Ελληνικά και Ορθόδοξα

Σάββατο, Απριλίου 13, 2013

ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΕΩΣ

ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ας δούμε τώρα την νεοελληνική απόδοση της ως άνω προφητικής ακροστιχίδος έτσι όπως καταχωρίζεται από την φιλολογική ομάδα των εκδόσεων «Πάπυρος»:

Ι δρώτα θα εξάγη η γη όταν έλθη το σημείον τη κρίσεως

Η γεμών θα έλθη εξ ουρανού δια να κρίνη εις αιώνας.

Σ ύμπαν το γένος των ανθρώπων και τον κόσμον όλον.

Ο ι άνθρωποι, πιστοί και άπιστοι, εις το τέρμα του χρόνου

Ύ ψιστον Θεόν θα ίδουν μαζί με αγίους, όστις θα κρίνη

Σ αρκοφόρων ανθρώπων ψυχάς εις το βήμα του.

Χ έρσος όταν κάποτε γίνη όλος ο κόσμος και ακανθώδης,

Ρ ίψουν δε οι θνητοί τα είδωλα και όλον τον πλούτον, και

Ε κκαύση το πυρ γην, ουρανόν και θάλασσαν,

Ι δίως όταν σπάση τας πύλας της αϊδίου ειρκτής,

Σ ε υπέρλαμπρον φως θα έλθη πάσα σαρξ νεκρών,

Τ ους αγίους και ανόμους θα ελέγξη πυρ εις αιώνας.

Ό σα κρυφίως έπραξε θα τα είπη όλα, διότι ο Θεός

Σ τήθη απόκρυφα θ’ ανοίξη με τους φωστήρας.

Θ ρήνος θα εξέρχεται από όλους και βρυγμός οδόντων,

Έ κλειψις ηλίου και αστερισμών θα γίνη,

Ο υρανόν θα περιτυλίξη και της σελήνης το φως θα χαθή,

Υ ψηλά θα βάλη τας φάραγγας και θα ισοπεδώση τα βουνά.

Υ ψώματα φοβερά δεν θα βλέπουν πλέον οι άνθρωποι, αλλά

Ί σα θα είναι τα όρη με τας πεδιάδας και αι θάλασσαι

Ό λαι μη πλωταί• η γη θα είναι καμένη από κεραυνόν,

Σ τείροι θα γίνουν οι παφλάζοντες ποταμοί από τας πηγάς.

Σ άλπιξ έπειτα θ’ αφήση θρηνώδη φωνήν εξ ουρανού,

Ω ρυομένη δια το βδέλυγμα και τα παθήματα του κόσμου,

Τ ότε δε η γη χαίνουσα θα παρουσιάση Ταρταρώδες χάος,

Η γεμόνες σύμπαντες θα έλθουν εις το βήμα του Θεού.

Ρ εύμα ποταμού πυρός και θείου θα εκκινήση εξ ουρανού.

Σ ήμα τότε επίσημον δι’ όλους τους θνητούς θα είναι

Τ ο ξύλον των πιστών, ο Σταυρός, το ποθούμενον κέρας,

Α νδρών ευσεβών ζωή, πρόσκομμα του κόσμου φωτίζον με

Ύ δατα τους κλητούς εις δώδεκα πηγάς, και

Ρ άβδος σιδηρά ποιμαίνουσα θα επικρατήση.

Ο ύτος είναι ο περιγραφείς δι’ ακροστιχίδος Θεός ημών,

Σ ωτήρ αθάνατος, βασιλεύς παθών υπέρ ημών.

ΠΗΓΗ / ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙΑ ΜΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΝΕΒΑΙΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΣΚΑΛΑ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ;

Το θέμα δεν είναι να ζούμε σαν καλοί Καθηγητές, Τεχνίτες, Επιστήμονες...

που ασχολούνται με τα πνευματικά...

Αλλά σαν πνευματικοί άνθρωποι που ασχολούνται

με την Επιστήμη, την Τεχνολογία, την Εκπαίδευση...

και ασκούν ένα επάγγελμα για να ζουν αξιοπρεπώς.

Η Πνευματική Ζωή είναι μία πορεία, μία κλίμακα,

μία σκάλα ανοδική που ξεκινάει από την Γη...

Και καταλήγει στον Ουρανό.

Η νοητή αυτή Κλίμακα (Σκάλα), που ξεκινάει από εδώ, αφορά την κάθε ημέρα μας, πράξεις και σκέψεις και μας οδηγεί ψηλά ή μας ρίχνει χαμηλά.

Τα σκαλοπάτια της φθάνουν στον Ουρανό, αλλά δεν μπορούν όλοι να τα ανέβουν.

Αν και σκάλα, δεν τους οδηγεί όλους ψηλά.

Κάποιοι πέφτουν, χωρίς, όσο ζουν, να σκέφτονται και να αναρωτιόνται,

και χωρίς να έχουν συναίσθηση ότι βρίσκονται σε πτώση.

Τα συνηθέστερα ελαττώματα που μας οδηγούν στην πτώση είναι τα εξής:

Μνησικακία, καταλαλιά (το να κακοχαρακτηρίζουμε τους άλλους), πολυλογία, ψεύδος, ακηδία (τεμπελιά), γαστριμαργία (υπερβολική αγάπη στο φαγητό), φιλαργυρία, αναισθησία, πολύς ύπνος, δειλία, κενοδοξία (το κυνήγι της δόξας), υπερηφάνεια, βλασφημία.

Υπάρχουν όμως και προτερήματα τα οποία μας οδηγούν ψηλά:

Η υλική αποσύνδεση και κάθε είδους απεξάρτηση από πράγματα του κόσμου αυτού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα ζούμε, αντιθέτως!

Θα ζούμε την κάθε ημέρα με τις κάθε υποχρεώσεις της, χαρές και λύπες, επιτυχίες και απογοητεύσεις, χωρίς να τα παίρνουμε όλα βαρειά ή να πνιγόμαστε από τις συνέπειες της αποτυχίας αλλά και από το κυνήγι της επιτυχίας, από τις υποχρεώσεις, το άγχος, και τον ασταμάτητο αγώνα της καθημερινότητας.

Άλλα προτερήματα που μας ανεβάζουν ψηλά, είναι:

Η υπακοή σε πνευματικούς δασκάλους και γενικά η υπακοή στους μεγαλύτερους, όσο είμαστε παιδιά, τους σοφότερους, τους εμειρότερους, ώστε να ελαττώσουμε την προσπάθεια του αγώνα της μάθησης και της αυτοβελτίωσης.

Η μετάνοια, όχι μόνο στο τέλος της ζωής μας αλλά κάθε μέρα, κατά την εξέταση και λογική κρίση του πώς την ζήσαμε αυτή την κάθε μέρα, τι λάθη κάναμε, τι δεν θα επαναλάβουμε.

Αλλιώς, με τι υπευθυνόητα απέναντι στον εαυτό μας θα βαδίσουμε την επόμενη ημέρα που έρχεται;

Η αοργησία (το να μην οργιζόμαστε), η σιωπή - που είναι χρυσός, όπως μας λέει και η παλιά παροιμία, η καθαρότητα ψυχής και σώματος, η προσευχή, η πραότητα, η απλότητα, η ταπεινοφροσύνη, η εξέταση των σκέψεών μας, η απάθεια (σε πιο ανεβασμένα στάδια εξέλιξης), η αγάπη, η πίστη και η ελπίδα.

Για την σκάλα αυτή, μας μιλάει ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης,

ή αλλιώς ο Ιωάννης της Κλίμακος,

καθώς έγραψε την Κλίμακα με όλες τις λεπτομέρεις που μας ανεβάζουν ψηλά ή μας ρίχνουν χαμηλά.

Η Κλίμακα αυτή παρομοιάζει και περιγράφει

την πνευματική πορεία μας από την Γη προς τον Ουρανό
με όλες τις παγίδες που αυτή περιλαμβάνει, εσωτερικές και εξωτερικές,
όσες δηλαδή παγίδες μας βάζει ο ίδιος ο εαυτός μας ή προέρχονται από τον πονηρό.

Κατά την ανάβαση της σκάλας αυτής, τα ελαττώματα του ανθρώπου και οι ίδιοι οι δαίμονες

τον οδηγούν στην καταστροφή και την πτώση του.

Η 4η Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στον Ιωάννη της Κλίμακος, αυτόν τον μεγάλο άγιο διδάσκαλο του 6ου αιώνα μ.Χ. (βιογραφία εδώ).

Ο άγιος ήταν μεγάλος μελετητής και ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής..

Το έργο του Κλίμαξ (=Σκάλα), όπου αναλύει προσεκτικά τα πάθη (=σκαλοπάτια προς το σκοτάδι, μακριά απ' το Θεό) και τις αρετές (=σκαλοπάτια προς τον ουρανό και το Θεό)...είναι ένα βιβλίο εξαιρετικής σπουδαιότητας, που υπάρχει ολόκληρο στο διαδίκτυο, στα νέα ελληνικά, εδώαπό το ιστολόγιο Orthodox Fathers.

( Πληροφορίες από το http://o-nekros.blogspot.gr/, ανάρτηση Ολόκληρη η "Κλίμαξ" του αγίου Ιωάννη του Σιναΐτη )

ΠΩΣ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΥΤΟ;

Όταν ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης ήταν ηγούμενος στη Μονή του Σινά έλαβε επιστολή από τον Ιωάννη, ηγούμενο του εν Ραϊθώ μοναστηρίου, στην οποία ζητούσε να του αποστείλει πνευματικές συμβουλές και ασκητικές νουθεσίες. Το σύγγραμμα που ο Σιναΐτης απέστειλε, το καταστάλαγμα της εμπειρίας του, οι «Πνευματικές Πλάκες» όπως ονομάστηκαν, αλλά και το απόσταγμα της Ορθόδοξης ασκητικής διδασκαλίας, ονομάστηκε «Κλίμαξ Θείας Ανόδου» και είναι ο θείος οδοδείκτης των μοναχών, καθώς και της πορείας των χριστιανών προς τον όντως Όντα. Το βιβλίο περιέχει τριάντα κεφάλαια - "Λόγους", οι οποίοι κατευθύνουν και περιγράφουν την πορεία από τα ‘κάτω’ προς τα ‘άνω’, από τα ‘χοϊκά’ προς τα επουράνια.

Όλα δε είναι διαβαθμισμένα ως σε σκάλα ανόδου (εξ ου και η ονομασία του βιβλίου ‘Κλίμαξ’), που οδηγεί στην αγιότητα και τη θέωση τους πιστούς.

(πηγή:http://www.oodegr.com/oode/synaxaristis/iwann_klimak2.htm)

"Οι μεν όσιες αρετές μοιάζουν με την κλίμακα του Ιακώβ οι δε ανόσιες κακίες με την αλυσίδα που έπεσε από τα χέρια του κορυφαίου Πέτρου· γιατί οι μεν αρετές, οδηγώντας η μία στην άλλη, ανεβάζουν αυτόν που θέλει στον ουρανό· ενώ οι κακίες συνηθίζουν να γεννούν η μία την άλλη και να συσφίγγονται μεταξύ [...]"
Λόγος από τον όσιο Ιωάννη της Κλίμακος

Εάν σαν ενδιαφέρει να διαβάσετε κάτι παραπάνω από την ΚΛΙΜΑΚ του Ιωάννη, κάντε κλικ στους τίτλους των κεφαλαίων του, που βλέπετε στην συνέχεια:

ΤΗ Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Κυριακὴ 14 Ἀπριλίου. Κυριακὴ Δ΄ τῶν Νηστειῶν. Τῇ αὐτῇ Κυριακῇ ψάλλεται ἡ ἀκολουθία τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰώαννου τοῦ συγγραφέως τῆς Κλίμακος. Μνήμη τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἐκ τῶν ἑβδομήκοντα∙ Ἀριστάρχου, Πούδη καὶ Τροφίμου. Ἦχος δ΄. Ἑωθινὸν α΄.
Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ, Αποστ. Ανάγν.: Εβρ. 6, 13-20 εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας και Αμμοχώστου

Στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα ο Απ. Παύλος επιθυμεί να ενισχύσει τους παραλήπτες της επιστολής να δείχνουν προθυμία στα αγαθά έργα της έμπρακτης αγάπης, πράγμα που φανερώνει τη σταθερότητα και τη ζωντάνια της χριστιανικής ελπίδας. Ελπίζοντας οι πιστοί στις υποσχέσεις του Θεού έτσι θα αποφύγουν να περιπέσουν σε αμέλεια και θα γίνουν μιμητές εκείνων οι οποίοι με την πίστη και την υπομονή τους στο Θεό κληρονόμησαν όσα τους υποσχέθηκε.

Ωστόσο το αποστολικό αυτό ανάγνωσμα μας μεταφέρει στη συγκλονιστική εκείνη στιγμή που ο Θεός συνάπτει διαθήκη με τον Αβραάμ, επαγγελλόμενος πλούσια ευλογία και πολλούς απογόνους. Κι ο Αβραάμ αφού περίμενε υπομονετικά πάρα πολλά χρόνια , πέτυχε την εκπλήρωση της ευλογίας που του υποσχέθηκε ο Θεός. Απέκτησε παιδί από την Σάρρα, τον Ισαάκ και από αυτόν πληθύνθηκαν οι απόγονοί του σε μεγάλο έθνος. Και για να τον βεβαιώσει ο Θεός γι’ αυτές τις επαγγελίες έδωσε τον όρκο ότι θα τις πραγματοποιήσει. Κι επειδή δεν υπήρχε τίποτε μεγαλύτερο για να ορκιστεί, ορκίστηκε στον εαυτό του. Κι ο Αβραάμ δέχτηκε την ένορκη υπόσχεση του Θεού. Οι υποσχέσεις του Θεού δεν δόθηκαν μόνο στον Αβραάμ και στους απογόνους του, αλλά σ’ όλους τους Ισραηλίτες και στο νέο Ισραήλ, σ΄ όλους δηλαδή τους χριστιανούς. Σ΄ όλους τους πιστούς που θα κληρονομήσουν τις θείες επαγγελίες, ο Θεός ήθελε να δείξει καθαρά και με μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι ήταν αμετάκλητη απόφαση του να εκτελέσει όσα υποσχέθηκε. Η σύγκριση μεταξύ του Αβραάμ και του Ιησού Χριστού σημαίνει τη σύγκριση της πρώτης διαθήκης του Θεού με το Ισραήλ, του οποίου γενάρχης έγινε ο Αβραάμ, και της Νέας Διαθήκης του Θεού με ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Η Παλαιά Διαθήκη λαμβάνει την εκπλήρωση και το τέλος της με τον Ιησού Χριστό. Με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού αρχίζει η νέα Διαθήκη. Ο Χριστός καθίσταται ο Σωτήρας και η ελπίδα όλων να ανασυνδέσουν το εαυτό του με την μοναδική ελπίδα, τον Θεό, γιατί ο Χριστός είναι ο μοναδικός Μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Γι’ αυτό και εισέρχεται ως Αρχιερέας στο θυσιαστήριο για να προσφέρει και να προσφερθεί θυσία.

Οι πιστοί, επομένως, μπορούν να έχουν μεγαλύτερη ενθάρρυνση, ώστε να κρατούν την ελπίδα που βρίσκεται μπροστά τους. Αυτή την ελπίδα ο Απ. Παύλος την παρομοιάζει με την άγκυρα της ψυχής μας. Και λέει ότι αυτή μας ασφαλίζει από πνευματικούς κινδύνους επειδή είναι αμετακίνητη. Έτσι θα αναπτύξουμε παρακάτω το θέμα της χριστιανικής ελπίδας.
Καταρχάς να σημειώσουμε ότι μιλώντας γενικά για ελπίδα εννοούμε τη βεβαιότητα για κάτι το σημαντικό που θα συμβεί στο εγγύς ή απώτερο μέλλον. Κατά την προ Χριστού περίοδο το περιεχόμενο της ελπίδας ήταν η πίστη και η βεβαιότητα για την έλευση του Μεσσία και Λυτρωτή του ανθρώπινου γένους. Για τη μετά Χριστό περίοδο ελπίδα είναι η είσοδος μας στη βασιλεία των ουρανών. Αυτή η ελπίδα είναι γνήσια και αυθεντική γιατί πριν από εμάς εισήλθε στον ουρανό ο αναστάς Ιησούς Χριστός. Έπειτα η ελπίδα είναι η ρίζα της ζωής, χωρίς αυτήν ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει. Όταν χάσει την ελπίδα, χάνει τη δύναμη και το κουράγιο της ζωής.

Ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του Αβράαμ θέλει να δυναμώσει και να στηρίξει την ελπίδα των πιστών στον Θεό και τις υποσχέσεις του. Για το λόγο αυτό επικαλείται το παράδειγμα του Αβραάμ και μας θυμίζει τα όσα του υποσχέθηκε ο Θεός, αλλά και πόση πίστη, μακροθυμία, υπομονή, ελπίδα και αδιαμαρτύρητη υπακοή και συμμόρφωση προς το θείο θέλημα επέδειξε ο πατριάρχης. Επομένως ο Θεός είναι πάντα συνεπής στις υποσχέσεις του και είναι αδύνατο να αποδειχθεί ψεύτης. Έτσι «ισχυράν παράκλησιν έχομεν οι καταφυγόντες κρατήσαι της προκείμενης ελπίδος» . Ποια ακριβώς είναι αυτή η ελπίδα; Ασφαλώς πρόκειται για τη βασιλεία του Θεού που δεν μπορούμε να την προσεγγίσουμε διαφορετικά παρά μόνο με την πίστη και την ελπίδα. Είναι η μακάρια ελπίδα της αιώνιας ζωής (βλ. Τιτ. 1,2 και 2,13), «η ελπίς δικαιοσύνης» που απεκδεχόμαστε και η οποία «απόκειται ημίν εν τοις ουρανοίς»(βλ. Γαλ. 5,5 και Κολ. 1,5).

Η σάρκωση του Ιησού Χριστού και το απολυτρωτικό του έργο κατέστησε τη Βασιλεία του Θεού και τη σωτηρία των ανθρώπων παρούσα στο χώρο και στο χρόνο. Εν τούτοις, εξακολουθεί να έχει εσχατολογική προοπτική, είναι ένα γεγονός που για να ολοκληρωθεί, θα μεσολαβήσει ο θριαμβευτικός ερχομός του Ιησού Χριστού ο «οποίος θα αποδώσει εκάστω κατά τας πράξεις αυτού» (Ματθ. 16,27). Έτσι, η ελπίδα εξακολουθεί να υπάρχει, είναι ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός , η ελπίδα όλου του κόσμου, όπως λέει και ο Απ. Παύλος «Χριστός Ιησούς η ελπίς ημών» (Α΄ Τιμ. 1,1), είναι η ελπίδα που δυναμώνει την πνευματική μας ζωή και τον πνευματικό μας αγώνα. Όταν είναι «ζώσα» (Α΄ Πετρ. 1,3), τότε γίνεται μέσα μας πηγή υπομονής και θάρρους. Ο άνθρωπος που ελπίζει στον Θεό δεν κάμπτεται μπροστά στις δυσκολίες και τις δοκιμασίες της ζωής, δεν απελπίζεται στις δύσκολες στιγμές, μένει αταλάντευτα προσηλωμένος στον Χριστό. Εναποθέτει την ελπίδα του στον Χριστό και επικαλείται τη βοήθεια του με πίστη και υπομονή.

Εφ΄ όσον οι υποσχέσεις του Θεού παραμένουν αμετάκλητες, εμείς που καταφεύγουμε στον Θεό οφείλουμε να μείνουμε σταθεροί σ’ αυτά που ελπίζουμε. Η ελπίδα μας αυτή, μας ασφαλίζει και μας οδηγεί στα ενδότερα του καταπετάσματος, όπου μπήκε πριν από εμάς ο Ιησούς Χριστός, αρχιερέας για πάντα όπως ο Μελχισεδέκ. Ο Χριστός ως μέγας αρχιερέας με τη σταυρική του θυσία μπήκε στα άγια των αγίων που ήταν χώρος συναντήσεως του Θεού και όπου εισέρχονταν μόνο οι αρχιερείς. Ο Χριστός με τη θυσία του εισήλθε με τη θεία και ανθρώπινη φύση στα Άγια των Αγίων και έτσι οδήγησε την ανθρωπότητα στην ένωσή της με τον Θεό. Προπορεύτηκε για να διανοίξει το δρόμο για μας και, όπως ο ίδιος μας διαβεβαίωσε, για να μας ετοιμάσει τόπο στην αιώνια βασιλεία του (Ιω. 14,3). Πρόδρομος για μας ο Χριστός. Όχι απλώς άνοιξε το δρόμο αλλά και μας ενισχύει, ώστε να βαδίζουμε κι εμείς το δρόμο που καταλήγει στον ουρανό. Άφησε ως οδοδείκτη του Ουρανού το Ευαγγέλιο του. Και προσφέρει προς ενδυνάμωση στις δυσκολίες της αναβάσεως προς τους Ουρανούς τη χάρη του. Λέει ο ιερός Χρυσόστομος: «Πρόδρομος υπέρ ημών εισήλθεν Ιησούς. Ο δε πρόδρομος τινών εστι πρόδρομος, ώσπερ Ιωάννης του Χριστού. Και ουκ είπεν απλώς, εισήλθεν, αλλ΄ όπου πρόδρομος υπέρ ημών εισήλθεν, ως και ημών οφειλόντων καταλαβείν. Ου πολύ γαρ του προδρόμου και των επομένων οφείλει είναι το μέσον˙ επει ουδ΄ αν ειη πρόδρομος. Τον γάρ πρόδρομον και τους επομένους εν τη αυτή χρή είναι οδώ, και το μεν οδεύειν, τους δε επικαταλαμβάνειν» (Ιω. Χρυσοστόμου, Εις την προς Εβραίους Επιστολή αρ. παραγράφου 2 , Ε.Π.Ε. 24, 478).

Η είσοδος αυτή του Χριστού ως πρόδρομου δημιουργεί την ελπίδα των Χριστιανών, η οποία ελπίδα παρομοιάζεται με την άγκυρα ενός πλοίου. Πώς ασφαλίζεται το πλοίο από τους κλυδωνισμούς, από τους δυνατούς ανέμους, τα πελώρια κύματα και την τρικυμία; Ρίχνει την άγκυρα του στο βυθό, που είναι σταθερός και αμετακίνητος. Η άγκυρα γαντζώνεται γερά και το πλοίο που βρίσκεται στην τρικυμισμένη επιφάνεια της θάλασσας μένει σταθερό, και όσο κι αν το κτυπούν οι άνεμοι, δεν πρόκειται να το μετακινήσουν. Χωρίς αμφιβολία η εικόνα της άγκυρας είναι η πιο παραστατική παραβολική έκφραση της ελπίδας. Ο Απ. Παύλος παρομοιάζει λοιπόν την ελπίδα μας προς τον Κύριο με μια άγκυρα. Μια άγκυρα όμως που δεν βυθίζεται στον πυθμένα της θάλασσας αλλά στο ιερότερο μέρος του σύμπαντος, στον ουρανό, στα επουράνια Άγια των Αγίων, στο θρόνο του Θεού. Οι τρικυμίες, οι ανεμοθύελλες και οι πειρασμοί της ζωής είναι πολλοί, αλλά εμείς πρέπει να παλεύουμε και να μην αντιστεκόμαστε, γιατί μπορεί να μην έχουμε φτάσει στον προορισμό μας όμως έχουμε εκεί αγκυροβολημένη την ελπίδα. Βρισκόμαστε ακόμα στη γη κι όμως με την ελπίδα βρισκόμαστε και στον ουρανό. Λέει ο ιερός Χρυσόστομος «Εν τω κόσμω έτι όντας ουδέπω μεταστάντας του βίου, δείκνυσιν ήδη όντας εν τοις επηγγελμένοις. Δια γαρ της ελπίδος ήδη εν τω ουρανώ εσμέν» (Ιω. Χρυσοστόμου, Εις την προς Εβραίους Επιστολή αρ. παργράφου 2, Ε.Π.Ε 24,476).

Κυριακή Δ´ Νηστειών (Οσίου Ιωάννου της Κλίμακος) π. Γεώργιος Δορμπαράκης

῾Η Κυριακή Δ´ Νηστειῶν εἶναι ἀφιερωμένη ἀπό τήν ᾽Εκκλησία μας στόν μεγάλο ἀσκητικό διδάσκαλο ἅγιο ᾽Ιωάννη τόν Σιναΐτη, τόν ἐπονομαζόμενο τῆς Κλίμακος, λόγω τοῦ γνωστοῦ βιβλίου πού ἔχει γράψει μέ τόν τίτλο αὐτόν: ῾Κλῖμαξ᾽. Θά μποροῦσε νά χαρακτηριστεῖ ὡς ὁ ἅγιος τῆς Σαρακοστῆς, ἀφοῦ τό βιβλίο του ἀποτελεῖ τό βασικό ἀνάγνωσμα τῆς περιόδου αὐτῆς στά μοναστήρια μας, ἀλλά καί σε πολλούς Χριστιανούς μέσα στόν κόσμο. Κι αὐτό σημαίνει ὅτι ἕνα ἀσκητικό κείμενο μπορεῖ νά εἶναι γραμμένο πρωτίστως γιά τούς καλογέρους, δέν παύει ὅμως νά ἀποτελεῖ ἐντρύφημα, ὅπου μπορεῖ νά ἐφαρμοστεῖ, γιά κάθε πιστό πού διψάει γνήσια εὐαγγελική τροφή. Δέν πρέπει νά ξεχνᾶμε ὅτι ὁ μοναχισμός γιά την ᾽Εκκλησία μας συνιστᾶ, πρέπει νά συνιστᾶ, τήν ἀκραιφνέστερη ἔφραση τῆς συνεποῦς χριστιανικῆς ζωῆς. Κι ἀπό τήν ἄποψη αὐτή ἀποτελεῖ ὁδοδείκτη γιά κάθε χριστιανό.

Ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης καταρχάς, γιά τόν ὁποῖο δέν ἔχουμε πολλά βιογραφικά στοιχεῖα, νεαρός,16 ἐτῶν περίπου, ἔγινε μοναχός στό ὄρος Σινᾶ, στή Μονή τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης, ἀφοῦ ἤδη εἶχε μάθει ἀρκετά γράμματα. ᾽Επί 19 ἔτη παρέμεινε ὑποτακτικός ἑνός σπουδαίου Γέροντος, τοῦ ἀββᾶ Μαρτυρίου, στόν ὁποῖο ἔκανε ἀδιάκριτη ὑπακοή, ὁπότε μετά τό θάνατό του ἀπεσύρθη σέ ἐρημική τοποθεσία, ὀκτώ χιλιόμετρα μακριά ἀπό τή Μονή, στήν ὁποία καί ἔζησε ἐπί σαράντα χρόνια.

᾽Εκεῖ ἔζησε ὁσιακή ζωή, ὑπερβαίνοντας μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ τά ψεκτά πάθη του καί ἀποκτώντας ὅλα τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ, καί κυρίως τήν ταπείνωση καί τήν ἀγάπη. Μετά τά σαράντα χρόνια παρακλήθηκε νά γίνει ἡγούμενος τῆς Μονῆς, γεγονός πού ἀποδέχθηκε, καί παρέμεινε στό ἀξίωμα αὐτό γιά κάποια χρόνια, ὁπότε θέλησε καί πάλι νά ἀποσυρθεῖ στήν ἀγαπημένη του ἡσυχία καί μετ᾽ ὀλίγο κοιμήθηκε.

῎Εχουν διασωθῆ διάφορα θαυμαστά γεγονότα ἀπό τή ζωή του πού φανερώνουν τήν ἰδιαίτερη χάρη πού εἶχε ἀπό τόν Θεό, ἀλλά τά μεγαλύτερα θαύματά του σχετίζονται μέ τίς μεταστροφές τῶν καρδιῶν πού προξενοῦν τά θεόπνευστα κείμενά του, κάτι πού μπορεῖ ὁ οἱοσδήποτε χριστιανός νά διαπιστώσει, ὅταν ἀρχίσει μέ γνήσια διάθεση νά τά μελετᾶ. Εἶναι γνωστό ἄλλωστε ὅτι οἱ ἅγιοι πού μέ τά κείμενά τους βοηθοῦν τούς συνανθρώπους τους ἔχουν πρωτίστως ὡς χάρισμα ῾θαυματουργίας᾽ ἀκριβῶς τή δύναμη τῶν λόγων τους καί ὄχι τά γνωστά θαύματα σωματικῶν ἰάσεων ἄλλων ἁγίων. Καί ἐξηγήσαμε παραπάνω ὅτι τά κείμενα τοῦ ἁγίου ᾽Ιωάννου δέν εἶναι μόνο γιά τούς μοναχούς, γιατί μπορεῖ νά γράφτηκαν κυρίως γι᾽ αὐτούς, ὅμως ἡ ὠφέλεια πού εἰσπράττει καί ὁ κοσμικός λεγόμενος χριστιανός δέν εἶναι μικρή. Γι᾽ αὐτό καί ἀγαπήθηκε ἡ ῾Κλίμακά᾽ του σ᾽ ᾽Ανατολή καί Δύση καί θεωρεῖται τό σπουδαιότερο σέ κυκλοφορία βιβλίο μετά τήν ῾Αγία Γραφή.

᾽Από τά θαυμαστά περιστατικά πού καταγράφηκαν ἐν ὅσῳ ζοῦσε μνημονεύουμε δύο:

Τό πρῶτο, ὅταν ἦταν στήν ἔρημο κι εἶχε δεχθεῖ ἕναν ὑποτακτικό, ὀνόματι Μωϋσῆ. Κάποια φορά, σέ διακόνημα εὑρισκόμενος ὁ νεαρός ὑποτακτικός, κουράστηκε κάτω ἀπό τόν καυτό ἥλιο τοῦ Αὐγούστου καί κάθησε νά ξεκουραστεῖ στόν ἴσκιο μεγάλης πέτρας, ὁπότε καί τόν πῆρε ὁ ὕπνος. Τήν ἴδια ὥρα ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης εἶδε σέ ὅραμα κάποιον πού τοῦ ἔλεγε ὅτι κινδυνεύει ὁ μαθητής του. ᾽Αμέσως ἄρχισε ἔντονη προσευχή γι᾽ αὐτόν καί μετά ἀπό λίγο κατέφθασε καί ὁ ὑποτακτικός, ἀναγγέλλοντάς του τή φοβερή ἀγωνία πού πέρασε, καθώς ξύπνησε ξαφνικά ἀπό τή φωνή τοῦ ἁγίου ᾽Ιωάννη, πού τόν καλοῦσε νά ἐγκαταλείψει ἀμέσως τόν τόπο πού βρισκόταν. Πράγματι, τό ἔκανε καί στή στιγμή ἔπεσε στόν τόπο αὐτό ἡ μεγάλη πέτρα, χωρίς βεβαίως ὁ ἴδιος νά πάθει κάτι. Ὁ ἅγιος ᾽Ιωάννης ἀνελύθη σέ δοξολογίες πρός τόν Θεό, χωρίς ὅμως νά ἀναφέρει καί τό τί προηγήθηκε στό μαθητή του.

Τό δεύτερο: τήν ἡμέρα τῆς ἐνθρονίσεώς του ὡς ἡγουμένου ἦλθαν στή Μονή περί τά 600 ἄτομα. Ὅλοι ἔβλεπαν νά ὑπηρετεῖ σέ ὅλα τά διακονήματα κάποιος σάν ἰουδαῖος, μέ κοντό μαλλί, πού ἔτρεχε πάνω κάτω καί γιά τά πάντα. Στό τέλος τῆς ἡμέρας τόν ἀνεζήτησαν, ἀλλά δέν τόν βρῆκαν πουθενά. Καί στήν ἀπορία τους, ὅταν ἀπευθύνθηκαν στόν ἡγούμενο, τόν ἅγιο ᾽Ιωάννη, εἰσέπραξαν τήν ἀπάντηση: Τί πιό φυσικό νά ὑπηρετεῖ τό δικό του τόπο ὁ προφήτης Μωϋσῆς;

Τό βιβλίο του ῾Κλίμαξ᾽, εἴπαμε, προξενεῖ τό πραγματικό καί μεγαλύτερο θαῦμα: τή μεταστροφή τῶν καρδιῶν, τή δημιουργία μετανοίας στόν ἄνθρωπο. Καί δίνει τήν ἀπάντηση στό πῶς ἀποκτᾶται ἡ πραγματική καί γνήσια πίστη πού ζητᾶ ὁ Χριστός: ῾Τό εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δύνατά τῷ πιστεύοντι᾽! Δέν θέλουμε νά ποῦμε πολλά. Θά σημειώσουμε ὅμως ἐπιγραμματικά αὐτά πού θίγει, ἀπό τούς 30 λόγους του–σκαλοπάτια στήν πνευματική ζωή, στόν πρῶτο καί στόν τελευταῖο λόγο του.

Ὁ πρῶτος, ἡ ἀποταγή: δέν μπορεῖ κανείς νά προσεγγίσει τόν Θεό, χωρίς νά πεῖ ὄχι στήν ἁμαρτία καί μάλιστα στά ἐγωϊστικά θελήματά του. Γιατί αὐτά τά θελήματα μᾶς κρατοῦν δέσμιους στόν ἁμαρτωλό κόσμο. Ὅπως τό λέει καί ὅσιος Ποιμήν: ῾Τό θέλημά μου εἶναι χάλκινο τεῖχος πού μέ χωρίζει ἀπό τόν Θεό᾽!

Κι ὁ τελευταῖος: ἡ ἀγάπη. Ἡ ἀγάπη πού ἀποτελεῖ τό ἐπιστέγασμα τῶν πάντων στή χριστιανική πίστη, ἀφοῦ ὅ,τι λέμε καί κάνουμε σ᾽ αὐτήν, εἴτε προσευχή εἴτε νηστεία εἴτε μελέτη εἴτε ὁτιδήποτε ἄλλο, ἄν δέν καταλήγει στήν ἀγάπη, δέν ἔχει νόημα. Καί τοῦτο, γιατί ἀγάπη εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Κι αὐτό σημαίνει: ἡ πίστη πού ζητᾶ ὁ Χριστός καί κινητοποιεῖ τόν Θεό καί βγάζει καί δαιμόνια, προϋποθέτει τήν ἄρνηση τοῦ ἐγωϊσμοῦ τοῦ ἀνθρώπου καί τή στροφή του στή ζωή τοῦ Θεοῦ, τήν ἀγάπη. Στό βαθμό πού ὁ ἄνθρωπος ἀγαπᾶ, καί μάλιστα τόν ὅποιο συνάνθρωπό του, τόσο καί αὐξάνει ἡ πίστη του, ὅπως τό διακηρύσσει καί ὁ ἀπ. Παῦλος: ῾πίστις δι᾽ ἀγάπης ἐνεργουμένη᾽!

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

Κυριακή Δ´ Νηστειών - Παιδί, το σπουδαιότερο πρόβλημα +Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου

«Ὁ δὲ εἶπε· Παιδιόθεν» (Μᾶρκ. 9,21)

Ὁ τόπος μας, ἀγαπητοί μου, εἶνε φτωχός· οἱ πόροι ἐλάχιστοι. Πῶς νὰ ζήσουμε, πῶς νὰ ἀναπτυχθοῦμε; Σπάζουν τὰ κεφάλια τους οἱ εἰδικοὶ καὶ προτείνουν διάφορα σχέδια· ἕνας τὸ ἕνα, ἄλλος τὸ ἄλλο, καθένας τὸ δικότου. Καὶ μπορεῖ ὅλα ὅσα προτείνουν νὰ γίνουν, ἀλλὰ καὶ πάλι ἡ πατρίδα μας θὰ γίνῃ εὐτυχής; Διότι εὐτυχία δὲν εἶνε οἱ δρόμοι, οἱ πλατεῖες, τὰ ἐργοστάσια, ἡ βιομηχανία κ.τ.λ..

Ἡ εὐτυχία εἶνε κάπου ἀλλοῦ. Τὸ πρόβλημά μας εἶνε ἄλλο. Τὸ μυστικὸ τῆς εὐτυχίας εἶνε κρυμμένο μέσα στὸ εὐαγγέλιο ποὺ ἀκούσαμε σήμερα. Εἶνε σὲ μία λέξι του, ποὺ ἂν μπορούσαμε νὰ τὴ νιώσουμε ὅλοι καὶ νὰ τὴν κάνουμε ἐθνικὸ σύνθημα , ἡ πατρίδα μας θὰ γινόταν ἡ εὐτυχέστερη χώρα. Ποιά εἶνε λοιπὸναὐτὴ ἡ λέξι, τὸ «κουμπὶ» ποὺ ἂν τὸ πατήσουμε θὰ δοῦμε ἀληθινὴ ἀλλαγή; Εἶνε τὸ «Παιδιόθεν» (Μᾶρκ. 9,21). Προσέξτε αὐτὴ τὴ λέξι. Διότικαὶ μιὰ λέξι τοῦ Εὐαγγελίου φτάνει γιὰ νὰ μᾶς σώσῃ.

«Παιδιόθεν», δηλαδὴ «ἀπὸ παιδί», ἀπὸ τὴν κούνια. Αὐτὴ ἡ λέξι, ποὺ ὁ Κύριος ἀνάγκασε τὸν πατέρα τοῦ δυστυχισμένου νέου νὰ πῇ, εἶνε ἔλεγχος ὅλων τῶν μεγάλων. Αὐτὸ τὸ «Παιδιόθεν» σημαίνει, ὅτι ἀπὸ ὅσα προβλήματα ἔχει ἕνας τόπος τὸ σπουδαιότερο εἶνε τὸ παιδί, ἡ ἀνατροφὴ τῆς νέας γενεᾶς.

Τὸ παιδὶ τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελίου ἀπὸ μικρὴ ἡλικία κατελήφθη ἀπὸ δαιμονικὴ ἐπήρεια. Ἄλλοτε ἔπεφτε στὸ νερό, ἄλλοτε στὴφωτιά· ἄφριζε, ἔτριζε τὰ δόντια. Ἔτρεχαν, τὸ ἔπιαναν, ἀλλὰ καὶ πάλι ἡ ἴδια κατάστασι. Βασανιζόταν τὸ παιδί, μὰ περισσότερο βασανι-ζόταν ὁ πατέρας. Δὲν μᾶς λέει τὸ εὐαγγέλιοποιά ἦταν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασι τοῦ πατέρα. Μπορεῖ νὰ εἶχε σπίτια καὶ περιουσία, νὰἦταν πλούσιος· ἀλλ᾿ ἀσφαλῶς ὅλα αὐτὰ θὰ τὰἔδινε, γιὰ νὰ γίνῃ τὸ παιδί του καλά. Ἄρα ἡ εὐτυχία τοῦ σπιτιοῦ του ἦταν ὄχι στὰ ὑλικὰἀγαθὰ ποὺ εἶχε, ἀλλὰ κυρίως στὴν ὑγεία τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς τοῦ παιδιοῦ του .

Αὐτὸ λοιπὸν τὸ «Παιδιόθεν» , ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, ἔχει μεγάλη σημασία καὶ γιὰ μᾶς.Αὐτὸς ὁ νέος, ποὺ τὸν βασάνιζαν τὰ δαιμόνια, εἶνε ἡ φωτογραφία καὶ τῆς συγχρόνου νεότητος, ὁ ἀντιπροσωπευτικὸς τύπος τῶν παιδιῶν καὶ τῶν νέων καὶ τῆς σημερινῆς γενεᾶς.Ῥίξτε μιὰ ματιά. Κοιτάξτε τὰ παιδιὰ καὶ τοὺς νέους πῶς ζοῦν, πῶς συμπεριφέρονται,ποιά εἶνε ἡ ἐν γένει διαγωγή τους. Ὁ ἕναςβρίζει, ὁ ἄλλος αἰσχρολογεῖ, ὁ τρίτος ἀναιδέστερος βλαστημάει τὰ θεῖα, ὁ τέταρτος βγαίνει τὴ νύχτα καὶ δὲν τολμάει νὰ περάσῃ κορίτσι, ὁ πέμπτος σηκώνει χέρι καὶ χτυπᾷ τὴ μάνα καὶ τὸν πατέρα του, ὁ ἄλλος… Γενικὰ οἱνέοι μας ζοῦν σήμερα ἕνα βίο ποὺ προκαλεῖ μεγάλη ἀνησυχία. Δὲν ντρέπονται νὰ κάνουν ἀσχημίες μέσ᾿ στὸ δρόμο, σὰν σκυλιὰ λυσσασμένα καὶ σὰν ἄλογα ἀχαλίνωτα. Ἐγκλήματαπάνω στὰ ἐγκλήματα, ποὺ τὰ διαπράττουν ὡςἐπὶ τὸ πλεῖστον νέοι ἡλικίας 15 ἕως 30 ἐτῶν.Πολλοὶ ἀποροῦν, πῶς κατήντησε ἡ Ἑλληνικὴ νεολαία ἔτσι, πῶς ἔγινε δαιμονισμένη,χειρότερη ἀπὸ τὸ νέο ποὺ ἀκούσαμε σήμερα.Ἀποροῦν; Ἐγὼ δὲν ἀπορῶ. Ἐγὼ ἀπορῶ γιὰκάτι ἄλλο· ἀπορῶ καὶ θαυμάζω, πῶς κατορθώνουν ἀκόμα μερικὰ παιδιὰ καὶ πιστεύουν στὸ Θεὸ καὶ ἐκκλησιάζονται καὶ ἀγαποῦν τοὺς γονεῖς τους. Ἐγὼ αὐτό ἀπορῶ. Διότι –ἂς τὸ ὁμολογήσουμε–ὅλοι μας εἴμαστε ὑπαίτιοι γι᾿αὐτὸ τὸν κατήφορο, ὅλοι διαφθείραμε τὴ νεολαία · ἄλλοι ἀμέσως καὶ ἄλλοι ἐμμέσως.Τὸ παιδί, ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ θὰ βγῇ ἀπὸ τὸ σπίτι μέχρι τὴν ὥρα ποὺ θὰ γυρίσῃ, εἶνε μέσ᾿στοὺς πειρασμούς . Τί εἶπα; Λάθος ἔκανα. Εἶπα «ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ θὰ βρῇ ἀπὸ τὸ σπίτι».Ὄχι· καὶ μέσα στὸ σπίτι ἀκόμα κινδυνεύει!

Κινδυνεύει ἀπὸ τὰ κακὰ πρότυπα ποὺ βλέπει.Ἄλλωστε, ἕνα κουμπὶ νὰ πατήσῃ, ὅλοι οἱ δαί-μονες τῆς ὑφηλίου ἦρθαν μέσα στὸ σπίτι.Κινδυνεύει μέσα στὸ σπίτι. Ἀλλὰ μόλις βγῇ κινδυνεύει ἀκόμη περισσότερο. Γιατὶ ἔξω τὸ περιμένουν τὰ μεγάλα δαιμόνια· μέσα τὰ μι-κρά, ἔξω τὰ μεγάλα δαιμόνια. Ἀπ᾿ ἔξω ἀπὸ τὸσπίτι τὸν περιμένει πρῶτα - πρῶτα – ποιός;

⃝ Ὁ κακὸς φίλος. Αὐτὸς θὰ πῇ τὸν πρῶτο λό-γο. Καὶ ὁ πρῶτος λόγος εἶνε, νὰ μὴν ἀκούῃ τὴμάνα καὶ τὸν πατέρα, νὰ μὴ δίνῃ σημασία στὰ λόγια τῶν γονέων. Ἔτσι ἀρχίζει ὁ κατήφορος.

⃝ Μετὰ τὸν κακὸ φίλο τὸ περιμένουν τὰ διεφθαρμένα γύναια. Ἔγραψαν στὸ ἐξωτερικό,ὅτι ἔχουμε τὰ πιὸ διεφθαρμένα κέντρα. Πήχτωσε ὁ τόπος. Ἂς τ᾿ ἀκούσουν οἱ γονεῖς.

⃝ Ἄλλο δαιμόνιο ποὺ περιμένει ἔξω τὸ νέο εἶνε τὸ χυδαῖο ἔντυπο , τὸ αἰσχρὸ περιοδικό.

⃝ Ἀλλὰ τὰ μεγάλα «σχολεῖα» τῆς διαφθορᾶς,σχολεῖα μὲ …διπλώματα, εἶνε τὰ θεάματα · ὁκινηματογράφος, τὸ θέατρο, ἡ τηλεόρασι.

⃝ Τὸ κακὸ συμπληρώνουν τὰ γήπεδα μὲ τὰμάτς, οἱ ἐκδρομές, τὰ διάφορα τυχερὰ παιχνίδια, τὰ χαρτιά, τὰ λαχεῖα, ἡ ὅλη διαφθορά.

Χίλιοι διαβόλοισπρώχνουν τὸ νέο νὰ πέσῃ.Ὄχι αὐτὰ τὰ παιδιά, ἀλλὰ καὶ Μέγας Ἀντώ-νιος ἀκόμη νὰ ζοῦσε σήμερα, μέσα σ᾿ αὐτὴτὴν κοινωνία θὰ ἐπειράζετο.Ἐνῷ λοιπὸν ὅλοι σπρώχνουν τὸ παιδὶ στὸκακό, κατόπιν ἀποροῦν πῶς κατήντησε ἔτσι ἡ νεότης. Γι᾿ αὐτὸ σᾶς λέω, ὅτι ἐγὼ ἀπορῶ πῶς ὑπάρχουν ἀκόμη νέοι ποὺ κρατᾶνε ψηλὰτὴν πίστι καὶ τὴν τιμή τους. Εἶνε θαῦμα Θεοῦ .Μόνο χέρι Θεοῦ τοὺς κρατάει.―Μὰ τὸ κράτος , θὰ πῆτε, δὲν κάνει τίπο-τε; Δὲν βλέπει ποῦ πάει ἡ νεολαία;…Τὸ κράτος; Ἄσ᾿ το τὸ κράτος. Τὸ κράτος εἴμαστε ὅλοι. Καὶ ὅπως εἴπαμε προηγουμένως ὅλοι φταῖμε. Φταίει κι ὁ παπᾶς, κι ὁ δάσκαλος,κι ὁ δεσπότης· ἀλλὰ τὴ μεγαλυτέρα εὐθύνητὴν ἔχουν οἱ γονεῖς . Γιατί; Γιατὶ οἱ γονεῖς εἶνεκοντὰ στὸ παιδί. Γιατὶ πατέρας καὶ μάνα δὲνλέγεται κάποιος ἁπλῶς διότι γέννησε. Τὸ νὰγεννήσῃς, λέει ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, εἶ -νε εὔκολο. Γεννοῦν καὶ τὰ ζῷα, εἶνε νόμος βι-ολογικὸς μέσα στὴν πλάσι. Τὸ νὰ γεννήσῃςλοιπὸν εἶνε τὸ εὔκολο. Ποιό εἶνε τὸ δύσκολο·νὰ πάρῃς –ὦ Θεέ μου!–αὐτὸ τὸ κομμάτι τὸ«κρέας», ποὺ θὰ πέσῃ ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μάνας, νὰ τὸ μεγαλώσῃς, νὰ τὸ μορφώσῃς, νὰ τὸ κάνῃς ἄνθρωπο μὲ ὑψηλὰ ἰδανικά. Ὄχι δηλαδὴ ἁπλῶς τὸ νὰ γεννήσῃς, ἀλλὰ τὸ νὰ ἀναθρέψῃς σωστά, αὐτὸ σὲ κάνει πατέρα καὶ μάνα. Τί μεγάλη εὐθύνη ἔχουν οἱ γονεῖς! Μὰ τί νὰ κάνουν οἱ γονεῖς οἱ δυστυχισμένοι; Τὸ παιδί τους τὸ πᾶνε κατηχητικό, τὸ πᾶ-ε στὴν ἐξομολόγησι… Τί νὰ σοῦ κάνῃ ὅμωςκαὶ τὸ κατηχητικό, τί νὰ σοῦ κάνῃ καὶ τὸ κήρυγμα; Δὲ μοῦ λέτε, ὅταν ἐγὼ χτίζω κι ὁ ἄλλος γκρεμίζῃ, μπορεῖ νὰ χτιστῇ σπίτι; Ἔ αὐτόγίνεται ἐδῶ.

Ἄλλοι χτίζουν κι ἄλλοι γκρεμίζουν. Χτίζει ἡ Ἐκκλησία μὲ τὰ κατηχητικά,χτίζει ἡ μάνα κι ὁ πατέρας, χτίζει ὁ δάσκαλος·ἔρχεται ὁ διάβολος, δίνει μιὰ κλωτσιὰ καὶ τὰκάνει ἄνω - κάτω. Πῶς φταῖνε τότε οἱ γονεῖς;―Μὰ ὑπάρχουν, σοῦ λένε, σύλλογοι γονέων. Πῶς ἀνέχονται νὰ βλέπουν αὐτὸ τὸ χάλι;

Γονεῖς, μανάδες, πατεράδες! Θὰ σᾶς πῶτώρα ποιό εἶνε τὸ κλειδὶ τῆς ὑποθέσεως. Πό-σα συλλαλητήρια ἔχει δεῖ ὁ τόπος μας; Στὰ χρόνια μας εἶδε πολλά· συλλαλητήρια γιὰ σοβαρὰ ζητήματα, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἄλλα, μικρὰ καὶἀσήμαντα πράγματα. Ἕνα δὲν εἶδε. Ἂν θέλουμε λοιπὸν ὁ τόπος αὐτὸς νὰ ζήσῃ, πρέπεινὰ γίνῃ τὸ μεγαλύτερο συλλαλητήριο . Ν᾿ ἀφήσουν οἱ γυναῖκες τὴν κουζίνα καὶ οἱ ἄντρες τὰ ἐργοστάσια καὶ τὰ γραφεῖα τους, νὰ μα-ζευτοῦν ὅλοι, καὶ νὰ φωνάξουν – γιὰ τί; Οὔτεγιὰ ἐνοίκια, οὔτε γιὰ γεφύρια, οὔτε γιὰ πλα-τεῖ ες, οὔτε γιὰ τίποτε ἀπ᾿ αὐτά. Νὰ πᾶνε στὸ ὑπουργεῖο παιδείας, στὴν ἀρχιεπισκοπή, νὰπᾶνε καὶ στὸν πρωθυπουργὸ τῆς χώρας, νὰκρατᾶνε μιὰ ταμπέλλα μεγάλη καὶ πάνω νὰγράφουν τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ, τὰ λόγια τοῦΕὐαγγελίου·

«Παιδιόθεν» . Κι ἂν βγῇ ἀπ᾿ τὸπαράθυρο κανένας μεγάλος ἀπ᾿ αὐτοὺς ποὺμᾶς διοικοῦν καὶ ποῦν, –Τί πάθανε, τί ζητᾶνε αὐτοί; νὰ τοὺς ποῦμε· – «Παιδιόθεν»! Κι ἂν ρωτήσουν, ―Τί σημαίνει «Παιδιόθεν»; νὰ τοὺς ἀναλύσουμε· ―«Παιδιόθεν» θὰ πῇ προστασία τῆς νέας γενεᾶς . Ζητοῦμε πρῶτον νὰ γίνεται ἔλεγχος καὶ ν᾿ ἀπαγορεύωνται ὅλα τὰ ἄθλια θεάματα· εἶνε ντροπή μας νὰ παρουσιάζωνται ἐδῶ τέτοια «σκουπίδια». Δεύτερον,μιὰ νύχτα ἡ ἀστυνομία νὰ μαζέψῃ καὶ νὰ περιορίσῃ ὅλα τὰ διεφθαρμένα γύναια ποὺ μὲ τὴ δρᾶσι τους ἐκμαυλίζουν κάθε ἄνθρωπο.Τρίτον…, τέταρτον…, πέμπτον…, ἕκτον…Γονεῖς, τὸ κάνετε αὐτό; ὤ χαρά! τότε θὰκοιμᾶστε ἥσυχοι. Ἐὰν ληφθοῦν ῥιζικὰ μέτρα,τότε μέσα σὲ λίγα χρόνια –ἐλᾶτε νὰ σᾶς ὑπογράψω συμβόλαιο–ἡ πατρίδα μας θὰ γίνῃ ἡ πιὸ εὐτυχισμένη χώρα. Διαφορετικά, τὸ «Παιδιόθεν» θά ᾿νε ἔλεγχος καὶ κατάρα γιὰ μᾶς.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος-

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Ἐλευθερίου Γκύζη - Ἀθηνῶν τὴν 19-3-1961.

Μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Κλίμακος Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε Σεραφείμ

« Τη αυτή ημέρα, Κυριακή τετάρτη των Νηστειών, μνήμην ποιούμεν του οσίου πατρός ημών Ιωάννου, του συγγραφέως της Κλίμακος» (Τριώδιον, σελ 252).

Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος έζησε κατά τα έτη 525 – 600. Από την εφηβική του ηλικία αφιερώθηκε στο μοναχισμό και στην άσκηση. Για εξήντα σχεδόν χρόνια έζησε στην έρημο της Αιγύπτου, γύρω από το Μοναστήρι της αγίας Αικατερίνης στο Σινά, το οποίο μάλιστα στα τέλη του 6ου αιώνα υπηρέτησε και ως Ηγούμενος. Αυτό όμως που έκανε περισσότερο γνωστό τον άγιο Ιωάννη στον χριστιανικό κόσμο είναι το αξιόλογο ασκητικό βιβλίο του με τον τίτλο «Κλίμαξ του Παραδείσου», από το οποίο πήρε και το επώνυμο του ο άγιος.

Το βιβλίο αυτό αποτελείται από δύο επί μέρους θέματα. Το πρώτο μέρος, που είναι και το συντομότερο, αποτελείται από μια επιστολή στην αρχή του βιβλίου προς τον Ηγούμενο της Μονής του Ραϊθού Ιωάννη κι από μια ομιλία στο τέλος του βιβλίου «περί του ποιμένος», όπου τονίζονται τα ιδεώδη χαρακτηριστικά που πρέπει να κοσμούν ένα ποιμένα και διδάσκαλο της Εκκλησίας.

Το δεύτερο μέρος, που είναι και το μεγαλύτερο, αποτελεί περιγραφή του τρόπου της πνευματικής ασκήσεως. Το μέρος αυτό αποτελείται από 30 κεφάλαια, όσα και τα στάδια που πρέπει ν’ ακολουθήσει ο χριστιανός στη ζωή του για να τελειωθεί στην χριστιανική ζωή, να φθάσει δηλαδή με την βοήθεια του Θεού στην προσωπική του εν Χριστώ σωτηρία.

Τον τίτλο της «Κλίμακος» (σκάλας) που έδωσε ο άγιος Ιωάννης ως τίτλο στο έργο του την πήρε από το γνωστό όραμα του Ιακώβ (Γένεσις 28, 12) μετά την φυγή του από το σπίτι του, όταν ξεγέλασε τον αδελφό του Ησαύ και τον πατέρα του Ισαάκ να πάρει την ευλογία για τα πρωτοτόκια για ένα πιάτο φακές.

Την παρουσίαση του έργου του σε 30 κεφάλαια που αναφέρονται στα τριάντα στάδια της πνευματικής ασκήσεως τα καθόρισε με βάση την ηλικία του Ιησού Χριστού όταν άρχισε επίσημα το δημόσιο κήρυγμα και το απολυτρωτικό του έργο. Τα στάδια αυτά αποτελούν μια πνευματική ανάβαση όπως ανεβαίνουμε σε μια κλίμακα (σκάλα) από κάτω προς τα πάνω, από τα χαμηλά στα υψηλά, από τα εύκολα στα δύσκολα, έτσι ώστε η επιτυχής βίωση του κάθε σταδίου να αποτελεί προϋπόθεση για την μεταβίβαση μας στο επόμενο.

Το περιεχόμενο του βιβλίου απευθύνεται τόσο προς τους μοναχούς, τους ασκητές και γενικά τους αναχωρητές εκ του κόσμου, όσο και προς τον κάθε πιστό. Αποτελεί ένα ωφέλιμο πνευματικό εγχειρίδιο για όλους τους χριστιανούς, με την έννοια ότι η άσκηση μας να τηρούμε στη ζωή μας τις εντολές του Ιησού Χριστού αφορά όλους μας, γιατί όλοι μας έχουμε ανάγκη της σωτηρίας που προσφέρει ο Θεός στον άνθρωπο διά του Ιησού Χριστού. ΄Ετσι μπορεί κάποιος να ζει στην έρημο και νάναι κοσμικός και κάποιος που ζει στον κόσμο νάναι ασκητικός. Κριτήριο ασκητικής και πνευματικής ζωής δεν είναι ο καθ’ εαυτόν τόπος που ζούμε, αλλά ο τρόπος, ο βαθμός που γινόμαστε «σύμμορφοι τω Χριστώ», ο βαθμός δηλαδή που τηρούμε στη ζωή μας τις εντολές του Ιησού Χριστού.

Στο πρώτο στάδιο γίνεται αναφορά στο χαρακτήρα της μοναχικής ζωής με βασικό χαρακτηριστικό την αναχώρηση εκ του κόσμου. Αυτό περισσότερο σημαίνει αναχώρηση εκ του κακού και εκ του πονηρού του κόσμου («ουκ ερωτώ ίνα άρης αυτούς εκ του κόσμου αλλ’ ίνα τηρήσεις αυτούς εκ του πονηρού. Εκ του κόσμου ουκ εισίν καθώς εγώ ουκ ειμί εκ του κόσμου», Ιωάννου 17: 15-16).

Φυσικά ο άγιος Ιωάννης με το κείμενο του αναφέρεται και στην παραδοσιακή μορφή του μοναχισμού, την άσκηση σε μοναστήρι, όταν αυτό είναι αποτέλεσμα μιας ελεύθερης και υπεύθυνης προσωπικής επιλογής του χριστιανού και δεν γίνεται σε βάρος άλλων οικογενειακών και κοινωνικών υποχρεώσεων που έχει ήδη αναλάβει ελεύθερα. Σκοπός του χριστιανού, είτε βρίσκεται ανάμεσα στον κόσμο ή μακριά από τον κόσμο, είναι ν’ αποβάλει το κοσμικό φρόνημα και ν’ αποκτήσει νούν Χριστού, να σκέπτεται και να συμπεριφέρεται ως να είναι ο Χριστός.

΄Ετσι στα επόμενα στάδια γίνεται περιγραφή του αγώνος της ασκήσεως του χριστιανού ν’ αυξάνει στη ζωή του τις αρετές και να περιορίζει τις κακίες. Μεταξύ άλλων, τονίζει την αξία της λύπης, της υπακοής, της μετάνοιας, της μνήμης θανάτου, της σιωπής, της νηστείας και της προσευχής. Στην κορυφή των αξιών, με βάση τη μαρτυρία του αποστόλου Παύλου, τοποθετεί τις αρετές της πίστεως, της αγάπης και της ελπίδος.

Στην παράγραφο 61 του 26ου κεφαλαίου «περί διακρίσεως» ο άγιος Ιωάννης, αναφερόμενος σ’ ένα από τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζει κι ο σημερινός άνθρωπος, παρατηρεί ότι «υπάρχει απόγνωση που οφείλεται στο πλήθος των αμαρτιών και στο βάρος της συνειδήσεως και στην αφόρητη λύπη, διότι γέμισε εξ ολοκλήρου η ψυχή από τραύματα και καταποντίσθηκε από το βάρος τους στο βυθό της απογνώσεως. Και υπάρχει κι άλλο είδος απογνώσεως που μας συμβαίνει από υπερηφάνεια και οίηση (έπαρση), διότι θεωρούμε ότι ο εαυτός μας δεν άξιζε να πάθει μια τέτοια πτώση (όταν κάποιος επιθυμεί πράγματα που δεν μπορεί να πετύχει ή που δεν κάνει τίποτα για να πετύχει αυτά που θέλει ή που τα θέλει από έπαρση για να τονώσει τον εγωισμό του και στην αποτυχία του απογοητεύεται). Τούτο είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα που θα διακρίνει ένας προσεκτικός παρατηρητής στο κάθε είδος απογνώσεως. Στην πρώτη περίπτωση ο άνθρωπος παραδίδεται στην αδιαφορία, ενώ στη δεύτερη συνεχίζει με απόγνωση και τρόπο επιζήμιο τους αγώνες του (χωρίς ορθό προσανατολισμό, βασανίζοντας και βασανιζόμενος). Θεραπεία της πρώτης μορφής απογνώσεως είναι η εγκράτεια και η ευελπιστία, της δεύτερης μορφής η ταπείνωση ( η θυσία αυτού που θέλεις και δεν μπορείς κι η ταύτιση της ευτυχίας σου μ’ αυτό που έχεις ή μ’ αυτό που μπορείς να πετύχεις με βάση τις δυνατότητες σου και την βοήθεια του Θεού), σε συνδυασμό με την προσπάθεια μας να σταματήσουμε να κρίνουμε τους άλλους».

Το βιβλίο της «Κλίμακος» του αγίου Ιωάννου αποτελεί και για την εποχή μας μια συμβολή στην καλύτερη αντιμετώπιση των ανθρωπίνων προβλημάτων. Γι’ αυτό αξίζει να το μελετήσουμε.

Η επαναφορά στο αρχαίο κάλλος πριν από την ανθρώπινη πτώση Του μητροπολίτη Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού Δανιήλ

από το ένθετο Ορθοδοξία της εφημερίδας «Δημοκρατία»

Τις δύο συνεχόμενες Κυριακές Δ΄ καί Ε΄ Νηστειών, η Εκκλησία μας διαμηνύει στους πιστούς ότι μπορούν αδιακρίτως άνδρες και γυναίκες να κατακτήσουν τις κορυφές των αρετών και να δοξασθούν από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό για την άσκησή τους.

Τούτου δοθέντος, οφείλουμε να υπενθυμίσουμε συνοπτικά και με περιεκτικές γραμμές το διάγραμμα της διδασκαλίας της Εκκλησίας περί του νοήματος αυτού του αγώνα του πιστού ανθρώπου.

1. Ο άνθρωπος στην αρχική, προ της πτώσεως κατάστασής του, υπερείχε ως προς την κατάσταση στην οποία περιήλθε μετά την πτώση, διότι εξήλθε εκ των χειρών του Πλάστου του σχετικώς τέλειος. Ητο «άκακος, ευθύς, ενάρετος, άλυπος, αμέριμνος, πάση αρετή κατηγλαϊσμένος» κατά τη διατύπωση του πρυτάνεως της Θεολογίας αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού.

Στην κατάσταση αυτή ο άνθρωπος διέθετε πέντε θεία δώρα, με τα οποία τον προίκισε και τον στόλισε ο Δημιουργός Θεός:

α. Την κυριαρχία επί των ζώων και επί της κτίσεως (Γενέσεως α' 26). Με την αμαρτία η άλογη φύση αποστάτησε και εξανέστη κατά του παραβάτου της θείας εντολής ανθρώπου, αρνούμενη να τον σεβασθεί, να υποταχθεί σ’ αυτόν και να τον υπηρετήσει, «συνωδίνουσα άχρι του νυν» (Προς Ρωμαίους, η' 22).

β. Τη δυνατότητα της αθανασίας (Γενέσεως γ' 22), διότι ο πρωτόπλαστος Αδάμ προ της πτώσεως είχε τη δυνατότητα να μην αποθάνει. Ητο δυνάμει αθάνατος εφόσον παρέμενε σε κοινωνία με τον Δημιουργό Του, τηρώντας την εντολή Του.

γ. Την απάθεια του σώματος και την έλλειψη πόνου και θλίψεων και μόχθων και ιδρώτων. Μετά την πτώση ενεφανίσθησαν στη ζωή των πρωτοπλάστων Αδάμ και Εύας όλες αυτές οι συνέπειες (Γενέσεως γ' 16-19).

δ. Την αποχή από την αμαρτία και την απαλλαγή από την επιθυμία της αμαρτίας. Οι πρωτόπλαστοι ήσαν ελεύθεροι και να αμαρτήσουν και να μην αμαρτήσουν. Είχαν την εξουσία είτε να μείνουν και να προκόπτουν στο αγαθό βοηθούμενοι από τη Θεία Χάρη είτε να απομακρυνθούν απ’ αυτού, όπως και απομακρύνθηκαν αμαρτήσαντες, με συνέπεια να υποδουλωθούν στα πάθη της αμαρτίας που συμφύονται μετά την πτώση στην προαίρεσή του (Προς Ρωμαίους ζ' 15-24).

ε. Τη θεογνωσία και την κατοχή πολλών γνώσεων (Γενέσεως γ' 20). Οταν αμάρτησαν οι Πρωτόπλαστοι ο νους τους εξησθένησε, αμβλύνθηκε και σκοτίσθηκε απολέσας την αρχική γνωστική δύναμή του, φερόμενος του λοιπού προς την ύλη και όχι προς τον Δημιουργό Θεό. (Προς Ρωμαίους α' 20-25).

2. Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός με όλα όσα δίδαξε και έπραξε έδωσε τη δυνατότητα στον άνθρωπο να επανέλθει στην προ της πτώσεως κατάστασή του στο αρχαίο κάλλος, αποβάλλων τη δυσειδία (ασχήμια) του προσώπου. Ο Κύριος την ανόρθωση και αποκατάσταση του τραυματισμένου από την αμαρτία ανθρώπου ονόμασε αναγέννηση (Ιωάννου γ' 5-8• Προς Κορινθίους Α', ιε' 45-49).

Η αναγέννηση του ανθρώπου είναι έργο του Αγίου Πνεύματος, που συντελείται όταν ο άνθρωπος μετανοήσει, πιστέψει, συμμετέχει στα μυστήρια της Εκκλησίας και αγωνίζεται να τηρεί τις εντολές του Θεού, που εκφράζουν τον άγιο θέλημά Του για να διατηρηθεί στην κατάσταση της σωτηρίας, της ζωής, της δόξης και της θείας υιοθεσίας.

Ζώντας στην Εκκλησία, ο άνθρωπος γίνεται νέα δημιουργία, νέα κτίση, νέος άνθρωπος, νέα ύπαρξη.

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ Οι Πατέρες της Εκκλησίας περί του όρκου EK ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ

Το ζήτημα του όρκου, αγαπητοί μου αδελφοί, απασχολεί συχνά
την συνείδηση των ανθρώπων που, εμφορούμενοι από τις αρχές της
πίστεως στον Χριστό, έρχονται σε δύσκολη θέση, όταν καλούνται να
ορκιστούν, στο πλαίσιο της δικαστικής, υπηρεσιακής, ακαδημαϊκής ή
άλλης παράδοσης. Αυτό το ζήτημα τίθεται στο σημερινό Αποστολικό
ανάγνωσμα, όπου ο Απόστολος απευθύνεται στους Εβραίους και
αναφέρεται στον όρκο που έδωσε ο Θεός στον εαυτό του, προκειμένου
να πειστεί ο Αβραάμ, για τις Θεϊκές επαγγελίες και υποσχέσεις.
Είναι αλήθεια πως ο όρκος στην ζωή της Παλαιάς Διαθήκης
ήταν συνηθισμένη υπόθεση. Επρόκειτο για εποχή κατά την οποία ο
κόσμος δεν είχε δεχθεί ακόμα και ευλογηθεί από την Χάρη του Αγίου
Πνεύματος και ζούσε μέσα στο πλαίσιο του νόμου. Το γεγονός αυτό
προκαλούσε δυσπιστία στις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, συχνά,
όμως και στη σχέση τους με τον Θεό, οπότε ο όρκος προβαλλόταν ως ο
μόνος ασφαλής τρόπος για την υπέρβασή της.
Τα πράγματα, όμως, αλλάζουν άρδην στο πλαίσιο της Καινής
Διαθήκης, όπου ο Κύριος προσωποποιεί όλες τις επαγγελίες και
υποσχέσεις του Θεού προς τον λαό Του, οπότε ο όρκος καθίσταται,
πλέον, περιττός. Μάλιστα, στηλιτεύεται έντονα από τον ίδιο τον Κύριο
και τίθεται εκτός του πλαισίου της Εκκλησιαστικής ηθικής και της
πνευματικής ζωής. «Εγώ σάς λέγω να μην ορκίζεσθε καθόλου» και «να
είναι ο λόγος σας ένα ξεκάθαρο ναι ή ένα ξεκάθαρο όχι»1, διδάσκει ο
Ιησούς. Στην ίδια λογική και ο Αδελφόθεος Ιάκωβος επιτακτικά
προτρέπει τους Χριστιανούς: «Προ πάντων, αδελφοί μου, μην
ορκίζεσθε ούτε στον ουρανό, ούτε στη γη, ούτε σε οτιδήποτε άλλο. Να
είναι το ναι που θα πείτε ναι και το όχι να είναι όχι, για να μη τεθείτε
υπό την κρίση του Θεού»2
Την διδασκαλία του Κυρίου περί του όρκου παραλαμβάνουν και
οι Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι την αναλύουν και την
αιτιολογούν. Ο κορυφαίος της Πατερικής χορείας Άγιος Ιωάννης ο
Χρυσόστομος χαρακτηρίζει τον όρκο με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο: «Ο
όρκος είναι φοβερός και επιβλαβής, φάρμακο ολέθριο, δηλητήριο
χαλεπό, βέλος σατανικό, ισχυρή παγίδα… Είναι το πιο φοβερό από όλα
1
Ματθ. 5, 34 & 37
2
Ιάκ. 5,12