ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΓΑ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΤΕΛΙΔΗΣ

Ο αυτοκρατορικός Παρακλητικός Κανόνας

Ο Αυτοκράτορας της Νίκαιας
Θεόδωρος Β΄, Δούκας Λάσκαρις,
συγγραφέας του Μεγάλου
Παρακλητικού Κανόνος. 

     Τις μισές από τις δεκαπέντε ημέρες πριν από την εορτή της Υπεραγίας Θεοτόκου στις Ορθόδοξες Εκκλησίες ψάλλεται ο Μέγας Παρακλητικός Κανόνας. Πρόκειται για εξαιρετικής έμπνευσης εκκλησιαστικό ύμνο του αυτοκράτορα της Νίκαιας Θεοδώρου Β΄ Δούκα Λασκάρεως, υιού του μεγάλου πατέρα του, αυτοκράτορα Αγίου Ιωάννη Βατάτζη. Από τους ειδικούς θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα της ύστερης Βυζαντινής περιόδου και είναι γραμμένο σε πρώτο ενικό πρόσωπο, κάτι όχι σύνηθες.

     Ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Β΄ Δούκας Λάσκαρης ανήλθε στον θρόνο της Νικαίας το 1254, σε ηλικία 32 ετών και απεβίωσε τέσσερα χρόνια μετά. Η αιτία του θανάτου του δεν έχει απολύτως εξακριβωθεί. Λέγεται ότι έπασχε από ανίατη ασθένεια, που τον οδήγησε στον τάφο, όμως δεν ήσαν λίγοι όσοι επιδίωξαν τον θάνατό του, μεταξύ των οποίων πιθανολογείται ότι ήταν και ο Μιχαήλ Παλαιολόγος. 

Ο Αυτοκράτορας Άγιος
 Ιωάννης Βατάτζης,
πατέρας του Θεόδωρου Β΄. 

     Ο ιδρυτής της δυναστείας των Παλαιολόγων για να καταλάβει τον θρόνο ετύφλωσε τον ανήλικο υιό του Θεοδώρου, Ιωάννη Δ΄ Λάσκαρη (1250-1305), ο οποίος έζησε το υπόλοιπο του βίου του ως μοναχός. Σημειώνεται πως πριν το τέλος της ζωής του Ιωάννη τον επισκέφθηκε ο υιός του Μιχαήλ Ανδρόνικος Παλαιολόγος και του ζήτησε ταπεινά συγγνώμην για την ενέργεια του πατέρα του. 

     Ο Θεόδωρος Β’ Δούκας Λάσκαρης  στα λίγα χρόνια της βασιλείας του, όπως γράφει ο μέγας βυζαντινολόγος Κρουμβάχερ, «δεν απομακρύνθηκε των λαμπρών του πατρός του παραδόσεων εις την διοίκηση του κράτους, ιδίως δε απέκτησε ανθηρά οικονομικά χωρίς καταπιεστική φορολογία, παράλληλα δε ήταν φίλος της Παιδείας. Αν και φιλάσθενος, ήταν εξαίρετος στρατιώτης».

     Μέσα σε μύριες δυσκολίες και υπονομεύσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της αυτοκρατορίας ο Θεόδωρος Δούκας Λάσκαρης πέτυχε να διατηρήσει ισχυρή την σε εξορία Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Παράλληλα σπούδασε  με πάθος τις επιστήμες της εποχής – φιλολογία, μαθηματικά, φυσική και φιλοσοφία – κοντά στους Νικηφόρο Βλεμμύδη και Γεώργιο Ακροπολίτη και συνέλεξε βιβλία που, κατά τον Κων. Σάθα, ήσαν τόσα «όσα ούτε ο υπερηφανευόμενος για την βιβλιοθήκη του στην Αλεξάνδρεια Πτολεμαίος δεν είχε συγκεντρώσει». Κοντά στους πολέμους και στην αντιμετώπιση των σε βάρος του δολοπλοκιών εύρισκε χρόνο για να αναπτύξει την ελληνορθόδοξη Παιδεία στην αυτοκρατορία. Ο ίδιος παρομοίαζε τη χαρά του από το ενδιαφέρον που έδειχναν για την ελληνική Παιδεία οι υπήκοοι του με εκείνη του κηπουρού που βλέπει τον κήπο του γεμάτο από καρπούς.

          Ο Βασίλιεφ, άλλος σπουδαίος βυζαντινολόγος, περιγράφει το πόση ελληνική υπερηφάνεια ένιωσε ο αυτοκράτορας όταν επισκέφθηκε την Πέργαμο. Τότε βεβαίως οι Γερμανοί δεν είχαν αφαιρέσει τον επιβλητικό ναό, που πιστεύεται πως ήταν αφιερωμένος στον Δία και βρίσκεται στο Μουσείο του Βερολίνου. Η υπερηφάνεια αυτή για την καταγωγή του φαίνεται και από τα γνωμικά του που διασώθηκαν, όπως: « Απασών γλωσσών το ελληνικόν υπέρκειται γένος» και «Πάσα τοίνυν φιλοσοφία και γνώσις Ελλήνων εύρεμα…Συ δε ω Ιταλέ, τίνος ένεκεν εγκαχαύσαι;».

     Πέραν του ποιητικού του ταλέντου ο Θεόδωρος Δούκας Λάσκαρης ήταν και έγκριτος θεολόγος και εν μέσω μυρίων δυσκολιών υπεράσπισε τα δίκαια της Ορθοδοξίας έναντι των Λατίνων. Σε γράμμα του προς τον επίσκοπο Κορώνης γράφει, μεταξύ των άλλων:                   «… Απολογείται σοι η βασιλεία μου ότι η καθ’ ημάς αγιωτάτη του Θεού μεγάλη Εκκλησία , καθώς μέλλεις γνωρίσαι εκ των κατωτέρω ρηθησομένων εγγράφων, μαρτυριών και ρήσεων ευαγγελικών, το Πνεύμα το άγιον εκ του Πατρός και μόνου εκπορεύεσθαι δογματίζει, εκ του Υιού δε ουκ εκπορεύεσθαι μεν φαμέν, δια του Υιού δε χορηγείσθαι ημίν  προς κάθαρσιν και αγιασμόν, και πιστεύομεν και δοξάζομεν…».  Λίγο προ του θανάτου του και έχοντας αντιληφθεί το τέρμα της επίγειας ζωής του ο Θεόδωρος αντάλλαξε τον αυτοκρατορικό μανδύα με το ταπεινό μοναχικό ένδυμα.

     Όπως γράψαμε ήδη, στη βραχύχρονη βασιλεία του ο Θεόδωρος γνώρισε πολλές πίκρες, τον βρήκαν συμφορές και ασθένειες, αντιμετώπισε δολοπλοκίες, πολέμους και προδοσίες. Καταφυγή του ήταν η Παναγία, όπως εκφράζεται και μέσα από τον Μεγάλο Παρακλητικό του Κανόνα. Αναφέρουμε πέντε χαρακτηριστικούς ύμνους:

* «Καταιγίς με χειμάζει, των συμφορών Δέσποινα, και των λυπηρών τρικυμίαι καταποντίζουσιν, αλλά προφθάσασα, χείρα μοι δος βοηθείας, η θερμή αντίληψις και προστασία μου».

* «Οι μισούντες με μάτην, βέλεμνα και ξίφη και λάκκον ηυτρέπισαν, και επιζητούσι, το πανάθλιον σώμα σπαράξαι μου και καταβιβάσαι προς γην, Αγνή επιζητούσιν, αλλ’ εκ τούτων προφθάσασα, σώσον με».

* « Από πάσης ανάγκης, θλίψεως και νόσου και βλάβης με λύτρωσαι και τη ση δυνάμει, εν τη σκέπη σου φύλαξον άτρωτον, εκ παντός κινδύνου και εξ εχθρών των πολεμούντων και μισούντων με Κόρη πανύμνητε».

* « Τα νέφη των λυπηρών εκάλυψαν, την αθλίαν μου ψυχήν και καρδίαν, και σκοτασμόν εμποιούσι μου Κόρη, αλλ΄ η γεννήσασα Φως το απρόσιτον, απέλασον ταύτα μακράν, τη εμπνεύσει της θείας πρεσβείας σου».

* « Την δέησιν μου δέξαι την πενιχράν και κλαυθμόν μη παρίδης και δάκρυα και στεναγμόν, αλλ’ αντιλαβού μου, ως αγαθή, και τας αιτήσεις πλήρωσον. Δύνασαι γαρ πάντα ως πανσθενούς Δεσπότου Θεού Μήτηρ, ει νεύσεις έτι μόνον προς την εμήν οικτράν ταπείνωσιν».

    

 Είναι βέβαιο πως ο Μικρός Παρακλητικός Κανόνας είναι δημοφιλέστερος του Μεγάλου και ψάλλεται σε κάθε περίσταση. Όμως και ο Μεγάλος αγγίζει τις καρδιές των πιστών, ενώ ο σπουδαίος ποιητής του και σημαντικός Έλληνας αυτοκράτορας Θεόδωρος Β’ Δούκας Λάσκαρης παραμένει για τους πολλούς άγνωστος. Μακάρι να υπάρξουν ερευνητές που να τον μελετήσουν σε βάθος και να αναδείξουν το ήθος, τις ικανότητές και το έργο του.

Κείμενο του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

     Σήμερα Πέμπτη 8η Αυγούστου του 2013,σε όλους τους Ορθόδοξους ναούς της οικουμένης, σύμφωνα με το Τυπικό της Εκκλησίας μας, ψάλλεται ο Μέγας Παρακλητικός Κανόνας στην Παναγία Μάνα όλου του κόσμου και δική μας.

Καλή Παναγιά σε όλους!!!

ΑΓΙΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Ένας άγνωστος διδάσκαλος του γένους

α) Κάθε εποχή και κάθε γωνιά της πατρώας ελληνικής γης έχει αναδείξει σπουδαίες προσωπικότητες, που αγωνίστηκαν σε δύσκολους χρόνους για την πνευματική αναγέννηση του λαού.

Γράφει ο π. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης

Με τον τρόπο αυτό στερεώθηκε η χριστιανική πίστη, διατηρήθηκε η ελληνική γλώσσα και συνεχίστηκε η παράδοση του βυζαντινού πολιτισμού. Το έργο αυτό ήταν ιδιαζόντως επίπονο κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Η περιοχή της Αιτωλίας είχε το προνόμιο να είναι γενέτειρα σπουδαίων ανδρών, που διακρίθηκαν για την καλοκαγαθία, τον ένθεο ζήλο και την προσφορά στο γένος.
β) Από την Αιτωλία κατάγονται τρεις διδάσκαλοι του γένους που έδρασαν κατά τον 17ο και 18ο αιώνα. Πρόκειται για τον Ευγένιο Γιαννούλη, τον Κοσμά Αιτωλό και τον αδελφό του Χρύσανθο. Οι δύο πρώτοι έχουν ενταχθεί στο αγιολόγιο της Εκκλησίας, ενώ αναμένεται η ένταξη του Χρύσανθου. Ο Ευγένιος και ο Κοσμάς γεννήθηκαν στο Μέγα Δένδρο, ενώ ο Χρύσανθος στον Ταξιάρχη, χωριά που ανήκουν στον σημερινό δήμο Θέρμου. Κατά την τουρκοκρατία, μπορεί η περιοχή αυτή να έφτασε σε έσχατο όριο απαιδευσίας, αλλά ταυτόχρονα γέννησε σοφούς και φιλογενείς άνδρες.
γ) Ο Ευγένιος Αιτωλός, ο οποίος είναι άγνωστος στο ευρύ κοινό, γεννήθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα και αναπαύθηκε εν ειρήνη το 1682 στην «ανήλιο Γούβα» των Αγράφων, ξημερώματα της εορτής της θείας Μεταμορφώσεως. Το 1982 το οικουμενικό πατριαρχείο, ύστερα από εισηγήσεις εγκρίτων κληρικών και λαϊκών αλλά και τεκμηριωμένη πρόταση του μητροπολίτου Καρπενησίου και της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ανακήρυξε άγιο τον Ευγένιο Αιτωλό και όρισε η μνήμη του να τιμάται στις 5 Αυγούστου.
δ) Ο βιογράφος του, ιερομόναχος Αναστάσιος Γόρδιος, διέσωσε πολλές πληροφορίες για τον οσιακό βίο και τη δράση του αγίου Ευγενίου. Καταρχήν ασκήθηκε στην ιερά μονή Βλοχού Τριχωνίδος κοντά στον ιερομόναχο Αρσένιο, από τον οποίο έμαθε τα πρώτα γράμματα, καλλιγραφία και μουσική. Στην ιερά μονή Τατάρνης Ευρυτανίας χειροτονήθηκε διάκονος, ενώ στην ιερά μονή Ξηροποτάμου Αγίου Όρους κοντά στον επίσκοπο Χαραλάμπην εντρύφησε βαθύτερα στην πνευματική ζωή και διδάχθηκε ανώτερα ελληνικά και τα «ποιητών έπη».
ε) Περνώντας από την Αλεξάνδρεια, προκειμένου να μεταβεί για προσκύνημα στο Σινά, γνωρίστηκε με τον πατριάρχη Κύριλλο Λούκαρη, ο οποίος βλέποντας την ευσέβειά του τον χειροτόνησε πρεσβύτερο. Η πρώτη λειτουργία του Ευγενίου ως πρεσβυτέρου έγινε στον ναό της Παναγίας στην κορυφή του όρους Σινά. Υπήρξε μαθητής του Θεοφίλου Κορυδαλλέως και του Μελετίου του Συρίγου και δίδαξε ο ίδιος στην Άρτα, στο Αιτωλικό, στο Μεσολόγγι, στο Καρπενήσι και αλλού.
στ) Τιμούσε ιδιαίτερα την Παναγία και τους αγίους και συνέθεσε ασματικούς κανόνες για τον Άγιο Διονύσιο τον εν Ολύμπω. Δείγμα της ποιητικής σοφίας ο παρακάτω θεομητορικός ύμνος:
«Η κόσμου κοσμήσασα την ακοσμίαν
ως τέξασα του κόσμου κοσμήτορα
κόσμησον δέομαι, θεοκόσμητε, την άκοσμον ψυχήν μου
ευκόσμοις κοσμούσαν σε ύμνοις, πανύμνητε».
ζ) Υπερασπιζόμενος την ελευθερία του ανθρώπου έναντι των δεισιδαιμονιών της εποχής γράφει: «Ότι οι δαίμονες προβάλλουσι μόνον και κολακεύουσι και κεντούσιν τον άνθρωπον εις το κακόν και δείχνουσι το πικρόν γλυκύ και το φαρμάκι γλυκύτερον του μέλιτος, αλλά την θέλησιν του ανθρώπου και το αυτεξούσιον δεν το δυναστεύουσι μήτε δύνονται· την θέλησιν και το αυτεξούσιον του ανθρώπου μήτε ο δημιουργός των όλων Θεός δεν το εξουσιάζει, αλλ’ όλα τα λογικά τα άφηκεν αυτεξούσια».
Αλλού αναφερόμενος στο ευμετάβολο της γνώμης των ανθρώπων σημειώνει: «Τα των ανθρώπων και απλώς τα υπό την σελήνην πάντων των ποταμίων ρευμάτων ευμεταβολώτερα -καθ’ Ηράκλειτον- πεφύκασι και των παλιρροιών ασθενέστερα». Και μόνη η παράθεση των κειμένων αυτών φανερώνει τη σοφία του ανδρός και την επικαιρότητα των θεόπνευστων λόγων του σε μια κοινωνία ακοσμίας, διαστροφής, παραλογισμού, ιδιότυπης δεισιδαιμονίας και έλλειψης του μέτρου.

πηγή

ίσως το ζενίθ της βαρβαρότητας... Συρία 2013, παιδιά-δήμιοι ...(18+ βίντεο)

LinkWithin

"My name is Badr Mohamad Sleibi. My uncle asked me to go with him where I saw 2 officers,
he asked me to take the machete and behead them.
After I hit the first one a man came and beheaded them both.
What do you say to your uncle after he made you a murderer and had you sent to prison?
I say to him may God never forgive you. "

πηγή

ΠΡΟΤΥΠΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ

Εὐθυμίου Ἀναστασίας

Ἀρχαιολόγου-Θεολόγου

Ὑποψ. Δρ. Ἀρχαιολογίας

Ὡς παλαιοδιαθηκικὲς θεομητορικὲς προτυπώσεις ἢ προεικονίσεις ὁρίζονται γεγονότα ἢ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται στὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ ἔχουν ἑρμηνευθεῖ ἀπὸ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ὡς τύποι τοῦ προσώπου τῆς Θεοτόκου καὶ τοῦ ρόλου της στὸ βασικὸ γεγονὸς τοῦ σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας, τὴν Ἐνανθρώπηση τοῦ Κυρίου.

Σὲ αὐτὴ τὴν κατηγορία ἀνήκουν π.χ. ἡ Κλῖμαξ τοῦ ὁράματος τοῦ Ἰακὼβ (Γεν. 28, 10-22), ἡ φλεγομένη Βάτος ποὺ εἶδε ὁ Μωϋσῆς στὸ Χωρὴβ (Ἐξ. 3, 2-6), ἡ κεκλεισμένη Πύλη ἀπὸ τὸ σχετικὸ ὅραμα τοῦ Ἰεζεκιὴλ (Ἰεζ. 44, 1-3) κ.ἄ.

Τὸ κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ θέματα ποὺ ἔχουν ἑρμηνευθεῖ ὡς προτυπώσεις ἐμφανίζει χαρακτηριστικὰ ποὺ παραπέμπουν σὲ ἀντίστοιχες ἰδιότητες τοῦ προσώπου τῆς Θεοτόκου καὶ τοῦ γεγονότος τῆς ὑπερλόγου γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ.

Σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὴν ἑρμηνευτικὴ λογική, ἡ Κλῖμαξ π.χ. τοῦ Ἰακὼβ ποὺ ἐκτεινόταν ἀπὸ τὴν γῆ ὡς τὸν οὐρανὸ εἶναι τύπος τῆς Θεοτόκου, ἡ ὁποία μὲ τὴν γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἕνωσε τὰ ἐπίγεια μὲ τὰ ἐπουράνια. Ἡ φλεγομένη καὶ μὴ καιομένη Βάτος, πάλι, συμβολίζει τὸ ἀδιάφθορο τῆς παρθενίας τῆς Θεοτόκου. Ὅπως δηλαδὴ ἡ Βάτος, παρότι φλεγόταν, δὲν κάηκε, ἔτσι καὶ ἡ Θεοτόκος, ἂν καὶ γέννησε, παρέμεινε Παρθένος.

Ἡ παρουσία τῶν θεομητορικῶν προεικονίσεων εἶναι ἔντονη καὶ ἐκτείνεται σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ζωῆς καὶ παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδὴ στὴν πατερικὴ γραμματεία, τὴν ὑμνογραφία, τὴ λατρεία καὶ ὅλες τὶς πτυχὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς τέχνης.

Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας χρησιμοποίησαν εὐρέως τὶς προεικονίσεις τῆς Θεοτόκου στὰ ἔργα τους. Πολὺ σημαντικὲς σχετικὲς ἀναφορὲς κάνουν οἱ Πατέρες ποὺ προασπίστηκαν τὴν τιμὴ τῶν εἰκόνων ἔναντι τῆς εἰκονομαχικῆς αἱρετικῆς προκλήσεως[1], ὅπως π.χ. ὁ ἅγ. Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς (675 περ.-750 περ.), σὲ μιὰ περίοδο ποὺ εἶναι κατανοητὴ ἡ κρισιμότης τοῦ προσώπου τῆς Θεοτόκου στὸν ὑπὲρ τῆς πίστεως ἀγώνα, ἀφοῦ ἀκριβῶς στὴν πραγματικότητα τῆς δι’ αὐτῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου βάσιζαν οἱ Πατέρες τὴν δυνατότητα ἀπεικονίσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ συνακολούθως τῆς ἰδίας τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν ἁγίων.

Παραθέτουμε ἕνα χαρακτηριστικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ ἔργο τοῦ ἁγ. Ἰωάννου Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ἁγίας θεοτόκου λόγος πρῶτος: «Σὲ (ἐνν. Θεοτόκε) βάτος προέγραψε, πλάκες θεόγραφοι προεχάραξαν, νόμου κιβωτὸς προϊστόρησε, στάμνος χρυσῆ καὶ λυχνία καὶ τράπεζα καὶ ῥάβδος Ἀαρὼν ἡ βλαστήσασα ἐμφανῶς προετύπωσαν».[2]

Ἕνα ἄλλο κεντρικὸ σημεῖο τῆς διδασκαλίας τῆς Ἐκκλησίας ποὺ ἀναδεικνυόταν μὲ τὴν ἑρμηνεία καὶ χρήση τῶν παλαιοδιαθηκικῶν τύπων ἦταν καὶ ἡ ἑνότητα τῶν δύο Διαθηκῶν, ἡ ὁποία πολλάκις εἶχε ἀμφισβητηθεῖ ἀπὸ κατὰ καιροὺς αἱρετικούς[3].

Στὴν ὑμνογραφία τῆς Ἐκκλησίας οἱ ἀναφορὲς στὶς θεομητορικὲς προτυπώσεις εἶναι ἐπίσης πολυάριθμες. Πολλὲς χαρακτηριστικὲς περιπτώσεις ἀπαντοῦν π.χ. στὸν Ἀκάθιστο Ὕμνο, ὁ ὁποῖος κατεξοχὴν σχετίζεται μὲ τὸ πρόσωπο τῆς Θεοτόκου. Παραθέτουμε ἐνδεικτικῶς ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸν Γ΄ Οἶκο: «Χαῖρε, κλῖμαξ ἐπουράνιε, δι’ ἧς κατέβη ὁ Θεός˙ χαῖρε, γέφυρα μετάγουσα τοὺς ἐκ γῆς πρὸς οὐρανόν»[4].

Ἡ σύνδεση διαφόρων παλαιοδιαθηκικῶν θεμάτων μὲ τὴν Θεοτόκο ἐκφράζεται μὲ σαφήνεια καὶ στὴ λατρεία μὲ τὴ χρήση ἀποσπασμάτων τῶν σχετικῶν διηγήσεων ὡς ἀναγνωσμάτων στοὺς Ἑσπερινοὺς τῶν μεγάλων θεομητορικῶν ἑορτῶν, δηλαδὴ τοῦ Γενεσίου, τῶν Εἰσοδίων, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ καὶ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Τὸ ἀπόσπασμα π.χ. τὸ σχετικὸ μὲ τὴν Κλίμακα τοῦ Ἰακώβ, ποὺ προαναφέραμε, διαβάζεται σὲ ὅλες τὶς θεομητορικὲς ἑορτές, πλὴν αὐτῆς τῶν Εἰσοδίων.[5]

Τὰ ἀναγνώσματα αὐτὰ συνδυάζονται μὲ ἀντίστοιχες ἀναφορὲς σὲ θεομητορικὲς προτυπώσεις τόσο στὰ τροπάρια τῶν ἀκολουθιῶν τῶν ἑορτῶν ὅσο καὶ στὰ πατερικὰ ἔργα ποὺ ἀναφέρονται στὸ περιεχόμενο καὶ τὴ σημασία τῶν θεομητορικῶν αὐτῶν ἑορτῶν. Προκύπτει ἔτσι ἕνα σύνολο μὲ ἐσωτερικὴ ἑνότητα καὶ ἑνιαῖο τρόπο διαχειρήσεως τῶν θεμάτων αὐτῶν, τῶν σχετικῶν μὲ τὴ Θεοτόκο, ἀποτέλεσμα τῆς κοινῆς θεολογικῆς καὶ ἑρμηνευτικῆς τους προσέγγισης.

Τὸ περιγραφὲν σύνολο ἀποτέλεσε τὴν πηγή, ἀπὸ τὴν ὁποία ἄντλησε ἡ εἰκονογραφία. Τὸ ἤδη διαμορφωμένο πλούσιο θεολογικὸ ὑπόβαθρο ἀναφορικὰ μὲ τὰ θέματα αὐτὰ ὑπῆρξε τὸ πλαίσιο, μέσα στὸ ὁποῖο ἔγινε ἡ μεταφορὰ τῶν θεμάτων αὐτῶν στὴν τέχνη, καὶ ταυτοχρόνως πρέπει νὰ εἶναι τὸ ἑρμηνευτικὸ κλειδί, μὲ τὸ ὁποῖο αὐτὰ προσεγγίζονται, ὥστε νὰ ἑρμηνεύονται σωστὰ καὶ μὲ πληρότητα.

Ἡ παρουσία καὶ χρήση τῶν θεμάτων τῶν παλαιοδιαθηκικῶν θεομητορικῶν προτυπώσεων στὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἐνδεικτικὴ γιὰ ἀνάλογα παραδείγματα ἄλλων θεμάτων. Τὰ στοιχεῖα ποὺ συνάγονται ἀπὸ αὐτή, πέραν τῆς δεδομένης τιμῆς πρὸς τὸ πρόσωπο τῆς Θεοτόκου, ἀναδεικνύουν κυρίως τὴ στενὴ σχέση τῆς τέχνης μὲ τὴν πατερικὴ θεολογία καὶ τὴν ὑμνογραφία. Μέσα στὰ πλαίσια αὐτὰ μόνο μπορεῖ νὰ ἑρμηνευθῆ καὶ νὰ γίνη κατανοητή, ὡς πνευματικὸ μέγεθος καὶ ὄχι ὡς αὐθύπαρκτο ἀνθρώπινο, ἄρα πεπερασμένο, δημιούργημα.

Ὅπως χαρακτηριστικὰ σημειώνει ὁ Φώτης Κόντογλου: «Ἡ βυζαντινὴ ζωγραφικὴ μεταμορφώνει τὸν κόσμο ποὺ ζωγραφίζει ἀπὸ ὑλικὸν σὲ πνευματικὸν καί, μὲ τὰ ἔργα της, δὲν ἔχει σκοπὸ νὰ συγκινήσει τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ νὰ τὸν ἀναπλάσει, νὰ κάνει πνευματικὸ κάθε αἴσθημά του»[6].  

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ‘Ἐρῶ’ , ΙΑ΄ ΤΕΥΧΟΣ, ΙΟΥΛ.-ΣΕΠΤ. 2012

---

[1] Ἡ εἰκονομαχία διήρκεσε ἀπὸ τὸ 726 ἕως τὸ 843 μὲ μιὰ διακοπὴ μεταξὺ τῶν ἐτῶν 780 ἕως 813. Γιὰ τὸν σαφῆ αἱρετικὸ χαρακτήρα της βλ. μεταξὺ ἄλλων Ν.Ι. Νικολαΐδη, Ἡ εἰκονομαχία καὶ ἡ εἰκονολογία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου  Δαμασκηνοῦ, ἐκδ. Χριστιανικὴ Ἀδελφότης «Λυδία», Θεσσαλονίκη 2007, σ. 514.

[2] B. Kotter, Die Schriften des Johannes von Damaskos, vol. V, Opera homiletica et hagiographica, Berlin-New York 1988, σ. 492.

[3] Ὅπως ἀξιωματικὰ ἀναφέρει ὁ ἅγ. Ἀμφιλόχιος Ἰκονίου: «Σφόδρα γὰρ τὰ παλαιὰ συμφωνεῖ τῇ νέᾳ. Ἐπειδὴ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς θεὸς ὁ κἀκεῖ νομοθετήσας καὶ ὧδε βραβεύσας». Λόγος ΙΙ Εἰς τὴν θεοτόκον καὶ εἰς τὸν Συμεῶνα καὶ Ἄνναν, παρ. 8. C. Datema, Amphilochii Iconiensis Opera, Turnhout Brepols 1978, σ. 71.

[4] Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Ἰ. Θεοδωροπούλου, Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος μετὰ ἑρμηνείας, ἔκδοσις δεκάτη τετάρτη, ἐν Ἀθήναις ἄ.χ., σ. 104. Στὸ βιβλίο αὐτὸ ἀναλύονται μὲ ἐξαιρετικὸ τρόπο ὅλες οἱ σχετικὲς ἀναφορὲς ποὺ ἀπαντοῦν στὴ συγκεκριμένη ἀκολουθία.

[5] Βλ. Μηναῖον Σεπτεμβρίου, ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἐν Ἀθήναις 2002², σ. 136. Μηναῖον Μαρτίου, ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἐν Ἀθήναις 2011³, σ. 250-251. Μηναῖον Αὐγούστου, ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἐν Ἀθήναις 2009³, σ. 191.

[6] «Ἡ βυζαντινὴ ζωγραφικὴ καὶ ἡ ἀληθινή της ἀξία» στὸ  Ἡ πονεμένη Ρωμηοσύνη, Ἀθῆναι 1976⁴, σ. 102.

πηγή

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΜΑΣ Αποστολικό Ανάγνωσμα Κυριακής Ζ' Ματθαίου (Ρωμ. ΙΕ΄ 1-7)

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΜΑΣ

Αποστολικό Ανάγνωσμα Κυριακής

Ζ' Ματθαίου

(Ρωμ. ΙΕ΄ 1-7)

Όσο ο πιστός Χριστιανός βιώνει την Πίστη που εξ΄αρχής κατέχει η Εκκλησία μας, τόσο και συνειδητοποιεί όι η ζωή του οφείλει να Χριστοποιείται μέχρι και τις τελευταίες λεπτομέρειες.

Και όσο περισσότερο μελετά τα βιβλικά κείμενα, όλο και περισσότερο κατανοεί ότι στην πνευματική ζωή και στην κοινωνία της αγάπης, δεν μπορούν κάποια πράγματα να χαρακτηρίζονται ως λεπτομέρειες, αφού ο λόγος του Θεού είναι ξεκάθαρος, ακόμα και στην ορθή αντιμετώπιση των αδύναμων αδελφών.

Αλλά ας περάσουμε στο Αποστολικό μας ανάγνωσμα το οποίο κάνει λόγο για τη συμπεριφορά που πρέπει να δείχνουμε στις διάφορες αδυναμίες και στα ασθενήματα των αδελφών.

Όσοι λοιπόν είμαστε πνευματικώς δυνατοί στην Πίστη και στις αρετές, γράφει ο Απ. Παύλος, έχουμε χρέος να είμαστε συμπαθείς και επιεικείς. Να ανέχονται δηλ. οι πιστοί με υπομονή και μακροθυμία τους αδύνατους εν Χριστώ αδελφούς, οι οποίοι, δίχως οι ίδιοι να το θέλουν, υστερούν και παρουσιάζουν στη ζωή τους μικρά ή και μεγάλα ελαττώματα. Ελαττώματα, τα οποία κουράζουν τόσο τους ίδιους, όσο και τους άλλους και μάλιστα την Εκκλησιαστική σύναξη.

Ο Απόστολος κάνει λόγο στο σημείο αυτό για τις εσφαλμένες ιδέες μερικών πιστών, ως προς τη διάκριση των τροφών, τις ημέρες και τις ποικίλες εορτές. Αυτό συνέβαινε διότι δεν υπήρχε το επίπεδο και η πνευματική ωρίμανση στις ψυχές αυτές που σκανδαλίζονταν χωρίς να υφίσταται λόγος και έτσι με τα σχόλια, τις συζητήσεις και την εν γένει συμπεριφορά τους, ενοχλούσαν τους ώριμους στην Πίστη με αποτέλεσμα να έρχεται η ταραχή, εκεί που θα έπρεπε να βασιλεύει η ειρήνη.

Βεβαίως, σήμερα δεν υφίσταται τέτοιο θέμα στην Εκκλησία μας, αφού προϊόντος του χρόνου, τα δευτερευούσης και ακόμη μικροτέρας σημασίας θέματα, τακτοποιούνται και η Χάρις του Θεού διευθύνει το σκάφος της Εκκλησίας, παρά τους εξωτερικούς κλυδωνισμούς και τις εσωτερικές ταραχές που κατά διαστήματα εμφανίζονται, και τούτο για να φαίνεται και το ανθρώπινο στοιχείο.

Εκείνο όμως το οποίο θα πρέπει απ΄ όλους μας να προσεχθεί, είναι όχι τόσο ο παλαιός καρπός που ο καιρός τον μαραίνει, όσο η ρίζα η οποία πάντοτε υφίσταται και αν δεν ξεριζωθεί, οπωσδήποτε θα καρποφορεί τις αδυναμίες που κουράζουν και ταράζουν.

Αδυναμίες όπως την ιδιορρυθμία, την ιδιοτροπία, την κακή συνήθεια, τις απαιτήσεις που έχουν πολλοί και όντως γίνονται αιτία σκανδάλου. Να προσθέσουμε δε την καχυποψία και την στενοκαρδία και τόσα άλλα και άλλα ψυχικά και πνευματικά ελαττώματα, τα οποία όταν δεν προσεχθούν και αρχίσουν ως κισσός να αναρριχώνται στο δέντρο, είναι ικανά να καταπνίξουν και την ευγενέστερη προσπάθεια μέσα στην ενοριακή κοινότητα, μέσα στην οικογένεια, μέσα στο χώρο της εργασίας, παντού μα παντού;

Και αυτό είναι μια μεγάλη πραγματικότητα, τα ελαττώματα δηλ. των άλλων αδελφών, για το οποίο συχνά ερεθιζόμαστε, στενοχωρούμεθα και κάποιες φορές αγανακτούμε, με αποτέλεσμα να χαίρεται ο κακός και να φαίνεται προς τους έξω ότι οι πιστοί αδυνατούν να μονοιάσουν.

Αλλά εδώ χρειάζεται, αδελφοί μου, η προσοχή, και εδώ θα φανεί εάν διαθέτουμε καρπούς αρετής και Ορθόδοξη – ταπεινή πνευματικότητα. Στα σημεία αυτά των «αδυναμιών» θα αποδείξουμε πρωτίστως στους εαυτούς μας εάν είμαστε «δυνατοί». Διότι το να συμπεριφέρεσαι με ευγένεια όταν ο άλλος δείχνει λεπτότητα και κάποια ανωτερότητα, είναι εντελώς φυσιολογικό και αλοίμονο εάν και τότε βγάζαμε τα «αγκάθια της άμυνας ή της επιθέσεως».

Το θέμα έγκειται σε άλλο επίπεδο. Όταν δηλ. ο άλλος είναι είτε προκατειλημμένος, είτε λόγω αδυναμίας δυσκολεύεται να εννοήσει ορισμένα πράγματα, και δείχνει από ενοχλητική έως και απαράδεκτη συμπεριφορά, τόσο κατά κόσμον όσο και κατά Χριστόν. Τότε είναι που στην πράξη θα αποκαλυφθεί η αυθεντική χριστιανική δύναμη της μακροθυμίας, της γαλαντοσύνης, της πνευματικής οικοδομής και κυρίως της αγάπης, η οποία εν προκειμένω «καλύψει πλήθος αμαρτιών» (Ιακ. Ε' 20).

Όσο και αν φαίνεται ως λεπτομέρεια της πνευματικής μας ζωής, η ανεκτική έως και αυτή η εν Χριστώ συμπαθής και αγαπητική συμπεριφορά μας (που τελικώς είναι και το ζητούμενο) έναντι των αδελφών που παρουσιάζουν αδυναμίες, αποτελεί τεράστιο θέμα και θα λέγαμε σημείο αναφοράς.

Σημείο αναφοράς και σήμα κατατεθέν. Και τούτο διότι το όλο κεφάλαιο συνδέεται άμεσα με τον ίδιο τον Κύριό μας, που αποτελεί και το αιώνιο πρότυπό μας.

Εάν προσέξουμε το βιβλικό κείμενο στη συνέχεια, θα δούμε ότι ως παράδειγμα για την όλη μας συμπεριφορά προβάλλεται ο Κύριος Ιησούς. Γι' αυτό και με ένα μοναδικό τρόπο ο κήρυκας της Οικουμένης παρουσιάζει την υπομονή και την αγάπη του Χριστού στο δύσκολο αγώνισμα που μας περιμένει. Αυτό δε το αιώνιο παράδειγμα μας το υπενθυμίζει τρεις φορές μάλιστα, μέσα σε λίγους στίχους.

Είναι όντως συγκλονιστικό να συνειδητοποιούμε ότι ο Κύριος «ούχ εαυτώ ήρεσεν», δεν ζήτησε δηλ. όσα θα του άρεσαν και όσα του ήταν ευχάριστα. Αλλά με υπομονή ανεξάντλητη υπέμεινε τους ονειδισμούς και τα υβριστικά λόγια των σταυρωτών Του. Γι' αυτό και στη συνέχεια από το αποκαλυπτικό παράδειγμα του Θεανθρώπου, περνά στη διδασκαλία των πιστών και με αγάπη τους συνιστά «το αυτό φρονείν εν αλλήλοις κατά Χριστόν Ιησούν». Να έχετε δηλ. τα αυτά, τα ίδια φρονήματα μεταξύ σας, ώστε να διατηρείστε σε ευλογημένη ομόνοια μεταξύ σας, κατά το θέλημα του Θεού.

Αλλά πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει διαφορετικά, αφού τα μέλη της Εκκλησίας, σε κάθε Ευχαριστιακή σύναξη κοινωνούν αυτόν τον ίδιο Κύριο Ιησού;

Ό,τι λοιπόν έκανε Εκείνος, πρέπει να μας διδάσκει και να μας προσαρμόζει και καθοδηγεί στον όμορφο δρόμο της συγχωρητικότητας και της αδελφικής κοινωνίας.

Και κλείνει το Ανάγνωσμα με την προτροπή «διό προσλαμβάνεσθε αλλήλους, καθώς και ο Χριστός προσελάβετο υμάς»!

Λόγια θεόπνευστα που χαράσσονται μέσα στην καρδιά αυτών που διψούν την κατά Χριστόν ζωή. Και, οπωσδήποτε, αυτό που χαρίζει ανυπολόγιστη δύναμη για να συνεχίσουμε την οδό της αγάπης είναι η μεγάλη πραγματικότητα ότι ο Χριστός δεν μας αποδοκίμασε, αν και είμαστε σε μεγάλο βαθμό ένοχοι. Δεν μας εδίωξε, ούτε και μας απομακρύνει από κοντά Του. Και αποτελεί μεγάλη δογματική αλήθεια ότι ο Χριστός εβάστασε τα αμαρτήματά μας, τις αστοχίες μας και τα εγκλήματά μας επάνω στο Σταυρό Του, ώστε με το αίμα Του να μας εξιλεώσει.

Ναι. Είναι αλήθεια. Τον Κύριο, κρεμασμένο επάνω στον Σταυρό, δεν τον κρατούσαν τα καρφιά, αλλά η Αγάπη Του για εμάς. Τον καθένα από εμάς...

Χρειάζεται άραγε μετά από αυτή την Αποστολική διδασκαλία να θέτονται ερωτήματα για το εάν και κατά πόσον οφείλουμε να δείχνουμε αγάπη που εκφράζεται με το να βαστάζουμε τα ασθενήματα των αδύναμων αδελφών; Ή χρειάζεται να τονίσουμε ότι όπως εμείς με τον μεγεθυντικό φακό βλέπουμε τα δήθεν ασθενήματα και τις αδυναμίες των αδελφών μας, έτσι και κάποιοι άλλοι παρατηρούν τα όντως δικά μας ασθενήματα και τις μεγάλες μας αδυναμίες;

Αλλά και μόνο η τελευταία αυτή διαπίστωση είναι ικανή να μας κάνει ώστε στην ψυχή μας να ανθίσει η Αγάπη και να καρποφορήσει όλους της τους καρπούς.

Αγαπητοί μου. Το να προτιμά κανείς ακόμα και να αδικηθεί για να βοηθήσει τον αδελφό του, το να δείχνει δηλαδή στην πράξη την Αγάπη του Ιησού, αυτό αποτελεί μια πράξη που δεν πειθαρχεί στους κανόνες της λογικής και της «κοινωνικής αριθμητικής».

Αγάπη διαιρούμενη, πολλαπλασιάζεται. Και όσο περισσότερο τη μοιράζεσαι, τόσο και πληθαίνει. Και επίσης όσο σπάταλα την προσφέρεις, τόσο πλουσιοπάροχα επανέρχεται μέσα στην καρδιά σου.

Ας δοκιμάσουμε λοιπόν στην πράξη αυτά τα «ανώτερα Μαθηματικά» και θα διαπιστώσουμε στην πράξη πλέον πόσο εύκολα ομορφαίνει η ζωή μας και πόσο απαστράπτει η Εκκλησία μας, όχι βεβαίως από τον υλικό πλούτο (που πολλές φορές αποτελεί μεγάλο πειρασμό), αλλά τον πνευματικό. Τον πλούτο των παιδιών της.

Αμήν.

Αρχ. Ιωήλ Κωνστάνταρος

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ´ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ) π.ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΡΜΠΑΡΑΚΗΣ

῾῞Ινα ὁμοθυμαδόν ἐν ἑνί στόματι δοξάζητε τόν Θεόν καί πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ᾽ (Ρωμ. 15,6)

α. ῞Ενα ἀπό τά πιό δυνατά ἀποσπάσματα τῆς πρός Ρωμαίους ἐπιστολῆς μᾶς δίνει ἡ ᾽Εκκλησία μας στήν συγκεκριμένη Κυριακή Ζ´ Ματθαίου. ῎Οχι μόνο ἀπό πλευρᾶς πίστεως, ἀλλά κυρίως ἤθους τοῦ πιστοῦ, τό ὁποῖο στό μέτρο πού τό ἀνάγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος λειτουργεῖ ὡς μαστίγωμα τοῦ ἐκκοσμικευμένου ἤ καί φαρισαϊκοῦ πολλές φορές ἤθους ἡμῶν τῶν συγχρόνων χριστιανῶν. Θέλουμε νά ποῦμε ὅτι κατά τόν ἀπόστολο ἡ ὀρθή δοξολογία τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ πού ἀπεκάλυψε ὁ Κύριος ᾽Ιησοῦς Χριστός ἀπαιτεῖ τίς προϋποθέσεις τοῦ ἤθους τοῦ ἴδιου τοῦ Χριστοῦ, δηλαδή τοῦ ἤθους τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης. Μόνον αὐτός πού ζεῖ σάν τόν Κύριο, ῾χωρίς νά ἀρέσει στόν ἑαυτό του᾽, μπορεῖ νά δοξολογεῖ τό ὄνομα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Κατά τά λόγια τοῦ ἴδιου τοῦ ἀποστόλου: ῾Ὁ δέ Θεός τῆς ὑπομονῆς καί τῆς παρακλήσεως δῴη ὑμῖν τό αὐτό φρονεῖν ἐν ἀλλήλοις κατά Χριστόν ᾽Ιησοῦν, ἵνα ὁμοθυμαδόν ἑν ἑνί στόματι δοξάζητε τόν Θεόν καί πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ᾽ ( Ρωμ. 15, 5-6) (Εἴθε ὁ Θεός, πού χαρίζει τήν ὑπομονή καί τήν ἐνθάρρυνση, νά σᾶς δώσει τήν ὁμόνοια σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ. ῎Ετσι ὅλοι μαζί μέ μιά φωνή θά δοξάσετε τόν Θεό, τόν Πατέρα τοῦ Κυρίου μας ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ).

β. 1. Ἡ εὐχή τοῦ ἀποστόλου Παύλου στούς πιστούς τῆς Ρώμης εἶναι ὁ κάθε πιστός νά φτάσει στό σημεῖο νά δοξάζει ὀρθά τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ καί Πατρός τοῦ Κυρίου ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ. Κι εἶναι αὐτονόητο βεβαίως ὅτι ὁ ἀπόστολος θεωρεῖ ὅτι ὁ δοξασμός αὐτός συνυπάρχει μέ τόν δοξασμό τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, δεδομένου  ὅτι ὁ Θεός εἶναι ἕνας στήν Τριαδικότητά Του, ἀφοῦ ὁ Χριστός ὡς τό δεύτερο πρόσωπο τῆς ῾Αγίας Τριάδος μᾶς ἀποκαλύπτει τόν Πατέρα, ὅπως καί τόν Χριστό μᾶς Τόν φανερώνει στήν θεότητά Του τό ῞Αγιον Πνεῦμα. Ἡ ὀρθή δοξολογία λοιπόν τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ εὐχή τοῦ ἀποστόλου κι αὐτό συνιστᾶ ὡς προοπτική τῶν πιστῶν.

Αἰτία γι᾽ αὐτό δέν εἶναι ἀσφαλῶς μία ἐγωϊστικοῦ τύπου ἀπαίτηση τοῦ Θεοῦ λόγω τῆς μεγαλειότητάς Του – αὐτό εἶναι βλασφημία - ἀλλά ἡ ὀρθή ἀνάπτυξη τοῦ ἀνθρώπου ὡς δημιουργημένου κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσιν τοῦ Θεοῦ. Τότε δηλαδή ὁ ἄνθρωπος βρίσκεται μέσα στήν φυσιολογική κατάστασή του, ὅταν ὑπάρχει, κινεῖται καί σκέπτεται σέ ἀναφορά πρός τήν πηγή του, τόν Δημιουργό καί Πατέρα του Θεό. Καί ναί μέν λόγω τῆς ἁμαρτίας ἔχασε τήν ἀρχική δοξολογική πρός τόν Θεό φυσιολογική ζωή του, ἐκπίπτοντας στήν βλασφημία τῆς ῾κολλήσεώς᾽ του σέ μόνο τόν κόσμο τοῦτο τῶν αἰσθήσεων, ὅμως ὁ ἐρχομός τοῦ Χριστοῦ καί ἡ πρόσληψή του ἀπό Αὐτόν τοῦ ἔδωσε ἐκ νέου τήν δυνατότητα αὐτή: νά βρεῖ καί πάλι τόν δρόμο του, νά δοξολογεῖ ὅπως πρέπει τό ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ του.

Κατά συνέπεια ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ καί Πατρός ἀποτελεῖ ἔκφραση τῆς φυσιολογίας τοῦ ἀνθρώπου καί συνιστᾶ τήν μεγαλύτερη εὐεργεσία πρός τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι καί οἱ ἅγιοι ἄγγελοι ὡς πρώτιστο ἔργο τους ἔχουν τήν δοξολογία τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ. ῾῞Αγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος Σαβαώθ᾽ ὑμνολογοῦν ἀδιάκοπα, κάτι πού κρατᾶ κι ἐκείνους ἀνοικτούς διαρκῶς στήν χάρη τοῦ Θεοῦ. ᾽Ενῶ οἱ ἐκπεσμένοι ἄγγελοι, οἱ πονηροί δαίμονες, ὄχι μόνο ἀδυνατοῦν νά δοξολογήσουν τόν Θεό, ἀλλά καί μόνο ἡ ἀναφορά τοῦ ὀνόματός Του λειτουργεῖ ὡς κάψιμο καί καταδίκη τους.

2. ῾Ο ἀπόστολος Παῦλος θέτει καί τίς προϋποθέσεις τῆς ὀρθῆς δοξολογίας τοῦ Θεοῦ: ῾ὁμοθυμαδόν᾽, ῾ἐν ἑνί στόματι᾽. Μέ μία καρδιά καί μέ ἕνα στόμα. ῞Ολοι μαζί μέ μία φωνή. ῾Η παρατήρησή του εἶναι ἐξόχως βαρυσήμαντη: ὁ Θεός δέν δοξάζεται ἀτομικά καί μεμονωμένα, παρά μόνον ἐκεῖ πού ὑπάρχει καί λειτουργεῖ τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ἡ ᾽Εκκλησία. ῾Ο Χριστός ἦρθε καί ἵδρυσε τήν ᾽Εκκλησία ἀκριβῶς γιά νά μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά βρίσκει τόν ἀληθινό ἑαυτό του καί νά ἀναφέρεται ὀρθά καί δοξολογικά πρός τόν Θεό. ῞Οταν ἤδη ἀπό τίς ἀπαρχές τοῦ χριστιανισμοῦ ὑπῆρχε ἡ ἐξαγγελία ὅτι ῾ἐκτός τῆς ᾽Εκκλησίας δέν ὑπάρχει σωτηρία᾽ - ῾extra ecclesiam salus non est’ – ἦταν γιατί ὁ ἄνθρωπος χωρίς τήν ἔνταξή του σέ αὐτήν, χωρίς δηλαδή τήν ἐνσωμάτωσή του στόν ἴδιο τόν Χριστό, ὁ ἄνθρωπος παραμένει ξένος πρός τόν Θεό, ὑποκείμενος στά πάθη καί τίς ἁμαρτίες του, τόν θάνατο καί  τόν διάβολο. Κι ἡ μεγαλύτερη ἀπόδειξη τῆς ἀλήθειας αὐτῆς εἶναι τό γεγονός ὅτι ἡ ᾽Εκκλησία μας τίς προϋποθέσεις αὐτές τοῦ ἀποστόλου τίς ἔθεσε γιά τήν ὀρθή κατανόησή τους μέσα στήν Θεία Λειτουργία: στήν σύναξη τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ πού ἐπιβεβαιώνει τήν ταυτότητά του.  Μετά τήν μεταβολή τῶν τιμίων Δώρων καί πρό τῆς Θείας Κοινωνίας ὁ ἱερέας ἐκφωνεῖ πρός τόν λαό: ῾Καί δός ἡμῖν ἐν ἑνί στόματι καί μιᾷ καρδίᾳ δοξάζειν καί ἀνυμνεῖν τό πάντιμον καί μεγαλοπρεπές ὄνομά Σου, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος᾽. 

3. ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή καταλαβαίνει κανείς ὅτι ὀρθή δοξολογία τοῦ Θεοῦ καί συνεπῶς φυσιολογία καί σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ὄχι μόνο δέν ὑφίσταται ἐκτός ᾽Εκκλησίας ἀλλ᾽ οὔτε καί μέσα σ᾽ αὐτήν, ὅταν  ὑπάρχει ἡ ὁποιαδήποτε διάσπαση καί τό ὁποιοδήποτε σχίσμα. Μία καρδιά κι ἕνα στόμα, λέει ὁ ἀπόστολος. Τό στόμα ὁμολογεῖ αὐτό πού ὑπάρχει στήν καρδιά καί ἡ καρδιά ὁδηγεῖ στήν μία φωνή. Γιατί σ᾽ αὐτήν, τήν καρδιά, εἶναι ριζωμένη ἡ ὀρθή πίστη ὡς ἐνέργεια τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ, ὁπότε κατά φυσικό τρόπο ἐκφωνεῖται καί ἀπό τό στόμα. ῞Οταν λοιπόν ὑπάρχουν σχίσματα, ὅταν ἀκούγονται διάφορες φωνές πού ἐκφράζουν ἀντιπαλότητες καί ἐχθρικές διαθέσεις, τότε σημαίνει ὅτι ἐκεῖ δέν ὑφίσταται ἀληθινή καρδιακή πίστη, μέ ἀποτέλεσμα νά ἀκυρώνεται καί ἡ ὀρθή δοξολογία τοῦ Θεοῦ. Κι αὐτό ἐν τέλει θά πεῖ: ἡ δοξολογία τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ ταυτοχρόνως καί ὕμνο πρός τήν ἑνότητα τῶν ἀνθρώπων. Ὁ ἀπόστολος μᾶς προσανατολίζει ὄχι στήν ἐπιφανειακή ἑνότητα τῶν λόγων, ἀλλά στήν οὐσιώδη καί ἀληθινή τῶν καρδιῶν, δηλαδή στήν πραγματική ἔννοια τῆς ᾽Εκκλησίας.

4. ῾Ο λόγος τοῦ ἀποστόλου ὅμως πού δικαιολογεῖ κατά ἀπόλυτο τρόπο ὅ,τι συνιστᾶ γιά τήν ὀρθή δοξολογία τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ ἀρχικός τῆς φράσης του: ῾τό αὐτό φρονεῖν ἐν ἀλλήλοις κατά Χριστόν ᾽Ιησοῦν᾽ (νά φρονεῖτε μεταξύ σας σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ). Κι αὐτό τό φρόνημα τό κατανοεῖ ὡς χάρη τοῦ Θεοῦ: ῾ὁ Θεός...δῴη ὑμῖν᾽. Εἴθε ὁ Θεός νά σᾶς δώσει. Μέ ἄλλα λόγια ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ πρέπει νά ἐνεργήσει στίς καρδιές, ὥστε νά ἔχουν οἱ πιστοί τῆς ᾽Εκκλησίας ἐκείνη τήν ὁμόνοια πού θέλει ὁ Χριστός. Κι αὐτό πού θέλει ὁ Χριστός, λέει ὁ ἀπόστολος, εἶναι τό ῾μή ἑαυτοῖς ἀρέσκειν᾽, νά μήν κάνουμε ὅ,τι ἀρέσει σ᾽ ἐμᾶς, ἀλλά αὐτό πού ἀρέσει στόν πλησίον, ὥστε νά τόν βοηθάει νά προκόβει στό ἀγαθό. Αὐτό ὅμως σημαίνει τήν ἀγάπη. ῾Η ἀγάπη πρός τόν πλησίον ἔτσι ὡς θυσία τοῦ ἑαυτοῦ ἀποτελεῖ τήν βάση γιά νά ὑπάρχει ἡ ὁμόνοια, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ καί στήν σωστή δοξολογία τοῦ Θεοῦ. ῞Οτι ἀπό τήν ἄποψη αὐτή ἡ δοξολογία τελικῶς τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀγώνισμα πού ἀπαιτεῖ τήν δόση αἵματος, κατά τήν πατερική φράση, τό μαρτύριο κυριολεκτικά τῆς συνειδήσεως, εἶναι περιττό καί νά ποῦμε. Δοξάζει τόν Θεό πράγματι ἐκεῖνος πού ἔχει τήν συνείδηση μάρτυρα.

γ. ῎Αν συχνά λέγεται καί ἀκούγεται ὅτι οἱ χριστιανοί πολλές φορές ἐκκλησιαζόμαστε χωρίς καμμία ἀλλοίωση τῆς ζωῆς μας, δηλαδή πηγαίνουμε στήν Θεία Λειτουργία καί ἐξερχόμαστε ἀπό αὐτήν ῾ἀδιάβροχοι᾽ ἀπό τήν χάρη της, γιά νά συνεχίσουμε τόν ἴδιο ἐγωϊστικό καί ἁμαρτωλό τρόπο ζωῆς, εἶναι γιατί δέν ὑπάρχει τό σταυρικό καί θυσιαστικό ἦθος τοῦ Κυρίου μας καί συνεπῶς δέν ὑπάρχει καί ἡ ὀρθή δοξολογία τοῦ Θεοῦ μας. Βγαίνοντας ἀπό τήν ᾽Εκκλησία ὁ χριστιανός (πρέπει νά) ὁμολογεῖ ὅτι ῾εἶδε τό φῶς τό ἀληθινόν καί ἔλαβε Πνεῦμα ἐπουράνιον᾽. Γιατί ἀκριβῶς ὀρθά ἀναφέρθηκε στόν Θεό καί βίωσε γιά μία ἀκόμη φορά τήν ἑνότητά του μαζί μέ τά ἄλλα μέλη τῆς ᾽Εκκλησίας. ῾Ο ἀπόστολος μᾶς ὑπενθυμίζει τό μέτρο. ῾Ο λόγος του εἶναι κοφτερός. ᾽Εμεῖς τί κάνουμε;

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. θ΄ 27-35) (Ρωμ. ιε΄ 1-7) Στις συχνότητες της ελευθερίας «Και ανεώχθησαν αυτών οι οφθαλμοί» εκ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου

Στις συχνότητες της ελευθερίας
«Και ανεώχθησαν αυτών οι οφθαλμοί»

Απελευθερωτικά μηνύματα εκπέμπει η σημερινή ευαγγελική περικοπή. Αναφέρεται σε θαύματα που επιτέλεσε ο Κύριος και ειδικότερα στη θεραπεία δύο τυφλών και ενός κωφού δαιμονιζομένου. Δεν είναι τυχαίο που οι ευαγγελιστές καταφεύγουν πολύ συχνά στην περιγραφή περιστατικών με θαύματα του Χριστού. Θέλουν ακριβώς να τονίσουν την απελευθερωτική δύναμή τους και να αναδείξουν το βαθύτερο νόημά τους για την ύπαρξη του ανθρώπου. Τονίζουν ότι στο πρόσωπο του Χριστού αποκαλύπτεται ο καινούργιος κόσμος της Βασιλείας του Θεού, απαλλαγμένος από την αμαρτία και τις συνέπειές της. Τα θαύματα είναι τα παράθυρα που ανοίγουν στη νέα εποχή που προανήγγειλαν οι Προφήτες. Είναι οι «δυνάμεις» και τα «σημεία» που υποδηλώνουν ότι η Βασιλεία του Θεού δεν είναι μια στατική και αφηρημένη κατάσταση, αλλά μια πραγματικότητα ζωής, στην προοπτική της οποίας κινούνται και αναφέρονται τα πάντα στη ζωή του ανθρώπου.
Η διήγηση του Ευαγγελίου στέλνει ξεκάθαρα οντολογικά μηνύματα που εμφιλοχωρούν στο βάθος της ύπαρξης του ανθρώπου. Ο ενσαρκωμένος Υιός του Θεού έρχεται για ν’ αποκαταστήσει το προσβληθέν από την φθορά και την αμαρτία δημιούργημά του και να το εντάξει στην προοπτική της αιωνιότητας.

Απελευθερωτικός χαρακτήρας

Γιατί άραγε ο Χριστός έκανε θαύματα, διερωτώνται πολλοί. Σε μια επιφανειακή και ρηχή προσέγγιση των πραγμάτων, ίσως μερικοί να σπεύδουν  να εστιάσουν την προσοχή σε μια απλή θεραπεία αρρώστων ανθρώπων. Μπορούμε όμως να περιορίζουμε ως εδώ τα πράγματα;

Γνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος κλήθηκε από την αγάπη του Θεού για να εγκολπωθεί τη ζωή της αγάπης και της ελευθερίας, της ομορφιάς και της δημιουργίας. Όμως, η αμαρτία με όλα τα παρεπόμενα φοβερά της, εισήλθε στον κόσμο, σηματοδοτώντας μια καταστροφική πορεία.

Τα πάθη, τα μίση, οι πόλεμοι, η ασθένεια, ο θάνατος στην κορύφωση των συνεπειών του κακού, κυριαρχούν μετά που ο ίδιος ο άνθρωπος επέλεξε να απομακρυνθεί από την αγάπη του Θεού. Όταν, λοιπόν, ο Χριστός προσφέρει γιατρειά σε ασθενείς, όπως και στις περιπτώσεις στις οποίες αναφέρεται η σημερινή ευαγγελική περικοπή, προαναγγέλλει την έναρξη της εποχής εκείνης που οι άνθρωποι θα ελευθερωθούν πλήρως από το κακό και τα πλοκάμια του.

Ο Χριστός ανοίγει τους ορίζοντες της καινούργιας πραγματικότητας. Μέσα από τα μυστήρια της Εκκλησίας, ο άνθρωπος αντλεί όλα εκείνα τα «φάρμακα» που επιφέρουν μια βαθύτερη γιατρειά.

Ριζική η θεραπεία

Ένα ερώτημα που συνήθως προβάλλει, εστιάζεται στο πώς ο Χριστός μάς πρόσφερε θεραπεία, αφού εξακολουθούμε ν’ αρρωσταίνουμε; Οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν παραλείπουν να τονίζουν με ιδιαίτερη έμφαση ότι το κακό, οι θλίψεις, ο πόνος, η δυστυχία, ο θάνατος, εξακολουθούν να υπάρχουν στη ζωή του ανθρώπου, μέχρι την οριστική κατάργησή τους.

Μέχρι τότε, όχι μόνο δεν μπορούν να υποδουλώνουν τον άνθρωπο, αλλά αντίθετα, στην προοπτική της Εκκλησίας, οι οποιεσδήποτε δοκιμασίες στη ζωή προσλαμβάνουν νέο νόημα και καινούργιο περιεχόμενο.

 Μπορούν με τη δύναμη της πίστης και της εν Χριστώ ελπίδας να γίνονται αφορμές για να προσαράζει ο άνθρωπος στο γαλήνιο λιμάνι της σωτηρίας του. Με άλλα λόγια, ο Ιησούς δεν προσφέρει ένα συμπλήρωμα ιατρικής, αλλά έρχεται να δώσει ριζική θεραπεία, προαναγγέλλοντας την οριστική κατάργηση της ασθένειας και του θανάτου.

Η γιατρειά του, μάς εισάγει στο χώρο της πίστης, της ελπίδας και της αγάπης. Μάς μεταφέρει σ’ ένα κόσμο θεμελιωμένο στο πρόσωπό του. Μπορεί ο πόνος να μας συνοδεύει ακόμα στη ζωή μας, αλλά αυτός γίνεται αφορμή και δρόμος που μάς εισάγει στην αιωνιότητα.

Αγαπητοί αδελφοί, η Εκκλησία ξεδιπλώνει μπροστά μας πλήθος θαυμάτων του Κυρίου. Πολλά από αυτά αφορούν θεραπείες ασθενών. Στο βάθος τους, δίνουν το σαφέστατο μήνυμα ότι ο Χριστός είναι εκείνος που μπορεί να μας θεραπεύει πραγματικά, αρκεί εμείς να εμπιστευθούμε και να εναποθέσουμε τον εαυτό μας στην αγάπη του.
Καλούμαστε να ακολουθήσουμε μια πορεία, στην κορύφωση της οποίας μπορούμε να ενωθούμε μαζί του με τη συμμετοχή μας στον Ευχαριστιακό Δείπνο. Σ’ αυτή την προοπτική, η αναστάσιμη ελπίδα, με την οποία ενδύεται η ύπαρξη, καταξιώνει τον άνθρωπο στους ψηλότερους πνευματικούς και αιώνιους αναβαθμούς.

Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος"Είναι ανάγκη να απαλλαγούμε από την στείρα παρελθοντολογία του πολιτικού κομματισμού"

«Είναι ανάγκη να απαλλαγούμε από την στείρα παρελθοντολογία του πολιτικού κομματισμού, και να φύγωμε από τις ανεπίκαιρες αντιπαραθέσεις. Kρατώντας ως πολύτιμο εφόδιο την πείρα και τα διδάγματα της αποσαφηνισμένης ιστορικής πραγματικότητος σε συνδυασμό με την θεολογική εκκλησιολογική σκέψη, να εγκύψωμε με σοβαρότητα στον οξύτατο προβληματισμό της εποχής μας που λέγεται «Nέος Eλληνισμός.»

Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος

πηγή

Τελικά, τὶ εἴμαστε;

Ὁ Ἱερεμίας Ρίφκιν εἶναι ἕνας ἀπό τούς διασημότερους –παγκοσμίως - πολιτικούς ἀναλυτές. Πρίν ἀπό ἑνάμισυ χρόνο ἔδωσε μία συνέντευξη σέ ἑλληνική ἐφημερίδα (ΒΗΜΑ, 19/2/06).

Σ᾿ αὐτήν λέει καί τά ἑξῆς:
 

* * *
 

-Ἄν διαβάσετε τούς φιλοσόφους καί οἰκονομολόγους τοῦ 18ου καί 19ου αἰώνα, θά δεῖτε ὅτι ἦταν κολλημένοι στήν ἰδέα, ὅτι εἴμαστε ὄντα ὑλικά καί ὅτι αὐτή εἶναι ἡ πρωταρχική ταυτότητά μας καί ἑπομένως ἡ ἠθική μας. Οἱ πολιτιστικές ἀξίες μας καί ὁλόκληρος ὁ πολιτισμός μας βασίζονται σέ αὐτήν τή διάσταση, ὅπως τήν περιέγραψε μιά διάσημη γυναίκα: «Ὁ ὑλικός κόσμος = μιά κοπέλα «ὑλικό» («Material world, material girl»)! Νομίζω ὅτι ἐξαιτίας τῆς ἄποψης αὐτῆς ὑποφέρουμε ἐδῶ καί τουλάχιστον 200 χρόνια. Ἡ ἄποψη αὐτή ἔχει προκαλέσει μεγάλο κακό καί σέ ἐμᾶς καί σέ ὅλα τά εἴδη, μέ τά ὁποῖα συνυπάρχουμε πάνω στόν πλανήτη.

Ναί, εἶναι ἀνάγκη νά ἐπιβιώνουμε. Ναί, εἴμαστε ὄντα ὑλικά καί πρέπει νά ἐπιβιώνουμε: νά τρῶμε, νά ντυνόμαστε, νά ἔχουμε ἕνα κατάλυμα, γιά νά προστατευτοῦμε. Ὅμως, μελέτες ἐπί μελετῶν ἔχουν γίνει γιά τό θέμα αὐτό τά τελευταῖα εἴκοσι χρόνια, καί ἔχουν καταδείξει, ὅτι ἀπό τή στιγμή πού ἔχουμε τά βασικά, πού ἔχουμε ἕνα ἐπίπεδο κάλυψης τῶν ὑλικῶν ἀναγκῶν μας, ὅσο περισσότερα ἀποκτοῦμε, τόσο λιγότερο εὐτυχισμένοι γινόμαστε. Ἡ συσσώρευση πλούτου, ἀπό ἕνα σημεῖο καί μετά, γίνεται ἀντιστρόφως ἀνάλογη μέ τήν εὐτυχία. Ἀρχίζεις πλέον καί γίνεσαι δοῦλος ὅλων αὐτῶν πού ἔχεις καταφέρει νά ἀποκτήσεις.

Ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶπε ὅτι τό πιό σημαντικό εἶναι, νά εἶσαι ἄνθρωπος. Καί τί σημαίνει νά εἶσαι ἄνθρωπος; Νά νιώθεις τόν πόνο τοῦ ἄλλου· νά προσπαθεῖς νά νιώσεις αὐτά πού βιώνει ὁ ἄλλος· νά εἶσαι ἐκεῖ, ὅταν σέ χρειάζεται· νά τοῦ δείχνεις τήν συμπόνια σου· νά τοῦ ἐκχωρεῖς τόν ἑαυτό σου, ἀφοῦ τόν ἑαυτό μας μποροῦμε νά τόν γνωρίσουμε μόνο σέ σχέση μέ τούς ἄλλους. Γιά μένα αὐτός εἶναι ὁ παράδεισος. Δέν εἶναι κάτι πού πρέπει νά περιμένουμε νά πεθάνουμε γιά νά τό ζήσουμε (!)
 

* * *
 

Εἶναι πολύ εὐχάριστο νά ἀκοῦμε καί νά διαβάζουμε τέτοιες διαπιστώσεις ἀπό ἕνα σοφό ἐπιστήμονα. Ὅμως, ὑπάρχουν ἐδῶ δύο ἐρωτήματα:

1. Γιατί νά τά κάνουμε ὅλα αὐτά; Καί

2. Πῶς θά τά ἐπιτύχουμε;

Ἄριστη ἀπάντηση μᾶς δίνει ἡ ἑορτή τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Τί εἶναι ἡ μεταμόρφωση; Τί μᾶς λέει;

Δέν εἶναι ἕνα κάποιο ὑπερθέαμα τοῦ κόσμου τούτου. Δέν ἔγινε γιά νά καταπλήξει τούς ἀποστόλους.

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ μᾶς ἀποκαλύπτει τά ἑξῆς:

1. Ἐφάνηκε ὁλοκάθαρα ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ Θεός καί Κύριος, παρόλο πού ἐμφανίσθηκε στήν γῆ σάν ἄνθρωπος.

2. Ἔδειξε, τί δόξα εἶχε καί ἔχει ὁ ἄνθρωπος καί τί δόξα τόν περιμένει: καί ἐδῶ· καί ἐκεῖ.

3. Καί ἀκόμη ἔδειξε, ὅτι ὅσο πιό κοντά εἶναι στόν Χριστό, τόσο περισσότερη δόξα καί φωτισμό ἔχει.

4. Ἔγινε σέ βουνό (ὄρος ὕψηλόν), γιά νά φανεῖ ὅτι: ὅπως χρειάζεται κόπος γιά νά ἀνεβοῦμε στά βουνά, ἔτσι χρειάζεται κόπος γιά νά γίνουμε «ἄνθρωποι», σωστοί· μέ ἀγάπη καί μέ φροντίδα καί γιά τόν «ἄλλον».
πηγή

Η Παναγία στον Παπαδιαμάντη

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

"Μία των γλυκυτέρων και συμπαθεστέρων εορτών του χριστιανικού κόσμου είναι η Κοίμησις της Υπεραγίας Θεοτόκου, την οποίαν σήμερον εορτάζει η Εκκλησία". Έτσι ξεκινάει το άρθρο του ο μέγας λογοτέχνης μας Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στην εφημερίδα "Εφημερίς", στις 15 Αυγούστου του 1887. Φαίνεται πως και τότε υπήρχε άγνοια των περισσοτέρων για το μέγεθος και την πνευματική διάσταση της εορτής, γι' αυτό και ο Παπαδιαμάντης περισσότερο ενημερώνει, παρά εκδαπανάται σε υψηλές θεολογικές έννοιες. " Η Κοίμησις αύτη συνέβη, κατά την ευσεβή παράδοσιν, τη 15 Αυγούστου, αλλά προϊόντος του χρόνου, συν τη καλλιεργεία και αναπτύξει του χριστιανικού πνεύματος, ετάχθη η προηγουμένη της ημέρας ταύτης δεκατετραήμερος εγκράτεια, προς τιμήν της υπεράγνου Θεομήτορος και αυτή γινομένη…. Κατά την ημέραν της εορτής τα άσματα και οι ύμνοι είναι εκ των καλλίστων της Εκκλησίας. Ό,τι υψηλόν και ωραίον έγραψέ ποτε ο Κοσμάς και ο Δαμασκηνός Ιωάννης, οι δύο μέγιστοι της Εκκλησίας μελοποιοί, τονίζεται την ημέραν ταύτην επ' εκκλησίαις και η ακολουθία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου αμιλλάται προς τας της Μεγάλης Εβδομάδος και των Χριστουγέννων". Και σε άλλο σημείο σημειώνει: "Μετά την δεκαπενθήμερον προπαρασκευήν και νηστείαν, άρχεται η εορτή και μετ' αυτήν τα μεθέορτα μέχρι της 23ης του μηνός, καθ' ην τελείται η απόδοσις της εορτής, η άλλως λεγομένη και Μετάστασις της Θεοτόκου". 
Ο Παπαδιαμάντης είχε ιδιαίτερη αδυναμία στην Παναγία και στην θαυματουργό εικόνα της  την "Εικονιστρία", που  είναι  ευλογία για την ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Σκιάθο. Το 1903, με τα πενιχρά του οικονομικά μέσα, βοήθησε αποφασιστικά στην έκδοση βιβλιαρίου, με τίτλο "Ιστορία της Ιεράς και Σεβασμίας Μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου της Εικονιστρίας της εν τη νήσω Σκιάθω και της θαυμαστής ευρέσεως της Αγίας Αυτής Εικόνος, συντεθείσα υπό Επιφανίου Δημητριάδου, Σκιαθίτου, και εκδοθείσα το πρώτον εν έτει 1903 επιστασία Α. Παπαδιαμάντη, μετά σημειώσεων αυτού". Του βιβλιαρίου αυτού υπήρξε δεύτερη έκδοση, με την επιμέλεια του Αλεξ, Μωραϊτίδου, ο οποίος προσέθεσε Παρακλητικό Κανόνα, που ψάλλεται κατά τη Λιτανεία της Αγίας Εικόνος και Πανηγυρική Ακολουθία της ευρέσεως Της. Ο Παπαδιαμάντης στην πρώτη σελίδα του απευθύνεται στους αναγνώστες και τους προτρέπει να βοηθήσουν στην επισκευή του Ναού: " Το μικρόν τούτο τεύχος διανέμεται εις τους φιλευσεβείς χριστιανούς αντί προαιρετικής τινος εισφοράς, μελλούσης να χρησιμεύση προς επισκευήν και ανακαίνισιν μέρους του Ναού της Παναγίας της Κουνιστρίας, ετοιμορρόπου όντος.
Έρρωσθε.
Εν Σκιάθω 1903, κατά Οκτώβριον. 
Α. Παπαδιαμάντης".   

Ο Παπαδιαμάντης την αγάπη του προς την Παναγία την εξέφρασε και με ποιήματα, όπως είναι "Στην Παναγία την Κουνίστρα", "Στην Παναγία του Ντομάν", "Στην Παναγίτσα στο Πυργί", " Στην  Παναγία την Κεχριά" και "Στην Παναγία τη Σαλονικιά". 
Έγραψε και "ικετήριο" Κανόνα " Εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον την Γοργοεπήκοον", που αρχίζει με το τροπάριο: "Νεκρώσαι τον έξω επιποθών και ζωοποιήσαι νεκρωθέν το πνευματικόν, προς σε μόνην, Άχραντε, προστρέχω, την αρωγόν την εμήν και προστάτιδα". 
Ο Παπαδιαμάντης έγραψε για την Παναγία και το εκλεκτό διήγημά του "Η Γλυκοφιλούσα", το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ακρόπολις" τα Χριστούγεννα του 1894. Γράφει σχετικά ο Χρήστος Μαλεβίτσης:

Η Εικόνα της Παναγίας Κουνίστρας

" Στη Γλυκοφιλούσα διανοίγονται όλοι οι δρόμοι που οδηγούν στη μεταποίηση του κακού. Ωστόσο, το κακό και ο χειμασμός του βίου υπάρχουν και θα υπάρχουν. Σ' αυτό δεν έχει ψευδαισθήσεις ο Παπαδιαμάντης. Γι' αυτό και στην ουσία ο δρόμος της πίστεώς του αποβλέπει στη στερέωση της ψυχής, ώστε τούτη να καταστεί άτρωτη από την ιστορική καταφορά!…Σωτηρία είναι η τήρηση της ακεραιότητας της ψυχής, έστω κι αν γύρω τα πάντα καταρρέουν. Κι αυτό το κατορθώνει μόνον η πίστη σε ακατάρρευστες αρχές, που είναι οι θρησκευτικές. Στον Παπαδιαμάντη η πίστη δεν ανταμοίβει. Η ίδια είναι ανταμοιβή. Θα είναι μικρόνους όποιος ισχυριστεί πως μια τέτοια πίστη επέχει θέση αναλγητικού. Τα αναλγητικά δεν ανυψώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, δεν ανορθώνουν το φρόνημα, δεν ευγενίζουν την ψυχή, όπως κάνει η γ ν ή σ ι α θρησκευτική πίστη. Η γνήσια πίστη ανορθώνει τον άνθρωπο έναντι της απειλής του κόσμου τούτου, χωρίς όρους". ( Σημ. Τα κείμενα είναι από το άρθρο  του Χρ. Μαλεβίτση στο αφιέρωμα της "Ευθύνης", με τίτλο "Μνημόσυνο του Παπαδιαμάντη" και στις σελίδες 67 - 92, που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1981). 

Ο Παπαδιαμάντης δεν είναι μόνον ένας πνευματικός άνθρωπος, που αγαπά με όλο του το είναι τον Χριστό, την Παναγία, τους Αγίους, τη Σκιάθο και την Ελλάδα. Είναι ένας μέγας συγγραφέας, που ξεχωρίζει από τους ομοτέχνους του λογοτέχνες, όπως και ο Σαραντάρης, γιατί δεν είναι "εστέτ", γιατί δεν υπηρετεί δια της αισθητικής την ηθική και την πνευματική παρακμή, ούτε νάρκισσος που περιφέρει το καλλιεπές, αλλά θνησιγενές άνθος της ματαιοδοξίας του. Ο Παπαδιαμάντης δεν  διχάζει τον εαυτό του ανάμεσα στη ζωή του, στην Τέχνη και στην πίστη του, σ' αυτή τη σχιζοφρένεια ή την κενότητα που μαστίζει την εποχή μας. Είναι αγνός και καθαρός στην ψυχή και με την πίστη του δίνει  με το έργο του αισιοδοξία για τη ζωή, που δεν μπορούν να προσφέρουν οι χοϊκοί λογοτέχνες, όσο μεγάλοι κι αν θεωρούνται. Η αισθητική έχει οροφή, μπορεί όμορφη, μπορεί πολυτελή, αλλά οροφή. Ο Παπαδιαμάντης μας διδάσκει να ξεπεράσουμε την οροφή και να δούμε τον ουρανό, με την βοήθεια της Παναγίας. Γι' αυτό και μένει πάντα ένα σταθερό πνευματικό ορόσημο για εμάς, τους Έλληνες.- 
 πηγή