Γέροντα, πώς μπορεί να ζήσει κανείς πνευματικά τις γιορτές; (Γέροντος Παϊσίου)

Τις γιορτές για να τις ζήσουμε, πρέπει να έχουμε τον νου μας στις άγιες ημέρες και όχι στις δουλειές που έχουμε να κάνουμε για τις άγιες ημέρες. Να σκεφτόμαστε τα γεγονότα της κάθε άγιας ημέρας (Χριστούγεννα, Θεοφάνεια, Πάσχα κ.λπ.) και να λέμε την ευχή δοξολογώντας τον Θεό. Έτσι θα γιορτάζουμε με πολλή ευλάβεια κάθε γιορτή. Οι κοσμικοί ζητούν να καταλάβουν τα Χριστούγεννα με το χοιρινό, το Πάσχα με το αρνί, τις Αποκριές με το κομφετί. Οι αληθινοί μοναχοί όμως κάθε μέρα ζουν τα θεία γεγονότα και αγάλλονται συνέχεια. Κάθε εβδομάδα ζουν την Μεγάλη Εβδομάδα. Κάθε Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή ζουν την Μεγάλη Τετάρτη, την Μεγάλη Πέμπτη, την Μεγάλη Παρασκευή, δηλαδή τα Πάθη του Χριστού, και κάθε Κυριακή το Πάσχα, την Ανάσταση. Τί, θα πρέπει να έρθει η Μεγάλη Εβδομάδα, για να θυμηθεί κανείς τα Πάθη του Χριστού; Πρέπει να έρθει το Πάσχα με το αρνί, για να καταλάβω το «Χριστός ανέστη» σαν τους κοσμικούς; Ο Χριστός τί είπε; «Έτοιμοι γίνεσθε»είπε. Δεν είπε, «ετοιμασθείτε τώρα!» Από την στιγμή που λέει ο Χριστός, «έτοιμοι γίνεσθε», πρέπει ο άνθρωπος, και ιδίως ο μοναχός, να είναι έτοιμος συνέχεια. Να μελετά και να ζει τα θεία γεγονότα συνέχεια. Όταν κανείς μελετά τα γεγονότα της κάθε γιορτής, φυσιολογικά θα συγκινηθεί και με ιδιαίτερη ευλάβεια θα προσευχηθεί. Έπειτα στις Ακολουθίες ο νους να είναι στα γεγονότα που γιορτάζουμε και με ευλάβεια να παρακολουθούμε τα τροπάρια που ψάλλονται. Όταν ο νους είναι στα θεία νοήματα, ζει τα γεγονότα ο άνθρωπος, και έτσι αλλοιώνεται. Όταν σκαφτόμαστε λ.χ. έναν Άγιο που τον έχουμε σε ευλάβεια ή τον Άγιο που γιορτάζουμε, ο νους θα πάει και λίγο παραπάνω· θα πάει στον Ουρανό. Και όταν σκεπτόμαστε τους Αγίους, μας σκέφτονται και οι Άγιοι και μας βοηθούν. Έτσι πιάνει κανείς φιλία με τους Άγιους, που είναι και η πιο σίγουρη φιλία. Τότε μπορεί να είναι μόνος και να ζει με όλους· και με Αγίους και με Αγγέλους και με όλον τον κόσμο. Να είναι μόνος και να νιώθει όλη αυτήν την συντροφιά! Είναι ζωντανή η παρουσία των Αγίων. Όλοι οι Άγιοι είναι παιδιά του Θεού και βοηθούν εμάς τα ταλαίπωρα παιδιά του Θεού. Τους Αγίους μας, που έχυσαν είτε αίμα είτε ιδρώτες και δάκρυα για την αγάπη του Χριστού, πάντα πρέπει να τους γιορτάζουμε με ευλάβεια, για να βοηθιόμαστε. Και όταν ακούμε το Συναξάρι τους «Τη αυτή ημέρα μνήμη του Αγίου…», να στεκόμαστε εκείνη την στιγμή όρθιοι, όπως και οι στρατιώτες στέκονται προσοχή, όταν διαβάζονται τα ονόματα των ηρωικώς πεσόντων συναδέλφων τους. «Τήν τάδε του μηνός… ο στρατιώτης δείνα έπεσε μαχόμενος ηρωικώς στο τάδε μέτωπο».

(Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, «Λόγοι. Α΄», εκδ. Ι.Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος». Σουρωτή Θεσ/νἰκης)

25. † ΚΥΡΙΑΚΗ. † Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥ­ΡΙ­ΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙ­ΣΤΟΥ.- ΤΥΠΙΚΟΝ

25. † ΚΥΡΙΑΚΗ. † Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥ­ΡΙ­ΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙ­ΣΤΟΥ.

Εἰς τὴν θ΄. ᾿Απολυτίκιον «᾿Απεγράφετο ποτέ»· κοντάκιον «῾Η παρθένος σήμερον τὸν προαιώνιον Λόγον».

᾿Ιστέον ὅτι σήμερον οὐδὲν τῶν ἀναστασίμων ψάλλεται, ἀλλὰ πάντα τὰ τῆς τοῦ Χριστοῦ γεννήσεως.

Εἰς τὸν μέγαν ἑσπερινόν. «Εὐλογητός», ὁ προοιμιακός (ἄνευ Ψαλτηρίου), ἡ μεγάλη συν­απτή.

ΕΙΣ ΤΟ «ΚΥΡΙΕ, ΕΚΕΚΡΑΞΑ» στιχηρὰ ἰδιόμελα τῆς ἑορ­τῆς 4 «Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ» κ.τ.λ. εἰς 6, Δό­ξα, Καὶ νῦν, «Αὐγούστου μοναρ­χή­σαν­τος ἐπὶ τῆς γῆς».

ΕΙΣΟΔΟΣ μετὰ τοῦ Εὐαγγελίου, «Φῶς ἱλαρόν», καὶ εὐθὺς ἀναγινώσκονται τὰ

ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ. Τὸ α΄ ἀνάγνωσμα «᾿Εν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός»· εἶτα ὁ α΄ χορὸς τὸ τροπά­ριον «Λαθὼν ἐτέχθης», τοῦ ὁποίου τὸ ἀκρο­τελεύτιον «Καὶ μάγους σοι προσήνεγκε» ψάλλεται (ἀρχομένου τοῦ β΄ χοροῦ) μετὰ τῶν στίχων τοῦ πϛ΄ (86ου) ψαλμοῦ, ὡς ἐν τῷ Μηναίῳ, Δόξα, Καὶ νῦν, ὁ α΄ χορὸς τὸ αὐτὸ τροπάριον «Λαθὼν ἐτέχθης» ὁλό­κληρον. Εἶτα τὸ ζ΄ ἀνάγνωσμα «Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν»· μετ᾿ αὐτὸ ὁ β΄ χορὸς τὸ τροπάριον «᾿Ανέτειλας, Χριστέ, ἐκ παρθένου», τὸ ἀκρο­τε­λεύτιον τοῦ ὁποίου «Μάγους ὁδηγήσας» ψάλλεται (ἀρχο­μέ­νου τοῦ α΄ χοροῦ) μετὰ τῶν στίχων τοῦ Ϟβ΄ (92ου) ψαλμοῦ, ὡς ἐν τῷ Μη­ναίῳ, Δόξα, Καὶ νῦν, ὁ β΄ χορὸς τὸ αὐτὸ τροπάριον «᾿Ανέτειλας, Χριστὲ» ὁλόκληρον. Εἶτα τὸ η΄ ἀνάγνωσμα «Προσέθετο Κύριος», μεθ᾿ ὃ εὐθὺς ὁ ᾿Από­στολος –μετὰ τοῦ ἐν τῷ Μηναίῳ προκειμένου– τοῦ ἑσπε­ρι­νοῦ, Σαβ. α΄ ἑβδ. νηστ., «Πολυμερῶς καὶ πο­λυτρόπως» (῾Εβρ. α΄ 1-12)· Εὐαγ­γέλιον: τῆς γ΄ ὥρας, «᾿Εξῆλθε δόγμα» (Λκ. β΄ 1-20).

Εἶτα ἡ ἐκτενὴς «Εἴπωμεν πάντες» κ.τ.λ., ὡς ἐν τοῖς ἑορτα­σί­μοις ἑσπερινοῖς.

ΕΙΣ ΤΑ ΑΠΟΣΤΙΧΑ τὰ 3 ἰδιόμελα τῆς ἑορτῆς «Μέγα καὶ παράδοξον» κ.λπ., μετὰ τῶν πρὸ αὐτῶν στίχων τὰ δύο τε­λευταῖα, Δόξα, «Εὐφράνθητι, ᾿Ιερουσαλήμ», Καὶ νῦν, «Σπη­λαίῳ παρῴκησας».

«Νῦν ἀπολύεις», τρισάγιον κ.λπ..

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ «῾Η γέννησίς σου, Χριστὲ» τρίς.

ΑΠΟΛΥΣΙΣ (μεγάλη) μετὰ τοῦ χαρακτηριστικοῦ μόνον τῆς ἑορτῆς «῾Ο ἐν σπηλαίῳ γεννηθεὶς καὶ ἐν φάτνῃ ἀνακλιθεὶς διὰ τὴν ἡμῶν σωτηρίαν Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ἡμῶν».

Εἰς τὸ μεσονυκτικόν. Μετὰ τὸν ν΄ ψαλμόν, τὰ διὰ τὴν λι­τὴν στι­χηρὰ τῆς ἑορτῆς μετὰ τῶν Δόξα, Καὶ νῦν αὐτῶν, ὡς ἐν τῷ Μηναίῳ· τρισάγιον κ.λπ., καὶ τὸ ἀπολυ­τί­κιον «῾Η γέν­νη­σίς σου, Χριστέ».

Εἰς τὸν ὄρθρον. Μετὰ τὸν ἑξάψαλμον, εἰς τὸ «Θεὸς Κύ­ρι­ος» τὸ ἀπολυτίκιον «῾Η γέννησίς σου, Χριστὲ» τρίς. [Τὸ Ψαλτήριον καὶ ὁ πολυέλεος «Αἰνεῖτε τὸ ὄνομα Κυρίου».]

ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ τὰ τῆς ἑορτῆς κατὰ σειράν· τὸ α΄ ἀντί­φω­νον τοῦ δ΄ ἤχου, τὸ προκείμενον, Εὐαγγέλιον ὄρθρου, ὁ ν΄ ψαλ­μὸς χῦμα, καὶ τὰ λοιπὰ ὡς ἐν τῷ Μηναίῳ.

ΚΑΝΟΝΕΣ, οἱ δύο τῆς ἑορτῆς μετὰ τῶν εἱρμῶν αὐτῶν («ἄ­νευ στίχων»), Δόξα, Καὶ νῦν εἰς τὰ δύο τελευταῖα τροπά­ρια ἑκάστης ᾠδῆς τοῦ β΄ κανόνος· ἀπὸ γ΄ ᾠδῆς ἡ ὑπακοὴ «Τὴν ἀπαρχὴν τῶν ἐθνῶν» χῦμα· ἀφ᾿ ϛ΄ τὸ κοντάκιον μετὰ τοῦ οἴκου τῆς ἑορτῆς καὶ τὸ συναξάριον.

ΚΑΤΑΒΑΣΙΑΙ διπλαῖ οἱ εἱρμοὶ «Χριστὸς γεννᾶται» καὶ «῎Εσωσε λαόν»· (ἀντὶ τῆς ᾠδῆς τῆς Θεοτόκου Τὴν τιμιωτέ­ραν), ψάλλονται οἱ εἱρμοὶ καὶ τὰ τροπάρια τῆς θ΄ ᾠδῆς τῶν δύο κανό­νων μὲ τὰ ἐν τῷ Μηναίῳ με­γαλυνάρια τῆς ἑορτῆς· εἶτα οἱ δύο εἱρμοὶ μετὰ τῶν ἀντιστοίχων μεγα­λυναρίων «Με­γά­λυνον, ψυχή μου, τὴν τιμιωτέραν... Μυστήριον ξένον» καὶ «Μεγάλυνον, ψυχή μου, τὴν λυτρωσαμένην... Στέργειν μὲν ἡμᾶς».

Τὸ ἐξαποστειλάριον ἐκ τρίτου, οἱ αἶνοι τοῦ Μηναίου, δο­ξολογία μεγάλη, καὶ τὸ ἀπολυτίκιον «῾Η γέννησίς σου, Χριστὲ» ἅπαξ.

Εἰς τὴν λειτουργίαν. Τὰ ἀντίφωνα τῆς ἑορτῆς μετὰ τῶν ἐφυ­μνίων αὐτῶν.

ΕΙΣΟΔΙΚΟΝ «᾿Εκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε· ὤ­μοσε Κύριος καὶ οὐ μεταμεληθήσεται· σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰ­ῶ­να, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Σῶσον ἡμᾶς, Υἱὲ Θεοῦ, ὁ ἐκ παρθέ­νου τεχθείς, ψάλλοντάς σοι ἀλληλούια».

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟΝ μόνον τὸ ἀπολυτίκιον «῾Η γέν­νη­σίς σου, Χριστὲ» καὶ τὸ κοντάκιον τῆς ἑορτῆς «῾Η παρθένος σή­μερον τὸν ὑπερούσιον τίκτει». ᾿Αντὶ τρισαγίου «Ὅσοι εἰς Χριστόν».

ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ. ᾿Απόστολος: τῆς ἑορτῆς –μετὰ τοῦ προ­κειμένου αὐτοῦ–, 25 Δεκ., «῞Οτε ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρό­­νου» (Γαλ. δ΄ 4-7)· Εὐαγγέλιον: ὁμοίως, 25 Δεκ., «Τοῦ ᾿Ιησοῦ γεν­νη­θέντος ἐν Βηθλεέμ» (Μτθ. β΄ 1-12).

Καθεξῆς ἡ θεία λειτουργία τοῦ μεγάλου Βασιλείου· Εἰς τὸ ᾿Ε­ξαι­ρέτως «᾿Επὶ σοὶ χαίρει».

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΝ «Λύτρωσιν ἀπέστειλε Κύριος τῷ λαῷ αὐτοῦ· ἀλλη­λούια»· ἀντὶ τοῦ Εἴδομεν τὸ φῶς, «῾Η γέννησίς σου, Χριστὲ» ἅπαξ. Ἀπόλυσις ὡς εἰς τὸν ἑσπερινόν.

Σημείωσις. ᾿Απὸ τῆς σήμερον ἕως τῆς 4ης ᾿Ιανουαρίου (2012) ἐπι­τρέπεται κατάλυσις εἰς πάντα.

ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

του Σεβ. Μητροπολίτου Φιλίππων Ν. Θ.

ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ

Οι Εορτές της Επιφανείας του Θεού στη γη μας ευρίσκουν φέτος περισσότερο

ανήσυχους και βαθειά προβληματισμένους. Η ιστορική Γέννηση του Θεανθρώπου -

μοναδικό και ανεπανάληπτο θαύμα - πραγματοποιείται τότε που «ήλθεν το πλήρωμα

του χρόνου», όταν η πανανθρώπινη προσδοκία του Λυτρωτού είχε κορυφωθεί. Τότε

ο Θεός της αγάπης στέλλει το μονογενή Υιό Του να γεννηθεί ταπεινά για να

φωτισθεί ο σκοτισμένος νους, να θερμανθούν οι παγωμένες καρδιές, να ελευθερωθεί

οι σκλάβοι της αμαρτίας, να λυτρωθούν οι ψυχές όλων των ανθρώπων. Και από τότε

η Εκκλησία, την οποία Εκείνος ίδρυσε για να συνεχίσει το έργο Του, εγγυάται την

εξασφάλιση του χαρίσματος της υιοθεσίας σε όλους, όσους το ποθούν διακαώς. Αυτά

τα παιδιά του Θεού ζουν μέσα στον καινούργιο κόσμο της Χάριτος και χαίρονται τις

δωρεές της αγάπης του Θεού.

  

Η θεώρηση της μεταχριστιανικής πορείας της ανθρωπότητος οδηγεί στην

πικρή διαπίστωση, πως τα σωτήρια Μηνύματα της αγίας Νύκτας δεν βρήκαν

απήχηση σ' όλες τις ψυχές των ανθρώπων. Τα από την Βηθλεέμ σαλπίσματα της

ειρήνης και της φιλαδελφίας δεν εδραιώθηκαν. Ο σπόρος της περί πίστεως και

αγάπης θεϊκής διδασκαλίας δεν βρήκε γόνιμες ψυχές για να ριζώσει και να δώσει

καρπό εκατονταπλασίονα.

Η τραγική πραγματικότητα δεν σχετίζεται με την πειστικότητα του Σπορέως ή

την ποιότητα του σπόρου. Ο αποδέκτης ευθύνεται για την γονιμότητα της ψυχής, την

καλλιέργεια, την αποδοχή και την εφαρμογή των αληθειών. Και στην ετοιμότητα της

άγρυπνης σηνειδήσεως, να ξεριζώνει τα ζιζάνια, να προλαβαίνονται οι αντιξοότητες

και οι κρίσεις, ώστε ν' αποτραπούν οι καταστροφές.

  

Είναι αλήθεια πως η βασανιστική οικονομική δοκιμασία είναι μέρος της

πολύπλοκης και πολύπτυχης κρίσεως. Είναι αποτέλεσμα της γενικής περιφρονήσεως

και της αδιαφορίας για τις πνευματικές και ηθικές αρχές και αξίες, πρώτιστα από

τους διαχειριστές της διακονίας του πολίτου που μεταβλήθηκε σε εξουσία. Δεν

αντισταθήκαμε όλοι στον καταιγισμό απατηλών διακηρύξεων, δεν ενισχύσαμε τις

δυνάμεις αντιστάσεως, για την πρόβλεψη ή την ανάσχεση και την υπέρβαση των

δυσκολιών, όπως συνέβη στο παρελθόν, στις περιπτώσεις του ξεριζωμού, της

προσφυγιάς, των κατοχών και των οικονομικών κρίσεων, που πολλοί εγνωρίσαμε.

  

Όμως ποτέ δεν είναι αργά. Ο θησαυρός των κρυμμένων αρετώνκαι των

δυνατοτήτων της ελληνορθοδόξου συνειδήσεως, στηρίζει την ελπίδα της

υπερβάσεως και των σημερινών κρισίμων καταστάσεων. Ενισχύει την προσδοκία της

λυτρώσεως και σωτηρίας, που εξασφαλίζει η εμπιστοσύνη στον γεννημένο Χριστό.

Γράφει ο Πατέρας της Εκκλησίας Μέγας Αθανάσιος : «Χριστός ενηθρώπησεν,

ίνα ημείς θεοθώμεν». Η συγκλονιστική παρατήρηση, ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος για

να κατορθώσει ο άνθρωπος να ομοιάσει στο Θεό, αποτελεί το ελπιδοφόρο μήνυμα

των Χριστουγέννων. Συνιστά το δοκιμασμένο δρόμο, που οδηγεί, μέσα από συνεχή

και δύσκολο αγώνα, στη λύτρωση και σωτηρία.

Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης, Χριστός ετέχθη!

πηγή:Ορθόδοξος Τύπος, 16/12/2011

ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΤΕΧΘΗ!

Γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος Διονύσιος Τάτσης

Τὸ μεγαλύτερο γεγονὸς στὴ γῆ, τὸ κοινωφελέστερο καὶ θειότερο, εἶναι ἡ γέννηση τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι τὸ σπουδαιότερο δῶρο τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο. Εἶναι τὸ δῶρο, ποὺ δίνει τὴ σωτηρία στὸν ἁμαρτωλὸ ἄνθρωπο. Χωρὶς τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ τὸ ἀνθρώπινο γένος θὰ ζοῦσε μέσα στὸ σκοτάδι τῆς εἰδωλολατρίας, χωρὶς καμιὰ ἐλπίδα σωτηρίας. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς γέννησης τοῦ Χριστοῦ εἶναι πολλά. Ἐπέδρασε σὲ ὅλη τὴν κτίση. Ἔφερε τὴν εἰρήνη, φανέρωσε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ φτάσουν στὴν τελείωση καὶ τὴ θέωση.

Ἕνας ἐπίσκοπος γράφει γιὰ τὴ γέννηση τοῦ Χριστοῦ: «Ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Χριστοῦ προκαλεῖ αἰώνιο θαυμασμὸ καὶ τὴν ἔκπληξη τοῦ ἀνθρώπου. Μᾶς ἀγάπησε ὁ Θεός. Αὐτὸ μᾶς δημιουργεῖ ὑποχρεώσεις νὰ Τὸν ἀγαπήσουμε κι ἐμεῖς. Ἐὰν ὑποθέσουμε πὼς δὲν εἴχαμε μόνο μία ζωή, ἀλλὰ μύριες καὶ πάλι δὲν θὰ ἦταν ἀρκετές, γιὰ νὰ ξεπληρώσουμε τὸ χρέος μας ἀπέναντι στὸν Θεό. Ὁ Κύριος ἔγινε ἄνθρωπος, χωρὶς νὰ ζητήσει τίποτε ἀπὸ ἐμᾶς. Ἡ ἐνέργειά Του ἦταν πέραν ἀπὸ κάθε ἰδιοτέλεια. Ἄλλωστε εἶναι ὡς Θεὸς ἀνενδεής. Ἐμᾶς ὠφέλησε ἡ ἐνσάρκωσή Του.Δὲν εἴμαστε πλέον ὑποχείρια τοῦ πονηροῦ ἄρχοντος τοῦ κόσμου τούτου, ἀλλὰ παιδιὰ τοῦ Θεοῦ»...

Ἡ ὀφειλή μας πρὸς τὸν Χριστὸ δὲν εἶναι εὔκολο νὰ περιγραφεῖ. Ἁπλὰ λέμε ὅτι στὴ ζωή μας πρέπει νὰ τηροῦμε τὶς ἐντολές Του. Νὰ ἔχουμε ἀγάπη συνεχῶς αὐξανόμενη πρὸς Αὐτόν, νὰ ἔχουμε ἀγάπη πρὸς ὅλους τοὺς ἀδελφοὺς καὶ προπαντὸς νὰ κοινωνοῦμε τοῦ σώματος καὶ αἵματός Του κατὰ τὴ θεία Λειτουργία, γιὰ νὰ γινόμαστε Χριστοφόροι.Ὅλα τὰ ἄλλα, ποὺ γίνονται μὲ ἀφορμὴ τὴν ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων, πρέπει νὰ μᾶς ἀφήνουν παγερὰ ἀδιάφορους. Εἶναι ἔξω ἀπὸ τὸ πνευματικὸ κλίμα τῆς μεγάλης ἑορτῆς.

Θεός το τεχθέν, η δε μήτηρ Παρθένος! Τι γάρ μείζον άλλο καινόν είδεν η κτίσις;

 

Θεός το τεχθέν, η δε μήτηρ Παρθένος! Τι γάρ μείζον άλλο καινόν είδεν η κτίσις;

Μητροπολίτης, Μεσογαίας και Λαυρεωτικῆς Νικόλαος

Σε όλες σχεδόν τις προφητείες, στα πολλά αποστολικά αναγνώσματα που διαβάζονται στις Ώρες των Χριστουγέννων και στον Εσπερινό, διακρίνουμε δύο κεντρικές θεολογικές αλήθειες, δύο αλήθειες που συνδέονται η μία με το γεγονός και η δεύτερη με τον τρόπο του μυστηρίου. Η πρώτη κρύβεται πίσω από την εικόνα του βρέφους και η δεύτερη επιβεβαιώνεται από τα χαρακτηριστικά της Θεοτόκου. Ας τις δούμε προσεκτικά.

Η μία είναι ότι ο Θεός γίνεται άνθρωπος. Δηλαδή, αυτό το βρέφος που αντικρίζουμε ταπεινωμένο, περιφρονημένο, σ’ αυτή την εξευτελιστική, κενωτική, θα λέγαμε, κατάσταση, μέσα στο σπήλαιο, μέσα στη φάτνη, μέσα στο κρύο, με συντροφιά τα άλογα ζώα, αυτό το βρέφος είναι ο τέλειος Θεός. Δεν είναι ένας απλός άνθρωπος, δεν είναι κάποιος προφήτης, δεν είναι ένας απεσταλμένος του Θεού, δεν είναι κάποιος σχεδόν Θεός, δεν είναι ένας Θεός· είναι ο Θεός. Αυτό λέγουν τα τροπάρια. Αυτό υπογραμμίζουν τα αναγνώσματα. Αυτό είναι το δόγμα της ενανθρωπήσεως του Θεού. Αυτό είναι η πρώτη αλήθεια. Αυτήν τιμούμε κατά την ήμερα των Χριστουγέννων.

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη μεγάλη δογματική αλήθεια· η αλήθεια ότι η κόρη αυτή που εμφανίζεται στην εικονογραφία, στην υμνογραφία, στα ευαγγελικά αναγνώσματα, είναι παρθένος. Δηλαδή ο Κύριος γεννάται, ο Θεός έρχεται σ’ αυτόν τον κόσμο μέσα από παρθενική μήτρα. Δεν έρχεται δια της φυσιολογικής οδού, όπως ο κάθε άνθρωπος, δε συλλαμβάνεται «εκ σπέρματος ανδρός», αλλά έρχεται μ’ έναν «ξένον» τρόπο· ασπόρως και παρθενικώς.

Όσο κι αν η ορθολογισμένη σκληροκαρδία της εποχής μας σκανδαλίζεται από αυτό το γεγονός, η αλήθεια είναι ότι ο Κύριος «ετέχθη εκ Παρθένου Μητρός». Για ποιόν όμως λόγο να γεννηθεί εκ παρθένου; Την ίδια απορία που ίσως ταπεινώς κι εμείς έχουμε, την ίδια απορία διατυπώνει και η Εκκλησία. Γι’ αυτό συχνά στους ύμνους τονίζεται αυτός ο θαυμασμός, αυτή η έκπληξη. «Ό αχώρητος παντί πως εχωρήθη εν γαστρί;», «Μυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον» κ.ο.κ. οι ύμνοι παλεύουν με την ιδέα της παρθενικής Γεννήσεως. η Εκκλησία, ενώ απορεί με το μυστήριο, δεν το αμφισβητεί. Πιστεύει μόνο σ’ αυτό. Αυτή η πίστη γεννά και σαφείς απαντήσεις, τόσο ισχυρές, που θα μας έλεγε ότι δεν ήταν δυνατόν να γεννηθεί ο Κύριος από μη παρθενική μήτρα. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Ας δούμε ορισμένους λόγους που επιβεβαιώνουν αυτή τη θεολογική αλήθεια.

Ο πρώτος είναι ο μυστηριακός λόγος. Έπρεπε ο Θεός να έλθει όχι με τους νόμους της φύσεως, αλλά με υπερφυσικούς τρόπους. «Νενίκηνται της φύσεως οι όροι». Σίγουρα θα μπορούσε να ερχόταν ο Θεός χωρίς να δημιουργήσει τη θεϊκή υποψία. Ερχόμενος όμως μέσα από την παρθενική μήτρα, ερχόταν μ’ έναν τρόπο που σήμαινε ότι το πρώτο στοιχείο που έκανε είναι να καταργεί εντελώς τους νόμους της φύσεως. Ανακαινίζει τα πάντα. Γεννά ελπίδες σε όλα τα επίπεδα. Δεν ήλθε με φυσικό τρόπο. Συνεπώς δημιουργεί τη θεολογική υποψία ότι κάτι γίνεται. Παρά ταύτα, ο ίδιος ο Ιωσήφ δεν αντιλαμβάνεται το γεγονός, όπως βεβαιώνει το Ευαγγέλιο (Ματθ. α’ 19). «Κατεπλάγη Ιωσήφ το υπέρ φύσιν θεωρών», επαναλαμβάνει ο υμνογράφος. η ίδια η Παναγία δεν το υποψιάστηκε τη στιγμή του ευαγγελισμού (Λουκ. α’ 34). Μόνον όταν υπετάγη στην προτροπή του αγγέλου, τότε άρχισε να καταλαβαίνει περίπου το τι θα της συμβεί.

Δεύτερη αιτία είναι η ανάγκη της καθαρότητας. Έπρεπε ο Θεός να έλθει μ’ έναν πεντακάθαρο, τον καθαρότερο τρόπο. Όχι μ’ έναν τρόπο ο οποίος είναι πτωτικός, όπως ο φυσικός. ο τρόπος της συλλήψεως και της γεννήσεως του καθενός μας εισήχθησαν στην ανθρώπινη φύση μετά την πτώση. Αυτό φαίνεται από το ότι η μεν σύλληψη είναι ενήδονη, δηλαδή ηδονικώς κανείς συλλαμβάνεται, η δε γέννηση επώδυνη, δηλαδή με πόνους κανείς γεννάται. Αυτός είναι ο λόγος που και στη γέννηση του Κυρίου, αλλά και στη γέννηση της Θεοτόκου, η πρόνοια του Θεού έδωσε ιδιάζοντα, μη ηδονικό χαρακτήρα. Έτσι η Παναγία γεννήθηκε από γέρους, στείρους γονείς, ώστε η γέννηση της να μην είναι αποτέλεσμα επιθυμίας, διαθέσεως προς ηδονή και ευχαρίστηση, αλλά να είναι αποτέλεσμα πόθου προς παιδοποιία και μόνον. Αν αυτό συνέβη με την Παναγία, πολύ περισσότερο έπρεπε να συμβεί για τον Χριστό. Σκοπός λοιπόν της παρθενικής συλλήψεως και γεννήσεως του Κυρίου είναι η καθαρότητα με την οποία έπρεπε να έλθει ο πεντακάθαρος Θεός σ’ αυτόν τον κόσμο.

Η εκ παρθένου γέννηση όμως παραπέμπει και στη δημιουργία του ανθρώπου. Λέγουν οι Πατέρες ότι, όπως ο Αδάμ πλάσθηκε από την παρθενική γη, δίχως σπέρμα ανδρός, κατά μείζονα λόγο ο Νέος Αδάμ, ο ενανθρωπήσας Κύριος, δεν ήταν δυνατόν παρά να προέλθει από παρθενική γέννηση. Και «ώσπερ ο Αδάμ άνευ γυναικός γυναίκα ήνεγκεν, ούτω και σήμερον η παρθένος άνευ ανδρός άνδρα έτεκεν». Διαφορετικά πως θα ήταν δυνατόν, αν ο Κύριος ήταν υποκείμενος στους νόμους της φύσεως περισσότερο από όσο ο Αδάμ, να μας απαλλάξει από την παίδευση και την σκλαβιά της αμαρτίας, στην οποία ο αρχέγονος πατέρας μας μας υποδούλωσε;

Θα αναφέρω και έναν άλλο θεολογικό λόγο. Αν εδέχετο ο Κύριος να γεννηθεί εκ σπέρματος ανδρός, δηλαδή ανθρώπου, θα είχε υποτάξει τη θεϊκή Του φύση στην ανθρώπινη φύση. Δε συνέβη όμως αυτό. ο Κύριος ήλθε για να δώσει νέα ζωή όχι για να πάρει ζωή, να μολυνθεί από τις συνέπειες της παλαιάς ζωής. Δεν ήταν δυνατόν ο ίδιος να είναι αποτέλεσμα σπέρματος ανθρωπίνου, να κληρονομήσει χαρακτηριστικά κάποιου επίγειου πατέρα. Δεν ήταν δυνατόν να υπάρχει κυριαρχία ανθρώπινη στην έλευση Του. Έπρεπε να υπάρχει κυριαρχία θεϊκή στον ερχομό Του, γιατί αυτός θα απεργάζετο την αναγέννηση των ανθρώπων. Ο ερχομός Του προκάλεσε την πνευματική γονιμοποίηση, την αναγέννηση του ανθρωπίνου γένους, την αναγέννηση του προσώπου του καθενός μας.

Θα κλείσω και μ’ έναν άλλον μυστικό λόγο που δεν φαίνεται με πρώτη ματιά και λίγο υπαινίχθην προηγουμένως. Η γέννηση του Κυρίου έρχεται να σημάνει και να καθορίσει τους τρόπους της δικής μας πνευματικής γεννήσεως. Ο καθένας μας πρέπει να πάρει τον Θεό μέσα του και να Τον γεννήσει ξανά. Αυτό σημαίνει αναγέννηση. Και δεν γεννούμε τον Θεό, αλλά μας γεννάται ο Θεός μέσα μας. Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής προ της Χριστού Γεννήσεως έλεγε παντού «Αβραάμ εγέννησε τον Ισαάκ, Ισαάκ εγέννησε…» (Ματθ. α’ 2), ο ένας εγέννησε, ο άλλος εγέννησε και καταλήγει ο ευαγγελιστής «Ιακώβ εγέννησε τον Ιωσήφ τον άνδρα Μαρίας εξ ης εγεννήθη Ιησούς ο λεγόμενος Χριστός» (στ. 16). Τον Κύριο δεν τον γέννησε κανείς, αλλά ο Κύριος γεννήθηκε από την Παναγία. Και ενώ όλους τους γεννούσαν άνδρες, Αυτός εγεννήθη εκ της Παρθένου. Είναι ο Μόνος που ήταν αδύνατον να γεννηθεί από άνδρα. Γι’ αυτό γεννήθηκε όχι από γυναίκα αλλά από παρθένο «εκ Πνεύματος Αγίου». Έτσι ο καθένας μας για να επιτρέψει τον Θεό να γεννηθεί μέσα του πρέπει να το κάνει αυτό με τρόπο παρθενικό και εν Πνεύματι Αγίω.

Υπάρχουν τρεις προϋποθέσεις για να ζήσουμε εσωτερικά Χριστούγεννα και να προκύψει από τη μήτρα της υπάρξεως μας ο Θεός στη ζωή μας. Είναι οι προϋποθέσεις που εκπηγάζουν από τα μητρικά ιδιώματα της Θεοτόκου: την παρθενία, το άσπορον και το αειπάρθενον. Το πρώτο είναι το άσπιλον, η καθαρότητα· αυτό σημαίνει παρθενία. Το δεύτερο είναι το άσπορον της Παρθένου, το ότι δε δέχθηκε σπέρμα ανδρός· αυτό σημαίνει λιτότητα και απλότητα. και το τρίτο, το αειπάρθενον της Θεοτόκου, ότι η Παναγία γέννησε παρθενικώς και παρέμεινε παρθένος. Η κοιλιά της, η μήτρα της δηλαδή, ήταν για μια χρήση, τη θεϊκή χρήση της Γεννήσεως του Κυρίου.

Και η δική μας ακριβώς μήτρα της ζωής και της υπάρξεως δεν είναι δυνατόν, δεν αντέχεται αυτό, να γεννήσει τον Θεό με πτωτικούς τρόπους, αλλά πρέπει να Τον γεννήσει, να του επιτρέψει να γεννηθεί από μέσα της με πνευματικούς τρόπους. Γι’ αυτό χρειάζεται το πρώτο πράγμα, παρθενική καθαρότητα. Αν δεν υπάρχει αυτό, έκτρωμα θα βγάλουμε. Θεός δε θα προκύψει στη ζωή μας.

Το δεύτερο, είναι η λιτότητα και η απλότητα. Δεν πρέπει να Τον αναμείξουμε τον Θεό με το σπέρμα του παχύ εαυτού μας με τη λογική μας, με τον ορθολογισμό μας, με τα συναισθήματα μας, με τη μιζέρια μας, με την τραχύτητα της φύσης μας.

Πρέπει να βγει από μέσα μας, όχι ανθρώπινος Θεός, κατασκεύασμα δικό μας, αλλά Θεός δώρο και χάρις να ένανθρωπήσει στην καρδιά μας Θεός που να είναι Θεός. Γιατί εμείς συχνά εθελοθρησκούμε με δικούς μας άρρωστους τρόπους συλλαμβάνουμε τον Θεό μέσα μας, με θελήματα, με πάθη, με ορθολογισμό, με έντονα συναισθήματα, με προκαταλήψεις, με φυσικούς, νοσηρούς, πτωτικούς τρόπους. Αντί να πιστεύουμε στη θέωση του ανθρώπου, προκρίνουμε μέσα μας όχι τον ενανθρωπήσαντα Θεό, αλλά έναν εξανθρωπισμένο δικό μας θεό.

Και το τρίτο που πρέπει να χαρακτηρίζει τη ζωή μας είναι το αειπάρθενο. Όπως ήταν η Παναγία. Η γέννηση του Θεού από μέσα μας να μη νοθευτεί, να μη γεννάει «αλλότρια» η ψυχή μας. Να μη δημιουργεί γεννήσεις, αλλά να φιλοξενεί τη μία γέννηση της χάριτος.

Όλα αυτά δεν αποτελούν υπερβολές. Είναι στοιχεία θεολογικά που υπαγορεύουν τον τρόπο της μυστικής πνευματικής ζωής για τον καθένα μας. Αποτελεί πρότυπο πνευματικής ζωής. Μ’ αυτήν την καθαρότητα, μ’ αυτήν την λιτότητα και μ’ αυτήν τη μονιμότητα και σταθερότητα καλείται ο καθένας μας ν’ αποτελέσει μια μήτρα πνευματική από την οποία θα βγει ο ίδιος ο Χριστός, θα μαρτυρηθεί σ’ αυτόν τον κόσμο, αφού προηγουμένως θα έχει προκύψει ως χάρις και ευλογία και στη δική μας τη ζωή.

Γράφει ο: Αρχιμ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ( νυν Μητροπολίτης, Μεσογαίας και Λαυρεωτικῆς Νικόλαος), Περιοδικό «Πειραϊκή Εκκλησία»

Λάμπρος Κ. Σκόντζος, Χριστός γεννάται δοξάσατε!

ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΙ ΔΟΞΑΣΑΤΕ !

Λάμπρου Κ.Σκόντζου, Θεολόγου - Καθηγητού

Το πιο ευφρόσυνο άγγελμα όλων των εποχών «ο Λόγος σάρξ εγένετο» (Ιωάν.1,14) αποτελεί την απαρχή της χαράς και της ελπίδας για το ανθρώπινο γένος. Η ενανθρώπηση του Θεού είναι το μέγιστο γεγονός της ανθρώπινης ιστορίας, διότι χάρις σε αυτό βρήκε ο άνθρωπος και ολόκληρη η δημιουργία, την πραγματική λύτρωση. Γι’ αυτό οι χριστιανοί την αγία ημέρα των Χριστουγέννων, «εν ενί στόματι και μια καρδία» υμνούμε και δοξάζουμε το Θεάνθρωπο Κύριο.

Το ευλογημένο αυτό γεγονός είναι ο αντίποδας του φρικτού γεγονότος της πτώσεως του ανθρώπου και η αληθινή παλινόρθωσή του στην προπτωτική του κατάσταση. Αν η πτώση υπήρξε η χείριστη κατάρα και ο όλεθρος, η θεία ενανθρώπηση υπήρξε η ύψιστη ευλογία και η χάρη. Μάλιστα μέσα από την πατερική θεολογία της Εκκλησίας μας διαφαίνεται πως, χωρίς να είναι το γεγονός της πτώσεως μέρος της θείας οικονομίας, η σάρκωση του Θεού Λόγου απέβη εν τέλει ωφέλιμη στον άνθρωπο, διότι όχι απλά έγινε αποκατάσταση της προ της πτώσεως κατάστασης του ανθρώπου, αλλά δι’ αυτής έχουμε πραγματική οργανική συσσωμάτωση της ανθρωπίνης φύσεως με τη θεία φύση. Η φύση του Αδάμ σαφέστατα ήταν ξέχωρη από τη θεία φύση. Στο πρόσωπό του απλά υπήρχε η άκτιστη ενέργεια του Θεού. Στο πρόσωπο όμως του μεταχριστιανικού ανθρώπου υπάρχει πραγματική μετοχή στη θεία φύση και αυτό οφείλεται βεβαίως στην ενανθρώπηση του Θεού.

Ο Θεός Λόγος γενόμενος άνθρωπος, προσέλαβε πραγματικά την ανθρώπινη φύση στο θεανδρικό Του πρόσωπο. Αυτή όμως η πρόσληψη προϋπέθετε τον καθολικό καθαρισμό της από τον ρίπο της αμαρτίας που έφερε μετά την πτώση, διότι ο απόλυτα αναμάρτητος Θεός δε μπορούσε να κατοικήσει σε πτωτική και αμαρτωλή φύση. Αυτό σημαίνει πως η ανθρώπινη φύση έχει καθαρισθεί και θεωθεί από την ευλογημένη στιγμή που ο Θεός Λόγος ενοικούσε δια της χάριτος του Αγίου Πνεύματος στην αγνή γαστέρα της Θεομήτορος. Όλοι οι άνθρωποι πια φέρουμε φύση καθαρή, αγία και θεωμένη, χωρίς να έχουμε συνειδητοποιήσει αυτή την ύψιστη θεία δωρεά.

Βεβαίως το γεγονός της αντικειμενικής σωτηρίας της ανθρωπίνης φύσεως δεν αίρει σε καμιά περίπτωση την ελευθερία του προσώπου. Η πραγμάτωση της σωτηρίας στηρίζεται στην προσωπική ελευθερία. Ο απόστολος Παύλος είναι ο διαπρύσιος κήρυκας της ελεύθερης επιλογής της σωτηρίας, διατράνωνε στους αποδέκτες των επιστολών ότι «επ’ ελευθερία εκλήθητε» (Γαλ.5,13). Σαφέστατα, οι σωτήριες δωρεές της ενανθρωπήσεως του Θεού, για τον άνθρωπο που δεν επιθυμεί να σωθεί, είναι σαν να μην υπάρχουν. Εξαιτίας ακριβώς του απόλυτου σεβασμού της ανθρώπινης ελευθερίας από μέρους του Θεού απαιτείται η προσωπική συγκατάθεση του ανθρώπου προκειμένου να ενεργοποιηθούν οι σωτήριες δωρεές σε αυτόν.

Ως προσωπική συγκατάθεση δεν εννοούμε απλά μια νοητική ή συναισθηματική συναίνεση, αλλά μια οντολογική αποδοχή του Χριστού ως μοναδικού σωτήρα και την υιοθέτηση της νέας εν Χριστώ ζωής και πολιτείας, η οποία προϋποθέτει την αποκήρυξη του βιώματος του «κόσμου», δηλαδή της μη αυθεντικής ζωής. Ομιλούμε για τη ζωή που βιώνεται μέσα στο εκκλησιαστικό σώμα και πραγματώνεται το ανθρώπινο πρόσωπο, έχοντας ως πρότυπο τον αληθινό άνθρωπο το Θεάνθρωπο.

Η πτώση των πρωτοπλάστων σημαίνει ουσιαστικά την ελεύθερη συγκατάθεση του ανθρώπου να εδραιωθεί στον κόσμο το κράτος του διαβόλου. Χωρίς τη θέλησή του θα ήταν αδύνατη η πραγμάτωση της βασιλείας του αρχέκακου. Η μοιραία απόφαση του ανθρώπου να στασιάσει εναντίον του Θεού και να αυτονομηθεί έδωσε τη δύναμη στο διάβολο να υλοποιήσει το καταχθόνιο σχέδιό του. Το πιο τραγικό στοιχείο της πτώσης είναι ότι αυτή δεν επέδρασε μόνο στον άνθρωπο, αλλά σε

ολόκληρη τη δημιουργία. Το κακό που εισήλθε δια του ανθρώπου στον κόσμο, διαχύθηκε σε ολόκληρη την πλάση. Αποτέλεσμα είναι να «συστενάζει και συνωδύνει άχρι του νυν» αναμένοντας και αυτή την από Θεού απελευθέρωσή της από τη δουλεία της αμαρτίας (Ρωμ.8,22).

Όπως η συγκατάθεση του ανθρώπου να υιοθετήσει το κακό ήταν ελεύθερη, έτσι και η συγκατάθεση του Θεού να σώσει τον άνθρωπο και ολόκληρη τη δημιουργία ήταν αποτέλεσμα ελευθερίας. Το απ’ αιώνος απόκρυφο σχέδιο της σωτηρίας του κόσμου από μέρους του Θεού ήταν πρωτίστως αποτέλεσμα ελεύθερης επιλογής και άμετρης αγάπης του Θεού. Ο Θεός Λόγος δέχτηκε να κενωθεί και να σαρκωθεί. Να αποβάλλει τη θεία Του μεγαλοπρέπεια και να ενδυθεί την ανθρώπινη μικρότητα και ταπείνωση μέχρι του σημείου του θανάτου «θανάτου δε σταυρού» (Φιλιπ.2,8). Το μόνο ισχυρό και αποτελεσματικό αντίδοτο στην έπαρση της αμαρτίας υπήρξε η θεία ταπείνωση, η οποία και συνέτριψε ολοκληρωτικά το κακό και θρυμμάτισε την κεφαλή του νοητού όφεως, όπως σαφέστατα προφητεύθηκε στο τρίτο κεφάλαιο της Γενέσεως από τον ίδιο το Θεό.

Ο σαρκωμένος Θεός Λόγος χαρακτηρίζεται από τον απόστολο Παύλο ως «έσχατος Αδάμ», για να διακριθεί από τον πρώτο πτωτικό Αδάμ. Κάνοντας η Εκκλησία μας τη σύγκριση των δύο προσώπων μας φανερώνει το ασύλληπτο μέγεθος της δωρεάς του Θεού για το ανθρώπινο γένος. Αν στο πρόσωπο του πρώτου χοϊκού Αδάμ συντελέστηκε η δημιουργία του ανθρώπου, στο θείο πρόσωπο του Λυτρωτή μας συντελέστηκε η αναδημιουργία του πεσόντος ανθρώπου. Αν ο πρώτος χοϊκός Αδάμ είναι ο σωματικός μας γενάρχης, ο δεύτερος Αδάμ, ο Χριστός είναι ο πνευματικός μας γενάρχης. Ο πρώτος γενάρχης μας κληροδότησε την οδύνη του κακού και τον όλεθρο του θανάτου και της αιώνιας της καταδίκης, ο δεύτερος Αδάμ μας κληροδότησε τη δυνατότητα της σωτηρίας και τη μετοχή μας στην αιώνια ζωή.

Ο σαρκωμένος Λόγος είναι ο μοναδικός και αναντικατάστατος σωτήρας του κόσμου. Οι αμέτρητοι άνθρωποι «σωτήρες» όλων των εποχών αποδείχτηκαν απίστευτα ανεπαρκείς και ψεύτικοι. Καμιά άλλη προσωπικότητα στην ανθρώπινη ιστορία δεν ευεργέτησε την ανθρωπότητα όσο ο Ιησούς Χριστός, διότι αυτός δεν είναι ένας κοινός θνητός, αλλά ο σαρκωθείς Θεός, ο μόνος δυνατός να νικά το κακό και να ελεεί τον πληγωμένο από την αμαρτία άνθρωπο. Είναι ο μόνος ο Οποίος προσφέρει οντολογική σωτηρία στον άνθρωπο και όχι μονομερή, όπως οι διάφοροι κατά καιρούς κοινωνικοί μεταρρυθμιστές, ή οι πάμπολλοι φιλόσοφοι, διά των οποίων «ουκ έγνω ο κόσμος δια της σοφίας τον Θεόν» (Α΄Κορ.1,21). Μόνο δια του Χριστού σώζεται καθολικά και ολοκληρωτικά ο άνθρωπος, διότι Αυτός δια της ενανθρωπήσεώς Του προσέλαβε το κάθε ανθρώπινο πρόσωπο στο θεανδρικό Του πρόσωπο και το έκανε δικό Του κύτταρο. Ο ενωμένος οργανικά στο σώμα του Χριστού άνθρωπος έχει αυθεντική φύση, διότι μετέχει του αυθεντικού ανθρωπίνου προτύπου, του Θεανθρώπου.

Η μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων, η μητρόπολις των εορτών, κατά τον ιερό Χρυσόστομο, δίνει την ευκαιρία σε κάθε σκεπτόμενο πιστό να αναλογισθεί το απύθμενο έλεος του Θεού για τον άνθρωπο κι ακόμα να καταδείξει τη σχιζοφρένεια του συντριπτικού πλήθους των ανθρώπων, οι οποίοι προσπερνούν το υπέρτατο γεγονός της ενανθρωπήσεως του Θεού με απίστευτη ρηχότητα και να το ταυτίζουν με τον εφήμερο και εν πολλοίς καταστροφικό καταναλωτισμό των αγίων ημερών. Ο ενανθρωπήσας Θεός Λόγος ανέσυρε την ανθρωπότητα από την δυσώδη και σκοτεινή τάφρο της φθοράς και του θανάτου και την ανύψωσε στα δώματα της αφθαρσίας και της αιωνιότητας. Δια τούτο: «Ευφραίνεσθε δίκαιοι, ουρανοί αγαλλιάσθε, σκιρτήσατε τα όρη Χριστού γεννηθέντος»!

Η Γέννησις του Σωτήρος Χριστού. Το πλήρωμα του χρόνου. (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Ἡ Γέννησις τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ «Τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου» (Γαλ. 4,4)

(Ομιλία του †Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Ο χρόνος, ἀγαπητοί μου, κατὰ τὴ διαδρομή του ἐμφανίζει στὴ σκηνὴ διάφορα γεγονότα.Ἕνα γεγονὸς ὅμως, ποὺ συνέβη σὲ μιὰ ἄ-σημη γωνιὰ τοῦ πλανήτη, ἀποτελεῖ τὸν ἄξονα γύρω ἀπ᾽ τὸν ὁποῖο στρέφονται σφαῖρες ἰδεῶνκαὶ συναισθημάτων. Εἶνε ἐκεῖνο ποὺ ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει κάθε χρόνο στὶς 25 Δεκεμβρίου.

Ἡ γέννησις τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, νά τὸ με-γαλύτερο γεγονὸς τῆς παγκοσμίου ἱστορίας.Τὰ γενέθλια βασιλέων, αὐτοκρατόρων καὶ κατακτητῶν λησμονήθηκαν, «πομφόλυγες ἦσαν καὶ διερράγησαν», φοῦσκες ἦταν κ᾽ ἔσκασαν.Καὶ ἐνῷ πολλοὶ ἀπὸ μᾶς δὲν γνωρίζουμε τὴν ἡμερομηνία γεννήσεως προσφιλεστάτων μας προσώπων καὶ πρέπει γι᾿ αὐτὴν νὰ ψάξουμεστὰ ληξιαρχικὰ βιβλία, δὲν ὑπάρχει ὅμως παιδὶ δημοτικοῦ σχολείου χριστιανικῆς χώρας ποὺ νὰ μὴ γνωρίζῃ τὴν ἡμερομηνία τῆς γεννήσεως τοῦ Θείου Βρέφους τῆς Βηθλεέμ.

Γεννήθηκε ὁ Σωτήρας.

Πότε;

«Ὅτε ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον…»(Γαλ. 4,4-5). Ἔτσι κηρύττει ὁ ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν. Οἱ πρῶτες λέξεις τοῦ ῥητοῦ αὐτοῦ τοῦ Παύλου θὰ εἶνε τὸ θέμα μας.

Ὁ ἄνθρωπος, ἀγαπητοί μου, ἔπεσε ἀπὸ τὰ ὕψη στὰ βάθη. Αὐτὸ μαρτυρεῖ ἡ παγκόσμιοςἱστορία. Ἀλλ᾿ ἀπὸ τὴν πτῶσι μέχρι τὴ στιγμὴποὺ οἱ ἄγγελοι ἔψαλαν τὸ«Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδο- κία» (Λουκ. 2,14) , μεσολάβησαν πολλοὶ αἰῶνες, πέν-τε καὶ πλέον χιλιετίες. Γι᾽ αὐτὸ ὡρισμένοι ἀποροῦν· Γιατί ἄργησε τόσο πολὺ νὰ ἔρθῃ ὁ Λυτρωτής;

Γιατί ὁ Θεὸς ἄφησε τὴν ἀνθρωπό-τητα νὰ κυλιέται στὰ σκότη μιᾶς νύχτας 5.000ἐτῶν καὶ δὲν ἔστειλε νωρίτερα τὸν Σωτῆρα; Θὰ μπορούσαμε ν᾿ ἀπαντήσουμε ἀμέσως μ᾽ἕνα λόγο τοῦ προφήτου Ἠσαΐα. Ὁ Κύριος ἔχει καταστρώσει σχέδια καὶ τὰ πραγματοποιεῖ στὸν καιρό τους. Ἐμεῖς μὲ τὸ μικρό μας μυαλὸ δὲν μποροῦμε νὰ ἐξιχνιάσουμε τὶς βουλές του.

Ἡ σκέψι καὶ τοῦ πιὸ σοφοῦ δὲν μπορεῖ νὰ εἰσδύσῃ ὄχι στὰ ἄδυτα ἀλλ᾿ οὔτε στὰ πρόθυρατῆς μυστικῆς ἐκείνης αἰθούσης ὅπου συνεδριάζει ἡ ἁγία Τριάς, ὁ Πατὴρ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιο Πνεῦμα, τὰ τρία πρόσωπα τῆς Θεότητος ποὺ κυβερνᾷ τὸν κόσμο. «Τίς ἔγνω νοῦν Κυρίου, καὶ τίς αὐτοῦ σύμβουλος ἐγένετο;» (Ἠσ. 40,13).Μόνο μὲ τὴ βοήθεια τῆς ἁγίας Γραφῆς ποὺἀποκαλύπτει τὶς βουλὲς τοῦ Θεοῦ, καὶ μὲ τὴσοφὴ ἑρμηνεία τῶν πατέρων καὶ διδασκάλων τῆς Ἐκκλησίας μποροῦμε νὰ ὑψωθοῦμε λίγο καὶ ν᾽ ἀτενίσουμε ἀπὸ μακριὰ τὸ μέγα μυστή-ριο τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου.Ἡ Γραφὴ λέει· «Ὅτε ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου…» (Γαλ. 4,4). Καὶ οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἐμβαθύνοντας στὸ ῥητὸ αὐτὸ κηρύττουν ,ὅτι ἡ γέννησις τοῦ Χριστοῦ θὰ μποροῦσε νὰ γίνῃ νωρίτερα, ἀμέσως μετὰ τὴν πτῶσι τῶν πρωτοπλάστων, ἀλλὰ θὰ ἦταν ἄκαιρος .Δηλαδή; Ἔπρεπε νὰ νὰ γίνῃ ἀνάφλεξις τῆς νοσταλγίας . Ὁ ἄνθρωπος, ἀφοῦ διάλεξε τὸ κακό, ἔπρεπε νὰ δοκιμάσῃ τὶς φρικτὲς συνέπειες , γιὰ νὰ μισήσῃ τὴν κακία, νὰ ποθήσῃ τὴνἀρετή, νὰ νοσταλγήσῃ τὸν παράδεισο. Ὁ ἄσωτος, ἀφοῦ ἐγκατέλειψε τὸν Πατέρα, δὲν ὑπῆρχε ἄλλος τρόπος νὰ ἐπανέλθῃ, παρὰ νὰ γευθῇ τοὺς καρποὺς τῆς ἀποστασίας του· τὴν ἀπάτη τοῦ κόσμου, τὸ ἐπίπλαστο τῆς φιλίας, τὴ συμβίωσι μὲ τοὺς χοίρους, τὴ χρεωκοπία . Ἔπρεπε νὰ διψάσῃ, νὰ πεινάσῃ, νὰ χάσῃ τὴν ἀξι-οπρέπειά του, νὰ γίνῃ δοῦλος, ὑπηρέτης ζῴων· ν᾿ ἀναπνεύσῃ τὴ δυσοσμία τοῦ σταύλου, γιὰ νὰ θυμηθῇ τὴν εὐωδία τοῦ πατρικοῦ του, ν᾿ ἀναστενάξῃ καὶ νὰ πῇ τὸ «Ἥμαρτον…» (Λουκ. 15,18).

Ὁ γιατρὸς περιμένει νὰ ὡριμάσῃ τὸ ἀπόστη- μα, νὰ συγκεντρωθοῦν ἐκεῖ ὅλοι οἱ βλαβεροὶχυμοί, καὶ κατόπιν μὲ τὸ νυστέρι σχίζει τὴ σάρκα, στραγγίζει καὶ καυτηριάζει τὸ τραῦμα ὣςτὴ ῥίζα. Καὶ ἡ θεία πρόνοια ἄφησε νὰ ὡριμάσῃ τὸ ἀπόστημα, νὰ ἐκδηλωθῇ ὅλη ἡ μωρίακαὶ ἡ ἐγκληματικότης τοῦ ἀποστάτου, γιὰ νὰ δῇ, νὰ πεισθῇ μόνος του καὶ νὰ παραδεχθῇ ποιό ἦταν τὸ κακὸ καὶ ὀλέθριο στὴ ζωή του.Καὶ πράγματι ἔτσι ἔγινε. Ὅποιος μελετᾷ τὴν προχριστιανικὴ ἱστορία καὶ μάλιστα τῶν τριῶν τελευταίων π.Χ. αἰώνων, ἀναστενάζει μαζὶ μὲ ἐκλεκτὰ πνεύματα τῆς ἀρχαιότητοςγιὰ τὴν κατάντια τοῦ ἀρχαίου κόσμου.Θρησκεία ἦταν σὲ κατάπτωσι. Ἀντὶ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ οἱ ἄνθρωποι λάτρευαν εἴδωλα μὲ φρικτὲς θυσίες. Στὶς ὄχθες ποταμῶν σὲκαιρὸ ἀνομβρίας γονεῖς ἔσφαζαν τὰ παιδιάτους. Ὁ Πομπήιος σὲ καιρὸ τρικυμίας ἔρριξε ἀνθρώπους στὰ κύματα, γιὰ νὰ ἐξευμενίσῃτ ὸν Ποσειδῶνα του. Οἱ ναοὶ τῆς Ἀφροδίτης,τῆς Ἀρτέμιδος καὶ τῆς Ἀστάρτης ἀναστένα-ζαν ἀπὸ τὶς οἰμωγὲς παρθένων, ποὺ θυσίαζαν τὴν τιμή τους στὶς αἰσχρὲς θεότητες. Στὰ στάδια ὁ λαὸς στεφάνωνε καὶ θεοποιοῦσε βασιλεῖς καὶ αὐτοκράτορες, ποὺ οἱ βδελυρὲς πρά-ξεις τους θὰ ἔκαναν καὶ σατύρους νὰ κοκκινίσουν. Ἡ κορυφὴ τοῦ Ὀλύμπου, ἡ ὑποτιθε-μένη κατοικία τῶν θεῶν, ἀνδρῶν καὶ γυναι-κῶν, ἦταν τόπος ὀργίων. Ἀπὸ ᾽κεῖ ἐδίδοντοτὰ συνθήματα τῆς κακίας· κάθε ἁμαρτωλὸςεἶχε προστάτη ἕνα ἀπ᾽ τοὺς θεούς· ὁ μοιχὸςτὸν Δία, ὁ κλέφτης τὸν Ἑρμῆ, ὁ φιλοπόλεμοςτὸν Ἄρη… Ἡ κακία θεοποιημένη .Μαζὶ μὲ τὴ θρησκεία εἶχε καταπέσει καὶ ἡ ἠθική . Ἀθήνα καὶ Ῥώμη ἀνέδιδαν ὀσμὴ θανάτου. Ὁ ἐγωισμὸς κυριαρχοῦσε στὶς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων. Στὴ Ῥώμη οἱ μισοὶ κάτοικοι ἦταν δοῦλοι· στὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὶς 500 χιλιάδες κατοίκων οἱ 400 εἶχαν μόνο καθήκοντακαὶ κανένα δικαίωμα. Ὁ Ὀρτένσιος πότιζε τὰ δέντρα του μὲ κρασί, ὁ Λούκουλλος ἔτρεφε τὰ ψάρια τεχνητῆς λίμνης μὲ σάρκες δούλων .Ὁ γάμος εἶχε διαλυθῆ. Πλήθη διεφθαρμένες γυναῖκες εἶχαν κατακλύσει τὶς πόλεις καὶ καμμιά διαμαρτυρία δὲν ἀκουγόταν. Κι αὐτὸς ὁ Σωκράτης, ὁ διδάσκαλος τῆς ἠθικῆς τοῦ ἀρχαίου κόσμου, ἐπισκέφθηκε τὴν περιβόητη Θεοδότη ὄχι γιὰ νὰ τὴν ἀποστρέψῃ ἀπὸ τὰαἴσχη, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὴ διδάξῃ πῶς θὰ ἄρεσε περισσότερο στοὺς νέους καὶ θὰ συνελάμβανε στὰ δίχτυα της περισσότερα θύματα. Στὸμουσεῖο μὲ τὰ ἀπανθρακωμένα λείψανα τῶν τριῶν πόλεων Πομπηίας, Ἡρακλείου καὶ Σταβιῶν, ποὺ κάηκαν τῷ 79 μ.Χ. ἀπὸ τὴ λάβα τοῦ Βεζουβίου, βλέπει κανείς, ποιά ἦταν ἡ ἠθικὴ ζωὴ τῶν κατοίκων λίγες στιγμὲς πρὶν ἀνοίξῃὁ κρατήρας τοῦ τρομεροῦ ἡφαιστείου. Ὦ Κύριε! Σταῦλος μὲ συσσωρευμένη κοπριὰ αἰώνων ἦταν ὁ κόσμος, ὅταν γεννήθη-κες σ᾽ ἕνα σταῦλο, ὅπου τὰ ζῷα πρῶτα σὲ ἀναγνώρισαν ὡς Κύριο κατὰ τὴν προφητεία «Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν»(Ἠσ. 1,3).

«Ἄνθρω πος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς»(Ψαλμ. 48,13). Ἔτσιὁ σταῦλος ἦταν τὸ σύμβολο, ποὺ ἔδειχνε τὴν κατάπτωσι τῆς ἀνθρωπότητος.Ἀλλ᾿ ὤ τῶν θαυμασίων σου, ἁγία Τριάς! ὉΚύριος, ποὺ γεννήθηκε στὸ σταῦλο, πῆρε τὸν ἀποκτηνωθέντα ἄνθρωπο, ξύπνησε στὴ συνείδησί του τὴ μνήμη τῆς θείας του καταγωγῆς, χάραξε τοὺς κανόνες μιᾶς ἁπλῆς καὶ ἁγίας ζωῆς, τοῦ ἄνοιξε τὸ δρόμο πρὸς τὸν οὐρανό, προπορεύθηκε σηκώνοντας τὸν τίμιο σταυρό, ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο δυνάμεις ὑπερφυσικές, θεῖες, καὶ τοῦ εἶπε· «Ἀκολούθει μοι»(Ματθ. 9,9). Καὶ ὁ ἄνθρωπος, ποὺ ἦταν ἕνα κτῆνος,ἔγινε ἔνσαρκος ἄγγελος ποὺ ψάλλει μὲ τοὺςἀγγέλους τὸ «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ…» (Λουκ. 2,14). Ἀπὸ τὸ σταῦλο στὸ ἀγγελικὸ ὕψος.

Ἀγαπητοί μου! Ἡ σημερινὴ ἀνθρωπότης ἔκλεισε τ᾽ αὐτιὰ καὶ τὰ μάτια, νὰ μὴν ἀκούῃ τὸν ὕμνο τῶν ἀγγέλων καὶ νὰ μὴ βλέπῃ τὸ φῶς τοῦ ἄστρου τῆς Βηθλεέμ. «Δύσατο δὲ ἡ έλιος, σκι ῶντο δὲ αἱ ἀγυιαί», λέει ὁ Ὅμηρος· ὅταν δύσῃ δηλαδὴ ὁ ἥλιος, ὅλ᾽ οἱ δρόμοι σκοτεινιάζουν.Κι ὅταν ὁ ἥλιος τῶν ψυχῶν, ὁ Χριστός , παύῃ νὰ φωτίζῃ, τότε ὅλοι οἱ δρόμοι τοῦ κόσμου σκοτεινιάζουν. Δὲν ἔσβησε βέβαια ὁἥλιος, ἡκακία ὅμως δημιουργεῖ πυκνὴ νέφωσι καὶ ἡἀνθρωπότης δὲ μπορεῖ νὰ δῇ τὸ φῶς του.

Ἀλλὰ γιατί νὰ εἴμαστε ἀπαισιόδοξοι;

Ἡ ἀπαισιοδοξία σβήστηκε ἀπ᾽ τὴ στιγμὴ ποὺ γεννήθηκε ὁ Σωτήρας καὶ οἱ ποιμένες ἄκουσαντὸ μήνυμα «Μὴ φοβεῖσθε· ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελί ζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ, ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ, ὅς ἐστι Χριστὸς Κύριος, ἐν πόλει Δαυΐδ»(Λουκ. 2,10-11).Τὸ κακό, ποὺ ἀποκορυφώθηκε, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ προκαλέσῃ τὴνἀντίδρασι τῶν δυνάμεων τοῦ φωτός. Αὐτές, στρατευόμενες ὑπὸ τὴν εἰρηνικὴ σημαία τοῦ Χριστοῦ, θὰ νικήσουντὶς σκοτεινὲς δυνάμεις, θ᾿ ἀπαλλάξουν τὶς ψυχὲς ἀπὸ τοὺς φόβους, θὰ ἐπιταχύνουν τὸ νέο πλήρωμα τοῦ χρόνου, τὸν ἐρχομὸ τοῦ Χριστοῦ σὲ κάθε ἀνθρώπινη καρδιά, γιὰ νὰ γίνῃαὐτὴ μία μικρὴ Βηθλεέμ, ποὺ θὰ ψάλλῃ αἰωνίως καὶ ἐνδομύχως τὸ «Δόξα ἐν ὑψίστοις»

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Γραπτὴ ὁμιλία μεταδοθεῖσα ἀπὸ τὸν ῾Ραδιοφ. Σταθμὸ Λαρίσης τὸ 1949 στὴν καθαρεύουσα.

Η χαρά των Χριστουγέννων

Η ΧΑΡΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

«Ιδόντες δὲ τὸν ἀστ­ρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα»

Μᾶς ἀξιώνει καὶ φέτος ἡ ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ νὰ ἑορτάσουμε τὴν «Μητρόπολη τῶν ἑορτῶν», τὰ Χριστούγεννα. Ἑορτὴ χαρᾶς καὶ πανηγύρεως! «Τὰ σύμπαντα σήμερον χαρᾶς πληροῦνται»! Ὅλοι χαίρονται καὶ ἀγάλλονται γιὰ τὴ Γέννηση τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ: οἱ ἄγ γελοι, οἱ ποιμένες, οἱ Μάγοι...

Μάλιστα στὸ σημερινὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο, καθώς παρακολουθοῦμε τὸ ταξίδι τῶν Μάγων, συγκινούμαστε κι ἐμεῖς μὲ τὴ χαρὰ ποὺ δοκίμασαν, ὅταν ἀντίκρι-σαν τὸν ἀστέρα ποὺ τοὺς ὁδήγησε τελικὰ στὸν προορισμό τους: στὸν νεογέννητο Βασιλέα Χριστό. Μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση τὸ σημειώνει ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής: «Ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα».

Μὲ ἀφορμὴ λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἔντονη ἐκδήλωση τῆς χαρᾶς τῶν Μάγων ἂς προσπαθήσουμε κι ἐμεῖς νὰ ἀνακαλύψουμε ποιὰ εἶναι ἡ ἀληθινὴ χαρὰ τῶν Χριστουγέννων καὶ πῶς θὰ τὴ ζήσουμε πραγματικά.

1. Η χαρὰ τῶν Χριστουγέννων

Πολλοὶ περιμένουν τὰ Χριστούγεννα ἁπλῶς γιὰ νὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὴ ρουτίνα τῆς καθημερινότητας. Γι’ αὐτοὺς ἡ χαρὰ τῆς ἑορτῆς ἐξαντλεῖται στὰ ἐντυπωσιακὰ φῶτα καὶ τὰ πολύχρωμα στολίδια, στὰ δῶρα καὶ τὶς ἐπισκέψεις, σὲ βραδινὲς διασκεδάσεις καὶ ἄλλες παρόμοιες ἐξωτερικὲς ἐκδηλώσεις.

Ὅλα αὐτὰ ὅμως ἀπέχουν πολὺ ἀπὸ τὴ γνήσια χαρά. Δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ αἰσθανθεῖ ἀληθινὴ χαρά, μὲ τὸ νὰ ἐπιχειρήσει ἁπλῶς νὰ ξεχάσει γιὰ λίγες μέρες τὶς δυσκολίες καὶ τὰ προβλήματά του. Διότι, ὅπως γράφει καὶ ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος Θεολόγος, κάποτε «θὰ σβήσουν τὰ φῶτα καὶ θὰ πάει ὁ καθένας στὸ σπίτι του καὶ αὐτὸς μόνος του θὰ μείνει στὸ σκοτάδι». Ὅταν δηλαδὴ τελειώσουν οἱ γιορτὲς κι ὁ ἄνθρωπος ἐπιστρέψει στὴν καθημερινὴ ρουτίνα, τότε θὰ αἰσθανθεῖ ἀπογοήτευση μπρο στὰ στὴ σκληρὴ πραγματικότητα. Ποῦ βρίσκεται λοιπὸν ἡ ἀληθινὴ χαρὰ τῆς σημερινῆς ἑορτῆς;

Στὴν πραγματικότητα ἡ οὐσία τῆς χαρᾶς τῶν Χριστουγέννων εἶναι τὸ ἴδιο τὸ γεγονὸς τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως, ὅπως τὸ ἐκφράζει ὁ ἱερὸς ὑμνωδὸς σ’ ἕναν ὕμνο τῆς ἑορτῆς: «Ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἐξ ὕψους ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, ἀνατολὴ ἀνατολῶν, καὶ οἱ ἐν σκότει καὶ σκιᾷ εὕρομεν τὴν ἀλήθειαν‧ καὶ γὰρ ἐκ τῆς Παρθένου ἐτέχθη ὁ Κύριος». Ἀπὸ τὰ ὕψη τοῦ οὐρανοῦ μᾶς ἐπισκέφθηκε ὁ Σωτήρας μας, ἡ ἀνατολὴ τῶν ἀνατολῶν, κι ἐμεῖς ποὺ κατοικούσαμε στὸ σκοτάδι τῆς πλάνης καὶ στὴ σκιὰ τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου βρήκαμε τὴν ἀλήθεια‧ διότι ἀπὸ τὴν Παρθένο γεννήθηκε ὁ Κύριος.

2. Πῶς θὰ ζήσουμε τὴ χαρὰ τῶν Χριστουγέννων

Ἂν θέλουμε λοιπὸν κι ἐμεῖς νὰ γευθοῦμε τὴ χαρὰ τῶν Χριστουγέννων, ἂς σπεύσουμε, ὅπως καὶ οἱ Μάγοι, γιὰ νὰ προσκυνήσουμε τὸν Κύριο.

Μᾶς περιμένει στὴν Ἐκκλησία του. Ἐδῶ ποὺ Τὸν λατρεύουμε. Ἐδῶ ποὺ ἀκοῦμε τὸν λόγο του καὶ κοινωνοῦμε τὸ ἄχραντο Σῶμα καὶ τὸ πανάγιο Αἷμα του. Ἐδῶ θὰ Τὸν προσκυνήσουμε καὶ θὰ Τοῦ προσφέρουμε ὡς δῶρο τὴν καρδιά μας γιὰ νὰ τὴν καθαρίσει, νὰ τὴ φωτίσει, νὰ τὴν ἀνακαινίσει.

Ἔπειτα ὁ νεογέννητος Χριστὸς μᾶς περιμένει καὶ στὰ πρόσωπα τῶν πτωχῶν καὶ ἀσθενῶν ἀδελφῶν μας. Τὶς ἡμέρες αὐτὲς εἶναι εὐκαιρία νὰ δείξουμε τὴν ἀγάπη μας στοὺς συνανθρώπους μας, ποὺ στεροῦνται τὰ ἀπαραίτητα γιὰ νὰ ζήσουν, νὰ συμπαρασταθοῦμε στοὺς ἀδελφούς μας ποὺ δοκιμάζονται. Κι εἶναι τόσο πολλοὶ αὐτοὶ ποὺ ἔχουν ἀνάγκη βοηθείας! Ἄνεργοι, πτωχοί, ἄστεγοι, ἀσθενεῖς, φυλακισμένοι καὶ τόσοι ἄλλοι... Κι ὅπως μᾶς βεβαίωσε ὁ Κύριος, κάθε βοήθεια ποὺ προσφέρουμε στοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, στὴν οὐσία τὴν προσφέρουμε στὸν Ἴδιο: «Ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. κε΄ 40).

Ἔτσι θὰ ζήσουμε ἀληθινὰ Χριστούγεννα! Μὲ τὴ συμμετοχή μας στὴ θεία Λατρεία καὶ μὲ τὴν ὁ λοπρόθυμη προσφορὰ ἀγάπης πρὸς τοὺς ἀδελφούς μας.

Τὰ Χριστούγεννα εἶναι ἡ «ἀνατολὴ τῶν ἀνατολῶν»! Ἀνέτειλε ὁ Ἥλιος τῆς Δικαιοσύνης, ἔδιωξε τὸ πυκνὸ σκοτάδι τῆς κακίας καὶ τῆς ἁμαρτίας κι ἐμεῖς «εὕρομεν τὴν ἀλήθειαν»! Βρήκαμε τὴν Ἀλήθεια, τὸ Φῶς, τὴ Ζωή! Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἱερὸς ὑμνωδὸς μᾶς προτρέπει: «Εὐφραίνεσ θε Δίκαιοι, οὐρανοὶ ἀγαλλιᾶσθε, σκιρτήσατε τὰ ὄρη, Χριστοῦ γεννηθέντος...».

Ὅλος ὁ κόσμος σήμερα χαίρει καὶ πανηγυρίζει μὲ τὴ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ. Μακάρι καὶ ἡ δική μας καρδιὰ νὰ λάβει μέρος σ’ αὐτὴ τὴν παγκόσμια χαρὰ καὶ ὁ ἐνανθρωπήσας Θεὸς νὰ τῆς μεταδώσει θάρρος, δύναμη κι ἐλπίδα!

«Ο ΣΩΤΗΡ» 15/12/2011

Παγκοσμιοποιημένα Χριστούγεννα

Τοῦ Κωνσταντίνου Χολέβα, Πολιτικοῦ Ἐπιστήμονος

«Ἐπὶ γὴς εἰρήνη καὶ ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» ψάλλουμε τὰ Χριστούγεννα καὶ ἔτσι τονίζουμε τὸ οἰκουμενικὸ καὶ πανανθρώπινο μήνυμα τῆς μεγάλης αὐτῆς ἑορτῆς καὶ πανηγύρεως. Ἡ σύγχυση, ὅμως, τῆς ἐποχῆς μας καὶ τὰ ἔξωθεν ἐρχόμενα ρεύματα τῆς ὑλιστικῆς καὶ ἰσοπεδωτικῆς παγκοσμιοποιήσεως τείνουν νὰ μετατρέψουν τὰ Χριστούγεννα σὲ ἕνα ἐμπορικὸ πανηγύρι καὶ σὲ μία ἀποθέωση τοῦ εὐδαιμονισμοῦ καὶ τοῦ καταναλωτισμοῦ. Τὰ περισσότερα μέσα ἐνημερώσεως μιλοῦν γιὰ δῶρα, διακοπὲς στὰ χιόνια, γιὰ ρεβεγιὸν καὶ ξενύχτια τὴν παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων καὶ μὲ κάθε τρόπο προσπαθοῦν νὰ μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ ἑλληνορθόδοξη ἑορτὴ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου. Προβάλλουν Χριστούγεννα .... χωρὶς Χριστό!

Στὸ βωμὸ τῆς παγκοσμιοποιήσεως θυσιάζεται ὁ ἀληθινὸς Ἅγιος καὶ Μέγας Βασίλειος καὶ μὲ τὸ ὄνομά του ἐμφανίζεται μία στρουμπουλὴ κοκκινοφορεμένη κούκλα ἡ ὁποία κατακλύζει καταστήματα καὶ σπίτια. Τί σχέση μὲ αὐτὰ τὰ ἐμπορικὰ τεχνάσματα μπορεῖ νὰ ἔχει ὁ σοφὸς Ἐπίσκοπος Καισαρείας, ὁ ὁποῖος χάριζε κυρίως πνευματικὰ δῶρα καὶ φώτιζε τοὺς συνανθρώπους του μὲ τὴν διδασκαλία καὶ τὴν φιλανθρωπία του; Ἀκόμη καὶ ὡς πρὸς τὸ ὄνομά του ἡ παγκοσμιοποιημένη ἐκδοχὴ τοῦ ἄη Βασίλη προκαλεῖ σύγχυση. Σάντα Κλάους τὸν λένε οἱ Δυτικοί, ὄνομα ποῦ παραπέμπει μᾶλλον στὸν Ἅγιο Νικόλαο παρὰ στὸν Ἅγιο Βασίλειο. Ἐμεῖς ἂς προσπαθήσουμε νὰ γιορτάσουμε ἑλληνορθοδόξως καὶ ἀνατολικῶς, γιὰ νὰ παραφράσουμε μιὰ σχετικὴ φράση τοῦ Παπαδιαμάντη, καὶ ἂς διδάξουμε στὰ παιδιὰ μᾶς ποιὸς ἦταν ὁ πραγματικὸς Ἅγιος Βασίλειος, ποιὰ ἦταν ἡ πατερική του σοφία, ποιὸ ἦταν τὸ τεράστιο κοινωνικό του ἔργο , πῶς δίδασκε τοὺς νέους νὰ μελετοῦν ἐπιλεκτικὰ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ κείμενα σὰν τὴ μέλισσα ποῦ...

ἐπισκέπτεται τὰ ἄνθη καὶ ἀποφεύγει τὰ ἀγκάθια.

Ἡ παραδοσιακὴ Θεία Λειτουργία τῶν Χριστουγέννων ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὰ ξενύχτια , τὰ ρεβεγιὸν καὶ τὴν χαρτοπαιξία γιὰ νὰ φανοῦμε δῆθεν μοντέρνοι καὶ παγκοσμιοποιημένοι. Ὄχι, εὐτυχῶς, ἡ ἐπισήμανση αὐτὴ δὲν ἀφορᾶ ὅλους τους Ἕλληνες. Εὐτυχῶς ὑπάρχουν πολλοί, μικροὶ καὶ μεγάλοι, ποῦ θὰ σηκωθοῦν ἐνωρὶς τὰ ξημερώματα γιὰ νὰ μετάσχουν τῆς Χριστουγεννιάτικης Θείας Λειτουργίας καὶ νὰ μεταλάβουν μετὰ ἀπὸ τὴ νηστεία ποῦ ἐτήρησαν. Ὑπάρχουν πολλοί, δόξα τῷ Θεῶ ποῦ ἐπιμένουν ἑλληνορθόδοξα καὶ ἀρνοῦνται νὰ μποῦν στὴν μηχανὴ τοῦ κυμὰ ποῦ ἀλέθει ἔθνη, πολιτισμούς, ἰδιαοπροσωπίες, ἀνεξαρτησίες.

Στὸ βωμὸ τῆς παγκοσμιοποιήσεως ἀρκετοὶ συμπατριῶτες μᾶς θυσιάζουν τὰ ἑλληνορθόδοξα Χριστούγεννα γιὰ νὰ ταξιδέψουν σὲ διάφορους προορισμοὺς ἐκτὸς Ἑλλάδος. Ἐπικαλοῦνται τὴ συγκίνησή τους γιὰ τὴν βραδυνῆ Θεία Λειτουργία ποῦ θὰ παρακολουθήσουν σὲ κάποιο χιονισμένο Ναὸ τῆς Κεντρικῆς ἢ Βορείου Εὐρώπης, ἀλλὰ τελικὰ ἀντὶ γιὰ τὸ Θεῖο Βρέφος καταλήγουν νὰ προσκυνοῦν τὶς προθῆκες καὶ τὰ ράφια τῶν πολυκαταστημάτων τῶν πόλεων τῆς Ἑσπερίας καὶ ἐπιστρέφουν μὲ βαλίτσες διπλὰ φορτωμένες ἀπὸ τά........ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα τῆς εὐλαβείας τῶν.

Παγκοσμιοποιημένες εἶναι καὶ πολλὲς ἀπὸ τὶς εὐχετήριες κάρτες ποῦ λαμβάνουμε αὐτὲς τὶς ἡμέρες. Θὰ μοῦ πεῖτε ὅτι σημασία ἔχει νὰ σὲ θυμηθεῖ κάποιος καὶ ὄχι ἡ ἀπεικόνιση ἐπάνω στὴν κάρτα. Δὲν διαφωνῶ, ἀλλὰ ἀφοῦ ἀποφασίζεις, Χριστιανέ μου, νὰ στείλεις γραπτῶς τὶς εὐχές σου σὲ ὁρισμένους φίλους, γιατί δὲν προτιμᾶς κάρτες μὲ Ὀρθόδοξη βυζαντινότροπη εἰκονογράφηση καὶ μοῦ στέλνεις χιονισμένα σκανδιναβικὰ τοπία μὲ ταράνδους ἢ εὐτραφῆ ἀγγελούδια οὐδεμία σχέση ἔχοντα μὲ τὴν Πίστη μας καὶ τὴν Λατρευτική μας τέχνη;

Τὸ σπουδαιότερο, ὅμως, δὲν εἶναι οὔτε οἱ κάρτες οὔτε τὰ ρεβεγιὸν οὔτε ἄλλες ἐξωτερικὲς ἐκδηλώσεις. Τὸ σπουδαιότερο εἶναι νὰ προετοιμασθοῦμε πνευματικά. Ὁ ἐνανθρωπίσας Κύριός μας καλεῖ νὰ ἐξομολογηθοῦμε, νὰ νηστέψουμε καὶ νὰ μεταλάβουμε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Ἔτσι θὰ τιμήσουμε τὴν Γέννησή Του. Ἔσι θὰ ὑποδεχθοῦμε τὸν σαρκωθέντα Λόγο καὶ θὰ κρατήσουμε βαθειὰ μέσα στὴν ψυχή μας τὸ «μήνυμα τῶν Χριστουγέννων». Ὅτι , δηλαδή, ὁ Θεὸς ἐσαρκώθη ὡς ἄνθρωπος «ἴνα ὁ ἄνθρωπος θεωθῆ». Γιὰ νὰ μπορέσει ὁ ἄνθρωπος νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὸ σκότος τῆς πλάνης καὶ νὰ φωτισθεῖ ἀπὸ τὴν ἀποκαλυφθεῖσα Ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου. Ἂς προετοιμασθοῦμε, λοιπόν, γιὰ ἀληθινὰ ἑλληνορθόδοξα Χριστούγεννα καὶ τότε δὲν ἔχουμε τίποτε νὰ φοβηθοῦμε ἀπὸ τὴν ἰσοπεδωτικὴ παγκοσμιοποίηση.

«Ότε δε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου»Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ-ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ

ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Απόστολος: Γαλ. δ’ 4 - 7

Ευαγγέλιον: Ματθ. β’ 1 – 12

Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2011

«Ότε δε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου»

Το πλήρωμα του χρόνου. Από τη στιγμή που οι πρώτοι άνθρωποι έχασαν την ευκαίρια ζωής στον παράδεισο, αγαπητοί μου αδελφοί, άρχισε και η αγωνιώδης ανησυχία, για το πότε θα φτάσει η ευλογημένη ώρα της αποκατάστασής τους. Το προπατορικό αμάρτημα και η συνέπεια της απομάκρυνσης από την τήρηση των εντολών του Θεού, συνόδευε και χαρακτήρισε την ζωή τους. Αναζητούσαν να δουν να πραγματώνεται η υπόσχεση σωτηρίας που έδωσε ο Θεός στους πρωτόπλαστους. Θεόπνευστοι προφήτες αλλά και φωτισμένοι σοφοί προανήγγειλαν και παρουσίασαν με εκπληκτικές λεπτομέρειες την έλευση του Θεανθρώπου. Προειδοποίησαν τον κόσμο ότι θα παραμείνει στην άγνοια και την αμαρτία, αν ο Θεός, που τους φροντίζει και τους αγαπά, δεν τους λυπηθεί και στείλει κάποιον να τους σώσει. Οι Προφήτες του Ιουδαϊκού λαού, που γι αυτό θεωρήθηκε ο περιούσιος λαός του Κυρίου, ήταν τόσο ακριβείς στις περιγραφές τους, όσο και εκείνοι που έζησαν μετά την γέννηση του Σωτήρος. Προσπάθησαν να καθοδηγήσουν τους ανθρώπους να απομακρυνθούν από την αμαρτία. Να γυρίσουν στον Θεό - Πατέρα. Να καταλάβουν ότι δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς τον Δημιουργό τους. Τους καλούσαν να ζήσουν σαν παιδιά Του αγαπημένα, σύμφωνα με το θέλημά Του. Όλοι αυτοί, σοφοί και θεόπνευστοι, ήθελαν, εκτελώντας εντολή του Θεού, να προετοιμάσουν τους ανθρώπους να ζήσουν την εποχή της χάριτός Του. Να τους προετοιμάσουν να ακολουθήσουν ως καθοδηγό στη ζωή τους, τον Σωτήρα Χριστό. Να απολαύσουν την υιοθεσία, να δεχτούν τον προ αιώνων αναμενόμενο Μεσσία.

Και η παρουσία του ίδιου του Θεού ανάμεσα στους ανθρώπους, ήταν μια τρανή ένδειξη, η μοναδικής σημασίας αποδεικτική αξία της υπερβολικής αγάπης του Θεού για τα πλάσματά Του.

Ωστόσο, αγαπητοί μου αδελφοί, λίγοι μόνον μπόρεσαν να αντιληφθούν την διδασκαλία των Προφητών. Οι πολλοί συνέχισαν να ζουν και να κινούνται στον ολισθηρό δρόμο της αμαρτίας, αγνοώντας τις θείες επιταγές. Έπρεπε, λοιπόν, να σταματήσει ο θανατηφόρος κατήφορος της αμαρτίας. Είχε φτάσει, πια ο χρόνος να στείλει ο Θεός τον μονογενή του Υιό για να διδάξει και να σώσει τους ανθρώπους, τα αγαπητά Του δημιουργήματα. Συμπληρώθηκε ο χρόνος που είχε προαναγγείλλει ο Θεός για τη σωτηρία μας. «Ήλθε το πλήρωμα του χρόνου». Είναι γεγονός ότι μετά την έλευση του Θεανθρώπου, το κήρυγμα Του χρωμάτισε την ζωή, τις συνήθειες και τις απόψεις, αλλά και τη φιλοσοφία του κόσμου. Και όχι μόνο των πιστών, των χριστιανών. Είναι βαθιά η επίδραση που άμεσα ή έμμεσα κατευθύνει, θεληματικα ή και άθελα, τον τρόπο της ζωής όλων μετά τη διδασκαλία του Σωτήρος Χριστού. Δύσκολα μπορούμε να αγνοήσουμε βασικές επιταγές του χριστιανισμού, όταν λαμβάνουμε σημαντικές αποφάσεις, ακόμη και σε άσχετες, εκτός ηθικής, αξίες και αποφάσεις. Η χριστιανική ηθική και κάποτε και αυτούσια η διδασκαλία του ευαγγελίου χρησιμοποιούνται ως επιχειρήματα αποφάσεων και εφαρμογής του δικαίου στις σχέσεις μας και ακόμη από ανθρώπους που δεν έχουν στη ζωή τους βασικό κριτήριο το ευαγγέλιο και το θέλημα του Θεού.

Είναι λοιπόν το σημαντικότερο γεγονός της ιστορίας της ανθρωπότητας. Μοίρασε την χρονολογική μας ιστορία σε περίοδο πρό και μετά Χριστόν. Αλλά είναι άραγε επίκαιρο το θέμα της ενανθρώπισης του Χριστού στην εποχή μας; «Δεύτε ίδωμεν πιστοί που εγεννήθη ο Χριστός», σημειώνει ένθεος ο ψαλμωδός. Αλλά πολύ περισσότερο είναι η αρχή της διακηρυγμένης από τον Θεό, σωτηρίας μας. Είναι η εποχή της χάριτος. Αναμφισβήτητα, ωστόσο, αγαπητοί μου, ζούμε και σήμερα χωρίς να υπολογίζουμε τις εντολές του Θεού. Και όμως Τον έχουμε τόση ανάγκη. Έχουμε ανάγκη της ειρήνης που έφερε μαζί Του. Είναι ο «Ἐπί γῆς εἰρήνη». Επί γης, και στην ψυχή μας ειρήνη. Στην ψυχή μας η ειρήνη με μόνιμο κάτοικό της τον Χριστό. Αλλά και η ειρήνη με τους γύρω μας, φίλους και εχθρούς. Κι όμως πολλές φορές ξεχνούμε ή αγνοούμε την ανάγκη της συνεχούς παρουσίας Του στη ζωή μας. Προσπαθούμε να δώσουμε λύσεις σε προβλήματα που μας απασχολούν, με τις λιγοστές δυνάμεις μας. Δεν φροντίζουμε για την καθαρότητα της ψυχής μας. Γινόμαστε απρόσεχτα άδικοι στους γύρω μας. Χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, πράττουμε πράξεις που προσβάλλουν τον Θεό – Πατέρα μας. Είναι λοιπόν ανάγκη να δούμε αυτή την ημέρα σαν μια υπόμνηση και ευκαιρία. Να δεχτούμε τη σωτηρία που μας προσφέρεται. Να κάνουμε μια ενδοσκόπηση στα βάθη της ψυχής μας. Να μελετήσουμε τον δρόμο που ακολουθούμε και να διορθώσουμε ό,τι διαπιστώσουμε ότι δεν συμφωνεί με τον νόμο του Θεού μας. Να φέρουμε την ειρήνη του Θεού στη ζωή μας. Να εκμεταλλευτούμε την σημερινή ευκαιρία. Ο Θεός μας περιμένει. Η αγάπη Του φανερώθηκε όταν έστειλε το Γιο Του, όταν επέστρεψε να πάθει και να σταυρωθεί για τις αμαρτίες μας, για τα απλά ή και τα σοβαρά μας λάθη. Είναι έτοιμος να μας δεχτεί όλους με απόλυτη αγάπη και κατανόηση. Θα κλείσουμε τα αυτιά μας στο κάλεσμά Του; Ασφαλώς όχι! «Χριστός γεννᾶται, αδελφοί μου, χαρείτε, δοξάσατε», με τη ζωή μας, με τις πράξεις μας.

Δ.Γ.Σ