακολουθίας του Γάμου), ανοίγουν την αγάπη τους δηλαδή σε όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό και ο γάμος αποτελεί για την Εκκλησία  «μυστήριον μέγα» (Εφεσ. 5, 32).

                Δεν είναι τυχαίο που η Εκκλησία, απευθυνόμενη στην Υπεραγία Θεοτόκο, την χαιρετά λέγοντας ότι αποτελεί «την παστάδα της ασπόρου νυμφεύσεως και ότι εκείνη είναι που αρμόζει, ενώνει δηλαδή τους πιστούς με τον Κύριο». Όπως η κατεξοχήν έκφραση του γάμου είναι η χαρά της παστάδος, του νυφικού κρεβατιού, όπου «έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν», η Εκκλησία θεωρεί την Παναγία ως το νυφικό κρεβάτι στο οποίο Θεός και άνθρωπος γίνονται ένα, στο πρόσωπο του Χριστού. Και αυτή η τελεία ένωσις συντελέσθηκε σωματικά στην μήτρα της Υπεραγίας Θεοτόκου και υπαρξιακά-πνευματικά στην καρδιά της, όταν ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Θεού να γίνει συνεργός Του στην νύμφευση. Μόνο που ο γάμος αυτός είναι άσπορος. Δεν έχει ως σκοπό του την ηδονή της σάρκας και την τεκνοποιία, όπως είναι ο φυσικός νόμος που δόθηκε από το Θεό στον άνθρωπο, αλλά αποτελεί το μυστήριο της θέωσης της ανθρώπινης φύσης, που έρχεται μέσα από την γέννηση του Χριστού, με την υπέρβαση των όρων της φύσεως και τον παρθενεύοντα τόκο της Παναγίας. Η σχέση όμως αυτή δεν παύει να είναι γάμος. Και έχει τα τρία κύρια χαρακτηριστικά του γάμου.

                Στο πρόσωπο της Παναγίας διαλύεται το ξένον ανάμεσα στο Θεό και τον άνθρωπο, το οποίο προκάλεσε η αμαρτία. Η απόφαση του ανθρώπου να μην έχει σχέση με το Θεό, αλλά να καταστήσει θεό τον εαυτό του και να επιχειρήσει να δει τον κόσμο, τον συνάνθρωπο και τη ζωή όχι μέσα από την οδό της κοινωνίας με το Θεό, αλλά αυτόνομα, οδήγησε τον άνθρωπο να γίνει χρήστης του κόσμου, του συνανθρώπου και της ζωής. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος υποτάχτηκε στην ανάγκη του για να γίνει θεός αφ’ εαυτού του. Και ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο είναι η εξουσία. Τι άλλο είναι η αμαρτία παρά η απόφαση του ανθρώπου να δείχνει παντού ότι ο ίδιος και το εγώ του θέλουν και προσπαθούν να εξουσιάζουν τα πάντα;  Αμαρτία είναι η χρήση του άλλου όχι ως ισότιμου με εμάς, όχι για να του προσφέρουμε και να λαμβάνουμε από αυτόν, αλλά για να επιβεβαιώνει τον εαυτό μας, τη δύναμή μας, την ικανότητά μας να ευτυχούμε με βάση τις δικές μας επιθυμίες.  Αμαρτία είναι η χρήση του κόσμου όχι ευχαριστιακά και δοξολογικά, όχι για να επιβιώσουμε εμείς και να βοηθήσουμε και τους άλλους να ζήσουν ισότιμα, αλλά για να υποτάξουμε τις δυνάμεις του χωρίς μέτρο και όριο και την ίδια στιγμή να καθιστούμε τους άλλους εξαρτημένους από εμάς για την κάλυψη των αναγκών τους, προκειμένου να είμαστε πλούσιοι και εκμεταλλευτές τους. Αμαρτία είναι η στέρηση της ελευθερίας τόσο στον εαυτό μας δια των παθών , όσο και στους άλλους μέσω της εξουσίας. Και όλη αυτή η στάση ζωής επιφέρει τον θάνατο, όχι μόνο τον σωματικό, αλλά και τον πνευματικό. Γι’ αυτό, δια της ενανθρωπήσεως του Χριστού στο πρόσωπο της Παναγίας επέρχεται η συμφιλίωση του ανθρώπου με το Θεό δια της αγάπης και της χαριτώσεως την οποία ο Χριστός δίνει στην ανθρώπινη φύση. Ελεύθερος ο άνθρωπος πλέον δεν είναι ξένος ούτε με το Θεό ούτε με τον πλησίον ούτε με τον κόσμο, γιατί δεν διαλέγει την εξουσία, αλλά την αγάπη και την προσφορά ως στάση ζωής.

                Στο πρόσωπο της Παναγίας εξάλλου η αγάπη γίνεται δημιουργικότητα και έμπνευση. Τι άλλο είναι η σωτηρία την οποία ο Χριστός προσφέρει στον άνθρωπο παρά η χαρά της νίκης κατά του θανάτου, η χαρά της συγχώρεσης και της μετάνοιας, η χαρά της προσφοράς με κάθε τρόπο και μέσα, η χαρά της αξιοποίησης όλων των ταλάντων της ανθρώπινης υπόστασης με γνώμονα την δημιουργικότητα;  Και πρώτη η Παναγία γεύεται αυτό το δρόμο. Αυτή σώζεται και με τις πρεσβείες της σώζει. Αυτή αγιάζεται και με τις πρεσβείες της αγιάζει. Αλλά και στέκεται δίπλα από τον κάθε άνθρωπο, από την κάθε ανάγκη μας και δίνει φως και ελπίδα, παρακαλώντας τον Υιό της υπέρ ημών. Όπως η ίδια κατέστη η Κεχαριτωμένη, για να ελκύσει τελικά τη χάρη του Θεού, στόλισε τον εαυτό της με κάθε αρετή, έτσι κι εμείς καλούμαστε να καταστήσουμε την ύπαρξή μας ναό του Αγίου Πνεύματος, στολίζοντάς την με την αρετή κατά τις δυνάμεις μας, αναζητώντας το Θεό, όπου αυτό είναι εφικτό, σε κάθε περίσταση της ζωής μας, θέλοντας να δούμε την σωτήρια παρέμβασή Του στην πορεία μας και ξεκινώντας να παλεύουμε εναντίον κάθε πάθους, κάθε πειρασμού, να μεταμορφωθούμε για να δείξουμε όχι με τη συνήθεια, αλλά με την χαρά και την πρωτοτυπία που η προσευχή και η αγάπη φέρνουν, την επιθυμία μας να είμαστε κοντά Του.  

                Η Παναγία, τέλος, γίνεται η αρχή ώστε η κάθε ανθρώπινη ύπαρξη να μεταμορφώνεται, ψυχή τε και σώματι, σε νύμφη Χριστού, να αρμόζεται, να συνδέεται και να προχωρά μαζί με το Χριστό. Αυτή η άρμοση επιτυγχάνεται και βιώνεται στη ζωή της Εκκλησίας και δεν είναι εγκλωβισμός του ανθρώπου σε μία ατομοκεντρική σχέση, όπου ο άνθρωπος υπάρχει για να ζει καθ’ εαυτόν το Θεό, αλλά ανοίγεται σε όλο τον κόσμο. Αποκλειστική και την ίδια στιγμή ανοιχτή είναι η σχέση της αγάπης που ο άνθρωπος βιώνει με το Θεό. Αποκλειστική, διότι ο Θεός παραμένει πιστός στον άνθρωπο, δεν τον εγκαταλείπει ποτέ, ακόμη κι αν φαίνεται δύσκολη η ζωή. Ανοιχτή διότι ο Θεός ζει την χαρά και την πληρότητα της αγάπης με κάθε άνθρωπο. Κι έτσι καλείται και ο καθένας μας να σκέφτεται και να ζει. Αποκλειστικά με την αγάπη του Θεού και ανοιχτά, μεταφέροντας αυτή την αγάπη σε όλους με τους οποίους συνδέεται. «Ομολογεί την χάριν, ου κρύπτει τον έλεον, κηρύττει την ευεργεσίαν» και θέλει να ζήσουν και άλλοι τη χαρά της κοινωνίας.

                Στο πρόσωπο της Παναγίας το πλήρωμα της αγάπης γίνεται «παστάς». Τόπος της παστάδος η καρδιά, η οποία αγκαλιάζει τον κόσμο. Χρόνος της παστάδος «το νυν και αεί». Δεν είναι μαγική η σχέση με το Θεό, αλλά αγαπητική. Γάμος της ύπαρξης στην Εκκλησία, με οδηγό την Υπεραγία Θεοτόκο. Και μπορεί ο κόσμος μας να παρασύρεται από την αμαρτία και την απόπειρα της αυτοθέωσης, όμως οι χριστιανοί αντιτάσσουμε την ευλογία της πίστης. Και τη βοήθεια και τις πρεσβείες της Παναγίας μας, διαλέγουμε  να ζήσουμε την χαρά του νυμφώνος, παρότι «ένδυμα ουκ έχομεν». Και τότε διαπιστώνουμε ότι το μυστήριο επενεργεί. Δεν μας αφήνει Αυτός που μας αγαπά και ανέβηκε στο Σταυρό για μας, να αποκαρδιωθούμε, αλλά ως ο γνήσια Ηγαπημένος μας απλώνει το χέρι και μας σώζει. Τελικά από την ελευθερία μας εξαρτώνται όλα.

Κέρκυρα, 12 Απριλίου 2013   

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ) π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΡΜΠΑΡΑΚΗΣ

῾Η Κυριακή Δ´ Νηστειῶν εἶναι ἀφιερωμένη ἀπό τήν ᾽Εκκλησία μας στόν μεγάλο ἀσκητικό διδάσκαλο ἅγιο ᾽Ιωάννη τόν Σιναΐτη, τόν ἐπονομαζόμενο τῆς Κλίμακος, λόγω τοῦ γνωστοῦ βιβλίου πού ἔχει γράψει μέ τόν τίτλο αὐτόν: ῾Κλῖμαξ᾽. Θά μποροῦσε νά χαρακτηριστεῖ ὡς ὁ ἅγιος τῆς Σαρακοστῆς, ἀφοῦ τό βιβλίο του ἀποτελεῖ τό βασικό ἀνάγνωσμα τῆς περιόδου αὐτῆς στά μοναστήρια μας, ἀλλά καί σε πολλούς Χριστιανούς μέσα στόν κόσμο. Κι αὐτό σημαίνει ὅτι ἕνα ἀσκητικό κείμενο μπορεῖ νά εἶναι γραμμένο πρωτίστως γιά τούς καλογέρους, δέν παύει ὅμως νά ἀποτελεῖ ἐντρύφημα, ὅπου μπορεῖ νά ἐφαρμοστεῖ,  γιά κάθε πιστό πού διψάει γνήσια εὐαγγελική τροφή. Δέν πρέπει νά ξεχνᾶμε ὅτι ὁ μοναχισμός γιά την ᾽Εκκλησία μας συνιστᾶ, πρέπει νά συνιστᾶ, τήν ἀκραιφνέστερη ἔφραση τῆς συνεποῦς χριστιανικῆς ζωῆς. Κι ἀπό τήν ἄποψη αὐτή ἀποτελεῖ ὁδοδείκτη γιά κάθε χριστιανό.

 Ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης καταρχάς, γιά τόν ὁποῖο δέν ἔχουμε πολλά βιογραφικά στοιχεῖα, νεαρός,16 ἐτῶν περίπου, ἔγινε μοναχός στό ὄρος Σινᾶ, στή Μονή τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης, ἀφοῦ ἤδη εἶχε μάθει ἀρκετά γράμματα. ᾽Επί 19 ἔτη παρέμεινε ὑποτακτικός ἑνός σπουδαίου Γέροντος, τοῦ ἀββᾶ Μαρτυρίου, στόν ὁποῖο ἔκανε ἀδιάκριτη ὑπακοή, ὁπότε μετά τό θάνατό του ἀπεσύρθη σέ ἐρημική τοποθεσία, ὀκτώ χιλιόμετρα μακριά ἀπό τή Μονή, στήν ὁποία καί ἔζησε ἐπί σαράντα χρόνια. ᾽Εκεῖ ἔζησε ὁσιακή ζωή, ὑπερβαίνοντας μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ τά ψεκτά πάθη του καί ἀποκτώντας ὅλα τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ, καί κυρίως τήν ταπείνωση καί τήν ἀγάπη. Μετά τά σαράντα χρόνια παρακλήθηκε νά γίνει ἡγούμενος τῆς Μονῆς, γεγονός πού ἀποδέχθηκε, καί παρέμεινε στό ἀξίωμα αὐτό γιά κάποια χρόνια, ὁπότε θέλησε καί πάλι νά ἀποσυρθεῖ στήν ἀγαπημένη του ἡσυχία καί μετ᾽ ὀλίγο κοιμήθηκε.

῎Εχουν διασωθῆ διάφορα θαυμαστά γεγονότα ἀπό τή ζωή του πού φανερώνουν τήν ἰδιαίτερη χάρη πού εἶχε ἀπό τόν Θεό, ἀλλά τά μεγαλύτερα θαύματά του σχετίζονται μέ τίς μεταστροφές τῶν καρδιῶν πού προξενοῦν τά θεόπνευστα κείμενά του, κάτι πού μπορεῖ ὁ οἱοσδήποτε χριστιανός νά διαπιστώσει, ὅταν ἀρχίσει μέ γνήσια διάθεση νά τά μελετᾶ. Εἶναι γνωστό ἄλλωστε ὅτι οἱ ἅγιοι πού μέ τά κείμενά τους βοηθοῦν τούς συνανθρώπους τους ἔχουν πρωτίστως ὡς χάρισμα ῾θαυματουργίας᾽ ἀκριβῶς τή δύναμη τῶν λόγων τους καί ὄχι τά γνωστά θαύματα σωματικῶν ἰάσεων ἄλλων ἁγίων. Καί ἐξηγήσαμε παραπάνω ὅτι τά κείμενα τοῦ ἁγίου ᾽Ιωάννου δέν εἶναι μόνο γιά τούς μοναχούς, γιατί μπορεῖ νά γράφτηκαν κυρίως γι᾽ αὐτούς, ὅμως ἡ ὠφέλεια πού εἰσπράττει καί ὁ κοσμικός λεγόμενος χριστιανός δέν εἶναι μικρή. Γι᾽ αὐτό καί ἀγαπήθηκε ἡ ῾Κλίμακά᾽ του σ᾽ ᾽Ανατολή καί Δύση καί θεωρεῖται τό σπουδαιότερο σέ κυκλοφορία βιβλίο μετά τήν ῾Αγία Γραφή.

 ᾽Από τά θαυμαστά περιστατικά πού καταγράφηκαν ἐν ὅσῳ ζοῦσε μνημονεύουμε δύο:

Τό πρῶτο, ὅταν ἦταν στήν ἔρημο κι εἶχε δεχθεῖ ἕναν ὑποτακτικό, ὀνόματι Μωϋσῆ. Κάποια φορά, σέ διακόνημα εὑρισκόμενος ὁ νεαρός ὑποτακτικός, κουράστηκε κάτω ἀπό τόν καυτό ἥλιο τοῦ Αὐγούστου καί κάθησε νά ξεκουραστεῖ στόν ἴσκιο μεγάλης πέτρας, ὁπότε καί τόν πῆρε ὁ ὕπνος. Τήν ἴδια ὥρα ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης εἶδε σέ ὅραμα κάποιον πού τοῦ ἔλεγε ὅτι κινδυνεύει ὁ μαθητής του. ᾽Αμέσως ἄρχισε ἔντονη προσευχή γι᾽ αὐτόν καί μετά ἀπό λίγο κατέφθασε καί ὁ ὑποτακτικός, ἀναγγέλλοντάς του τή φοβερή ἀγωνία πού πέρασε, καθώς ξύπνησε ξαφνικά ἀπό τή φωνή τοῦ ἁγίου ᾽Ιωάννη, πού τόν καλοῦσε νά ἐγκαταλείψει ἀμέσως τόν τόπο πού βρισκόταν. Πράγματι, τό ἔκανε καί στή στιγμή ἔπεσε στόν τόπο αὐτό ἡ μεγάλη πέτρα, χωρίς βεβαίως ὁ ἴδιος νά πάθει κάτι. Ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης ἀνελύθη σέ δοξολογίες πρός τόν Θεό, χωρίς ὅμως νά ἀναφέρει καί τό τί προηγήθηκε στό μαθητή του.

Τό δεύτερο: τήν ἡμέρα τῆς ἐνθρονίσεώς του ὡς ἡγουμένου ἦλθαν στή Μονή περί τά 600 ἄτομα. Ὅλοι ἔβλεπαν νά ὑπηρετεῖ σέ ὅλα τά διακονήματα κάποιος σάν ἰουδαῖος, μέ κοντό μαλλί, πού ἔτρεχε πάνω κάτω καί γιά τά πάντα. Στό τέλος τῆς ἡμέρας τόν ἀνεζήτησαν, ἀλλά δέν τόν βρῆκαν πουθενά. Καί στήν ἀπορία τους, ὅταν ἀπευθύνθηκαν στόν ἡγούμενο, τόν ἅγιο ᾽Ιωάννη, εἰσέπραξαν τήν ἀπάντηση: Τί πιό φυσικό νά ὑπηρετεῖ τό δικό του τόπο ὁ προφήτης Μωϋσῆς;

 Τό βιβλίο του ῾Κλίμαξ᾽, εἴπαμε, προξενεῖ τό πραγματικό καί μεγαλύτερο θαῦμα: τή μεταστροφή τῶν καρδιῶν, τή δημιουργία μετανοίας στόν ἄνθρωπο. Καί δίνει τήν ἀπάντηση στό πῶς ἀποκτᾶται ἡ πραγματική καί γνήσια πίστη πού ζητᾶ ὁ Χριστός: ῾Τό εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δύνατά τῷ πιστεύοντι᾽! Δέν θέλουμε νά ποῦμε πολλά. Θά σημειώσουμε ὅμως ἐπιγραμματικά αὐτά πού θίγει, ἀπό τούς 30 λόγους του–σκαλοπάτια στήν πνευματική ζωή, στόν πρῶτο καί στόν τελευταῖο λόγο του.

 Ὁ πρῶτος, ἡ ἀποταγή: δέν μπορεῖ κανείς νά προσεγγίσει τόν Θεό, χωρίς νά πεῖ ὄχι στήν ἁμαρτία καί μάλιστα στά ἐγωϊστικά θελήματά του. Γιατί αὐτά τά θελήματα μᾶς κρατοῦν δέσμιους στόν ἁμαρτωλό κόσμο. Ὅπως τό λέει καί ὅσιος Ποιμήν: ῾Τό θέλημά μου εἶναι χάλκινο τεῖχος πού μέ χωρίζει ἀπό τόν Θεό᾽!

Κι ὁ τελευταῖος: ἡ ἀγάπη. Ἡ ἀγάπη πού ἀποτελεῖ τό ἐπιστέγασμα τῶν πάντων στή χριστιανική πίστη, ἀφοῦ ὅ,τι λέμε καί κάνουμε σ᾽ αὐτήν, εἴτε προσευχή εἴτε νηστεία εἴτε μελέτη εἴτε ὁτιδήποτε ἄλλο, ἄν δέν καταλήγει στήν ἀγάπη, δέν ἔχει νόημα. Καί τοῦτο, γιατί ἀγάπη εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Κι αὐτό σημαίνει: ἡ πίστη πού ζητᾶ ὁ Χριστός καί κινητοποιεῖ τόν Θεό καί βγάζει καί δαιμόνια, προϋποθέτει τήν ἄρνηση τοῦ ἐγωϊσμοῦ τοῦ ἀνθρώπου καί τή στροφή του στή ζωή τοῦ Θεοῦ, τήν ἀγάπη. Στό βαθμό πού ὁ ἄνθρωπος ἀγαπᾶ, καί μάλιστα τόν ὅποιο συνάνθρωπό του, τόσο καί αὐξάνει ἡ πίστη του, ὅπως τό διακηρύσσει καί ὁ ἀπ. Παῦλος: ῾πίστις δι᾽ ἀγάπης ἐνεργουμένη᾽!

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ´ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΡΜΠΑΡΑΚΗΣ

῾Καί οὕτω μακροθυμήσας (ὁ ᾽Αβραάμ) ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας᾽ (῾Εβρ. 6, 15)

α. ῞Οσο πλησιάζουμε πρός τά σωτηριώδη γεγονότα τοῦ Πάθους καί τῆς ᾽Αναστάσεως τοῦ Κυρίου, τόσο καί ἡ ᾽Εκκλησία μας τονίζει τόν ἀδιάψευστο χαρακτήρα τους λόγω τῆς ἐγγυήσεως γι᾽ αὐτά τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ. ῾᾽Αδύνατον γάρ ψεύσασθαι τόν Θεόν᾽, κατά τήν ρήση τοῦ ἀποστόλου Παύλου στήν πρός ῾Εβραίους ἐπιστολή.  Κι ἐκεῖνο πού φέρνει ὡς ἐπιπρόσθετο στοιχεῖο τῆς ἀλήθειας τους ὁ ἀπόστολος εἶναι ἡ ὅλη πορεία τῆς θείας Οἰκονομίας, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τόν Πατριάρχη ᾽Αβραάμ. ῞Ο,τι δηλαδή ὁ Θεός ὑποσχέθηκε σ᾽ ἐκεῖνον τό πραγματοποίησε. Κι εἶδε ὁ ᾽Αβραάμ νά ἐκπληρώνονται σέ αὐτόν καί τόν λαό του οἱ ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ, τίς ὁποῖες βεβαίως καθόλου δέν ἀμφισβήτησε, ἀκόμη κι ὅταν ἡ λογική του ἀντιδροῦσε στήν ἀποδοχή τους. Διότι πίστευε στόν Θεό καί ὑπέμενε. ῾Η πίστη του καί ἡ ὑπομονή του εἶχαν θεμέλιο τήν πιστότητα τοῦ Θεοῦ. ῾Καί οὕτω μακροθυμήσας (ὁ ᾽Αβραάμ) ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας᾽.

β. 1. Ποιές οἱ ἐπαγγελίες-ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ στόν ᾽Αβραάμ; ῞Οτι θά τοῦ δώσει χώρα· ὅτι θά τόν κάνει γενάρχη μεγάλου γένους· ὅτι μέσω αὐτοῦ θά εὐλογηθοῦν ὅλες οἱ γενιές τῆς γῆς. ᾽Επαγγελίες δηλαδή πού πράγματι πρόσκρουαν  στήν λογική του, διότι ἡ χώρα πού τοῦ ὑποσχέθηκε ὁ Θεός ἦταν γι᾽ αὐτόν μία ξένη χώρα· ὁ ἴδιος δέν εἶχε παιδιά ἀπό τήν γυναίκα του Σάρρα· δέν φαινόταν λοιπόν ἀνθρωπίνως ἡ προοπτική νά γίνει αὐτός μέσον εὐλογίας γιά ἄλλες γενιές. Συνεπῶς ὁ ᾽Αβραάμ βρισκόταν σέ μία θέση πού μόνη ῾σιγουριά᾽ του εἶχε τήν ἐμπιστοσύνη του στόν Θεό.

2. Καί ἡ πορεία του ἀποτελεῖ τήν μεγαλύτερη ἐπιβεβαίωση ὅτι ἡ πίστη του αὐτή εἶχε τό πιό σταθερό θεμέλιο: τόν ἴδιο τόν Θεό πού εἶναι ὁ μόνος πιστός. Διότι καί χώρα τοῦ δίνει: τήν γῆ τῆς ἐπαγγελίας, καί παιδί ἀποκτᾶ: τόν ᾽Ισαάκ, καί δι᾽ αὐτοῦ εὐλογοῦνται ὅλα τά ἔθνη: ὁ Μεσσίας προέρχεται κατά σάρκα ἀπό αὐτόν. ῎Ετσι ὁ Θεός δέν εἶναι σάν τούς ἀνθρώπους, πού κύριο γνώρισμα ἔχουμε τήν μεταβλητότητα καί τήν ἀστάθεια – ποιός μπορεῖ ἐπί γῆς νά ἐγγυηθεῖ τήν πιστότητα τῶν ἀνθρώπων; ῞Ολη ἡ ἀνθρώπινη ἱστορία ἀπαρχῆς μέχρι σήμερα δέν εἶναι μία ῾σταθερή᾽ δυστυχῶς φανέρωση τῆς ἀστάθειάς μας;

῾Οπότε ἀπό τήν ἄποψη αὐτή ὁ ᾽Αβραάμ γίνεται ὅριο προβολῆς καί διακήρυξης ὅτι ἡ πίστη στόν Θεό ἀποτελεῖ τόν μόνο ἀκαθαίρετο πύργο πάνω στόν κόσμο τοῦτο. ῞Ο,τι μέ ἄλλα λόγια θεωρεῖται ἀπό τούς ἀνθρώπους ρευστό καί μή μετρητό: ἡ πίστη ἀκριβῶς στόν μή ψηλαφητό ἀπό τίς αἰσθήσεις Θεό, αὐτό ἀποδεικνύεται βράχος καί σταθερό ἔδαφος. Δέν εἶναι τυχαῖο γι᾽ αὐτό ὅτι ἀφενός ἡ πίστη αὐτή τοῦ ᾽Αβραάμ θεωρήθηκε ἔκτοτε ὡς πρότυπο γιά ὅλες τίς γενιές τῶν ἀνθρώπων, μέτρο πράγματι πού μετρᾶ τίς ἀδυναμίες καί τίς ὀλιγοψυχίες καί τίς ἀπιστίες μας, ἀφετέρου ὅπου ἐνεργοποιήθηκε μία παρόμοια πίστη, ἰδιαιτέρως στά πρόσωπα τῶν ἁγίων μας, ἐκεῖ διαπιστώθηκαν τά ἴδια συγκλονιστικά ἀποτελέσματα: ἡ πίστη θριάμβευσε. ῾Ο ποιητής τό καταγράφει ἔκθαμβος μέ τόν δικό του τρόπο: ῾Μή φοβηθῆς αὐτόν πού στήριξε στήν πίστη ἐπάνω τήν ἐλπίδα. Τόν εἶδα στήν ζωή νά μάχεται, μά πάντα ἀνίκητο τόν εἶδα᾽.

3. ῾Ο ἀπόστολος ὅμως ἐπισημαίνει μαζί μέ τήν πίστη τοῦ ᾽Αβραάμ καί τό συνοδευτικό αὐτῆς γνώρισμα: τήν μακροθυμία, τήν ὑπομονή δηλαδή ἐν προκειμένῳ. ῾Οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας᾽. ῾Η ὑπομονή εἶναι ἐκείνη ἡ ἀρετή πού ἀποκαλύπτει καί ἐπιβεβαιώνει τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως, πού σημαίνει ὅτι χωρίς αὐτήν ἡ πίστη δέν δικαιώνεται. Κι εἶναι εὔλογο: ὁ Θεός εἶναι πιστός, ὅ,τι ὑπόσχεται τό πραγματοποιεῖ, ἀλλά μέσα στά πλαίσια τῆς ἀπόλυτης καί ἐν ἀγάπῃ ἐλευθερίας Του. ᾽Εκεῖνος ξέρει πότε θά ἐνεργήσει στόν ἄνθρωπο καί ποιές οἱ κατάλληλες προϋποθέσεις δράσεώς Του, ὥστε νά γίνει τό καλύτερο δυνατόν. Συνεπῶς ὁ ῾πιστός᾽ πού θέλει νά ἀκουμπᾶ τήν ὕπαρξή του στόν Θεό, ἀλλά μέ τόν τρόπο τόν δικό του, δηλαδή μέ τρόπο πού δείχνει ὅτι αὐτός θά ἔχει τήν πρωτοβουλία τῶν κινήσεων, δέν εἶναι πιστός. Θεωρεῖ τόν Θεό ὡς ὄργανό του, ὡς τό μέσο ἐκπλήρωσης τῶν δικῶν του ἐπιθυμιῶν, καλύτερα: θεωρεῖ τόν Θεό ὡς ῾μικρότερο᾽ τοῦ ἴδιου καί ῾κατώτερο᾽ τῆς δικῆς του ῾παγγνωσίας᾽(!) Δέν εἶναι πράγματι δαιμονική μία τέτοια πίστη, ἡ ὁποία παραπέμπει στόν πρῶτο ἀμφισβητία ῾Εωσφόρο;

῾Ο ἀληθινά πιστός  λοιπόν σάν τόν ᾽Αβραάμ εἶναι πιστός γιατί ὑπομένει. ῾῾Υπομένων ὑπέμεινα τόν Κύριον καί προσέσχε μοι᾽ λέει ὁ ψαλμωδός, εὑρισκόμενος στό ἴδιο μῆκος πίστεως μέ τόν μεγάλο Πατριάρχη. ῾῾Υπομονῆς χρείαν ἔχομεν᾽ θά σημειώσει καί ὁ ἀδελφόθεος ᾽Ιάκωβος, ὅπως καί ἀλλοῦ ὁ μέγας Παῦλος: ῾Δι᾽ ὑπομονῆς τρέχομεν τόν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα᾽. Καί πάνω ἀπό ὅλα ὁ ἴδιος ὁ Κύριος θά πεῖ: ῾῾Ο ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται᾽. Καί: ῾᾽Εν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τάς ψυχάς ὑμῶν᾽. ῞Ολα αὐτά τί δείχνουν; ῞Οτι μιλώντας γιά τήν πίστη καθώς προβάλλεται στόν ἐνάρετο ᾽Αβραάμ μιλᾶμε ἐντέλει γιά τήν ὑπομονή. ῎Οχι μόνον ἡ ὑπομονή συνιστᾶ τό θεμέλιο τῆς πίστεως, ἀλλά καί τό ὑλικό μέ τό ὁποῖο κτίζεται αὐτή, ἀκόμη δέ καί ἡ ἴδια ἡ ὀροφή. ῎Ας ἀκούσουμε τί λέει ἐπ᾽ αὐτοῦ ὁ μεγάλος ἀσκητικός δάσκαλος ἅγιος Πέτρος ὁ Δαμασκηνός: ῾Κάθε ἄνθρωπος ἔχει ἀνάγκη πρό πάντων ἀπό ὑπομονή, ὅπως ἡ γῆ ἀπό βροχή, λέει ὁ Μ. Βασίλειος, γιά νά βάλει πάνω σ᾽ αὐτήν τό θεμέλιο, πού λέει ὁ ἀπόστολος, δηλαδή τήν πίστη, καί πάνω στήν πίστη κτίζει σιγά-σιγά ἡ διάκριση σάν ἔμπειρος οἰκοδόμος τό σπίτι τῆς ψυχῆς...῾Η ὑπομονή εἶναι ἡ συγκρότηση ὅλων τῶν ἀρετῶν. Γιατί καμμία ἀρετή δέν στέκει χωρίς τήν ὑπομονή᾽.

4. Τί σημαίνει λοιπόν ἀληθινή ἐν ὑπομονῇ πίστη; Νά βλέπουμε τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ σέ ὅλες τίς διαστάσεις τῆς ζωῆς μας, καί στίς εὐχάριστες, ἀλλά καί στίς δυσάρεστες. ᾽Εκεῖ μέ ἄλλα λόγια πού φαίνεται ὅτι ἔχουμε ἐγκαταληφθῆ μόνοι, λόγω τῆς περιδίνησης σέ θλίψεις καί θεωρούμενες ἀτυχίες καί δυστυχίες, ἐκεῖ πρέπει νά ῾διαβάζουμε᾽ τήν ἰδιαίτερη χάρη τοῦ Θεοῦ πού μᾶς ἐπισκέπτεται. Γιατί ἄραγε τίς ὅποιες δοκιμασίες καί τούς πειρασμούς οἱ ἅγιοί μας τούς θεωροῦν ὡς ἐπισκέψεις τοῦ Θεοῦ; Διότι ἀκριβῶς ἐκεῖ σφυρηλατεῖται ἡ πίστη. ῾῎Επαρον τούς πειρασμούς καί οὐδείς ὁ σωζόμενος᾽ σημειώνει τό πατερικό λόγιο. Λοιπόν ἡ ὑπομονή μας φανερώνει τήν ποιότητα τῆς πίστεώς μας. Γι᾽ αὐτό καί ὁ χριστιανός δέν βιάζεται στήν ζωή του, πολλῷ μᾶλλον στίς κακές λεγόμενες συντυχίες. ῎Εχει ἀνοικτά τά μάτια του γιά νά βλέπει, ὅπως εἴπαμε, κυρίως σέ αὐτές, τό πατρικό βλέμμα τοῦ Θεοῦ, ὁ ῾Οποῖος πρίν ἐπιτρέψει τόν ὅποιο σταυρό μας ῾τόν κοίταξε μέ τά πάνσοφα μάτια Του, τόν ἐξέτασε μέ τήν θεία λογική Του, τόν ἔλεγξε μέ τήν ἀτέλειωτη δικαιοσύνη Του, τόν θέρμανε στήν γεμάτη ἀγάπη καρδιά Του, τόν ζύγισε καλά μέ τά στοργικά Του χέρια, μήν τυχόν καί πέσει βαρύτερος ἀπό ὅσο μποροῦμε νά σηκώσουμε, καί ἀφοῦ ὑπολόγισε τό θάρρος μας, τόν εὐλόγησε καί τόν ἀπίθωσε στούς ὤμους μας καί εἶπε:  Μπορεῖς νά τόν σηκώσεις, κράτησέ τον κι ἀνέβαινε ἀπό τόν Γολγοθᾶ πρός τήν ᾽Ανάσταση!᾽

γ. ῾Ο ᾽Αβραάμ εἶναι μέτρο πίστεως, γιατί ὑπῆρξε μακρόθυμος καί ὑπομονετικός. Κατάλαβε ὅτι ὁ Θεός μπορεῖ νά φαίνεται ὅτι ἀργεῖ, ἀλλά πάντοτε εἶναι ἐκεῖ χωρίς ποτέ νά μᾶς ἀφήνει. Κι ἄν ἀπαιτεῖται ὑπομονή στήν πίστη μας γιά τίς δοκιμασίες μας, τό ἴδιο ὑπομονή ἀπαιτεῖται καί στήν ἐπέκταση τῆς πίστεως, τήν ἐλπίδα. ῾Η ἐλπίδα μας εἶναι ὁ Χριστός καί στήν ζωή αὐτή, ἀλλά καί στόν ἐρχομό Του γιά δεύτερη φορά. ῾Η Δευτέρα Παρουσία Του εἶναι ἐγγύς. Τό πιστεύουμε, τό ἐλπίζουμε, ἀλλά καί ὑπομένουμε. ῾Η ὑπομονή μας δηλαδή εἶναι ὑπομονή πού ἔχει χρῶμα ὄχι μαῦρο – αὐτό τῆς ἀπελπισίας - ἀλλά χρῶμα φωτεινό καί γλυκό: ἐνόψει τοῦ ἐρχομοῦ Του. ῾Μαράν ἀθά᾽. ῾Ο Κύριος ἔρχεται.

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

Ένας μητροπολίτης, που «εκοιμήθη πάμπτωχος»

Το ιστολόγιο μας, συνεχίζει το αφιέρωμα τιμής στους κληρικούς που ποτέ δεν εμφανίστηκαν με την αλαζονεία της αρετής αλλά απόμειναν μέσα στην ταπείνωση της αμαρτολότητας που όλοι μας σέρνουμε πίσω μας. Και στάθηκαν δίπλα στο Λαό του Θεού και σε κάθε πονεμένο άνθρωπο. Το αφιέρωμα μας σήμερα είναι στον Μητροπολίτη Χίου Ιωακείμ Στρουμπή.

«Μητροπολίτης Χίου Ιωακείμ Στρουμπής»

Ο μακαριστός μητροπολίτης Χίου Ιωακείμ, κατά κόσμον Χριστόφορος Στρουμπής, γεννήθηκε στη Χίο το 1881. Ήταν το τρίτο από 8 παιδιά του Παντελή και της Μαρίας Στρουμπή. Φοίτησε στη θεολογική σχολή της Χάλκης. Κατόπιν υπηρέτησε ως ιερέας σε διάφορες θέσεις. Υπήρξε και επίσκοπος Αρδαμερίου Μακεδονίας, όπου επί ένδεκα χρόνια αγωνίσθηκε με πάθος εναντίον των Βουλγάρων και του νεοτουρκικού κομιτάτου, το οποίο τον καταδίωξε αλύπητα και τελικά τον καταδίκασε σε θάνατο. Το 1920, μετά την ήττα Βενιζέλου, κατέφυγε στην Κωνσταντινούπολη όπου ο αοίδημος πατριάρχης Μελέτιος Μεταξάκης, τιμώντας την εθνική του δράση τον διώρισε επίσκοπο Κορυτσάς, και επειδή η αλβανική κυβέρνηση δεν του επέτρεπε να πάει στην μητρόπολή του, του ανέθεσε την διεύθυνση του Πατριαρχείου και τον ωνόμασε Μέγαν του Οικουμενικού Θρόνου Πρωτοσύγκελο. Μετά την ήττα στον μικρασιατικό πόλεμο επέστρεψε στην Ελλάδα.


Το 1924, με τη βοήθεια του Βενιζέλου, με τον οποίο διατηρούσε φιλικούς δεσμούς, αναλαμβάνει μητροπολίτης σε μητροπόλεις της Χίου όπου υπηρέτησε επί 22 έτη.
Προσεχώρησε στο ΕΑΜ όπου είχε ενεργό συμμετοχή. Στην κατοχή βοήθησε τους φτωχούς, πεινασμένους, τις ορφανές οικογένειες με πολλούς τρόπους. Τον Οκτώβριο του 1945 έλαβε τιμητικό δίπλωμα και χρυσό μετάλλιο από τον στρατηγό Αλεξάντερ για όσα πρόσφερε «εις τον αγώνα για την ελευθερία». Ενωρίτερα είχε τιμηθεί με το παράσημο του Φοίνικος από τον Ελ. Βενιζέλο. Επίσης ετιμήθη το 1946 από τη Γαλλία για τις υπηρεσίες του κατά την αντίσταση.
Τόσο στην κατοχή όσο και στο μετακατοχικό καθεστώς συγκρούστηκε με διάφορους τοπικούς κρατικούς παράγοντες οι οποίοι δεν έβλεπαν με καλό μάτι την ανοικτή στήριξή του προς το ΕΑΜ. Η τότε ιερά Σύνοδος τον κήρυξε έκπτωτο του μητροπολιτικού θρόνου, μαζί με τους αοίδημους αγωνιστές μητροπολίτες Ηλείας Αντώνιο και Κοζάνης Ιωακείμ, οι οποίοι είχαν επίσης χαρακτηριστεί κομμουνιστές.
Για τα πολιτικά του φρονήματα ο ίδιος έγραφε σε ένα γράμμα προς φίλο του:
«. . . Στο ΕΑΜ με μύησε ο Ιάσων Καλαμπόκας και άλλος ανώτερος αξιωματικός. . . . Εγώ ως θρησκευτικός αρχηγός δεν ανήκω σε καμμία παράταξη. Ανήκα και ανήκω μόνο στην Ελλάδα και την Εκκλησία. Και όλοι γνωρίζουν ότι σε εποχές σκλαβιάς η Εκκλησία παίζει σοβαρό ρόλο μέσα στην εθνική δράση. . . .
. . . Το ΕΑΜ δεν είναι κομμουνιστική οργάνωση όπως θέλουν ολίγοι να το παραστήσουν. . . . Εάν μέσα στο ΕΑΜ βρίσκονται και κομμουνισταί, τούτο δεν αποτελεί τρωτόν, όπως βρίσκονται και βασιλόφρονες και δημοκρατικοί και αγροτικοί και σοσιαλισταί και συντηρητικοί. . . .»

Φαίνεται ότι τον κατηγόρησαν και για συνεργάτη των Γερμανών, επειδή επισκεπτόταν τους γερμανούς για να διαμαρτυρηθεί, να παρακαλέσει, να σώσει ομήρους. Λέγεται ότι ο ίδιος είχε προσφέρει τον εαυτό του ως όμηρο σε αντικατάσταση άλλων. Ένα γεύμα που προσέφερε προς τις γερμανικές αρχές, για το οποίο τον κατηγόρησαν, το έκανε για να σώσει τουλάχιστον 30 κατοίκους των Θυμιανών από βέβαιο τυφεκισμό, αφού κάποιοι είχαν κόψει το τηλεφωνικό σύρμα που συνέδεε την γκεστάπο με το φυλάκιο της Αγ. Ερμιόνης. Όπως έσωσε και άλλους 20 ομήρους, κατά την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, επικαλεσθείς την ιερότητα της εορτής. Πεθαίνοντας το μόνο περιουσιακό στοιχείο που άφησε ήταν ο προσωπικός του τάφος στην αυλή της εκκλησίας του Αγ. Ευστρατίου των Θυμιανών. Πέθανε 28 Μαρ. 1950.

Πρόσφατα (επί αρχιεπισκοπής Χριστόδουλου) η Ιερά Σύνοδος απεκατέστησε τους Ιωακείμ Κοζάνης και Αντώνιο Ηλείας αλλά όχι και τον Ιωακείμ Χίου.

πηγή

Δ΄ Χαιρετισμοί «Χαίρε, σκηνή του Θεού και Λόγου» εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού

«Χαίρε, σκηνή του Θεού και Λόγου»

Με την απόδοση της Δ΄ Στάσης των Χαιρετισμών της
Υπεραγίας Θεοτόκου, ολοκληρώσαμε σήμερα, αδελφοί μου, τον
Ακάθιστο Ύμνο, που αποτελεί το απόσταγμα της αγάπης, της τιμής
και της ευγνωμοσύνης των Ορθοδόξων Χριστιανών στην μεγάλη
Μητέρα μας Παναγία. Και μεταξύ των άλλων μοναδικών
Αρχαγγελικών Χαιρετισμών ακούσαμε τον Γαβριήλ να χαιρετίζει
την Κυρία των Αγγέλων ως «σκηνή του Θεού και Λόγου».
Παραδέχεται δηλ. ότι η Παναγία έγινε ο τόπος όπου εσκήνωσε ο
Υιός και Λόγος του Θεού και κυοφορήθηκε ο Σωτήρας του κόσμου
Ιησούς Χριστός. Άραγε, η επιλογή αυτή του Θεού στο πρόσωπο της
Παναγίας ήταν τυχαία; Μήπως ήταν χαριστική;
Η Παναγία μας δεν επιλέχθηκε τυχαία από τον Θεό και δεν
εντάχθηκε στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας χωρίς λόγο. Αυτό
συνέβη γιατί στο πρόσωπό της συμπυκνώνονταν τέσσερις
κορυφαίες αρετές, που την κατέστησαν ικανή και άξια της μεγάλης
της αποστολής. Η πρώτη μεγάλη αρετή της ήταν η αξεπέραστη
πίστη της. Αυτή η πίστη δοκιμάστηκε, θα λέγαμε ότι πέρασε από
εξετάσεις, όταν ο απεσταλμένος του Θεού τής μετέφερε το θέλημά
Του· να γίνει η κατά σάρκα μητέρα του Θεανθρώπου. Τότε
κάμφθηκαν όλες οι αμφιβολίες και υποτάχθηκαν στην σιωπή της
πίστης. Μπορεί να μην εννοούσε στην πληρότητά τους τα λόγια του
Αγγέλου, πίστευε, όμως, στην αγαθότητα και στην δύναμη του
Θεού. Αυτή η πίστη της δεν κλονίστηκε όταν δοκιμάστηκε στο
καμίνι του πόνου και της θλίψεως, βλέποντας τον Υιό της να
ταπεινώνεται και να οδηγείται επί του Σταυρού. Ήταν βέβαιη,
πίστευε ακράδαντα, ότι ο Θεός έχει το σχέδιό Του και ο Χριστός
πορεύεται εκούσια στην οδό του πάθους και της θυσίας.
Η επόμενη μεγάλη αρετή της Παναγίας ήταν η Αγνότητά της.
Εγκωμιάζοντας αυτή την αγνότητα ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας,
παρομοιάζει την Παναγία με την Κιβωτό της Παλαιάς Διαθήκης, η
οποία έμεινε ακέραιη και αβλαβής από την καταστροφή του
κατακλυσμού: «όπως η Κιβωτός που έσωσε τον άνθρωπο από το
ναυάγιο της οικουμένης δεν έλαβε η ίδια μέρος στις συμφορές και
προσέφερε στο ανθρώπινο γένος τη δυνατότητα να συνεχισθεί, το

Εγκωμιάζοντας αυτή την αγνότητα ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας,
παρομοιάζει την Παναγία με την Κιβωτό της Παλαιάς Διαθήκης, η
οποία έμεινε ακέραιη και αβλαβής από την καταστροφή του
κατακλυσμού: «όπως η Κιβωτός που έσωσε τον άνθρωπο από το
ναυάγιο της οικουμένης δεν έλαβε η ίδια μέρος στις συμφορές και
προσέφερε στο ανθρώπινο γένος τη δυνατότητα να συνεχισθεί, το ίδιο συνέβη και με την Παρθένο· διατήρησε τη σκέψη Της τόσο
άθικτη και ιερή, σαν να μην είχε αποτολμηθεί ποτέ στη γη καμιά
αμαρτία, σαν να ήταν όλοι συνεπείς σ’ αυτό που έπρεπε, σαν να
έμειναν πιστοί στην κληρονομία του παραδείσου. Ούτε καν
αισθάνθηκε πραγματικά την κακία που ξεχύθηκε σ’ όλη τη γη…»1
Η τρίτη σπουδαία αρετή της Θεοτόκου ήταν η ταπείνωσή Της.
Δεν καυχήθηκε ποτέ για την απίστευτη Θεϊκή τιμή που έγινε στο
πρόσωπό Της. Δεν ζήτησε ποτέ πρωτεία και τιμές δίπλα στον
ανυπέρβλητο Υιό Της. Δεν επεδίωξε ρόλο πρωταγωνιστικό στην
διοίκηση και στην διάρθρωση της πρώτης Εκκλησίας. Η Παναγία
έμεινε στο περιθώριο, διδάσκοντας όλους με το ταπεινό Της
φρόνημα, με την συνετή στάση Της, με την κραυγάζουσα σιωπή Της.
Αυτή η ταπείνωση έγινε ο ισχυρός μαγνήτης που είλκυσε πάνω Της
τον Ίδιο τον Θεό. Εκείνη που προσκυνούν οι ουρανοί και η γη, που
υμνολογούν οι Αγγελικές Δυνάμεις, που η Εκκλησία μας
αναγνωρίζει ως την Τιμιωτέρα των Χερουβίμ και ενδοξοτέρα
ασυγκρίτως των Σεραφείμ, χαίρει αυτής της υψίστης τιμής επειδή
ήταν και παρέμεινε πάντα ταπεινή.
Η τέταρτη μεγάλη αρετή Της, που Την κατέστησε σκηνή του
Θεού και Λόγου, υπήρξε η υπακοή Της. Θα μπορούσε να αρνηθεί το
θέλημα του Θεού και να μην αναλάβει αποστολή που πιο βαριά και
υψηλή δεν ανέλαβε, ούτε και θα αναλάβει άνθρωπος στη γη. Αφού
κάμπτει ταχύτατα τις φυσιολογικές ανθρώπινες αναστολές,
αποδέχεται το θέλημα του Θεού με τον λόγο τη υπακοής Της: «ιδού
η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου»2 Η υπακοή Της την
καθιστά άξια της μεγάλης αποστολής Της και ευεργέτιδα του
ανθρωπίνου γένους, καθώς με την ελεύθερη και αβίαστη αποδοχή
του Θεϊκού μηνύματος, έγινε η απαρχή της πραγματοποίησης του
σχεδίου της Θείας Οικονομίας για την σωτηρία των ανθρώπων.
Σκηνή του Θεού και Λόγου, αγαπητοί μου, καλούμαστε να
γίνουμε όλοι όσοι πιστεύουμε στον Κύριο Ιησού και επικαλούμαστε
την προστασία της Παναγίας στην ζωή μας, γιατί μόνον έτσι θα
δικαιώσουμε την θέση μας μέσα στην Εκκλησία και θα χαράξουμε
τον δρόμο προς την σωτηρία. Εκείνη, η Θεοτόκος, δείχνει τον τρόπο
για να θρονιαστεί στις καρδιές μας ο Ιησούς Χριστός. Και αυτός ο
τρόπος δεν είναι άλλος από την βαθιά και καρδιακή πίστη σε
Εκείνον, την αγνότητα και καθαρότητα του βίου μας, την ταπείνωση
και την υπακοή στο θέλημα του Θεού. ΑΜΗΝ!
Αρχιμ. Ε.Ο.



1 Αρχιμ. Καλλιστράτου Λυράκη, «Η Θεομήτωρ», σελ. 209
2 Λουκ. 1,38

Η δύναμις των πρεσβειών της Θεοτόκου Δ' Χαιρετισμοί, «Χαίρε λουτήρ εκπλύνων συνείδησιν..».

Χριστιανοί μου, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί από μόνος του να απαλλαγεί από το βάρος της αμαρτίας. Κανένας μας δεν μπορεί από μόνος του να καθαρίσει τη βρωμιά και τα στίγματα που δημιουργεί η κακία, η πονηρία, ο εγωισμός, η υπερηφάνεια, η κενοδοξία, η φιλαργυρία και το σύνολο των παθών. Μόνον ο Θεάνθρωπος Κύριος, ο Ιησούς Χριστός το μπόρεσε με τη θυσία Του πάνω στο Σταυρό. Το Θεανθρώπινο εκείνο αίμα που έρευσε πάνω στο Γολγοθά….με αυτό ξεπλένει τον ρύπο και την ενοχή της κάθε αμαρτίας. Της πιομεγάλης, της πιο βαριάς, της αμαρτίας του συνόλου των ανθρώπων. 
Είναι ο Σωτήρας, ο Λυτρωτής, είναι η Ζωή, το Φως, η Ανάστασις. 
Και αυτήν τη δωρεά, τη λύτρωση και τη σωτηρία την χρωστάμε στην Παναγία μας, γιατί αυτή γέννησε τον Θεάνθρωπο Κύριον, τον Σωτήρα του κόσμου, δια μέσου του οποίου επραγματώθη η πνευματική και ηθική κάθαρση του όλου ανθρώπου. Πόση ευγνωμοσύνη λοιπόν, οφείλουμε στην Κυρία Θεοτόκο! Εάν δεν έλεγε το «ναι» στον Αρχάγγελο Γαβριήλ, δηλαδή αν δεν έλεγε τις φράσεις «Ιδού η δούλη Κυρίου, γεννητό μου κατά το ρήμα σου», δεν θα είχε γεννηθεί ο Υιός της, ο Θεάνθρωπος Κύριος, ο Ιησούς Χριστός μέσα απ’ τα σπλάχνα της. Και όλοι μας θα βρισκόμασταν κάτω απ’ το βάρος της αμαρτίας, κάτω απ’ την τυραννίαν του διαβόλου, κάτω από την εξουσίαν του θανάτου. 
Γι’ αυτό και τόσα εγκώμια στην Παναγία μας. 
Γι’ αυτό τόσοι ύμνοι και ωδές πνευματικές. 
Γι’ αυτό και τόσο μεγάλο και αμέτρητο το πλήθος των θεοτοκίων. 
Η θέση της στην Εκκλησία μας, στους ναούς μας, είναι δεξιά του Υιού της. Το βλέπετε εδώ στο ιερό τέμπλο…όπως σας βλέπω εγώ και όπως είναι η εικόνα του Κυρίου, δεξιά της είναι η Παναγία μητέρα Του. Σκοπός λοιπόν της ομιλίας μας είναι η Παναγία μας. 
Γι’ αυτό ας παρακολουθήσουμε μερικές σκέψεις ιερές…

Ο νεοφανής Άγιος της Εκκλησίας μας ο Άγιος Άνθιμος Χίου, που εκοιμήθη το 1960, ακόμα πιο νεότερος του Αγίου Νεκταρίου Αιγίνης και του Οσίου Νικολάου του Πλανά, μας λέγει τα εξής περίπου για την Παναγία μας. 

Η Παναγία μας αδελφοί μου, η Υπεραγία Θεοτόκος, είναι η σωτηρία όλου του κόσμου γιατί γέννησε τον Σωτήρα του κόσμου, τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν. Η Παναγία μας είναι η ολόφωτη εκείνη λαμπάδα που λάμπει περισσότερο από επτά ήλιους μαζί, φωτίζοντας με τη θεομητορική της λάμψη ολόκληρη της οικουμένη. Όταν τρέχουμε κοντά της, όπως το κάναμε και σήμερα το βράδυ, τώρα, που τρέξαμε για ν’ ακούσουμε και να ψάλλουμε τους χαιρετισμούς της…και αυτό όταν το κάνουμε βέβαια με πίστη και με ευλάβεια, με ταπεινό το φρόνημα και με καρδιά συντετριμμένη, τότε δεν θα μας απορρίψει ποτέ. 
Είναι η Μητέρα μας, είναι η παρηγοριά μας, είναι η προστασία μας. Και αυτό το βεβαιώνει η ορθόδοξη εκκλησιαστική μας υμνολογία όταν ψάλλει «πάντων προστατεύεις Αγαθή». 
Μας συμπαθεί, μας πονάει, μας λυπάται, στην κάθε μας ανάγκη είναι πρόθυμη να τρέξει κοντά μας για να μας βοηθήσει, αρκεί να της το ζητήσουμε με βαθιά πίστη και πολλή την ταπείνωση. Και ποιος δεν την φωνάζει; Και ποιος δεν την παρακαλεί; 
Όλοι οι Άγιοι της Εκκλησίας μας είναι βοηθοί μας, αλλά απ’ όλους περισσότερον η Παναγία μας. Διότι Εκείνη έχει το πλήθος των οικτιρμών και μάλιστα για όλους εμάς που είμεθα αμαρτωλοί, αχρείοι, εκτρώματα του κόσμου τούτου. Γι’ αυτό και δεν παύει να μεσιτεύει στον Υιόν της, να Τον παρακαλεί, να Τον ικετεύει για το φωτισμό μας, για τη διόρθωσή μας, για τη σωτηρία μας. Και ο Υιός της, ο Θεάνθρωπος Κύριος, έχει μεγάλη τη χαρά όταν τον παρακαλεί η Παναγία Μητέρα Του διότι δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού αλλά τη σωτηρία του. Γι’ αυτό και μας την έφερε στον κόσμο, γι’ αυτό και μας την χάρισε. Για να την έχουμε σαν μέσο σωτηρίας, σαν σανίδα σωτηρίας, σαν κλίμακα του Ιακώβ, σαν γέφυρα που μας οδηγεί από την γη στον ουρανό. 
«Και Σε μεσίτριαν έχω προς τον φιλάνθρωπον Θεόν, 
μη μου ελέγξει τας πράξεις ενώπιον των αγγέλων, 
ο Υιός σου, παρακαλούμεν σε Παρθένε 
βοήθησόν με εν τάχει». 
Να η διαβεβαίωσις από τις παρακλήσεις μας το Δεκαπεντάυγουστο. 
Μέσο σωτηρίας όμως είναι και τα Πανάγια Μυστήρια, τα Πανάγια Μυστήριά μας. 
Μέσο σωτηρίας και ο πνευματικός μας στην ιερά εξομολόγηση. 

«Χαίρε λουτήρ εκπλύνων συνείδησιν..». 
Σφάλλουμε; Δια πρεσβειών της Παναγίας μας μητρός στον πνευματικό να τρέξουμε. Ας σφάλουμε, αμαρτάνουμε…ναι, αμαρτάνουμε κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή, τότε λιμάνι σωτηρίας είναι η ιερά εξομολόγησις με μετάνοια αληθινή. 
Ναι χριστιανοί μου, ο ανεξίκακος Υιός της Παρθένου, ο μακρόθυμος Υιός της Παναγίας, ο φιλάνθρωπος Υιός της Θεοτόκου, μας δώρισε πλούσια τα μέσα σωτηρίας και τα πρώτα είναι το Βάπτισμα και το Χρίσμα, η Θεία Κοινωνία και η ιερά εξομολόγηση. Και τα χορηγεί σε όλους μας μικρούς και μεγάλους, άντρες και γυναίκες, νέους, γέρους και παιδιά, δικαίους και αδίκους, πονηρούς και αγαθούς, καλούς και κακούς, αμαρτωλούς και εναρέτους. 
Και μας στέλνει και βοηθούς για αυτό το φωτισμό. Έχουμε βοηθούς αγγέλους και αρχαγγέλους και τον άγγελο φύλακα της ψυχής μας. Έχουμε βοηθούς και όλους τους Αγίους όπως τον Άγιο Γεώργιο, τον Άγιο Δημήτριο, τον Άγιο Γρηγόριο, τον Άγιο πρωτομάρτυρα και αρχιδιάκονο Στέφανο, τον Άγιο Χαράλαμπο, τον Άγιο Χρυσόστομο, τον Άγιο Νεκτάριο, τον Άγιο Χριστοφόρο, τον Άγιο Αθανάσιο, τον Άγιο Βασίλειο, το Μέγα Αντώνιο και τόσους τόσους άλλους Αγίους. 
Έχουμε ακόμα την Αγία Βαρβάρα, την Αγία Παρασκευή, την Αγία Αικατερίνη, την Αγία Μαρίνα, την Αγία Ματρώνα, την Αγία Μαρκέλλα, την Αγία Ειρήνη, την Αγία Ελένη και πλήθος ακόμη άπειρο Αγίων γυναικών. 
Έχουμε επίσης το χορό των Αγίων Αποστόλων, την χορεία των Προφητών, τους ομίλους των Οσίων και θεοφόρων Πατέρων ημών, τους ομίλους των Μεγάλων Ιεραρχών και οικουμενικών διδασκάλων και τους εν ασκήσει διαλάμψαντες Αγίους και τόσους άλλους και τόσους άλλους…
Ως άστρα του ουρανού οι Άγιοι. Αλλά των όλων ανωτέρων είναι η Παναγία μας. 
Γι’ αυτό και ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς φώναζε μέρα-νύχτα «Υπεραγία Θεοτόκε φώτισον το σκότος της ψυχής μου»! Ας το φωνάζουμε λοιπόν κι εμείς. Αλλά και το 
«Θεοτόκε Παρθένε, Χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία,
ο Κύριος μετά Σου, 
ευλογημένη Συ εν γυναιξί και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας Σου, 
ότι Σωτήρα έτεκες των ψυχών ημών».
Αυτόν τον ύμνο της Θεοτόκου να τον πούμε 100 φορές. Και άλλες 100 φορές ολόκληρον το «Άξιον εστίν ως αληθώς μακαρίζειν σε την Θεοτόκον, την αειμακάριστον και παναμώμητον και μητέρα του Θεού ημών» και τα λοιπά, κατόπιν όλους τους Χαιρετισμούς όπως θα τους πούμε την άλλη Παρασκευή…και τα 24 γράμματα. 
Κάντε το αυτό μια, δυο, τρεις βραδιές και ζητήστε μετά από την Παναγία μας με πίστη και ταπείνωσιν εκείνα που αποβλέπουν στη σωτηρία μας και …να τότε θα έρθουν πληθωρικές οι ευλογίες της. 
Όχι απελπισία, όχι απόγνωσις, όχι μελαγχολία και στενοχώρια. Καταφυγή μας η Παναγία. Γρήγορα, γρήγορα ας τρέξουμε κοντά της στην αγία της εικόνα που όλοι πιστεύω ότι έχουμε στα σπίτια μας. 
Εκείνη είναι το ταμείον, 
Εκείνη και η ασφάλειά μας, 
Εκείνη το λιμάνι, 
Εκείνη και η παρηγοριά μας. 
Και κάτι άλλο πολύ σημαντικό που μας το τόνισε ο χαιρετισμός με τον οποίο αρχίσαμε «Χαίρε λουτήρ εκπλύνων συνείδησιν..». 
Κείνη λοιπόν, η Παναγία μας είναι η χειραγωγός που μας οδηγεί στο λουτήρα του Υιού της για να ξεπλυθούν οι αμαρτίες μας. Αυτό όμως σημαίνει ανάπαυση, χαρά σωτηρία, αναγέννηση, αγιασμό και θέωση ακόμα. Αυτή τη χάρη της, την έδωσε ο Υιός του Θεού που έγινε και Υιός ανθρώπου, Υιός της Παρθένου δηλαδή Υιός δικός της. Και την περιμένει ο Κύριος για να μεσιτεύει και παρακαλεί για όλους εμάς που είμεθα αμαρτωλοί κι αχρείοι, ταλαίπωροι και βρώμικοι. 
Και Εκείνη τρέχει από ψυχή σε ψυχή, από άνθρωπο σε άνθρωπο, από καρδιά σε καρδιά, από σπίτι σε σπίτι, από Εκκλησία σε Εκκλησία, 
για ν’ ακούσει τις προσευχές μας…
για να σφουγγίσει τα δάκρυά μας, 
για να απαλύνει τους πόνους μας, 
για να μας ξεκουράσει από βάσανα και θλίψεις, 
για να παρηγορήσει, να τονώσει, να χαρίσει την ελπίδα, τη γιατρειά. 
Γι’ αυτό, ας εκμεταλλευτούμε την παρρησία της στον Υιόν της, τον Χριστό, τον Σωτήρα και Λυτρωτή μας. 
Ν’ αρπάξουμε αυτήν την ευκαιρία που μας δίδεται σε κάθε στιγμή της ζωής μας, και με τις πρεσβείες της να τρέξουμε να πλύνουμε τη συνείδησή μας με μετάνοια και συντριβή. 
Ναι, Παναγία μας, ναι Υπεραγία Θεοτόκε, «την πάσαν ελπίδα μου εις σε ανατίθημι, Μήτερ του Θεού, φύλαξόν με υπό την σκέπιν σου». 

Αμήν.