Ο Σεβ. Μεσσηνίας τάσσεται εναντίον του ομολογιακοῦ καὶ κατηχητικού χαρακτήρος του μαθήματος των Θρησκευτικών

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΝΑ ΔΙΔΑΣΚΗ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΝ, ΤΟΝ ΠΑΠΙΣΜΟΝ, ΤΟΝ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΣΜΟΝ, ΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟΝ, ΤΟΝ ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΝ, ΤΟ ΙΣΛΑΜ κ.λπ.

Ὁ Σεβ. Μεσσηνίας τάσσεται ἐναντίον τοῦ ὁμολογιακοῦ καὶ κατηχητικοῦ χαρακτῆρος τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν

Παραθέτομεν τὸν πλῆρες κείμενον τῆς εἰσηγήσεως τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου εἰς τὴν συνεδρίαν τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου κατὰ τὴν 5^ην Νοεμβρίου διὰ τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν. Συμφώνως πρὸς αὐτὴν τὸ μάθημα πρέπει νὰ χωρίζεται εἰς «κύκλους». Ὁ ἕνας νὰ ἀφορᾶ τὴν παράδοσιν τῆς Ὀρθοδοξίας. Ὁ ἄλλος τὴν παράδοσιν τοῦ Παπισμοῦ καὶ τοῦ Προτεσταντισμοῦ. Καὶ ὁ τρίτος τὰς παραδόσεις τοῦ Βουδισμοῦ καὶ τοῦ Ἰνδουϊσμοῦ, τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ καὶ τοῦ Ἰσλάμ. Οὐσιαστικῶς μὲ τὰς προτάσεις αὐτὰς ἀλλάζει ὁ ὁμολογιακὸς καὶ κατηχητικὸς χαρακτὴρ τοῦ μαθήματος καὶ οἱ μαθηταὶ καὶ οἱ μαθήτριαι θὰ διδάσκωνται στοιχεῖα διὰ τὰ δόγματα τῶν αἱρετικῶν χριστιανῶν, τὰς ἐπιγείους κεφαλὰς τῶν ὁποίων ἀναγνωρίζουν τὸ Οἰκ. Πατριαρχεῖον καὶ οἱ ἐν Ἑλλάδι Οἰκουμενισταὶ Ἀρχιερεῖς ὡς πνευματικοὺς ἡγέτας κανονικῶν «Ἐκκλησιῶν».

Ἡ εἰσήγησις

Τὸ πλῆρες κείμενον τῆς εἰσηγήσεως τοῦ Σεβ. Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου ἔχει ὡς ἀκολούθως:

«Μακαριώτατε Ἅγιε Πρόεδρε,

Σεβασμιώτατοι Ἅγιοι Συνοδικοί,

Α. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπʼ ἀριθμ. 4431/1915/10–10–2012 Συνοδικοῦ Ἐγγράφου, σχετικῶς μὲ τὴν ὀνο- μασίαν, τὸ περιεχόμενον καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν καὶ τὰς διατυπωθείσας προτάσεις, διαφόρων ἐκπαιδευτικῶν φορέων, συνδέσμων καὶ ἑνώσεων ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω θέματος, καὶ τῆς Ἀποφάσεως Ὑμῶν, ὅπως εἰσηγηθῶ σχετικῶς ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω θεμάτων, εὐσεβάστως ἀναφέρω Ὑμῖν τὰ ὡς κάτωθι:

Περὶ ἀκραίων πόλων:

1. Μὲ ἀφορμὴν τὰς κατὰ καιροὺς Ἐγκυκλίους τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων σχετικῶς μὲ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν (Μ.τ.Θ.) ἐξεφράσθησαν ποικίλαι ἀπόψεις καὶ ἀντιδράσεις, διὰ τῶν ὁποίων ἤνοιξε εἷς διάλογος, ὁ ὁποῖος κινεῖται μεταξὺ δύο ἀκραίων πόλων, ἑνὸς ἐπιφανειακοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καὶ ἑνὸς παραδοσιακοῦ, ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενο κυρίως τοῦ θεσμικοῦ πλαισίου.

2. Τὸν παρόντα διάλογο παρακολουθεῖ ἐπὶ διετίαν μὲ προσοχήν, σοβαρότητα καὶ νηφαλιότητα, ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, καταγράφουσα ὅλας τὰς ἐκφρασθείσας ἀπόψεις καὶ μέχρι σήμερον – παρὰ τὰς προσωπικὰς τοποθετήσεις διαφόρων ἐκκλησιαστικῶν ἀνδρῶν – δὲν ἔχει ἐπισήμως ἀποφανθῆ ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος.

3. Τὸ ὅλον θέμα ἀπησχόλησεν ἤδη τὴν συγκροτηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Δ.Ι.Σ. "Προπαρασκευαστικὴ Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν Παιδεία καὶ τὴ Νεότητα", εἰς ἀρκετὰς συνεδρίας καὶ κατεγράφησαν ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν αἱ ἀπόψεις καὶ αἱ θέσεις τῶν διαφόρων φορέων, φυσικῶν προσώπων καὶ συλλογικῶν ὀργάνων, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ οἱ ἐκφρασθέντες προβληματισμοὶ καὶ αἱ προτάσεις τῶν Μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς. Αἱ προτάσεις αὗται κατετέθησαν καὶ διευκρινίσθησαν, ὑφ᾽ ὅλων τῶν Με λῶν τῆς Ἐπιτρο πῆς, εἰς κοινὴν Συνεδρίαν μὲ τὴν Δ.Ι.Σ., τῆς περιόδου 2010 – 2012, οὐδεμία δὲ ἀπόφασις ἐλήφθη, περὶ τοῦ πρακτέου ὑπὸ τοῦ συγκεκριμένου Συνοδικοῦ ὀργάνου, ἐνῶ ὁ διάλογος συνεχίζετο ἕως καὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ “Ὑπομνήματος γιὰ τὸ νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν στὰ Θρησκευτικὰ Δημοτικοῦ καὶ Γυμνασίου”, ὑπὸ τῆς συγκροτηθείσης ὑπὸ τοῦ Υ.Π.Ε.Π.Θ., “Ἐπιτροπῆς Ἐμπειρογνωμόνων γιὰ τὴν ἐκπόνηση τοῦ νέου Προγράμματος”.

4. Εἰς τὴν ὅλην λοιπόν, μέχρι σήμερον, προβληματικὴν περὶ τῆς ὀνομασίας, τοῦ χαρακτῆρος, τοῦ περιεχομένου καὶ τοῦ σκοποῦ τοῦ Μ.τ.Θ. εἰσήχθη πλέον καὶ ἡ συζήτησις σχετικῶς μὲ τὴν δομὴν καὶ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἀναλυτικοῦ προγράμματος τοῦ Μ.τ.Θ.

Ἡ εἰσήγησις τοῦ Ἀλεξανδρουπόλεως

5. Ἡ Δ.Ι.Σ., τῆς Συνοδικῆς περιόδου 2011–2012, μὲ τὴν πεποίθησιν τῆς δημιουργικῆς παρεμβάσεώς Της, ὥστε τὸ Μ.τ.Θ. νὰ ἔχει τὴν ὀρθὴν θέσιν εἰς τὸ ὅλον ἐκπαιδευτικὸν σύστημα τῆς Χώρας, ὥρισε τὸν Συνοδικὸν Σύνεδρον, Σεβ. Μητροπολίτην Ἀλεξανδρουπόλεως κ. Ἄνθιμον, ὅπως εἰσηγηθῆ ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω "Ὑπομνήματος γιὰ τὸ νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν στὰ Θρησκευτικὰ Δημοτικοῦ καὶ Γυμνασίου" τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐμπειρογνωμόνων.

6. Δύο λοιπὸν συνοδικὰ κείμενα ἀποτελοῦν μίαν πρώτην καταγραφὴν διὰ τὸν καταρτισμὸν καὶ τὴν ἀποτύπωσιν τῶν θέσεων καὶ τῶν προτάσεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Μ.τ.Θ.:

α) Ὑπὸ τῆς "Προπαρασκευαστικῆς Ἐπιτροπῆς γιὰ τὴν Παιδεία καὶ τὴν Νεότητα", ἡ ὁποία ἀναφέρει, ὅτι:

"i. Πρέπει νὰ τονισθεῖ ὡς γενικὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ συζήτηση γιὰ τὸ Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀγνοεῖ ὅτι νομικὰ τὸ μάθημα δὲν ἀνήκει στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ στὴν Πολιτεία.

ii. Ὁ σκοπός, ἡ θέση καὶ τὸ περιεχόμενο τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν συνδέεται μὲ τὴν παρουσία τοῦ θεολόγου στὸ σχολεῖο.

iii. Μέχρι τώρα δὲν ἔχουν ἀναζητηθεῖ οὐσιαστικοὶ τρόποι ὑποστήριξης τῆς θέσης τοῦ μαθήματος καὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν – θεολόγων μὲ παραγωγὴ ἐκπαιδευτικοῦ ὑλικοῦ καὶ ἐπιστημονικὰ τεκμηριωμένων τρόπων ἐπιμόρφωσης τῶν ἐκπαιδευτικῶν θεολόγων ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο καὶ τὶς Ἱερὲς Μητροπόλεις τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος",

Αἱ προτάσεις τοῦ Ἀλεξανδρουπόλεως

β) Ὑπὸ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ἀλεξανδρουπόλεως κ. Ἀνθίμου κατετέθησαν αἱ κάτωθι θέσεις:

"i. Νὰ μὴ υἱοθετήσουμε αὐτούσια καμμιὰ ἀπὸ τὶς παραπάνω ἐτικέτες τῶν μορφῶν τοῦ Μ.τ.Θ. προκειμένου νὰ μὴ ἐμπλακοῦμε σὲ ἤδη διαμορφωμένες καὶ πολωμένες ἀπόψεις, ἀλλὰ νὰ ἐργασθοῦμε γιὰ τὸν συγκερασμὸ τῶν θετικῶν στοιχείων ὅλων τῶν προτάσεων.

ii. Νὰ ἐπισημάνουμε σὲ ὅσους ἐπιμένουν νὰ μεταβληθεῖ τὸ Μ.τ.Θ. σὲ θρησκειολογία ὅτι τότε θὰ καταστρατηγηθεῖ τὸ δικαίωμα τῶν ὀρθοδόξων μαθητῶν γιὰ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ μόρφωση. Οἱ Ἕλληνες γονεῖς θέλουν τὰ παιδιά τους νὰ μάθουν τὴν ὀρθόδοξη χριστιανική μας πίστη καὶ παράδοση ἀπὸ τὸ σχολεῖο.

Φυσικά, ἡ Κατήχηση τοῦ λαοῦ μας εἶναι κυρίως ἔργο δικό μας, τῶν Ἐπισκόπων καὶ τῶν Ἱερέων καὶ δὲν ἔχουμε τὴν πρόθεση νὰ τὸ ἐκχωρήσουμε σὲ ἐκπαιδευτικούς.

iii.  Νὰ ἐπισημάνουμε σὲ ὅσους ἐπιμένουν νὰ μεταβληθεῖ τὸ Μ.τ.Θ. σὲ ὁμολογιακό, ὅτι, ἐὰν ὑπονοοῦν “Ὀρθόδοξη Κατήχηση”, τότε ἀνοίγουν τὶς πόρτες τοῦ σχολείου σὲ ἀλλοθρήσκους καὶ ἀλλοδόξους θεολόγους. Ἡ προταθεῖσα εἰσαγωγὴ ἑνὸς ἐναλλακτικοῦ μαθήματος γιὰ τοὺς ἀλλοδαπούς, δὲν εἶναι ἐφικτὴ στὴν ἐκπαιδευτικὴ πραγματικότητα τῆς Χώρας μας, ἐπειδὴ προσκρούει σὲ πρακτικὲς δυσκολίες (σχολικὲς αἴθουσες, συγγραφὴ πρόσθετων ἐγχειριδίων, ἐναρμόνιση μὲ τὸ σχολικὸ Πρόγραμμα). Θὰ ὠθήσουμε ὡς μοναδικὴ λύση, τὴν κατάργηση τοῦ Μ.τ.Θ.

iv.  Νὰ ἐπιδιώξουμε, νὰ εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη Θεολογία κέντρο τοῦ Μ.τ.Θ. χωρὶς ἀπαραίτητα ἡ μεθοδολογία τοῦ μαθήματος νὰ εἶναι “ὁμολογιακή”. Τὸ σχολεῖο δὲν μπορεῖ νὰ ἀπαιτεῖ τὴν διατράνωση τῆς Πίστεως τῶν μαθητῶν, ἐπειδὴ ἡ Πίστη δὲν ἀξιολογεῖται ἐκπαιδευτικὰ οὔτε βεβαίως μπορεῖ νὰ βαθμολογηθεῖ.

v.  Νὰ ζητήσουμε, τὸ Μ.τ.Θ. νὰ ἐμφανίζει σὲ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς μαθητὲς τὸ πολιτισμικὸ μέγεθος τῆς Ὀρθοδόξου βιοτῆς καθὼς αὐτὴ διαποτίζει τὴν ἑλληνικὴ κοινωνία καὶ εἶναι “ἀγαθὸ ἐν κινήσει”.

Ὁ ἀλλόθρησκος μαθητὴς στὴ Χώρα μας, ὅπως θὰ διδαχθεῖ γιὰ τὸν Πλάτωνα, γιὰ τὴν Ἀθηναϊκὴ Συμπολιτεία καὶ τὸν Παρθενώνα, ἔτσι ὀφείλει νὰ μάθει γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καὶ τὴν τέχνη της".

Οὐδεμίαν ἀπόφασιν

7. Ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων τῶν ἀνωτέρω Προτάσεων ἡ Δ.Ι.Σ. εἰς οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἤχθη, τοὐλάχιστον μέχρι τῆς σήμερον, καὶ δικαίως, διότι ὁ διάλογος καὶ αἱ ἀντιπαραθέσεις μεταξὺ τῶν διαφόρων φορέων συνεχίζονται πολωτικῶς.

Β. Ὑπήκων εἰς τὴν προαναφερθεῖσαν Συνοδικὴν Ἀπόφασιν καὶ προτροπήν, θεωρῶ ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων τῶν προαναφερθέντων, καλοῦμαι νὰ εἰσηγηθῶ, τόσον ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὰ περὶ τὴν ὀνομασίαν, τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ Μ.τ.Θ., ὅσον καὶ ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος “Ὑπομνήματος” τοῦ νέου Προγράμματος Σπουδῶν τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν Δημοτικοῦ καὶ Γυμνασίου.

Θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀπαίτησις πλέον νὰ ὑπερβοῦμε τὰ ὑποδεικνυόμενα ὑφ᾽ ὅλων τῶν ὁμάδων σχέδια, ἀπόψεις ἢ τοποθετήσεις καὶ νὰ μὴ ἐγκλωβισθῶμεν οὔτε εἰς φιλελευθερισμοὺς οὔτε εἰς ἀγκυλώσεις παλαιῶν ἐκπαιδευτικῶν σχημάτων ἢ μοντέλων, ἀλλὰ μὲ νηφαλιότητα καὶ μὲ γνώμονα τὴν πνευματικὴν καὶ πολιτισμικὴν παράδοσιν τῆς Χώρας μας νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὰ προβαλλόμενα ἐρωτήματα, σχετικῶς μὲ τὴν ὀνομασίαν, τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ Μ.τ.Θ., εἰς τὰ πλαίσια μίας δημοσίας ἐκπαιδευτικῆς διαδικασίας, ἀποφεύγοντες συγχρόνως νὰ μιμηθῶμεν ἐξ ἀντιγραφῆς ἐκπαιδευτικὰ πρότυπα ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν Χωρῶν, ἀκρίτως καὶ ἀβασανίστως, καθότι ἱστορικῶς ἴσχυον καὶ ἰσχύουν διαφορετικαὶ πολιτιστικαὶ συντεταγμέναι καὶ ἀντιλήψεις κατανοήσεως τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀνθρωπίνης κοινωνίας μεταξὺ τῆς Χώρας μας καὶ τῶν ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν Χωρῶν. Εἰδικότερον ὅμως τόσον ὡς πρὸς τὴν δομὴν τοῦ Μ.τ.Θ., ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον τῶν Ἀναλυτικῶν Προγραμμάτων, δὲν δυνάμεθα νὰ παραθεωρήσωμεν τὰ σύγχρονα ἐκπαιδευτικά, διδακτικὰ καὶ παιδαγωγικὰ ἐπιστημονικὰ δεδομένα, κυρίως ὡς πρὸς τὴν μέθοδον, εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλουν νὰ προσαρμόζονται, τὰ ἀναλυτικὰ προγράμματα, ὥστε νὰ εἶναι καὶ χρηστικὰ καὶ συγχρόνως νὰ συμβάλλουν ἀποδοτικότερον εἰς τοὺς ἐπιδιωκομένους σκοποὺς μίας ὁλοκληρωμένης παροχῆς παιδείας.

Τί εἰσηγεῖται ὁ Σεβ. Μεσσηνίας

Ὅθεν εὐσεβῶς εἰσηγοῦμαι:

1. Ὡς πρὸς τὴν ὀνομασίαν: Νὰ παραμείνη τὸ μάθημα ὑπὸ τὸν τίτλον: Μάθημα Θρησκευτικῶν.

Οἱοσδήποτε ἄλλος ὀνοματικὸς προσδιορισμὸς θὰ δημιουργῆ προβλήματα τόσον ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον, τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ περιγράψη, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὸν χαρακτῆρα τοῦ μαθήματος.

Τὸ Μ.τ.Θ., ὡς μέρος τοῦ γενικοτέρου Προγράμματος τῆς πρωτοβαθμίου καὶ δευτεροβαθμίου ἐκπαιδεύσεως, δὲν δύναται νὰ τιτλοφορεῖται εἰς τὸ Γενικὸν Πρόγραμμα Σπουδῶν μὲ ὅρους, οἱ ὁποῖοι ὑποδηλώνουν μονομέρειαν ἢ ἀποκλειστικότητα.

2. Ὡς πρὸς τὸν σκοπόν: Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἄσκησις καὶ ἡ ἀνάπτυξις ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς προσωπικότητος τῶν διδασκομένων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν σχέσιν μόνον μὲ τὴν γνῶσιν, συνιστοῦν τὴν ἀγωγήν, ἡ ὁποία συνδέεται ἄμεσα καὶ μὲ τὸν πολιτισμὸν καὶ μὲ τὴν γενικοτέραν καλλιέργειαν τοῦ διδασκομένου ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀτόμου.

Ἕν μάθημα, τὸ ὁποῖον στοχεύει ὄχι μόνον εἰς τὴν παροχὴν γνώσεων ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ὑπόδειξιν κριτηρίων καὶ ὅρων, μὲ σκοπὸν τὴν καλλιέργειαν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν ὁλοκληρωμένων προσωπικοτήτων, ἐνῶ παραλλήλως ἐπιδιώκει νὰ συμβάλη εἰς τὴν διάπλασιν καὶ διαμόρφωσιν τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἀτόμου (ἠθική), εἰς τὰ πλαίσια ἑνὸς γενικοτέρου ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐντάσσεται καὶ τὸ Μ.τ.Θ., πρέπει νὰ συμβάλη εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς ἀνεκτικότητος μεταξὺ τῶν λαῶν, τῶν πολιτισμῶν καὶ τῶν θρησκειῶν καὶ ὅπως ὅλα τὰ μαθήματα τῆς ἀνθρωπιστικῆς κατευθύνσεως, δὲν δύναται νὰ προσβλέπη εἰς τὴν παροχὴν καὶ μόνον ἁπλῶν γνώσεων, καθιστάμενον οὕτως μουσειακὸν ἀντικείμενον γνώσεων, ἀλλὰ ἀντιθέτως νὰ συνδέεται μὲ τὴν ἰδίαν τὴν ζωὴν καὶ νὰ συμβάλη εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κοινωνίας καὶ τῆς πνευματικῆς συνειδήσεως τῶν διδασκομένων, ὡς πολιτῶν μίας κοινωνίας.

Μόνον, ἐὰν τὸ Μ.τ.Θ. ἐπιδιώκει τὴν παροῦσα στόχευσιν, τότε καθίσταται καὶ ἀναγκαῖον καὶ ἀπαραίτητον εἰς τὰ πλαίσια τῆς ὅλης δομῆς συγκροτήσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος.

3. Ὡς πρὸς τὸν χαρακτῆρα: Τὸ Μ.τ.Θ. εἰς τὰ πλαίσια τῆς γενικοτέρας ἐκπαιδευτικῆς διαδικασίας δὲν δύναται νὰ προσδιορίζεται ὡς "Κατηχητικόν", "Ὁμολογιακὸν" ἢ "Θρησκειολογικόν", ὑπὸ ἀπόλυτον ἔννοιαν καὶ κατ᾽ ἀποκλειστικὸν περιεχόμενον.

Τὸ Μ.τ.Θ., ὡς καὶ ὅλα τὰ μαθήματα ἀνήκουν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Πολιτείας καὶ ὑπηρετεῖται μέσῳ τῶν ὑπευθύνων ἐκπαιδευτικῶν φορέων του, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν νὰ καθορίζουν τὴν δομὴν καὶ τὸ περιεχόμενον καὶ τοῦ συγκεκριμένου μαθήματος, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συγχρόνων ἐκπαιδευτικῶν κριτηρίων, χωρὶς νὰ παραθεωροῦν οὔτε τὴν πνευματικήν, οὔτε τὴν πολιτισμικὴν παράδοσιν τοῦ τόπου, καὶ τὴν προσωπικότητα τῶν μαθητῶν.

Περὶ τοῦ κατηχητικοῦ – ὁμολογιακοῦ χαρακτῆρος

Ὁ κατηχητικὸς ἢ ὁμολογιακὸς χαρακτήρας κάθε διδασκαλίας ἀνήκει εἰς τὸν φυσικὸν βιωματικὸν χῶρον τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητος. Εἰς τὴν λειτουργίαν δηλαδὴ τοῦ ζωντανοῦ σώματος τῆς ἐνορίας καὶ τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ εἰς τὸν φυσικὸν λειτουργὸν τῆς κατηχητικῆς αὐτῆς διδασκαλίας, τὸν πατέρα κάθε ἐκκλησιαστικῆς κοινότητος, τὸν Ἐπίσκοπο καὶ ὄχι εἰς τὸν ἐκπαιδευτικὸν τοῦ σχολείου. Αἱ αὐταὶ συντεταγμέναι ἰσχύουν καὶ διὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ Μ.τ.Θ. θεωρουμένου ὡς θρησκειολογικοῦ.

Ὑπὸ αὐτὸν τὸν γενικὸν χαρακτῆρα τοῦ μαθήματος τὸ Μ.τ.Θ. καθίσταται κοινὸν δι᾽ ὅλους τοὺς μαθητὰς καὶ ἀπαραίτητον εἰς ὅλα τὰ ἀναλυτικὰ προγράμματα ὅλων τῶν τάξεων τῆς πρωτοβαθμίου καὶ δευτεροβαθμίου ἐκπαιδεύσεως (ὑποχρεωτικότης καὶ ὄχι προαιρετικότης), διότι παρέχει γνώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ στηρίζουν καὶ θὰ ἀφοροῦν τὴν ἐξοικείωσιν τοῦ διδασκομένου μὲ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συγκροτοῦν καὶ δομοῦν τὴν πολιτισμι κὴν κληρονομίαν καὶ πολιτιστικὴν παράδοσιν τῶν Ἑλλήνων, αἱ ὁποῖαι μαζὶ μὲ τὰ ἰδιάζοντα στοιχεῖα τῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως διεμόρφωσαν τὴν ταυτότητα τῆς Χώρας, χωρὶς συγχρόνως νὰ παραθεωρεῖται καὶ ἡ ἱστορικὴ παρουσία καὶ τῶν ἄλλων Ὁμολογιῶν καὶ Θρησκευτικῶν Κοινοτήτων. Ἡ διδακτικὴ αὕτη ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν δίδει εἰς τὸν διδασκόμενον τὴν ἀπόκτησιν γνώσεων (ἱστορικῶν καὶ ἰδεολογικῶν), ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ τὸν προσανατολίζει, εἰς τὰ πλαίσια τῆς ἐγκυκλίου θρησκευτικῆς ἐκπαιδεύσεως, νὰ προσεγγίση τὰ μεγάλα ἐρωτήματα τῆς ζωῆς, τῆς ὑπάρξεως καὶ τῆς ἠθικῆς τῆς ἀνθρωπίνης κοινωνίας, εἰς τὰ πλαίσια τοῦ εὐρυτέρου πολιτιστικοῦ ὁρίζοντος τοῦ συγχρόνου κόσμου, εἰς τὸν ὁποῖον πλέον ζοῦν καὶ οἱ διδασκόμενοι τῆς Χώρας μας. Ὑπ᾽ αὐτὴν τὴν προοπτικήν, μέσα ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν ἐκπαιδευτικὴν διαδικασίαν καὶ τὸ ἀναλυτικὸν πρόγραμμα, θὰ ἀναδειχθῆ καὶ ἡ εἰδοποιὸς διαφορὰ τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ διὰ τὴν ζωὴν καὶ τὴν κοινωνίαν. Μὲ βάσιν τὸν συγκεκριμένον χαρακτήρα ἐπιτυγχάνεται ἀφʼ ἑνὸς ἡ ὑποχρεωτικότης τοῦ Μ.τ.Θ. εἰς τὸν κορμὸν τῶν ὑποχρεωτικῶν μαθημάτων τοῦ σχολικοῦ προγράμματος, ἀφʼ ἑτέρου ἀποκλείεται ἡ θεώρησις τοῦ μαθήματος ὑπὸ τὸν μανδύας μίας ὁμολογιακῆς μονομερείας ἢ μίας ἁπλῆς θρησκειολογικῆς πληροφορήσεως.

Ἐὰν ἴσχυον τὰ στοιχεῖα αὐτὰ θὰ ὁδηγούμεθα εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς προαιρετικότητος τοῦ μαθήματος καὶ εἰς τὴν παρουσίαν, ἐντὸς τῆς αἰθούσης διδασκαλίας, καὶ διδασκόντων ἄλλων Ὁμολογιῶν καὶ Θρησκειῶν.

Ὁ διδάσκων – καθηγητής

Γ. Ὅλα τὰ ἀνωτέρω ἀποτελοῦν τὰς γενικὰς συντεταγμένας τῶν θέσεων καὶ τῶν προτάσεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, σχετικῶς πρὸς τὴν διδασκαλίαν τοῦ Μ.τ.Θ..

Θεωρῶ ὅμως ὅτι ὑφίστανται δύο ἐπιπλέον ἐγγενῆ προβλήματα εἰς τὴν ὅλην διαλεκτικήν, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Ἐκκλησία δύναται νὰ καταθέση ἐπίσης τὰς ἀπόψεις Της.

Τὸ πρῶτον πρόβλημα σχετίζεται μὲ τὴν παρουσίαν καὶ τὴν ἐκπαιδευτικὴν δυνατότητα τοῦ διδάσκοντος – καθηγητοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξαρτᾶται ὅπως καὶ εἰς τὰ λοιπὰ μαθήματα ἡ ἀνάδειξις τόσον τοῦ σκοποῦ, ὅσον καὶ τοῦ προαναφερθέντος χαρακτῆρος τοῦ Μ.τ.Θ.

Ὁ διδάσκων εἰς τὰς σχολικὰς αἰθούσας ἀποτελεῖ τὴν κινητήριον δύναμιν διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῆς γνώσεως, τὴν ἑρμηνευτικὴν ἀνάλυσιν ἢ ἀπόδοσιν αὐτῆς καὶ τὴν ἐπιδιωκομένην ἀνάπτυξίν της.

Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὑποδεικνύομεν, ὅπως εἰς τὰς Θεολογικὰς Σχολὰς καὶ εἰς τὰ λοιπὰ Παιδαγωγικὰ Τμήματα τῆς τριτοβαθμίου ἐκπαιδεύσεως, ὑποδειχθῆ ἡ ἀναγκαιότης παροχῆς περισσότερων γνώσεων παιδαγωγικῶν καὶ Εἰδικῆς Διδακτικῆς τοῦ Μ.τ.Θ., παραλλήλως πρὸς τὴν θεολογικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν νέων θεολόγων καὶ τῶν λοιπῶν γνωστικῶν ἀντικειμένων.

Αἱ ὧραι διδασκαλίας

Τὸ δεύτερον πρόβλημα ἀφορᾶ εἰς τὴν θέσιν τοῦ Μ.τ.Θ. εἰς τὴν ὅλην δομὴν τοῦ ἀναλυτικοῦ προγράμματος τῆς πρωτοβαθμίου καὶ τῆς δευτεροβαθμίου ἐκπαιδεύσεως, θέμα, τὸ ὁποῖο σχετίζεται τόσον μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὡρῶν διδασκαλίας, κυρίως εἰς τὰς τάξεις Β καὶ Γ´ Λυκείου, ὅσον καὶ μὲ τὸ περιεχόμενον τῆς ὕλης τοῦ μαθήματος εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν ἀναλυτικὸν πρόγραμμα.

Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν ὡρῶν διδασκαλίας, εἰς τὰς δύο τελευταία τάξεις τοῦ Λυκείου, θεωρῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν (τὴν διατήρησιν τῆς ὑποχρεωτικότητος καὶ τῶν δύο ὡρῶν διδασκαλίας εἰς κάθε μίαν τάξιν).

Ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ ἀναλυτικοῦ προγράμματος τοῦ Μ.τ.Θ. θὰ πρέπη νὰ ἐπιδιωχθῆ, ὥστε νὰ ἐναρμονίζεται αὐτὸ πρὸς τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸν σκοπὸ τοῦ μαθήματος, ὅπως τὸν περιεγράψαμεν ἀνωτέρω. Δηλαδή, νὰ παρουσιάζη ἕν μάθημα, τὸ ὁποῖον θὰ διατηρῆ τὸν γνωστικὸν καὶ παιδαγωγικόν του χαρακτῆρα. Θὰ ἐκφράζεται μέσα ἀπὸ μίαν ἑνιαίαν δομήν, μὲ τρόπον ἐπαγωγικόν, συμφώνως καὶ μὲ τὰ σύγχρονα παιδαγωγικὰ χαρακτηριστικὰ τῆς ἡλικίας καὶ τῶν μορφωτικῶν ἀναγκῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελῆ ἁπλῆν συσσώρευσιν γνώσεων, οὔτε νὰ ἐπιδιώκη προβολὴν μεταφυσικῶν καὶ ἰδεολογικῶν προεκτάσεων, ἑρμηνευτικῶν προσεγγίσεων ἢ ἀκροβατισμῶν, ἀλλὰ διὰ τῆς διδασκαλίας θὰ ἐπιδιώκεται ἡ προβολὴ καὶ αἱ συνέπειαι διαμορφώσεως ἑνὸς προτύπου ζωῆς, δηλαδὴ τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς κοινωνίας.

Διδασκαλία διὰ ὅλους

Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συντεταγμένων αὐτῶν θὰ πρέπη νὰ διαμορφωθῆ ἕν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ξεκινᾶ καὶ θὰ ἔχη ὡς ἐπίκεντρον τὴν ἑλληνορθόδοξον παράδοσιν τοῦ τόπου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐξεφράσθη ὡς ἦθος, καὶ διεμορφώθη ὡς ζωή, καὶ ὡς αὕτη ἡ παράδοσις ἀπετυπώθη εἰς τὰ μνημεῖα τοῦ πολιτισμοῦ μας.

Ἕκαστος μαθητὴς ἢ μαθήτρια, ἀνεξαρτήτως τῆς θρησκευτικῆς του ἰδιοπροσωπίας, εἶναι ἀπαραίτητον καὶ πολύτιμον νὰ γνωρίζη τὴν θρησκευτικὴν παράδοσιν τοῦ τόπου, ὡς πίστιν, λατρείαν, ζωήν, τέχνην καὶ πολιτισμόν. Τοῦτος θὰ πρέπη νὰ εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ὁ βασικὸς κύκλος τοῦ μαθήματος. Ὁ δεύτερος κύκλος θὰ ἀφορᾶ τὰς μεγάλας χριστιανικὰς παραδόσεις, ἐκτὸς τῆς Ὀρθοδοξίας, αἱ ὁποῖαι συναντῶνται εἰς τὸν ἑλλαδικὸν χῶρον καὶ γενικότερον εἰς τὸν κόσμον, ὅπως ὁ Ρωμαιοκαθολικισμὸς καὶ ὁ Προτεσταντισμός. Ὁ τρίτος κύκλος θὰ πρέπη νὰ περιλαμβάνη ὁρισμένα στοιχεῖα ἀπὸ τὰ μεγάλα Θρησκεύματα καὶ ἰδίως ὅσα ἐνδιαφέρουν τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν περισσότερον, δηλαδή, τὰς μονοθεϊστικὰς παραδόσεις τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ καὶ τοῦ Ἰσλάμ, τὸν Ἰνδουϊσμὸν καὶ τὸν Βουδισμόν, προκειμένου εἰς ἐπίπεδον γνωσιακὸν οἱ διδασκόμενοι νὰ ἀποκτήσουν "πεῖραν".

Πάντα ταῦτα ὑποβάλλω Ὑμῖν εὐσεβάστως».

Ορθόδοξος Τύπος, 16/11/2012

πηγή

ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΠΑΡΘΕΝΙΟ ΠΕΡΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΕΩΣ 3ο

 «Πρῶτα πρέπει νὰ βάλουμε τὸν Χριστὸ μέσα στὴν ψυχή μας καὶ μέσα στὸν ἐγκέφαλό μας καὶ μέσα στὴν καρδιά μας».

ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΠΑΡΘΕΝΙΟ
Καθηγούμενο τῆς Ἱ. Μ. Ἁγίου Παύλου Ἁγ. Ὄρους

ΠΕΡΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΕΩΣ

[Γ´]

Ἀπὸ τὸ βιβλίο 
«Διάλογοι περὶ τηλεοράσεως καὶ πνευματικῆς ζωῆς 
μὲ Ἁγιορεῖτες Πατέρες»
ἐκδ. «Ὀρθόδ. Κυψέλη», Θεσ/νίκη 2011

σελ. 139 ἑπ.

Ἐρώτηση: Μὲ τὴν τηλεόραση ἑκατομμύρια εἰκόνες μπαίνουν στὸ μυαλό μας ὑποσυνείδητα. Μποροῦν νὰ μᾶς κάνουν ζημιά;

Ἀπάντηση: Καὶ ποιός θὰ τὶς βγάλει ὅλες αὐτὲς τὶς εἰκόνες; Λοιπόν, ἐγὼ λέω στὰ πνευματικά μου παιδιὰ τὸ ἑξῆς. Τοὺς βάζω νὰ κάνουν κανόνα καὶ προσευχή. Δηλαδὴ θὰ κάνουν τὶς μετάνοιές τους, θὰ κάνουν τὸ κομποσκοινάκι τους, θὰ διαβάσουν τὸ ἀπόδειπνό τους, θὰ κάνουν ὅ,τι ἄλλο μποροῦνε θρησκευτικό, νὰ μελετήσουν, κι αὐτά, κι ἀφοῦ κάνουν ὅλα τὰ θρησκευτικά τους, τὸν κανόνα τους κι αὐτά, τότε τοὺς δίνω εὐλογία, ἅμα θέλουνε, νὰ δοῦνε λίγο τηλεόραση. Ὄχι ὅμως πρῶτα νὰ δοῦνε τηλεόραση καὶ μετὰ νὰ κάνουν τὰ θρησκευτικά. Διότι, ὅταν μποῦνε οἱ εἰκόνες καὶ οἱ ἀκτινοβολίες τῆς τηλεοράσεως μέσα στὸ μυαλό, τὰ θρησκευτικὰ δὲν μποροῦνε νὰ μποῦνε μέσα. Ὅταν ὅμως μποῦνε τὰ θρησκευτικά, καὶ τό ‘χω διαπιστώσει ἀπὸ τὰ ἴδια μου τὰ πνευματικὰ παιδιά, ὅταν κάνουν τὴν προσευχή τους καὶ κάνουν τὸ ἀπόδειπνό τους καὶ κάνουν τὴ νηστεία τους καὶ αὐτά, ἔπειτα, καὶ νὰ ἀνοίξοιυν τὴν τηλεόραση, δὲν ἔχει πλέον δύναμη ἡ τηλεόραση νὰ τοὺς ἐπηρεάσει.. Καὶ τὰ παρατᾶνε καὶ φεύγουν. Γιατὶ πρῶτα πρέπει νὰ βάλουμε τὸν Χριστὸ μέσα στὴν ψυχή μας καὶ μέσα στὸν ἐγκέφαλό μας καὶ μέσα στὴν καρδιά μας. Καὶ μετὰ δὲν χωράει τίποτα, δὲν μπορεῖ νὰ μπεῖ τίποτα. Ἄν βάλουμε ὅμως ὅλα αὐτὰ τὰ σαθρά, ὅλη αὐτὴ τὴν ὕλη, ἔπειτα εἶναι τὰ δύο ἄκρα ἀντίθετα. Τὸ φῶς μὲ τὸ σκοτάδι δὲν μποροῦν νὰ ἑνώσουνε ποτέ. Ἢ τὸ σκοτάδι νικάει τὸ φῶς ἢ τὸ φῶς νικάει τὸ σκοτάδι. Ὅταν σβήσουμε τὸ φῶς, ἀμέσως ἔχουμε σκοτάδι. Ἔτσι γίνεται καὶ μὲ τὴν τηλεόραση.
.        Μόνο φθορὰ εἶναι ἡ τηλεόραση. Ὅσοι εἶναι καλοὶ καὶ συνειδητοὶ χριστιανοί, τηλεοράσεις δὲν ἔχουν στὰ σπίτια τους.

Ἐρώτηση: Εἶναι σὰν μία μαγεία ἡ τηλεόραση. Μπορεῖ νὰ ἐπηρεάζει τὴ ζωὴ τῆς οἰκογένειας;

Ἀπάντηση: Ἔ! Βέβαια. Ἐπηρεάζει. Ἔχουμε πολλὰ παραδείγματα… Δὲν μπορῶ νὰ προσδιορίσω πῶς δουλεύουν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν μπερδεύομαι μὲ τηλεοράσεις κι αὐτά. Δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ βλέπω τηλεόραση, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀγαπῶ κιόλα. Δὲν τὴν ἀγαπῶ. Ἐγὼ ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ἤμουνα πάντοτε μέσα σὲ μία οἰκογένεια χριστιανική, οἱ γονεῖς μου ἤτανε πολὺ συμμαζεμένοιι κι ὅλοι μας, καὶ τὰ ἀδέλφια μας, κι ἤμασταν πολὺ προσεγμένοι. Δὲν μπορῶ νὰ βλέπω αὐτὰ τὰ γυμνὰ ποὺ δείχνει μέσα ἡ τηλεόραση. Δὲν μπορῶ, γιατὶ μοῦ προξενοῦν στεναχώρια, δὲν μπορῶ. Ἐγῶ ἔμαθα νὰ εἶμαι πιὸ σεμνά, κι ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ποὺ ἤμουνα, καὶ μέχρι σήμερα ποὺ εἶμαι ἐδῶ πέρα, καὶ δὲν μορῶ νὰ βλέπω αὐτὰ τὰ ἀνήθικα.

Ἐρώτηση: Πῶς διαλύει τὴν οἰκογένεια;

Ἀπάντηση: Παράδειγμα. Πῆγα μία φορὰ στὴ Θεσσαλονίκη σὲ μία πρώτη μου ξαδέρφη, ἡ ὁποία, ὅταν ἔφυγα ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ ἦρθα στὸ Ἅγιον Ὄρος, πρὶν 20-25 χρόνια, ἦταν νέα κοπέλα, καὶ εἶχα νὰ τὴ δῶ ἀπὸ τότε. Ἐγὼ ἦρθα στο Ἅγιον Ὄρος, αὐτὴ παντρεύτηκε, εἶχε δυὸ παιδιά, ἕνα ἀγοράκι κι ἕνα κοριτσάκι. Ὅταν τὴ συνάντησα, ἦταν 17-18 χρονῶν τὰ παιδιά της. Ἔπειτα ἀπὸ τόσα χρόνια -κοντὰ 30 χρόνια ποὺ εἴχαμε νὰ ἰδωθοῦμε-, συναντήθηκαμε στὴν Θεσσαλονίκη, ὅπου ὁ ἄντρας της εἶναι ὑπάλληλος ἐκεῖ. Μὲ κάλεσε νὰ πᾶμε στὸ σπίτι, νὰ μείνουμε τὸ μεσημέρι ἐκεῖ πέρα καὶ νὰ φᾶμε, καὶ πῆγα. Βάλανε λοιπὸν στὸ τραπέζι φαγητὸ καὶ καθίσαμε ἐγω καὶ ἡ οἰκογένεια ὅλη, εἴπαμε τὰ γράμματα λοιπόν, προσευχή, καὶ καθίσαμε νὰ φᾶμε. Παρατήρησα ὅμως στὸ τραπέζι τὸ ἑξῆς. Αὐτὰ τὰ παιδιὰ ἀπὸ τὴν λαιμαργία τους σὲ δυὸ λεπτὰ εἴχανε φάει. Πιάσανε, φάγανε γρήγορα-γρήγορα, καὶ σὲ μία στιγμούλα βλέπω καὶ σηκώνονται, χωρὶς νὰ ποῦνε τίποτα, καὶ πῆγαν στὸ δωμάτιο μέσα. Ἀνοίξανε τὴν τηλεόραση, καθίσανε καὶ βλέπανε τηλεόραση. Ἐγὼ λοιπὸν στεναχωρέθηκα πάρα πολύ, ἀλλὰ ἐκείνη τὴν ὥρα δὲν εἶπα τίποτα. Κρατήθηκα. Μόλις φάγαμε λέω στὴν ξαδέρφη μου· «φώναξε τὰ παιδιὰ νά ᾽ρθοῦν νὰ κάνουμε προσευχή, ὅτι ἀποφάγαμε. Νὰ εὐχαριστήσουμε τὸν Θεό». Ἤρθανε λοιπόν, κάναμε προσευχή, τελειώσαμε τὸ τραπέζι. Ἔπειτα ὅμως ἔκανα, ὄχι ἔλεγχο στὴν ξαδέρφη μου, ἀλλὰ τῆς εἶπα: «Γιατὶ κάνετε αὐτὸ τὸ πράγμα; Γιατὶ τὸ ἐπιτρέπετε στὰ παιδιά σας; Ἡ τράπεζα εἶναι ἱερὸ πράγμα. Δηλαδὴ αυτὰ καὶ στὴν Ἐκκλησία νὰ ἤτανε, θὰ φεύγανε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία νὰ πᾶνε νὰ ἀνοίξουνε τὴν τηλεόραση. Γιατὶ ἐπιτρέπετε στὰ παιδιά σας νὰ σηκωθοῦνε καὶ νὰ βλέπουν τηλεόραση κι ἐσεῖς ἀκόμα νὰ τρῶτε ἐδῶ πέρα; Καὶ μάλιστα νὰ ἔχετε καὶ ξένον ἄνθρωπο. Αὐτὸ εἶναι κακὸ πράγμα. Γιατὶ δἐν κάθονται νὰ φᾶνε μὲ τὴν ἡσυχία τους;». «Μὰ, λέει, ἔτσι κάνουνε κάθε μέρα. Μόλις φᾶνε, πᾶνε στὴν τηλεόραση». «Δὲν εἶναι καλὸ πράγμα αὐτό. Δὲν εἶναι καλὸ πράγμα. Ἐμένα γιὰ πρώτη φορὰ μὲ εἶδαν τὰ παιδιὰ μέσα στὸ σπίτι. Κι αὔριο θὰ ἔρθει κι ἕνας ἄλλος κι ἕνας ἄλλος. Γιατὶ ἐπιτρέπετε στὰ παιδιά σας νὰ κάνουν αὐτὸ τὸ πράγμα;».
.         Στὸ σπίτι μας ἤμασταν 5 ἀδέλφια. Κι ὅταν καθόμασταν στὸ τραπέζι νὰ φᾶμε, ὁ πατέρας ὁ δικός μου δὲν μᾶς ἄφηνε νὰ πᾶμε οὔτε πρὸς νεροῦ μας. Μιὰ φορὰ σηκώθηκα ἀπὸ τὸ τραπέζι νὰ πάω στὴν τουαλέττα. Μόλις γύρισα πίσω μοῦ λέει· «ποῦ πῆγες:». Λέω· «μπαμπὰ πῆγα στὴν τουαλέτα». Λέει· «ἔλα πιὸ κοντὰ νὰ σὲ δῶ λιγάκι», καὶ μόλις πῆγα κοντά, μοῦ κόβει ἕνα χαστούκι ἀπὸ δῶ κι ἕνα ἀπὸ κεῖ. Μοῦ λέει· «ἄλλη φορὰ δὲν θὰ τὸ ξανακάνεις αὐτὸ τὸ πράγμα. Δὲ θὰ μὲ κάνεις ἐμένα ρεζίλι στὸν κόσμο, νὰ ἔχω καὶ ξένους ἀνθρώπους ἐδῶ πέρα καὶ νὰ μοῦ σηκώνεστε ἀπὸ τὸ τραπέζι». Ποῦ νὰ τολμήσει κανεὶς μετά; Γιατὶ εἴχαμε καὶ καλοὺς γονεῖς..         Καὶ τώρα οἱ ἄνθρωποι ξέρεις τί κάνουνε; Κάθονται καὶ πᾶνε νὰ φᾶνε, καὶ τρῶνε σὰν τοὺς ἀβλέμονες. Δηλαδὴ σὰν τοὺς καρχαρίες. Νὰ ρουφήξουνε τὸ φαγητό, γιὰ νὰ πᾶνε νὰ κάθονται μετὰ νὰ χαζεύουν στὴν τηλεόραση. Δηλαδὴ εἶναι δουλεία. Πάνω ἀπὸ ὅλα ἡ τηλεόραση. Κάθονται στὸ τραπέζει καὶ ἔχουν τὴν τηλεόραση καὶ τὴν κοιτᾶνε. Δυστυχία. Καὶ τί νὰ ἀκούσουνε; Ἐγὼ ἔχω ἕνα μικρὸ ραδιοφωνάκι καὶ καμιὰ φορὰ θέλω νὰ πιάσω κανένα σταθμό. -Νά! Ἔχουμε ἕνα σταθμὸ ἀπέναντι ποὺ λέει ὅλο ἐκκλησιαστικά, καὶ καμμιὰ φορὰ τὸ βάζω νὰ ἀκούσω-. Ἀλλὰ μέχρι νὰ πιάσεις τὸ σταθμό, πιάνει ὁ διάβολος σταθμούς. Κι ἐκεῖ ἀκούει κανείς, τί νὰ σοῦ πῶ! Ἐγῶ λυπᾶμαι ποὺ τὰ ἀκούω. Αὐτοὶ οἱ δημοσιογράφοι, ποὺ εἶναι μέσα ἐκεῖ στὰ στούντια κι αὐτά, κοροϊδεύουν τὸν ἑαυτό τους, ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Δὲν μπορεῖς νὰ ἀκούσεις μία κουβέντα εἰλικρινῆ, σοβαρή. Ὅλο ψέμα καὶ ὅλο ἀηδία καὶ κακό. Γι’ αὐτὸ τὰ μέσα ἐνημερώσεως εἶναι καλά, ὅταν εἶναι καὶ στὴν οὐσία τους καλά. Νὰ εἶναι καλοὶ ἄνθρωποι. Νά! Παράδειγμα. Ὅπως εἶναι ὁ σταθμὸς τῆς Πειραϊκῆς Ἐκκλησίας. Ὁ σταθμὸς ἐδῶ τῆς Συκιᾶς. Οὔτε σκανδαλίζει, οὔτε κάνει κανένα κακό, ἐνημερώνει τὸν κόσμο γιὰ διάφορα πράγματα, κι ἀυτὸ εἶναι καλό. Τὸ καλὸ εἶναι καλό. Ἀλλοίμονο, δηλαδή, ἂν τὸ καλὸ τὸ κάνουμε στραβὸ καὶ τὸ στραβὸ τὸ κάνουμε ἴσιο.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

πηγή

Νηστεία των Χριστουγέννων τοῦ Σεβ. Μητρ. Νέας Σμύρνης κ. Συμεών

Orthodox Newsletter of St Theodore, Lanham

Ορθόδοξο Φυλλάδιο Ι.Ν. Αγ. Θεοδώρου, Lanham

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ / NOVEMBER, 15^th, 2012                                 Τεύχος / Issue 92

Υπό Σεβ. Μητροπολίτου Αντινόης κ.κ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ   /   By His Eminence Metropolitan PANTELEIMON of Antinoes 

τοῦ Σεβ. Μητρ. Νέας Σμύρνης κ. Συμεών

      Δεύτερη μακρά περίοδος νηστείας μετά τή Μεγάλη Τεσσα­ρακοστή εἶναι ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων, γνωστή στή γλώσ­σα τοῦ ὀρθοδόξου λαοῦ μας καί ὡς σαραντά(η)μερο. Περιλαμ­βά­νει καί αὐτή σαράντα ἡμέρες, ὅμως δέν ἔχει τήν αὐστηρότητα τῆς νη­στείας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ἀρχίζει τήν 15η Νοεμβρί­ου καί λήγει τήν 24η Δεκεμβρίου.

     Ἡ ἑορτή τῆς κατά σάρκα Γεννήσεως τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ τή δεύτερη μεγάλη Δεσποτική ἑορτή τοῦ χρι­στιανικοῦ ἑορτολογίου. Μέχρι τά μέσα τοῦ Δ΄ αἰώνα ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀνατολῆς συνεόρταζε τή γέννηση καί τή βάπτιση τοῦ Χρι­στοῦ ὑπό τό ὄνομα τά Ἐπιφάνεια τήν ἴδια ἡμέρα, στίς 6 Ἰανουα­ρίου. Τά Χριστούγεννα ὡς ξεχωριστή ἑορτή, ἑορταζομένη στίς 25 Δεκεμβρίου εἰσήχθη στήν Ἀνατολή ἀπό τή Δύση περί τά τέλη τοῦ Δ΄ αἰώνα.

     Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, πού πρῶτος ὁμιλεῖ γιά τήν ἑορτή τῶν Χριστουγέννων, τήν ὀνομάζει «μητρόπολιν πασῶν τῶν ἑορτῶν» (PG 48, 752) καί μᾶς πληροφορεῖ περί τό 386 ὅτι «οὔπω δέ­κατόν ἐστιν ἔτος, ἐξ οὗ δήλη καί γνώριμος ἡμῖν αὕτη ἡ ἡμέρα (τῆς ἑορτῆς) γε­γένηται» (PG 49, 351).

     Μέ τή διαίρεση τῆς ἄλλοτε ἑνιαίας ἑορτῆς καί τήν καθιέρωση τῶν τριῶν ξεχωριστῶν ἑορτῶν, τῆς Γεννήσεως τήν 25η Δεκεμ­βρίου, τῆς Περιτομῆς τήν 1^η καί τῆς Βαπτίσεως τήν 6^η Ἰανουα­ρί­ου, διαμορφώθηκε καί τό λεγόμενο Δωδεκαήμερον, δηλαδή τό ἑόρ­τιο χρονικό διάστημα ἀπό τίς 25 Δεκεμβρίου ὥς τίς 6 Ἰανουα­ρίου. Ἔτσι διασώθηκε κατά κάποιο τρόπο ἡ ἀρχαία ἑνότητα τῶν δύο μεγά­λων ἑορτῶν τῆς Γεννήσεως καί τῆς Βαπτίσεως τοῦ Κυρίου.

     Ἡ μεγάλη σημασία πού ἀπέκτησε μέ τήν πάροδο τοῦ χρό­νου στή συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας ἡ νέα ἑορτή τῶν Χριστουγέν­νων καί ἡ εὐλάβεια τῶν πιστῶν καί ἰδιαίτερα τῶν μοναχῶν, ἀπο­τ­έλεσαν τίς προϋποθέσεις γιά τήν καθιέρωση καί τῆς πρό τῶν Χρι­στουγέννων νηστείας. Σ’ αὐτό ἀσφαλῶς ἐπέδρασε καί ἡ δια­μορ­φωμένη ἤδη τεσσαρακονθήμερη νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσα­ρα­κοστῆς πού προηγεῖτο τοῦ Πάσχα.

     Ὅπως ἡ ἑορτή ἔτσι καί ἡ νηστεία, ὡς προετοιμασία γιά τήν ὑπο­δοχή τῶν γενεθλίων τοῦ Σωτῆρος, ἐμφανίστηκε ἀρχικά στή Δύση, ὅπου ἡ νηστεία αὐτή ὀνομαζόταν Τεσσαρακοστή τοῦ ἁγίου Μαρτίνου ἐπειδή ἄρχιζε ἀπό τήν ἑορτή τοῦ ἁγίου τούτου τῆς Δυ­τικῆς Ἐκκλησίας. Τό ἴδιο ἐπανελήφθη καί σ΄ ἐμᾶς, ὅπου πολλοί τή νηστεία τῶν Χριστουγέννων ὀνομάζουν τοῦ ἁγίου Φιλίππου ἐπει­δή προφανῶς ἀρχίζει τήν ἑπομένη τῆς μνήμης τοῦ Ἀποστόλου.

     Οἱ πρῶτες ἱστορικές μαρτυρίες, πού ἔχουμε γιά τή νηστεία πρό τῶν Χριστουγέννων, ἀνάγονται γιά τή Δύση στόν Ε’ καί γιά τήν Ἀνατολή στόν ΣΤ΄ αἰώνα. Ἀπό τούς ἀνατολικούς συγγραφεῖς σ΄αὐτήν ἀναφέρονται ὁ Ἀναστάσιος Σιναΐτης, ὁ πατριάρχης Κων­σταντινουπόλεως Νικηφόρος ὁ Ὁμολογητής, ὁ ἅγιος Θεό­δω­ρος ὁ Στουδίτης, καθώς ἐπίσης καί ὁ πατριάρχης Ἀντιοχείας Θεό­δωρος Βαλσαμών.

     Ἡ νηστεία στήν ἀρχή, καθώς φαίνεται, ἦταν μικρῆς διάρ­κειας. Ὁ Θεόδωρος Βαλσαμών, πού γράφει περί τόν ΙΒ΄ αἰώνα –καί κατά συνέπεια μᾶς πληροφορεῖ γιά τά ὅσα ἴσχυαν στήν ἐπο­χή του–, σαφῶς τήν ὀνομάζει «ἑπταήμερον». Ὅμως ὑπό τήν ἐπί­δρα­ση τῆς νηστείας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἐπεξετάθη καί αὐτή σέ σαράντα ἡμέρες, χωρίς ἐν τούτοις νά προσλάβει τήν αὐστηρό­τητα τῆς πρώτης.

    Πῶς θά πρέπει νά τή νηστεύουμε; Καθ’ ὅλη τή διάρκεια τοῦ σα­ρανταημέρου δέν καταλύουμε κρέας, γαλακτερά καί αὐγά. Ἀντί­θε­τα, ἐπιτρέπεται νά καταλύουμε ψάρι ὅλες τίς ἥμερες –πλήν, φυσι­κά, τῆς Τετάρτης καί τῆς Παρασκευῆς– ἀπό τήν ἀρχή μέχρι καί τήν 17^η Δεκεμβρίου. Ψάρι καταλύουμε ἐπίσης καί κατά τήν ἑορτή τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου, ὁποιαδήποτε ἡμέρα κι ἄν πέσει.

 Ἀπό τήν 17^η μέχρι καί τήν 24^η Δεκεμβρίου, παραμονή τῆς ἑορ­τῆς, ἐπιτρέπεται ἡ κατάλυση οἴνου καί ἐλαίου μόνο –ἐκτός, βέβαια, τῶν ἡμερῶν Τετάρτης καί Παρασκευῆς πού θά παρεμ­βληθοῦν καί κατά τίς ὁποῖες τηροῦμε ἀνέλαιη νηστεία. Ἐπίσης μέ ξηροφαγία θά πρέπει νά νηστεύουμε τήν πρώτη ἡμέρα τῆς νη­στείας, 15^η Νοεμβρίου, καθώς καί τήν παραμονή τῆς ἑορτῆς, ἐκτός βέβαια κι ἄν πέσουν Σάββατο ἤ Κυριακή.

 

ΝΗΣΤΕΙΑ: ΑΠΟΧΗ ΑΠΟ ΠΑΣΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ

Του ΔΩΡΟΘΕΟΥ ΓΑΖΗ

«Ἐπίσης ὀφείλουμε νά μήν τηροῦμε μόνο τήν τάξη τῆς νη­στείας πού ἀφορᾶ τίς τροφές, ἀλλά νά ἀπέχουμε καί ἀπό κά­θε ἁμαρτία, ἔτσι ὥστε, ὅπως νηστεύουμε ὡς πρός τήν κοι­λιά, νά νηστεύουμε καί ὡς πρός τή γλώσσα, ἀποφεύγοντας τήν κατα­λαλιά, τό ψέμα, τήν ἀργολογία, τή λοιδορία, τήν ὀργή καί γενικά κάθε ἁμαρτία πού διαπράττουμε μέσῳ τῆς γλώσσας.

Ἐπίσης χρειάζεται νά νηστεύουμε ὡς πρός τά μάτια. Νά μή βλέπουμε μάταια πράγματα. Νά μήν ἀποκτοῦμε παρρη­σία διά μέσου τῶν ματιῶν. Νά μήν περιεργαζόμαστε κάποιον μέ ἀναίδεια. Ἀκόμη θά πρέπει νά ἐμποδίζουμε τά χέρια καί τά πόδια ἀπό κάθε πονηρό πράγμα.

Μέ αὐτό τόν τρόπο νηστεύοντας μιά νηστεία εὐπρόσδε­κτη στόν Θεό καί ἀποφεύγοντας κάθε εἴδους κακία πού ἐνερ­γεῖ­ται διά μέσου τῆς καθεμιᾶς ἀπό τίς αἰσθήσεις μας, θά πλη­σιά­ζουμε, ὅπως εἴπαμε, τήν ἁγία ἡμέρα τῆς Χριστουγέννων ἀναγεν­νημένοι, καθαροί καί ἄξιοι τῆς μεταλήψεως τῶν ἁγίων μυστη­ρίων».

πηγή

Η παραβολή της βασιλείας του Θεού Του Μόσχου Εμμανουήλ Λαγκουβάρδου

 Η βασιλεία του Θεού μοιάζει με δείπνο στο οποίο είναι προσκαλεσμένοι όλοι οι άνθρωποι, μα δεν αποδέχονται όλοι την πρόσκληση.  Η βασιλεία του Θεού μοιάζει με δείπνο που ο οικοδεσπότης έχει ετοιμάσει τα πάντα. Όλα είναι έτοιμα. Αυτό που απομένει είναι η αποδοχή της πρόσκλησης από τον καθένα προσκαλεσμένο και η συμμετοχή στο δείπνο.

    Αναρωτιέται κανείς γιατί αποποιούνται οι προσκαλεσμένοι την συμμετοχή τους. Ο οικοδεσπότης δεν θέτει όρους. Δεν τους δεσμεύει με τίποτε. Δεν τους υποχρεώνει να κάνουν πράγματα που δεν θέλουν. Γιατί βρίσκουν δικαιολογίες για να αρνηθούν;

    Μήπως τους ελέγχει η συνείδησή τους; Μήπως δεν θα μπορούν να κοιτάξουν στα μάτια τον οικοδεσπότη τους; Μήπως έτσι θα είναι κι η συμμετοχή στη βασιλεία του Θεού; Εκείνοι που θα αποκλειστούν από αυτήν, θα αποκλειστούν από μόνοι τους. Μήπως έτσι είναι και με την τιμωρία που ακολουθεί την αμαρτία;

   Μετά το θάνατο , λέει η Εκκλησία μας, θα δούμε το Θεό πρόσωπο με πρόσωπο. Μήπως αυτή η συνάντηση για τους μη έχοντας καθαρή συνείδηση θα είναι τα μαρτύρια της Κόλασης;

   Άρα η άρνηση της συμμετοχής στο δείπνο, γι΄ αυτούς που αρνούνται, δεν έχει άλλη δικαιολογία από την επίγνωση ότι η συνείδησή τους  δεν είναι καθαρή. Πώς θα μπορέσουμε να δούμε το Θεό; Αφού ακόμα κι εδώ στη γη όταν νιώθουμε τον έλεγχο της συνείδησης αποφεύγουμε να κοιτάξουμε τους άλλους στα μάτια. Στην εποχή μας είναι σπάνιο να κοιτάξεις τον άλλον στα μάτια. 

Παραθέτουμε αποσπάσματα από τα  σχετικά αναγνώσματα.

"Είπεν ο Κύριος την παραβολήν ταύτην. Άνθρωπός τις εποίησε δείπνον μέγα,

και εκάλεσε πολλούς. και απέστειλε τον δούλον αυτού ειπείν τοις κεκλημένοις.

Έρχεσθε ότι ήδη έτοιμα εστί πάντα. Και ήρξαντο από μιας παραιτείσθαι πάντες.

(...) Τότε οργισθείς ο οικοδεσπότης είπε τω δούλω αυτού. Έξελθε ταχέως 

εις τας πλατείας και ρύμας της πόλεως, και τους πτωχούς και αναπήρους

και τυφλούς και χωλούς εισάγαγε ώδε. 

Λέγω γαρ υμίν, ότι ουδείς των ανδρών εκείνων

των κεκλημένων γεύσεταί μου του δείπνου.

Πολλοί γαρ εισι κλητοί, ολίγοι δε εκλεκτοί."

Λουκά, κεφ. ΙΔ΄, 16-24

"Αδελφοί, ευχαριστούμεν τω Θεώ και πατρί τω ικανώσαντι ημάς 

την μερίδα του κλήρου των αγίων εν τω φωτί,

ος ερρύσατο ημάς εκ της εξουσίας του σκότους

και μετέστησεν εις την βασιλείαν

του υιού της αγάπης αυτού, 

εν ω έχωμεν την απολύτρωσιν,

την άφεσιν των αμαρτιών.

ος εστιν εικών του Θεού του αοράτου, 

πρωτότοκος πάσης κτίσεως, 

ότι εν αυτώ εκτίσθη τα πάντα

τα εν ουρανοίς και τα επί της γης, 

τα ορατά και τα αόρατα,

είτε θρόνοι, είτε κυριότητες

είτε αρχαί είτε εξουσίαι.

τα πάντα δι΄ αυτού και εις αυτόν έκτισται.

Κολοσσαείς, κεφ. Α΄12-18

----------------------------

Σημείωση:

Ο οικοδεσπότης της παραβολής καλεί τους προσκαλεσμένους του να συμμετάσχουν στο δείπνο. Η πρόσκληση στέλνεται στους πολλούς,  ακόμα και σ΄ εκείνους που δεν θα την αποδεχθούν. Ο οικοδεσπότης δεν ζητεί από τους προσκαλεσμένους του τίποτε, μόνον να έρθουν στο δείπνο. Τα πάντα είναι έτοιμα. 

Στη συνέχεια, πολλοί αρνούνται να συμμετάσχουν στο δείπνο.

Όταν απορρίπτει κανείς κάτι που του προσφέρθηκε δεν θα του προσφερθεί ξανά.

Όχι γιατί δεν θέλει ο δωρητής, αλλά γιατί αυτός που απορρίπτει κάτι δεν θα πάψει ποτέ να το θεωρεί απορριπτέο. 

Αυτό σημαίνουν τα λόγια του οικοδεσπότη της παραβολής "ουδείς των ανδρών κείνων των κεκλημένων γεύσεταί μου του δείπνου". 

Για τους προσκεκλημένους η αποδοχή ή η απόρριψη είναι για πάντα.

Δεν ξαναγίνεται γι΄ αυτούς δείπνους, ούτε άλλη πρόσκληση θα σταλεί.Κι αν σταλεί είναι περιττή. Το όχι στην πρόσκληση είναι παντοτινό. Πολλοί οι κλητοί, ολίγοι οι εκλεκτοί.

Από μόνος του διαλέγει κανείς. Ο οικοδεσπότης, γνωρίζοντας πόσο βαραίνει στους ανθρώπους η απόρριψη της πρόσκλησης αναγκάζει να έρθουν εκείνοι στους οποίους η ανάγκη είναι εμφανής, στους ανήμπορους, στους φτωχούς, αυτοί έχουν ανάγκη και θα εκτιμήσουν έστω και εκ των υστέρων τη σημασία της πρόσκλησης. Οι άλλοι στηρίζονται στον εαυτό τους και γι ΄ αυτό αρνούνται τη συμμετοχή τους στο δείπνο της βασιλείας του Θεού.

πηγή

Ο Γέροντας Παΐσιος είπε...

Από το έκτο βιβλίο της σειράς με τους Λόγους του Γέροντος Παϊσίου "Περί προσευχής" ..

 Ὅταν ὅμως δεῖτε συμφορὲς στὴν Ἑλλάδα, τὸ κράτος νὰ βγάζη παλαβοὺς νόμους καὶ νὰ ὑπάρχη γενικὴ ἀστάθεια, μὴ φοβηθῆτε, θὰ βοηθήση ὁ Θεός. *
Ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι σηκώνουν πάλι κεφάλι . Οι Αμερικάνοι σου λέει , τι γίνεται εδώ ;     Θα μας βοηθήσουν οι Άγγλοι και οι Αμερικάνοι .( Ο Πατήρ Παΐσιος μου είπε,Αθ. Ρακοβαλή ,2η έκδοση,1997, σελ: 77).

Προσέξτε την ενάργεια του Γέροντα. Μιλάει για Χίτλερ και Μουσολίνι πριν το 1994 που κοιμήθηκε (αμφιβάλλουμε άν ισχύει το "κοιμήθηκε" για τον π. Παΐσιο..Μάλλον ούτε τους άλλους αγίους θα αφήνει να αναπαυθούν. Όλο αγρυπνίες και παγκοινιές θα ετοιμάζει ενώπιον του Θρόνου του Αρνίου ..). Και σήμερα τα βλέπουμε μπροστά μας (Μέρκελ,Σαρκοζί, Ολάντ,Λαγκάρντ, Ρεν, Αυστριακοί, Φινλανδοί,Ολλανδοί κλπ. σε έναν απίστευτον " ¨Αξονα", με κύριο μέλημα τους να εξουδενώσουν μια χώρα "για το καλό της" ..)\

Όσο "παράδοξα" και αν φαίνονται λοιπόν, βλέπουμε ότι πραγματοποιούνται στις μέρες μας.   Για αυτό τον λόγο, σας συνιστούμε να δείτε και τις προδημοσιεύσεις από το νέο βιβλίο του κου Ν. Ζουρνατζόγλου "Μαρτυρίες προσκυνητών"(κυκλοφορεί ήδη από τις 18 Ιουλίου 2012) κάνοντας κλικ εδώ.

Μια "παράδοξη" πρόρρηση του Γέροντα από την πιο πάνω πηγή την μεταφέρουμε αυτούσια:
- Κάποια ἡγουμένη μεγάλου μοναστηριοῦ τῆς Μακεδονίας μοῦ μετέφερε τὰ ἑξῆς:
Ὁ Γέροντας τὸ 1983 στὴ Σουρωτὴ εἶχε ἀναφέρει συγκεκριμένα: «Θὰ ἔρθει καιρὸς ποὺ θὰ ἀνεβαινοκατεβαίνουν κυβερνήσεις, θὰ ἐναλλάσσονται τὰ κόμματα, θὰ ἀνακαλοῦνται διατάγματα, θὰ ψηφίζονται νόμοι καὶ θὰ καταργοῦνται ἄλλοι, καὶ θὰ ἐπικρατεῖ σύγχυση καὶ ταραχή. Τότε, ὅμως, θὰ ἀντιδράσουν λίγοι πιστοὶ Χριστιανοὶ ἀλλὰ καὶ τὸ Κ.Κ.Ε..» Μᾶς ἔκανε πολλὴ ἐντύπωση ἐκεῖνο πού εἶπε γιά τό Κ.Κ.Ε. καὶ γελάσαμε, θυμᾶμαι. Εἶπε, ἐπίσης, ὅτι ἐμεῖς θὰ τὰ βλέπαμε ὅλα αὐτὰ ἐνῶ ἐκεῖνος ὄχι.

Και άλλες επίκαιρες προρρήσεις του φωτισμένου αυτού  αγίου του Θεού, που χαρίστηκε από Αυτόν στην αδύναμη γενιά μας :

Αργότερα, επισκέφθηκα τον Γέροντα μαζί με έναν φίλο μου σμήναρχο, γύρω στα τέλη Οκτωβρίου 1993 και του εξέφρασα την ανησυχία μου γι’ αυτά που συμβαίνουν από τους κυβερνώντες στην πατρίδα μας. Ο Γέροντας απάντησε :
-Μη φοβάσαι. Ο Θεός δεν θα επιτρέψει να γίνει κακό , αλλά θα γίνουν όμως πράματα και θάματα που δεν θα εξηγούνται με τη λογική. Ο κόσμος θα τους σιχαθεί και θα τους κυνηγήσει. Όπως ένα μπαλόνι φουσκώνει και ξαφνικά σκάει, έτσι θα σκάσουν κι αυτοί! Δεν μπορώ να σου πω πιο πολλά.

(Μαρτυρίες προσκυνητών , Ζουρνατζόγλου, 2006, σελ. 425-426)


Είδατε τί έπαθε ο Τσαουσέσκου στην Ρουμανία ; Τους μωραίνει ο Θεός κι
αφού γίνουν ρεζίλι, μετά παίρνουν τον δρόμο τους. Το ίδιο συνέβη και
με την Αλβανία , το ίδιο και με τους δικούς μας εδώ. Τους αφήνει πρώτα
να ρεζιλευτούν.

( Σκεύος εκλογής, Ιερομόναχου Χριστοδούλου Αγιορείτου, 1998,  Άγιον Όρος)


ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ , Αντιπτέραρχοςε.α , Αθήνα

Φώτης Κόντογλου – Ο Χρόνος και ο κόσμος της φθοράς

Η πιο φοβερή κ  ἡ πιο ανεξιχνίαστη δύναμη στον κόσμο είναι ο Χρόνος, ο Καιρός. Καλά-καλά τι είναι αυτή η δύναμη δεν το ξέρει κανένας, κι όσοι θελήσανε να την προσδιορίσουνε, μάταια πασκίσανε. Το μυστήριο του Χρόνου απόμεινε ακατανόητο, κι ας μας φαίνεται τόσο φυσικός αυτός ο Χρόνος.
Τον ίδιο τον Χρόνο δε μπορούμε να τον καταλάβουμε τι είναι, αλλά τον νοιώθουμε μοναχά από την ενέργεια που κάνει, από τα σημάδια που αφήνει πάνω στην πλάση. Η μυστηριώδης πνοή του όλα τ  ἀλλάζει. Δεν απομένει τίποτα σταθερό, ακόμα κι όσα φαίνονται σταθερά κι αιώνια. Μια αδιάκοπη κίνηση στριφογυρίζει όλα τα πάντα, μέρα-νύχτα, κι αυτή την άπιαστη και κρυφή κίνηση δε μπορεί να τη σταματήσει καμμιά δύναμη. Τούτο το πράγμα που το λέμε Χρόνο, το έχουμε συνηθίσει, είμαστε έξοικειωμενοι μαζί του, αλλιώς θα μας έπιανε τρόμος, αν είμαστε σε θέση να νοιώσουμε καλά τι είναι και τι κάνει.
Όπως είπαμε, δουλεύει μέρα-νύχτα, αιώνες αιώνων, αδιάκοπα, βουβά, κρυφά, κι όλα τ  ἀλλάζει με μία καταχθόνια δύναμη, άπιαστος, αόρατος, ανυπάκουος, τόσο, που να τον ξεχνά κανένας και να θαρρεί πως δεν υπάρχει, αυτός που είναι το μόνο πράγμα που υπάρχει και που δε μπορεί η διάνοιά μας, με κανέναν τρόπο, να καταλάβει πως κάποτε δεν θα υπάρχει, πως θα καταστραφεί, πως θα λείψει. Πως, αφού αυτό το «κάποτε» είναι ο ίδιος ο Χρόνος; Πως μπορεί να φανταστεί κανένας πως κάποτε θα πάψει να υπάρχει αυτό το ίδιο το «κάποτε»;
Αν λείψει ο Χρόνος θα λείψουνε όλα τα πάντα. Αυτός τα γεννά, κι αυτός πάλι τα λυώνει, τα κάνει θρύψαλα, και τα εξαφανίζει. Γι  αὐτὸ οι αρχαίοι Έλληνες λέγανε στη Μυθολογία τους πως ο Κρόνος, δηλαδή ο Χρόνος, έτρωγε τα παιδιά του. Γέννηση, μεγάλωμα, φθορά και θάνατος είναι τ  ακατάπαυστα έργα του. Ενώ βρίσκεται γύρω μας, απάνω μας, μέσα μας, δεν τον νοιώθουμε ολότελα, αυτόν τον ακατανόητο άρχοντά μας, αυτόν που είναι φίλος κ  εχθρός μας, γιατί αυτός μας φέρνει όλα τα καλά που μας χαροποιούνε, κι όλα τα κακά που μας πικραίνουνε. Μας δίνει τη γέννηση, τη γλυκειά λέξη της ζωής, τη χαρά της νιότης, τη δύναμη της αντρείας, μας δωρίζει παιδιά, εγγόνια, έργα λαμπρά που μας ξεγελούνε, κάθε λογής ευχαρίστηση κι ανάπαψη. Και πάλι, ο ίδιος μας δίνει τις στενοχώριες, τις θλίψεις, τους πόνους, τις αρρώστειες, το απίστευτο άλλαγμα και χάλασμα του κορμιού μας και των έργων, που κοπιάσαμε να τα κάνουμε, και στο τέλος μας ποτίζει το φαρμάκι από το ίδιο ποτήρι που μας πότισε το γλυκό κρασί της χαράς, δίνοντάς μας τον θάνατο, σ  ἐμᾶς και στους δικούς μας.
Ω! ποιός θα πιάσει αυτόν τον κλέφτη, που μέρα-νύχτα, χειμώνα καλοκαίρι, την ώρα που κοιμόμαστε και την ώρα που είμαστε ξυπνητοί, αδιάκοπα, χωρίς να σταματήσει μήτε όσο ανοιγοκλείνει το μάτι μας, τριγυρίζει παντού, ολόγυρά μας, μέσα μας, στο φως και στο σκοτάδι, μπαίνει σε κάθε μέρος, στον ουρανό που γυρίζουνε τ  ἄστρα και στα καταχθόνια, σε κάθε στεριά και σε κάθε θάλασσα, σε κάθε τρύπα, σε κάθε ζωντανό κι άψυχο, σε κάθε αρμό του βράχου, σε κάθε καρδιά, κι όλα τα παλιώνει, τα τρίβει σαν τη μυλόπετρα, τα κάνει σκόνη· και πάλι από την άλλη μεριά ο ίδιος φτιάνει κάθε λογής κτίσμα και κάθε πλάσμα, κάθε κορμί, κάθε τι που υπάρχει σε τούτον τον κόσμο!
Όπως λοιπόν όλα τα πάντα, έτσι κ  ἐμεῖς οι άνθρωποι είμαστε μπαίγνια στα χέρια αυτού του ακαταμάχητου γίγαντα, που είναι μαζί ευεργέτης μας και τύραννός μας. Και δεχόμαστε το ποτήρι που μας κερνά με το  να χέρι του και που  ναι γεμάτο γλυκό κρασί, και πίνουμε, και τ  ἄλλο ποτήρι που κρατά στ  ἄλλο χέρι του και που έχει μέσα το πικρό φαρμάκι. Τι είναι λοιπόν αυτό το σκληρό παιχνίδι που παίζει μ  ἐμᾶς αυτό το τέρας, που δεν έχει μήτε μορφή, μήτε φωνή, μήτε τίποτα απ  ὅ,τι έχουνε όσα πλάσματα γεννά και σκοτώνει, και που το παίζει δίχως να γελά, μήτε να κλαίει, αδιάφορος κι ανέκφραστος, κρύος σαν φάντασμα, αυτός ο ίδιος που ανάβει τη φλόγα της ζωής;
Αλλοίμονο! Αυτή την άσπλαχνη μυλόπετρα που τ  ἀλέθει όλα στον κόσμο, τη γιορτάζουμε κάθε πρωτοχρονιά, και τη φχαριστούμε για όσα μας έκανε πριν, και για όσα θα μας κάνει ύστερα, για τα πολλά κακά που θα πάθουμε απ  αὐτή, κοντά στα λίγα καλά που θα μας φέρει και που θα μας τα πάρει βιαστικά. Εμείς είμαστε σαν τους δυστυχισμένους κατάδικους που καλοπιάνουνε τον δήμιό τους, σαν τους μονομάχους της Ρώμης που χαιρετούσανε τον Καίσαρα, πριν να σφάξει ο ένας τον άλλον, κράζοντάς του: «Χαίρε, ω Καίσαρ, οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούνε»! Έτσι, κ  ἐμεῖς, χαιρετάμε τον καινούριο Χρόνο που θα μας πάει πιο κοντά στο στόμα του για να μας φάγει, και χοροπηδάμε και τραγουδάμε οι δύστυχοι, σαν τα σαλιγκάρια του Αισώπου, την ώρα που ψηνόντανε.
Τούτος ο υλικός κόσμος είναι το βασίλειο του Χρόνου, που τον κάνει ν  ἀνθίζει και να μαραίνεται αδιάκοπα. Η φθορά είναι ο σκληρός νόμος που έβαλε απάνω του τούτος ο τύραννος. Μ  αὐτὴ την άσπαστη αλυσίδα βαστά και τον άνθρωπο, σκλάβο ανήμπορον κάτω από τα πόδια του.
Μόνο μία ελπίδα υπάρχει γι  αὐτόν, να γλυτώσει από τη φθορά: ο Χριστός, ο λυτρωτής, ο καθαιρέτης της φθοράς. Εκείνος που πάτησε τον θάνατο και που είπε: «ο πιστεύων εις εμέ καν αποθάνη ζήσεται. Εγώ ειμι ο άρτος ο ζων, ο εκ του ουρανού καταβάς. Εάν τις φάγη εκ τούτου του άρτου, ζήσεται εις τον αιώνα»!
Ο απόστολος Παύλος, ο κλειδοκράτορας του μυστικού κόσμου, λέγει: «Η κτίσις υποτάχθηκε στη ματαιότητα, άθελά της, με την ελπίδα πως κι αυτή η κτίση θα λευτερωθεί από τη σκλαβιά της φθοράς, στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού. Γιατί γνωρίζουμε, πως όλη η κτίση αναστενάζει και πονά μαζί μας ως τώρα. Κι όχι μοναχά η κτίση, αλλά κι εμείς οι ίδιοι που έχουμε το Άγιο Πνεύμα μέσα μας, αναστενάζουμε, περιμένοντας την υιοθεσία (δηλ. να γίνουμε τέκνα του Θεού), ήγουν να λυτρωθεί το σώμα μας από τη φθορά». Κι αλλού λέγει: «Αν κατοικεί μέσα σας το Πνεύμα Εκείνου που ανάστησε τον Ιησού, Αυτός που ανάστησε τον Χριστό από τους νεκρούς, θα ζωοποιήσει τα θνητά σώματά σας με το άγιον Πνεύμα, που κατοικεί μέσα σας».
Ναι. Μοναχά ο Χριστός, που είναι ο Λόγος του Πατρός και που πήρε απ  Αὐτὸν κάθε εξουσία, θα δώσει την αφθαρσία στους αγαπημένους του, καταργώντας και τον χρόνο και τον τόπο της ύλης, από τον κόσμο της φθοράς. Να, τι λέγει ο άγιος Πέτρος γι  αὐτὴ την αλλαγή: «Ήξει δε η ημέρα Κυρίου ως κλέπτης εν νυκτί, εν η ουρανοί ροιζηδόν παρελεύσονται, στοιχεία δε καυσούμενα λυθήσονται, και γη και τα εν αυτή έργα κατακαήσεται».
Και στην Αποκάλυψη είναι γραμμένα τα παρακάτω λόγια για τον καινούριον κόσμο της παλιγγενεσίας: «Και νυξ ουκ έσται εκεί, και χρείαν ουκ έχουσι λύχνου και φωτός ηλίου, ότι Κύριος ο Θεός φωτιεί αυτούς, και βασιλεύσουσιν εις τους αιώνας των αιώνων».
Φώτης Κόντογλου – Ο Χρόνος και ο κόσμος της φθοράς
(Μικρό εορταστικό, Ακρίτας, 2006)

πηγή/ αντιγραφή

Ἡ ἱκανοποίηση τῶν αἰτημάτων τῶν μελῶν ἀπό τήν κεφαλή. Δέν πρέπει νά ἀπαιτοῦμε οὔτε νά ἀνυπομονοῦμε. Νά ζητοῦμε μέ εὐγένεια καί τέλειο ἄφημα. Θά τό λάβουμε ὅταν πρέπει καί ἄν εἶναι γιά τό καλό μας.

ΠΑΤΗΡ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ

«Ὅταν ὁ Θεός δέν μᾶς δίνει κάτι, πού ἐπίμονα τοῦ ζητοῦμε, τότε δύο πράγματα μποροῦν νά συμβαίνουν: Ἤ δέν μᾶς τό δίνει γιά τό καλό μας, ἤ ἐμεῖς δέν ξέρουμε πῶς καί πότε νά τοῦ τό ζητήσουμε, χωρίς νά ἀποκλείεται νά συμβαίνουν καί τά δύο μαζί.

Ὅσον ἀφορᾶ τήν πρώτη περίπτωση, κανείς δέν μπορεῖ νά γνωρίζει τό γιατί. Καί τοῦτο, διότι εἶναι ἀνεξερεύνητες οἱ βουλές τοῦ Κυρίου! Γι’ αὐτό σιωπῶ.

Γιά τήν δεύτερη, ὅμως, περίπτωση, θά μποροῦσα νά σοῦ πῶ πάρα πολλά.

Πρῶτα-πρῶτα, ὅταν ζητᾶμε κάτι ἀπό τόν Θεό δέν πρέπει νά στυλώνουμε τά πόδια μας καί νά τοῦ λέμε: Τώρα θέλω αὐτό. Διότι, κάτι τέτοιο, δέν εἶναι μόνον ἀπαράδεκτον, ἀλλά ἀποτελεῖ καί μεγάλη ἀσέβεια πρός τόν Δημιουργό μας. Ποιός εἶσαι ἐσύ, ἤ ἄν θέλεις, ποιός εἶμαι ἐγώ, πού μπορῶ νά ζητήσω ἀπαιτητικά κάτι ἀπό τόν Θεό μας καί μάλιστα νά τοῦ προσδιορίσω καί τόν χρόνο χορηγήσεώς του;

- Μά, Παππούλη μου, ἐγώ οὔτε ἀπαιτητικά τό ζήτησα, οὔτε χρονικά ὅρια ἔθεσα. Αὐτό τό γνωρίζετε πολύ καλά. Γιατί τό θέμα μου χρονίζει…

- Άκριβῶς αὐτό σοῦ ἐξηγῶ καί ἐγώ. Τήν αίτία πού χρονίζει. Ὅταν ζητᾶμε κάτι ἀπό τόν Θεό, τό ζητᾶμε παρακλητικά καί εὐγενικά, γιά ἕνα ὁρισμένο χρονικό διάστημα. Ἐάν δοῦμε, ὅτι ὁ Θεός μᾶς τό ἀρνεῖται τότε σταματοῦμε και ἐμεῖς νά τόν ἐνοχλοῦμε. Διότι, ὅσο ἐπιζητοῦμε κάτι, τόσο ἀπομακρύνεται. Γι’ αὐτό παύουμε νά τό ζητᾶμε. Καί ὅταν πλέον, ἐμεῖς θά τό ἔχουμε ξεχάσει, αὐτό θά ἔλθει, χωρίς νά τό καταλάβουμε. Γιατί ὁ Θεός δέν ξεχνᾶ. Ἔλαβε τό μήνυμά μας! Τό συγκρατεῖ καί ὅταν ἐκεῖνος κρίνει, ὅτι ἐπέστη ὁ καιρός, μᾶς τό χορηγεῖ! Γι’αὐτό, δέν πρέπει νά ἐπιμένουμε στόν Θεό, ντέ καί καλά, νά μᾶς κάνει αὐτό πού θέλουμε ἐμεῖς καί μάλιστα, ὅποτε ἐμεῖς τό θέλουμε. Ἡ ἐπιμονή σέ αὐτές τίς περιπτώσεις ἀντενδείκνυται. Γιατί κάνει κακό, ἀντί γιά καλό. Καί ὅταν μάλιστα ἡ ἐπιμονή εἶναι ἔντονη καί προέρχεται ἀπό ἄτομο ἀνυποχώρητο, ὅπως λ.χ. εἶσαι ἐσύ, τότε, μόνο καλό δέν φέρνει. Γενικά, παιδί μου, θέλω νά καταλάβεις, ὅτι δέν πρέπει νά ἐπιμένουμε νά ἀλλάξουμε τήν θέληση τοῦ Θεοῦ, γιατί ἔτσι μᾶς ἀρέσει ἐμᾶς καί μάλιστα, ὅποτε θέλουμε ἐμεῖς ἀφ’ ἑνός, καί ἀφ’ ἑτέρου, ὅταν θέλουμε κάτι νά ἀποκτήσουμε, δέν πρέπει νά τό κυνηγᾶμε, ἀλλά νά τό ἀφήνουμε στή θέληση τοῦ Θεοῦ. Διαφορετικά, ὅσο κυνηγᾶμε κάτι, τόσο ἀπομακρύνεται! Αὐτό τό κάτι, νά τό παρομοιάσεις μέ τήν σκιά σου. Ὅσο καί νά τρέξεις, δέν πρόκειται νά τήν πιάσεις ποτέ. Γιατί ὅσο τρέχεις ἐσύ, τρέχει καί αὐτή!

Τά κατάλαβες, παιδί μου, αὐτά πού σοῦ εἶπα, γιά τήν ἐπιμονή;

-Τά κατάλαβα, Παππούλη, ἀλλά δέν μπορῶ νά συμφωνήσω…

-Ἔ, τότε θά σοῦ πῶ ἕνα ἁπλό παράδειγμα καί θά δεῖς πώς θά συμφωνήσεις μαζί μου.

Ἐάν πάρουμε ἕνα μεγάλο μπουκάλι, τοῦ ὁποίου τό στόμιο νά ἔχει τόσο ἄνοιγμα, ὅσο νά χωράει νά μπεῖ μέσα τό χέρι σου καί ἐπομένως καί νά βγεῖ καί ἀφοῦ βάλεις μέσα στό μπουκάλι τό χέρι σου τό κλείσεις γροθιά καί προσπαθήσεις νά τά βγάλεις, θά διαπιστώσεις, ὅτι κάτι τέτοιο εἶναι ἀδύνατο, ὅσο καί ἐάν ἐπιμένεις. Μπορεῖς νά ἐπιμένεις μέρες, μῆνες, χρόνια χωρίς κανένα ἀπολύτως ἀποτέλεσμα. Μόλις, ὅμως ἀφήσεις τό χέρι σου ἐλεύθερο, πάψεις, δηλαδή, νά τό σφίγγεις σέ πηγμή (μπουνιά), αὐτό θά βγεῖ μέ τήν ἴδια εὐκολία πού μπῆκε!

Τό ἴδιο, ἀκριβῶς συμβαίνει καί μέ τό πρόβλημά σου.

Ὅσο ἐπιμένεις νά ἔλθει ἡ λύση του, τόσο αὐτή ἀπομακρύνεται. Καί νά μέ θυμᾶσαι. Ἐάν θέλεις, νά ἐπιτύχεις τήν ἐπίλυση τοῦ προβλήματός σου, σταμάτα νά ἐπιμένεις. Ὁ Θεός γνωρίζει τό πρόβλημά σου. Ἐσύ ἔκανες τήν αἴτησή σου. Ἐκεῖνος θά ἀποφασίσει. Περίμενε τήν ἀπάντησή του μέ ἡρεμία καί πίστη. Ἐάν ἐνεργήσεις ἔτσι, θά ἔχεις θετικό ἀποτέλεσμα. Ἐάν ἐξακολουθεῖς νά ἐπιμένεις, μέ τόν τρόπο πού ἐσύ ἐπιμένεις, τότε θά ἔχεις τό ἀντίθετο ἀποτέλεσμα. Σέ συμβουλεύω, νά πάψεις νά ἀσχολεῖσαι μέ τό πρόβλημά σου, ἐάν θέλεις νά ἀσχοληθεῖ μέ αὐτό ὁ Θεός!

-Καί τό «κρούετε καί ἀνοιγήσεται καί αἰτῆτε καί δοθῆσεται» τί γίνεται Παππούλη; Δέν ἰσχύει γιά τήν περίπτωσή μου; Ἐάν πάψω νά χτυπῶ τήν πόρτα τοῦ Θεοῦ, πῶς θά μοῦ τήν ἀνοίξει; Καί ἐάν, πάλι, πάψω νά τοῦ τό ζητῶ, πῶς θά μοῦ τό δώσει;

-Ἐξαρτᾶται πῶς θά χτυπήσεις μία πόρτα, γιά νά σοῦ ἀνοίξει καί ἐξαρτᾶται, πάλι, πῶς θά ζητήσεις κάτι γιά νά σοῦ δοθεῖ.

Ἐάν π.χ. τολμήσεις νά χτυπήσεις μία πόρτα μέ τρόπο ἀναιδή καί ἀπειλητικό, νά εἶσαι βέβαιος, πώς ἡ πόρτα αὐτή δέν θά σοῦ ἀνοίξει ποτέ! Ἀλλά καί ἐάν σοῦ ἀνοίξει, νά μήν περιμένεις νά δεχθεῖς τήν φιλοξενία τοῦ ἰδιοκτήτη, ἀλλά τό ξυλοφόρτωμα! Ἀντιθέτως, ἐάν χτυπήσεις τήν πόρτα εὐγενικά καί παρακλητικά, αὐτή θά σοῦ ἀνοίξει διάπλατα καί ὁ οἰκοδεσπότης θά σοῦ παράσχει κάθε εἴδους φιλοξενία!

Τό ἴδιο, ἀκριβῶς, θά συμβεῖ καί στήν περίπτωση, πού θά ζητήσεις κάτι, ἀπό κάποιον. Ἐάν τό ζητήσεις μέ ἀναίδεια καί ἀπειλή, δέν θά τό λάβεις ποτέ! Ἐνῶ, ἐάν τό ζητήσεις μέ εὐγένεια καί παρακλητικά, θά τό λάβεις ἀμέσως.

Κατά μείζονα λόγο αὐτά ἰσχύουν γιά τόν Θεό, ὁ Ὁποῖος οὔτε πιέσεις, οὔτε ἀναίδειες καί πολύ περισσότερο, οὔτε ἀπειλές δέχεται ἀπό κανέναν. Ἀλοίμονον, ἐάν συνέβαινε τό ἀντίθετο.

Βλέπεις, λοιπόν, ὅτι δέν φθάνει μόνο νά χτυπᾶμε τήν πόρτα τοῦ Θεοῦ, ἀλλά νά ξέρουμε καί τόν τρόπο, πῶς νά τήν χτυπᾶμε, ἐάν θέλουμε κάποτε νά μᾶς ἀνοίξει.

Τό ἴδιο συμβαίνει και ὅταν ζητᾶμε κάτι ἀπό τόν Θεό. Καί σ’ αὐτή τήν περίπτωση, ἐκεῖνο πού μετράει δέν εἶναι ὁ ἀριθμός τῶν αἰτήσεων, ἀλλά ὁ τρόπος ὑποβολῆς τους »²⁵.

25 Ἀναργύρου Καλλιάτσου, Ὁ πατήρ Πορφύριος, ΣΤ΄ἔκδοσις, Ἐκδόσεις : Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου, Ἡ Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος, Ἀθῆναι 2005, σελ. 165-168.

πηγή

15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ: Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΕΞΙ

Το έκτακτο στρατοδικείο που δικάζει τους πρωταιτίους της μικρασιατικής καταστροφής, εκδίδει την ετυμηγορία του στις 6:40 το πρωί.

Στις 11:30 π.μ. εκτελούνται «6» από τους 8 κατηγορούμενους.

Πρόκειται για τους Δημήτριο Γούναρη (59 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Πέτρο Πρωτοπαπαδάκη (68 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Νικόλαο Στράτο (50 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Νικόλαο Θεοτόκη (44 ετών, Υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Πρωτοπαπαδάκη), Γεώργιο Μπαλτατζή (56 ετών, Υπουργός Εξωτερικών στις κυβερνήσεις Γούναρη και Πρωτοπαπαδάκη) και Γεώργιο Χατζανέστη (59 ετών, Αρχιστράτηγος Μικράς Ασίας και Θράκης).

Με την ονομασία η δίκη των πρωταίτιων έμεινε στην ιστορία η δίκη των πρωταίτιων της Μικρασιατικής Καταστροφής από έκτακτο στρατοδικείο, που συγκρότησαν οι βενιζελικοί αξιωματικοί της Επανάστασης του 1922. Στο εδώλιο κάθισαν επτά πολιτικοί και ένας στρατιωτικός, από τους οποίους οι έξι καταδικάσθηκαν σε θάνατο και εκτελέσθηκαν. Η δίκη διεξήχθη από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 15 Νοεμβρίου 1922 στην ειδικά διαρρυθμισμένη αίθουσα συνεδριάσεων της Βουλής (Παλαιά Βουλή) και ήταν ένα από τα πιο δραματικά επεισόδια του Εθνικού Διχασμού.

Το χρονικό και τι προηγήθηκε
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή κι ενώ η Ελλάδα παρουσίαζε εικόνα διάλυσης, εκδηλώθηκε στρατιωτικό κίνημα υπό τους συνταγματάρχες Πλαστήρα και Γονατά και τον αντιπλοίαρχο Φωκά, που προκάλεσε την παραίτηση της κυβέρνησης Τριανταφυλλάκου και του βασιλιά Κωνσταντίνου (14 Σεπτεμβρίου 1922) υπέρ του υιού του Γεωργίου Β’. Ο χαρακτήρας του βασιζόταν στην ανάγκη της πίστης ότι «ο ελληνικός στρατός δεν νικήθηκε, αλλά προδόθηκε».
Στην Αθήνα συγκροτήθηκε Επαναστατική Επιτροπή, η οποία ανέλαβε άμεση δράση, διατάσσοντας εκτεταμένες συλλήψεις αντιβενιζελικών πολιτικών, υπό την πίεση της κοινής γνώμης. Μία ογκώδης διαδήλωση 100.000 ανθρώπων στην Πλατεία Συντάγματος στις 9 Οκτωβρίου ζητά την εκτέλεση υπευθύνων της τραγωδίας. Ο Πλαστήρας, που είναι ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός του κινήματος, βρίσκεται σε δύσκολη θέση.

Οι αδιάλλακτοι στον στρατό (Πάγκαλος, Οθωναίος, Χατζηκυριάκος), αλλά και ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου απαιτούν εκτελέσεις. Οι μετριοπαθείς (Πλαστήρας, Δαγκλής, Γονατάς), θέλουν κανονική δίκη, όπως και οι μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης, που ζητούν από τον Πλαστήρα να αποφύγει τις βεβιασμένες ενέργειες και τις συνοπτικές διαδικασίες. Τελικά, οι δύο πλευρές συμβιβάστηκαν και αποφασίστηκε η ίδρυση εκτάκτου στρατοδικείου, που από τη φύση του δεν παρέχει τα εχέγγυα για μια δίκαιη δίκη.

Επικεφαλής της ανακριτικής επιτροπής ανέλαβε ο σκληροπυρηνικός υποστράτηγος Θεόδωρος Πάγκαλος, με βοηθούς τους συνταγματάρχες Ιωάννη Καλογερά και Χαράλαμπο Λούφα.

Στο πόρισμα της Επιτροπής, που εκδόθηκε στις 24 Οκτωβρίου, παραπέμφθηκαν να δικασθούν στο έκτακτο στρατοδικείο με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας οκτώ πρόσωπα, που διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο την περίοδο 1920 – 1922:

Δημήτριος Γούναρης (πρώην Πρωθυπουργός)
Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης ( πρώην Πρωθυπουργός)
Νικόλαος Στράτος ( πρώην Πρωθυπουργός )
Νικόλαος Θεοτόκης (Υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Πρωτοπαπαδάκη)
Γεώργιος Μπαλτατζής (Υπουργός Εξωτερικών στις κυβερνήσεις Γούναρη και Πρωτοπαπαδάκη)
Ξενοφών Στρατηγός, υποστράτηγος ε.α. (Υπουργός Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Γούναρη)
Μιχαήλ Γούδας, υποναύαρχος ε.α. ( Υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Γούναρη)
Γεώργιος Χατζανέστης, αντιστράτηγος ( Αρχιστράτηγος Μικράς Ασίας και Θράκης)

Το δίκαιο αίτημα των κατηγορουμένων να δικασθούν από το Ειδικό Δικαστήριο κατ’ εφαρμογή του νόμου περί ευθύνης Υπουργών απορρίφθηκε από τον Πάγκαλο με εξωνομική αιτιολόγηση. Τρεις μέρες νωρίτερα (21 Οκτωβρίου) είχε συγκροτηθεί το έκτακτο στρατοδικείο με πρόεδρο τον υποστράτηγο Αλέξανδρο Οθωναίο.

Στις 9 το πρωί της 31ης Οκτωβρίου 1922 άρχισε η ακροαματική διαδικασία στην αίθουσα συνεδριάσεων της Βουλής (Παλαιά Βουλή). Τον πρόεδρο Αλέξανδρο Οθωναίο πλαισίωναν ως στρατοδίκες τρεις συνταγματάρχες, ένας πλοίαρχος, ένας αντισυνταγματάρχης, δύο αντιπλοίαρχοι, τρεις ταγματάρχες, ένας λοχαγός και ένας στρατιωτικός δικαστικός σύμβουλος. Επαναστατικοί επίτροποι ήταν ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Γεωργιάδης και οι συνταγματάρχες Ιωάννης Ζουρίδης και Νεόκοσμος Γρηγοριάδης. Γραμματέας του δικαστηρίου ήταν ο Ιωάννης Πεπονής. Συνήγοροι υπεράσπισης των κατηγορουμένων ανέλαβαν διαπρεπείς δικηγόροι ( Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Αναστάσιος Παπαληγούρας, Οικονομίδης, Δουκάκης, Νοταράς, Ρωμανός και Σωτηριάδης).

Η δίκη διεξήχθη σε 14 συνεδριάσεις. Μετά την απόρριψη των ενστάσεων των κατηγορουμένων εξετάστηκαν 12 μάρτυρες κατηγορίας και 12 υπεράσπισης. Επιτυχία της κατηγορούσας αρχής υπήρξε ότι οι περισσότεροι μάρτυρες κατηγορίας προήρχοντο από το αντιβενιζελικό στρατόπεδο, όπως και οι κατηγορούμενοι. Στις 6 Νοεμβρίου ο κατηγορούμενος Δημήτριος Γούναρης ασθένησε σοβαρά από τύφο και μεταφέρθηκε σε ιδιωτική κλινική. Υπέβαλε αίτημα αναβολής της δίκης, το οποίο απορρίφθηκε και έτσι δικαζόταν ωσεί παρών.

Κοινή ήταν η πεποίθηση σε Ελλάδα και εξωτερικό ότι το δικαστήριο θα επιβάλει θανατικές ποινές. Οι διεθνείς πιέσεις υπέρ των κατηγορουμένων εντείνονται. Υπό το βάρος τους, η κυβέρνηση του μετριοπαθή Σωτηρίου Κροκιδά παραιτείται στις 10 Νοεμβρίου και την πρωθυπουργία αναλαμβάνει στις 14 Νοεμβρίου ο συνταγματάρχης Στυλιανός Γονατάς, ηγετικό στέλεχος του στρατιωτικού κινήματος.

Την ίδια μέρα ολοκληρώθηκαν οι απολογίες των κατηγορουμένων και οι αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης. Ένα τέταρτο μετά τα μεσάνυχτα της 15ης Νοεμβρίου, το δικαστήριο αποσύρεται σε διάσκεψη για να εκδώσει την απόφασή του. Στις 6:40 π.μ. οι στρατοδίκες επανέρχονται στην έδρα και ο Πρόεδρος του Εκτάκτου Στρατοδικείου Αλέξανδρος Οθωναίος διαβάζει την ετυμηγορία του δικαστηρίου:

«Εν ονόματι του Βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου Β’ το Έκτακτον Στρατοδικείον συσκεφθέν κατά νόμον, κηρύσσει παμψηφεί τους μεν Γεώργιον Χατζηανέστην, Δημήτριον Γούναρην, Νικόλαον Στράτον, Πέτρον Πρωτοπαπαδάκην, Γεώργιον Μπαλτατζήν και Νικόλαον Θεοτόκην εις την ποινήν του Θανάτου. Τους δε Μιχαήλ Γούδαν και Ξενοφώντα Στρατηγόν εις την ποινήν των ισοβίων δεσμών.

Διατάσσει την στρατιωτικήν καθαίρεσιν των Γεωργίου Χατζανέστη αρχιστρατήγου, Ξενοφώντος Στρατηγού υποστρατήγου και Μιχαήλ Γούδα υποναυάρχου και επιβάλλει αυτούς τα έξοδα και τέλη.

Επιδικάζει παμψηφεί χρηματικήν αποζημίωσιν υπέρ του Δημοσίου κατά του Δημητρίου Γούναρη δραχμών 200 χιλιάδων, Νικολάου Στράτου δραχμών 335 χιλιάδων, Γεωργίου Μπαλτατζή και Νικολάου Θεοτόκη δραχμών 1 εκατομμυρίου και Μιχαήλ Γούδα δραχμών 200 χιλιάδων».

Αμέσως μετά, ο επαναστατικός επίτροπος Νεόκοσμος Γρηγοριάδης μεταβαίνει στις φυλακές Αβέρωφ, όπου εκρατούντο οι κατηγορούμενοι και τους ανακοινώνει την καταδικαστική απόφαση. Είναι 9 το πρωί. Στους έξι θανατοποινίτες ανακοινώνει ότι η εκτέλεση θα γίνει σε δύο ώρες. Υποβολή ενδίκων μέσων δεν προβλεπόταν για τους καταδικασθέντες. Στις 10:30 δύο φορτηγά τους παραλαμβάνουν και τους μεταφέρουν στον χώρο εκτελέσεων στου Γουδή, πίσω από το νοσοκομείο «Σωτηρία». Μία ώρα αργότερα, 36 πυροβολισμοί αντηχούν από τους άνδρες του εκτελεστικού αποσπάσματος και οι 6 πέφτουν νεκροί. Στις 2:30 μ.μ. κηδεύονται στο Α’ Νεκροταφείο, κάτω από αυστηρά μέτρα ασφαλείας.

Η επίσπευση της εκτέλεσης των 6 έγινε με προτροπή του Πάγκαλου. Ο στρατηγός ήθελε να μην τους προλάβει ζωντανούς ο πλοίαρχος Τάλμποτ, που έφθασε λίγο αργότερα στην Αθήνα ως απεσταλμένος της Αγγλικής Κυβέρνησης για να πιέσει την κυβέρνηση να αναβάλει την εκτέλεση των θανατικών ποινών. Ο ρόλος του Ελευθερίου Βενιζέλου δεν είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένος. Ο ίδιος είχε αποσυρθεί της πολιτικής και ευρίσκετο στο εξωτερικό μη αναμιγνυόμενος, όπως έλεγε, στις κυβερνητικές υποθέσεις. Ένα τηλεγράφημά του προς την κυβέρνηση για τις δυσμενείς επιπτώσεις της εκτέλεσης έφθασε την επομένη (16 Νοεμβρίου).

Η εκτέλεση των 6 έγινε, κυρίως, για να ικανοποιηθεί το λαϊκό αίσθημα και όχι γιατί πραγματικά είχαν διαπράξει προδοσία σε βάρος της Ελλάδας. Την άποψη αυτή επαληθεύουν τα λόγια του Θεόδωρου Πάγκαλου, χρόνια αργότερα: «Δεν παραδέχομαι ότι διέπραξαν συνειδητήν προδοσίαν… αλλά υπήρξαν μοιραία και αναγκαία θύματα εις τον βωμόν της Πατρίδος».

Και πρόσφατη δικαίωση από τον Άρειο Πάγο

Τη μνήμη των έξι που εκτελέστηκαν στο Γουδή αποκατέστησε πριν 2 χρόνια, το Ζ΄ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, ακυρώνοντας την απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών που είχε εκδοθεί στις 15 Νοεμβρίου 1922 στην Παλαιά Βουλή και οδήγησε, λίγες ώρες μετά, στην εκτέλεση τρεις πρωθυπουργούς, δύο υπουργούς και έναν στρατηγό ως ενόχους για τη Μικρασιατική καταστροφή.

Το δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση του Μιχ. Πρωτοπαπαδάκη, εγγονού του πρώην Πρωθυπουργού, Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, και έπαυσε οριστικά την ποινική σε βάρος των «6», λόγω παραγραφής.
Οι αρεοπαγίτες είχαν αποφασίσει την αναψηλάφηση της δίκης των «6», εκτιμώντας πως άγνωστα γεγονότα και στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα πως δεν ευθύνονταν δια «των παραλείψεων τους» για την Μικρασιατική καταστροφή.

Σύμφωνα μάλιστα με τα γεγονότα αυτά και τις αποδείξεις που προέκυψαν, και οι έξι ήταν αθώοι..
Οι Αρεοπαγίτες απέρριψαν επίσης την παράσταση πολιτικής αγωγής της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος που θεωρούσαν τους έξι υπευθύνους για τον ξεριζωμό του ελληνισμού της Μικράς Ασίας

πηγή