Η ΑΓΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΣΑΒΒΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΖΕΙΚΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

 

Ό μοναχός Σάββας κατήγετο από το χωριό Μαζέϊκα των Καλαβρύτων. 'Εκάρη μοναχός στο Κελί Άγιος Νικόλαος, εξάρτημα άλλοτε του παρακειμένου μονυδρίου του Ραβδούχου, σήμερα της Μονής Παντοκράτορος.

Ένα διάστημα κοινοβίασε ό μοναχός Σάββας στη Μονή Έσφιγμένου και είχε το διακόνημα του τυπικάρη. Διακρινόταν για το φιλακόλουθο, τη μεγάλη του ευλάβεια, την αντοχή ατούς σωματικούς κόπους και την υπομονή του.' Εκείνο πού τον ξεχώριζε πολύ, ήταν ή μελέτη της Καινής Διαθήκης. Κάθε μέρα διάβαζε κι από ένα βιβλίο της. Άρα ό πατήρ Σάββας κάθε μήνα μελετούσε μια φορά, ολόκληρη την Καινή Διαθήκη.

Πολλές φορές, καθ' όν χρόνο είχε την Καινή Διαθήκη και τη διάβαζε, έβγαινε πολλή ευωδία μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Ό Ίδιος ό Κύριος του χάιδευε τις αισθήσεις, του χάριζε ειρήνη, του δώριζε αγιασμό και χαρίσματα πολλά. Κι εμείς δεν θέλουμε και βαριόμαστε να διαβάσουμε ένα κεφάλαιο την ήμερα... Ντροπή μας! Με συγχωρείτε, αλλά ντροπή !!!

Όταν προείδε τον θάνατο του, επέστρεψε στη μετάνοια του. Οι παραδελφοί του και ό Γέροντας του τον υποδέχθηκαν με πολλή χαρά, γιατί ποτέ δεν τους είχε στενοχωρήσει, παρά μόνο βέβαια όταν έφυγε για να ζήση ως ασκητής και ερημίτης.

Περιμένοντας τούς Αγγέλους, τούς Αγίους και την' Υπεραγία Θεοτόκο να τον πάρουν μαζί τους στον ουρανό, παρεκάλεσε τούς αδελφούς όλη την ημέρα και όλη τη νύχτα ένας-ένας να του διαβάζουν Καινή Διαθήκη και Ψαλτήρι, μέχρι να «κοιμηθή». Τόση ήταν ή αγάπη του για τις Άγιες Γραφές, για τις επιστολές του ουρανού προς τον άνθρωπο! Άραγε, ό καθένας από μας, τί αγαπά περισσότερο;

Λέγει ό Κύριος κάπου: «Όπου γάρ εστίν ό θησαυρός υμών, εκεί εσταί και ή καρδιά υμών». Που είναι ό θησαυρός σου, άνθρωπε μου; Εκεί είναι και ή καρδιά σου. Του πατρός Σάββα ό θησαυρός ήταν στον λόγο του Θεού.

Μετά τρία έτη από τον όσιακό θάνατο του έγινε ή εκταφή του και ή κάρα του ευωδίαζε. Διαδόθηκε βέβαια το γεγονός και πήγαιναν πολλοί να την προσκυνήσουν.

Ένας δόκιμος μοναχός της συνοδείας νόμισε ότι οι Γεροντάδες, για να καυχηθούν ότι είχαν έναν άγιο μεταξύ τους, ρίχνουν άρωμα στην κάρα του. Την πήρε λοιπόν κρυφά και την έριξε στη στέρνα της Μονής βυθίζοντας την με κάποιο βάρος.

Οι Γεροντάδες έχασαν την κάρα, δεν ήξεραν ποιος την πήρε και τί έγινε.

Άνω-κάτω το μοναστήρι..., τίποτα, δεν βρέθηκε. Άρχισαν να υποψιάζονται ότι κάποιος από τούς μοναχούς πού ήρθε για προσκύνηση, την πήρε και έφυγε. Στενοχωρήθηκαν οι καημένοι και έκαναν συνέχεια Παρακλήσεις.. .

Μετά από δώδεκα ήμερες έβγαλε ό δόκιμος την κάρα από την στέρνα και τον έπνιξε περισσότερο ή ευωδία! Τρόμαξε, λοιπόν, πίστεψε ότι πράγματι πρόκειται περί αγίου μοναχού και ομολογώντας την πράξη του, ζήτησε έλεος και συγγνώμη.

Μέχρι σήμερα αυτή τη φήμη έχει ό πατήρ Σάββας: ότι υπήρξε ένας άγιος μοναχός, ένας όσιος, πού αγαπούσε την μελέτη της Αγίας Γραφής μέχρι και της τελευταίας του πνοής. Ή δε κάρα του εξακολουθεί και σήμερα να ευωδιάζει!

ΒΙΒΛΙΟΓ. ΓΝΩΣΙΣ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ.

ΠΑΤΗΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Λιβάνι ἀπὸ ἔγκλημα;

 

Ἄνθιμος Ἠλιόπουλος (Ἀρχιμανδρίτης)

«Ὁ Ἐφραίμ εἶναι ἄτομο μὲ ροπή στὴν ἐγκληματική δράση ποὺ εἶναι στοιχεῖο τῆς προσωπικότητάς του καὶ ἐνεργεῖ ἐπιτήδεια καὶ μεθοδευμένα». Ἔτσι περιγράφουν οἱ τρεῖς δικαστές τοῦ Συμβουλίου Ἐφετῶν τὸν ἡγούμενο Ἐφραίμ στὸ βούλευμα μὲ τὸ ὁποῖο διατάσσουν τὴν προφυλάκισή του. Ἕνα σκεπτικὸ ποὺ προϋπῆρχε καὶ στὴν σκέψη τῆς ἀνακρίτριας ποὺ τὸν ἀνέκρινε.

Μπορεῖ, λοιπὸν, κάθε καλόπιστος πολίτης, ποὺ μπορεῖ αὔριο νὰ βρεθεῖ κι αὐτὸς σὲ κάποια αἴθουσα δικαστηρίου, νὰ διερωτηθεῖ:

Ὁ γέρων Ἐφραίμ εἶναι 54 ἐτῶν. Ἄν, ὅπως λέγει τὸ βούλευμα ποὺ τὸν προφυλάκισε, εἶναι προσωπικότητα μὲ ροπὴ στὸ ἔγκλημα, ποιὰ εἶναι τὰ ἄλλα του ἐγκλήματα ὅλα τὰ προηγούμενα χρόνια τῆς ζωῆς του; Προφανῶς τὸ ἔγκλημα, κατὰ τὸ βούλευμα, ἐνυπάρχει στὴν προσωπικότητά του. Ἄρα, αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, μέσα στὰ 54 χρόνια ζωῆς ποὺ προηγήθηκαν, θὰ εἶχε τὴν εὐκαιρία νὰ τελέσει σωρεία ἐγκληματικῶν πράξεων, ὡς «ἄτομο μὲ ροπὴ στὴν ἐγκληματικὴ πράξη». Τὰ ἀνεκάλυψαν, ἄραγε, αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα οἱ δικαστές μας;

Πῶς κατέληξαν σ’ αὐτὸ τὸ ἰδιότυπο ψυχογράφημα, ποὺ στέλνει στὴν φυλακὴ ἕνα ἡγούμενο μὲ τὴν μεγαλύτερη ἀνδρικὴ ἀδελφότητα στὸν κόσμο; Μὲ ποιὸ τρόπο ἕνας ἐγκληματικὸς ἀνθρώπινος τύπος καταφέρνει καὶ συνάζει γύρω του 120 νέους, μορφωμένους μοναχοὺς, τοὺς μαντρώνει σ’ ἕνα μοναστήρι, τοὺς ὑποχρεώνει νὰ ἀσκοῦνται, νὰ νηστεύουν, νὰ ξεχάσουν τὸν κόσμο καὶ τὶς χαρές του, νὰ κάνουν ἀπόλυτη ὑπακοή; Μήπως κι αὐτοὶ εἶναι ἐκκολαπτόμενες ἐγκληματικές φυσιογνωμίες; Μάλιστα. Ἔτσι φαίνεται. Ἀφοῦ, μάλιστα, ὁ γέροντάς τους εἶχε τὴν ἀπόλυτη συμφωνία τῶν μοναχῶν του καὶ τὴν συμπαράστασή τους σὲ ὅ,τι ἡ Μονὴ ἀποφάσιζε.

Ἄρα, τὸ Βατοπαίδι δὲν στήθηκε ἀπὸ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ. Στήθηκε ἀπὸ μιὰ προσωπικότητα ποὺ ἔχει «ροπὴ στὴν ἐγκληματική δραστηριότητα». Καὶ γύρω του σύναξε ἀνθρώπους νέους καὶ μορφωμένους ποὺ τρέφονται πνευματικὰ ἀπὸ τὸν γέροντά τους, ὄχι μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ, ποῦ νὰ τὴν βρεῖ, ἄλλωστε, τὴν χάρη μιὰ προσωπικότητα μὲ «ροπὴ στὴν ἐγκληματικὴ δραστηριότητα», ἀλλὰ μὲ ὑποδόριες ἐνέσεις ροπῆς πρὸς τὸ ἔγκλημα. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸν ἀγαποῦν. Γι’ αὐτὸ καὶ τοῦ κάνουν ἀπόλυτη ὑπακοὴ. Οἱ ἐνέσεις θὰ φταῖνε. Νὰ μιὰ ἀκόμη ἐγκληματικὴ πράξη, ποὺ πιστεύω δὲν θὰ διέλαθε τῶν δικαστῶν μας.

Καὶ ὅλες οἱ χιλιάδες προσκυνητῶν ποὺ τὰ τελευταῖα εἴκοσι χρόνια πέρασαν ἀπὸ τὸ Βατοπαίδι; Χαίρονταν, πήγαιναν καὶ ξαναπήγαιναν ἑλκόμενοι, ἄραγε, ἀπὸ τὴν ὀσμή τοῦ ἐγκλήματος ποὺ ἀνεδύετο μέσα στὴν μονὴ; Προφανῶς αὐτὸ θὰ ἦταν τὸ λιβάνι ποὺ ἐκαίετο στὸ Βατοπαίδι. Λιβάνι ἀπὸ ἔγκλημα.


Ἀλλὰ, ἄς μὴν ξεχνοῦμε. Ζοῦμε στὴν Ἑλλάδα τοῦ 2011. Τὴν Ἑλλάδα τῆς παρακμῆς. Σ’ αὐτὴν τὴν Ἑλλάδα τῆς παρακμῆς φαντάζει φυσιολογικὴ μιὰ τέτοια ἀπόφαση. Καὶ λογική. Καὶ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τοὺς ἄλλους δικαστές. Κυρίως ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου.

Ὁ Ἄνθρωπος κατὰ τὴν Παλαιάν Διαθήκην

 

Βέλλας Βασίλειος

Ὁ ἀγών τοῦ ἀνθρώπου κατά τήν Παλαιάν Διαθήκην ἔγκειται ἐν αὐτῷ τῷ ἀνθρώπῳ καί φέρει καθαρῶς πνευματικόν χαρακτῆρα. Ὁ ἄνθρωπος δῆλον ὅτι, καίτοι ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ Θεοῦ ἐξῆλθε καί διά θείων στοιχείων ἐπροικίσθη, δέν ἐπλάσθη κατά τήν Π.Δ. τέλειος ἀλλ' ἱκανός νά ἀποβῇ τοιοῦτο διά τῶν ἐν αὐτῷ δυνάμεων, ποιούμενος ὀρθήν χρῆσιν τῆς ἐλευθέρας αὐτοῦ βουλήσεως, δι' ἧς μόνος αὐτός ἐκ τῶν λοιπῶν δημιουργημάτων ἐτιμήθη. Τό τῆς ἠθικῆς ἐλευθερίας τοῦτο δῶρον, γνώρισμα μόνον τῶν πνευματικῶν προσωπικῶν ὄντων, δι' οὗ ταῦτα λαμβάνουσι γνῶσιν τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ καί καθίστανται ὑπεύθυνα τῶν πράξεων αὐτῶν, διαμορφούμενα εἰς ἀνάλογον προσωπικότητα, δέν ἦτο δυνατόν παρά καί ἡ Π.Δ. ὡς ἐγγενές τῷ ἀνθρώπῳ ὑπάρχον ἅμα τῇ δημιουργίᾳ τούτου νά ἀποδεχθῇ, διότι ἄλλως θά ἤρετο καί ἡ δυνατότης τῆς ἐξελίξεως τοῦ ἀνθρώπου, μεταβαλλομένου εἰς παθητικόν τινα τύπον.

Ἡ ἠθική ὅμως ἐλευθερία αὕτη, ἡ προϋποθέτουσα γνῶσιν τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ, ἀποβαίνει παράγων διαμορφώσεως ἀληθοῦς προσωπικότητος, ὅταν ὁ ἐσωτερικός κόσμος τοῦ ἀνθρώπου εἶναι πλούσιος. Ὅσον ζωηρότερος ἐν τῷ ἀνθρώπῳ διατηρεῖται ὁ θεῖος σπινθήρ τόσον καλλιτέρα καί βεβαιοτέρα γίνεται χρῆσις τῆς ἐλευθερίας, ἕως οὖ τό θεῖον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ λάβῃ τήν πλήρη τελείωσιν, ὁπότε ἡ ἐλευθερία λαμβάνει πλέον τήν μόνιμον πρός τό καλόν ροπήν. Ἀλλά μέ τοιαύτην τελειότητα ὁ ἄνθρωπος τῆς Π.Δ. δέν ἐπλάσθη. Ἡ ἠθική ἀτέλεια, ἡ περιέχουσα τήν δυνατότητα καί τήν κλίσιν ἀκόμη πρός τό κακόν, εἶναι τό πλέον σπουδαῖον ἐμπόδιον τῆς τελειώσεως τοῦ ἀνθρώπου, ὅπερ οὗτος ὀφείλει νά καταπολεμήσῃ. Ἡ ἠθική αὕτη ἀνεπάρκεια, ἥτις ἐν τοῖς πρωτοπλάστοις κατά τήν πρό τῆς πτώσεως αὐτῶν περίοδον ἀρνητικόν μᾶλλον χαρακτῆρα ἠδύνατο νά ἔχῃ, ἐκδηλωθεῖσα κατά τά πρῶτα βήματα τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς Π.Δ., κατά τήν γνωστήν πτῶσιν τοῦ ἀνθρώπου, ἀπέβη μετ' αὐτήν κατά τήν Π.Δ. δύναμις θετική, ἕλκουσα τόν ἄνθρωπον πρός τό κακόν. Ἡ πρός τό κακόν κλίσις αὕτη, "ἡ πονηρά ἐπιθυμία", κατά φράσιν τινά τῆς Γενέσεως, "τό ἐννόημα", "τό πονηρόν ἐνθύμημα", κατ' ἄλλην ἔκφρασιν τοῦ Σειράχ ἀποτελοῦσι τήν πηγήν τῆς ἁμαρτίας, ἥτις ἐκδηλοῦται ἀρνητικῶς μέν ὡς παραμέλησις τῆς ἀναπτύξεως τοῦ θείου ἐν τῷ ἀνθρώπῳ σπινθῆρος, θετικῶς δέ ὡς παράβασις τῶν ἐμφύτων ἤ τῶν γραπτῶν θείων νόμων. Οὕτω ὁ Ἰσραηλίτης, μή ἀποβλέψας εἰς τάς διαφόρους τῆς ἁμαρτίας ἐκφάνσεις ἀλλ' εἰς τήν ὀργανικήν αὐτῆς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ὑφήν, βαθέως εἰσεχώρησεν εἰς τήν φύσιν τῆς ἁμαρτίας, ἥτις προέρχεται ἐκ τῆς ἠθικῆς διαστροφῆς, ἧς ὑπεύθυνος εἶναι αὐτός ὁ ἄνθρωπος.



Ὁ πνευματικός ἄνθρωπος κατά τοὺς προφήτας τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης

Μεγίστην δέ σημασίαν ἀποδίδουν οἱ Προφῆται εἰς τήν πνευματικήν ἡγεσίαν, ᾗς τήν ὕπαρξιν θεωροῦν ἀναγκαιοτάτην διά τήν Κοινωνίαν, τονίζοντες ὅτι ἡ ἔλλειψις πνευματικῆς ἡγεσίας ἀποτελεῖ τό μεγαλύτερον κακόν δι' ἕνα λαόν, διότι οὕτω ἐπέρχεται ἀναγκαίως ἡ κοινωνική, πολιτική καί πνευματική ἐξάρθρωσις καί ἀναστάτωσις. Ἤδη ὁ ἀρχαιότερος τῶν Προφητῶν, ὁ Ἀμώς, ἐπισείει κατά τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ τόν κίνδυνον τῆς ἐκλείψεως τῆς πνευματικῆς ἡγεσίας, τόν πνευματικόν λιμόν καί τήν πνευματικήν δίψαν, ὡς ὁ ἴδιος λέγει, ὡς τό μεγαλύτερον κακόν, τό ὁποῖον δύναται νά πλήξῃ τόν λαόν, ὅστις κατ' ἔκφρασιν τοῦ Μαλαχίου "τά χείλη τοῦ ἱερέως - ὡς πνευματικοῦ ἡγέτου - προσέχει, γνῶσιν καί διδασκαλίαν ζητεῖ ἀπό τό στόμα του". Ὁ δέ Ἡσαΐας ἀναφερόμενος εἰς τήν πρό τοῦ Μεσσίου ἐποχήν, ὑπογραμμίζει ὡς ἕν τῶν πλέον σκιερῶν σημείων αὐτῆς τήν ἔλλειψιν ἐν τῷ κόσμῳ πνευματικῆς ἡγεσίας, διότι, ὡς ἴδιος ἐξηγεῖ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δέν ὑπάρχει κοινή κατεύθυνσις καί καθοδήγησις ἀλλ' ἕκαστος ἀφιέμενος πλέον εἰς τάς ἰδίας του δυνάμεις τρέπεται τήν ἰδίαν αὐτοῦ ὁδόν. Ἀσθενής δέ κατά τάς δυνάμεις πλανᾶται ὡς πρόβατον ἐδῶ καί ἐκεῖ, ἀναζητῶν τήν εὐθεῖαν ὁδόν. Ἀλλά καί ἡ κοινωνική συνοχή οὕτῳ διασπᾶται ἑκάστου τρεπομένου ἰδίαν ὁδόν, αἱ δέ κοινωνικαί, πολιτικαί καί θρησκευτικαί ἀναστατώσεις εἶναι ὁ ὥριμος πλέον καρπός τούτου.

Ἐν τῇ Κοινωνίᾳ ἐρχόμενος ὁ πνευματικός ἄνθρωπος νά ἐργασθῇ μέ τόν ἁγνόν του καί πλήρη ἀγάπης πρός τόν ἄνθρωπον ἐνθουσιασμόν καί μέ τόν ἁγνότερον ἀκόμη κόσμον, τόν ὁποῖον ἔχει μέσα του δημιουργήσει, εὑρίσκεται πρό ἑνός τελείως διαφόρου καί ἐν πολλοῖς ἀντιθέτου κόσμου πρός τόν ἰδικόν του. Ἡ ἐπαφή αὕτη μετά τῆς πραγματικότητος τοῦ καθιστᾶ συνειδητήν τήν ἀπόστασιν τῶν δύο τούτων κόσμων, ἥτις τοῦ γεννᾶ ἀπό τῆς πρώτης στιγμῆς ἐσωτερικήν ταραχήν. Εἶναι ἡ πρώτη κρίσις, τήν ὁποίαν ὑφίσταται. Τήν κρίσιν ταύτην ζωηρότατα εἰκονίζει ὁ Ἱερεμίας, ὅταν εἰς μίαν στιγμήν τῆς νεαρᾶς του ἡλικίας, ἀντικρύζων τήν τόσον ἀντίθετον πρός τόν ἰδικόν του πεπλασμένον κόσμον κατάστασιν τῆς ἐποχῆς του, λέγη:

"Ἡ καρδιά μου σπαράσσεται μέσα μου,

ὅλα τά κόκκαλά μου τρέμουν.

Εἶμαι ὡς ἕνας μεθυσμένος,

ἀπό τό κρασί κυριευμένος

πρό τοῦ Θεοῦ, πρό τῶν ἁγίων λόγων.

Ἡ χώρα εἶναι γεμάτη ἀπό μοιχούς

προσπάθειά των εἶναι τό κακόν

καί δύναμίς των ἡ κακία".

Παρά τήν ταραχήν ταύτην ὁ πνευματικός ἄνθρωπος δέν φεύγει ἀλλ' εἶναι ὑποχρεωμένος νά συνεχίσῃ τό ἔργον, τοῦ ὁποίου αἱ δυσχέρειαι ἐμφανίζονται ἀπό τῆς πρώτης στιγμῆς.

Ἐπίθεση κατὰ τοῦ οὐρανοῦ

 

Κάλλιστος Γουέαρ (Ἐπίσκοπος Διοκλείας)

(Οἱ ἀντιδράσεις ἐξ ἀφορµῆς τῆς γνωστῆς ὑποθέσεως τῆς µονῆς Βατοπαιδίου, τὸ κλίµα ποὺ ἔχει δηµιουργηθεῖ, οἱ τρόποι ἔκφρασης ποὺ χρησιµοποιοῦνται, δηµιουργοῦν στὴν καρδιὰ τοῦ πιστοῦ ἰδιαίτερα συναισθήµατα. Ἐν µέσῳ αὐτῶν τῶν συναισθηµάτων ἔπεσε στὰ χέρια µας τὸ θαυµάσιο βιβλίο τοῦ ἐπισκόπου Διοκλείας Κάλλιστου Ware «H ὀρθόδοξη Ἐκκλησία». Παραθέτουµε ἀπόσπασµα τοῦ βιβλίου ἀναφερόµενο στὸ τρόπο ποὺ ἔζησε ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας τὴν περίοδο 1917-1988. Εὐκαιρία γιὰ ἐκτίµηση τῆς σχέσης µας µὲ τά µεγάλα καί καίρια τῆς ζωῆς.)

«Αὐτοί πού ἐπιθυµοῦν νά Μέ δοῦν, θά περάσουν µέσα ἀπό βάσανα καί ἀπελπισία»
Ἐπιστολή τοῦ Βαρνάβα vii, 11.

Ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1917, ὅταν οἱ Μπολσεβίκοι κατέλαβαν τὴν ἐξουσία, µέχρι περίπου τὸ 1988, τὸ ἒτος ποὺ ὁ Ρωσικὸς Χριστιανισµὸς γιόρτασε τὴ χιλιετηρίδα του, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση ἔζησε σὲ µία κατάσταση πολιορκίας. Ἡ ἔνταση τοῦ διωγµοῦ διέφερε ἀπὸ ἐποχὴ σὲ ἐποχὴ σ’ αὐτὰ τὰ ἑβδοµήντα χρόνια, ἀλλὰ ἡ βασικὴ στάση τῶν Κοµµουνιστικῶν Ἀρχῶν παρέµεινε ἡ ἴδια: ἡ θρησκευτικὴ πίστη, σὲ ὅλες της τὶς ἐκφάνσεις, εἶναι ἕνα λάθος ποὺ πρέπει νὰ καταπνιγεῖ καὶ νὰ ξερριζωθεῖ. Σύµφωνα µὲ τὰ λόγια τοῦ Στάλιν, «Τὸ Κόµµα δὲν µπορεῖ νὰ παραµείνει οὐδέτερο µπροστὰ στὴ θρησκεία. Διεξάγει ἕναν ἀντιθρησκευτικὸ ἀγώνα ἐναντίον κάθε θρησκευτικῆς προκατάληψης». Γιὰ νὰ κατανοήσουµε τὴν πλήρη σηµασία ποὺ ἔχουν αὐτὰ τὰ λόγια, θὰ πρέπει νὰ θυµηθοῦµε πὼς τὸ Κόµµα, ὑπὸ τὸν Σοβιετικὸ Κοµµουνισµό, ἦταν ἐντελῶς ταυτισµένο µὲ τὸ Κράτος.

Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ἀπὸ τὸ 1917 καὶ ἐφεξῆς, οἱ Ὀρθόδοξοι καὶ οἱ ἄλλοι χριστιανοὶ βρέθηκαν µπροστὰ σὲ µία κατάσταση, ποὺ ὅµοιά της δὲν ὑπῆρξε ἄλλη στὴν ἱστορία τοῦ ἀρχέγονου Χριστιανισµοῦ. Ἡ Ρωµαϊκὴ Αὐτοκρατορία, ἂν καὶ κατὰ καιροὺς καταδίωκε τοὺς χριστιανούς, ὅµως δὲν ἦταν κατὰ καµία ἔννοια ἀθειστικό κράτος, προσανατολισµένο στὴν καταπίεση αὐτῆς τῆς ἴδιας τῆς θρησκείας. Οἱ Ὀθωµανοί Τοῦρκοι, πιστοὶ τοῦ ἑνὸς Θεοῦ, ἂν καὶ δὲν ἦσαν χριστιανοί, φάνηκαν ἀρκετὰ ἀνεκτικοὶ ἀπέναντι στὴν Ἐκκλησία, καθὼς εἴδαµε. Ὁ Σοβιετικὸς ὅµως Κοµµουνισµός, λόγω τῶν βασικῶν του ἀρχῶν, ἦταν στραµµένος σὲ µιά ἐπιθετικὴ καὶ στρατευµένη ἀθεία. Δὲν τοῦ ἀρκοῦσε ἕνας οὐδέτερος χωρισµὸς µεταξὺ Ἐκκλησίας καὶ Πολιτείας, ἀλλά ἐπεζήτησε µὲ ὅλα τὰ µέσα, εὐθέα καὶ πλάγια, νὰ ἀναποδογυρίσει ὅλη τὴν ὀργανωµένη ἐκκλησιαστικὴ ζωή, καὶ νὰ ἐξαλείψει κάθε θρησκευτικὴ πίστη.

Οἱ Μπολσεβίκοι, µόλις κατέλαβαν τὴν ἐξουσία, ἔσπευσαν νὰ βάλουν σὲ ἐνέργεια τὸ πρόγραµµά τους. Ἡ Νοµοθεσία τοῦ 1918 ἀπέκλεισε τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ κάθε συµµετοχὴ στὴν ἐκπαίδευση καὶ δήµευσε ὅλη τὴν ἐκκλησιαστικὴ περιουσία. Ἡ Ἐκκλησία ἔπαυσε νὰ ἒχει ὁποιοδήποτε δικαίωµα ἁπλῶς δὲν διέθετε καµιὰ νοµικὴ ὑπόσταση. Τὰ ἄρθρα τοῦ Σοβιετικοῦ Συντάγµατος ἔγιναν ὅλο καὶ πιὸ σκληρά.

Τὸ Σύνταγµα τοῦ 1918 ἐπέτρεπε τὴν «ἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς καὶ ἀντιθρησκευτικῆς προπαγάνδας» (ἄρθρο 13), ἀλλά στὸν «Νόµο γιὰ τὶς θρησκευτικὲς Ἑνώσεις» ποὺ µπῆκε σ’ ἐφαρµογὴ τὸ 1929, αὐτὸ ἄλλαξε καὶ ἒγινε «ἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς πίστης καὶ τῆς ἀντιθρησκευτικῆς προπαγάνδας». Εἶναι πολὺ σηµαντικὴ ἐδῶ ἡ διάκριση: στοὺς χριστιανοὺς ἐπιτρεπόταν -τουλάχιστον θεωρητικά- ἐλευθερία πίστης, ἀλλὰ δὲν τοὺς ἐπιτρεπόταν καµιὰ ἐλευθερία προπαγάνδας.

Η Ἐκκλησία ἐθεωρεῖτο ἁπλῶς ὡς µία λατρευτικὴ Ἕνωση. Οὐσιαστικά τῆς ἐπετράπη νὰ τελεῖ τὶς θρησκευτικὲς ἀκολουθίες καὶ στὴν πράξη -µετὰ µάλιστα ἀπὸ τὸ 1943-ἀποδόθηκαν ὁρισµένες ἐκκλησίες στὴ λατρεία. Ἐπίσης µετὰ ἀπὸ τὸ 1943 ἐπετράπη στὴν Ἐκκλησία νὰ διατηρεῖ λίγες ἱερατικὲς σχολὲς καὶ νὰ ἔχει κάποια περιορισµένη ἐκδοτικὴ δραστηριότητα. Ἀλλά πέρα ἀπ’ αὐτὰ δὲν τῆς ἐπετράπη οὐσιαστικὰ τίποτε ἄλλο.

Μ’ ἄλλα λόγια οἱ ἐπίσκοποι καὶ ὁ κλῆρος δὲν µποροῦσαν ν’ ἀσχοληθοῦν µὲ τὸ φιλανθρωπικὸ ἤ τὸ κοινωνικὸ ἔργο.Ἡ ἐπίσκεψη τῶν ἀσθενῶν ἦταν πολὺ περιορισµένη. Ἦταν ἀδύνατο τὸ ποιµαντικὸ ἔργο στὶς φυλακές, στὰ νοσοκοµεῖα ἤ στὰ ψυχιατρεῖα. 0ἱ ἐνοριακοὶ ἱερεῖς δὲν µποροῦσαν νὰ ὀργανώσουν κανενὸς είδους νεανικὲς ὁµάδες ἤ κύκλους µελέτης. Δὲν µποροῦσαν νὰ ὀργανώσουν κατηχητικὰ γιὰ τὰ παιδιά. Ἡ µόνη κατήχηση ποὺ οὐσιαστικὰ µποροῦσαν νὰ προσφέρουν στὸ ποίµνιό τους ἦταν µέσω τοῦ κηρύγµατος κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ἀκολουθιῶν. (Συχνὰ µάλιστα δὲν ἄφηναν ἀνεκµετάλλευτη µία τέτοια εὐκαιρία: θυµᾶµαι τὴ συµµετοχή µου στὴν τέλεση µιᾶς Λειτουργίας, στὴ δεκαετία τοῦ ‘70, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ὁποίας ἔγιναν τέσσερα ἤ πέντε διαφορετικὰ κηρύγµατα. Τὸ ἐκκλησίασµα τὰ παρακολούθησε µὲ µεγάλη προσοχὴ καὶ στὸ τέλος εὐχαρίστησε τὸν κήρυκα µὲ ἐκδηλώσεις µεγάλης εὐγνωµοσύνης - ἦταν µιά ἐµπειρία ποὺ δὲν τὴν ἒχω συνήθως ὅταν κηρύττω στὴ Δύση!)

Ὁ κλῆρος δὲν µποροῦσε νὰ ὀργανώσει κάποια ἐνοριακὴ βιβλιοθήκη, καθόσον τὰ µόνα βιβλία ποὺ ἐπιτρεπόταν νὰ ὑπάρχουν στὴν ἐκκλησία ἦσαν τὰ λειτουργικὰ βιβλία γιὰ λατρευτικὴ χρήση. Δὲν διέθεταν οὔτε φυλλάδια, οὔτε τὸ παραµικρότερο ἄλλο πληροφοριακὸ ὑλικό. Ἀκόµη καὶ ἡ Ἁγία Γραφὴ ἦταν σπάνιο εἶδος, ποὺ ἀνταλλασσόταν στὴ µαύρη ἀγορὰ σὲ τεράστιες τιµές. Τὸ χειρότερο δὲ ἀπ’ ὅλα ἦταν πὼς ὁ κάθε κληρικός, ἀπὸ τὸν ἐπίσκοπο µέχρι τὸν ταπεινότερο ἐνοριακὸ ἱερέα, χρειαζόταν νὰ ἒχει ἄδεια ἀπὸ τὸ Κράτος γιὰ νὰ ἐξασκήσει τὸ λειτούργηµά του, καὶ βρισκόταν κάτω ἀπὸ τὴ στενὴ καὶ ἀνελέητη παρακολούθηση τῆς µυστικῆς ἀστυνοµίας. Κάθε λέξη ποὺ ἔλεγε ὁ ἱερέας στὰ κηρύγµατά του σηµειωνόταν προσεκτικά. Ὁλόκληρη τή µέρα, κάποια ἐχθρικὰ καὶ παρατηρητικὰ µάτια θὰ παρακολουθοῦσαν ποιὸς ἐπισκεπτόταν τὴν ἐκκλησία γιὰ βαπτίσεις ἤ γάµους, γιὰ ἐξοµολόγηση ἤ ἁπλὴ προσωπικὴ συζήτηση.

Τὸ ὁλοκληρωτικὸ κοµµουνιστικὸ καθεστὼς χρησιµοποίησε ὅλες τὶς δυνατὲς µορφὲς ἀντιθρησκευτικῆς προπαγάνδας, ἐνῶ εἶχε στερήσει ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία κάθε δικαίωµα ἀνταπάντησης. Πρῶτα ἀπ’ ὅλα ὑπῆρχε ἡ ἀθειστικὴ διδασκαλία ποὺ µεταδιδόταν συστηµατικὰ σὲ κάθε σχολεῖο. Οἱ δάσκαλοι ἔπαιρναν ἐντολές, σὰν αὐτή:

΄΄Ὁ Σοβιετικὸς δάσκαλος πρέπει νὰ καθοδηγεῖται ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ ἐπιστηµονικοῦ πνεύµατος τοῦ Κόµµατος. Ὑποχρεοῦται ὄχι µόνον νὰ εἶναι ὁ ἴδιος ἄπιστος, ἀλλά καὶ νὰ εἶναι ἕνας δραστήριος προπαγανδιστὴς τῆς Ἀθεΐας µεταξὺ τῶν ἄλλων, νὰ εἶναι φορέας τῶν ἰδεῶν τοῦ στρατευµένου προλεταριακοῦ ἀθεϊσµοῦ. Μὲ ἱκανότητα καὶ ἠρεµία, µὲ λεπτότητα καὶ ὑποµονὴ θὰ πρέπει ὁ Σοβιετικὸς δάσκαλος νὰ ἀποκαλύπτει καὶ νὰ ὑπερβαίνει τὶς θρησκευτικὲς προκαταλήψεις στὴ διάρκεια τῆς ἐργασίας του στὸ σχολεῖο ἀλλά καί ἔξω ἀπ’ αὐτό, κάθε µέρα΄΄.

Ἔξω ἀπὸ τὸ σχολεῖο, µιά τεράστια ἀντιθρησκευτικὴ ἐκστρατεία διεξαγόταν ἀπὸ τὸν Σύνδεσµο Στρατευµένων Ἀθέων. Τὸν Σύνδεσµο αὐτὸν ἀντικατέστησε τὸ 1942 ἡ λιγότερο ἐπιθετικὴ «Πανενωσιακὴ Ἑταιρεία γιὰ τὴ διάδοση τῆς Ἐπιστηµονικῆς καὶ Πολιτικῆς Γνώσης». Ἡ ἀθεΐα καλλιεργεῖτο συστηµατικὰ µεταξὺ τῶν νέων ἀπὸ τὸν Σύνδεσµο Νέων Κοµµουνιστῶν. Δηµιουργήθηκαν Μουσεῖα Θρησκείας καὶ Ἀθεΐας, συχνὰ σὲ πρώην ἐκκλησίες, ὅπως στὸν Καθεδρικὸ Ναὸ τῆς Παναγίας τοῦ Καζάν, στὴν Ἁγία Πετρούπολη. Στὴ δεκαετία τοῦ ‘20 διοργανώνονταν στοὺς δρόµους ἀντιθρησκευτικὲς «λιτανεῖες» µὲ ὠµὸ καὶ προκλητικὸ χαρακτήρα, ἰδιαίτερα τὸ Πάσχα καὶ τὰ Χριστούγεννα. Ἐδῶ ἔχουµε µιά περιγραφὴ ἀπὸ κάποιον αὐτόπτη µάρτυρα: ΄΄Δὲν ὑπῆρχαν διαµαρτυρίες ἀπό τούς σιωπηλοὺς δρόµους -τὰ χρόνια τοῦ τρόµου, εἶχαν κάνει καλὰ τὴ δουλειά τους — καὶ ὅλοι προσπαθοῦσαν νὰ παρακάµψουν τὸν δρόµο ὅταν συναντοῦσαν αὐτὴ τὴν προκλητικὴ «λιτανεία». Ἐγώ, προσωπικά, ποὺ παραβρέθηκα στὸ Καρναβάλι τῆς Μόσχας, µπορῶ νὰ διαβεβαιώσω πὼς δὲν ὑπῆρχε οὔτε µιά σταγόνα λαϊκῆς εὐχαρίστησης σ’ αὐτό. Ἡ πορεία ἐκινεῖτο σὲ ἄδειους δρόµους καὶ ἡ προσπάθειά της νὰ δηµιουργήσει γέλιο ἤ πρόκληση συναντοῦσε τὴ βαθιὰ σιωπὴ τῶν τυχαίων περαστικῶν.΄΄

Ὄχι µόνο ἔκλεισε ἕνας µεγάλος ἀριθµὸς ἐκκλησιῶν στὶς δεκαετίες τοῦ ‘20 καὶ τοῦ ‘30, ἀλλά καὶ πάρα πολλοὶ ἐπίσκοποι, ἱερεῖς, µοναχοί, µοναχὲς καὶ λαϊκοὶ κλείστηκαν σὲ φυλακὲς καὶ σὲ στρατόπεδα συγκέντρωσης. Δὲν µποροῦµε νὰ ὑπολογίσουµε πόσοι ἐκτελέστηκαν ἤ πέθαναν ἀπὸ τὰ βασανιστήρια. Ὁ Νικήτας Στροῦβε µᾶς δίνει ἕναν κατάλογο µὲ 130 ὀνόµατα µαρτύρων ἐπισκόπων, ἀλλὰ ἀκόµη κι αὐτὸν τὸν ἀποκαλεῖ «προσωρινὸ καὶ ἀτελῆ». Ὁ συνολικὸς ἀριθµὸς τῶν ἱερέων ποὺ µαρτύρησαν πρέπει νὰ φτάνει σὲ δεκάδες χιλιάδες. Φυσικὰ οἱ Χριστιανοὶ δὲν ἦσαν κατὰ κανένα τρόπο οἱ µόνοι ποὺ ὑπέφεραν κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς τροµοκρατικῆς ἐξουσίας τοΰ Στάλιν, ἀλλ’ ὑπέφεραν περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλον. Τίποτε δὲν θὰ µποροῦσε νὰ συγκριθεῖ µὲ ὅ,τι συνέβαινε στοὺς διωγµοὺς κατὰ τὴ Ρωµαϊκὴ περίοδο. Τὰ λόγια τοῦ Πρωτόπαπα Ἀββακούµ, ποὺ ἒζησε τὸν δέκατο ἕβδοµο αἰώνα, βγῆκαν ἀληθινὰ στὴν περίοδο τοῦ κοµµουνιστικοῦ καθεστῶτος, τρεῖς αἰῶνες ἀργότερα: «Ὁ Σατανᾶς ἀπέσπασε ἀπὸ τὸν Θεὸ τὴ φωτεινὴ Ρωσία µας, γιὰ νὰ γίνει κόκκινη ἀπὸ τὸ αἷµα τῶν µαρτύρων».

Πῶς ἐπηρέασε τὴν Ἐκκλησία ἡ κοµµουνιστικὴ προπαγάνδα καὶ οἱ διωγµοί; Σὲ πολλὲς περιοχὲς ὑπῆρξε µιά καταπληκτικὴ ἀναζωογόνηση τῆς πνευµατικῆς ζωῆς. Οἱ ἀληθινοὶ Ὀρθόδοξοι πιστοί, καθαρισµένοι ἀπὸ τὰ κοσµικὰ στοιχεῖα, ἐλευθερωµένοι ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ψευδῶν µελῶν τῆς Ἐκκλησίας ποὺ ἁπλῶς συµµορφώνονταν µὲ τοὺς τύπους γιὰ κοινωνικοὺς λόγους, «κεκαθαρµένοι ὡς διὰ πυρός», συγκεντρώθηκαν καὶ ἀντιστάθηκαν µὲ ἡρωισµὸ καὶ ταπείνωση. Ἕνας Ρῶσος τῆς διασπορᾶς ἒχει γράψει: «Ἐκεῖ ὅπου δοκιµάστηκε ἡ πίστη, ἡ χάρις ξεχύθηκε ἄφθονη, καὶ συνέβησαν τὰ πιὸ καταπληκτικὰ θαύµατα: εἰκόνες ποὺ ἀνακαινίστηκαν µπροστὰ στὰ ἔκθαµβα µάτια τῶν πιστῶν(1), θόλοι τῶν ἐκκλησιῶν ποὺ ἔλαµψαν µ’ ἕνα φῶς ποὺ δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν κόσµο αὐτό... Μολαταῦτα, πολὺ λίγοι τὰ πρόσεξαν αὐτά. Ἡ ἔνδοξη πλευρὰ ὅσων συνέβησαν στὴν Ρωσία δὲν ἐνδιέφερε σχεδὸν καθόλου τὸ σύνολο τῆς ἀνθρωπότητας... Ὁ σταυρωµένος καὶ ἐνταφιασµένος Χριστὸς πάντοτε θὰ κρίνεται ἔτσι ἀπ’ αὐτοὺς ποὺ εἶναι τυφλοὶ στὸ φῶς τῆς ἀναστάσεώς Του». Τὸ ἐκπληκτικὸ δὲν εἶναι πὼς ἕνας τόσο µεγάλος ἀριθµὸς ἀνθρώπων ἐγκατέλειψε τὴν Ἐκκλησία στὴν ὥρα τοῦ διωγµοῦ, ἐπειδὴ αὐτὸ ἀνέκαθεν συνέβαινε, καὶ χωρὶς ἀµφιβολία θὰ ξανασυµβεῖ. Ἐκπληκτικότερο εἶναι τὸ γεγονὸς πὼς τόσοι πολλοὶ παρέµειναν πιστοί.



(1). Lossky, Ή Μυστική Θεολογία της Ανατολικής Εκκλησίας. Ἡ θαυµατουργή «ἀνακαίνιση τῶν εἰκόνων», στήν ὁποία ἀναφέρεται ὁ Λόσσκυ, ἔλαβε χώρα σέ ἀρκετές περιοχές ὑπό τό κοµµουνιστικό καθεστώς. Εἰκόνες καί τοιχογραφίες, µαυρισµένες καί παραµορφωµένες ἀπό τόν καιρό, ξαφνικά, χωρίς καµιά ἀνθρώπινη ἐπέµβαση, ἀπόκτησαν ξανά τά λαµπρά καί φωτεινά χρώµατά τους

Μοναχισμός και μαρτύριο.(Γερ. Παϊσίου)

 

 

«Πρέπει να πέσουν μερικοί για να σωθεί η κατάσταση!»

Δύσκολα χρόνια!… Θα περάσουμε τράνταγμα. Ξέρετε τί θα πει τράνταγμα; Αν δεν έχετε λίγη κατάσταση πνευματική, δεν θα αντέξετε. Θεός φυλάξοι, θα φθάσουμε να έχουμε ακόμη και άρνηση πίστεως. Κοιτάξτε να αδελφωθείτε, να ζήσετε πνευματικά, να γαντζωθείτε στο Χριστό. Αν γαντζωθείτε στο Χριστό, δεν θα φοβάστε ούτε διαβόλους ούτε μαρτύρια. Οι άνθρωποι στον κόσμο έχουν από πολλές πλευρές στριμώγματα, φόβους. Αλλά, όταν κανείς είναι κοντά στο Χριστό, τί να φοβηθεί; Θυμάστε τον Άγιο Κήρυκο: Τριών χρονών ήταν και, όταν πήγε να τον… κατηχήσει ο τύραννος, του έδωσε μια κλωτσιά. Διαβάστε Συναξάρια. Τα Συναξάρια πολύ βοηθούν, γιατί συνδέεται κανείς με τους Αγίους και φουντώνει μέσα του η ευλάβεια και η διάθεση για θυσία.
Αυτή η ζωή δεν είναι για βόλεμα, θα πεθάνουμε που θα πεθάνουμε, τουλάχιστον να πεθάνουμε σωστά! Μια που δεν κάνουμε τίποτε άλλο, αν μας αξιώσει ο Θεός για ένα μαρτύριο, καλά δεν θα είναι; [...]
Ο μοναχός πρέπει να είναι πάντοτε έτοιμος, και τότε δεν φοβάται τίποτε. Τί να φοβηθεί; Το θάνατο; Αυτός θα του ανοίξει την πόρτα του Παραδείσου, γιατί κάτω από την πλάκα του τάφου είναι κρυμμένο το κλειδί της αιωνιότητας. Άλλωστε ο μοναχός, όποτε και αν πεθάνει, εν μετανοία βρίσκεται. Η φυγή του από τον κόσμο και το σχήμα του αυτό δηλώνουν. Μετανοεί και προχωρεί να κάνει λεπτή πνευματική εργασία. Όσο αυξάνει η αγάπη για το Θεό και τον πλησίον, τόσο ελαττώνεται η αγάπη για τον εαυτό του, και δεν τον υπολογίζει. Και τότε ισχύει εκείνο που γράφει ο Απόστολος Παύλος: «Τίποτε δεν μπορεί να με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού».
Τους κοσμικούς η σκέψη τού μαρτυρίου τους αναγκάζει να καταφεύγουν στο Θεό και να λένε από φόβο «Χριστέ μου, Παναγία μου», ενώ ο μοναχός θέλει να είναι συνέχεια κοντά στο Θεό, γιατί Τον αγαπάει. Πολλοί από τους κοσμικούς κάνουν το καλό, γιατί φοβούνται να μην πάνε στη κόλαση. Ο μοναχός όμως κάνει το καλό από ευγνωμοσύνη, για να ευχαριστήσει τον Ευεργέτη του Θεό.
-Γέροντα, πώς θα νιώσω το μαρτύριο και την άσκηση;
-Για να νιώσεις και εσύ λίγο τί θα πει μαρτύριο, να δέχεσαι έστω με χαρά την περιφρόνηση. Εκείνοι που θέλουν να μαρτυρήσουν για την αγάπη του Χριστού, αλλά δεν υπάρχει μαρτύριο, μπορούν την αγάπη τους αύτη, από την οποία καίγονται, να την εκδηλώσουν με άσκηση σωματική για τις ψυχές των κεκοιμημένων που καίγονται, για να βρουν λίγη ανάπαυση. Όπως το μαρτύριο είναι πανηγύρι, έτσι και η άσκηση είναι πανηγύρι, γιατί αποφεύγει κανείς όλη την ανθρώπινη παρηγοριά και βρίσκει την θεία,
Οι άγιοι Μάρτυρες ένιωθαν μεγάλη χαρά που τούς δινόταν ή ευκαιρία να μαρτυρήσουν. Από το μαρτύριο ξεκίνησε ο ασκητισμός στην πνευματική ζωή. Όταν ανέλαβε την εξουσία ο Μέγας Κωνσταντίνος, έβγαλε τους Χριστιανούς από τις φυλακές -γιατί τους είχαν εκεί, για να τους τελειώσουν- άλλους σακατεμένους κ.λπ., και σταμάτησαν τα μαρτύρια. Αλλά εκείνοι που περίμεναν στις φυλακές με χαρά τη σειρά τους, για να μαρτυρήσουν, όταν ελευθερώθηκαν, πολύ στενοχωρήθηκαν που τους χάλασε ο Μέγας Κωνσταντίνος τη δουλειά. Εκεί που περίμεναν το μαρτύριο με χαρά, βρέθηκαν ελεύθεροι. Οπότε, από την αγάπη τους προς το Θεό και τη φλόγα που είχαν να μαρτυρήσουν, πήραν τα βουνά. Γι’ αυτό τα μαρτύρια που θα τους έκανε ο Διοκλητιανός, ο Μαξιμιανός, τα έκαναν μόνοι τους στον εαυτό τους με την άσκηση. Άλλος πήγαινε και κρεμιόταν με σχοινιά από τα χέρια σε κανένα δένδρο· προσευχόταν με πόνο, αλλά αγαλλόταν θεϊκά. Άλλος δενόταν για την αγάπη του Χριστού. «Έτσι θα με έδενε, έλεγε, ο Διοκλητιανός»! Και ένοιωθαν μεγάλη χαρά που βασάνιζαν τον εαυτό τους. Ξεκίνησαν οι πρώτοι με αυτή τη θεία τρέλλα, τη θεία παλαβομάρα, και δόθηκαν στην άσκηση για την αγάπη του Χριστού και μετά τους μιμήθηκαν στην άσκηση και άλλοι. Έτσι μπήκε ο ασκητισμός στη θρησκεία μας. Άλλοι πάλι πιο…παλαβοί είπαν «είμαστε πρόβατα του Χριστού!» και έτρωγαν μόνο χορτάρι από τη γη. Αυτοί ήταν οι λεγόμενοι «βοσκοί». Ζούσαν τόσο έντονα τις ευεργεσίες του Θεού και τη δική τους μηδαμινότητα. που έλεγαν: «Είμαι ζώο αχάριστο, σε όλη μου τη ζωή θα τρώω χόρτα», και έτσι έκαναν. Έτρωγαν χόρτα και χαίρονταν. Φτερούγιζε η καρδιά τους από αγάπη προς το Χριστό. «Πρόβατο του Χριστού, έλεγαν, δεν είμαι; Θα τρώω χόρτα». Αργότερα όμως το απαγόρευσε η Εκκλησία, γιατί οι κυνηγοί πολλούς τους περνούσαν για άγρια ζώα και τους σκότωναν.
Σήμερα αυτά δεν μπορούν να τα καταλάβουν οι άνθρωποι θεωρούν ανοησίες! «Γιατί να τρώω χόρτα σαν το ζώο;», λένε ή «για ποιό σκοπό να κρεμιέμαι έτσι και να ταλαιπωρώ το σώμα μου;». Είδες όμως τί λέει ο Αββάς Ισαάκ; «Μακάρι να μας αξιώσει ο Θεός να κάνουμε τέτοιες αταξίες», να φθάσουμε σ’ αυτή την πνευματική αταξία.

(Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, «Λόγοι. Β΄» – Πνευματική αφύπνιση. Ι. Ησυχαστήριον Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, Σουρωτή Θεσ/νίκης-αποσπάσματα)

Χαρισματική ποιμαντορία

του Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος κυρίου ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ

Πρίν λίγο καιρό, στά μέσα τοῦ μήνα Νοέμβρη, συγκλονιστήκαμε καθηλώνοντας τήν προσοχή μας καί τήν προσευχή μας στήν ἀκτινοβόλο φυσιογνωμία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί σέ παράλληλη ἐκκλησιαστική τελετή μνημονεύσαμε ἕνα μεγάλο πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας, δυναμικό λειτουργό καί φωτεινό πατέρα τῆς οἰκουμενικῆς ὀρθοδοξίας, τόν μακαριστό Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν Ἱερώνυμο Κοτσώνη.

Ἡ ταυτόχρονη ἀναφορά στούς δυό πατέρες μας, πού μέ τήν πιστότητά τους στίς ἀποστολικές παραδόσεις, μέ τήν ἡρωϊκή ἀντιπαράθεσή τους μέ τό σκληρό διωγμό καί μέ τήν ἁγιασμένη καί θυσιαστική ποιμαντική τους φροντίδα ὑπηρέτησαν τό μεγαλεῖο τῆς ὀρθοδοξίας καί ἡ ἐπιμνημόσυνη ἀναφορά στόν ἥρωα τῆς ἐποχῆς μας, τόν ἀείμνηστο Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο, γεμίζουν τήν ψυχή μας μέ θάμβος καί μᾶς δίδουν ἀφορμές γιά ἀναθεώρηση καί μείζονα ἐμπλουτισμό τῆς πνευματικῆς μας θωράκισης καί τῆς γνησιότερης προσέγγισης στά φωτεινά πατερικά ὑποδείγματα.

Ἐντυπωσιασμένος ἀπό τά προσωπικά μου βιώματα(ὅσα κατόρθωσα νά συλλέξω καί νά ἐγγράψω στό θυλάκιο τῆς ψυχῆς μου κατά τή σκληρή περίοδο τοῦ πολέμου 1940) ἀποφάσισα νά προσφέρω μέ τίς σελίδες τῆς “Ἐλεύθερης Πληροφόρησης” μερικά θησαυρίσματα ἐκείνης τῆς ἐποχῆς καί μερικές ἀναγραφές πού χαράσσουν τό μέγεθος τῆς προσωπικότητος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου, τίς ἀντοχές του στήν περιπέτεια καί τήν ἀποφασιστικότητά του στό κήρυγμα καί στήν πρακτική διδαχή τῆς ἐλπίδας. Τό κείμενο πού μεταφέρω εἶναι καταχωρημένο στό περιοδικό “ΕΚΚΛΗΣΙΑ” τῆς 21ης Ἰουνίου 1941 καί ἀναδημοσιευμένο στήν ταπεινή ἱστορική δική μου προσφορά στή βιογραφία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου τοῦ μόχθου καί τῆς ἀγάπης πού κυκλοφορεῖ μέ τόν τίτλο: “Ἱερώνυμος Κοτσώνης, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῶν Ἀποστολικῶν ὁραματισμῶν”.

Ἀποτελεῖ ἔκθεση πεπραγμένων τῆς Ὑπηρεσίας Προνοίας Στρατευομένων τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν κατά τό πρῶτο ἑξάμηνο τῆς σκληρῆς πολεμικῆς ἀναμέτρησης τοῦ 1940. Τήν ἔκθεση αὐτή τήν συνέταξε καί τήν παρουσίασε στόν μητροπολιτικό Ναό τῶν Ἀθηνῶν, ὁ τότε ὑπεύθυνος τῆς ἐκκλησιαστικῆς προνοίας ἀρχιμ. Ἱερώνυμος Κοτσώνης σέ συγκέντρωση περισσοτέρων τῶν τριῶν χιλιάδων συνεργατῶν καί συνεργατριῶν, στήν ὁποία προεξῆρχε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χρύσανθος.

“Μόλις πρό ἡμερῶν συνεπληρώθη ἑξάμηνον, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ὁ Μακαριώτατος ἐκάλεσεν εἰς τήν Ἀρχιεπισκοπήν τούς πρώτους συνεργάτας τοῦ ἔργου. Ἐπεθύμει ἵνα δώσῃ εἰς τά εὐσεβῆ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας τήν εὐκαιρίαν νά συμμετάσχωσιν ὄχι ἁπλῶς εἰς ἕν οἱονδήποτε φιλανθρωπικόν ἔργον, ἀλλ᾿ εἰς τήν ἐκδήλωσιν μακραίωνος ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, τῆς ἐξασκήσεως δηλ. τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης, ὑπό τό πνεῦμα καί τόν χαρακτῆρα τῆς χριστιανικῆς πίστεως.

Τά προβλήματα, τά ὁποῖα παρουσιάζοντο ἐνώπιον τῶν πρώτων συνεργατῶν, ἦσαν πολλά καί μεγάλα, ἐκεῖνο ὅμως τό ὁποῖο κατεβλήθη προσπάθεια νά ἀντιμετωπισθῇ εὐθύς ἐξ ἀρχῆς ἦτο πῶς οἱ μέν εἰς τό Μέτωπον ἀγωνιζόμενοι ἤ εἰς τά νοσοκομεῖα νοσηλευόμενοι στρατιῶται θά ἀπέκτων τήν Ἐκκλησίαν ὡς σύντροφόν των, αἱ δέ οἰκογένειαί των θά ἐπανεύρισκον ἐν τῷ προσώπῳ τῆς Ἐκκλησίας τόν προστάτιν των, ὁ ὁποῖος ἦτο μακράν των. Ἡ πρόνοια, ἡ φροντίς, ἡ ὁποία ἐμπνέεται ἀπό τήν χριστιανικήν ἀγάπην, ἦτο ὁ σκοπός.

Εἰς τήν ἀρχήν βεβαίως οὐδείς ἠδύνατο νά φαντασθῇ ὅτι τό ἔργον θά ἐλάμβανε τήν σημερινήν του ἔκτασιν, διότι οὐδείς ἠδύνατο νά προΐδῃ ποῖον ἡφαίστειον δραστηριότητος δύναται νά ἀνάψῃ ἡ ὑπό τῆς χριστιανικῆς πίστεως ὁδηγουμένη ἀγάπη πρός τόν πλησίον καί ποῖα ἀποτελέσματα ἔχει ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ ἐπί ἔργα ἄδολα καί εἰλικρινῆ, σκοπός τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ὠφέλεια τοῦ πλησίον καί ἡ δόξα ἡ ἰδική Του.

Τά πράγματα ὅμως ἦλθον νά τό ἀποδείξουν. Χωρίς νά δοθῇ οὐδεμία δημοσιότης εἰς τό ἔργον, εἰς διάστημα ὀλιγώτερον τῶν δύο μηνῶν ἀπό τῆς πρώτης συγκεντρώσεως αἱ ὀλίγαι ἑκατοντάδες τῶν πρώτων συνεργατῶν ἀνέρχονται εἰς χιλιάδας. Περί τάς δύο καί ἡμίσειαν χιλιάδες κυριῶν καί δεσποινίδων ἀνελάμβανον τό σπουδαιότατον ἔργον τῆς ἐπικοινωνίας μετά τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατευθέντων,αἱ ὁποῖαι εἰς τήν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καί Περιχώρων ἀνήρχοντο εἰς ἑξήκοντα περίπου χιλιάδας. Τό μέγεθος καί ἡ σπουδαιότης τοῦ ἔργου δύναται νά ἐκτιμηθῇ, ὅταν σκεφθῇ τις ὅτι αἱ οἰκογένειαι αὗται ἀποτελοῦν τό 1/3 περίπου τοῦ ὅλου πληθυσμοῦ τῆς περιφέρειας ταύτης.

Ἀφ᾿ ἑτέρου τό ζήτημα τῆς ὑγιεινῆς περιθάλψεως τῶν οἰκογενειῶν σχεδόν ἐλύετο. Τριακόσιοι εἴκοσι πέντε ἰατροί καί μαῖαι ἐκ τῶν ἐγκριτοτέρων, πασῶν τῶν εἰδικοτήτων, ἀνταποκρινόμενοι εἰς ἔκκλησιν τοῦ Μακαριωτάτου, ἀνέλαβον ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀμοιβῆς τήν ἰατρικήν περίθαλψιν τῶν οἰκογενειῶν, πραγματοποιήσαντες ὑπέρ τάς 12.000 ἰατρικῶν ἐπισκέψεων δωρεάν.

Ὡσαύτως πολλοί φαρμακοποιοί προσέφεραν δωρεάν φαρμακευτικά παρασκευάσματα ἐκ τῶν φαρμακείων των, ἐνῷ αἱ μεγαλύτεραι τῶν φαρμακευτικῶν Ἑταιρειῶν παρεχώρησαν ἱκανάς ποσότητας σπεσιαλιτέ πρός δωρεάν παροχήν εἰς τάς οἰκογενείας.

Ἐν τῷ μεταξύ διά πολλάς ἐκ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐφέδρων ἐγενᾶτο ὀξύ τό ζήτημα τῆς στέγης, διότι ἠπειλοῦντο ἀπό τούς ἰδιοκτήτας των δι᾿ ἐξώσεως. Καί τό ζήτημα ὅμως τοῦτο διηυθετήθη, διότι κατ᾿ ἀρχάς μέν, κατόπιν ἐκκλήσεως τοῦ Μακαριωτάτου, ὑπέρ τούς πεντήκοντα δικηγόροι προσέφεραν δωρεάν τάς ὑπηρεσίας των, ἵνα ὑπερασπίζωσι τάς οἰκογενείας τῶν στρατευθέντων ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, πρό τῶν ὁποίων 1.000 περίπου οἰκογένειαι ἐπροστατεύθησαν, εἶτα δέ δι᾿ ἐνεργειῶν τοῦ Μακαριωτάτου καί τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τοῦ Δικαστ. Τμήματος τοῦ Κεντρ. Γραφείου ἐπετεύχθη ἵνα ψηφισθῇ νόμος, προστατεύων ἀποτελεσματικότερον τάς οἰκογενείας τῶν ἐφέδρων ἀπό τῶν ἐξώσεων.

Ἐκ παραλλήλου, ἐντός τοῦ αὐτοῦ χρονικοῦ διαστήματος, ἐπετεύχθη ἡ ἵδρυσις 173 Παραρτημάτων τῆς Ὑπηρεσίας Προνοίας Στρατευομένων εἰς τάς διαφόρους ἐνορίας τῆς μνημονευθείσης περιφέρειας, παρέστη δέ ἀνάγκη τῆς δημιουργίας 2 Κεντρικῶν Γραφείων, τά ὁποῖα διά τήν στέγασίν των ἀπήτησαν συντόμως 5 κεντρικά κτίρια.

Ὅτε ἤρχιζε ἡ ἐργασία, Ταμεῖον δέν ὑπῆρχε, διότι τό ἔργον ἤρχισε χωρίς νά ὑπάρχῃ πρός τοῦτο οὐδ᾿ ὀβολός. Εἰς τά πρῶτα ἔξοδα τῆς Ὑπηρεσίας(γραφική ὕλη, ἀγορά τῶν πρώτων ἐπίπλων κλπ.) ἐπίκουρος ἦλθεν ἡ Ἀποστολική Διακονία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τό Δ.Σ. τῆς ὁποίας ἐψήφισεν εἶτα πίστωσιν ἐκ 200 χιλ. δραχμῶν. Αἱ ἀνάγκαι ὅμως ἦσαν πολύ μεγαλύτεραι.

Φάρμακα, γάλα διά τούς ἀσθενεῖς καί τά παιδιά, ἐνδύματα, σκεπάσματα, δικαστικά ἔξοδα ὑπέρ τῶν οἰκογενειῶν, ἀπήτουν πολύ μεγαλύτερα χρηματικά κεφάλαια. Πλήν καί ἐδῶ συνέβη, ἐκεῖνο τό ὁποῖο συμβαίνει εἰς ὅλα τά ἁγνῶς χριστιανικά ἔργα. Ὅτι, δηλαδή, οὐδέποτε ἡ ἐργασία σταματᾷ δι᾿ ἔλλειψιν χρημάτων. Καί πράγματι αἱ κυρίαι καί δεσποινιδες τῶν Παραρτημάτων, αἱ ὁποῖαι διά τῆς ἐπικοινωνίας πρός τάς οἰκογενείας ἤρχοντο εἰς ἄμεσον ἐπαφήν πρός τάς ὑπάρχουσας ἀνάγκας, ἐκίνουν πάντα λίθον διά νά τάς θεραπεύσουν.

Ἔτρεχον πρός τά διάφορα ἱδρύματα Κοινωνικῆς Προνοίας, ἐζήτουν τήν συνδρομήν τῶν γνωστῶν των, τό σπουδαιότερον δέ ἐξ ὅλων, ἔδιδον αἱ ἴδιαι, ἐκ τοῦ ὑστερήματός των, ἵνα ἀνταπεξέλθωσιν εἰς τάς ἀνάγκας, τάς ὁποίας ἔβλεπαν γύρω των. Ὑπῆρξαν πτωχαί ὑπάλληλοι, αἱ ὁποῖαι ἀπό τόν μικρόν μισθόν των διέθετον σημαντικά ποσά χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Παραρτήματός των. Τοιουτοτρόπως ἐκ τῶν στατιστικῶν 140 περίπου Παραρτημάτων-δυστυχῶς διά τά ὑπόλοιπα δέν ἔχομεν σχετικά στοιχεῖα-βλέπομεν ὅτι διετέθησαν ἀπό τάς κυρίας περί τά 4 ἑκατομμ. 800 χιλ. δραχμῶν διά γάλα ἀσθενῶν καί παιδιῶν, διά φάρμακα, ἐνδύματα, σκεπάσματα καί ἄλλας ἀνάγκας.

Ἐφ᾿ ὅσον ὅμως τό ἔργον ἐπροχώρει καί ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων ἐγένετο γνωστή ἡ ἀξία του, ἤρχισαν συρρέουσαι εἰς τό Ταμεῖον τῆς Ὑπηρεσίας καί αἱ δωρεαί καί ἐπιχορηγήσεις. Ἰδιαιτέρως ἀξιόλογος, ὡς εἶναι γνωστόν, ἦτο ἡ ἐνίσχυσις ἡ ὁποία ἐδόθη ὑπό τῆς Ἐπιτροπῆς Διαχειρίσεως τοῦ Ἀμερικανικοῦ Ἐράνου Περιθάλψεως καί εἰς χρῆμα καί εἰς εἴδη διά τήν μεταξύ τῶν οἰκογενειῶν τῆς Ὑπηρεσίας ἡμῶν διανομήν. Ἀπό τῆς ἡμέρας μάλιστα τῆς πρώτης ἐκρήξεως εἰς τόν λιμένα Πειραιῶς, ὅτε ἐδημιουργήθη διά τήν Ὑπηρεσίαν ἡμῶν καί ἡ σημαντική τάξις τῶν βομβοπλήκτων, περιλαμβάνουσα, μετά τῶν ἐξ ἄλλων περιφερειῶν τῆς Ἑλλάδος προσφύγων, περί τάς 18 χιλιάδας οἰκογενείας καί παρέστη ἡ ἀνάγκη ταχυτέρας βοηθείας τῶν πολεμοπαθῶν τούτων, ἱδρύθη καί νέον Τμῆμα τῆς Ὑπηρεσίας ἡμῶν, τό Τμῆμα Περιθάλψεως θυμάτων ἀεροεπιδρομῶν. Εἰς ἀμφότερα τά Τμήματα ταῦτα τῆς Ὑπηρεσίας, ἤτοι τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατευθέντων καί τῶν βομβοπλήκτων, διωχετεύθησαν διά τοῦ Κεντρικοῦ Γραφείου ἕτερα 20 ἑκατομμύρια δραχμῶν εἰς χρῆμα καί εἶδος, ἐκτός τῶν ὑπό τῶν κυριῶν διατεθέντων.

Εἰς τά 20 ἑκατομμύρια περιλαμβάνονται δύο περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν διά παροχήν ἐργασίας κατ᾿ οἶκον. Τό τμῆμα τοῦτο τοῦ ὅλου ἔργου προέκυψε ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς παροχῆς ἐργασίας. Τό Ταμεῖον Ἀνταλλαξίμων κατέβαλε τά πρῶτα ἐργατικά, σύν τῷ χρόνῳ δέ παρεσχέθη ἐργασία εἰς 12 1/2 περίπου χιλιάδας ἄτομα, τά ὁποῖα ἔλαβον τήν χάριν νά κερδίσωσι τό βοήθημά των διά τοῦ κόπου των, νά προσφέρωσι δέ συγχρόνως καί τάς ὑπηρεσίας των εἰς τήν Πατρίδα. Διότι ἡ παροχή ἐργασίας ἐν συνεργασίᾳ πρός τό Ἵδρυμα “Φανέλλα τοῦ Στρατιώτου” εἶχε συνδυασθῆ πρός τό πλέξιμον μαλλίνων εἰδῶν διά τόν μαχόμενον Στρατόν, διά τόν ὁποῖον ἑτοιμάσθησαν διά τοῦ τρόπου τούτου, 53.984 ζεύγη καλτσῶν, 14.509 ζεύγη γαντιῶν, 7.803 περιλαίμια καί 1046 πουλόβερ.

Ἀλλά τό ἔργον τῶν κυριῶν, ἔχον κυρίως πνευματικόν χαρακτῆρα καί ἀποσκοποῦν νά ἐκδηλώσῃ ὅλην τήν στοργήν τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῶν ὑπό τήν πρόνοιάν Της οἰκογενειῶν, δέν τελειώνει διά τῆς χορηγήσεως χρηματικοῦ τινος βοηθήματος ἤ ἑνός σκεπάσματος ἤ ὀλίγου γάλακτος κλπ. Ὁ ψυχικός σύνδεσμος, τόν ὁποῖον δημιουργεῖ ἡ συχνή ἐπαφή τῆς οἰκογένειας μετά τῆς ἐπισκεπτρίας κυρίας, συντελεῖ ὥστε πάντα τά προβλήματα τῆς οἰκογενείας νά ἀποτελέσωσιν ἀτομικά προβλήματα δι᾿ αὐτήν τήν ἐπισκέπτριαν.

Ζητήματα ἐνώπιον δημοσίων ἀρχῶν, εἰσαγωγή εἰς νοσοκομεῖα κ.τ.τ. τά ὁποῖα ἀπαιτοῦσι καί γνώσεις ἀναλόγους καί κόπους πολλούς, ἀνελαμβάνοντο ἀπό τάς ἐπισκεπτρίας. Οὕτω, κατά τάς ὑπαρχούσας πάντοτε στατιστικάς, δι᾿ ἐνεργειῶν τῆς Ὑπηρεσίας, εἰς 2418 οἰκογενείας ἐξησφαλίσθη τό ἐφεδρικό ἐπίδομα, δι᾿ ἑτέρας 6655 οἰκογενείας ἐπετεύχθη ἡ ἐγγραφή εἰς τά λαϊκά συσσίτια καί 560 ἄτομα εἰσήχθησαν εἰς Νοσοκομεῖα, ἐνῷ εἰς πολλάς χιλιάδας ἀνέρχονται τά ἄτομα τά ὁποῖα διά τῆς Ὑπηρεσίας ἡμῶν ὡδηγήθηκαν εἰς ἰατρεῖα, ἐπέτυχον ἐργαστηριακάς ἐξετάσεις δωρεάν κλπ.

Ὁ ψυχικός ὅμως σύνδεσμος μεταξύ οἰκογενείας καί ἐπισκεπτρίας κατώρθωσε νά δημιουργήσῃ ἔτι βαθύτερα ἀποτελέσματα. Κατώρθωσε νά ἐπιτρέψῃ καί εἰς τήν ἐπισκέπτριαν νά εἰσέλθῃ βαθύτερον εἰς τήν ψυχήν τῆς γυναικός, τήν ὁποίαν ἐπεσκέπτετο, καί νά θεραπεύσῃ πληγάς, αἱ ὁποῖαι τίς οἶδε ἐπί πόσον ἀκόμη θά ἔμενον ἀνοικταί. Τοιουτοτρόπως κατωρθώθη ἡ διευθέτησις 181 παρανόμων συμβιώσεων, τινές τῶν ὁποίων ὑφίσταντο ὑπέρ τήν δεκαετίαν, ἡ τέλεσις ἑτέρων 121 γάμων καί ἡ ἐπίτευξις νομιμοποιήσεως ὑφισταμένων ἐξωγάμων σχέσεων.

Εἰς ταῦτα δέον νά προστεθῇ ἡ βάπτισις ἑκατοντάδων τέκνων ἀβαπτίστων, ἡ διά πρώτην φοράν προσέλευσις πολλῶν εἰς τά μυστήρια τῆς ἱ. ἐξομολογήσεως καί τῆς Θ. Εὐχαριστίας κ.ἄ. Ἡ ἐξιστόρησις δέ τῶν περιπτώσεων βαθείας ψυχικῆς ἐπαφῆς, ἡ ὁποία μόνον μεταξύ δύο γυναικείων ψυχῶν εἶναι δυνατόν νά ἐπιτευχθῆ, ὑπό τήν σκέπην τῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου, θά ἀπήτει χρόνον μακρόν, διότι θά ἔφθανεν εἰς τήν ἀντιμετώπισιν ἔτι σοβαρωτέρων ἠθικῶν δεινῶν.

Θά προσθέσωμεν μόνον ὀλίγα τινά διά τήν μετά τῶν στρατιωτῶν ἐπικοινωνίαν. Αὕτη ἐν τῇ περιφερείᾳ μέν τῆς Πρωτευούσης ἐπετυγχάνετο ἀφ᾿ ἑνός μέν διά τῶν μελῶν τῶν ὁμάδων ἐπισκέψεως τραυματιῶν, ἀφ᾿ ἑτέρου δέ διά καταλλήλων βιβλίων καί ἐντύπων.

Δι᾿ ἕκαστον Νοσοκομεῖον ὑπῆρχε ὁμάς ἐπισκέψεως, εἰς τήν ὁποίαν μετεῖχον μόνον κύριοι, σκοπός τῆς ὁποίας ἦτο νά ἔλθῃ εἰς στενήν ψυχικήν ἐπαφήν πρός τούς τραυματίας, ἵνα ἐμπεδώσῃ τό ἤδη ζωηρόν εἰς τάς ψυχάς των θρησκευτικόν αἴσθημα. Κατά τάς ἐπισκέψεις ταύτας, παρετηρεῖτο ἀληθής θρησκευτική δίψα. Κατά χιλιάδας ἀριθμοῦνται οἱ προσελθόντες εἰς τά μυστήρια τῆς ἱ. ἐξομολογήσεως καί Θ. Εὐχαριστίας, εἰς δεκάδας δέ χιλιάδων ἀνέρχονται τά μεταξύ αὐτῶν διανεμηθέντα θρησκευτικά καί ἠθοπλαστικά βιβλία, τά ὁποῖα, εἰς ὁσονδήποτε μεγάλον ἀριθμόν καί ἄν διανέμοντο, ἀπεδεικνύοντο πάντοτε ἀνεπαρκῆ, ἔναντι τῆς ὑφισταμένης ζητήσεως.

Ἐκεῖ ὅμως ὅπου καί διά τάς ὑφισταμένας ταχυδρομικάς δυσκολίας ἦτο ἀδύνατον νά ἀνταποκριθῶμεν πρός τάς ὑφισταμένας ἀνάγκας, ἦτο τό Μέτωπον. Ὑπῆρχον ἐν τῷ Μετώπῳ περί τά 400 πρόσωπα, τά ὁποῖα εἶχον ἀναλάβει τήν μεταξύ τῶν συναδέλφων των διανομήν καταλλήλων βιβλίων καί ἐντύπων, διανεμηθέντων οὕτω περί τάς 100.000 ἀντιτύπων. Ὁ ἀριθμός ὅμως οὗτος ἦτο ἀνεπαρκέστατος, διότι καθ᾿ ἑκάστην κατέφθανον εἰς τό Κεντρ. Γραφεῖον αἰτήσεις πρός ἀποστολήν καί ἄλλων βιβλίων.

Τά ἀνωτέρω ἐπετεύχθησαν δι᾿ ἐθελοντικῆς ἐργασίας, διά μισθούς δαπανηθέντων μέχρι τέλος Ἀπριλίου μόνον 15 χιλ. δραχμῶν.
Πάντα τά ἀνωτέρω ἀφορῶσι εἰς τό ἔργον τῆς Ὑπηρεσίας Προνοίας Στρατευομένων, τῆς ὁποίας ἡ ἀποστολή ἔληξεν ἀπό τοῦ τέλους Ἀπριλίου. Πλήν τό ἀρξάμενον ἔργον θά ἐξακολουθήσῃ. Ἡ ἀποκτηθεῖσα πεῖρα θά χρησιμοποιηθῇ. Καί τά μέν Παραρτήματα τῶν ἐνοριῶν ἤρχισαν νά χρησιμοποιῶνται διά τήν περίθαλψιν τῶν πολεμοπαθῶν, ἡ δέ “Συντροφιά τοῦ Ἀγωνιστοῦ” θά ἐξακολουθήσῃ νά παρέχῃ τάς ὑπηρεσίας της ὡς “Γραφεῖον ἐξυπηρετήσεως ἀναπήρων καί τραυματιῶν πολέμου”, διά τήν διεκπεραίωσιν τῶν ὑποθέσεων τῶν προσφιλῶν ἡμῶν ἡρώων. Τά ὑλικά μέσα ἐλπίζομε ὅτι δέν θά λείψουν. Ἀλλά καί ἡ προθυμία καί ἡ ἀνάγκη πρός ἐργασίαν ἀφθονοῦν. Ἡ Ἐκκλησία ἑπομένως δέν δύναται παρά νά ἐργασθῇ. Αὐτό ἀπαιτεῖ ἡ ἱστορία της, αὐτό ἀπαιτεῖ ὁ προορισμός της, αὐτό ὁ Θεάνθρωπος ἱδρυτής Της. Ἡμεῖς δέν ἔχομεν παρά νά τήν ἀκολουθήσωμεν πιστῶς. Εἶμαι δέ βέβαιος ὅτι διερμηνεύω τά αἰσθήματα πάντων ὑμῶν, ἐάν ἐκφράσω πρός τόν Μακαριώτατον τήν βαθυτάτην πάντων ἡμῶν εὐγνωμοσύνην, διότι ἐκάλεσεν ἡμᾶς ὡς συνεργάτας Του εἰς μίαν τοιαύτην ὑψηλήν τῆς Ἐκκλησίας ἀποστολήν”.

Ο Εχθρός έπεσε στην παγίδα που έστησε ο ίδιος!

Του Μόσχου Εμμανουήλ Λαγκουβάρδου


"Ει εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσιν"!
Ο ΚΥΡΙΟΣ

Κανείς δεν μπορεί να δουλεύει σε δύο κυρίους. Η διοίκηση της Εκκλησίας ή με την εξουσία θα είναι ή με το λαό του Θεού. Ποια άλλα μέτρα περιμένει να λάβει εναντίον της Πίστεως η εξουσία, για να συνειδητοποιήσει τον διωγμό; Το Κακό δρα πλέον απροκάλυπτα.

Η δίωξη του Γέροντος Εφραίμ δεν εξέπληξε καθόλου τους πιστούς. Δεν τους έθλιψε. Μάλλον τους χαροποίησε. Ο ελληνικός λαός που νιώθει στο πετσί του την καταπίεση και τη θλίψη περιμένει την Εκκλησία να γίνει ο σύμμαχός του στον πόλεμο που δέχεται από την εξουσία. Είναι η μόνη συνεκτική του δύναμη. Η Εκκλησία θα ενώσει το λαό.

Ο Γέροντας Εφραίμ είναι το σκεύος της επιλογής του Κυρίου, για να νιώσει ο λαός του Θεού , ότι η Εκκλησία, το σώμα του Χριστού συμπάσχει μαζί του.

Η Ορθοδοξία είναι η μόνη ενωτική δύναμη του λαού. Η Ορθοδοξία διωκομένη θα ενώσει τους πιστούς. Θα συνειδητοποιήσουν ότι τα σχέδια του Εχθρού και θα υπερασπιστούν την πίστη τους.

Ο Εχθρός με τη δίωξη του Γέροντα Εφραίμ έπεσε στην παγίδα που έστησε ο ίδιος. Είθε ο διωγμός της Εκκλησίας να ενταθεί και να συνεχιστεί. Δεν κινδυνεύει η Ορθόδοξη Πίστη από τους διωγμούς, αλλά από την παθητικότητα και τον εφησυχασμό.

Ο Θεός έχει μεγάλη υπομονή. Φυλάττει το αυτεξούσιο των ανθρώπων, των αγγέλων και των δαιμόνων. Ήδη παρεχώρησε στον Εχθρό να αποθρασυνθεί στην πνευματική του τύφλωση. Ο Εχθρος εγκαταλείπει την τακτική της πνευματικής νάρκης και της υποκατάστασης του πνεύματος και επιτίθεται φανερά κατά της Ορθοδοξίας.

Αισθάνεται άραγε ο Εχθρός τόσο δυνατός; Είνα πεπεισμένος ότι οι πιστοί δεν θα βγούν με τίποτε από το λήθαργό τους; Ή βρίσκεται σε απόγνωση και δεν ξέρει τί κάνει;
Οι μερες που ζούμε είναι αποκαλυπτικές.

Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα οι καλύτεροι πολίτες είναι στη φυλακή!

Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα οι καλύτεροι πολίτες είναι στη φυλακή. Έτσι μπορεί να πει κανείς ότι όταν σε μια χώρα οι καλύτεροι πολίτες κλείνονται στη φυλακή το καθεστώς είναι ολοκληρωτικό. Ακόμα κι οι δίκαιοι νόμοι εφαρμόζονται επιλεκτικά. Οι δικαστές δεν απονέμουν δικαιοσύνη, γιατί δεν έχει σημασία ποιος έχει δίκαιο και ποιος έχει άδικο. Σημασία έχει τί είναι σκόπιμο και τι δεν είναι.

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα κλείνουν στη φυλακή τους καλύτερους πολίτες τους.Αυτό συνάγεται από τις μαρτυρίες αυτών που υπήρξαν κρατούμενοι στις φυλακές αυτές και κατέγραψαν τις εμπειρίες τους από αυτές.

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα εφαρμόζουν τους νόμους επιλεκτικά. Τα δικαστήρια δεν απονέμουν δικαιοσύνη. Οι δικαστές δεν απονέμουν δικαιοσύνη σύμφωνα με τη συνείδησή τους. Οι δικαστές όπως κι οι άλλοι πολίτες δεν είναι ελεύθεροι. Η δικαιοσύνη είναι διατεταγμένη. Οι δικαστικές αποφάσεις είναι αποφάσεις σκοπιμότητας.

Τί πρέπει να γνωρίζουμε άλλο οι Έλληνες για να γίνει κοινή συνείδηση ότι η δημοκρατία δεν λειτουργεί στη χώρα μας; Μέρες Χριστουγέννων ο ηγούμενος της μεγαλύτερης Μονής της Ελλάδος κρίνεται ύποπτος φυγής και διατάσσεται η προφυλάκισίς του!

Τέτοιες ενέργειες της εξουσίας στρέφονται κυρίως εναντίον της.Όταν μια εξουσία καταδιώκει τους καλύτερους πολίτες της είναι επικίνδυνη για τον ίδιο το λαό. Είναι υποχρεωμένη να παίρνει ολοένα και χειρότερα μέτρα εναντίον του. Αλλά τα μέτρα έχουν τα όριά τους.Η ενέργειά της εξαντλείται. Κανείς σωστός άνθρωπος δεν συνεργάζεται μαζί της. Ή θα καταπέσει από μόνη της ή ο λαός θα εξεγερθεί και θα την ανατρέψει.

Μόσχος Εμμανουήλ Λαγκουβάρδος

"Ακόμα μια τέτοια "νίκη"!"

Του Μόσχου Εμμανουήλ Λαγκουβάρδου

"Τί ανταποδώσω τω Κυρίω περί πάντων, ων ανταπέδωκέ μοι" (Ψαλμ.115,3)

Η παραβολή, του κακού δούλου, όπως καταγράφεται από τον Ευαγγελιστή Ματθαίο μοιάζει με "πύρρεια νίκη" όσον αφορά τη συμπεριφορά του και το τελικό αποτέλεσμα. Η συμπεριφορά του είναι συμπεριφορά νικητή, το δε αποτέλεσμα είναι η "νίκη" του να μετατραπεί σε πανωλεθρία. Γράφει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος για τον πονηρό δούλο: "Εάν δε είπη ο κακός δούλος εκείνος εν τη καρδία αυτού, χρονίζει ο κύριός μου ελθείν, και άρξεται τύπτειν τους συνδούλους αυτού, εσθίη δε και πίνη μετά των μεθυόντων, ήξει ο κύριος του δούλου εκείνου εν ημέρα η ου προσδοκά και εν ώρα η ου γινώσκει και διχοτομήσει αυτόν. και το μέρος αυτού μετά των υποκριτών θήσει. εκεί έσται ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων".

(Αν όμως ο κακός εκείνος δούλος πει μέσα του:"αργεί να ρθει ο κύριός μου" κι αρχίσει να χτυπάει τους συνδούλους του και να τρώει και να πίνει μαζί με μέθυσους, θαρθεί ο κύριός του μια μέρα που κι αυτός δεν θα τον περιμένει και σε ώρα που δε θα την υποψιάζεται, θα του επιβάλει σκληρή τιμωρία και θα τον ρίξει στον τόπο που τιμωρούνται οι υποκριτές. Εκεί θα κλαίει και θα τρίζει τα δόντια του.)

Η ιστορία της "πύρρειας νίκης" από την οποία προήλθε και η παροιμιώδης αυτή φράση είναι γνωστή: Ο βασιλεύς Πύρρος νίκησε τους Ρωμαίους, αλλά έχασε το μισό στρατό του! Και είπε τότε, "ακόμα μια τέτοια νίκη και δεν θα μας μείνει καθόλου στρατός". Δεν ξέρουμε κάτω από ποιες συνθήκες διεξήχθη η μάχη και ποιοι ήταν οι στρατηγοί του Πύρρου, που του πρόσφεραν μια τέτοια νίκη, που ισοδυναμούσε με πανωλεθρία! Ήταν άραγε ειλικρινείς με τον Πύρρο;Τους εμπιστεύθηκε ο βασιλεύς και άλλες τέτοιες μάχες ή τους κατέταξε στους υποκριτές;

Το ουσιαστικό γνώρισμα σε παρόμοιες νίκες είναι η υποκρισία. Αυτοί που καταγάγουν πύρρειες νίκης διακρίνονται από την υποκρισία τους. Κανένας αληθινός άνθρωπος δεν είναι μαζί τους. Η βασιλεία τους τελειώνει όταν η υποκρισία τους αποκαλυφθεί από όλους. Εν τω μεταξύ έχουν χάσει όλους τους αληθινούς και ανιδιοτελείς ανθρώπους, γιατί έχουν αντιληφθεί ότι είναι επικίνδυνοι όχι μόνο για τους εχθρούς τους αλλά και για τους δικούς τους. Θα είμαστε πιο κοντά στην αλήθεια, αν λέγαμε ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι άρρωστοι!

Η αναιτιολόγητη και γι΄ αυτό ανακλητή προφυλάκιση του Γέροντα Εφραίμ είναι μια "πύρρειος νίκη" γι΄ αυτούς που την εμπνεύστηκαν και την διεξήγαγαν! Ακόμα κι άλλες τέτοιες νίκες και δεν θα ΄χουν καθόλου πολίτες με το μέρος τους. Η Επιστήμη λέει, πως ακόμα και στην πιο πωρωμένη ψυχή μένουν ίχνη ελευθερίας. Όταν θίγεται το περί δικαίου συναίσθημα όλοι το νιώθουν!

"Ει και ο έξω ημών άνθρωπος διαφθείρεται, αλλ΄ ο έσωθεν ανακαινούται ημέρα και ημέρα" (Κορινθ.Β',κεφ.Δ΄)

 

Αιτωλίας και Ακαρνανίας Κοσμάς: Αρκετά χρησιμοποίησαν το «τέχνασμα» Βατοπαιδίου για να κτυπήσουν την Εκκλησία του Χριστού

Δήλωση του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας Κοσμά για την προφυλάκιση του αρχιμ. Εφραίμ

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Κοσμάς, με αφορμή την απόφαση για την προφυλάκιση του Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου, Αρχιμ Εφραίμ έκανε τις ακόλουθες δηλώσεις:

«Απίστευτη και ανέλπιστη είναι η απόφασι να προφυλακισθή ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου και μάλιστα μέσα στις άγιες ημέρες των Χριστουγέννων.

Η απόφασι αυτή, η οποία κατελύπησε όλο τον ορθόδοξο κόσμο, είναι μια ακόμη απόδειξι του μένους και της πολεμικής κάποιων αξιωματούχων εναντίον της μητρός Ορθοδόξου Εκκλησίας και μάλιστα του ορθοδόξου μοναχισμού.

Διερωτάται όμως κανείς. Δεν βλέπουν! Τόσο σκοτισμένοι είναι; Τόσο εθελοτυφλούν όλοι αυτοί που πολεμούν την Εκκλησία του Χριστού μας;

Δεν βλέπουν που οδηγείται η Χώρα μας χωρίς Χριστό, τον οποίον αγωνίζονται να ξεριζώσουν από τις καρδιές των Ελλήνων;

Δεν βλέπουν πόσο καταρρέει η Ελλάδα, χωρίς ζωντανή σχέσι με την Εκκλησία;

Ελευθέρωσαν την Πατρίδα μας όλοι αυτοί οι πολέμιοι από τόσους κακοποιούς, από τόσους επιζήμιους και επικίνδυνους, οι οποίοι κυκλοφορούν ανενόχλητοι και λυμαίνονται τον τόπο μας και έμεινε μόνο ο π. Εφραίμ ως επικίνδυνος για τη χώρα μας.

Ο Ηγούμενος π. Εφραίμ είναι η απειλή της τάξεως και της ασφάλειας;

Αρκετά πλέον. Ας σταματήσουν να κτυπούν την μητέρα Εκκλησία.

Ας σοβαρευθούν κάποτε. Δεν φταίει η Εκκλησία για την κακοδαιμονία τους. Φταίει ο ναρκισσισμός τους και η απουσία του Χριστού από τη ζωή τους.

Τα μοναστήρια μας μόνο βοήθησαν και έσωσαν. Μόνο βοηθούν, ωφελούν και σώζουν την πατρίδα.

Από άλλους, των οποίων την υποτέλεια, την κακοδοξία και την διαστροφή χειροκροτούμε, κινδύνευσε και κινδυνεύει η χώρα μας και ο λαός μας.

Λυπούμαστε και αποδοκιμάζουμε την απόφασι αυτή και παρακαλούμε τους πολλούς συνειδητούς και πιστούς δικαστές μας να υψώσουν αγωνιστική φωνή για να ανακληθή η συγκεκριμένη απόφασι, κατά του π. Εφραίμ. Η Ελληνική Δικαιοσύνη δεν πρέπει να ανεχθή άλλο τον πόλεμο κατά της αμωμήτου πίστεώς μας.

Αρκετά χρησιμοποίησαν το «τέχνασμα» Βατοπαιδίου για να κτυπήσουν την Εκκλησία του Χριστού.

Δεν τους πιστεύουμε πλέον. Η Εκκλησία δεν φοβείται τους διωγμούς και τα μαρτύρια. Η κεφαλή της, ο Χριστός «εξήλθε νικών» και θα νικήση.