Εσταυρωμένος: Δυο φορές Θεός, δυο φορές αγαπημένος

Ούτος τας αμαρτίας ημών φέρει

Και περί ημών οδυνάται

                                             (Ησ. νγ΄4)

Οκτακόσια χρόνια, πριν απο τον ερχομό του Χριστού στον κόσμο, ο θεηγόρος προφήτης Ησαΐας, όχι απλώς προαναγγέλλει την εκ της Παρθένου Μαρίας σάρκωση του Θεού Λόγου, αλλά και ενορά και διαγγέλλει τη δράση και, προπαντός, το πάθος του Χριστού. Μελετώντας κανείς το πεντηκοστό και, ιδιαίτερα, το πεντηκοστό τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου του προφήτη Ησαΐα, μένει κατάπληκτος για τις συγκεκριμένες και παραστατικές λεπτομέρειες του μαρτυρίου του πάσχοντα Μεσσία. Αξίζει, τον κόπο, γιατί το πνευματικό κέρδος θα είναι μεγάλο, να μελετήσουμε και να εμβαθύνουμε οι θεοσεβείς και φιλόχριστοι πιστοί τα υπό αναφορά κεφάλαια του προφήτη Ησαΐα, για να παρευρεθούμε, όχι νοερά, αλλά καρδιακά μπροστά στο πάθος του Χριστού, ώστε να γίνουμε συνοδοιπόροι Του στον ανηφορικό λιθόστρωτο του Γολγοθά και, δακρυρροούντες, να καταφιλήσουμε κι εμείς, ως «η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή», «τους αχράντους πόδας» του εσταυρωμένου Ιησού.

Δίκαια, επομένως, απονεμήθηκε από τους Πατέρες μας στον προφήτη Ησαΐα, κυρίως, εξαιτίας αυτής της παραστατικής εξαγγελίας του για τον πάσχοντα Χριστό, ο τίτλος και το προσωνύμιο του πέμπτου Ευαγγελιστή. Ναι, δεν χωρεί αμφιβολία, ότι ο ενορατικός οφθαλμός του Προφήτη, υπερακοντίζοντας και σμικρύνοντας τις χρονικές αποστάσεις, εν Πνεύματι Αγίαω, παρευρίσκεται τοπικά και χρονικά στις σκηνές του πάθους του Χριστού, ώστε, ως αυτόπτης πλέον μάρτυρας, να διαγγέλλει τις κακώσεις, αλλά και τα αγαθά για τους ανθρώπους δωρήματα των παθημάτων του Χριστού.

«Τον βλέπω», καταθέτει ο Ησαΐας, αυτόν που είναι «ωραίος κάλλει παρά πάντας ανθρώπους», «μαραμένο και άδοξο». Τον έχουν τόσο κακοποιήσει, ώστε, από τις πολλές πληγές Του, το πρόσωπό Του παραμορφώθηκε σε μια φοβερή και απαίσια έκφραση, που τέτοια δεν παρουσιάστηκε ποτέ στην μορφή κανενός ανθρώπου… (Αυτός ήταν και ο σκοπός των εχθρών Του. Να Τον εξευτελίσουν), προκειμένου να Τον σπιλώσουν και να Τον διαπομπεύσουν ως τον πλέον κακούργο μεταξύ των ανθρώπων.

Και ο πάσχοντας Χριστός, «παρά τον πόνο από τις κακώσεις και τις πληγές», μοιρολογεί ο Προφήτης, «δεν ανοίγει το στόμα του να διαμαρτυρηθεί, αλλά, ομοιάζει με το άκακο πρόβατο, που οδηγείται στη σφαγή και στέκει άφωνο μπροστά στον κουρευτή του… και στον επικείμενο θάνατό του». Ωστόσο, όλα αυτά τα υφίσταται ο Χριστός, όχι γιατί «εποίησεν ανομίαν ή ευρέθη δόλος εν τω στόματι αυτού». Αλλά «αίρεται από της γης η ζωή αυτού, (ένεκα) των ανομιών του λαού μου», θρηνεί ο Προφήτης, όπως, ασφαλώς, και εξαιτίας «των αμαρτιών» των πολλών -όλων των ανθρώπων! Αυτά τα συγκλονιστικά διαγγέλλει ο προφήτης Ησαΐας και τα οποία απόλυτα συστοιχούν με τις διηγήσεις των Ευαγγελίων.

Έτσι, το πάθος του Χριστού έχει οικουμενικό και διαχρονικό χαρακτήρα, υπό την έννοια ότι πάντοτε και όλοι οι άνθρωποι, ως πλάσματα του Θεού, δικαιούνται των δωρεών των παθημάτων του Χριστού. Και, είναι, ακριβώς, γι’ αυτόν τον λόγο, που και οι Πατέρες της Εκκλησίας, στοιχώντας στην Αγία Γραφή, διδάσκουν για τον «σπερματικό λόγο», ερμηνεύοντας ότι ο Θεός «ούκ αμάρτυρον εαυτόν αφήκεν» (Πράξ. ιδ’ 17), αφού παρασκεύασε τον κόσμο (και τους εθνικούς), τόσο για την παρουσία Του στην γή, όσο και για τον τρόπο σωτηρίας του ανθρώπου.

Επί του προκειμένου, είναι συγκλονιστικά, τα όσα ο Σωκράτης μας λέει στην Απολογία του, που μας διασώζει ο Πλάτωνας. Όχι μόνο δεν αρνείται την κατηγορία ότι «εισάγει καινά δαιμόνια» (καινούργιους θεούς), και ετσι «διαφθείρει» θρησκευτικά τους νέους, αλλά και εντυπωσιακά καταθέτει: «Τον λοιπόν βίον καθεύδοντες διατελοίτε αν, ει μή τινα άλλον ο Θεός επιπέμψοιε κηδόμενος υμών». Θα κοιμάστε τον βαθύ ύπνο της ειδωλολατρίας, μέχρι που ο Θεός, προνοώντας για σας, θα στείλει κάποιον, για να σας ξυπνήσει! Και ποιός είναι αυτός ο Άλλος; Τον περιγράφει στη συνέχεια: «Αυτός, θα είναι δίκαιος, αλλά θα θεωρηθεί ως άδικος». «Προτού, όμως, καταδικασθεί ως ένοχος, οι άνθρωποι θα τον δέσουν, θα τον βασανίσουν, θα τον κτυπήσουν. Και από τις πολλές πληγές στο πρόσωπό του, «εκκαυθήσεται τωφθαλμώ» (θα κοκκινίσουν και θα φλογισθούν τα μάτια του) και στο τέλος «ανασχινδυλευθήσεται» (θα τον κρεμάσουν πάνω στο ξύλο)! Ποιός τα προφητεύει αυτά και για Ποιόν; Ο Σωκράτης βλέπει και μιλά για τον Πάσχοντα Θεάνθρωπο μέσα από το πολύβουο πλήθος της ειδωλολατρίας. Για να συμβουλεύσει και τον Αλκιβιάδη, σε σχετική επερώτησή του, ότι για το πως πρέπει να προσευχόμαστε και τι να ζητούμε, θα μας το διδάξει Αυτός, που θα μας στείλει ο Θεός! Αυτά προδιαγγέλλει ο Σωκράτης.

Αλλά και στον Προμηθέα Δεσμώτη, στην ομώνυμη τραγωδία του, ο ποιητής Αισχύλος, στον θρηνητικό μονόλογο του Προμηθέα, τον παρουσιάζει να υποφέρει, σταυρωμένος στον Καύκασο και με τα σπλάγχνα του να κατατρώγονται από το αρπακτικό όρνεο, τιμωρημένος από τον Δία, επειδή έκλεψε το φως και το παρέδωσε στους ανθρώπους. Γι’ αυτό και κάποια στιγμή αυτοπαρηγορείται ο Προμηθέας, λέγοντας ότι ο Δίας κάποτε θα τον λυπηθεί και, ως φιλάνθρωπος που είναι, θα τον απαλλάξει από το μαρτύριο. Ωστόσο, η τραγικότητα του Προμηθέα δεν πρόκειται να λήξει, τον πληροφορεί ο αγγελιοφόρος Ερμής, μέχρις ότου κάποιος Θεός φανεί διάδοχος των πόνων του! «Τοιούδε μόχθου τέρμα μή τι προσδόκα, πριν αν θεών τις διάδοχος των σών πόνων φανή». Και ο Προμηθέας αλληγορείται ως ο πεπτωκώς άνθρωπος. Το αρπακτικό όρνεο δηλώνεται ως ο ανθρωποκτόνος διάβολος, ο οποίος λυμαινόταν την ανθρώπινη φύση. Και ο διάδοχος του Προμηθέα Δεσμώτη είναι «ο εκουσίως διά τους ανθρώπους ελκόμενος προς το πάθος και την σταύρωσιν Ιησούς Χριστός»!

Όταν, λοιπόν, κι εμείς βλέπομε τον Χριστό στον Σταυρό γυμνό, εξευτελισμένο, πληγωμένο, πρέπει, κατά τον ποιητή, να τον νοιώθουμε «δυο φορές Θεό και δυο φορές αγαπημένο». Ώστε κριτήριο της γνήσιας αγαπητικής σχέσης και συμπόρευσής μας με τον Χριστό και της ευγνωμοσύνης μας σ’ Αυτόν να αποτελεί η πράξη και η δήλωση του αγίου Γρηγορίου Νύσσης, ο οποίος ομολογεί ότι «ουδέποτε αντιπαρήλθον αδακρυτί την θέαν του Εσταυρωμένου Χριστού»!

Πηγή: Μηνιαίο χριστιανικό περιοδικό, «Λυδία», έτος 43^ο, τεύχος 505, Απρίλιος 2015.
το είδαμε εδώ

Κυριακή Γ” Ματθαίου «Μὴ μεριμνᾶτε…»

Διάφορες ἀνάγκες πιέζουν τὸν ἄνθρωπο κάθε ἐποχῆς. 

Καὶ ἡ ἀνήσυχη φροντίδα γιὰ τὸ αὔριο ἀποτελεῖ συνήθως τρόπο ζωῆς γιὰ πολλοὺς ἀνθρώπους. Δὲν ταλαιπωρεῖ μόνο τοὺς οἰκονομικὰ ἀδύνατους, ἀλλὰ ταράζει καὶ τοὺς εὐκατάσταστους. Αὐτοὶ βέβαια ταλαιπωροῦνται ἀπὸ τὰ αἰτήματα ποὺ ἡ καταναλωτικὴ κοινωνία μας διαρκῶς πολλαπλασιάζει.

Α) Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀγχώδη μέριμνα, ποὺ στραγγαλίζει τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη, ζητάει νὰ μᾶς ἐλευθερώσει ὁ Χριστός. «Μὴ μεριμνᾶτε…», τονίζει μὲ ὅλο τὸ κῦρος Του. Μὴν ἀνησυχεῖτε οὔτε καὶ γιὰ τὰ πιὸ ἄμεσα καὶ ἀπαραίτητα. Μὴν ἀφήνετε νὰ σᾶς τυραννοῦν ἀγωνιώδεις σκέψεις γιὰ τὸ μέλλον, γιὰ τὴ ζωή σας. Σπᾶστε τὰ δεσμὰ τῆς ἀνησυχίας μὲ μιὰ χαρούμενη ἐμπιστοσύνη στὸν Θεό. Καὶ γιὰ νὰ μὴν ἀφήσει περιθώρια γιὰ ἀμφιβολίες καὶ ἀμφισβήτηση, ὁ Κύριος ἀναπτύσσει τὸ μήνυμά Του αὐτὸ σὲ μιὰ σειρὰ συλλογισμῶν…

α) Τὸ πρῶτο ἐπιχείρημα στηρίζεται στὴν ψύχραιμη λογική: «Δὲν ἀξίζει ἡ ζωὴ περισσότερο ἀπὸ τὴν τροφή, καὶ τὸ σῶμα περισσότερο ἀπὸ τὸ ἔνδυμα;». Ὁ Θεός, ποὺ ἔδωσε τὸ κατ’ ἐξοχὴν μεγάλο, τὴν ἀνθρώπινη ζωή, τὸ σῶμα τὸ πλασμένο μὲ ἀσύγκριτη σοφία, δὲν θὰ χαρίσει καὶ τὸ λιγότερο, ποὺ ἀπαιτεῖται γιὰ τὴν συντήρησή του, τὴν τροφὴ καὶ τὸ ἔνδυμα;

β) Ὁ δεύτερος συλλογισμὸς στρέφει τὴν προσοχὴ στὴ φύση.

 Στὰ πουλιά, ποὺ ἐλεύθερα πετοῦν στὸν οὐρανό, στὰ λουλούδια, ποὺ ντυμένα χαρούμενα χρώματα λικνίζονται στὸ ἀγέρι τοῦ κάμπου. Ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ ἐκδηλώνεται μέσα στὴ φύση, σὲ ὅλα. Ἀκόμη καὶ στὰ πιὸ ἀσήμαντα. Πόσο περισσότερο δὲν θὰ φροντίσει γιὰ σᾶς ὁ Θεός, «ὀλιγόπιστοι»;

γ) Τὸ τρίτο ἐπιχείρημα: Ἀναποτελεσματικὴ ἡ ἀνησυχία.

 Τί βγαίνει τάχα μὲ τὴν ἐναγώνια φροντίδα; Τί οὐσιαστικὴ ἀλλαγὴ στὴ ροὴ τῶν γεγονότων μπορεῖ νὰ ἐπιτύχει ὁ ἄνθρωπος, ἁπλῶς μὲ τὴν βιοτικὴ μέριμνα; «Ποιός ἀπὸ σᾶς, ὅσο κι ἂν φροντίσει, μπορεῖ νὰ προσθέσει στὸ ἀνάστημά του ἕναν πῆχυ;».

δ) Καὶ τέταρτο, ἡ μέριμνα γιὰ τὴ ζωὴ φανερώνει εἰδωλολατρικὸ φρόνημα, ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης στὸν Θεό, στὶς σαφεῖς ἐγγυήσεις καὶ διαβεβαιώσεις Του. «Ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπιδιώκουν οἱ ἐθνικοί. Ὁ Πατέρας σας ὁ οὐράνιος γνωρίζει ὅτι ἔχετε ἀνάγκη ἀπ’ ὅλα αὐτά».

Ζῆστε λοιπὸν γαλήνια. Λυτρωθεῖτε ἀπὸ τὸ σκυθρωπό, γεμᾶτο σκοτοῦρες ὕφος. Χαμογελᾶστε ἀβίαστα στὴν κάθε μέρα. Ἀφεθεῖτε ἤρεμα, μὲ χαρούμενη ἐμπιστοσύνη στὸν Θεό.

Β) Ὅλα αὐτὰ δὲν σημαίνουν ἀδιαφορία γιὰ τὰ βιοτικὰ καὶ τεμπελιά

. Τὸ «μὴ μεριμνᾶτε» τοῦ Χριστοῦ δὲν ἔχει καμμιὰ σχέση μὲ τὸ «μὴ ἐργάζεστε». 

Ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς ἐπὶ πολὺ διάστημα ἐργάστηκε χειρονακτικά. «Τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ» κάθε ἄλλο παρὰ τεμπελιάζουν. Ὁλημερὶς πετοῦν, χρησιμοποιοῦν τὴν παρατηρητικότητα, τὸ ράμφος, τὶς φτεροῦγες τους. «Τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ» συνεχῶς ἀξιοποιοῦν τὶς δυνατότητές τους. Ρουφοῦν χυμοὺς καὶ ὀξυγόνο. Ὅλα ὅμως αὐτὰ τὰ κάνουν ἁπλά, ἤρεμε, φυσικά. Χωρὶς ἄγχος.

Ὁ Κύριος δὲν συνηγορεῖ γιὰ μιὰ παθητικότητα ἔναντι τῆς ζωῆς. Δὲν περιφρονεῖ τὴ σοβαρή, ἐπίμονη καὶ προγραμματισμένη ἐργασία. Στὴν παραβολὴ τῶν ταλάντων (Ματθ. κε’ 14-30), σαφῶς καταδικάζει τὴ ραθυμία, τὴν ὁποιαδήποτε δικαίωση τῆς ὀκνηρίας. Ἐκεῖνο ποὺ θέλει ἐδῶ νὰ χτυπήσει εἶναι ἡ ἀγωνιώδης μέριμνα, ἡ ὁποία ταλαιπωρεῖ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή. Τὸ «μὴ μεριμνᾶτε» δὲν σημαίνει παραθεώρηση τῶν βασικῶν ἀναγκῶν τῆς ζωῆς. Ἀντίθετα, ὁ Χριστὸς ἀναγνωρίζει τὴ σημασία καὶ ἀναγκαιότητά τους: «Οἶδε γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρήζετε τούτων ἀπάντων».

Γ) Ἡ λύση βρίσκεται στὸ τί ζητᾶμε «πρῶτον». 

Ὁ Κύριος δὲν ἀμφισβητεῖ ὅτι ἡ τροφὴ καὶ τὸ ἔνδυμα εἶναι ἀπαραίτητα. Ὑπόσχεται ὅτι «ὅλα αὐτὰ θὰ σᾶς χορηγηθοῦν». Τονίζει ὅμως μιὰ θεμελιώδη προϋπόθεση. «Ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

Δὲν μένει στὸ «ἔχει ὁ Θεός».  Συνιστᾶ μιὰ ὑπεύθυνη στὰση στὴ ζωή, τονίζοντας ὅτι πρὶν ἀπ’ ὅλα εἶναι «ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ». Εἶναι ἡ βασιλεία τῆς Ἀγάπης, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ σκοπὸ τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας, τοῦ καθενός μας καὶ ὅλου τοῦ κόσμου.

Τὸ πρόβλημα λοιπὸν εἶναι σὲ τί θὰ δώσουμε προτεραιότητα. Ἂν θὰ βάλουμε «πρῶτον», ὅπως ταιριάζει, τὴ «βασιλεία τοῦ Θεοῦ», τὴν πραγματοποίηση δηλαδὴ τοῦ θελήματός Του, ἂν θὰ προτάξουμε «τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ», τὴν ἐφαρμογὴ τῆς δικαιοσύνης ὅπως Ἐκεῖνος τὴν δίδαξε καὶ ὄχι ὅπως ἐμεῖς τὴν τροποποιοῦμε σύμφωνα μὲ τὶς ἐγωιστικές μας ἐπιθυμίες. Τὰ ὑπόλοιπα θὰ ἔρθουν μόνα τους. Ἐδῶ βρίσκεται τὸ κλειδὶ γιὰ νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸ δεσμωτήριο τῆς μέριμνας. Μιὰ τέτοια τοποθέτηση σημαίνει συναίσθηση ὅτι τὸ σημαντικότερο εἶναι ὁ Θεός, «ὁ ὢν καὶ ὁ ἢν καὶ ὁ ἐρχόμενος».

Ὅταν νοιώθουμε τὴν μέριμνα καὶ τὴν ἀνησυχία νὰ μᾶς πιέζουν, εἶναι σκόπιμο νὰ ρωτᾶμε τὸν ἑαυτό μας: Τί ζητῶ «πρῶτον»; Μήπως τὴν ἀσφάλειά μου, τὴν ἡσυχία μου καὶ καταλήγω στὴ δειλία καὶ σὲ χίλιους δυὸ φόβους; Μήπως τὴν εὐχαρίστηση, τὴν ἄνεση κι ἔτσι φτάνω στὴν πικρία καὶ σὲ διαρκὴ ἐκνευρισμό; Μήπως τὴ δύναμη, τὴν ἐξουσία κι ἔτσι τελικὰ βρίσκομαι δεμένος μὲ ἀλυσίδες καχυποψιῶν καὶ ἀνησυχιῶν;

Ἡ μέριμνα καὶ τὸ ἄγχος, ποὺ ταλαιπωροῦν τὴν ψυχὴ πολλῶν ἀνθρώπων γιὰ τὰ κάθε μορφῆς «βιοτικά», μ’ ἕνα μόνο τρόπο ἀντιμετωπίζονται ριζικά: Μὲ τὸ νὰ γίνει «ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ» τὸ κέντρο τῶν ἐπιδιώξεών μας. Ὅταν αὐτὸ εἶναι τὸ «πρῶτον» ποὺ ζητᾶμε, τότε ἡ ἐσωτερικὴ εἰρήνη, ἡ ἀσφάλεια, ἡ πνευματικὴ ἰσορροπία θὰ ἀκολουθοῦν ὡς φυσική, θεόσδοτη συνέπεια.

Σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ ἐνὼ ἡ τεχνολογικὴ ἐξέλιξη ὑπόσχεται ἄνεση, εὐημερία καὶ «ποιότητα ζωῆς» βλέπουμε νὰ κάνουν χρυσὲς δουλειὲς οἱ ψυχολόγοι καὶ νὰ ξεπουλᾶνε τὰ ἠρεμιστικὰ καὶ τὰ ἀγχολυτικά, ἂς ἐπαναπροσδιορίσουμε οἱ πιστοὶ τὴ σχέση μας μὲ τὸ «πρῶτον», μὲ τὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ, «καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ἡμῖν».

Γ” ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Η ΘΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ)

Το βασικό μήνυμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, είναι η πίστη στην Πρόνοια του Θεού, ότι δηλαδή, ο Θεός προνοεί για όλη την κτίση και βεβαίως πάνω από όλα για τον άνθρωπο.

Η λέξη πρόνοια προέρχεται από το ρήμα προνοώ, που σημαίνει προβλέπω, ενδιαφέρομαι για κάτι η για κάποιον. Με την θεία Πρόνοια χαρακτηρίζουμε το μεγάλο ενδιαφέρον του Θεού για τον κόσμο που Αυτός δημιούργησε και για τον άνθρωπο που είναι το τελειότερο δημιούργημά Του.

Στο σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα αναφέρονται μερικά συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως ότι ο Θεός φροντίζει για τα πετεινά του ουρανού που δεν σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε συγκεντρώνουν αγαθά σε αποθήκες και ο Θεός τα συντηρεί, και για τα κρίνα του αγρού τα οποία δεν κοπιάζουν, δεν γνέθουν και όμως διακρίνονται από μια τέτοια ομορφιά που δεν μπορεί να συγκριθή όλος ο στολισμός του Σολομώντος της Παλαιάς Διαθήκης που φημιζόταν για τα στολίδια.

Από αυτόν τον λόγο φαίνεται ότι ο Θεός ενεργεί σε όλη την κτίση, τίποτε δεν γίνεται μηχανικά και τυχαία. Ο Θεός δεν κατοικεί στους ουρανούς και από εκεί διευθύνει τον κόσμο, αλλά είναι δημιουργός, προνοητής, συντηρητής του κόσμου. Και αφού ενδιαφέρεται για τα πουλιά και τα χόρτα πολύ περισσότερο ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο που έχει ψυχή και σώμα.

Πως φαίνεται αυτό το προσωπικό ενδιαφέρον του Θεού για μας; Πρώτα από το ότι δημιούργησε τον άνθρωπο και από το ότι ύστερα, μετά την πτώση του, ενηνθρώπησε και τον αναδημιούργησε. Αυτό το βλέπουμε και στην προσωπική μας ζωή. Γεννηθήκαμε και ήλθαμε από την ανυπαρξία στην ύπαρξη. Αυτό δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός η αποτέλεσμα της αγάπης των γονέων μας, αλλά ενέργεια του Θεού, δια των γονέων μας. Έπειτα, ο Θεός μας παρακολουθεί και επεμβαίνει πολλές φορές ευεργετικά για την θεραπεία μας, γιατί μας αγαπά. Όποιος καταλάβει την αγάπη του Θεού πραγματικά συντρίβεται από βαθειά κατάνυξη και συγκίνηση. Το ότι βαπτισθήκαμε ορθόδοξοι και παραμένουμε μέσα στην Εκκλησία και μπορούμε να λειτουργούμαστε και να κοινωνούμε του Σώματος και του Αίματος του Χριστού είναι μια μεγάλη δωρεά του Θεού σε μας.

Πόσες φορές σε κινδύνους δεν αισθανθήκαμε την επέμβαση της θείας Προνοίας, μέσα από διάφορα περιστατικά, αλλά και από την βοήθεια ανθρώπων του Θεού, που Εκείνος τους έστειλε για να μας συμπαρασταθούν!

Βεβαίως, ο Θεός προνοεί για τον καθένα μας και θέλει την σωτηρία μας, αλλά δεν μπορεί να παραβιάση την ελευθερία που Εκείνος μας έδωσε. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, όπως σε όλα τα θέματα, έτσι και σε αυτό, απαιτείται η δική μας ελευθερία. Πρέπει να συγκινηθούμε από την αγάπη του Θεού και να ανταποκριθούμε στην Πρόνοιά Του.

Επομένως, η πίστη στην Πρόνοια του Θεού αποβάλλει την ολιγοπιστία, από την οποία υποφέρουν πολλοί άνθρωποι στην εποχή μας, καθώς επίσης αποβάλλει και το άγχος που διακατέχει πολλούς Χριστιανούς ως προς την συσσώρευση υλικών αγαθών. Όποιος διακατέχεται από την ολιγοπιστία και το άγχος δεν πιστεύει στην Πρόνοια του Θεού και γι’ αυτό δεν μπορεί να λέγεται και να είναι Χριστιανός. Πρέπει να πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο Θεός προνοεί και ενδιαφέρεται για μας.

Κυριακή Γ Ματθαίου – Θεός και Μαμωνάς, Δουλεία και Φιλία

Μια από τις πιο δύσκολα εφαρμόσιμες φράσεις της Καινής Διαθήκης είναι ο λόγος του Χριστού: «δεν μπορείτε να είστε δούλοι και στο Θεό και στο χρήμα» (Ματθ. 6, 24) . Συχνά αναρωτιόμαστε πόσο εύκολο είναι να υποδουλωθεί ο άνθρωπος στο χρήμα. Το χρήμα καλύπτει τις βασικές ανάγκες του ανθρώπου, αυτές που εξασφαλίζουν την επιβίωση στον κόσμο μας, αλλά και αυτό που ονομάζουμε ποιότητα ζωής. Αν κάποιος έχει χρήματα, μπορεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, πιθανότατα και όλες. Τα πάντα, άλλωστε, αγοράζονται και πουλιούνται σ’ αυτόν τον κόσμο. Ο Χριστός προφανώς δεν εννοεί ο άνθρωπος να μην χρησιμοποιεί το χρήμα ή να επιλέξει να ζει εκτός του κόσμου. Ο Χριστός αναφέρεται στην δουλεία του ανθρώπου στο χρήμα. Και δουλεία σημαίνει την μετατροπή του χρήματος σε σκοπό για τον άνθρωπο, σε νόημα ζωής. Τότε ο άνθρωπος παύει να υφίσταται ως ελεύθερη προσωπικότητα. Μετατρέπεται σε ύπαρξη που παραδίδεται στις επιθυμίες που ικανοποιούνται δια του χρήματος. Υποκύπτει στην φιλοδοξία, στην φιλαυτία, στην φιληδονία. Δεν είναι ο πυρήνας της ύπαρξής του, ο αληθινός εαυτός του αυτό που τον απασχολεί. Δεν είναι ο υπαρξιακός του προβληματισμός σχετικά με το ποιος είναι, πού πορεύεται, με ποια κριτήρια θα πρέπει να αντιμετωπίσει και να συνυπάρξει με τους πλησίον του, αλλά το πώς θα καταστήσει τον εαυτό του κέντρο του κόσμου. Και το χρήμα συμβάλλει σ’ αυτόν τον εγωκεντρισμό. Ο Χριστός ταυτίζει την υποδούλωση στο χρήμα με την υποδούλωση στον διάβολο. Δεν είναι το χρήμα ο διάβολος, αλλά το χρήμα ως αυτοσκοπός που γίνεται υποταγή του ανθρώπου στο δαιμονικό πνεύμα. Και ο διάβολος έχει ως κύριο χαρακτηριστικό του την συνεχή επιδίωξη να είναι ελεύθερος σε σχέση με το Θεό και να έχει ως κριτήριο της ύπαρξής του τον εαυτό του. Επιδιώκει το αυτόφωτον, την ίδια δόξα, απολαμβάνει την ηδονή να είναι κυρίαρχος του εαυτού του όντας μακριά από το Θεό. Και μεταφέρει αυτή την πνευματική του κατάσταση στον κόσμο και σε κάθε ύπαρξη που ο Θεός έχει δημιουργήσει, προκαλώντας έναν συνεχή πόλεμο σ’ αυτήν για να την υποτάξει σε μια ζωή μακριά από το Θεό. Ζωή όμως χωρίς Θεό δεν έχει νόημα, δεν αντέχεται. Γι’ αυτό και ο Χριστός ξεκαθαρίζει στην επί του όρους ομιλία Του ότι δεν μπορεί κάποιος να υπακούει σε δύο κυρίους. Ή θα μισήσει τον ένα και θα αγαπήσει τον άλλο ή θα στηριχτεί στον ένα και θα περιφρονήσει τον άλλο. Αυτό βέβαια, για τον άνθρωπο όχι μόνο της εποχής μας, αλλά και κάθε εποχής δεν είναι εύκολο να γίνει αποδεκτό ως στάση ζωής. Υπάρχει η αίσθηση ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι αληθινά ελεύθερος όντας δούλος Θεού. Αληθινά ελεύθερος είναι εκείνος που δεν παραδέχεται κανέναν άλλον ως Θεό, παρά μόνο τον εαυτό του. Έτσι, ο άνθρωπος πέφτει στην παγίδα του διαβόλου. Θέλοντας να είναι ελεύθερος από το Θεό, γίνεται δούλος του εαυτού του και κατ’ επέκτασιν βιώνει την στάση ζωής του διαβόλου. Γιατί όμως ενοχλείται ο άνθρωπος όταν ακούει ή του προτείνεται να είναι δούλος του Θεού; Διότι ο άνθρωπος νομίζει ότι η δουλεία στο Θεό είναι όπως η δουλεία σε κάποιον άνθρωπο-δεσπότη και αφέντη. Ότι ο άνθρωπος δεν έχει δικαιώματα, αλλά άλλος ρυθμίζει τη ζωή του. Ότι δεν μπορεί να χαρεί. Ότι η ζωή του είναι γεμάτη απαγορεύσεις. Ότι θα πρέπει μόνο να εργάζεται, χωρίς να αναπαύεται και ότι η ακεραιότητα της ύπαρξής του πάντοτε θα είναι υπό αίρεσιν. Ακόμη κι όταν θα έχει τη δυνατότητα κάποιας μικροχαράς, και πάλι η ενοχή θα καραδοκεί ότι ο Θεός δεν είναι ευχαριστημένος μαζί του και ότι η αμαρτία είναι το μόνο που έχει ο άνθρωπος να επιδείξει έναντι του κυρίου του. Κι έτσι, ο άνθρωπος πείθεται ότι πρέπει να αποτινάξει την δουλεία του στο Θεό. Όμως, για το Χριστό η δουλεία δεν είναι τέτοιου είδους. Το να είναι ο άνθρωπος δούλος Θεού σημαίνει στην ουσία να είναι φίλος με το Θεό. Δεν είναι υποχρεωμένος ο άνθρωπος να σταθεί κοντά στο Θεό, αλλά διαλέγει την οδό της εμπιστοσύνης και της αγάπης, όπως το παιδί προς τον πατέρα του. Δεν αρνείται ο Θεός τη χαρά στον άνθρωπο. Αντιθέτως, η συνεχής κοινωνία του ανθρώπου με το Θεό είναι χαρά. Και η χαρά δεν εκφράζεται ούτε μπαίνει σε καλούπια συμπεριφοράς ή κανόνων, αλλά πηγάζει από το βάθος της ύπαρξης. Όπως το παιδί, όταν παίζει με τους γονείς του ή όταν μιλάει μαζί τους δεν τηρεί το savoir vivre, αλλά εκφράζεται με την άνεση της αγάπης, της σχέσης, της υιότητας, έτσι και ο άνθρωπος στη σχέση του με το Θεό εκφράζεται μέσα από την χαρά της εμπιστοσύνης, της αγάπης, της υιότητας. Αυτό είναι και το αληθινό νόημα της ζωής της Εκκλησίας. Ο συνεχής επαναπροσδιορισμός της σχέσης της υιότητας και της φιλίας με το Θεό. Μια τέτοια σχέση δεν αφήνει περιθώρια δουλείας στον όποιο μαμωνά. Αν αγαπάμε το Θεό, τότε η σχέση μάς γεμίζει πληρότητα. Δεν μας χρειάζεται λοιπόν η αυτοθεοποίηση ή η μετατροπή της ύλης ως αυτοσκοπού για την όποια ευτυχία εν τω κόσμω. Αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε τον αγώνα για τη ζωή μας και την ποιότητά μας, αλλά δεν είναι αυτός ο αγώνας το κλειδί για να έχει η ζωή μας νόημα. Είναι η βάση για να μεταδώσουμε και στους άλλους από όσα ο Θεός επιτρέπει να έχουμε. Γι’ αυτό και δεν υποδουλωνόμαστε, αλλά μοιραζόμαστε, το περίσσευμα ή το υστέρημά μας, χωρίς αυτό και πάλι να σημαίνει ότι καλλιεργούμε την ανευθυνότητα στη ζωή των άλλων. Έτοιμοι να προσφέρουμε, αρνητικοί στο να καθιστούμε το κατέχειν νόημα της ζωής μας. Στην εποχή της μεγάλης κρίσης, η οποία ήρθε ως αποτέλεσμα της θεοποίησης των αγαθών και του εαυτού μας και της περιθωριοποίησης του Θεού, ο ευαγγελικός λόγος αποτελεί ευκαιρία επαναπροσδιορισμού των προτεραιοτήτων μας. Θα ξαναγίνουμε φίλοι του Θεού, θα Τον εμπιστευτούμε και σε προσωπικό και σε κοινωνικό επίπεδο, για να εξέλθουμε από την κρίση ή θα παραμείνουμε δούλοι του Μαμωνά, είτε αυτός έχει να κάνει με το χρήμα είτε με το διάβολο είτε με τον εγωκεντρισμό μας και θα αποτύχουμε γιατί δεν θα υπάρξει συλλογική αλλαγή; Ο λόγος του Χριστού δεν εξαιρεί κανέναν. Από τον πιο σπουδαίο μέχρι τον πιο ταπεινό. Από τους ταγούς μέχρι αυτούς που μοιάζουν ανώνυμοι. Καιρός του ποιήσαι.

Κυριακή Γ’ Ματθαίου – Η πρόνοια του Θεού

Η πρόνοια του Θεού

Τι θησαυρίζουμε

Το λυχνάρι που δίνει φως στο σώμα, είπε o Κύριος, είναι το µάτι· και το λυχνάρι που φωτίζει την ψυχή είναι ο νους. Εάν λοιπόν το µάτι µας είναι υγιές, όλο το σώμα µας θα είναι γεμάτο φως. Εάν όμως το µάτι µας είναι τυφλό, όλο το σώμα µας θα είναι βυθισμένο στο σκοτάδι. Εάν επομένως ο νους µας σκοτισθεί από την προσκόλληση στον πλούτο, σε πόσο σκοτάδι θα βυθισθεί ή ψυχή µας;

Και συνέχισε ο Κύριος λέγοντας: Κανείς δεν μπορεί να είναι συγχρόνως δούλος σε δυο κυρίους. Ή θα μισήσει τον ένα και θα αγαπήσει τον άλλο· ή θα προσκολληθεί στον ένα και θα καταφρονήσει τον άλλο. Διότι δεν μπορείτε να είστε συγχρόνως δούλοι και του Θεού και του πλούτου. Ή θα μισήσετε τον πλούτο για να αγαπήσετε τον Θεό, ή θα προσκολληθείτε στον πλούτο και θα καταφρονήσετε τον Θεό.

Γιατί όμως ο Κύριος μας ζητεί να διαλέξουμε ένα από τα δύο: ή τον Θεό και το θέλημά του, ή τον πλούτο και τις συνέπειές του; Δεν μπορεί κανείς να αγαπά και τον πλούτο και τον Θεό; Όχι! Διότι όποιος έχει προσκόλληση στον πλούτο δεν μπορεί να αγαπήσει αληθινά τον Θεό και τον ουρανό. Διότι ο πλούτος, όταν κυριεύσει τον άνθρωπο, υποδουλώνει τις ψυχές και δεν τις αφήνει να στραφούν προς τα ουράνια αγαθά. Τα πλούτη, οι ανέσεις σκλαβώνουν τον άνθρωπο.

Στα λόγια του Κυρίου μάλιστα ο πλούτος προσωποποιείται ως ανταγωνιστής και ως εχθρός του Θεού. Διότι ο άνθρωπος με τα πολλά χρήματα έχει την αίσθηση της δυνάμεως. Και αγοράζει διαρκώς υλικά αγαθά και αποξενώνεται από τα πνευματικά. Όποιος σκλαβώθηκε στο χρήμα, δεν μπορεί να είναι γνήσιος δούλος Ιησού Χριστού, ο Οποίος ζητά από μας αποκλειστική αφοσίωση. Και η καθημερινή πραγματικότητα αυτό αποδεικνύει. Σε εποχές και σε περιοχές που οι άνθρωποι ζουν μέσα στις ανέσεις, στην πολυτέλεια και την καλοπέραση, πολύ εύκολα ξεχνούν τον Θεό και το θέλημά του. Αντίθετα όταν έλθουν καιροί δύσκολοι, καιροί στερήσεων και πείνας, οι άνθρωποι συνέρχονται, μετανοούν, συναισθάνονται τη μικρότητά τους και την ανάγκη του Θεού. Επιπλέον η προσκόλληση στο χρήμα καλλιεργεί μέσα μας την πλεονεξία, η οποία χαρακτηρίζεται από τον λόγο του Θεού ως ειδωλολατρία. Το βλέπει κανείς και στις μέρες μας ότι κι εμείς οι πιστοί επηρεαζόμαστε συχνά από το κλίμα αυτό της πλεονεξίας. Θέλουμε διαρκώς να αγοράζουμε, να αποκτούμε περισσότερα, έπιπλα, σκεύη, αυτοκίνητα, σπίτια. Και χωρίς να το καταλαβαίνουμε γινόμαστε ειδωλολάτρες. Δηλαδή κινδυνεύουμε να χάσουμε τον Θεό και την ψυχή μας.

Έχουμε πατέρα

Μη φροντίζετε, συνεχίζει ο Κύριος, με αγωνία και στενοχώρια για τη ζωή σας, τι θα φάτε και τι θα πιείτε και τι θα φορέσετε. Δεν αξίζει η ζωή περισσότερο από την τροφή, και το σώμα πιο πολύ από το ένδυμα; Ο Θεός που σας έδωσε αυτά τα ανώτερα, θα σας δώσει και τα κατώτερα.

Κοιτάξτε τα πουλιά που πέφτουν στον αέρα. Ούτε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε μαζεύουν τροφές σε αποθήκες. Κι όμως ο επουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει. Εσείς δεν αξίζετε πολύ περισσότερο από αυτά; Άλλωστε, ποιος από σας μπορεί να προσθέσει στο ανάστημά του έναν πήχυ; Κανένας. Άλλα και για το ντύσιμό σας γιατί αγωνιάτε; Παρατηρήστε τα αγριολούλουδα, που φυτρώνουν μόνα τους στους αγρούς κι όμως ούτε ο σοφός Σολομών με όλη τη βασιλική του μεγαλοπρέπεια δεν ντύθηκε με ένδυμα τόσο ωραίο, όπως ένα από τα αγριολούλουδα αυτά. Κι αν ο Θεός ντύνει µε τόση μεγαλοπρέπεια τα αγριόχορτα, που σήμερα υπάρχουν και αύριο ρίχνονται στη φωτιά, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο για σας, ολιγόπιστοι; Μην κυριευθείτε λοιπόν από αγωνιώδη φροντίδα λέγοντας, τι θα φάμε, τι θα πιούμε και τι θα ντυθούμε; Διότι για όλα αυτά αγωνιούν όσοι δεν εμπιστεύονται τη ζωή τους στον Θεό. Άλλωστε ο Πατέρας σας γνωρίζει τι έχετε ανάγκη και θα σας το δώσει. Γι’ αυτό πάνω από όλα να ζητάτε τα πνευματικά αγαθά της βασιλείας του Θεού. Και τότε θα σας δοθούν και όλα το επίγεια.

Τι µας λέει λοιπόν ο Κύριος; Ότι το άγχος, που στις μέρες µας έχει καταντήσει αληθινή μάστιγα, θεραπεύεται όταν εμπιστευθούμε τη ζωή µας στο χέρια του Θεού. Δεν λέει βέβαια ο Κύριος να μην εργαζόμαστε ή να µη νοιαζόμαστε για τα καθημερινά µας προβλήματα. Αλλά λέει να μην αγωνιούμε αρρωστημένα γι’ αυτά. Θα εργαστούμε βέβαια, θα κουραστούμε, αλλά χωρίς υπερβολές. Όχι εξοντωτικές διπλές και τριπλές εργασίες µόνο και µόνο για να έχουμε πολλές ανέσεις και τελικά γινόμαστε νευρικοί και τρέχουμε στους γιατρούς να µας ηρεμήσουν και να µας θεραπεύσουν. Θα φροντίζουμε εμείς για τα απαραίτητα µε σύνεση, εργατικότητα και υπομονή. Και θα φροντίζει πολύ περισσότερο για µας ο ίδιος ο Θεός. Θα µας δώσει τα αγαθά που χρειαζόμαστε εκεί που δεν το περιμένουμε. Ιδιαιτέρως θα φροντίσει για τους αδικημένους, τους φτωχούς, τους πεινασμένους, αλλά και για εκείνες τις πολύτεκνες οικογένειες που κάποιες στιγμές βρίσκονται σε οικονομικά αδιέξοδα και μεγάλες στερήσεις και προβλήματα που φαίνονται άλυτα. Δεν µας εγκαταλείπει ο Θεός. Αυτός που τρέφει τα πουλιά και ντύνει τα λουλούδια, πολύ περισσότερο θα φροντίσει για µας. Με µία όμως προϋπόθεση. Να ζητούμε εμείς πάνω απ’ όλα τα πνευματικά αγαθά της Βασιλείας του.

Ο Σωτήρ, 1982

Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς: Μια Ορθόδοξη κριτική στην παπική εγκύκλιο "Η χαρά του Ευαγγελίου"

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 11η  Ιουνίου 2015. 

ΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΠΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟ «Η ΧΑΡΑ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ»

Ήδη έχουμε αναφερθεί σε παλαιότερη ανακοίνωσή μας στην διοργάνωση, στις 21 Απριλίου 2015, Διεθνούς Επιστημονικής Ημερίδας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. με θέμα: «Φραγκίσκος Α΄ Επίσκοπος Ρώμης-Βαρθολομαίος Α΄ Οικουμενικός Πατριάρχης. Πρότυπα θρησκευτικών ηγετών στον 21ο αιώνα». Στην ανακοίνωσή μας εκείνη σκιαγραφήσαμε με πολλή συντομία, ποια είναι τα αληθινά πρότυπα των εκκλησιαστικών ηγετών και καταδείξαμε, ότι πρόσωπα που κακοδοξούν σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ως εκκλησιαστικοί ηγέτες της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ούτε επίσης σκοτεινά και διαβεβλημένα πρόσωπα, που κατηγορήθηκαν στο παρελθόν για αξιόποινες πράξειςμπορούν να θεωρηθούν ως θρησκευτικοί ηγέτες. Στην παρούσα ανακοίνωσή μας πήραμε αφορμή από περίληψη εισηγήσεως στηνως άνω Ημερίδα του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Π. Βασιλειάδη με θέμα: «“Η χαρά του Ευαγγελίου”: Μια Ορθόδοξη ιεραποστολική αποτίμηση», η οποία δημοσιεύτηκε στην εν Αθήναις εφημερίδα των παπικών «Καθολική» (αρ.φυλ.151, 30-4-2015).

Στην εισήγησή του αυτή ο εν λόγω καθηγητής προσπαθεί να σκιαγραφήσει και να αποτιμήσει, (από Ορθοδόξου, υποτίθεται, πλευράς), το πρόσωπο του σημερινού Πάπα με βάση την πρώτη προσωπική του Εγκύκλιο το Νοέμβριο του 2013 με τίτλο «η χαρά του Ευαγγελίου», (Evangelii Gaudium). Η εγκύκλιος αυτή κατά την εκτίμηση του καθηγητή σηματοδοτεί όχι μόνο «τη νέα απρόσμενη καμπή στη ιστορία του Χριστιανισμούαλλάκαι κείμενο που οδηγεί στην άρση και του τελευταίου ουσιαστικού εμποδίου για την ενότητα των Χριστιανών και την ένωση των παραδοσιακών εκκλησιών Ανατολής και Δύσεως» (!) Θεωρεί ακόμη ότι «ότι ο σύγχρονος χριστιανικός κόσμος, και όχι μόνον η Καθολική Εκκλησία, διαιρείται πλέον στην προ της παπικής εγκυκλίου “η χαρά του ευαγγελίου” της 24ης Νοεμβρίου του 2013, και στην μετά απ’ αυτήν»(!).

Ωστόσο οι παρά πάνω δηλώσεις αποτελούν υποκειμενικές κρίσεις και αυθαίρετα συμπεράσματα, που δεν μπορούν να έχουν κανένα έρεισμα και καμιά δικαίωση στην Ορθόδοξη παράδοσή μας, αλλά ούτε επίσης και στα εκκλησιαστικά γεγονότα των τελευταίων ετών. Διότι κατά ποία έννοια η παπική εγκύκλιος αίρει «και το τελευταίο ουσιαστικό εμπόδιο για την ενότητα των Χριστιανών και την ένωση των παραδοσιακών εκκλησιών Ανατολής και Δύσεως»; Μήπως στην εγκύκλιο αυτή ο Πάπας ανεκάλεσε τις δεκάδες αιρετικές διδασκαλίες που επισώρευσε ο Παπισμός τα τελευταία χίλια χρόνια, αφότου αποκόπηκε από τον κορμό της Μιας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας; Δεν γνωρίζει και δεν  παρακολουθεί το αδιέξοδο, στο οποίο έχει φθάσει ο θεολογικός διάλογος με τους παπικούς; Δεν άκουσε από τα πλέον επίσημα χείλη και αυτών των υπεραισιόδοξων οικουμενιστών, ότι ο θεολογικός διάλογος «βάλτωσε» και «ναυάγησε»;

Κατά τον καθηγητή, η παπική εγκύκλιος είναι ακόμη «το πιο ριζοσπαστικό ιεραποστολικό κείμενο της νεώτερης ιστορίας», που έχει «δύο κυρίαρχους άξονες: α) η εγκατάλειψη της κατανόησης της Εκκλησίας ως φρουρίου (και παραδόσεως με διάφορα κεκτημένα, συμπεριλαμβανομένων και των θεολογικών) που πρέπει να υπερασπιζόμαστε με αμυντική διάθεση απέναντι στον έξω κόσμο και τα ιδεολογικά του ρεύματα, και η επιστροφή στην ιεραποστολική και διακονική “έξοδο” της Εκκλησίας στον κόσμο, ιδιαίτερα των πτωχών και κατατρεγμένων, και β) η εγκατάλειψη της έννοιας της αμαρτίας ως “ατομικού” κακού και η υιοθέτηση της αμαρτίας με την παραδοσιακή βιβλική έννοια του “δομικού” κακού».

Με βάση τα παρά πάνω ο Πάπας προτρέπει στην εγκύκλιό του τους οπαδούς του να παύσουν να κατανοούν την παπική «Εκκλησία» ως φρούριο και ως παράδοση με διάφορα κεκτημένα, συμπεριλαμβανομένων και των θεολογικών, και με εφόδιο την νέα αυτή «κατανόηση», να εξέλθουν ιεραποστολικά στον μη χριστιανικό κόσμο προκειμένου να ευαγγελιστούντον Χριστό. Μόνο έτσι θα νοιώσουν την «χαρά του Ευαγγελίου», την χαρά της μεταδόσεως του ευαγγελικού μηνύματος. Η «έξοδος» αυτή όμως δεν θα πρέπει να είναι μόνο «ιεραποστολική», αλλά και «διακονική» προς «τους πτωχούς και κατατρεγμένους», δηλαδή να έχει και φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Επίσης τους προτρέπει να παύσουν να κατανοούν την αμαρτία ως «“ατομικό” κακό»,αλλά να την θεωρούν «δομικό κακό».

Είναι γεγονός ότι εδώ ο Πάπας εκφράζεται με ένα εντυπωσιακό και ριζοσπαστικό τρόπο, χωρίς ωστόσο να αφίσταται από τις προδιαγραφές της Β΄ Βατικανής Συνόδου (1962-1965). Η ιδέα της «εγκατάλειψης της κατανόησης της Εκκλησίας ως φρουρίου….», εκφράζει ουσιαστικά την νέα περί Εκκλησίας θεολογική αντίληψη που κυριάρχησε στην Β΄  Βατικανή.  Εκφράζει το άνοιγμα του Παπισμού προς τις μη ρωμαιοκαθολικές κοινότητες, (Ορθοδοξία, Προτεσταντισμός), στα πλαίσια του Παπικού Οικουμενισμού και την αναγνώριση σ’ αυτές βαθμών εκκλησιαστικότητος. Σε αντίθεση βέβαια με την προ της Β΄ Βατικανής επικρατούσα κατάσταση, η οποία ήταν τέτοια που το επίσημο Βατικανό δεν άφηνεπεριθώριο να γίνει λόγος περί άλλης εκκλησιαστικής πραγματικότητος εκτός αυτής του Παπισμού.

Μια περαιτέρω ανάλυση του βαθυτέρου νοήματος της παπικής εγκυκλίου μας δίδει ο Πρόεδρος της Συνόδου για τον Ευαγγελισμό των Λαών, καρδινάλιος Φερνάντο Filoni, ο οποίος παρατηρεί ότι «η χαρά του Ευαγγελίου είναι η βάση για τον ευαγγελισμό. Γεννιέται και ξαναγεννιέται στην προσωπική συνάντηση με τον Ιησού, από τον οποίο προέρχεται η αλλαγή στη ζωή και το ιεραποστολικό πνεύμα. Στην πραγματικότητα, η χαρά, από τη φύση της, πάντα επιδιώκει να επικοινωνεί: “Αν κάποιος εγκολπώθηκε αυτή την αγάπη που του ξαναδίνει το νόημα της ζωής, πώς μπορεί να συγκρατήσει την επιθυμία να τη μεταδώσει στους άλλους;” Ο ευαγγελισμός είναι η φυσική συνέπεια αυτής της χαράς, η οποία συνίσταται στη συνάντηση με τον Κύριο και ανανεώθηκε από Αυτόν: “Η Εκκλησία δεν αυξάνεται διά του προσηλυτισμού, αλλά δια της προσέλκυσης».

    Όμως η χαρά, που πηγάζει από την μετάδοση του ευαγγελικού μηνύματος, δεν είναι ένας νοσηρός συναισθηματισμός, αλλά καρπός της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος, είναι άκτιστη ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, η οποία είναι παρούσα μόνο μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία και ποτέ μέσα στην αίρεση. Ούτε επίσης είναι δυνατή μια «προσωπική συνάντηση με τον Ιησού» μέσα στην αίρεση. Είναι φανερό ότι η παπική εγκύκλιος ομιλεί για βιώματα και καταστάσεις, που ούτε ο ίδιος ο Πάπας ποτέ τις εβίωσε, ούτε είναι δυνατόν να τις βιώσουν οι ιεραπόστολοιτου Παπισμού. Πέραν αυτών ο Πάπας εδώ εκφράζεται και με υποκρισία, διότι ενώ καταδικάζει τον προσηλυτισμό ως αδόκιμο τρόπο ιεραποστολικής δράσεως, παράλληλα όμως δεν καταργεί την Ουνία, η οποία όπως είναι γνωστό δεν παύει μέχρι σήμερα να ασκεί δόλιο προσηλυτισμό στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Στην Εγκύκλιό του ο εξ’ Αργεντινής Ποντίφικας παρουσιάζεται (και) ως προστάτης των φτωχών και των κατατρεγμένων. Με πολλή οργή επιτίθεται εναντίον του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού και της σύγχρονης «ειδωλολατρίας του χρήματος». Γράφει: «Καθώς η εντολή ου φονεύσεις θέτει ένα καθαρό όριο για την αξία της ανθρώπινης ζωής, οφείλουμε να πούμε όχι στην οικονομία του αποκλεισμού και της ανισότητας». Και αφού κατακεραυνώνει την εκμετάλλευση και την αδικία, κάνει λόγο για μια νέα, «αόρατη τυραννία» των χρηματοπιστωτικών αγορών, δείχνοντας μάλιστα συμπαθητική κατανόηση στις λαϊκές εξεγέρσεις εναντίον αυτής της τυραννίας. «Η κοινωνική ειρήνη», σημειώνει ο Ποντίφικας, «δεν μπορεί να γίνεται νοητή ως απλή έλλειψη βίας, συνεπεία της ολοκληρωτικής επιβολής της μιας πλευράς πάνω στην άλλη... ως εφήμερη ειρήνη προς όφελος μιας ευτυχισμένης μειονότητας. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το κοινό αγαθό τοποθετούνται υπεράνω της γαλήνης εκείνων που δεν θέλουν να παραιτηθούν των προνομίων τους».

Αν δεν ήξερε κανείς ότι συντάκτης αυτών των δηλώσεων είναι ο Πάπας, ο οποίος, ως αρχιεπίσκοπος Μπουένος Άιρες, υπήρξε συνένοχος για διώξεις και βασανισμούς λαϊκών και κληρικών στην εποχή της στρατιωτικής δικτατορίας, θα μπορούσε να πιστέψει, ότι έχει να κάνει με κάποιο Ορθόδοξο ιεροκήρυκα, που δαπάνησε όλη την περιουσία του στην ανακούφιση των πτωχών, ή με κάποιον εκπρόσωπο της «Θεολογίας της Απελευθέρωσης», που έδρασε στη Λατινική Αμερική, προσπαθώντας να συγκεράσει τον Χριστιανισμό με τον Σοσιαλισμό. Το να παριστάνει όμως τον φίλο των πτωχών και των αδικημένων ο επί κεφαλής μιας από τις πιο μεγάλες διεθνείς οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη, (με τράπεζες «αγίου Πνεύματος», που ευθύνονται για ξέπλυμα μαύρου χρήματος), και να έχει την αξίωση να πάρει το φραγγέλιο, για να τιμωρήσει τον διεθνή καπιταλισμό, ε αυτό πια ξεπερνά κάθε όριο ιησουϊτικής υποκρισίας! Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες «μόνο στις ΗΠΑ, ο Παπισμός έχει ετήσιο προϋπολογισμό 170 δισ. δολαρίων, μεγαλύτερο από εκείνον της General Electric, και είναι ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης ακινήτων στο Μανχάταν».

Μίλησε επίσης και για την «εγκατάλειψη της εννοίαςτης αμαρτίας ως ατομικού κακού και την  υιοθέτηση της αμαρτίας με την παραδοσιακή βιβλική έννοια του “δομικού” κακού». Αλλά η αμαρτία ούτε ως ατομικό μόνον κακό μπορεί να θεωρηθεί, ούτε ως δομικό κακό. Και τούτο διότι εκείνος που την διαπράττει φέρει μεν ακεραία την ευθύνη από την διάπραξή της και υφίσταται την ανάλογη πνευματική ζημία στην ψυχή του, λόγω του ότι τον εγκαταλείπει η Χάρις του Θεού, ωστόσο όμως η προσωπική αμαρτία του ανθρώπου, ως άλλη πνευματική νόσος, έχει συνέπειες και προεκτάσεις και στο κοινωνικό σύνολο. Παράλληλα σύμφωνα με την διδασκαλία της Εκκλησίας μας η αμαρτία δεν επέφερε οντολογική μεταβολή, δηλαδή μεταβολή στη δομή της ανθρώπινης φύσεως. Η απώλεια της Χάριτος εξ’ αιτίας της πτώσεως τραυμάτισε μεν και αμαύρωσε το κατ’ εικόνα, χωρίς ωστόσο να το καταστρέψει. Εάν η αμαρτία κατέστρεφε το κατ’ εικόνα δεν θα ήταν δυνατή η σωτηρία του ανθρώπου, δια της ενσάρκου Θείας Οικονομίας.

Κατόπιν των ανωτέρω τι θα πρέπει να καταλογίσουμε στον κατά τα άλλα συμπαθέστατο καθηγητή: άγνοια, αφέλεια, ή απόκρυψη της αλήθειας; Τι να πούμε δε και για το ακροατήριο που καταχειροκρότησε την εισήγησή του; «Τυφλός δε τυφλόν εάν οδηγή, αμφότεροι εις βόθυνον πεσούνται» (Ματθ.15,14).

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και των Παραθρησκειών.

το είδαμε εδω

"Η εργασία των θείων Εντολών"

«Ἐὰν τὰ Μυστήρια παρέχουν στὸν ἄνθρωπο μὲ ἱεραρχημένο τρόπο τὶς θεῖες Ἐνέργειες καὶ τοὺς ἄκτιστους λόγους, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ,  ἡ ἐργασία τῶν θείων Ἐντολῶν, ποὺ ἐνεργεῖται μὲ τὴν δράση τοῦ γνωμικοῦ θελήματος, καθιστᾶ κατ’ ἐξοχὴν ἔκδηλη καὶ ἐνεργὸ αὐτὴν τὴν κοινωνηθεῖσα Δωρεὰ τῶν Ἐνεργειῶν καὶ τῶν λόγων.

Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ καινοῦ νόμου εἶναι ἔνδειξηἔμπρακτης ἐφαρμογῆς τῆς Ἀγάπης, κατὰ τὴν μαρτυρία τοῦ ἴδιου τοῦ Λόγου: «ἐάν τις μὲ ἀγαπᾶ τὸν λόγον μου τηρήσει» (Ἰω. 14, 23).Καθὼς δὲ «ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐνυπάρχει μυστικὰ σὲ καθεμιὰ ἀπὸ τὶς ἐντολές», εἶναι ἑπόμενο ὅτι, «ὅποιος ἐφαρμόζει τὴν θεία ἐντολή, δέχεται καὶ τὸν μέσα σὲ αὐτὴν ἐνυπάρχοντα Λόγο» (Μαξίμου, Περὶ Θεολογίας καὶ Οἰκονομίας 2, 71, P.G. 90, 1156D).

 Χρυσοστόμου μοναχοῦ Διονυσιάτου, Θεὸς Λόγος καὶ Ἀνθρώπινος Λόγος, Ἱ. Μ. Ἁγίου Δονυσίου, Ἅγιον Ὄρος, 1998, σελ. 255.

πηγή

Ἀποκάλυψη τώρα

Λίγες διδαχὲς τῆς Χριστιανικῆς πίστης ἔχουν τόσο εὔκολα παρερμηνευτεῖ καὶ ἐφαρμοστεῖ τόσο ἐσφαλμένα ὅσο αὐτὲς ποὺ ἀναφέρονται στὸ «Τέλος τοῦ Κόσμου». Ἡ Χριστιανικὴ ἱστορία, τόσο τῆς Ἀνατολῆς ὅσο καὶ τῆς Δύσης, μπορεῖ νὰ παρουσιάσει πολλὰ παραδείγματα τέτοιων παρερμηνειῶν- κάποιες ἀπὸ τὶς ὁποῖες ὁδήγησαν μάλιστα καὶ σὲ λουτρὰ αἵματος κατὰ τὶς χειρότερες περιόδους τῆς ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας. Γιὰ τὸν ἴδιο λόγο ὁ «ἀποκαλυπτισμός», δηλαδὴ ἡ πίστη στὸ τέλος τῆς ἱστορίας, ἐπέδρασε πολὺ δυναμικὰ στοὺς πολιτισμοὺς ὅπου ξαπλώθηκε ἡ Χριστιανοσύνη. Ἀρκετὲς οὐτοπίες (Μαρξισμός, Ναζισμός, Σεκταριστικὸς Χιλιασμὸς κλπ.) εἶναι ὅλες παράγωγά τῆς παρερμηνευμένης Χριστιανικῆς ἰδέας.

Ἡ εἰκόνα γιὰ τὸ τέλος τοῦ κόσμου μπορεῖ νὰ κατανοηθεῖ μὲ δύο τρόπους. Καὶ στὶς δύο περιπτώσεις τὰ χειρότερα ἀποτελέσματα τὰ βρίσκουμε στὶς ὁμάδες ποὺ ὄχι μόνο πιστεύουν σὲ κάποιο εἶδος «ἀποκαλυπτισμοῦ» ἀλλὰ καὶ στὸ ὅτι οἱ δικές τους ἐνέργειες μποροῦν νὰ ἐπιφέρουν ἕνα ἄμεσο ἀποτέλεσμα στὸν ἐρχομὸ τοῦ τέλους.

Ἀναρίθμητες σέκτες ἀποκαλυπτισμοῦ ἔχουν ἀναφυεῖ μέσα σὲ διάφορες Χριστιανικὲς αἱρέσεις ἀνὰ τοὺς αἰῶνες, πολλὲς ἀπὸ αὐτὲς σὲ Ἀμερικανικὸ ἔδαφος, μιᾶς χώρας ὅπου οἱ πρῶτοι Εὐρωπαῖοι ἄποικοι εἶχαν μιὰ ἀναμφισβήτητα ἀποκαλυπτικὴ ἰδέα γιὰ τὸν κόσμο. Ἀκόμα καὶ ὁ Ἰσλαμισμός, ποὺ κάποτε περιγράφεται ἀπὸ τοὺς Ὀρθόδοξους Πατέρες ὡς «αἵρεση» ἀντὶ ὡς «νέα θρησκεία», διαθέτει τὸ ἀποκαλυπτικό του στοιχεῖο, ἰδιαίτερα ἀνάμεσα σὲ ἐξτρεμιστικὲς ὁμάδες.

Ποιὰ εἶναι λοιπὸν ἡ φύση τοῦ λανθασμένου ἀποκαλυπτισμοῦ σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν Ὀρθόδοξη ἄποψη γιὰ τὸ Τέλος; Τὸ πρωταρχικὸ στοιχεῖο τοῦ λανθασμένου ἀποκαλυπτισμοῦ βρίσκεται κυρίως στὴν γραμμικὴ θεώρηση τῆς ἱστορίας, ὅπου τὸ καθετί ἑρμηνεύεται κυριολεκτικά. Ὁ γραμμικὸς χρόνος ἐπιτρέπει μόνο μιὰ ἀλληλουχία στιγμῶν ποὺ ἑρμηνεύονται μὲ τὴν προηγούμενη στιγμή. Ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ παρέμβει κατὰ τὴ διάρκεια τῆς γραμμικῆς πορείας ἀλλὰ ἡ γραμμικὴ φύση τῶν γεγονότων δὲν ἀλλάζει. Μποροῦμε νὰ ὑποθέσουμε ὅτι μὲ βάση αὐτὸ τὸ μοντέλο ἡ ἱστορία μπορεῖ νὰ ἀλλάζει ἀλλὰ ὄχι ἡ φύση καὶ ἡ ἐμπειρία τοῦ χρόνου.

Αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ γραμμικότητα καὶ κυριολεξία συχνὰ μετατρέπουν τοὺς ὀπαδούς τους σὲ καρικατοῦρες τύπου Τζέρυ Φλέτσερ, τοῦ σχεδὸν ψυχωτικοῦ πρωταγωνιστῆ τῆς ταινίας Conspiracy Theory (1997). Αὐτὸς διάβαζε προσεκτικὰ πολλὲς καθημερινὲς ἐφημερίδες, ἀναζητώντας μοτίβα καὶ ψάχνοντας γιὰ συσχετισμοὺς ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπῆρχαν ( ἀλλὰ παραδόξως βρίσκοντας καὶ μερικὰ χάριν τῆς ταινίας).

Τὸ Τέλος, σύμφωνα μὲ τὴν Ὀρθόδοξη θεολογία, δὲν εἶναι μιὰ θεωρία κοσμικῆς συνομωσίας κατηργασμένης μέσῳ τῆς γραμμικῆς χρονικῆς γραμμῆς τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Οἱ ἐφημερίδες μας δὲν περιέχουν ὑποδείξεις καὶ κρυμμένες ἐνδείξεις γιὰ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Τέλους. Ἀντίθετα ὁλόκληρη ἡ γραμμικὴ θεώρηση τῆς ζωῆς καὶ τοῦ χρόνου ἀποτελοῦν ἀποτυχία τῆς κατανόησης τῆς ἔννοιας τοῦ Πάσχα τοῦ Κυρίου καὶ ὅλων ὅσων ἔχουν συμβεῖ μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἡ γλώσσα τῆς Γραφῆς, τόσο κατὰ τὴ διάρκεια τῆς διακονίας τοῦ Χριστοῦ ὅσο καὶ ἀπὸ μὲ τὶς περιγραφὲς ποὺ ἔκαναν οἱ ἀπόστολοι γιὰ τὶς συναντήσεις ποὺ εἶχαν μαζί Του μετὰ τὴν Ἀνάστασή Του, εἶναι λίγο περίεργη εἰδικὰ μὲ τὸ πῶς χειρίζεται τὸ χρόνο. Οἱ περισσότεροι Χριστιανοὶ γνωρίζουν τὴ δήλωση τοῦ Ἰησοῦ: «Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἠγαλλιάσατο ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν, καὶ εἶδεν καὶ ἐχάρη. 57εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς αὐτόν· πεντήκοντα ἔτη οὔπω ἔχεις καὶ Ἀβραὰμ ἑώρακας; 58 εἶπεν αὐτοῖς Ἰησοῦς· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμὶ» (Ἰω.8, 56-58).

Εἶναι φανερὸ ὅτι τὸ κείμενο ἀναφέρεται στὸν πρὸ-αἰώνιο Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ καταστρέφουν ὁλοσχερῶς τὴν ἔννοια τοῦ χρόνου. Τὰ λόγια Του εἶναι κάτι πολὺ περισσότερο ἀπὸ ἕνα γρίφο- εἶναι μιὰ ἀποκάλυψη γιὰ τὴν ἀλλοίωση (ἴσως ἀναδιαμόρφωση) καὶ ὁλοκλήρωση τοῦ χρόνου. Ὁ Ἰησοῦς στὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη λέει: «13 ἐγώ εἰμὶ τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὠμέγα, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος» ( Ἀποκ. 22, 13). Αὐτὴ ἡ δήλωση, ποὺ ἀποτελεῖ μιὰ ξεκάθαρη διακήρυξη τῆς θεότητός Του, χρησιμοποιεῖ καθαροὺς χρονικοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι ὡστόσο καὶ στὶς τρεῖς περιπτώσεις εἶναι ἀντιφατικοὶ μεταξύ τους. Ἡ χρονικότητα τοῦ Χριστοῦ δὲν μπορεῖ νὰ διατυπωθεῖ μὲ καθαροὺς γραμμικοὺς χρονικοὺς προσδιορισμούς.

Καὶ ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ἀφήνει πίσω τὴν χρονικότητα μὲ τὴ διακήρυξή του: «καὶ προσκυνήσουσιν αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς, οὗ οὐ γέγραπται τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου τοῦ ἐσφαγμένου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου» ( Ἀποκ.13, 8).

Ὁ Χριστὸς ἔχει χωρὶς ἀμφιβολία σφαγιαστεῖ στὸ Σταυρὸ σὲ ἱστορικὴ χρονικὴ στιγμὴ

Καὶ παρ’ ὅλα αὐτὰ ὁ Ἅγ. Ἰωάννης Τὸν περιγράφει ὡς τὸ Ἀρνίον «τὸ ἐσφαγμένον ἀπὸ καταβολῆς κόσμου». Τὸ Πάσχα τοῦ Ἰησοῦ εἶναι ταυτόχρονα «ἱστορικὸ» καὶ κοσμικό, μὲ τὴν ἔννοια τοῦ ὅτι ὑπερβαίνει τὸ χρόνο. Αὐτὴ ἡ ὑπερβατικότητα τῆς ἱστορίας καὶ τοῦ χρόνου εἶναι ἀναπόσπαστο μέρος τῆς Ὀρθόδοξης λατρείας (καὶ ἑπομένως καὶ τῆς ζωῆς μας).

Ἀρχίζουμε τὴ Θεία Λειτουργία μὲ τὸ «Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία…». Ὁ ἱερέας δὲν λέει: «Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία ποὺ πρόκειται νὰ ἔρθει..» Ἀντίθετα, εὐλογεῖ τὴ Βασιλεία ποὺ ὑπάρχει τώρα γιατί ὅταν εὐχαριστοῦμε τὸ Θεό, στεκόμαστε μέσα στὴ Βασιλεία Του. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς θείας λειτουργίας τοῦ Ἁγ. Ἰωάννη τοῦ Χρυσοστόμου ὁ ἱερουργὸς προσφέρει εὐχαριστία στὸν ἀόριστο βαθμὸ γιὰ τὴ δοξασμένη Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ. Τί μπορεῖ νὰ σημαίνει αὐτό; Σημαίνει ὅτι ἔχοντας βαπτιστεῖ στὸ θάνατο τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἀναστηθεῖ μὲ τὸ καθ’ ὁμοίωση τῆς Ἀναστάσεώς Του, ὁ χρόνος ἔχει μεταβληθεῖ ἀπὸ τωρινὸς σὲ χρόνο ποὺ συμμετέχει στὸν μέλλοντα αἰώνα.

Ἐμεῖς ὡστόσο,παραμένουμε στὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὠμέγα: Ἡ Ἀρχὴ καὶ τὸ Τέλος ἐνοικεῖ στὶς καρδίες μας. Πολλοὶ ἔχουν ἀπορρίψει τὴν Ἀρχὴ καὶ τὸ Τέλος ἐνστερνιζόμενοι ἕνα «γραμμικὸ Χριστό». Αὐτοὶ εἴτε χάνονται στὶς ἔρευνές τους ψάχνοντας τὸν «ἱστορικὸ Ἰησοῦ» εἴτε ψάχνουν τὶς Γραφὲς καὶ τὶς ἐφημερίδες γιὰ στοιχεῖα ποὺ νὰ δείχνουν τὴ γραμμικὴ προσέγγιση ἑνὸς Ἰησοῦ ποὺ εἶναι προσδεδεμένος μὲ τὸ χρόνο. Τέτοιος Χριστὸς ὑποβιβάζει τὸ Χριστιανισμὸ σὲ θεωρίες καὶ ἠθικισμούς. Ὁ γραμμικὸς Ἰησοῦς δὲν σώζει οὔτε καὶ μπορεῖ νὰ σώσει. Αὐτὸ ποὺ εἶναι προσδεδεμένο στὸ χρόνο εἶναι προσδεδεμένο καὶ στὸ θάνατο. Αὐτὸς ποὺ καταπάτησε τὸ θάνατο μὲ τὸ θάνατό Του ἔχει καταπατήσει ἐπίσης καὶ τὸ χρόνο μὲ τὸν ἴδιο τὸ χρόνο καὶ μᾶς «εἰσήγαγε στὴ Βασιλεία Του τὴ μέλλουσα».

Μὲ τέτοια μεταμόρφωση ποὺ ἔχει συμβεῖ στὴ ζωή μας, μποροῦμε νὰ σταματήσουμε νὰ ζοῦμε σὰν δέσμιοι τῆς ἐποχῆς μας περιμένοντας τὴν ἐπιστροφὴ ἑνὸς ἐξόριστου Θεοῦ. Ὁ Θεὸς εἶναι μαζί μας καὶ μᾶς καθιστᾶ ἱκανοὺς νὰ εἴμαστε μαζί Του.


Μετάφραση: Φιλοθέη
πηγή

O “ΓΕΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ” ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΟΥ ΤΣΟΛΑΚΟΓΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΝΑΖΙΣΤΙΚΗΣ ΜΠΟΤΑΣ; ΚΙ ΟΜΩΣ ΤΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ ΑΠΟΚΑΘΗΛΩΝΟΥΝ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΔΟΤΩΝ

Πήρε καταδικαστική θέση για την κλοπή της Γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη και συνεργάστηκε με την δοσίλογη κυβέρνηση

O Γεώργιος Παπανδρέου μυστικοσύμβουλος του Τσολάκογλου

Του Δημοσθένη Κούκουνα

Το γεγονός της κλοπής της γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, αναμφισβήτητα, προκάλεσε πολλαπλές ενοχλήσεις στην κατοχική κυβέρνηση. Ήταν η πρώτη σαφής και αδιάψευστη ένδειξη ότι δεν διέθετε καθολική επιρροή στην κοινή γνώμη, ταυτόχρονα δε η ύπαρξή της κρεμόταν από μια κλωστή. Ο Τσολάκογλου είχε αισθανθεί τόσο άσχημα, ώστε σκεπτόταν το ενδεχόμενο παραίτησης.

Στην τόσο κρίσιμη εκείνη στιγμή, τον επισκέφθηκε ο Γεώργιος Παπανδρέου και τον συμβούλευσε «πώς έπρεπε να λυθεί το ζήτημα» ώστε να μην εξαναγκασθεί σε παραίτηση ο Τσολάκογλου. Σύμφωνα με τον Αντ. Λιβιεράτο, ο Γεώργιος Παπανδρέου πήρε την πρωτοβουλία να βοηθήσει με τις συμβουλές του την κυβέρνηση, που αντιμετώπιζε δεινό πρόβλημα. Επισκέφθηκε πρώτα στο υπουργείο του, στην πλατεία Συντάγματος, τον υπουργό Συγκοινωνιών Σωτήριο Μουτούση, με τον οποίο στη συνέχεια πήγαν στα Παλαιά Ανάκτορα για να συζητήσουν με τον στρατηγό Τσολάκογλου. Του είπε ο Παπανδρέου: «Ήλθα, στρατηγέ μου, να σας βοηθήσω διά να εξέλθετε από το αδιέξοδον, το οποίον σας εδημιούργησεν η κλοπή της γερμανικής σημαίας. Δεν ημπορούσα να αισθάνωμαι την δυσχερή θέσιν σας και να μένω απαθής. Δι’ αυτό ήλθα να σας συμβουλεύσω να διατάξετε τον υπουργόν της Δημοσίας Ασφαλείας να παραιτηθή αμέσως, ώστε να υπάρξη ικανοποιητική διά τους Γερμανούς ενέργεια και να μη αναγκασθή αύριον εις παραίτησιν ολόκληρος η κυβέρνησις, πράγμα ασύμφορον διά την χώραν».

Ο Γ. Τσολάκογλου απάντησε στον συνομιλητή του: «Σας ευχαριστώ, κ. Παπανδρέου, διά την καλωσύνην, την οποίαν είχατε να έλθετε να με βοηθήσετε. Ευτυχώς όμως το ζήτημα διηυθετήθη. Εγώ μεν απέλυσα τους δύο Αρχηγούς των Σωμάτων Ασφαλείας, της Αστυνομίας των Πόλεων και της Χωροφυλακής, και τους διοικητάς των δύο αστυνομικών τμημάτων, της περιφερείας Ακροπόλεως και της περιφερείας Αθηναϊκής Λέσχης, οι δε υπουργοί της Δημοσίας Ασφαλείας και της Δικαιοσύνης διέταξαν ανάκρισιν προς διαπίστωσιν των συνθηκών, υπό τας οποίας εγένετο η κλοπή της γερμανικής σημαίας. Και τας ενεργείας μας αυτάς εγνωστοποίησα προς τους Γερμανούς».

Η κλοπή της γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη χωρίς αμφιβολία ήταν η πρώτη συμβολική αντίδραση απέναντι στον κατακτητή, αλλά δεν εκτιμήθηκε ως πράξη αντιστασιακή. Κάποιοι παράγοντες την καταδίκασαν, θεωρώντας την ότι θα προκαλούσε θυμωμένο ξέσπασμα των Γερμανών. Δημοτικές αρχές, συνδικαλιστές, επαγγελματικοί φορείς, σύλλογοι κ.ά. εξέδωσαν αναλόγου πνεύματος ανακοινώσεις, μεταξύ αυτών και του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος Ελλάδος του Γεωργ. Μερκούρη, καθώς και της Εθνικοσοσιαλιστικής Φρουράς Ελλάδος, η οποία μάλιστα προκήρυσσε και αμοιβή για τη σύλληψη των δραστών. Μια χαρακτηριστική ανακοίνωση «λαϊκής επιτροπής» του Αμαρουσίου:

«…Λαβόντες γνώσιν των ωμοτήτων εν Κρήτη κατά των Γερμανών και των αθλίων πράξεων διεφθαρμένης συνειδήσεως Ελλήνων εν τη Ακροπόλει, εκφράζομεν αποτροπιασμόν, βδελυγμίαν και αγανάκτησιν κατά τοιούτων ασυνειδήτων προδοτών ελληνικών συμφερόντων. Ποιούμεθα έκκλησιν προς υμάς όπως διά δρακοντείων μέτρων αποτρέψητε εν τω μέλλοντι παρεμφερείς αθλιότητας. Είναι ανάγκη όπως ο ευφυής Ελληνικός Λαός εξέλθη της πλάνης εις ην έχει εμπέσει διά της αγγλοδούλου προπαγάνδας της φυγάδος Κυβερνήσεως. Καλέσατε τους πράγματι αγαπώντας την πατρίδα των και την ελευθερίαν των εις δραστηρίαν συνεργασίαν προς ταχείαν ανόρθωσιν και επούλωσιν των εκ του πολέμου πληγών προ παντός δε προς αποτροπήν του τρομερού κινδύνου της εκλείψεως της πολιτικής αυθυπαρξίας της χώρας μας. Τα έναντι του Γερμανικού Έθνους και του Φύρερ αισθήματα του Ελληνικού Λαού πρέπει να είναι η αγάπη, ο θαυμασμός, η ευγνωμοσύνη».

Πλην του Τσολάκογλου, του Γ. Παπανδρέου και όσων άλλων επωνύμων πήραν θέση καταδικαστική της κλοπής της σημαίας, υπήρξαν και κάποιοι λιγότερο γνωστοί που την καταδίκασαν, ωθούμενοι από ποικίλα κριτήρια.

Δοσίλογοι με σφραγίδα

Ανάμεσα σ’ εκείνους που αισθάνθηκαν την ανάγκη ή κυριεύθηκαν από προθυμία να καταδικάσουν την κλοπή της γερμανικής σημαίας, ήταν και ο Ιωάννης Καλομοίρης. Είχε διορισθεί ως γενικός γραμματέας της ΓΣΕΕ τον Απρίλιο 1941, διαδεχόμενος τον Αριστείδη Δημητράτο, υπουργό Εργασίας των κυβερνήσεων Μεταξά, Κοριζή και Τσουδερού, ο οποίος θα έφευγε στην Κρήτη. Στο ολιγόμηνο διάστημα αφότου είχε αναλάβει την ηγεσία της Εργατικής Συνομοσπονδίας μέχρι τα τέλη Αυγούστου 1941, που τον κατήργησε ο κατοχικός υπουργός Εργασίας, ο εν λόγω Καλομοίρης είχε προλάβει να στείλει τηλεγραφήματα στον Χίτλερ και στον Τσολάκογλου

Ο Γερμανός πρεσβευτής Άλτενμπουργκ ανέλυσε την κατάσταση που προέκυπτε μετά από την κλοπή της γερμανικής σημαίας και τις φιλοβρετανικές εκδηλώσεις των Αθηναίων, στέλνοντας την ακόλουθη αναφορά του προς το Βερολίνο στις 31 Μαΐου 1941:

«Από την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων στην Αθήνα, διαπιστώνεται κάποια μεταβολή αισθημάτων απέναντι στη Γερμανία, τα οποία παρά τον πόλεμο δεν ήταν εχθρικά. Αυτό πρέπει να αποδοθεί στους εξής παράγοντες:

»1. Την απογοήτευση από το γεγονός ότι η Γερμανία επέτρεψε την εκ μέρους της Βουλγαρίας προσάρτηση, και όχι κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, παρά τις ελπίδες που καλλιεργήθηκαν κατά τη συνθηκολόγηση.

»2. Την απογοήτευση από το ότι η Γερμανία, όπως τώρα όλοι φοβούνται, θα παραδώσει την Ελλάδα στους Ιταλούς. Σ’ αυτούς αποδίδεται η πρόθεση να παραμείνουν μόνιμα στη χώρα.

»3. Σε ορισμένες ωμότητες που σημειώθηκαν κατά την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων, αναπόφευκτες ίσως λόγω των πολεμικών γεγονότων, αλλά οι οποίες προκάλεσαν δυσμενείς εντυπώσεις.

»4. Στη συνεχώς επιδεινούμενη επισιτιστική κατάσταση, λόγω της οποίας μειώθηκε πρόσφατα η μερίδα του άρτου σε 180 γραμμάρια, ενώ παράλληλα εξαφανίσθηκαν όλα τα άλλα είδη πρώτης ανάγκης.

»5. Στην έντονα αισθητή αντίδραση των πολλών πρακτόρων του εχθρού, που απέμειναν μετά την αποχώρηση των Άγγλων.

»Τα ακόλουθα επεισόδια είναι ενδεικτικά: Προχθές, Άγγλοι στρατιώτες επευφημήθηκαν επιδεικτικά, ενώ απεναντίας σε μεμονωμένες περιπτώσεις ο πληθυσμός επέδειξε ελάχιστα φιλική στάση απέναντι στους στρατιώτες μας. Τέλος, η σημαία της Βέρμαχτ στην Ακρόπολη αφαιρέθηκε από αγνώστους αυτή τη νύχτα. Σαν πρώτο μέτρο αντιποίνων η Ανωτάτη Στρατιωτική Διοίκηση περιόρισε την ώρα κυκλοφορίας, από τα μεσάνυχτα στις 22.00 και επί πλέον θα διεξαχθούν ορισμένες ευρείας εκτάσεως έρευνες. Για την καταβίβαση της σημαίας, ο Ανώτατος Στρατιωτικός Διοικητής επιφυλάχθηκε να λάβει και άλλα μέτρα. Οι δικές μου ενέργειες περιορίσθηκαν στην επίδοση διακοίνωσης, με την οποία αξίωσα από την ελληνική κυβέρνηση να ληφθούν αυστηρότατα μέτρα που να ανταποκρίνονται στις περιστάσεις και επί πλέον, προκειμένου να υποβοηθηθούν οι ενέργειες της Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης, την τήρηση απόλυτης ησυχίας και τάξης, την ενεργό διαφώτιση του λαού, την παροχή αυστηρών οδηγιών στα όργανα της ελληνικής αστυνομίας και τη δραστήρια δίωξη των Άγγλων πρακτόρων και των συνεργατών τους.

»Σήμερα το πρωί, ο πρωθυπουργός απηύθυνε διάγγελμα προς τον λαό και δόθηκαν οδηγίες στον Τύπο επί του θέματος.

»Δεν παραλείπω να επαναλάβω, κατά τη γνώμη μου, την οποία υιοθετεί και ο Ιταλός συνάδελφός μου, ότι η τήρηση της τάξης στην Ελλάδα εξαρτάται από τον τρόπο αντιμετώπισης του επισιτιστικού, που αποτελεί και το κύριο ζήτημα».

Οι μαρτυρίες που «καίνε» τον «Γέρο της Δημοκρατίας»

Τις σχέσεις του Γ. Παπανδρέου με κατοχικούς υπουργούς και το ενδιαφέρον του να διαδραματίσει ρόλο, που αναφέρει ο Α. Λιβιεράτος, επιβεβαιώνει στο ημερολόγιό του και ο Χρ. Χρηστίδης (ό.π., σελ. 28-30, 13 Μαΐου 1941): «Το πρωί, ήλθε στο Γραφείο ο Δ.Κ. [στενός τότε συνεργάτης του Παπανδρέου, γνώριμος του Χρηστίδη], πιο σπουδαιοφανής από κάθε άλλη φορά. Μοιάζει να κινείται στα παρασκήνια, χάρη στις σχέσεις του με τον Μέραρχό του, τον Μουτούση, που του πρότεινε, λέει, τη Γενική Γραμματεία του υπουργείου του, την οποία όμως ο Κ. δεν δέχτηκε.

»Επίσης, κι ο Γ. Παπανδρέου μοιάζει να θέλει να παίξει κι αυτός ρόλο στα παρασκήνια, προσφέροντας τις υπηρεσίες του στην κυβέρνηση. Ζήτησε, λέει, από τον Δ.Κ. να αναλάβει τη διεύθυνση του Πολιτικού Γραφείου του κ. Πρωθυπουργού. Ο Δ.Κ. αυτό το είπε με ύφος ανθρώπου που δεν θα το δεχτεί μεν, αλλά που κολακεύτηκε από την πρόταση.

»Τον ρώτησα αν ο Γ.Π. έχει τη δύναμη να ορίσει κάποιον σε τέτοια θέση, πράμα που θα απόδειχνε σημαντική συνεργασία, κι επομένως αλληλεγγύη με τους στρατηγούς. Η απάντησή του ήταν μάλλον αόριστη. Μου εξήγησε περίπου πως του υποδείξαν να δεχτεί τη θέση επειδή σχετίζεται με τον Μουτούση.

»Προσπάθησα να του εξηγήσω τις αντιλήψεις μου. Ποτέ όμως δεν τον είδα τον Δ.Κ. περισσότερο υπερόπτη και περιφρονητικό.

»Ευτυχώς, βρέθηκε στο Γραφείο μου κι ο κ. Δ. Δίγκας, που του έκανε τις ίδιες μ’ εμένα παρατηρήσεις. Ο Κ. προσπάθησε τότε να επιμείνει πως η κυβέρνηση είναι καθαρά “διοικητική κυβέρνηση”, χωρίς κανένα “πολιτικό χαραχτήρα”. Ο ισχυρισμός είναι βασικά ανακριβής, καθώς του το απόδειξε ο κ. Δίγκας με λίγα λόγια.

»Αργότερα, ο Δ.Κ. ξαναπέρασε, αναζητώντας πάλι τον κ. Δίγκα. Έμοιαζε να θέλει να του πει πως οι Γερμανοί κάνουν από χτες ενέργειες για να δοθεί πολιτικός χαραχτήρας στην κυβέρνηση. Σημειωτέο ότι, προηγουμένως, για ν’ αποδείξει πως οι Γερμανοί δεν αναγνωρίζουν στην κυβέρνηση τίποτα άλλο παρά στενά διοικητική αρμοδιότητα, είχε πει πως ο Λογοθετόπουλος νοίκιασε και δεύτερη βίλλα κι άρχισε να δίνει γιορτές και γεύματα, για να μπορέσει να κάνει δυνατή την έναρξη συνομιλιών πολιτικών, ώστε να γίνει κουβέντα για τα εδαφικά ζητήματα. Το οποίο σημαίνει πως η κυβέρνηση, για την οποία λένε πως δεν έχει πολιτικό χαραχτήρα, καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να τον αποχτήσει…».

Το υπουργείο Συγκοινωνιών και Δημοσίων Έργων στεγαζόταν για πολλά χρόνια, όπως και τότε, στο ωραίο κτίριο της πλατείας Συντάγματος, γωνία Καρ. Σερβίας. Από τον εξώστη του ιδίου κτιρίου επέπρωτο στις 18 Οκτωβρίου 1944 να εκφωνήσει ως πρωθυπουργός της κυβερνήσεως εθνικής ενότητος τον περίφημο Λόγο της Απελευθερώσεως.

Με την εσπευσμένη αυτή απόφαση της κατοχικής κυβέρνησης, αρχηγός της Χωροφυλακής ανέλαβε ο συνταγματάρχης Π. Σπηλιωτόπουλος (στο τέλος της Κατοχής θα διορισθεί ως στρατιωτικής διοικητής Αττικής) και Αστυνομίας Πόλεων ο συνταγματάρχης Σωκρ. Δημάρατος. Και οι δύο είχαν υπηρετήσει ως μέραρχοι κατά τον πόλεμο 1940-41.

Ακρόπολις, 4 Ιουνίου 1941. Υπογράφουν οι: Χρ. Ρομπόκος, Γ. Χαμαντζής, Δ. Πιτσιπής, Παν. Ψαρρής, Άγγ. Λαπατάς, Παν. Αργυρόπουλος, Β. Μανωλιάς, Παν. Σκυριανός, Δ. Σούγκρας, Ευάγγ. Βουρδούμπας.

Ριζοσπάστης, 7 Μαρτίου 1946. Το κείμενο αυτό του Ιω. Καλομοίρη και των συνεργατών του στη διοίκηση της ΓΣΕΕ ήταν στα ιταλικά και τα ονόματα των υπογραφόντων ήταν εξιταλισμένα, π.χ. Giovanni Calomiri κ.ο.κ. Στο ιταλικό κείμενο υπάρχει και η εξής προσθήκη: «Αυθεντικόν αντίγραφον των υπογραφών που μπήκαν στο χειρόγραφο. (Υπογραφή) Κωνσταντίνος Πρεβενάς, Β΄ Γραμματεύς της Συνομοσπονδίας Εργατών της Ελλάδος, Οδός Αγχιάλου αριθ. 15». Αναφορά του θέματος, καθώς και το όλο πλαίσιο των εξελίξεων στην ηγεσία του συνδικαλισμού κατά την Κατοχή, περιλαμβάνεται εις Γιώργου Φ. Κουκουλέ, «Η συνέχεια στην ιστορία – Η περίπτωση του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος, 1936-1948» στο Η Ελλάδα ’36-’49 – Από τη Δικτατορία στον Εμφύλιο, Εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2003, σελ. 257-270.

 ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΕΔΩ