ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΩΣ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

 

ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΩΣ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ

Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ

ΘΕΟΛΟΓΟΣ-ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Η μεγάλη Δεσποτική εορτή της «κατά σάρκα Γεννήσε­ως» του Χριστού μας, γνωστή σε μας με την ονομασία «Χριστούγεννα», ούτε ανέκαθεν εορτάζετο, ούτε και εξ αρχής επετελείτο, όπως σήμερα, στις 25 Δεκεμ­βρίου. Αξίζει, λοιπόν, τον κόπο να ρίψουμε ένα βλέμμα στο απώτατον ιστορικόν παρελθόν της, γιατί η εορ­τή αυτή έχει... τη δικήν της ιστορίαν.

Προκαταρκτικά, θα πρέπει να παρατηρήσουμε, ότι η Εκκλησία, κατά τους τρεις πρώτους αιώνες, γενικότερα δεν συνήθιζε να εωρτάζει τη γέννηση, αλλά μόνον τον θάνατον των ιερών προσωπικοτήτων της. Θεωρούσε μάλιστα τον θάνατον αυτών των προσώπων ως την αληθινή γενέθλιον ημέραν των, διότι επίστευεν ότι α­κριβώς δια του θανάτου των έφυγαν από την απατηλήν αυτή ζωήν και «εγεννήθησαν» εισερχόμενοι στην αληθινήν, τη μεταθανάτια ζωήν.

Αυτός πρέπει να ήταν και ο κυριότερος λόγος, για τον ο­ποίον οι πρώτοι χριστιανοί δεν έδιναν, γενικότερα, σημασία στην ημερομηνία της γέννησης, ούτε προκειμένου και γι' αυτή την ημερο­μηνία Γέννησης του ίδιου του Ιησού Χριστού και, πολύ περισσότερο, φυ­σικά, ούτε, την εώρταζαν. Την αγνο­ούσαν, μάλιστα, και χρειάστηκε να περάσουν τρεις ολόκληροι αιώνες, για να αρχίσουν οι χριστιανοί να ενδιαφέρωνται γι' αυτή την ημερομηνία.

Το μετά τρεις αιώνες αφυπνισθέν ενδιαφέρον των Χρι­στιανών για την ημερομηνία «της Γεννήσεως του Ιησού», δημιουργήθηκε, στην αρχή, ανεξάρτητα από κάθε σκέψη για τυχόν εισαγωγή στην Εκκλησία αναλόγου εορτής, δη­λαδή μιας εορτής Χριστουγέννων. Αλλά και όταν καθιερώθηκε εορτή Γέννησης του Χριστού, αυτό έγινε πάλιν ανεξάρτητα από μια πράγματικήν ή υποτιθέμενην ημερομηνία Γέν­νησής του. Μόνον εκ των υστέρων ανεζητήθη δικαιολογία της ημερομη­νίας της εορτής, με την υπόθεση ότι τότε δήθεν και εγεννήθη ο Ιησούς.

Η αρχαιότερη, εκτός Καινής Διαθήκης, γνωστή σε μας πληροφορία για το έτος και την ημέρα «της Γεννήσεως του Ιη­σού Χριστού» ανάγεται περίπου στο 210 μ.Χ. και προέρχεται από τον Κλήμεντα τον Αλεξανδρέα [+215], ο οποίος για μεν το έτος «Γεννήσεως» του Ιησού σημειώνει σαν και δική του γνώμη, την εξής: «Εγεννήθη δε ο Κύριος ημών τω ογδόω και εικο-στώ έτει ότε πρώτον εκέλευσαν απογραφάς γενέσθαι επί Αυγούστου» [Κλήμης Αλεξανδρεύς, Στρωματείς, Α', XXI.], για δε την ημερομηνία της «Γεννήσεως», γράφει στη συνέ­χεια: «Εισί οι περιεργότερον τη Γε­νέσει του Σωτήρος ημών ου μόνον το έτος, αλλά και την ημέραν προστιθέντες, ην φασιν έτους κη' Αυ­γούστου εν Πέμπτη Παχών και εικάδι» [= 20 Μαΐου], άποψη που δεν φαίνεται να υιοθετεί ο Κλήμης, διότι την αναφέρει κάπως μειωτικά [«εισί δε οι περιεργότερον... φασίν»].

Στη συνέχεια, ο ίδιος Κλήμης αναφέρει και κάποιους άλ­λους, οι οποίοι υποστήριζαν ως ημερομηνία γέννησης του Ιησού την 19^ην ή την 20^ην Απριλίου [«και μην τινές αυτών φασί Φαρμουθί γεγενήσθαι κδ' η κε'»].

Το γιατί, λοιπόν, μέχρι τον γ' αιώνα δεν ενδιαφέρθηκαν οι Χριστιανοί για την ακριβή ημερομηνίαν της γέννησης του Χρι­στού, το είπαμε ήδη. Για ποιον, ό­μως, λόγο από τον τρίτον αιώνα και μετά άρχισε το ενδιαφέρον τους σχε­τικά με αυτό το ζήτημα, ενδιαφέρον που κατέληξε στην καθιέρωση της εορτής των Χριστουγέννων;

Όπως είναι γνωστόν, τα διά­φορα φυσικά φαινόμενα, η διαδοχή ημέρας-νύχτας, οι κινήσεις των πλανητών, η εναλλαγή των τεσσάρων εποχών του έτους, ο­δήγησαν τον ειδωλολατρικό, κόσμο σε μια θρησκευτική εκδοχή και σημασιολόγηση των φαινομένων αυτών. Έτσι. π.χ., γνωρίζουμε ότι οι ειδω­λολάτρες της Αιγύπτου εώρταζαν θρησκευτικώς το χειμερινόν ηλιοστάσιον. Επειδή δε κατ' αυτό η ημέρα άρχιζε να μεγαλώνει, θεωρούσαν ότι τούτο αποτελεί νίκην της ημέρας κατά της νύχτας, του φωτός κατά του σκότους και γι' αυτό το εώρτα­ζαν. Είναι, εξ άλλου γνωστόν, ότι στην Ανατολή, γενικότερα, ως ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου εθεωρεί­το, εσφαλμένως βέβαια, η 6^η Ιανουαρίου, και ότι ετελούντο την ημέραν αυτή λαμπρές εορτές. Στη Ρώμην, αντίστοιχα, λόγω ενός κάπως ακρι­βέστερου αστρονομικώς υπολογισμού, ως ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου εθεωρείτο η 25^η Δεκεμβρίου, ημέ­ρα, κατά την οποίαν και εωρτάζετο μεγαλοπρεπώς η γέννηση του αήτ­τητου Ήλιου-Θεού.

Η εκκλησία πάντα φρόντιζε να μη επηρεάζωνται οι πι­στοί της από τη μεγαλο­πρέπεια των πράγματι εντυπωσια­κών ειδωλολατρικών εορτών. Για να τους προφυλάξει, μάλιστα, απ' αυτές, δεν εδίστασε να τις αντικαταστήσει με χριστιανικές, δηλαδή να τις εκ­χριστιανίσει.

Έτσι έγινε και στη συγκεκριμένην περίπτωση της εορτής, για την οποίαν κά­νουμε λόγον. Η Εκκλησία αντικατέ­στησε την ειδωλολατρικήν εορτήν της γέννησης ειδωλολατρικών θεοτή­των, που ετελείτο κατά την ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου. Θα πρέ­πει, όμως, να σημειώσουμε, ότι σ' αυτήν της την προσπάθειαν η Εκκλησία ήλθε δεύτερη, διότι προη­γήθηκαν αυτής κάποιοι αιρετικοί, γνωστοί στην Ιστορία με την ονομα­σία «Γνωστικοί».

Οι αιρετικοί, λοιπόν, αυτοί έ­καναν το πρώτο βήμα, για τους ίδιους με την Εκκλησία λόγους, για να προστατεύσουν δηλα­δή κι αυτοί τους οπαδούς τους από την επίδραση της ειδωλολατρικής ε­ορτής. Έτσι, στους κύκλους των αι­ρετικών «Γνωστικών» πρωτοεμφανί­στηκε μια εορτή με το όνομα «Επι­φάνια», την οποίαν αυτοί εώρταζαν στις 6 Ιανουαρίου, ημέρα δηλαδή της ειδωλολατρικής εορτής του χειμερι­νού ηλιοστασίου στην Ανατολή. Φαί­νεται, μάλιστα, ότι αυτή η εορτή των «Γνωστικών» πρωτοεμφανίστη­κε στην Αλεξάνδρειαν της Αιγύπτου και την εγνώριζε γύρω στο 210 μ.Χ. ο εκκλησιαστικός συγγραφέας Κλήμης ο Αλεξανδρεύς [Στρωματείς A, XXI].

Ποιο ήταν, όμως, το εορτολογικό περιεχόμενον της «γνωστικής» αυτής εορτής των «Επιφανίων»; Ποιο, δηλαδή, γε­γονός της ζωής του Χριστού ήθελαν να εορτάσουν με αυτήν την εορτή οι «Γνωστικοί»; Αυτό μπορούμε να το δούμε, αν λάβουμε υπ' όψει μας με­ρικά σημεία της διδασκαλίας τους:

Οι αιρετικοί «Γνωστικοί» υ­ποστήριζαν, ότι ο Ιησούς, που γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, ήταν μόνον άνθρωπος. Κατά δε τη Βάπτισή του στον Ιορδάνη κατέβηκε από τους ουρανούς η Θεότητα, ή, ό­πως αυτοί την έλεγαν, ο «Αιών» και ενώθηκε με τον άνθρωπον Ιησούν, έ­τσι ώστε αυτός, από απλός άνθρω­πος-Ιησούς, που ήταν, να γίνει Ιησούς-Χριστός. Οι «Γνωστικοί», λοι­πόν, με τα «Επιφάνια» εώρταζαν αυτήν την εκ των ουρανών κάθοδον του «Αιώνος» πάνω στον άνθρωπον-Ιησούν, κάτι που το συνέδεαν χρονι­κώς με το γεγονός της Βάπτισης του Ιησού στον Ιορδάνην.

Κατά τη Βάπτιση στον Ιορδά­νη, έλεγαν, έγινε αυτή η κα­τά κάποιον τρόπον ενσάρκω­ση της «Θεότητος-Αιώνος» μέσα στον άνθρωπον Ιησούν. Εώρταζαν, δηλαδή, μιαν ενσάρκωση δικής τους έμπνευσης, που δήθεν έγινε κατά τη Βάπτιση του Ιησού και όχι την εν­σάρκωση του Λόγου του Θεού, που, όπως διδάσκει η Εκκλησία μας, έγι­νε κατά τον Ευαγγελισμόν της Θεο­τόκου. Επίσης, επίστευαν, ότι η πιο σημαντική και άξια λόγου και αληθι­νή γέννηση του Ιησού δεν ήταν η εν Βηθλεέμ, δηλαδή, η «κατά σάρκα», αλλ' η «εν Ιορδάνη», η πνευματική, που ήταν, κατ' αυτούς, και «Ενσάρκωσις» και αληθινή-πνευματικη «Γέννησίς» του.

Στη Βηθλεέμ, δηλαδή, γεννή­θηκε ο άνθρωπος Ιησούς, στον Ιορδάνη αναγεννήθηκε ο Ιησούς σαν Χριστός. Έτσι συνέδεαν Βάπτιση και πνευματική Γέννηση του Ιησού. Αυτή, λοιπόν, ήταν η διδα­σκαλία των «Γνωστικών», αυτό και το εορτολογικόν περιεχόμενον της δι­κής τους εορτής, των «Επιφανίων».

Γύρω, όμως, στο έτος 300 μ. Χ., στη χριστιανικήν Εκκλησίαν εισήχθη μια καινούργια εορτή με την ονομασίαν «Επιφάνια». Ίδιο, δηλαδή, όνομα, ίδια ημερομηνία εορτασμού [6 Ιανουαρίου] με την ε­ορτή των «Γνωστικών», με άλλο, ό­μως, εορτολογικό περιεχόμενον.

Η εκκλησιαστική αυτή εορτή φαίνεται, ότι καθιερώθηκε για πρώτη φορά στην Εκ­κλησία της Αλεξάνδρειας και ότι α­πό κει εξαπλώθηκε και σε όλην την Ανατολήν, αλλά και στη Δύση, η ο­ποία, ήδη από το 335, είχε καθιερώ­σει ειδικήν εορτή για τη Γέννηση του Χριστού. Για την εισαγωγή της εκκλησιαστικής εορτής των «Επιφα­νίων» στη Δύση έχουμε τη μαρτυρία του Αμμιανού Μαρκελλίνου [Rerum Gestarum, XX, 2, 5], γύρω στο 400 μ.Χ. Κατ' αυτόν, λοιπόν, ο Ιου­λιανός ο «Παραβάτης», μεταβάς το 361 εις Βιένναν της Γαλλίας, πα­ρευρέθη στην εκεί εκκλησιαστικήν εορτήν των Επιφανίων. Πάντως πιθανολογείται, ότι τα εκκλησιαστικά Επιφάνια εισήχθησαν εκεί ήδη από το 336 μ.Χ., έτος κατά το οποίο με­τέβη στη Δύση «ο εξ Αλεξανδρείας Μέγας Αθανάσιος», ο οποίος και διέσωσε στη Δύση την ανατολικής προ­έλευσης εορτή των Επιφανίων.

Επειδή όμως η Ρώμη είχεν ήδη από το 335 μ.Χ. ειδικήν εορτή για τη Γέννηση του Χριστού στις 25 Δε­κεμβρίου, οι δυτικοί δεχθέντες τα Επιφάνια εώρταζαν με αυτά τη Βά­πτιση του Ιησού, ή την προσκύνηση των Μάγων, κ.λπ., ανάλογα με την περιοχήν, όπου ετελείτο η εορτή. Όμως, οι χριστιανοί της Ανατολής δεν είχαν ακόμη ειδικήν εορτή για τα Χριστούγεννα και συνεώρταζαν τη Γέννηση του Χριστού με τη Βάπτι­ση, στις 6 Ιανουαρίου. Ότι δε οι ανα­τολικοί εώρταζαν, στις 6 Ιανουαρίου, και Βάπτιση και Γέννηση του Χρι­στού, φαίνεται και από τη μαρτυρία του μοναχού Ιωάννου Κασσιανού, ο οποίος στο έργον του Collationes Patrum [Χ,2], ομιλεί για μιαν εκκλησιαστικήν εορταστικήν ημέραν, εκείνην των Επιφανίων, η οποία ετε­λείτο στην Αίγυπτον, όπου οι ιερείς της Εκκλησίας ώριζαν αυτήν την ε­ορτήν είτε ως ημέραν της του Κυρίου Βαπτίσεως, «είτε ως ημέραν της Αυτού κατά σάρκα Γεννήσεως».

Απ' αυτό, λοιπόν, φαίνεται, ό­τι τέτοιος συνεορτασμός ε­πέφερε συχνά αμφιταλάντευση, ίσως και σύγχυση για το ποιο απ' τα δύο γεγονότα της ζωής του Χριστού εωρτάζετο: η Γέννηση, ή η Βάπτιση; Το σημαντικό σ' αυτήν την ιστορική μαρτυρίαν του μοναχού Ιω­άννου Κασσιανού είναι ότι υπογραμ­μίζει ποια γέννηση του Κυρίου εώρταζε με τα Επιφάνια η Εκκλησία στις 6 Ιανουαρίου, ότι, δηλαδή, εώρταζεν την «κατά σάρκα εν Βηθλεέμ Γέννησιν» και όχι την δήθεν πνευμα­τική Γέννηση, την κατά τη Βάπτιση, όπως την επρέσβευαν και την εώρ­ταζαν οι «Γνωστικοί». Έτσι καθαρί­ζεται το ιστορικό τοπίο και βλέπουμε ποια ακριβώς γεγονότα της ζωής του Κυρίου εώρταζεν η Εκκλησία με τα Επιφάνια στις 6 Ιανουαρίου.

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι η Εκκλησία στην Ανατολήν α­πό το 300 μ.Χ. άρχισε μεν να εορτάζει τη γέννηση του Χριστού στις 6 Ιανουαρίου, όχι όμως αυτοτε­λώς και ανεξάρτητα, αλλά σε συν­δυασμό με τη Βάπτιση του Χρι­στού. Εστερείτο δηλαδή ιδιαίτερης και ειδικής εορτής Χριστουγέννων. Η ει­δική εορτή «Χριστουγέννων» για τις 25 Δεκεμβρίου πρωτοκαθιερώθηκε στη Ρώμην το 335 μ.Χ. και από κει διαδόθηκε σ' όλη τη Δύση και, στη συνέχεια, στην ίδια την Ανατολήν.

Ετσί, στη μεν Ρώμην εισήχθη εκ της Ανατολής η εορτή των Επιφανίων, στη δε Ανατολήν εκ της Ρώμης η ειδική εορτή των Χριστουγέννων. Δηλαδή σημειώθηκε μια αμφίδρομη πορεία των δύο αυτών εορτών. Πότε όμως και πως εισήχθη στην Ανατολήν η εκ της Δύσεως ειδική αυτή εορτή των Χριστουγέννων; Γνωρίζουμε, ότι το έτος 386 μ.Χ., ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος εκφώνησε στην Αντιόχειαν ένα λόγον [Migne P.G. 49,353], όπου λέγει, ότι πέρασαν δέκα έτη από τότε που καθιερώθηκε ειδική εορτή για τα Χριστούγεννα.

Άρα η καθιέρωση της εορτής των Χριστουγέννων στην Ανατολή θα πρέπει να είχε γίνει γύρω στο 376 μ.Χ. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να παρατηρήσουμε, ό­τι οι γνώμες των ιστορικών διχάζο­νται ως προς το εξής ζήτημα: Σε ποιαν, άραγε, Εκκλησία της Ανατολής πρωτοεισήχθησαν τα Χριστούγεννα; Κατά τους μεν, πρωτοεισήχθησαν α­πό το Μέγα Βασίλειο στην Καισάρειαν της Καππαδοκίας. Κατά τους δε, πρωτοεισήχθησαν στην Εκκλησία της Αντιόχειας, και μάλιστα σε δύο φάσεις. [Πρώτη φάση: το 376 μ.Χ. στο ναΐσκο των λεγομένων Ευσταθιανών, που είχαν σαν επίσκοπον τον Παυλίνον. Δεύτερη φάση: το 386 μ.Χ., στο μεγάλο ναόν της Αντιόχειας, που τον κατείχαν οι λεγόμενοι Μελετιανοί, με επίσκοπον τον Φλαβιανόν.]

Η δεύτερη άποψη, για την Αντιόχεια δηλαδή, φαίνεται πιθανότερη, διότι γνωρίζου­με, ότι ο επίσκοπος των Ευσταθια­νών ανεγνωρίζετο από τη Ρώμη ως ο κανονικός και ορθόδοξος επίσκοπος και, επομένως, είχε επικοινωνία με τη Ρώμην. Είναι, λοιπόν, φυσικότερο λόγω αυτών των στενών επαφών Ρώμης-Αντιόχειας, να δεχθούμε, ότι στα πλαίσια αυτών των εγκαρδίων σχέσεων μετέδωσαν οι Δυτικοί στους Ανατολικούς και την ειδικήν εορτής των Χριστουγέννων.

Περαιτέρω, στην Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης η ειδική εορτή των Χριστου­γέννων εισήχθη από τον άγιο Γρηγόριον τον Ναζιανζηνό το 379 μ.Χ., στην Εκκλησία της Αλεξάνδρειας περί το 433 μ.Χ. και στα Ιεροσόλυ­μα κατά τα τέλη του έκτου αιώνος.

Τέλος, μετα τα ανωτέρω, θα μπορούσαμε να συμπεράνου­με, ότι, στην ουσία, το 376 μ.Χ. δεν έγινε πραγματική εισαγωγή από τη Δύση στην Ανατολή μιας ά­γνωστης στην Ανατολή εορτής Γέν­νησης του Χριστού, αφού η Ανατολή και πριν την εγνώριζε, μόνον που την συνεώρταζε με τη Βάπτιση. Πρόκει­ται μάλλον για μια εξειδίκευση της εορτής της Γέννησης του Χριστού και για μετάθεσή της από τις 6 Ια­νουαρίου, στις 25 Δεκεμβρίου.

Αυτό σημαίνει ότι δεν εγνώρισε η Δύση στην Ανατολή την εορτή της Γέννησης του Χριστού εν γένει. Τούτο πάλιν ουδό­λως σημαίνει και ότι η Ανατολή ανέ­καθεν εώρταζεν τη Γέννηση του Χρι­στού. Η πραγματική αρχή για τον ε­ορτασμό της Γέννησης του Χριστού στην Ανατολή είναι το 300 μ.Χ., ο­πότε πρωτοκαθιερώθηκε στην Ανα­τολή, όπως εσημειώσαμεν, η εορτή των εκκλησιαστικών Επιφανίων, με τα οποία συνεωρτάζετο Γέννηση και Βάπτιση του Χριστού, σε μια εποχή [300 μ.Χ.], κατά την οποίαν καμιά εορτή Γεννήσεως του Χριστού, σε καμιά μορφή της, δεν ήταν γνωστή στη Δύση. Πρώτη η Ανατολή συνε­ώρταζε Γέννηση με Βάπτιση.

Η Δύση τα αγνοούσε και τα δύο αυτά και μόλις το 335 μ.Χ η Ρώμη καθιέρωσε κατ' ευθείαν μια ειδική εορτή Χρι­στουγέννων, που την τοποθέτησε στις 25 Δεκεμβρίου. Αυτή η τελευ­ταία ημερομηνία είναι που εισήγαγεν η Ρώμη στην Ανατολή και όχι η ίδια η εορτή της Γεννήσεως.

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Ελευθερώστε τον Γέροντα Εφραίμ

 

Φίλοι και φίλες,
Άφωνοι και συγκλονισμένοι οι απανταχού ορθόδοξοι, Έλληνες και μή, έχουμε πληροφορηθεί την καθόλα ανυπόστατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών για προφυλάκιση του Γέροντα Εφραίμ.
Η απροσδόκητη αυτή εξέλιξη, μας καλεί, ως ελάχιστη έκφραση καταδίκης της απόφασης αυτής και στήριξης του Γέροντα Εφραίμ, να συμπληρώσουμε τα στοιχεία μας στη φόρμα συλλογής υπογραφών.
ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ.

Να γεννηθεί ένας νέος θεός μέσα στην καρδιά την παγωμένη…

Χριστούγεννα σημαίνουν ότι θα γεννηθεί “ένας μικρός Χριστός” σε λίγες ημέρες, όπως μου είχε αναφέρει κάποτε απλά μία φίλη στις κάπως πομπώδεις ευχές μου… Kαι ένας πολύ πονεμένος ποιητής που παροικούσε μεν την Ιερουσαλήμ, έγραφε κάποτε: “όλοι κοιμούνται κι εγώ ξαγρυπνώ… περιμένω να (ξημερώσει, για να) γεννηθεί ένας θεός στην καρδιά μου την παγωμένη από άγρια φαντάσματα και την μαύρη πίκρα”. Αι, λοιπόν, αυτή ακριβώς αυτή είναι η προσδοκία η σωστή, η πρώτιστη, των Χριστουγέννων. Χρόνια και χρόνια, είχαμε μάθει σε ένα “βίο ανοημάτιστο”, σε μια ακόμη εκδήλωση της κοινωνίας του θεάματος.
Τα Χριστούγεννα ήταν μια γιορτή που έτρωγε κανείς κουραμπιέδες και μελομακάρονα και αγόραζε καινούργιους δίσκους από το δισκοπωλείο, ενώ έβλεπε τηλεοπτικές σειρές με τους οικιακούς. Με αυτά και με αυτά, βέβαια, στερούσε τον εαυτό του από ό,τι θα μπορούσε να τον κάνει ολόκληρο, να τον κάνει άνθρωπο, να τον αναστήσει, να διώξει μακρυά τους δαίμονες, τα πάθη, την μνησικακία, να μεταμορφώσει τον πόνο…

Για αυτό και εκδηλώνεται η “υπαρξιακή αγωνία” σε όλη της την έκταση συνήθως, αυτό που κάποτε κι εγώ, παλιά, είχα ονομάσει ως “βιάση απροσδιόριστη”… εδώ παραπάνω ο πονεμένος ποιητής μας μας μιλάει για τα “λυπημένα Χριστούγεννα των ποιητών” και τον “νεκρό τις γιορτές”. Κατά παρόμοιο τρόπο, ο Παπαντωνίου μας μιλούσε για τα “λυπημένα δειλινά της Κυριακής”, της Κυρι-ακής, και αναρωτιόταν “πώς έχω την ψυχή βαριά”; Γιατί έχει την ψυχή βαριά; Τι είναι αυτό που του λείπει, όταν τίποτα δεν του λείπει; Προς τι το ψυχικό ανικανοποίητο; Ερωτήσεις ρητορικές ίσως για μένα και για πολλούς από εσάς, αλλά πόσο ταλαιπωρούν τον άνθρωπο και πόσο σωστό είναι να δέχεται και να συνειδητοποιεί αυτόν τον πόνο, αυτήν την δίψα… δυστυχώς οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα απλώς προσπαθούν να την ναρκώσουν· δεν αντέχουν τον εαυτό τους, δεν αντέχουν την μοναχικότητα, διότι δεν αντέχουν τα δαγκώματα της συνείδησης, που τους πληροφορεί για την ρότα τους, που είναι αθεράπευτα λοξή…
Και πώς θα έρθει να κατοικήσει αυτός ο νέος θεός στην καρδιά μας; Πώς θα τον αναγνωρίσουμε; Μας το λέει κάπως εδώ κάποιος καλλιτέχνης με ειλικρινείς προθέσεις… “The Wind, it cuts to my bone, the Wind, this hollow breath of cold[...] in winter’s arms I feel at home”… Όταν λιώσει η αδιαφορία και η απάθεια που βρίσκει δικαιολογίες όπου δεν υπάρχουν δικαιολογίες, όταν νιώθεις στα χέρια του Δεκέμβρη στο σπίτι σου… όταν νιώσεις την φωνή μίας αύρας που είναι λεπτή και που λεπταίνει πρωτόγνωρα και εσένα τον ίδιο… σε κάνει όλως άλλον και όλως άλλην…
Καλά Χριστούγεννα σε όλους…

 

Καλά Χριστούγεννα -Tchestita Koleda -Zalig Kerstfeast -Joyeux Noel -Hristos se rodi -Feliz Navidad

Η γιορτή των Χριστουγέννων είναι παγκόσμια και γιορτάζεται σχεδόν σε όλα
τα μέρη του κόσμου με διάφορα ήθη και έθιμα. Ανεξαρτήτως παράδοσης και
θρησκείας η ευχή "καλά Χριστούγεννα" υπάρχει σε παρά πολλές γλώσσες έτσι
λοιπόν σας δίνουμε την ευκαιρία να ευχηθείτε σε 50 διαφορετικές γλώσσες.
1.Αφρικανικά: Gesλende Kersfees
2.Αλβανικά: Gezur Krislinjden
3.Αραβικά: Idah Saidan Wa Sanah Jadidah
4.Αργεντινή: Feliz Navidad
5.Αρμενικά: Shenoraavor Nor Dari yev Pari Gaghand
6. Βασκικά: Zorionak eta Urte Berri On!
7. Βραζιλιάνικα: Boas Festas e Feliz Ano Novo
8. Βουλγαρικά: Tchestita Koleda
9. Καταλονία: Bon Nadal i un Bon Any Nou!
10. Χιλή: Feliz Navidad
11. Κολομβία: Feliz Navidad y Prσspero Aρo Nuevo
12. Κορσική: Pace e salute
13. Κροατικά: Sretan Bozic
14. Τσεχία: Prejeme Vam Vesele Vanoce a stastny Novy Rok
15. Δανία: GlΓ¦delig Jul
16. Ολλανδικά: Zalig Kerstfeast
17. Εσθονία: Ruumsaid juuluphi
18. Φιλανδικά: Hyvaa joulua
19. Γαλλικά: Joyeux Noel
20. Χαβανέζικα: Mele Kalikimaka
21. Ουγγρικά: Kellemes Karacsonyi unnepeket
22. Ισλανδικά: Gledileg Jol
23. Ιρακινά: Idah Saidan Wa Sanah Jadidah
24. Ιταλικά: Buone Feste Natalizie
25. Ιρλανδικά: Nollaig Shona Dhuit
26. Ιαπωνικά: Shinnen omedeto
27. Ινδονησιακά: Selamat Hari Natal
28. Κορεατικά: Sung Tan Chuk Ha
29. Λετονία: Prieci'gus Ziemsve'tkus un Laimi'gu Jauno Gadu!
30. Μάλτα: LL Milied Lt-tajjeb
31. Λιθουανία: Linksmu Kaledu
32. Νορβηγικά: Gledelig Jul
33. Φλαμανδικά: Zalig Kerstfeest en Gelukkig nieuw jaar
34. Φιλιππίνες: Maligayan Pasko!
35. Πολωνικά: Boze Narodzenie
36. Πορτογαλικά: Feliz Natal
37. Ρουμανικά: Sarbatori vesele
38. Ρωσικά: Pozdrevlyayu s prazdnikom Rozhdestva is Novim Godom
39. Σερβικά: Hristos se rodi
40. Σλοβακικά: Vesele Vianoce
41. Σλοβένικα: Vesele Bozicne
42. Σουηδικά: God Jul and (Och) Ett Gott Nytt Γ...r
43. Σαρδηνία: Bonu nadale e prosperu annu nou
44. Ταϊλάνδη: Sawadee Pee Mai
45. Τουρκικά: Noeliniz Ve Yeni Yiliniz Kutlu Olsun
46. Ουκρανικά: Srozhdestvom Kristovym
47. Βιετναμέζικα: Chung Mung Giang Sinh
48. Ουαλικά: Nadolig Llawen
49. Ισπανικά: Feliz Navidad
50. Νήσοι Φερόε: Gledhilig jol og eydnurikt nyggjar!

Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

Το κοντάκιο της εορτής των Χριστουγέννων, από τα γνωστότερα τροπάρια της Εκκλησίας μας, μας οδηγεί στην επισήμανση σημαντικών και καίριων διαστάσεων της εορτής.

«Η Παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει, και η γη το σπήλαιον τω απροσίτω προσάγει∙ άγγελοι μετά ποιμένων δοξολογούσι, μάγοι δε μετά αστέρος οδοιπορούσι∙ δι’ ημάς γαρ εγεννήθη παιδίον νέον ο προ αιώνων Θεός».

(Η Παρθένος Μαριάμ σήμερα γεννά Αυτόν που είναι πάνω από κάθε κτιστή ουσία και η γη προσφέρει στον απρόσιτο αυτόν Θεό το σπήλαιο. Άγγελοι δοξολογούν το γεγονός μαζί με τους ποιμένες, ενώ οι μάγοι οδοιπορούν (προς τη Βηθλεέμ) με οδηγό το αστέρι. Διότι για εμάς και για τη σωτηρία μας γεννήθηκε ως βρέφος ο προαιώνιος Θεός).

1. Το μυστήριο της γεννήσεως του Κυρίου.

Το πρώτο που διαπιστώνει κανείς, όταν εμβαθύνει στα Χριστούγεννα, είναι ότι πρόκειται περί μεγάλου μυστηρίου∙ περί γεγονότος δηλαδή που υπερβαίνει την οποιαδήποτε αντιληπτική ικανότητα του ανθρώπου, αλλά και κάθε άλλη ικανότητά του. «Μυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον» κατά την έκφραση της υμνολογίας. Και τούτο γιατί μιλάει για τον Θεό που είναι πέρα από κάθε κτιστή, δημιουργημένη πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει κανείς αυτόνομος ανθρώπινος δρόμος κατανοήσεως του Θεού. Κάτι τέτοιο αν συνέβαινε, θα διέστρεφε την περί Θεού εικόνα, αφού θα υποβίβαζε κι Αυτόν σε κάτι το κτιστό. Στον Χριστιανισμό ο ίδιος ο Θεός φανερώνεται, ενώ ο μόνος δρόμος κατανοήσεώς Του είναι η από το Πνεύμα Του φωτισμένη πίστη.

Ο απόστολος Παύλος διακηρύσσει την παραπάνω αλήθεια. «Ομολογουμένως μέγα εστί το της ευσεβείας μυστήριον∙ Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α΄Τιμ. 3, 16). Το μυστήριο ακριβώς αυτό επισημαίνει και το κοντάκιο των Χριστουγέννων, όταν μιλώντας για τον Θεό που γεννάται Τον χαρακτηρίζει «υπερούσιον» (πέρα από κάθε κτιστή ουσία), «απρόσιτον» (κανείς δεν μπορεί να Τον πλησιάσει από μόνος του), «προ αιώνων Θεόν» (αυτοζωή και πηγή της ζωής ως από πάντα υπάρχων).

Η επισήμανση του μυστηρίου μέσα από το κοντάκιο επιτείνεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι εκείνη που τίκτει τον υπερούσιο και απρόσιτο Θεό είναι μία απλή γυναίκα, και μάλιστα Παρθένος. Λογικά μία Παρθένος κόρη δεν στέκει να γεννά – τούτο προσκρούει στους ανθρώπινους φυσικούς νόμους. Πολύ περισσότερο δεν στέκει με τη λογική να γεννάται ως άνθρωπος ο Θεός. «Αναμφίβολα είναι φυσικός νόμος να γεννά η γυναίκα μόνον, όταν συνευρεθεί με άντρα∙ όταν όμως μία παρθένος που δεν γνώρισε άντρα γεννήσει και μετά τον τοκετό παραμείνει πάλι παρθένος, αυτό ξεπερνά τους φυσικούς νόμους» (ι. Χρυσόστομος).

Το λογικό όμως αδιέξοδο αίρεται από το γεγονός ότι όλα αυτά τα πέραν της λογικής πραγματοποιούνται όχι βεβαίως με την ανθρώπινη δύναμη, αλλά με τη δύναμη του Θεού. Διά Πνεύματος Αγίου γίνεται άνθρωπος ο Θεός και στον Θεό «ουκ αδυνατήσει παν ρήμα». Με σεβασμό, με πίστη και με ευλαβική σιωπή λοιπόν αποδεχόμαστε το γεγονός, διότι ο ίδιος ο Θεός ευδόκησε τούτο. «Ό,τι εμπίπτει στους φυσικούς νόμους αξίζει να ερευνάται, ό,τι όμως τους ξεπερνά πρέπει να περιβάλλεται με τιμητική σιωπή, όχι βέβαια επειδή του πρέπει απομόνωση, αλλ’ επειδή αξίζει να μένει μυστήριο και να τιμάται χωρίς πολυλογίες» (ι. Χρυσόστομος).

2. Τα Χριστούγεννα μηνύουν ποιος είναι ο Χριστός.

Με βάση τα παραπάνω, φανερώνεται καθαρά το ποιος είναι ο Χριστός. Γεννάται ως παιδίον νέον ο προ αιώνων Θεός, λοιπόν ο τεχθείς είναι ο αληθινός Θεός που έγινε αληθινός άνθρωπος. Με τα Χριστούγεννα δηλαδή διακηρύσσεται η θεμελιώδης πίστη της Εκκλησίας μας, ότι ο Χριστός έχει διπλή φύση, θεϊκή και ανθρώπινη. Ούτε μόνον Θεός είναι ο Χριστός (μονοφυσιτισμός) ούτε μόνον άνθρωπος (νεστοριανισμός). Είναι ο Θεός, το δεύτερο πρόσωπο της αγίας Τριάδος, που πήρε την ανθρώπινη φύση, σώμα και ψυχή, από το πανάχραντο σώμα της Θεοτόκου, χωρίς αμαρτία. Και η πρόσληψη αυτή της ανθρώπινης φύσης έγινε πραγματικά και αληθινά και όχι κατά φαντασία («κατά δόκησιν»), γι’ αυτό και μετά την Ανάληψή Του ο Κύριος συνεχίζει να κρατά, και μάλιστα αιωνίως, την ανθρωπότητά Του, δείχνοντας επιπροσθέτως τη μεγάλη αξία του να είναι κανείς άνθρωπος.

Το «χωρίς αμαρτίας» όμως που είπαμε, αφού γεννάται ο Χριστός εκ Πνεύματος Αγίου και άρα χωρίς να κληρονομήσει την προπατορική αμαρτία ως αναγκαστική ροπή προς την αμαρτία, σημαίνει ότι η αμαρτία δεν είναι φυσική κατάσταση του ανθρώπου. Ο άνθρωπος γίνεται πραγματικός και αληθινός άνθρωπος στον βαθμό που δεν αμαρτάνει, παίρνοντας τη δύναμη αυτή από την ενσωμάτωσή του στην ανθρώπινη φύση του Χριστού, με το βάπτισμά του.

3. Συμμετοχή όλου του κόσμου στο μυστήριο.

Στην «εκ Πνεύματος αγίου και Μαρίας της Παρθένου» Γέννηση του Χριστού δεν συμμετέχει μόνον η Παναγία. Συμμετέχουν ακόμη ο πνευματικός κόσμος των αγαθών αγγέλων, η άλογη φύση, καθώς και όλοι οι καλοπροαίρετοι άνθρωποι, είτε Ιουδαίοι είτε ειδωλολάτρες. «Η γη προσάγει το σπήλαιον», «οι άγγελοι δοξολογούσιν», οι ποιμένες και οι μάγοι προσέρχονται προς προσκύνηση. Με άλλα λόγια τα Χριστούγεννα αποτελούν ένα συμπαντικό πανηγύρι, το οποίο περικλείει τα πάντα. Διότι τα πάντα – άνθρωποι, άγγελοι, φύση - ανακαινίζονται εν Χριστώ. «Ιδού καινά ποιώ πάντα» κατά την έκφραση της Γραφής (Αποκ. 21, 5).

Ιδιαιτέρως όμως πρέπει να τονίσουμε την ανθρώπινη συμμετοχή. Ο Θεός έρχεται στον κόσμο δι’ ανθρώπου, της Παναγίας, μα και γίνεται αποδεκτός από τους ανθρώπους. Στα πρόσωπα των ποιμένων (των απλών και πιστών Ιουδαίων) και των μάγων (των καλοπροαιρέτων ειδωλολατρών) βλέπουμε τους ανθρώπινους τύπους που σε κάθε εποχή πιστεύουν στον Χριστό και Τον αποδέχονται. Πρόκειται για τους καλοπροαίρετους ανθρώπους, που η πονηρία δεν έχει διαβρώσει ακόμη την ψυχή και την καρδιά τους. Ο κάθε άνθρωπος, κάθε εποχής, έστω και ειδωλολάτρης, τελικώς θα κληθεί από τον Θεό για να πιστέψει στον Χριστό. Οι μόνοι που μένουν ξένοι προς τον ερχομό του Θεού είναι οι πονηροί εκείνοι, υποκριτές και εγωιστές, που δεμένοι παθολογικά με την αμαρτία του κόσμου δεν τολμούν το άλμα εκείνο, που θα τους ρίξει στην αγκαλιά του Θεού.

4. Ο σκοπός της Γεννήσεως του Χριστού.

Στο κοντάκιο επισημαίνεται, λιτά και επιγραμματικά ασφαλώς, και ο σκοπός της Γεννήσεως του Χριστού. Ο Θεός γεννάται «δι’ ημάς» τους ανθρώπους. Στο σύμβολο της πίστεως το «δι’ ημάς» αναλύεται περισσότερο: ο Χριστός «δι’ ημάς τους ανθρώπους και διά την ημετέραν σωτηρίαν» κατήλθε εκ των Ουρανών και σαρκώθηκε εκ Πνεύματος Αγίου και από την Παρθένο Μαρία. Έτσι σκοπός της ενανθρωπήσεως του Θεού είναι, κατά το σύμβολο και το κοντάκιο, η σωτηρία των ανθρώπων. Σωτηρία όμως από τι; Από την καταδυνάστευση της αμαρτίας, του θανάτου και του διαβόλου. Κι αυτή η σωτηρία επιτυγχάνεται κατά τρόπο κυρίως θετικό: ο Χριστός μάς σώζει από την άρνηση στον βαθμό που μας ενώνει με τον Εαυτό Του και διά του Εαυτού Του με τον Θεόν Πατέρα. «Εγώ ειμι η θύρα. Δι’ εμού εάν τις εισέλθη σωθήσεται» (Ιωάν. 10,9).

Έτσι με την ενανθρώπηση του Θεού ανοίγεται και πάλι για τον άνθρωπο η βασιλεία του Θεού και μπορεί να επιτευχθεί από αυτόν ο αρχικός του προορισμός: το «καθ’ ομοίωσιν», η θέωση. «Ο του Θεού Λόγος ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν» (Μ. Αθανάσιος). Ο προορισμός αυτός, που είχε δοθεί ως δυνατότητα στον άνθρωπο απαρχής της δημιουργίας του, αν καλλιεργούσε σε υπακοή προς τον Θεό τα χαρίσματα του «κατ’ εικόνα», χάθηκε με την πτώση του στην αμαρτία. Το προπατορικό λεγόμενο αμάρτημα, η ανυπακοή δηλαδή που έδειξαν οι πρωτόπλαστοι στον Θεό Πατέρα, σκοτείνιασε, «εζόφωσε», το κατ’ εικόνα και κατάφερε καίριο πλήγμα στο καθ’ ομοίωσιν. Ο ερχομός όμως του Χριστού καθάρισε και πάλι το κατ’ εικόνα και άνοιξε εκ νέου την αρχική προοπτική: το καθ’ ομοίωσιν. Με τη Γέννηση του Χριστού ο άνθρωπος άρχισε και πάλι να νιώθει τη θέρμη της αγκαλιάς του Θεού∙ να βιώνει τη βασιλεία Του ως την αληθινή πατρίδα και ως το πατρικό του σπίτι.

Τις δωρεές αυτές του ερχομού του Χριστού, που τις ξεκίνησε με τη Γέννησή Του και τις ολοκλήρωσε με όλη τη ζωή Του και μάλιστα τον Σταυρό και την Ανάστασή Του, καθώς και με την αποστολή του Πνεύματός Του την ημέρα της Πεντηκοστής, τις απολαμβάνει ο κάθε πιστός μέσα στην Εκκλησία, το ζωντανό σώμα του Χριστού. Ιδιαιτέρως στην εν μετανοία συμμετοχή στο σώμα και το αίμα του Χριστού γεύεται ο πιστός τις θεοποιές ενέργειες Εκείνου, που τον καθαρίζουν από κάθε αμαρτία και τον ενισχύουν δραστικά στην πορεία του προς τη θέωση. Έτσι η Γέννηση του Χριστού προεκτείνεται στον χρόνο μέσα από το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας. Στη Θεία Ευχαριστία, το κέντρο της Εκκλησίας, η ενσάρκωση του Χριστού βρίσκει την πληρότητά της. Κατά συνέπεια Χριστιανός που δεν κοινωνεί εν μετανοία το σώμα και το αίμα του Χριστού, ιδίως τα Χριστούγεννα, δεν υπάρχει.

5. Το άστρο των Χριστουγέννων.

Στο κοντάκιο μνημονεύεται και ο αστέρας της Βηθλεέμ. «Μάγοι δε μετά αστέρος οδοιπορούσι». Τι ήταν όμως αυτό το άστρο; Επρόκειτο για κάποια φυσική, έστω και με την επέμβαση του Θεού, πραγματικότητα ή για κάτι διαφορετικό; Κι είναι αλήθεια, πολλές προσπάθειες καταβλήθηκαν στο παρελθόν – που προεκτείνονται μέχρι και σήμερα ακόμη – με σκοπό να εξιχνιάσουν οι αστρονόμοι το φαινόμενο. Μα, ίσως, προκειμένου για το άστρο, να πρέπει να κινηθούμε περισσότερο πάνω στη γραμμή των Πατέρων της Εκκλησίας μας. Κι εκείνοι από αυτούς που ασχολήθηκαν με τον αστέρα της Γεννήσεως, όπως ο άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, ερμήνευσαν την εμφάνισή του σε σχέση με τους αγγέλους. Λέγει συγκεκριμένα ο άγιος Χρυσόστομος ότι ο αστέρας αυτός δεν είναι κάτι το φυσικό: ένα φαινόμενο του ουρανού, αλλά πρόκειται μάλλον περί αγγέλου του Θεού, ο οποίος παρουσιάστηκε με τέτοια φωτεινότητα, ώστε να κινήσει το ενδιαφέρον των μάγων-αστρονόμων της μακρινής Περσίας – ανθρώπων καλοπροαιρέτων, όπως είπαμε – και να τους καθοδηγήσει στο δρόμο τους για να βρουν τον γεννημένο πια Μεσσία. Διότι αν επρόκειτο περί φυσικού αστέρος δεν θα μπορούσε να δικαιολογηθεί το γεγονός να εμφανίζεται και να εξαφανίζεται, όποτε ήθελε. Μη ξεχνάμε ότι στα Ιεροσόλυμα χάθηκε το αστέρι, ενώ και πάλι εμφανίστηκε, όταν κίνησαν οι μάγοι προς τη Βηθλεέμ.

Έτσι κι αλλιώς, στη Γέννηση του Χριστού κινούμαστε πάντα σε επίπεδο διπλό: πατάμε σε έδαφος ιστορικό, φυσικό, αλλά τα διαδραματιζόμενα είναι θεϊκά, υπερφυσικά.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΙΑΤΙΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

	Η εκ παρθένου γέννηση του Ιησού Χριστού
	Ο απροσδόκητος Σωτήρας
	Αξίζει να περιμένω τον Θεό; (ή, Χριστιανισμός και SMS)
	Για τον Θεό τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο!
	Ο Θαυμαστός Θεός μας!
	Τα Χριστούγεννα και η αλήθεια
	Ο Χριστός, σημείο αντιλεγόμενο
	Ήρθαμε να Τον προσκυνήσουμε
	Χριστούγεννα: η αρχή του τέλους της 'Ιστορίας'
	Έξι "Χριστουγεννιάτικες" αλήθειες
	Μαθήματα από την υπακοή ενός δίκαιου ανθρώπου (Ματθαίος 1:19,24-25)
	Ειδωλολάτρες λατρεύουν το Χριστό (Ματθαίος 2:1 - 12)

Η Γέννησις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού

 

Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Ματθ. β’ 1 – 12

«Ότε δε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου»

Το πλήρωμα του χρόνου. Από τη στιγμή που οι πρώτοι άνθρωποι έχασαν την ευκαίρια ζωής στον παράδεισο, αγαπητοί μου αδελφοί, άρχισε και η αγωνιώδης ανησυχία, για το πότε θα φτάσει η ευλογημένη ώρα της αποκατάστασής τους. Το προπατορικό αμάρτημα και η συνέπεια της απομάκρυνσης από την τήρηση των εντολών του Θεού, συνόδευε και χαρακτήρισε την ζωή τους. Αναζητούσαν να δουν να πραγματώνεται η υπόσχεση σωτηρίας που έδωσε ο Θεός στους πρωτόπλαστους. Θεόπνευστοι προφήτες αλλά και φωτισμένοι σοφοί προανήγγειλαν και παρουσίασαν με εκπληκτικές λεπτομέρειες την έλευση του Θεανθρώπου. Προειδοποίησαν τον κόσμο ότι θα παραμείνει στην άγνοια και την αμαρτία, αν ο Θεός, που τους φροντίζει και τους αγαπά, δεν τους λυπηθεί και στείλει κάποιον να τους σώσει. Οι Προφήτες του Ιουδαϊκού λαού, που γι αυτό θεωρήθηκε ο περιούσιος λαός του Κυρίου, ήταν τόσο ακριβείς στις περιγραφές τους, όσο και εκείνοι που έζησαν μετά την γέννηση του Σωτήρος. Προσπάθησαν να καθοδηγήσουν τους ανθρώπους να απομακρυνθούν από την αμαρτία. Να γυρίσουν στον Θεό - Πατέρα. Να καταλάβουν ότι δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς τον Δημιουργό τους. Τους καλούσαν να ζήσουν σαν παιδιά Του αγαπημένα, σύμφωνα με το θέλημά Του. Όλοι αυτοί, σοφοί και θεόπνευστοι, ήθελαν, εκτελώντας εντολή του Θεού, να προετοιμάσουν τους ανθρώπους να ζήσουν την εποχή της χάριτός Του. Να τους προετοιμάσουν να ακολουθήσουν ως καθοδηγό στη ζωή τους, τον Σωτήρα Χριστό. Να απολαύσουν την υιοθεσία, να δεχτούν τον προ αιώνων αναμενόμενο Μεσσία.

Και η παρουσία του ίδιου του Θεού ανάμεσα στους ανθρώπους, ήταν μια τρανή ένδειξη, η μοναδικής σημασίας αποδεικτική αξία της υπερβολικής αγάπης του Θεού για τα πλάσματά Του.

Ωστόσο, αγαπητοί μου αδελφοί, λίγοι μόνον μπόρεσαν να αντιληφθούν την διδασκαλία των Προφητών. Οι πολλοί συνέχισαν να ζουν και να κινούνται στον ολισθηρό δρόμο της αμαρτίας, αγνοώντας τις θείες επιταγές. Έπρεπε, λοιπόν, να σταματήσει ο θανατηφόρος κατήφορος της αμαρτίας. Είχε φτάσει, πια ο χρόνος να στείλει ο Θεός τον μονογενή του Υιό για να διδάξει και να σώσει τους ανθρώπους, τα αγαπητά Του δημιουργήματα. Συμπληρώθηκε ο χρόνος που είχε προαναγγείλλει ο Θεός για τη σωτηρία μας. «Ήλθε το πλήρωμα του χρόνου». Είναι γεγονός ότι μετά την έλευση του Θεανθρώπου, το κήρυγμα Του χρωμάτισε την ζωή, τις συνήθειες και τις απόψεις, αλλά και τη φιλοσοφία του κόσμου. Και όχι μόνο των πιστών, των χριστιανών. Είναι βαθιά η επίδραση που άμεσα ή έμμεσα κατευθύνει, θεληματικα ή και άθελα, τον τρόπο της ζωής όλων μετά τη διδασκαλία του Σωτήρος Χριστού. Δύσκολα μπορούμε να αγνοήσουμε βασικές επιταγές του χριστιανισμού, όταν λαμβάνουμε σημαντικές αποφάσεις, ακόμη και σε άσχετες, εκτός ηθικής, αξίες και αποφάσεις. Η χριστιανική ηθική και κάποτε και αυτούσια η διδασκαλία του ευαγγελίου χρησιμοποιούνται ως επιχειρήματα αποφάσεων και εφαρμογής του δικαίου στις σχέσεις μας και ακόμη από ανθρώπους που δεν έχουν στη ζωή τους βασικό κριτήριο το ευαγγέλιο και το θέλημα του Θεού.

Είναι λοιπόν το σημαντικότερο γεγονός της ιστορίας της ανθρωπότητας. Μοίρασε την χρονολογική μας ιστορία σε περίοδο πρό και μετά Χριστόν. Αλλά είναι άραγε επίκαιρο το θέμα της ενανθρώπισης του Χριστού στην εποχή μας; «Δεύτε ίδωμεν πιστοί που εγεννήθη ο Χριστός», σημειώνει ένθεος ο ψαλμωδός. Αλλά πολύ περισσότερο είναι η αρχή της διακηρυγμένης από τον Θεό, σωτηρίας μας. Είναι η εποχή της χάριτος. Αναμφισβήτητα, ωστόσο, αγαπητοί μου, ζούμε και σήμερα χωρίς να υπολογίζουμε τις εντολές του Θεού. Και όμως Τον έχουμε τόση ανάγκη. Έχουμε ανάγκη της ειρήνης που έφερε μαζί Του. Είναι ο «Ἐπί γῆς εἰρήνη». Επί γης, και στην ψυχή μας ειρήνη. Στην ψυχή μας η ειρήνη με μόνιμο κάτοικό της τον Χριστό. Αλλά και η ειρήνη με τους γύρω μας, φίλους και εχθρούς. Κι όμως πολλές φορές ξεχνούμε ή αγνοούμε την ανάγκη της συνεχούς παρουσίας Του στη ζωή μας. Προσπαθούμε να δώσουμε λύσεις σε προβλήματα που μας απασχολούν, με τις λιγοστές δυνάμεις μας. Δεν φροντίζουμε για την καθαρότητα της ψυχής μας. Γινόμαστε απρόσεχτα άδικοι στους γύρω μας. Χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, πράττουμε πράξεις που προσβάλλουν τον Θεό – Πατέρα μας. Είναι λοιπόν ανάγκη να δούμε αυτή την ημέρα σαν μια υπόμνηση και ευκαιρία. Να δεχτούμε τη σωτηρία που μας προσφέρεται. Να κάνουμε μια ενδοσκόπηση στα βάθη της ψυχής μας. Να μελετήσουμε τον δρόμο που ακολουθούμε και να διορθώσουμε ό,τι διαπιστώσουμε ότι δεν συμφωνεί με τον νόμο του Θεού μας. Να φέρουμε την ειρήνη του Θεού στη ζωή μας. Να εκμεταλλευτούμε την σημερινή ευκαιρία. Ο Θεός μας περιμένει. Η αγάπη Του φανερώθηκε όταν έστειλε το Γιο Του, όταν επέστρεψε να πάθει και να σταυρωθεί για τις αμαρτίες μας, για τα απλά ή και τα σοβαρά μας λάθη. Είναι έτοιμος να μας δεχτεί όλους με απόλυτη αγάπη και κατανόηση. Θα κλείσουμε τα αυτιά μας στο κάλεσμά Του; Ασφαλώς όχι! «Χριστός γεννᾶται, αδελφοί μου, χαρείτε, δοξάσατε», με τη ζωή μας, με τις πράξεις μας.

Δ.Γ.Σ.- Μητρόπολη Πάφου

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΟΥ κ.κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ

ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ

ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ & ΑΛΜΥΡΟΥ κ.κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ

ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ 2011

Αγαπητοί μου πατέρες και αδελφοί, παιδιά μου εν Κυρίω αγαπημένα.
Αυτή τη μέρα τη χαρμόσυνη, τη μέρα την ελπιδοφόρα, βρισκόμαστε ξανά εδώ συγκεντρωμένοι, για να διακηρύξουμε μέχρι τα πέρατα της οικουμένης και μέχρι τα βάθη της καρδιάς μας, πως ο Χριστός, «ως βρέφος εν φάτνη ανακλινόμενος», κρατάει ζωντανή την ελπίδα μίας φωτεινότερης ζωής και μίας καλύτερης κοινωνίας.
Είναι αλήθεια, πως ο φετινός ερχομός του νεογέννητου Σωτήρα βρίσκει την πατρίδα μας, αλλά και όλη την ανθρωπότητα, βυθισμένες στην αγωνία, την ανέχεια και την κατάρρευση. Εξ ίσου αλήθεια είναι, όμως, πως οι συνθήκες αυτές δεν διαφέρουν και πολύ από τα χρόνια που Εκείνος επέλεξε να φανερωθεί «εν σαρκί».
Τα αδιέξοδα, οι δυσκολίες και η αδικία δεν έλειψαν ποτέ από την ανθρώπινη ιστορία. Γι' αυτό και ποτέ δεν θα λείψει ο Χριστός από τη ζωή των ανθρώπων. Η πορεία από τη Βηθλεέμ μέχρι το κενό μνημείο θα είναι για όλες τις γενεές, παρούσες και ερχόμενες, η υπενθύμιση πως για εκείνες τις ψυχές, για εκείνες τις κοινωνίες που θα επιλέξουν να συμπορευτούν μαζί Του, οι ανηφοριές και τα κακοτράχαλα μονοπάτια δεν θα λείψουν, στο τέλος, όμως, της διαδρομής, αναμένουν η γαλήνη και η δικαίωση.
Το ξεκίνημα μίας τέτοιας διαδρομής, μάς συγκεντρώνει και σήμερα εδώ. Οι στολισμοί, το οικογενειακό τραπέζι, οι μουσικές και η εορταστική ξεγνοιασιά - όση οι περιστάσεις μάς επιτρέπουν - είναι απαραίτητα και ποτέ δεν πρέπει να λείψουν. Κάτι, όμως, πολύ σημαντικότερο μάς ενώνει την ώρα αυτή. Μία νέα προοπτική, μία νέα ευκαιρία φωτίζει με ένα υπερκόσμιο φως τη σκοτεινή νύχτα των ημερών μας, ίδια με την νύχτα εκείνη, που λούστηκε από το φως του υπέρλαμπρου άστρου. Τη νύχτα εκείνη τη Χριστουγεννιάτικη, ένα θεϊκό, ένα υπέροχο «ΜΑΖΙ» γεννήθηκε στο περιφρονημένο σπήλαιο, ένα «ΜΑΖΙ», που ένωσε τον Θεό με τους ανθρώπους, αλλά και τους ανθρώπους μεταξύ τους. Είναι η νύχτα που άνοιξε το δρόμο της εξόδου από την πανανθρώπινη αιχμαλωσία.
Πολλοί νομίζουν πως το έργο του Χριστού ξεκίνησε πολύ αργότερα από τη βραδιά της γέννησής Του. Κι όμως! Από την πρώτη στιγμή της επίγειας ζωής Του, ο Χριστός προσέφερε στην ανθρωπότητα, την πάντοτε διασπασμένη και σπαρασσόμενη από τα πάθη και την εγωπάθεια, την πλήρη και ολοφάνερη λύση. Τη λύση της ενότητας, της συνύπαρξης και της συμφιλίωσης. Οι σοφοί συμπορεύονται με τους αγραμμάτους, τα άλογα συνδοξάζουν με τα έλλογα, τα επίγεια συνανυμνούν με τα επουράνια. Και παρακαλώ την αγάπη σας να αναλογιστεί τον κοινό παρονομαστή εκείνης της νύχτας: Κανείς δεν πορεύεται μόνος. Πουθενά στην Ευαγγελική διήγηση δεν αναφέρεται κάποιο πρόσωπο στον Ενικό αριθμό. Βοσκοί, μάγοι, άγγελοι, σε κοινότητα δοξολογική. Ακόμη και τα ζώα σε ομαδικότητα προσκυνηματική. Πάντοτε ο Πληθυντικός, ο ευλογημένος Πληθυντικός της συντροφικότητας και της αγάπης. Από τότε μέχρι σήμερα, ο Χριστός αποκαλύπτεται στους έτοιμους να συναναστραφούν και να συμπορευτούν, ενώ παραμένει άγνωστος και απόμακρος στις απομονωμένες υπάρξεις, τις κλεισμένες στην ατομική τους πορεία. Κανείς δεν μπορεί να φτάσει στο σπήλαιο της Βηθλεέμ μόνος.
Γι αυτό και τη νύχτα εκείνη δεν ξεκινάει μόνο το σχέδιο της Θείας οικονομίας. Ξεκινάει και η αληθινή Εκκλησιαστική ιστορία. Στη Βηθλεέμ γεννήθηκε η πρώτη χριστιανική κοινότητα, η πρώτη Χριστιανική ενορία. Ενορία πιστών με ποικίλα χαρίσματα και διαφορετικές καταβολές, που τους ενώνει, όμως, ο κοινός πόθος της συνάντησης με τον Σωτήρα. Ενορία πιστών με καρδιά αποκαθαρμένη και διάφανη, με ταπεινό φρόνημα, έτοιμη να αντικατοπτρίσει πάνω της το φως της υπέρλογης αγάπης του Θεού και να το διασκορπίσει τις εσχατιές της οικουμένης.
Σήμερα, στο φως της μέρας που πλησιάζει, ας αναγνωρίσουμε όλοι μαζί την ανατολή του νοητού Ηλίου όχι μόνον της δικαιοσύνης, αλλά και της αγαπητικής συνύπαρξης των ανθρώπων. Ενός τέτοιου ήλιου το φως έχει ανάγκη όσο ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα. Η δύναμη της λάμψης του εξαρτάται και από τον τρόπο της δικής μας ζωής. Κανείς δεν πρόκειται να πειστεί μόνο από στολισμούς και κωδωνοκρουσίες πως μία καινούργια ελπίδα γεννιέται. Αυτό που μπορεί να ανοίξει καινούργιους δρόμους στους ταραγμένους μας καιρούς είναι η ζωντανή πίστη και η έμπρακτη αγάπη ανάμεσα σε όλους εμάς, που σήμερα βρισκόμαστε συγκεντρωμένοι γύρω από την ταπεινή φάτνη. Αυτή είναι η αληθινή εκκλησιαστικότητα, που μεταμορφώνει τον κάθε Ναό σε σπήλαιο των Χριστουγέννων, κάθε τόπο σε άγια γη, την κάθε ενορία σε ενορία της Βηθλεέμ.
Αδελφοί μου,
Έφτασε ο καιρός της δικής μας μαρτυρίας. Αυτή η πόλη είναι ο τόπος της δικής μας συμβολής στη θεμελίωση ενός καλύτερου κόσμου. Αυτοί οι άνθρωποι γύρω μας, οι γείτονες, οι συμπολίτες μας, είναι οι άνθρωποι που θα αναζητήσουν στο πρόσωπο και στις πράξεις μας την ελπίδα και τη διέξοδο, όταν όλοι οι δρόμοι θα κλείσουν. Ελκυόμενος από τη δική μας ενότητα και αγάπη, ο Χριστός θα ξαναευλογήσει τα σπίτια μας, την πατρίδα μας και όλο τον κόσμο. Μέσα από την αναγεννημένη ζωή μας, ο Χριστός θα αναζητήσει τα περάσματα συνάντησής Του με τον καταρρακωμένο και απελπισμένο άνθρωπο του 21ου αιώνα.
Αδελφοί μου, Ας μη Τού κλείσουμε τον δρόμο.

Μετά πατρικών εορτίων ευχών και της εν Κυρίω αγάπης,

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ κ.κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Πρός
Τόν Ἱερό Κλῆρο καί εὐσεβῆ λαό
τῆς καθ΄ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.
Ἀδελφοί καί τέκνα μου ἐν Κυρίῳ.

Τό Μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου ὑπερβαίνει κάθε λογική καί ἐκπλήσσει ἀκόμα καί τόν νοῦ τῶν ὑπερκοσμίων δυνάμεων. Εἶναι μέγιστο θαῦμα «πᾶσαν ἔννοιαν ἐκπλῆττον καί συνέχον». Τό πῶς ὁ Θεός «μορφήν δούλου λαμβάνει» καί «ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ υἱός ἀνθρώπου γίνεται». Τό Μυστήριο τῶν Χριστουγέννων εἶναι Μυστήριο ταπεινώσεως καί θεϊκῆς πτωχείας, ὅπως χαρακτηριστικά λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν Δευτέρα πρός τούς Κορινθίους ἐπιστολή του: «γινώσκετε γὰρ τὴν χάριν τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ὅτι δι᾿ ἡμᾶς ἐπτώχευσε πλούσιος ὤν, ἵνα ὑμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτήσητε» (Β΄ Κορινθ. 8,9).

Δι΄ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους ὁ Θεός ἔγινε πτωχός. Ἐταπείνωσε τόν ἑαυτό του «ὁ ἔχων θρόνον οὐρανόν καί ὑποπόδιον τήν γῆν» καί ἐχώρεσε στήν μήτρα τῆς ἁγίας Παρθένου, ἀπό τή ὁποία ἔλαβε τήν ἀνθρωπότητα, γιά νά τήν ἁγιάσει καί τήν ἀφθαρτοποιήσει. Ἡ πλούσια ὑμνολογία μας περιγράφει αὐτή τήν θεία συγκατάβαση μέ τίς πιό ὡραῖες λέξεις καί ἐκφράσεις ὡς ἑξῆς:

Σήμερον ὁ Θεός ἐπί γῆς παραγέγονε

καί ἄνθρωπος εἰς οὐρανούς ἀναβέβηκε.

Ὁ ἄναρχος ἄρχεται καί ὁ Λόγος σαρκοῦται.

Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ υἱός τῆς παρθένου γίνεται.

Ὁ φύσει ἀόρατος ὁρᾶται σαρκί.

Ὁ Θεός μορφήν δούλου λαμβάνει.

Σπαργάνοις πλέκεται, ὁ τῆς δόξης Κύριος.

Παράδοξον Μυστήριον οἰκονομεῖται σήμερον,

καινοτομοῦνται φύσεις καί θεός ἄνθρωπος γίνεται.

Ὁ πλούσιος σέ δόξα Θεός ἔγινε ἐκουσίως πτωχός γιά τόν ἄνθρωπο. Γεννήθηκε ὑπό συνθῆ­κες ἐσχάτης πτωχείας, ἀκαθαρσίας καί ἐγκαταλείψεως. Μεγάλωσε διωκόμενος, ὑστε­ρού­μενος καί θλιβόμενος. Ἐξῆλθε στόν κόσμο ἀμφισβητούμενος, συκοφαντούμενος καί ἐπα­πει­λού­μενος. Δέν εἶχε τόπο ἀναπαύσεως, οὔτε χῶρο προστασίας. «Οὐκ εἶχε ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ» (Ματθ. 8,20). Ἔζησε ὡς ὁ ἔσχατος καί ὡς ὁ ἐλάχιστος. Ἡ ἀποκορύφωση τῆς πτωχείας Του ἦταν τό Ἄχραντο Πάθος, ἡ προδοσία, ὁ Σταυρός καί ἡ Ταφή Του. Ἐταπείνωσε τόν ἑαυτό Του ὡς πρός τήν Θεότητα καί ἐξουδένωσε τήν ἀνθρωπότητά Του ὅσο οὐδείς τῶν ἀνθρώπων, τῶν κακούργων, τῶν ἐγκληματιῶν καί τῶν ἁμαρτωλῶν. Ταῦτα πάντα ὑπέμεινε μέ τήν θέληση Του γιά τόν ἄν­θρω­πο. Γιά νά νεκρώσει τήν ἁμαρτία στήν σάρκα Του καί νά χαρίσει τήν ζωή σέ κάθε ἄνθρωπο μέ τό Σῶμα Του. Διά τῆς πτωχείας Του ὁ Χριστός μετέδωσε σέ ὅλους ἐμᾶς Χάρη Ζωῆς. Διά τῆς ταπεινώσεως Του ὁ Θεός ὕψωσε τόν ἄνθρωπο στήν θέση τοῦ Θεοῦ. Αὐτό ὑπογραμμίζει ὁ Μέγας Ἀθανάσιος λέγων: «Ὁ Θεός γίνεται ἄνθρωπος, ἵνα τόν ἄνθρωπον Θεόν ἀπεργάσηται».

Αὐτή εἶναι μιά πτωχεία πού πλουτίζει. Μιά ταπείνωση, πού ὑψώνει. Μιά νέκρωση πού ἀνασταίνει.

Ἡ πτωχεία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι διαφορετική ἀπό τήν φτώχεια τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι στέρηση τῶν ἐγκοσμίων, πού προσκομίζει πλοῦτο ἐπουρανίων. Εἶναι ἔλλειψη τῶν ἀνέσεων τῆς ζωῆς, πού φέρνει ἀφθονία θησαυρῶν χάριτος. Ὁ Θεός ἐπτώχευσε, θά εἰπεῖ ταπεινώθηκε. Συνεπακόλουθα τῆς ταπεινῆς ζωῆς εἶναι ἡ στέρηση καί ὁ περιορισμός τῶν ὑλικῶν ἀπολαύσεων. Ὅταν ὁ Κύριος ἐμακάριζε τούς πτωχούς, «Μακάριοι οἱ πτωχοί», δέν ἐννοοῦσε τήν φτώχεια, ἀλλά ἐπεσήμαινε τόν παράγοντα τῆς ταπεινώσεως, πού εἶναι ἀπαραίτητος γιά τήν ἐξύψωση τοῦ ἀνθρώπου.

Mήπως, ἀδελφοί μου, τά ὅσα δεινά συμβαίνουν στόν τόπο μας εἶναι ἐπισήμανση τοῦ ἐκτροχιασμοῦ μας ἀπό τό δρόμο τῆς ταπεινώσεως καί ἀπόρροια τῆς ἐγωϊστικῆς ζωῆς μας; Τά ὑπερφίαλα οἰκονομικά προγράμματα, ἡ ἀλόγιστη κατανάλωση, ἡ ὑπέρμετρη ἐκμετάλλευση τῶν δώρων τῆς φύσεως, ὁ δαιμονικός ἐγωϊσμός ὁδήγησαν τήν κοινωνία μας στή σύγχρονη Βαβέλ, πού ὕψωσε μέν τόν ἀνθρώπινο λογισμό στά μεγάλα ἐπιτεύγματα, ἀλλά στό τέλος τόν τρέλανε, τόν σύγχυσε καί τόν ἀποκτήνωσε. Τά ἀποτελέσματα τῆς συγχύσεως τά ζοῦμε ὅλοι. Ἐπτω­χεύ­σα­με οἰκονομικά καί διαλυθήκαμε πνευματικά. Ἀναζητοῦμε τά αἴτια τῆς καταπτώσεως καί δέν εἰσερχό­μεθα εἰς τόν πυρῆνα τοῦ προβλήματος. Ἄν συνεχίσωμε ἔτσι, δυστυχῶς θά ἔχωμε τά χειρότερα.

Ἀδελφοί καί τέκνα μου πνευματικά.

Μή ἀναζητᾶτε τήν οἰκονομική ἀνάκαμψη στά προγράμματα τῶν Εὐρωπαίων καί στίς διακηρύξεις τῶν τραπεζιτῶν. Μή ἐλπίζετε σέ ἀνθρώπους, πού μᾶς βλέπουν εὔκολη καί νόστιμη λεία γιά τόν δικό τους πλουτισμό. Στραφεῖτε στήν ἠθική τοῦ Εὐαγγελίου καί ἀλλάξατε τρόπο ζωῆς. Μέ τή νοοτροπία πού μᾶς ὑπέβαλλαν μέχρι τώρα, μᾶς ἔφεραν στήν ἐξαθλίωση. Μᾶς ὑποσχέθηκαν παραδείσους, ἀλλά μᾶς ἔβαλαν στήν κόλαση καί τηγανιζόμαστε καθημερινά μέ τούς ὑπέρογκους φόρους, τήν στέρηση τῶν ἀπαραιτήτων καί κυρίως μέ τόν ψυχολογικό βομβαρδισμό πού ἐξόντωσε κάθε ἴχνος ἐλπίδος.

Ἡ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ τέμνει τή ζωή μας καί γεννᾶ τήν πραγματική ἐλπίδα, πού ἐκπη­γά­ζει ἀπό τόν πλοῦτο τῆς χάριτος Του. Ἄς καλέσωμε τόν Θεό στή ζωή μας. Ἄς θέσωμε χρι­στια­νι­κές ἀρχές στήν κοινωνία μας. Μαζί μας εἶναι ὁ Χριστός. Τό μήνυμα τῶν Ἀγγέλων πρός τούς ποι­μένες: «Μὴ φοβεῖσθε· ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ, ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ, ὅς ἐστι Χριστὸς Κύριος» (Λουκ. 2,10) εἶναι γιά μᾶς ἡ αὐγή μιᾶς και­νούργιας ζωῆς, εἰρήνης καί εὐδοκίας.

Ἐκ βάθους ψυχῆς εὔχομαι σέ ὅλους σας χρόνια πολλά, εἰρηνικά καί ἁγιασμένα.

Ἡ Χάρις τοῦ δι΄ ἡμᾶς ἐνανθρωπήσαντος Χριστοῦ μετά τοῦ πνεύματος ὑμῶν, ἀδελφοί, Ἀμήν.

Μετά πατρικῶν εὐχῶν καί ἀγάπης.

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

+ Ο ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Βλέποντας λοιπὸν τὸ σπήλαιο...

 

Βλέποντας λοιπὸν τὸ σπήλαιο στὸ ὁποῖον ἐγεννήθη ὁ Δεσπότης, φέρε στὸν νοῦ σου τὸν σκοτεινὸν καὶ ὑπόγειον βίο τῶν βίο τῶν ἀνθρώπων, στὸν ὁποῖον ἔρχεται αὐτὸς ποὺ φανερώνεται στοὺς «ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένους». Καὶ περιτυλίσσεται σφιχτὰ μὲ σπάργανα αὐτὸς ποὺ ἔχει φορέσει τὰ δεσμὰ τῶν ἰδικῶν μας ἁμαρτιῶν. Ἡ δὲ φάτνη εἶναι ὁ σταῦλος τῶν ἀλόγων ζώων. Σ᾿ αὐτὴν γεννᾶται ὁ Λόγος, ὥστε νὰ «γνωρίσῃ ὁ βοῦς τὸν κτησάμενον (τὸν ἰδιοκτήτην του) καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ». Βοῦς εἶναι αὐτὸς ποὺ εὑρίσκεται στὸν ζυγὸν τοῦ Νόμου, καὶ ὄνος τὸ ἀχθοφόρον ζῶο ποὺ εἶναι φορτωμένο μὲ τὴν ἁμαρτία τῆς εἰδωλολατρίας. Ἀλλὰ ἡ κατάλληλος γιὰ τὰ ἄλογα τροφὴ καὶ ζωὴ εἶναι τὸ χόρτο. «Ὁ ἑξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσι», λέγει ὁ Προφήτης. Ἐνῶ τὸ λογικὸν ζῶον τρέφεται μὲ ἄρτον. Γι᾿ αὐτὸ λοιπὸν «ὁ ἐξ οὐρανοῦ καταβὰς ἄρτος τῆς ζωῆς», τοποθετεῖται στὴν φάτνη, ποὺ εἶναι ἡ ἑστία τῶν ἀλόγων ζώων, ὥστε καὶ τὰ ἄλογα νὰ γευθοῦν τὴν λογικὴν τροφή, καὶ νὰ γίνουν ἔλλογα. Μεσιτεύει λοιπὸν στὴν φάτνη μεταξύ του βοὸς καὶ τοῦ ὄνου ὁ Κύριος καὶ τῶν δύο, «ἵνα τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἐαυτῷ εἰς ἕναν καινὸν ἄνθρωπον», ἐλευθερώνοντας τὸν ἕνα ἀπὸ τὸν βαρὺ ζυγὸ τοῦ Νόμου καὶ ἀπαλλάσσοντας τὸν ἄλλον ἀπὸ τὸ φορτίον τῆς εἰδωλολατρίας. Ἀλλὰ ἂς ὑψώσωμε τὸ βλέμμα στὰ οὐράνια θαύματα. Κοίτα, δὲν μᾶς εὐαγγελίζονται μόνο Προφῆτες καὶ ἄγγελοι αὐτὴν τὴν χαράν, ἀλλὰ καὶ οἱ οὐρανοὶ ἀνακηρύττουν μὲ τὰ ἰδικὰ τοὺς θαύματα τὴν δόξαν τοῦ Εὐαγγελίου.

άγιος Γρηγόριος Νύσσης