ΚΥΡΙΑΚΗ Ι´ ΜΑΤΘΑΙΟΥ π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΡΜΠΑΡΑΚΗΣ

πηγή

«ω γενεά άπιστος και διεστραμμένη…Φέρετέ μοι αυτόν ώδε»

 Ο Κύριος κατερχόμενος μαζί με τους τρεις μαθητές Του, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη,  από το όρος Θαβώρ όπου είχε συμβεί η θεοφάνεια της Μεταμορφώσεώς Του, έρχεται αντιμέτωπος με δύο θλιβερά και τραγικά γεγονότα: την αγωνία ενός πατέρα που έψαχνε απελπισμένα να βρει θεραπεία για το δαιμονισμένο παιδί του, την απιστία των μαθητών Του, που φανερώνεται με την αδυναμία τους να θεραπεύσουν το παιδί. Θα έλεγε κανείς ότι η εναλλαγή αυτή, από το φως του Θεού στο σκοτάδι των συνεπειών της αμαρτίας, αποτελεί μία εικόνα της καθόδου του Χριστού στον κόσμο: «Θεός ων εκένωσεν εαυτόν ευρεθείς ως άνθρωπος». Κι ο Κύριος αφενός θεραπεύει το παιδί, δηλαδή βγάζει το δαιμόνιο που το διακατείχε, παραδίδοντάς το υγιές στον πατέρα του, αφετέρου ελέγχει με πόνο τους μαθητές Του για την απιστία και τη διαστροφή και αυτών, αλλά και ολόκληρης της γενεάς εκείνης.

 1. Καταρχάς, δεν ξέρει κανείς ποιο από τα δύο γεγονότα να χαρακτηρίσει τραγικότερο: τον δαιμονισμό του παιδιού που προκαλεί την απελπισία του πατέρα του, ή την απιστία των μαθητών του Χριστού που τους συνειδητοποιεί τη μικρότητά τους και τους «προσγειώνει» στα παράλυτα μέτρα τους; Όποιο από τα δύο κι αν επιλέξει κανείς ως τραγικότερο, σημασία έχει ότι ο Κύριος τα θέτει κάτω από κοινό παρανομαστή: συνιστούν και τα δύο εκφράσεις και αποτελέσματα της απιστίας και της διαστροφής της ανθρώπινης γενιάς. Συνεπώς και τα δύο είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους: η έλλειψη πίστεως στον Θεό οδηγεί τον άνθρωπο σε διαστροφή της αληθινής ύπαρξής του, άρα στην εύκολη υποδούλωσή του στην κυριαρχία του Πονηρού. Κι η κυριαρχία αυτή του Πονηρού φανερώνεται και από την παραλυσία που προκαλεί στον άνθρωπο – ο άνθρωπος, έστω στη φάση εκείνη και μαθητής του Χριστού κι αν είναι, δεν έχει τη δύναμη να επιβληθεί στον Πονηρό – και από την κατοχή την οποία έχει κάνει στο συγκεκριμένο παιδί.

2. Ο χαρακτηρισμός του Κυρίου για την ανθρώπινη γενιά ως άπιστη και διεστραμμένη δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί με επιπολαιότητα. Ποιος λόγος άλλωστε του Κυρίου μπορεί να αντιμετωπιστεί έτσι; Ο κάθε λόγος Του συνιστά και μία αποκάλυψη, η οποία φωτίζει και το ποιος είναι ο Θεός, αλλά και το ποιος είναι πραγματικά ο άνθρωπος. Εν προκειμένω λοιπόν ο Κύριος μάς φωτίζει και μας «καθρεπτίζει»: είμαστε άπιστοι και διεστραμμένοι. Ήλθε δηλαδή σ’  έναν κόσμο, ο οποίος είχε διαγράψει από τη ζωή του τον αληθινό Θεό – μόνον το «λείμμα» της Παλαιάς Διαθήκης κρατούσε ως «μαγιά» την αλήθεια του Θεού, δηλαδή  οι λίγοι γνήσιοι Ισραηλίτες, σαν τους προφήτες, σαν την Παναγία, σαν τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο – γι’  αυτό και ήταν βουτηγμένος μέσα στη διαστροφή. Διότι η πίστη, όταν είναι αληθινή, κάνει τον άνθρωπο να ζει με σωστό τρόπο τη ζωή του, διότι ζει την παρουσία του ζωντανού Θεού. Διαγραφή λοιπόν της αληθινής πίστεως σημαίνει και τη διαγραφή του αληθινού τρόπου ζωής, άρα διαστροφή και σαπίλα. «Και επειδή ουκ εδοκίμασαν τον Θεόν έχειν εν επιγνώσει, παρέδωκεν ο Θεός αυτούς εις αδόκιμον νουν, ποιείν τα μη καθήκοντα», δηλαδή επειδή οι άνθρωποι δεν προσπάθησαν να έχουν επίγνωση του Θεού, ο Θεός τούς παρέδωσε σε αδόκιμο νου, ώστε να κάνουν αυτά που δεν πρέπει, σημειώνει θεόπνευστα ο απόστολος Παύλος. Δεν είναι βεβαίως η πρώτη φορά που ο Κύριος φώτισε την πραγματική κατάσταση των ανθρώπων. Στην επί του Όρους ομιλία, για παράδειγμα, μεταξύ των άλλων θα περιγράψει την κατάσταση των ανθρώπων ως κατάσταση πονηρίας. «Ει δε και υμείς, πονηροί υπάρχοντες, οίδατε δόματα αγαθά διδόναι τοις τέκνοις υμών, πόσω μάλλον ο Πατήρ ημών ο Ουράνιος;»

3. Ποια καύχηση λοιπόν μπορεί να υπάρξει στο ανθρώπινο γένος; Τι είναι εκείνο που μπορεί να κάνει τον άνθρωπο, όπου γης και όποιας εποχής, να υψώσει κεφάλι και να υπερηφανευθεί; «Πάντες ήμαρτον και πάντες υστερούνται της δόξης του Θεού» θα σημειώσει οριστικά και αξιωματικά, αλλά και πικρόχολα για τις ανθρώπινες υπερβάσεις, ο απόστολος Παύλος. Η μόνη αποδεκτή στάση του ανθρώπου, αν θέλει να «πατάει» στο έδαφος και να μην υπερίπταται, είναι η στάση της ταπείνωσης. Και μπορεί ο άνθρωπος της απιστίας, λόγω ακριβώς ελλείψεως φωτισμού στο νου του, να μην έχει επίγνωση  εαυτού και να κινείται αλαζονικά, νομίζοντας ότι είναι κάτι – ο χωρίς Θεό άνθρωπος δεν έχει μέτρο σύγκρισης πλήν του εαυτού του και γι’ αυτό νομίζει ότι αυτός είναι ο Θεός: αισθάνεται τέλειος και αυτάρκης -, ο άνθρωπος όμως της πίστεως, αυτός που αποδέχτηκε τον Χριστό ως σωτήρα της ζωής του, δεν έχει καμμία δικαιολογία. Ο Χριστός, τον Οποίο πιστεύει, του άνοιξε τα μάτια και του είπε: είσαι πονηρός, είσαι άπιστος, είσαι διεστραμμένος. Κι ακόμη πιο πολύ: του είπε πως ακόμη κι αν τηρήσει όλο τον νόμο του Θεού, αν εφαρμόσει όλες τις άγιες εντολές Του, άρα αν φτάσει σ’  επίπεδα ακόμη θέωσης, δεν παύει να είναι ένας αχρείος δούλος, που απλώς έκανε αυτό που έπρεπε ως δούλος του Θεού να κάνει. «Όταν ποιήσητε πάντα τα διατεταγμένα ημίν, λέγετε, αχρείοι δούλοί εσμέν, ότι ο ωφείλομεν ποιήσαι, πεποιήκαμεν». Γι’  αυτό και η ταπείνωση για τον Χριστιανό δεν είναι μία πολυτέλεια, που ενδεχομένως εύκολα μπορεί να την ξεπεράσει. Συνιστά το βάθρο της πίστεώς του, το έδαφος πάνω στο οποίο περπατάει. Παρέκκλιση από το δρόμο αυτό σημαίνει αυτομάτως και απώλεια του Θεού, όπως  και τραγικό δαιμονισμό του. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κύριος πρόβαλε ως τύπο του αγίου ανθρώπου τον μετανοημένο άσωτο της ομώνυμης παραβολής, όπως και τον μετανοημένο τελώνη: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», «Κύριε, Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλόν», είναι η προσευχή του αληθινού πιστού, είναι η προσευχή της Εκκλησίας.

4. Στην τραγικότητα της απιστίας και της διαστροφής του ανθρώπου, λόγω της αμαρτίας στην οποία είχε περιπέσει, η λύση βεβαίως είναι μία: η στροφή προς τον Κύριο και η αληθινή πίστη προς Αυτόν. Ο Κύριος ήλθε να μας δώσει πρώτα από όλα την αληθινή όραση του Θεού, η οποία κάνει τον άνθρωπο να ζει μέσα στο φως Εκείνου, άρα και να έχει τη δύναμη Εκείνου: «Εάν έχητε πίστιν ως κόκκον σινάπεως, ερείτε τω όρει τούτω, μετάβηθι εντεύθεν εκεί, και μεταβήσεται, και ουδέν αδυνατήσει υμίν». Η αληθινή πίστη δηλαδή αποτελεί  συμμετοχή στον ίδιο τον Κύριο και κάνει τον άνθρωπο που την αποκτά, με τη χάρη του Θεού, να ζει στον κόσμο ως παντοδύναμος. «Πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ» (απ. Παύλος). Και βεβαίως ο Κύριος, δίνοντας την αλήθεια της πίστεως στον Θεό, καταργεί «και τον το κράτος έχοντα του θανάτου, τουτέστιν τον διάβολον». Ο Κύριος «ήλθεν, ίνα λύση τα έργα του διαβόλου». Ένταξη στον Θεό, δια της εντάξεως του ανθρώπου στον Εαυτό Του, κατάργηση του διαβόλου: να το έργο του Κυρίου, με το οποίο σωθήκαμε και σωζόμαστε. Αν ο διάβολος και μετά τον ερχομό του Χριστού βλέπουμε ότι έχει ακόμη δύναμη, είναι γιατί εμείς οι άνθρωποι του δίνουμε τέτοιο δικαίωμα. Δεν πιστεύουμε όπως πρέπει, δηλαδή συνεχίζουμε να είμαστε «γενεά άπιστος και διεστραμμένη», γι’  αυτό και βρίσκει συνεχείς διόδους ο Πονηρός για να αλώνει δυστυχώς την ψυχή και τη ζωή μας. Κι αυτή είναι η τραγικότερη κατάσταση όλων: να έχει έλθει ο Ελευθερωτής, να μην υπάρχουν πια δεσμά φυλακής, κι εμείς να είμαστε ακόμη δέσμιοι και φυλακισμένοι.

 Ο Κύριος πάντοτε μας καλεί. Το «φέρετέ μοι αυτόν ώδε», είναι η πρόσκληση που απευθύνει στον καθένα μας. Να πάμε κοντά Του. Και πλησίασμα στον Χριστό σημαίνει, όπως όλοι καταλαβαίνουμε, ένταξη στο ζωντανό σώμα Του, την Εκκλησία. Τον Χριστό στην Εκκλησία Τον βλέπουμε και Τον ζούμε. Κι ακόμη: εκεί Τον τρώμε «υπό τα είδη του άρτου και του οίνου», στη Θεία Ευχαριστία, και γινόμαστε ένα μαζί Του. Η εκκλησιοποίησή μας συνιστά τη χριστοποίησή μας, κι είναι κρίμα να μην το καταλαβαίνουμε. Και αυτό όχι μόνο για εμάς, αλλά και για τους άλλους: να φέρνουμε τα παιδιά μας, τους συγγενείς μας, τους συνεργάτες μας, τους εχθρούς μας, στον Χριστό. Πώς; Μέσω της προσευχής μας. Είναι η μεγαλύτερη ευεργεσία που μπορούμε να  προσφέρουμε και σε εμάς και σε εκείνους.

Σημειώσεις για την μαρτυρία του Θαλλού αναφορικά με το σκοτάδι της Σταύρωσης.

Σημειώσεις για την μαρτυρία του Θαλλού αναφορικά με το σκοτάδι της Σταύρωσης.  

Η σταύρωση του Κυρίου προκάλεσε την διαμαρτυρία της φύσεως και κατά την διάρκειά της συνέβησαν ασυνήθιστα  φαινόμενα, όπως το σκοτάδι που κάλυψε όλη την γη από την έκτη έως τη ενάτη ώρα. Τα γεγονότα αυτά δεν πέρασαν απαρατήρητα. Αποτυπώθηκαν αρχικά στην ιστορική μνήμη των λαών που τα έζησαν και στην συνέχεια καταγράφηκαν από τους Ευαγγελιστές (Ματθ. 27.45, Μαρκ. 15.33, Λουκ. 23.44) αλλά και ιστορικούς της περιόδου, όπως ο Θαλλός και ο Φλέγων. Τα έργα των δύο ιστορικών αυτών δεν σώθηκαν, ωστόσο η χρήση της μαρτυρίας τους από τους Χριστιανούς απολογητές επέτρεψε να φτάσει αυτή έως των ημερών μας. Μέσα στο πνεύμα της άρνησης του Χριστιανισμού πολλοί σύγχρονοι αρνούνται  άλλοι την ύπαρξη, άλλοι την γνησιότητα, άλλοι την αξιοπιστία των παραπάνω ιστορικών.  Ως συμβολή στην μελέτη του θέματος θα προσφέρουμε σημειώσεις επί των υπαρχόντων στοιχείων και στο τέλος σύντομο σχολιασμό.  

α) Σέξτος  Ιούλιος Αφρικανός

Ο Ιούλιος Αφρικανός ήταν ιστορικός του 3ου αιώνα με καταγωγή από την Αφρική, εξ ου και το όνομα. Ο Σουΐδας αναφέρει ότι ήταν Λίβυος, ενώ  στην Χρονογραφία του ο ίδιος λέει ότι γεννήθηκε σε περιοχή κοντά στους Εμμαούς. Οι περιγραφές βιβλικών τοποθεσιών δείχνουν ότι γνώριζε την τοπογραφία της περιοχής.  Συνέγραψε το έργο Χρονογραφίαι σε πέντε βιβλία, από την δημιουργία μέχρι  των ημερών του (221). Η Χρονογραφία του δεν σώζεται ακέραια, αλλά μόνο αποσπάσματα που μπορούμε να βρούμε σε άλλα βυζαντινά χρονικά, όπως του Ευσεβίου, του Γεώργιου Σύγκελλου και στο Πασχάλιο Χρονικό.  

Ο Ιούλιος Αφρικανός χρησιμοποίησε τις μαρτυρίες των δύο προαναφερθέντων ιστορικών και μέσω αυτού πέρασαν στα έργα των επόμενων απολογητών. Ειδικά για την μαρτυρία του Θαλλού, όχι μόνο την αναφέρει στο έργο του, αλλά και την αναιρεί. Ο Θαλλός θεώρησε ότι το σκότος που επέπεσε στην γη από την έκτη έως την ενάτη ώρα, ήταν έκλειψη ηλίου. Ο Ιούλιος Αφρικανός απάντησε ότι η έκλειψη δεν μπορεί να συμβεί όταν η σελήνη είναι πανσέληνος όπως στην περίοδο του εβραϊκού πάσχα. Αυτή η αντιρρητική του είναι που έκανε το έργο του Θαλλού άξιο προσοχής. Τον πρώτο αιώνα κανείς δεν θα είχε προσέξει μια ιστορία εθνικού συγγραφέα σχετική με το γεγονός, διότι τότε ήταν εν ζωή οι αυτόπτες μάρτυρες, αυτοί που έζησαν τα γεγονότα της ευαγγελικής ιστορίας και τα διέδωσαν στον κόσμο, ευαγγελίζοντας αυτόν.  

Τον δεύτερο αιώνα ζούσαν ακόμη οι αυτήκοοι μάρτυρες των πρώτων, οπότε και πάλι η χρήση του Θαλλού ή του Φλέγονος ήταν περιττή. Έτσι οι δύο αυτοί ιστορικοί προσελκύουν την προσοχή πάνω τους μόλις τον Γ’ αι. όσο ακόμη διατηρούνταν τα χειρόγραφά τους. Ο Θαλλός φαίνεται ότι προσπαθούσε να εκλογικεύσει το ασυνήθιστο κοσμικό φαινόμενο και προκάλεσε την απάντηση και την αναίρεση του Ιούλιου Αφρικανού. 

β) Η μαρτυρία του Θαλλού.  

Κατά έναν πολύ βολικό τρόπο τα αποσπάσματα των απολογητών που αναφέρονται στον Θαλλό έχουν συγκεντρωθεί από τον F. H. G. Müller στη συλλογή Fragmenta Historicorum Graecorum, Paris 1849, vol. 3 pp.517-519. Το έργο αυτό έχει αντικατασταθεί από το πιο πρόσφατο του F. Jacoby, Die Fragmente der Griechischen Historiker, Berlin 1929, Β.2 s. 256 και Commentary 2D (Berlin 1930). Στο θέμα του Θαλλού δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά μεταξύ των δύο συλλογών πλην του ότι ο Jacoby αναφέρει νεώτερες εκδόσεις για τα έργα που παραθέτει ο Müller.  

Η μαρτυρία του Θαλλού για το σκοτάδι που επέπεσε στη γη κατά το πάθος του Κυρίου βρίσκεται μέσω του Ιούλιου  Αφρικανού  στο Χρονικό του Ευσεβίου Καισαρείας. Εδώ υπάρχει το εξής πρόβλημα. Το ίδιο το Χρονικό του Ευσεβίου δεν σώζεται. Το 1606 ο Joseph Justus Scaliger το ανακατασκεύασε από τα σωζόμενα λατινικά αποσπάσματα που βρίσκονται στο Χρονικό του Ιερώνυμου, συμπληρώνοντας αυτά με σωζόμενα αποσπάσματα από την αρμένικη μετάφρασή του.

Η προσπάθεια εκδόθηκε στο Thesaurus temporum Eusebii Pamphili Caesareae Palestinae Episcopi, Chronicum Canonum στο Άμστερνταμ.  Στο βιβλίο υπάρχει κι ένα τμήμα με ελληνικά αποσπάσματα κι εκεί αντιγράφει από το Χρονικό του Γεώργιου Σύγκελλου το αντίστοιχο χωρίο (σελ. 77 του τμήματος, σελ. 403 του βιβλίου).  

Άρα ουσιαστικά η πραγματική πηγή μας είναι ο Γεώργιος Σύγκελλος, γραμματέας του Πατριάρχη Ταρασίου. Το έργο του Εκλογή Χρονογραφίας γραφόταν μέχρι τον θάνατό του (αβέβαιη ημερομηνία μεταξύ του 810-813) και δεν ολοκληρώθηκε. Αυτό προκύπτει από τα marginalia στην ώα των χειρογράφων που δεν ενσωματώθηκαν στο κείμενο. Πηγές του Γεώργιου Σύγκελλου είναι ο Ιούλιος Αφρικανός και ο Ευσέβιος Καισαρείας, των οποίων την χρονολογική κατάταξη ακολουθεί (1).  Στο κεφάλαιο που ονομάζεται «Ἀφρικανοῦ περί τῶν κατά τό σωτήριον πάθος καί την ζωοποιόν ἀνάστασιν» γράφει τα εξής:  

«Τό δέ καθ’ ἕκαστον τῶν πράξεων αὐτοῦ καί θεραπειῶν σωμάτων καί ψυχῶν καί τῶν τῆς γνώσεως ἀποκρύφων, ἀναστάσεώς τε τῆς ἐκ νεκρῶν αὐταρκεστάτοις πρό ἡμῶν μαθηταῖς τε καί ἀποστόλοις αὐτοῦ δεδήλωται. καθ’ ὅλου τοῦ κόσμου σκότος  ἐπήγετο φοβερότατον, σεισμῷ τε αἱ πέτραι διερρήγνυντο καί τά πολλά Ἰουδαίας καί τῆς λοιπῆς γῆς κατερρίφθη. Τοῦτο το σκόστος ἔκλειψν τοῦ ἡλίου Θάλλος ἀποκαλεῖ ἐν τρίτῃ τῶν ιστοριῶν, ὡς εμοί δοκεῖ, ἀλόγως. Ἑβραίοι γάρ ἄγουσι τό πάσχα κατά σελήνην ιδ’, πρό δέ μιᾶς τοῦ πάσχα τά περί τόν σωτῆρα συμβαίνει. ἔκλειψις δέ ἡλίου σελήνης ὑπελθούσης τόν ἥλιον γίνεται˙ ἀδύνατον δέ ἐν ἄλλῳ χρόνῳ, πλήν ἐν τῷ μεταξύ μιᾶς καί τῆς πρό αὐτῆς κατά τήν σύνοδον  αὐτήν ἀποβῆναι. πῶς οὖν έκλειψις νομισθείη κατά διάμετρον σχεδόν υπαρχούσης τῆς σελήνης ἡλίῳ; ἔστω δή, συναρπαζέτω τούς πολλούς τό γεγενημένον καί το κοσμικόν τέρας ἡλίου ἔκλειψις ὑπονοείσθω ἐν τῇ κατά τήν ὄψιν (2)».  

Ο Γεώργιος Σύγκελλος δεν αντιγράφει τον Ευσέβιο αλλά παραθέτει απευθείας από τον Ιούλιο Αφρικανό. Αυτό προκύπτει από το ότι το επόμενο κεφάλαιο επιγράφεται «Ευσεβίου του Παμφίλου περί των αυτών», όπου και αναφέρει τα αντίστοιχα από τον Ευσέβιο(3). Και τα δύο αυτά κεφάλαια έχει αντιγράψει ο Scaliger στην εκ των ελληνικών αποσπασμάτων ανακατασκευή του Χρονικού. Συνεπώς έχουμε δύο ανεξάρτητες και διασταυρούμενες πηγές για την μαρτυρία του Ιούλιου Αφρικανού που αφορά την μαρτυρία του Θαλλού. Είμαστε υποχρεωμένοι να την δεχτούμε ως αληθινή έστω και αν δεν έχει σωθεί το ίδιο το έργο του Θάλλου ή του Ιούλιου Αφρικανού. 

γ) Ποιος ήταν ο Θαλλός. 

Δεν έχουμε πολλά στοιχεία στην διάθεσή μας γι’ αυτόν. Από τις διαθέσιμες αναφορές μπορούμε να βγάλουμε ορισμένα συμπεράσματα. Η πιο ακριβής αναφορά στο πρόσωπό του είναι αυτή του Ιώσηπου, αν και παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα. Στο έργο του Ιουδαϊκή Αρχαιολογία 18.6.4 γράφει:  

«Καί δή τις ἦν Θάλλος Σαμαρεύς γένος, Καίσαρος δέ απελεύθερος˙ παρά τούτου δάνεισμα μυριάδων ἑκατόν εὑρόμενος [Αγρίππας] τῇ τε Ἀντωνίᾳ καταβάλει τό ὀφειληθέν χρέος καί τ[[ων λοιπῶν τῷ ἀναλώματι θεραπεύων τόν Γάϊον, μείζονως ἐν ἀξιώματι καί παρ’ αὐτῷ»(4).  

Το πρόβλημα σε αυτή την έγγραφη είναι ότι τα χειρόγραφα του έργου δεν αναφέρουν «Θάλλος», αναφέρουν «Άλλος». Την διόρθωση έκανε το 1726 ο εκδότης του κειμένου Johannis Hudson κι εξηγεί: «pro ἄλλος ex conjectura repositi Θάλλος, quem inter Tiberii Augusti libertos fuisse constat ex Gruteri Inscriptionibus, p. DXCIX n.7». Δηλαδή λέει ότι διόρθωσε το κείμενο, όχι αυθαίρετα αλλά διότι στο Corpus των επιγραφών του Janus Gruter με τίτλο Inscriptionum Romanorum Corpus Absolutissimum (εκδόθηκε το 1616 για πρώτη φορά˙ ο Hudson είχε υπόψη του την έκδοση του Άμστερνταμ 1707), βρήκε δύο επιγραφές που αφορούν το Θάλλο, έναν Σαμαρείτη ο οποίος απελευθερώθηκε εκείνη την εποχή από τον Τιβέριο. Είναι πολύ πιθανόν λοιπόν, ο Ιώσηπος να έγραψε «ΘΑΛΛΟΣ» (καθότι η μικρογράμματη γραφή εισήχθη πολύ αργότερα) και κάποιος άπειρος αντιγραφέας να το εξέλαβε ως «ΗΑΛΛΟΣ» - όπως θα γράφονταν τότε ο «ΑΛΛΟΣ» με δασεία – και να το διόρθωσε. Αν πραγματικά εννοούσε «άλλος» ο Ιώσηπος, τότε έπρεπε να γράψει «ἕτερος». Άρα το πιθανότερο είναι να έγραψε «ΘΑΛΛΟΣ».  

Ακόμη και αν συνεχίσουμε ν’ αμφιβάλλουμε, όπως ο Horace A. Rigg Jr.(5)  για την διόρθωση του κειμένου και πάλι μπορούμε να βγάλουμε τα ίδια συμπεράσματα από τις υπόλοιπες αναφορές στον Θαλλό. Από τον Μάρτυρα Ιουστίνο(6)  και τον Θεόφιλο Αντιοχείας(7)  προκύπτει ότι ο Θαλλός έζησε τον Α’ αι. Από τον Τερτυλλιανό (8) προκύπτει ότι έγραψε πριν τον Ιώσηπο. Απόσπασμα του Χρονικού του Ευσεβίου που σώζεται σε αρμένικη μετάφραση(9), αναφέρει ότι ο Θαλλός έγραψε Ιστορία σε τρία βιβλία, από την άλωση της Τροίας μέχρι την 167η Ολυμπιάδα. Εδώ είναι σίγουρο ότι η μετάφραση του αριθμού της Ολυμπιάδας στα Αρμένικα έγινε λάθος, εφόσον η 167η  που σε ελληνικούς αριθμούς αντιστοιχεί σε ρχζ’, έπεσε το 112-109 π.Χ. συνεπώς σε ένα τέτοιο χρονικό πλαίσιο ο Θαλλός δεν θα αναφέρονταν στην εποχή του. Έτσι ο αριθμός της Ολυμπιάδας έχει διορθωθεί από τον Müller σε 207η (σζ’) που αντιστοιχεί στο 49-52 μ.Χ. και από τον Alfred Von Gutschmid(10)  σε 217η (τιζ΄)  δηλαδή 89-92 μ.Χ.  

Πάντως οι πληροφορίες που δίνει ο Ιώσηπος ταιριάζουν με το προφίλ του ιστορικού της εποχής εκείνης. Εξηγούν το ότι είχε τον απαραίτητο χρόνο για την συγγραφή της Ιστορίας, τα οικονομικά μέσα για ν’ αναλάβει ένα μακρινό ταξίδι για συλλογή πληροφοριών και αυτοψία της τοπογραφίας, το απαραίτητο κύρος για να του επιτραπεί η έρευνα σε κρατικά και άλλα αρχεία και βέβαια η καταγωγή. Ο Ιώσηπος λέει ότι ήταν Σαμαρείτης και αυτό βρίσκεται σε συμφωνία με τις υπόλοιπες αναφορές που δείχνουν ότι καταγόταν από την ευρύτερη περιοχή της Συρίας.  

δ) Ήταν έγκυρος ιστορικός;  

Για την απάντηση σε αυτό το ερώτημα βοηθάνε οι δύο επιπλέον αναφορές του Ιούλιου Αφρικανού. Στο κεφάλαιο ΧΙΙΙ.2 γράφει: 
«Κῦρος Περσῶν ἐβασίλευσεν ᾧ ἔτει Ὀλυμπιάς ἤχθη νε’, ὡς ἐκ τῶν βιβλιοθηκῶν Διοδώρου καί τῶν Θαλλοῦ καί Κάστορος Ἱστοριῶν, ἔτι δέ Πολυβίου καί Φλέγοντός ἐστιν εὑρεῖν (11)».
Στο κεφάλαιο ΧΙΙΙ.3 επίσης: 
«Ἀπό Ὠγύγου, ἐφ΄ οὖ γέγονεν ὁ μέγας καί πρῶτος ἐν τῇ Ἀττικῇ κατακλυσμός, Φορωνέως Ἀργείων βασιλεύσαντος, ὡς Ἀκουσίλαος ἱστορεῖ, μέχρι πρώτης Ὀλυμπιάδος ἔτη συνάγεται χίλια εἴκοσιν. Ταῦτα γάρ οἱ τά Ἀθηναίων ἱστοροῦντες Ἑλλάνικό τε καί Φιλόχορος οἱ τάς Ἀτθίδας, οἵ τε τά Σύρια Κάστωρ και Θάλλος καί Διόδωρος Ἀλέξανδρος τε καί Πολυίστωρ καί τινες τῶν καθ’ ἡμᾶς ἀκριβέστερον ἐμνήσθησαν καί Ἀττικῶν ἁπάντων»(12). 

Τι κάνει εδώ ο Ιούλιος Αφρικανός; Αφενός μεν διασταυρώνει και επιβεβαιώνει τις πληροφορίες του Θαλλού με βάσει τα κείμενα άλλων ιστορικών, αφετέρου δε τον κατατάσσει ως ιστορικό ίδιας εμβέλειας με τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, τον Πολύβιο και τους άλλους όσους αναφέρονται. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, αν σκεφτεί κανείς ότι ειδικά ο Πολύβιος απήλαυνε μεγάλης εκτίμησης από τους Ρωμαίους και ο Ελλάνικος από τους Αθηναίους. Ο Κάστωρ ο Ρόδιος μάλιστα θεωρείται ότι έθεσε τα στάνταρ για την μετέπειτα συγγραφή ιστοριών. 

Το ότι αναιρεί την εξήγηση που δίνει ο Θαλλός για το ασυνήθιστο κοσμικό φαινόμενο δεν μειώνει την αξία του έργου. Αν παρατηρήσουμε το ίδιο το απόσπασμα μπορούμε να βγάλουμε κάποια χρήσιμα συμπεράσματα.  

- Η φράση «τοῦτο το σκόστος» ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για το σκοτάδι που συνέβη κατά την σταύρωση και όχι κάποιο άλλο.  

- Η φράση «συναρπαζέτω τούς πολλούς» φανερώνει ότι το συμβάν δεν απασχόλησε μόνο τον Θαλλό. Απασχόλησε και άλλους, ένας εκ των οποίων είναι και ο Φλέγων. Άρα το φαινόμενο ήταν στο επίκεντρο κάποιας, ας πούμε ακαδημαϊκής συζήτησης ως προς την εξήγησή του και όχι ως προς την πραγματικότητα του συμβάντος. Αυτή δεν αμφισβητούνταν.  

- Η φράση «ὑπονοείσθω ἐν τῇ κατά τήν ὄψιν» δείχνει ότι μια από τις προτεινόμενες εξηγήσεις του φαινομένου ήταν η παραίσθηση, ομαδική όπως θα λέγαμε σήμερα. Την ερμηνεία αυτή δεν την συναντήσαμε σε κάποιο από τα σωζόμενα αποσπάσματα και αυτό αποδεικνύει ότι πέρα από τις μαρτυρίες του Θαλλού και του Φλέγονος υπήρχαν και άλλες μέσα στα πλαίσια των προσπαθειών εκλογικευμένης ερμηνείας, μαρτυρίες που δεν σώθηκαν και δεν τις διαθέτουμε.  

Σε μια γενική εκτίμηση μπορούμε να πούμε ότι και μόνη η επίκληση του έργου του Θαλλού ως Ιστορία από όλους όσους τον χρησιμοποιούν δίνει μια βαρύτητα, η οποία εξηγεί γιατί ο Ιούλιος Αφρικανός επιχειρεί την αναίρεση της ερμηνείας του.

Είναι γνωστό ότι τα έκτακτα και ασυνήθιστα κοσμικά ή καιρικά φαινόμενα καταγράφονταν στα Annales των επαρχιών και χρησιμοποιούνταν στο χρονικό εντοπισμό γεγονότων. Σε μια εποχή κατά την οποία δεν υπήρχε ενιαίο σύστημα στην χρονολόγηση, οι ιστορικοί παρέμβαλαν τα φαινόμενα αυτά στις ιστορίες τους και συνέδεαν τα ιστορούμενα γεγονότα μαζί τους. Αυτή ήταν μία πάγια τακτική που βοηθούσε ταυτόχρονα τον λιγότερο μορφωμένο αναγνώστη, ο οποίος μπορεί να μην γνώριζε για παράδειγμα το πότε έγινε η κάθε Ολυμπιάδα ή το πότε ανέβηκε ο τάδε ή ο τάδε αυτοκράτορας στο θρόνο, να πλοηγηθεί χρονικά στην ιστορία που διάβαζε. Αυτή η μέθοδος συνεχίστηκε καθ όλη την μετέπειτα περίοδο της βυζαντινής ιστοριογραφίας και δεν απαντάται μόνο στα λαϊκότερα αναγνώσματα, όπως τα χρονικά. Ο Θαλλός λοιπόν είναι συνεπής στην ιστορική μεθοδολογία της εποχής του.  

Σημειώσεις

1. Herbert Hunger, Βυζαντινή Λογοτεχνία, η λόγια κοσμική γραμματεία των Βυζαντινών, ΜΙΕΤ Αθήνα 1991, τ.2 σ.132.

2.Γεώργιου Σύγκελλου, Χρονογραφίαι, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae XXIII (Bonn 1829), 609-610.

3. Ο.π. σελ. 614.

4. F. H. G. Müller στη συλλογή Fragmenta Historicorum Graecorum, Paris 1849, vol. 3 pp.517

5. Horace A. Rigg. Jr. Thallus the Smaritan?, in Harvard Theological Review 34.2 (April 1941), pp. 111-119.

6. Προτρεπτικός προς Έλληνας 9: «καί οἱ τά Ἀθηναίων δέ ἱστοροῦντες, Ἑλλάνικός τε καί Φιλόχορος ὁ τάς Ἀτθίδας, Κάστωρ τε καί Θαλλός, καί Ἀλέξανδρος ὁ Πολυΐστωρ, ἔτι δέ καί οἱ σοφώτατοι Φιλων τε και Ἰώσηπος, οἱ τά κατά Ἰουδαίους ἱστορήσαντες, ὡς σφόδρα ἀρχαίου καί παλαιοῦ τῶν Ἰουδαίων ἄρχοντος Μωυσέως μέμνηνται» (PG 6.257)

7.Προς Αυτόλυκον Γ’ 29: « Βήλου τοῦ Ἀσσυρίων βασιλεύσαντος καί Κρόνου τοῦ Τιτᾶνος Θάλλος μέμνηται, φάσκων τόν Βῆλον πεπολεμηκέναι σύν τοῖς Τιτᾶσι πρός τον Δία καί τούς σύν αὐτῷ θεούς λεγομένους, ἔνθα φησί˙ … Κατά γάρ τήν Θάλλου ιστορίαν ὁ Βῆλος προγενέστερος εὑρίσκεται τοῦ Ἰλιακοῦ πολέμου ἔτεσι τκβ’» (PG 6.1164)

8.Apologeticus Adversus Gentes XIX.5-6: «Τα αρχεία των αρχαιότατων λαών –των Αιγυπτίων, των Χαλδίων και των Φοινίκων – πρέπει ν’ ανοιχτούν, και οι πολίτες τους να συσκεφθούν [και ν’ αποφασίσουν] μέσω τίνος προάγεται η γνώση – κάποιου Μανέθω Αιγυπτίου και Βηρώσου του Χαλδαίου, αλλά επίσης και του Ιερώνυμου του Φοίνικα βασιλιά της Τύρου˙ και όσοι ακολούθησαν επίσης: ο Πτολεμαίος και ο Μένανδρος ο Εφέσιος και Δημήτριος ο Φαληρέας και ο βασιλιάς Ιόβας και ο Θαλλό και εκείνος που είτε τους επιβεβαιώνει είτε τους απορρίπτει, ο Ιώσηπος ο Ιουδαίος». F. H. G. Müller, Fragmenta Historicorum Graecorum, Paris 1849, vol. 3 pp.517

9. F. H. G. Müller, Fragmenta… p. 517. Επίσης Joseph Karst (trans), Die Chronik aus dem Armenischen ubers. mit textkritischem Commentar, Berlin 1911, p. 125.

10. Kleine Schriften von Alfred Gutschmid, Teubner 1889, B.2 S. 201.

11. F. H. G. Müller, Fragmenta… p. 519.

12. F. H. G. Müller, Fragmenta… p. 518.

πηγή

«Σκαμπίλι ἀπὸ τὴν Παναγία ἦταν» ἔλεγε ὁ Γέροντας Παΐσιος γιὰ παλαιότερη μεγάλη πυρκαγιὰ στὸ Ἅγιον Ὅρος .

πηγή

Μήπως εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα σκαμπίλι;

Μεταφέρουμε ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο “Ὁ Πατὴρ Παϊσιος μοῦ εἶπε“ τοῦ Ἀθανάσιου Ρακοβαλῆ:

Μετὰ τὴ μεγάλη φωτιὰ τοῦ καλοκαιριοῦ στὸ Ἅγιον Ὅρος, εἶχα πάει νὰ δῶ τὸ γέροντα. Ἦταν «θυμωμένος» καὶ φώναζε.

«Σκαμπίλι ἀπὸ τὴν Παναγία ἦταν. Ἄρχισε τὴν πρώτη μέρα τῆς νηστείας καὶ τελείωσε τὴν τελευταία (μὲ τὸ παλιὸ ἑορτολόγιο ποὺ γιορτάζει τὸ Ὅρος). Λέγανε ὅτι θὰ σβήσει πιὸ μπροστά, γιατί δὲ φυσοῦσε καὶ ὅμως ἔσβησε τὴν τελευταία μέρα κι ἂς εἶχε ἀέρα. Λὲς καὶ τὴν ὁδηγοῦσε ἕνα χέρι, πήγαινε γύρω - γύρω ἀπὸ ‘κεῖ ποὺ δὲν τὴν περιμένανε καὶ παρέκαμπτε τὶς ζῶνες ἀσφαλείας.

Κάηκαν τὰ δάση! Κάηκε τὸ κοσμικὸ φρόνημα;

- ἕνα μοναστήρι ζητοῦσε ἐνίσχυση.

- Αὐτοὶ πάλι δὲν κατάλαβαν τίποτα πνευματικό. Μία κοσμικὴ ἐξυπνάδα ἔχουν. (Θύμωσε). Γίνονται αἰτία νὰ βλασφημεῖται τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Παντοῦ ἔβρεχε, σ’ ὅλη τὴν Ἑλλάδα!! Μόνο στὸ ἅγιον Ὅρος δὲν ἔβρεχε!! Γιὰ νὰ λέει ὁ κόσμος ποῦ εἶναι ἡ Παναγία τους;

Γιατί δὲν τοὺς βοηθάει; Ποῦ νὰ γνωρίζει ὁ κόσμος ὅτι αὐτὸ εἶναι χαστούκι τῆς Παναγίας; Εἶναι μερικοὶ ἄνθρωποι ποὺ συμφωνοῦν μὲ τὴν ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν κάνουν οὔτε ἕνα κομποσχοίνι γιὰ τὴ φωτιὰ (ἐννοοῦσε τὸν ἑαυτό του).

- Γέροντα, φοβᾶμαι, πῶς τὰ λέτε ἔτσι!

- Τί, θὰ μοῦ κάνουν πόλεμο καὶ οἱ καλόγεροι;

- Ναί, γέροντα!

- Ἔμ, ἄς μου κάνουν…

Ἐγὼ ἀπὸ ἀγάπη τὰ λέω. Ξέρεις τί εἶπε ὁ π. Ἠρωδίωνας, ὅταν τοῦ εἶπαν νὰ κάνει προσευχὴ γιὰ τὴ φωτιά;

- Τί εἶπε;

- Ὄχι προσευχὴ γιὰ τὴ φωτιά. Πολὺ πράσινο, πολὺ καλαμπαλίκι οἱ καλόγεροι. Λίγο πράσινο, ὄχι καλαμπαλίκι (= ἀργολογία).

Αὐτοὶ τόχουν σχέδιο νὰ κάνουν δρόμους, νάρχονται τουρίστες, θὰ κουράζονται οἱ καλόγεροι ἀπ’ τὴ φιλοξενία, μετὰ θὰ ποῦν «Νὰ σᾶς κάνουμε κανένα ξενοδοχεῖο, γιὰ νὰ μὴν κουράζεστε καὶ σεῖς». «Ναί, θὰ ποῦν, σωστά». Μετὰ θὰ δώσουν χρῆμα γιὰ συντήρηση τῶν ναῶν. Μετὰ θὰ ποῦν «Κοίτα δὲν κάνει νὰ καῖς κεριὰ καὶ λιβάνι· τόσα χρήματα δώσαμε γιὰ συντήρηση. Διάλεξε ποὺ θὲς στὴν περιοχὴ τοῦ μοναστηριοῦ νὰ σᾶς κτίσουμε μία Ἐκκλησία». Μετὰ θὰ βάλουν κανένα φύλακα μὲ γένια καὶ ράσα νάχει τὴ γυναίκα του στὴν Οὐρανούπολη… θὰ μᾶς κάνουν Μουσεῖο…

Δὲ λέω ὅτι θὰ τὸ ἐπιτρέψει αὐτὸ ἡ Παναγία, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ σχέδιό τους. Καὶ εἶναι καὶ μερικοὶ ποὺ τὸ θέλουν κιόλας… καλόγεροι, ἀκοῦς!… τὸν τελευταῖο λόγο τὸν ἔχει ἡ Παναγία. Αν δὲ συνέλθουν, θὰ φᾶνε κι ἄλλο χαστούκι. 

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΜΩΡΙΑ ΚΑΙ «ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΤΗΤΑ»

Toυ Πρωτοπρ. Βασίλειου Ι. Καλλιακµάνη

α) Το έργο των αποστόλων του Χριστού ήταν ιδιαίτερα επίπονο.∆ιεσπάρησαν στα έθνη για να µεταφέρουν το µήνυµα της   Ανάστασης,  χωρίς να δειλιάζουν ενώπιον µεγάλων κινδύνων που προέρχονταν από εθνικούς,  ειδωλολάτρες,  Ιουδαίους αλλά και τις αρχές και εξουσίες του κόσµου τούτου.  Συχνά οι δυσχέρειες και τα εµπόδια εµφανίζονταν και στο εσωτερικό των χριστιανικών κοινοτήτων.  Εκεί αναπτύσσονταν πυρήνες ψευδαδέλφων,  οι οποίοι στο όνοµα της νέας πίστης εργάζονταν ατοµοκεντρικά, διασπούσαν την ενότητα και δηµιουργούσαν παρατάξεις και σχίσµατα. Το φαινόµενο αυτό δεν είναι άγνωστο και στις µέρες µας. ∆ιότι, πόσα εγκλήµατα δε διαπράττονται στην ανθρωπότητα και πόσοι δεν οπλίζονται µε µίσος στο όνοµα του πράου,  ειρηνικού και «αίροντος εκουσίως τις αµαρτίες του  κόσµου» Χριστού;

β) Κάτι ανάλογο συνέβη και στην εκκλησία της Κορίνθου. Γι’ αυτό και ο Απόστολος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή αναφέρεται διεξοδικά στο θέµα,  τονίζοντας ότι οι χριστιανοί πρέπει να είναι «κατηρτισµένοι εν τω αυτώ νοΐ και εν τη αυτή γνώµη» (Α΄Κορ. 1,10).  ∆ηλαδή, να είναι ενωµένοι µε την ίδια πίστη, το ίδιο φρόνηµα αλλά να έχουν και την ίδια γνώµη που εκφράζουν προς τα έξω.  Στο σηµερινό αποστολικό ανάγνωσµα (Α΄Κορ. 4,9-16)  µε λεπτή ειρωνεία αλλά και δυναµικό λόγο ο θείος Παύλος περιγράφει το αποστολικό έργο,  συγκρίνοντάς το µε τη συµπεριφορά των Κορινθίων: «Εµείς θεωρούµαστε µωροί για χάρη του Χριστού,  ενώ εσείς είστε φρόνιµοι χάρη στο Χριστό· εµείς είµαστε αδύνατοι, ενώ εσείς δυνατοί· εσείς τιµηµένοι, ενώ εµείς περιφρονηµένοι».

γ) Ο όσιος Νικόδηµος Αγιορείτης ερµηνεύοντας το παραπάνω χωρίο τονίζει ότι: «ο λόγος είναι ελεγκτικός, διότι οι απόστολοι εδέρνοντο και κατεφρονούντο δια τον Χριστόν ως µωροί και ανόητοι,  οι δε Κορίνθιοι ετιµώντο,  ως σοφοί και ενοµίζοντο και υπερηφανεύοντο πως ταύτα είναι κατά Χριστόν». Κι αυτό µπορεί να συµβαίνει σε κάθε εποχή και να αφορά όλους τους χριστιανούς. ∆ιότι η γνήσια χριστιανική ζωή έχει στοιχεία,  τα οποία συγκρινόµενα µε τα µέτρα του κόσµου θεωρούνται παράλογα, παράδοξα ή και ουτοπικά. Είναι αδύνατο λ. χ. να δεχθεί κάποιος κοσµικά σκεπτόµενος, ότι το πραγµατικό του συµφέρον βρίσκεται στο συµφέρον του συνανθρώπου του, εάν δεν εµπνέεται από την αποστολική ρήση: «Μηδείς τα εαυτού ζητήτω, αλλά τα του ετέρου έκαστος».

δ) Κι όµως, από την παραίνεση αυτή παρακινούµενος ο λαϊκός διδάχος άγιος Κοσµάς Αιτωλός άφησε την ησυχία του Αγίου Όρους και το δικό του το καλό, όπως έλεγε, και περιπατούσε από τόπου εις τόπον, για να αναστήσει και να σώσει πνευµατικά το γένος. Στοιχεία χριστιανικής µωρίας και «δια Χριστόν σαλότητας» διακρίνονται στους βίους όλων σχεδόν των αγίων της Εκκλησίας, αλλά και στη ζωή απλών χριστιανών της καθηµερινής ζωής.

ε) Στην εποχή µας λ.χ. θεωρείται «κορόιδο» και ίσως χλευάζεται από τους φίλους του εκείνος ο πολίτης,  που διαθέτει κοινωνική ευθύνη και φροντίζει για το κοινό καλό αφήνοντας το δικό του συµφέρον στην άκρη. Όταν µάλιστα ο πολίτης αυτός εµπνέεται από τη χριστιανική πίστη,  και είναιτίµιος στην εργασία του,  πιστός και αφοσιωµένος στην οικογένειά του,  ειλικρινής µε την εφορία,  ευσυνείδητος οδηγός κ.λπ. δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί, ότι διαθέτει στοιχεία αποστολικής µωρίας.  

στ)  Υπάρχουν όµως και ορισµένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ιδιώµατα,  προκειµένου να αναγνωρισθεί κάποιος «δια Χριστόν σαλός». Η Εκκλησία ήταν πολύ επιφυλακτική στην αποδοχή της σαλότητας ως τρόπου χριστιανικής αθλήσεως. ∆ιότι  αυτή είναι χαρισµατική κατάσταση και προνόµιο όσων βιώνουν την  ελευθερία των τέκνων του Θεού. Συνοδεύεται από απάθεια µπροστά στον πόνο και την κακουχία. Συνοδοιπορεί µε εν Χριστώ πτωχεία. Συµβαδίζει µε την αποστολική τόλµη και µωρία του Σταυρού του Χριστού.

ζ)  Παράλληλα οι άγιοι αυτοί διακρίνονται αφενός για την   προφητική-κριτική στάση τους απέναντι στην κοινωνική ανοµία και τις στρεβλές εκκλησιαστικές καταστάσεις, και αφετέρου για την εσωτερική τους ησυχία. Μπορεί εξωτερικά να συµπεριφέρνονται αντικοινωνικά και αντισυµβατικά,  όµως µέσα τους έχουν πλήρη πνευµατική διαύγεια και αρµονία.

Εµπαίζουν µε παιδική αθωότητα τον κόσµο και εµπαίζονται από αυτόν. Όµως, πίσω από τη µωρία και σαλότητα µπορεί να κρύβονται και πολλοί κίνδυνοι. Οπότε το χάρισµα αυτό είναι αυθεντικό και γνήσιο, όταν εκφράζεται και δοκιµάζεται εντός της Εκκλησίας. Εξάλλου µπορεί να υπάρχουν πολλοί διδάσκαλοι που µιλούν πληθωρικά για το Χριστό.  Ελάχιστοι όµως αναδεικνύονται σε πνευµατικούς πατέρες που γεννούν δια του ευαγγελίου πνευµατικά τέκνα. 
πηγή

ΚΙΣΑΜΟΥ, ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ:«ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΔΙΣΤΑΚΤΟΙ ΕΧΟΥΝ ΒΑΛΕΙ ΣΤΟΧΟ ΝΑ ΞΕΘΕΜΕΛΙΩΣΟΥΝ..ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ»

Στην Ιερά Παράκληση που τελέστηκε στον Ι. Ναό Μιχαήλ Αρχαγγέλου, Ροτόντα Επισκοπής Κισάμου, τον αρχαιότερο Ναό της Κρήτης (6ος αιώνας), το εσπέρας της εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου μας, χοροστάτησε ο Σεβ. Μητροπολίτης κ. Αμφιλόχιος. Άμα το πέρας της Ι. Παρακλήσεως ακολούθησε η ευλογία των καρπών της γης. Ενορίες της ευρύτερης περιοχής, Σύλλογοι Γυναικών, Φορείς και Ιδιώτες προσέφεραν τους καρπούς των κόπων και των μόχθων τους (Φρούτα, λαχανιά κ.α.) προς ευλογία.

Ο Σεβασμιώτατος αναφερόμενος στον τόπο όπου έγινε η Ι. Παράκλησης τον χαρακτήρισε «τόπο μαρτυρίου και μαρτυρίας», καθώς όπως είπε υπήρξε η έδρα του Εθνομάρτυρος Μελχισεδέκ, Επισκόπου Κισάμου, ο οποίος μαρτύρησε επί Τουρκοκρατίας.  Μίλησε για την ευθύνη διαφύλαξης της παρακαταθήκης της ιστορίας και του πολιτισμού μας, παρακαταθήκη που, όπως είπε, είναι μπολιασμένη μέσα στο πνεύμα, το ήθος και το αίμα των Αγίων και Μαρτύρων της πίστεως μας.

Αναφερόμενος στις εισηγήσεις αξιωματούχων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων που θέλουν την κατάργηση του Εκκλησιασμού των Ελληνοπαίδων, σημείωσε τα εξής: «Με λύπη και αγωνία παρακολουθούμε τα όσα λέγονται και ακούγονται από στελέχη του Υπουργείου Παιδείας περί της κατάργησης του Εκκλησιασμού των παιδιών μας.

Λυπούμεθα που από χείλη υπεύθυνα εξαγγέλλεται ο σχεδιασμός αποχριστιανοποίησης και αποϊεροποίησης αυτού το λαού και αυτού του Γένους. Λυπούμεθα και διαμαρτυρόμεθα διότι στο όνομα της δήθεν πολυπολιτισμικότητας κάποιοι αδίστακτοι έχουν βάλει στόχο, προφανώς λειτουργώντας ως εκτελεστικά όργανα και εκτελώντας εντολές… «άνωθεν», να ξεθεμελιώσουν και ξεριζώσουν την ψυχή των Ελλήνων, λησμονώντας ότι το DNA των Ελλήνων, η ψυχή και το αίμα τους, είναι ποτισμένα με το Αίμα του Χριστού.

Όλοι σεβόμεθα, τιμούμε και αναγνωρίζομε τις μειονότητες και τα δικαιώματα τους και η Εκκλησία αποδεικνύει έμπρακτα στην καθημερινότητα του βίου Της τον σεβασμό στο πρόσωπο, στο κάθε πρόσωπο. Κανείς όμως δεν δικαιούται να χρησιμοποιεί τις όποιες μειονότητες θέλοντας να πετύχει τα ανίερα σχέδια του. Διερωτώμαι αλήθεια, κατέληξε ο Σεβασμιώτατος, στο όνομα ποιάς δημοκρατίας, ποιάς ηθικής και τίνος Νόμου μπορεί τόσο βάρβαρα και βάναυσα να αγνοηθούν ο πολιτισμός, τα πιστεύω και τα ιδανικά του 95% ενός λαού, υπέρ του 5%; Μήπως, τελικά, στόχος είναι να δημιουργήσουν μια Ελλάδα, χωρίς Έλληνες;». Στο τέλος της Ακολουθίας όλα τα προσφερόμενα διανεμήθηκαν στους μετέχοντες. 
πηγή

Το ωμοφόριο Ορθοδόξου επισκόπου, που θαυματουργικά μένει ανέπαφο από τη φωτιά

πηγή

Διηγήσεις από την Ορθόδοξο Παράδοσι
αναφερόμενες στην αίρεσι των Μονοφυσιτών

Το ωμοφόριο Ορθοδόξου επισκόπου, που θαυματουργικά 
μένει ανέπαφο από τη φωτιά, επιστρέφει πρώην Σεβηριανό μοναχό.

Μας διηγήθηκε κάποιος από τους πατέρες για το μακάριο Εφραίμιο, πατριάρχη Αντιοχείας, ότι είχε πολύ ζήλο και θέρμη για την ορθόδοξη πίστη. Όταν λοιπόν άκουσε κάποτε για κάποιο στυλίτη στα μέρη της Ιεραπόλεως ότι ανήκει στους αιρετικούς Σεβηριανούς και Ακεφάλους, οι οποίοι είχαν αποκοπεί από την Εκκλησία, πήγε προς αυτόν με σκοπό να τον μεταστρέψει. Μόλις λοιπόν έφτασε κοντά του, άρχισε ο θείος Εφραίμιος να παρακαλεί και να νουθετεί το στυλίτη να προστρέξει στον αποστολικό θρόνο και να έρθει σε μυστηριακή κοινωνία με την αγία καθολική και αποστολική Εκκλησία. Του αποκρίθηκε ο στυλίτης και είπε: «Εγώ δεν θα δεχτώ τη σύνοδο στην τύχη». Του λέει ο θείος Εφραίμιος: «Και με τί τρόπο θέλεις να σε θεραπεύσω πλήρως και να σου αποδείξω ότι, με τη χάρη του Χριστού Ιησού και Κυρίου Θεού μας, είναι ελεύθερη η αγία Εκκλησία από κάθε ακαθαρσία αιρετικής διδασκαλίας;» Του λέει ο στυλίτης: «Ν’ ανάψουμε φωτιά, κύριε πατριάρχη, και να μπούμε μέσα εγώ και σεις κι όποιος βγει αβλαβής, αυτός είναι ορθόδοξος κι αυτόν οφείλουμε να ακολουθήσουμε». Το είπε αυτό, για να τρομάξει τον πατριάρχη. Τότε ο θείος Εφραίμιος αποκρίνεται στο στυλίτη: «Έπρεπε, παιδί μου, να μ’ ακούσεις σαν πατέρα και τίποτε περισσότερο να μη ζητήσεις από μας. Επειδή όμως ζήτησες πράγμα που ξεπερνά την αθλιότητά μου, θαρρώ στους οικτιρμούς του Υιού του Θεού ότι για τη σωτηρία της ψυχής σου κάνω κι αυτό». Τότε λέει ο θείος Εφραίμιος στους παρευρισκομένους: «Ευλογητός Κύριος, φέρτε εδώ μερικά ξύλα». Κι ήρθαν τα ξύλα. Τα άναψε λοιπόν ο πατριάρχης μπροστά στο στύλο και λέει στο στυλί¬τη: «Κατέβα κι ας μπούμε κι οι δυο, κατά την απόφασή σου». Επειδή όμως ο στυλίτης έμεινε έκπληκτος από την πίστη του πατριάρχη στο Θεό και δεν ήθελε να κατεβεί, του λέει ο πατριάρχης: «Δεν πρότεινες εσύ να γίνει αυτό; και πώς τώρα δεν θέλεις να το κάνεις;» Τότε έβγαλε ο αρχιεπίσκοπος το ωμοφόριο που φορούσε, ήρθε κοντά στη φωτιά και προσευχήθηκε και είπε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Θεός μας, ο οποίος καταξίωσες να σαρκωθείς αληθινά για μας από τη Δέσποινά μας, την αγία Θεοτόκο και αειπάρθενο Μαρία, δείξε μας την αλήθεια». Κι όταν τελείωσε την ευχή, τίναξε το ωμοφόριό του στη μέση της φωτιάς. Αφού λοιπόν η φωτιά κράτησε τρεις ώρες και κατάφαγε τα ξύλα, πήραν το ωμοφόριο σώο, αβλαβές και ακέραιο, χωρίς να βρεθεί σ’ αυτό ίχνος καψίματος. Τότε ο στυλίτης, είδε το γεγονός, πληροφορήθηκε, αναθεμάτισε το Σεβήρο και την αίρεσή του, προσήλθε στην αγία Εκκλησία, κοινώνησε από τα χέρια του μακαρίου Εφραιμίου και δόξασε το Θεό (1)

1) Ιωάννου Μόσχου, Λειμωνάριον ένθ. αν., σ. 41-43

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ”
ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΙΣ 
ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΞΗΡΟΠΟΤΑΜΟΥ – ΤΕΥΧΗ 12-13

Κυριακή Ι' Ματθαίου- Ο έλεγχος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού +Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου

Ὁ ἔλεγχος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ

«Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη…» (Ματθ. 17,17)

(Ομιλία του †Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου) 

Ακούσατε, ἀγαπητοί μου, τὸ ἱερὸ εὐαγγέλιο.Τὸ εὐαγγέλιο αὐτὸ διαφέρει κάπως ἀπὸ τὰἄλλα· ἐνῷ στὰ εὐαγγέλια τῶν ἄλλων Κυριακῶνἀκούγεται γλυκειὰ ἡ φωνὴ τοῦ Χριστοῦ, σὰντῆς μάνας ποὺ καλεῖ τὰ παιδιὰ κοντά της, ἐδῶ ἡ φωνή του γίνεται αὐστηρή. Νομίζει κανεὶςὅτι ὁ οὐρανὸς γέμισε σύννεφα, ὁ ἥλιος σκοτείνιασε, ἀστράφτει καὶ βροντᾷ καὶ πέφτουν ἀστροπελέκια, καθὼς ἀκούει·«Ὦ γενεὰ ἄ πιστος καὶ διεστραμμένη! ἕως πότε ἔσομαι μεθ᾿ ὑμῶν; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;»(Ματθ. 17,17).

Αὐστηρὸς ὁ λόγος αὐτὸς τοῦ Χριστοῦ. Καὶ γιὰ ποιόν λέγεται; ποιά εἶνε ἡ ἄπιστη αὐτὴ γενεά; Εἶνε πρῶτα ὁ Ἰουδαϊκὸς λαός. Κανένας ἄλλος λαὸς στὸν κόσμο δὲν εὐεργετήθηκε τόσο ὅσο ὁ Ἰσραήλ. Ἡ ἱστορία του εἶνε μιὰ ἱστορία θαυμάτων. Θαύματα κατὰ τὸ παρελθὸν διὰ τοῦ Μωυσέως, τῶν κριτῶν, τῶν βασιλέων καὶ τῶν προφητῶν, πρὸ παντὸς ὅμως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ ἀνάμεσά τους. Τότε αὐξήθηκαν καὶ πολλαπλασιάσθηκαν τὰ θαύματα σὰν τὴν ἄμμο τῆς θαλάσσης καὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ. Ἔγιναν ἀμέτρητα.

Κι ὅπως λέει στὸ τέλος τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο, ἂν γράφονταν ἕνα πρὸς ἕνα σὲ βιβλία ὅσα ἔκανε ὁ Χριστός, δὲν θὰ χωροῦσε ὁ κόσμος τοὺς τόμους(βλ. Ἰω. 21,25). Διότι θαύματα δὲν εἶνε μόνο αὐτὰ ποὺ ἀναφέρει τὸ Εὐαγγέλιο· εἶνε καὶ ἄλλα, ὅπως ὅλη ἡ δημιουργία,ἀπὸ τὸ ἄνθος, τὸ κρίνο τοῦ ἀγροῦ, τὸ φύλλοτοῦ δέντρου, τὸ μυρμήγκι, τὴ μέλισσα, μέχριτὸν ἄνθρωπο –σὰν σῶμα μὲ τὰ κύτταρά του καὶ σὰν ψυχή–, τὸ κάθε ἄστρο καὶ τοὺς γαλαξίες, ποὺ ἐρευνοῦν καὶ θαυμάζουν οἱ ἐπιστήμονες. Ὄντως «θαυμαστὰ τὰ ἔργα Κυρίου»(Σ. Σειρ. 11,4).Βλέποντας ὅλα αὐτὰ τί ἔπρεπε νὰ κάνουν οἱ Ἰουδαῖοι; Ἔπρεπε νὰ πιστέψουν. Πίστεψαν;

Δὲν πίστεψαν, ἐκτὸς ἀπὸ μιὰ μικρὴ μειοψηφία. Μερικοὶ βοσκοί, ψαρᾶδες, χωρικοὶ καὶ λίγες γυναῖκες, ὁ κατώτερος λεγόμενος λαός, αὐτοὶ πίστεψαν. Οἱ ἄλλοι; μίσησαν τὸ Χριστὸ καὶ τέλος τὸν σταύρωσαν στὸν κρανίου τόπον. Ἔχει λοιπὸν δίκιο ὁ Χριστὸς νὰ λέῃ· «Ὦ γενεὰ ἄπι-στος καὶ διεστραμμένη! ἕως πό τε ἔσομαι μεθ᾿ ὑμῶν; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;».

Αὐτὸ ὅμως, ἀγαπητοί μου, ποὺ λέει ὁ Χριστὸς κατ᾿ ἐξοχὴν γιὰ τὸν Ἰουδαϊκὸ λαό, ἰσχύει καὶ γιὰ μᾶς . Διότι κ᾽ ἐμεῖς εἴμαστε περιούσιος λαός, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἀρχαιοτέρους λαούς, μὲἱστορία τριῶν - τεσσάρων χιλιάδων ἐτῶν, λαὸς ποὺ εἶχε θαυμαστὰ ἐπιτεύγματα ἀλλὰ καὶ εἶδε θαύματα στὴ ζωή του. Ἄλλα ἔθνη μεγάλα καὶ κραταιὰ καταποντίσθηκαν καὶ χάθηκαν, τὸ δικό μας ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ  ἀκόμη στὸν κόσμο.

Δὲν εἶνε ὑπερβολὴ ἂν ποῦμε ὅτι ἡ χώρα μας εἶνε χώρα ἁγίων. Μὲ δέος πρέπει νὰ πατοῦμε τὸ ἱερό της χῶμα. Ἂν πᾷς στὴν Κέρκυρα εἶνεὁ ἅγιος Σπυρίδων, ἂν πᾷς στὴνΚεφαλονιὰ εἶνε ὁ ἅγιος Γεράσιμος, ἂν πᾷς στὴ Ζάκυνθο εἶνε ὁ ἅγιος Διονύσιος, ἂν πᾷς στὴν Πάτρα εἶνε ὁ ἅγιος Ἀνδρέας, ἂν πᾷς στὴν Κόρινθο εἶνε ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ἂν πᾷς στὴ Θεσαλονίκη μας εἶνε ὁ ἅγιος Δημήτριος…Καὶ ὅμως ἐμεῖς οἱ σημερινοὶ Ἕλληνες δὲν ἐκτιμήσαμε αὐτὲς τὶς εὐλογίες τοῦ Θεοῦ.Μήπως αὐτὰ ποὺ λέμε εἶνε ὑπερβολικά;

Ἂς ἐξετάσουμε λοιπὸν τοὺς ἑαυτούς μας ὅλοι,κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, ἄντρες καὶ γυναῖκες, ἂν ζοῦμε κατὰ τὸ Εὐαγγέλιο. Τί μᾶς λέει ὁ Κύρι-ος; Ἂς πάρουμε πρόχειρα μερικὲς ἐντολές

.⃝ «Ἓξ ἡμέρας ἐργᾷ», λέει (Ἔξ. 20,9. Δευτ. 5,13) , θὰ ἐργάζεσαι ἕξι μέρες. Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο ἐργασία. Ἡ ἐργασία εἶνε ἀπὸ τὸ Θεό, τὴν εὐλόγησε ὁ Χριστός. Ἦρθε Κυριακή, χτύπησε καμπάνα; Ἔχεις αὐτιά; ἄκου· ἔχεις πόδια; κάνε φτερὰ καὶ τρέξε στὴν ἐκκλησία.

Νὰ ἐκκλησιαστῇς ὁπωσδήποτε, νὰ σὲ ἀξιώσῃ ὁ Θεὸς νὰ πῇς ἕνα «Εὐχαριστῶ» γιὰ τὶς ἄπειρες εὐεργεσίες του, ἕνα «Κύριε, ἐλέησον» ἀπ᾽ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς σου,ἕνα «Ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ», ἕνα «Μνή-σθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. 18,13· 23,42). Δυστυχῶς αὐτὸ δὲν γίνεται. Ὁ πολὺς λαὸς ἀπουσιάζει. Μιὰ στατιστική, ποὺ ἔγινε ἔδειξε, ὅτι στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοὺς ἑκατὸ ἐκκλησιάζονται μόνο δύο (2%), τόσο μόνο.Πρέπει νά ᾽νε καμμιὰ μεγάλη ἑορτή, γιὰ νὰγίνῃ τὸ δύο τέσσερα, ἕξι, δέκα, δεκαπέντε,εἴ κοσι. Τὸν ἄλλο χρόνο οἱ πολλοὶ ἀπουσιά-ζουν. Εἶνε μικρὴ ἁμαρτία ὁ λαός μας νὰ μένῃμακριὰ ἀπὸ τὸν ἁγιασμὸ τῶν μυστηρίων

⃝ Ἄλλη ἐντολὴ εἶνε τὸ «Οὐ λήψει τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ» (Ἔξ. 20,7. Δευτ. 5,11) . Νὰπροσέχῃς πῶς πιάνεις στὸ στόμα σου τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας, ὅλων τῶν ἁγίων. Νὰ τὰ σέβεσαι τὰ ὀνό-ματα αὐτά. Ἀντὶ σεβασμοῦ ὅμως σήμερα τί ἀ-κοῦμε;

Φρικτὲς βλασφημίες. Ἦταν κάποτε ἐ-ποχὴ ποὺ βλαστήμια δὲν ἀκουγόταν στὸν τό-πο μας. Τώρα; Φρίκη! Δὲν θὰ βρῇς χωριὸ καὶ συνοικισμὸ ποὺ νὰ μὴν ἀκούγεται βλαστήμια.Βλαστημοῦν πρωί, μεσημέρι, βράδυ, μεσάνυχτα· βλαστημοῦν στοὺς δρόμους, στ᾽ αὐτοκίνητα, στὶς ἐργασίες, στὰ καφφενεῖα, στοὺς στρατῶνες… Ἂν πᾷς ὅμως στὴν Τουρκιά, οὔτε ἕνας δὲ βλαστημάει ἐκεῖ τὸν Ἀλλάχ. Ἂνπᾷς καὶ στοὺς Ἑβραίους, κανείς δὲ βλαστημάει ἐκεῖ τὸν Ἰεχωβᾶ. Ἐμεῖς, ποὺ ἔχουμε τὴ ζωντανὴ θρησκεία μὲ τὰ θαύματα, γίναμε τὸ πλέον βλάσφημο ἔθνος, ἡ χώρα τῶν βλασφήμων. Κάποτε πρῶτοι στὴ βλαστήμια ἔρχοντανοἱ Ἰταλοί, τώρα ἐρχόμαστε ἐμεῖς. Δὲν ἁμαρ-τάνει ὅμως μόνο αὐτὸς ποὺ βλαστημάει, ἁμαρτάνει κι ὁ ἄλλος ποὺ ἀκούει καὶ δὲν διαμαρτύρεται. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς ἔλεγε· Ἂν βλαστημήσῃς τὴ μάνα μου καὶ τὸν πα-τέρα μου, σὲ συγχωρῶ· ἂν πάρῃς μαχαίρι καὶ μοῦ κόψῃς τὴ μύτη, μοῦ βγάλῃς τὰ μάτια,μοῦ ξερριζώσῃς τὰ δόντια, μὲ κάνεις κομμάτια, θὰ σὲ συγχωρήσω. Ἂν ὅμως βλαστημᾷς Χριστὸ καὶ Παναγιά, δὲν ἔχω μάτια νὰ σὲ δῶ!Ὅπως ἐσὺ δὲν θέλεις ν᾽ ἀκοῦς νὰ βρίζουν τὴμάνα σου, ἔτσι καὶ ὁ Χριστός. Καὶ ὅμως καμμιά γυναίκα στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑβρίζεται τόσοχυδαίως ὅπως ἡ Παναγιά. Χυδαίως, χυδαιό-τατα ὑβρίζουν τὴν Παναγιά, καὶ κανείς δὲν ὑ-ψώνει φωνὴ διαμαρτυρίας. Ὁ ἱερὸς Χρυσό-στομος λέει· Βλαστημάει κάποιος; Φώναξέ τον, παρακάλεσέ τον μὲ δάκρυα νὰ κόψῃ τὴ βλαστήμια. Δὲν τὴν κόβει, ἐπιμένει; Ἔχεις χέρι; χτύπα τὸ βλάστημο· χέρι ποὺ θὰ χτυπήσῃ βλάστημο θὰ ἁγιάσῃ. Νά γιατί ὁ Χριστὸς λέει καὶ σ᾽ ἐμᾶς· «Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διε- στραμμένη!» . Τὴν ἐντολὴ τοῦ ἐκκλησιασμοῦδὲν τὴν τηροῦμε, τὴν τιμὴ τοῦ ὀνόματος τοῦΘεοῦ τὴν καταπατοῦμε. Λοιπόν;

⃝ Νὰ ποῦμε ἄλλη ἐντολή; «Οὐ μοιχεύσεις» (Ἔξ.20,13. Δευτ. 5,18) . Ἕνας ἄντρας –μία γυναίκα, λέει τὸΕὐαγγέλιο, κανείς ἄλλος ἀνάμεσά τους. Καὶ πράγματι ὁ θεσμὸς τοῦ γάμου ἦταν ἰσχυρός.Τὸ διαζύγιο ἦταν ἄγνωστο στὴν πατρίδα μας,μόνο τὸ φτυάρι τοῦ νεκροθάφτου χώριζε τὸἀντρόγυνο. Τώρα ὅμως τὰ διαζύγιαπλήθυναν. Οἱ μισοὶ σχεδὸν γάμοι διαλύονται. «Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη!»

.⃝ Ἄλλη ἐντολὴ λέει «οὐ φονεύσεις» (Ἔξ. 20,15. Δευτ. 5,17) .Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ θανατώσῃς ἄνθρωπο. Ἡ ζωὴ εἶνε δῶρο τοῦ Θεοῦ ἱερό, θαῦμα ἐμπρὸς στὸ ὁποῖο ἡ ἐπιστήμη μένει ἔκπληκτη καὶ παρ᾽ ὅλες τὶς προσπάθειές της δὲν μπορεῖ νὰτὸ ἐξιχνιάσῃ. Ὅ,τι λοιπὸν δὲν μπορεῖς νὰ δημιουργήσῃς, μὴν τὸ καταστρέφεις. Ἐν τούτοις ὁ ἄνθρωπος οὔτε τὴν ἐντολὴ αὐτὴ σεβάστηκε. Ἡ ἐποχή μας ἀποδεικνύεται ἡ πιὸ αἱματηρή.

Δύο παγκόσμιοι πόλεμοι ἔγιναν, ἑκατομμύρια ἄνθρωποι φονεύθηκαν. Καὶ τὸ αἷμαἐξακολουθεῖ νὰ τρέχῃ ποτάμι καθημερινῶς…Καὶ μόνο στὸν πόλεμο; καὶ σὲ καιρὸ εἰρήνηςἑκατομμύρια ἄνθρωποι φονεύονται μὲ τὶς ἐκτρώσεις . Ὅποιος σκοτώνει ἕνα παιδί, σκοτώ-νει ἕνα ἀγγελούδι, σκοτώνει τὸ Χριστό! Ἂνσκοτώσῃς ἕναν ἄνθρωπο, ἴσως κάποια ἀφορμὴ σοῦ ἔδωσε· ἐνῷ τὸ ἀγγελούδι αὐτὸ ποὺεἶνε μέσα στὴν κοιλιὰ τῆς μάνας, τί κακὸ σοῦἔκανε; Δὲ γεννᾶνε πλέον οἱ Ἕλληνες. Μεγάλη κατάρα. Σχολεῖα κλείνουν ἐλλείψει παιδιῶν. Στὰ χωριὰ δὲν γίνονται πλέον βαπτίσεις παρὰ μόνο κηδεῖες γερόντων. Τὸ 1911 – 1912 ἕνας Ἕλληνας πέθαινε τὸ πρωί, καὶ μέχρι τὸ βράδυ γεννιόντουσαν ὀχτώ. Τώρα ἕνας Ἕλληνας πεθαίνει, καὶ μέχρι τὸ βράδυ μισὸς γεννιέται. Σβήνει τὸ ἱστορικὸ αὐτὸ ἔθνος κ᾽ ἐμεῖς κινδυνεύουμε νὰ γίνουμε οἱ νεκροθάφτεςτου. «Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη!» .

Μᾶς ἀνέχεται ὁ Θεός, ἀδελφοί μου, ἀλλὰμέχρι πότε; Προτοῦ ἐκσπάσῃ ἡ ὀργή του, ἂς μετανοήσουμε . Νὰ τηρήσουμε τὶς θεῖες ἐντολές του. Νὰ ζήσουμε μὲ προσευχὴ καὶ νηστεία,αὐτὰ ποὺ διώχνουν τὸν διάβολο καὶ ἑλκύουντὴ χάρι τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἔλεγχος τοῦ Κυρίου ἔχειαὐστηρότητα, ἀλλὰ γίνεται ἀπὸ ἀγάπη καὶ ἀ-ποβλέπει στὴν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Ὄχι «γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη» · νὰ γίνουμε «γενεὰ ζητούντων τὸν Κύριον» (Ψαλμ. 23,6) , ᾧ ἡδόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Γερμανοῦ Ἁγίου Γερμανοῦ - Πρεσπῶντὴν 4-8-1991.

Κυριακή Ι' Ματθαίου- «Τούτο το γένος ουκ εκπορεύεται ει μη εν προσευχή και νηστεία».εκ της Ιεράς ,Μητροπόλεως Πάφου

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Α΄ Κορ. Δ΄ 9 – 16

Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Ματθ. ΙΖ΄ 14 – 23

 «Τούτο το γένος ουκ εκπορεύεται ει μη εν προσευχή και νηστεία».

 Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου αδελφοί, οι μαθητές του Κυρίου δεν πετυχαίνουν να διώξουν από το σεληνιαζόμενο νέο, το φοβερό δαιμόνιο που μαστίζει αυτό για χρόνια. Γι΄ αυτό και ρωτούν  ιδιαίτερα τον Κύριο να τους πει που οφειλόταν η αδυναμία τους αυτή. Κι ο Ιησούς μαζί με τ΄ άλλα που τους λέει, προσθέτει ότι το γένος αυτό των δαιμονίων, δεν βγαίνει από τον συγκεκριμένο άνθρωπο, παρά μόνο με προσευχή και νηστεία. Έτσι, οι λόγοι αυτοί του Κυρίου, φανερώνουν τη δύναμη που έχουν η προσευχή και η νηστεία, στον αγώνα κατά του διαβόλου. Πρόκειται, πράγματι, για δυο ισχυρά πνευματικά όπλα που είναι απαραίτητα στον αγώνα εναντίον των δαιμόνων και γενικά πολύ αποτελεσματικά, στην καθημερινή πνευματική μας ζωή. Και παρ΄ όλο ότι και τα δυο είναι σπουδαία και σημαντικά, εμείς σήμερα θα περιορισθούμε μόνο στη νηστεία, για να δούμε πως καθορίστηκε και πόσο σπουδαία σημασία έχει αυτή για τη ζωή μας.

Η νηστεία, σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, είναι η πρώτη εντολή που δόθηκε στους ανθρώπους. Όταν ο Θεός, μετά τη δημιουργία, έλεγε στους πρωτοπλάστους, να φάγετε απ΄ όλα τα δένδρα του παραδείσου, « από δε του ξύλου του γινώσκειν καλόν και πονηρόν ου φάγεσθε απ΄ αυτού » ( Γεν. Β΄ 17), έδινε σ΄αυτούς και την πρώτη εντολή. Σαν τέτοια την δέχονται οι Τρείς Ιεράρχες της Εκκλησίας μας. Για τον Άγιο Γρηγόριο το Θεολόγο, η νηστεία είναι « αρχαία εντολή» και για το Μέγα Βασίλειο ότι « ενομοθετήθη εν τω  Παραδεί-σω». Και ο Ιερός Χρυσόστομος, συμπληρώνοντας, λέει ότι αν στον Παράδεισο η νηστεία ήταν αναγκαία, «πολλώ μάλλον», είναι αναγκαία, «εκτός του Παραδείσου». Γι΄ αυτό και γίνεται συχνά λόγος για τη νηστεία στην Αγία Γραφή, τόσο στην Παλαιά, όσο και στην Καινή Διαθήκη. Ο ίδιος ο Θεάνθρωπος Κύριος, ενήστευσε και όχι μόνο ενήστευσε, αλλά και ενέκρινε τη νηστεία και έδωσε και συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς πρέπει να γίνεται για να είναι θεάρεστη και να διαφέρει από τη φαρισαϊκή (Ματθ. ΣΤ΄ 16 – 18 ).

Δεν είναι επομένως ανθρώπινη εφεύρεση η νηστεία, όπως νομίζουν μερικοί. Είναι θεσμός ιερός της Εκκλησίας βασισμένος στο νόμο του Θεού. Ο ίδιος ο Ιησούς, όπως είδαμε και πιο πάνω, ενήστευσε, υποδεικνύοντας σ΄όλους εμάς τη νηστεία και την προσευχή, σα μέσο εγκράτειας και κίνητρο πνευματικής ανάτασης. Όταν οι Απόστολοι επρόκειτο να αναλάβουν κάποια σπουδαία αποστολή, όπως ήταν η διάδοση του Ευαγγελίου στα Έθνη, ενήστευαν, όπως μας πληροφορεί το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων  (Πραξ. ΙΓ΄ 2 – 3). Όταν οι Απόστολοι Βαρνάβας και Παύλος, επρόκειτο να έλθουν στην Κύπρο, για να κηρύξουν τον χριστιανισμό για πρώτη φορά στα Έθνη, οι Προφήτες και οι Διδάσκαλοι, που ανήκαν στην Εκκλησία Αντιοχείας, τους απέστειλαν στην σημαντική αυτή αποστολή, αφού ενήστευσαν και προσευχήθηκαν. Κι εδώ αξίζει να πούμε ότι τη βάση των χριστιανικών νηστειών , αποτέλεσαν στην αρχή, τα Πάθη και η Ανάσταση του Χριστού. Γι΄ αυτό και από την πρώτη εκείνη εποχή, έχουμε ιερούς κανόνες, που καθορίζουν και εξηγούν ορισμένες νηστείες. Πρώτη και αρχαιοτάτη είναι η πρίν το Πάσχα νηστεία, γνωστή και σα νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που έχει την προέλευσή της από τους Αποστολικούς Χρόνους, σε ανάμνηση των Παθών του Κυρίου και του αποχωρισμού. Έχουμε μετά τη νηστεία των Χριστουγέννων, των Αγίων Αποστόλων και του Δεκαπενταυγούστου, που διανύουμε, τη νηστεία της Τετάρτης, για την προδοσία του Ιούδα και της Παρασκευής, για το Σταυρικό θάνατο του Χριστού και ακολουθούν οι ημερήσιες νηστείες.

Μας έδωσε, λοιπόν, το παράδειγμα της νηστείας ο Κύριος. Θα πρέπει παρακινούμενοι κι εμείς από αυτό να Τον μιμούμαστε. Να αγαπήσουμε τη νηστεία, την εγκράτεια, την κάποια κακοπάθεια, αφού τόσο πολύ αυτά μας βοηθούν στον αγώνα μας. Κι όσοι δεν εμποδιζόμαστε από λόγους υγείας, να τηρούμε τη νηστεία της Εκκλησίας μας με κάθε επιμέλεια. Η νηστεία είναι μια βία που πράττει θεληματικά ο άνθρωπος, που στενοχωρεί τη φύση του και τη βιάζει να πεινά….και να διψά, για να καθαρισθεί από τις κακίες της, μας λέει ο Ιερός Χρυσόστομος. Και προσθέτει: Είναι εγκράτεια τροφών, αλλά και εγκράτεια παθών και ότι όταν λέγουμε νηστεία, εννοούμε όχι μόνο την αποχή ορισμένων τροφών αλλά και την των αμαρτημάτων. « Τι γαρ όφελος», μας λέει και πάλιν, « όταν ορνίθων και ιχθύων απεχόμεθα, τους δε αδελφούς δάκνωμεν και κατεσθίωμεν»; ( Ομιλ. Γ΄ εις ανδριάντας ). Και είναι από την πείρα βεβαιωμένο ότι η κατά Θεό νηστεία, όταν γίνεται χωρίς επίδειξη και αλαζονεία, μας βοηθά πάρα πολύ πνευματικά. Μας κάμνει προθυμότερους στην προσευχή, υπομονητικότερους, περισσότερον ειρηνικούς και μας βοηθά σε πνευματικότητα και συγκεκριμένα στην ταπείνωση.

Σαν ιερός θεσμός και εντολή που έχει μεγάλη σημασία, η νηστεία δεν είναι τίποτε άλλο, παρά υπακοή στην Εκκλησία. Γιατί το να δεχθούμε για ένα χρονικό διάστημα να μη τρώγουμε ορισμένα φαγητά, που πολλές φορές μας ευχαριστούν, μόνο και μόνο γιατί το καθορίζει η Εκκλησία, τούτο σημαίνει πολλά. Σημαίνει ότι παρακολουθούμε τη ζωή και την πορεία της Εκκλησίας στον κόσμο αυτό και συντασσόμαστε με αυτή. Προετοιμαζόμαστε για τις γιορτές, όπως θέλει η Εκκλησία. Δεν ανήκουμε στους αδιάφορους και κατ΄ όνομα μόνο χριστιανούς, ούτε πολύ περισσότερο, στους εχθρούς και πολέμιους της Εκκλησίας. Δεν φτιάχνουμε ένα χριστιανισμό και μια θρησκεία της αρεσκείας μας, που να μη μας ενοχλεί και να μη θίγει την άνεση μας, αλλά συμμορφωνόμαστε ευχάριστα σ΄αυτά που η Εκκλησία αποφασίζει.

Αδελφοί μου. Η νηστεία δεν είναι σκοπός αλλά μέσο για κάποιο ανώτερο σκοπό, που είναι η ωφέλεια της ψυχής μας . Η νηστεία είναι εξάσκηση και εκγύμναση της θέλησης και προετοιμασίας για τους πνευματικούς αγώνες. Είναι όπλο, με το οποίο αποκρούουμε τους πειρασμούς. Φάρμακο με το οποίο ο νους γίνεται λαμπρότερος και η καρδιά μας καθαρότερη. Για τούτο και οι Πατέρες της Εκκλησίας, λένε ότι η νηστεία είναι « μήτηρ σωφροσύνης» , «παιδαγωγία ψυχής» και «θύρα του Παραδείσου» . Αλλά και η ιατρική επιστήμη ούτε λίγο ούτε πολύ συμφωνεί με τη νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Όλα τα συμπεράσματα επίπονων και μακροχρόνιων μελετών, που έχουν δημοσιευθεί και δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά διεθνούς κύρους, αναφέρουν διαιτητικές οδηγίες, που συμπίπτουν με αυτά που ορίζει και διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία. Με βάση και τους Ιερούς Κανόνες , οι ασθενείς απαλλάσσονται από τη νηστεία. Όλοι όμως εμείς οι υγιείς ας την αγαπήσουμε. Ας τη διανύουμε με ευχάριστη διάθεση. Τότε θα δούμε πόσο ωφέλιμη είναι και πόση σημασία έχει για τον αγώνα μας, ο ιερός αυτός θεσμός της νηστείας.

Κυριακή Ι' Ματθαίου (Ματθ. Ιζ΄ 14-23) του Αρχιμανδρίτου Ιωήλ Κωνστάνταρου

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να διαφωνεί με την αλήθεια ότι η ζωή κρύβει περιπέτειες και δυσκολίες μεγάλες. Υπάρχουν όμως ορισμένες περιπτώσεις που ο άνθρωπος (επιστήμη, νόμος, πολιτεία...), δεν μπορεί να προσφέρει απολύτως τίποτε για να μην υποστηρίξουμε ότι με την παρέμβασή του, υφίσταται κίνδυνος τα πράγματα να καταλήξουν στο χειρότερο.

Μια τέτοια τραγική όντως περίπτωση, μας περιγράφει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος στην περικοπή της Κυριακής.

Ο δύστυχος πατέρας “γονυπετών” παρακαλεί τον Ιησού να του θεραπεύσει το παιδί, το οποίο “σεληνιάζεται και κακώς πάσχει, πολλάκις γαρ πίπτει εις το πυρ και πολλάκις εις το ύδωρ”.

Και φυσικά, αφού ο Κύριος έλεγξε την απιστία των ανθρώπων, επετίμησε το φοβερό δαιμόνιο και “εθεραπεύθη ο παις από της ώρας εκείνης”.

Επιτελέστηκε λοιπόν ένα θαύμα που συγκλόνισε τους παρισταμένους και που απέδειξε την παντοδυναμία και την κυριότητα του Χριστού!

Είναι δε πολύ χαρακτηριστικό, ότι στην συνέχεια, και μέσα στην ομάδα των μαθητών,  ο Κύριος επεξηγεί τόσο την αιτία που οι μαθητές δεν κατόρθωσαν να εκβάλλουν το δαιμόνιο (διά την απιστίαν υμών), όσο και τον τρόπο με τον οποίον “εκπορεύεται το γένος αυτό των δαιμόνων”.  Και η νίκη εναντίον του κακού, δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στην Πίστη, σε συνδυασμό με την νηστεία και την προσευχή.

Ένα σημείο που συγκινεί στην Ευαγγελική Περικοπή είναι και η ταπείνωση του ίδιου του πατέρα μπροστά στον Ιησού. 

Φυσικά, ο άνθρωπος, όπως ομολογεί ο ίδιος, είχε απευθυνθεί πρώτα στους μαθητές. Όμως, ούτε εκεί μπόρεσε να βρει αυτό που ποθούσε. Και οπωσδήποτε, πριν φθάσει στους μαθητές, θα είχε επισκεφθεί και οποιονδήποτε στην ευρύτερη περιοχή που υπήρχε ελπίδα να θεραπεύσει το παιδί του.

Ας προσπαθήσουμε έστω και για λίγο να φανταστούμε και να ζήσουμε τον πόνο του πατέρα, και γενικώς τα βάσανα των γονεών σε παρόμοιες περιπτώσεις. “Θέε μου”, έλεγε μια πονεμένη ψυχή, “απάλλαξε το σπλάχνο μου από τον πόνο, και ρίξε σ' εμένα την αρρώστια του”!

Και οπωσδήποτε, σε τέτοιες καταστάσεις ο γονέας υποφέρει πολύ περισσότερο από το παιδί του. Είναι δε τόσες οι αιτίες. Ασθένειες σωματικές, αδυναμίες ψυχικές, καταστάσεις επώδυνες που πραγματικά σύρουν ολόκληρη την οικογένεια. Όταν μάλιστα συνυπάρχει με το σταυρό της ασθένειας και αυτός της οικονομικής δυσχέρειας, τότε χρειάζονται τεράστια αποθέματα υπομονής.

Υπομονής που καρποφορεί στο οργωμένο από την αγρυπνία (του πόνου) χωράφι της πίστεως και ανθοφορεί από την νηστεία και την προσευχή.

Συγκινεί πάντως το γεγονός ότι ο πατέρας της περικοπής, έκανε την κίνηση που έπρεπε.  Απευθύνθηκε στον μόνο Ιατρό, στον Θεάνθρωπο, ο οποίος μπορεί να δώσει τις λύσεις σε όλα τα προβλήματα και τη θεραπεία σε όλες τις παθήσεις. Είναι αυτός που και μόνο στην Παρουσία Του, τα δαιμόνια “σπαράσσουν” και εξερχόμενα ομολογούν ότι “αυτός είναι ο Υιός του Θεού”!

Αλλά, προβάλλει τώρα μπροστά μας και ένα άλλο καταλυτικό ερώτημα.

Σήμερα, υφίστανται τέτοιες καταστάσεις; Υπάρχουν νέοι οι οποίοι “κακώς σεληνιάζονται”;

Θα βρισκόμασταν εκτός πραγματικότητας, εάν υποστηρίζαμε το αντίθετο. Μάλλον τονίζουμε ότι εάν στους περασμένους καιρούς υπήρχαν σπάνιες περιπτώσεις νέων που βασανίζονταν, κατά τον τρόπο που περιγράφει το Ευαγγέλιο, σήμερα τα πράγματα έχουν φθάσει να είναι σε πολύ χειρότερη μορφή.

Γιατί, ναι μεν, σε κάθε εποχή και τόπο υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν κρούσματα “σεληνιασμού”, αλλά η εποχή μας κατέχει το “προσόν” οι νέοι να χάνουν τον ηθικό τους προσανατολισμό και την πνευματική τους ισορροπία “πέφτοντας εις το πυρ και πολλάκις εις το ύδωρ” των παθών και των ποικίλων διαστροφών.

Υπάρχει χειρότερο πυρ από την δαιμονική φωτιά των σαρκικών παθών που η εποχή μας και η κοινωνία μας, όχι απλώς αναζωπυρώνουν, αλλά και επιμένουν μάλιστα να τα παρουσιάσουν ως φυσιολογικό τρόπο ζωής; Και υπάρχει χειρότερο ύδωρ από το μολυσμένο νερό της αθείας, της απιστίας και των καταστροφικών αιρέσεων και της παραθρησκείας;

Από την άποψη λοιπόν αυτή, σήμερα, πολλές νέες και όχι μόνο, ψυχές, σπαράσσουν και βασανίζονται σε πολύ χειρότερη μορφή από το δαιμονισμένο νέο της Ευαγγελικής περικοπής.

Και ναι μεν, ο ταλαίπωρος αυτός νέος, είχε τον πατέρα του, που τελικώς τον οδηγεί εκεί που έπρεπε για να θεραπευτεί.

Τα δικά μας παιδιά όμως σήμερα, μέσα στην παραζάλη του δικού τους παραλογισμού, ποιούς έχουν άραγε ώστε να τα οδηγήσουν στην θεραπεία;

Την πολιτεία; Μα, για ποιά πολιτεία, φίλοι μου κάνουμε λόγο, όταν οι ίδιες οι κυβερνήσεις και τα ίδια τα καθ' ύλην αρμόδια υπουργεία (παιδείας ;;; ), ως Μήδεια στραγγαλίζουν τα παιδιά μας;  Και ποιό πνεύμα αθλητισμού, φερ' ειπείν, μπορούμε να ισχυριζόμαστε ότι ελευθερώνει και αναδεικνύει την προσωπικότητα, όταν αποκλείονται εκ των ολυμπιακών αγώνων ταλαντούχες προσωπικότητες , για δήθεν “ρατσιστικά” ανέκδοτα; (ενώ από την άλλη, δεν “κουνιέται φύλλο” για τα ποντιακά ανέκδοτα από τους ευαίσθητους αυτούς αντιρατσιστές;).

Μήπως πάλι υφίσταται η οικογένεια που θα οδηγήσει τους νέους σε δρόμους ορθούς κι ευλογημένους; Κάποτε σ' έναν τόπο που ανθούσε η Ρωμιοσύνη, μπορούσες να θαυμάσεις και να δεις τι εστί Ελληνοχριστιανική οικογένεια, δηλ. “κατ' οίκον εκκλησία”.

Μήπως πάλι είναι δυνατόν ορισμένοι γονείς ν' απευθυνθούν σε πρόσωπα και σε χώρους που κανονικά θα 'πρεπε να “εκδιώκονται τα δαιμόνια” και να επέρχεται η θεραπεία; Αλλ' ας  κλείσουμε αμέσως την παρένθεση αυτή, διότι κινδυνεύουμε για κάποιες περιπτώσεις να ακούσουμε και πάλι τον ελεγκτικό λόγο του Ιησού... “ού δύνασθε θεραπεύσαι, δια την απιστίαν υμών”...

Επομένως, τι γίνεται; Ποιός θ΄αναλάβει να παίξει τον ρόλο του τραγικού πατέρα και ποιός στη συνέχεια θα εκβάλλει τα δαιμόνια; Ποιός θα πονέσει; Ποιός θα θρηνήσει την κατάσταση της κοινωνίας μας και μάλιστα των νέων; Υπάρχει κανείς που “γονυπετών” και εκ βαθέων θα κράξει : “Κύριε, σώσον ημάς.  Κύριε, σώσον τον τρυφερό ανθό του Έθνους μας, ότι σεληνιάζεται και κακώς πάσχει”;

Ναι, φίλοι μου. Ας μην απελπιζόμαστε. Ας μην πέφτουμε στην χειρότερη παγίδα του διαβόλου που είναι η απογοήτευση. Θα ζούμε μεν με ρεαλισμό και θα βλέπουμε τα πρόσωπα και τις κατατάσεις στη σωστή τους διάσταση, ταυτοχρόνως όμως ως πιστοί και μάλιστα Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί, μέσα στις καρδιές μας θα ψάλλουμε ακαταπαύστως τη συμφωνία της ελπίδας.

Ουδέποτε έπαυσαν να υπάρχουν οι αυθεντικές, οι καθοδηγητικές μορφές, οι πατέρες που νυχθημερόν δέονται στον Ιησού υπέρ των τέκνων τους. Ουδέποτε η αγάπη του Θεού θα μας αφήσει ορφανούς, παρά τα βάσανα και τις αστοχίες μας.

Και ας μη λησμονούμε ποτέ, ότι τον τελευταίο λόγο δεν τον έχει η αδυναμία και η απιστία, αλλ'  Αυτός ο ίδιος ο Ιησούς, ο μεγάλος Ιατρός και Σωτήρας μας ο οποίος σε κάθε ψυχή και μάλιστα νεανική και πονεμένη τονίζει: “Εγώ πατήρ, εγώ αδελφός, εγώ νυμφίος, εγώ οικία, εγώ τροφή, εγώ ιμάτιον, εγώ ρίζα, εγώ θεμέλιος, παν όπερ αν θέλεις εγώ, μηδενός εν χρεία καταστής. Εγώ και δουλεύσω. Ήλθον γαρ διακονήσαι, ού διακονηθήναι. Εγώ και φίλος, και μέλος, και κεφαλή, και αδελφός, και μήτηρ, πάντα εγώ. Μόνο οικείως έχε προς εμέ. Εγώ πένης δια σε, και αλήτης δια σε, επί σταυρού δια σε, επί τάφου δια σε. Άνω υπερ σου εντυγχάνω τω Πατρί, κάτω υπέρ σου παραγέγονα παρά του πατρός. Πάντα μοι συ, και αδελφός, και συγκληρονόμος, και φίλος, και μέλος.

Τι πλεόν θέλεις;”

Αμήν.

π. Ιωήλ Κωνστάνταρος

Κόνιτσα