Ιερεύς Νικόλαος Κογιώνης, ένας απλός "παπαδάκος" τής εποχής μας...

Πριν λίγα χρόνια κοιμήθηκε ένας άξιος καί άγιος ιερέας τής εποχής μας, ο π. Νικόλαος Κογιώνης. Γιά πάρα πολλά χρόνια υπηρετούσε στον Άγιο Ελευθέριο τού Γκύζη.

Αρκούσε, μόνο να δείς το πρόσωπό του, για να διδαχθείς πολλά... Δεν έκανε ποτέ παρατηρήσεις αλλά ένα ταπεινό βλέμμα του με πολλή γλυκύτητα μέσα του ήταν ικανό για να σε φέρει σε βαθεία συναίσθηση...

Από πολλά χρόνια τώρα είχα παρατηρήσει, ότι ο π. Νικόλαος βαστούσε πάντα μια σακούλα μαζί του, ένα ζεμπίλι, πού μέσα περιείχε ένα χοντρό ημερολόγιο.

Στο τέλος του 1997 του ζήτησα να μου χαρίσει αυτό το ημερολόγιο, σαν προσωπικό ενθύμιο. Βρήκε λίγο παράδοξο το αίτημά μου, όμως μου έκανε την χάρη, αφού προηγουμένως διέγραψε άλλη μια φορά με στυλό, όλες τις πρόσθετες σημειώσεις του. Το ημερολόγιο αυτό παρέμεινε κλειστό στην βιβλιοθήκη μου γιά 9 περίπου χρόνια...

Άλλως τε δεν υπήρχε καί λόγος να το ανοίξω, αφού είχα ευλογημένες ευκαιρίες να βλέπω ζωντανά τον ίδιο τον π.Νικόλαο να τρέχει ακατάπαυστα στο έργο της διακονίας.

Σήμερα, μετά τόν θάνατό του, ξεφυλλίζοντας για μια ακόμη φορά το μεγάλο και φθαρμένο από την καθημερινή χρήση ημερολόγιο του π. Νικολάου Κογιώνη, πρόσεξα κάποιες, περισσότερες ίσως λεπτομέρειες…

Στην πρώτη σελίδα λοιπόν, γραμμένα τα στοιχεία του, δ/νση, τηλέφωνο,…

Μετά αρχίζουν οι σημειώσεις, οί υποχρεώσεις δηλαδή κάθε ημέρας. Φυλλομετρώ το ημερολόγιο, και δεν βρίσκω ούτε μια κενή σελίδα!

1^η Ιανουαρίου 1997.

Υπάρχουν 36 αριθμημένες υποχρεώσεις. Διακρίνω μισοσβησμένα τηλέφωνα και διευθύνσεις επισκέψεων διακονίας. Πάω πιο κάτω και βλέπω: «θερμή προσευχή γιά…. (όνομα σβησμένο)»,πνευματική μελέτη…

Παρόμοια εικόνα και τις επόμενες ημέρες του ημερολογίου γιά όλες ανεξαιρέτως τις ημέρες του χρόνου…Οι εγγραφές στο ημερολόγιο δεν σταματούν ούτε ανήμερα το Πάσχα ούτε τον Ιούλιο ,τον μήνα που κάνει διακοπές. Απλώς λιγοστεύουν .

6 Δεκεμβρίου, ημέρα του Αγίου Νικολάου και της γιορτής του, με 25 υποχρεώσεις γιά τρέξιμο καί διεκπεραίωση, όλα επάνω του…

31 Δεκεμβρίου με 29 υποχρεώσεις, και ακολουθεί συνέχεια…

Για λίγες (πολύ λίγες αλλά αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις ) έχω ιδία και προσωπική αντίληψη. Είναι επισκέψεις σε πιστούς που ζητούν την Θεία Κοινωνία, ζητούν ένα ευχέλαιο, ή αγιασμό… Επισκέψεις ακόμη σε αναξιοπαθούντας, σέ εγκαταλελειμμένους , κατάκοιτους, ψυχικά αρρώστους…

Είναι ακόμη επισκέψεις σε ανθρώπους που θα μπορούσαν να πάνε προσωπικά στον Ναό, πού έχουν ίδιο μεταφορικό μέσον, αλλά πού θεωρούν υποχρέωση τού (γέροντα καί ταλαιπωρημένου) ιερέα, να πάει αυτός στό σπίτι τους...( Οποία σκληρότητα! )

Δεν λέει ποτέ όχι, ακόμη και όταν μία απαιτητική ενορίτισσα τον στέλνει στον Σκαραμαγκά για να κοινωνήσει κάποιον γνωστό της. Η τελευταία επίσκεψη δεν χωράει στο ασφυκτικά γεμάτο πρόγραμμα της ημέρας.

Θα πρέπει να ξυπνήσει δύο ώρες νωρίτερα για να προλάβει να πάει στον Σκαραμαγκά, να γυρίσει στον Ναό, να μνημονεύσει την ατελείωτη σειρά ονομάτων, να κάνει τον όρθρο, την θεία Λειτουργία και μετά να αρχίσει τις υποχρεώσεις της ημέρας που του υπαγορεύει το ημερολόγιο.

Άξιος ιερέας και υπεράνω χρημάτων πού όταν τον εξυπηρετήσεις θα καλύψει υπερπλήρως τα έξοδά σου. Αν αρνηθείς να σε πληρώσει για τίς βενζίνες πού χάλασες βάζοντας τό αμάξι σου, ή για τά χρήματα πού έδωσες στά ταξί, κλπ κινδυνεύεις να θεωρηθείς ανυπάκουος και θα αποκλειστείς από την ευλογία να σέ ξανακαλέσει άλλη φορά γιά εξυπηρέτηση...

Σαράντα και έξη ( 46 ) ολόκληρα χρόνια ιερατικής διακονίας, 365 ημέρες τον χρόνο, κατά μέσον όρο 25 καταγεγραμμένες υποχρεώσεις την ημέρα, απ’ αυτές, και ίσως οι 20 είναι εκδηλώσεις διακονίας προς τους άλλους. Σ’ αυτές, προστίθενται και οι αναρίθμητες άγραφες πράξεις ταπεινής αγάπης και, φυσικά, οι τακτικές υποχρεώσεις στον Ναό.

Και πίσω από όλα υπάρχει ο π. Νικόλαος, γλυκύτατος, επιεικής στους άλλους, πράος, άκακος, αμόλυντος και προπαντός ταπεινός. Τόσο ταπεινός που αν δεν τον ξέρεις καλά, τον παρεξηγείς. Όπως μου εξήγησε μέλος της αγίας του οικογενείας, « η πραγματική ταπείνωση ξέρει να κρύβεται».

Γνωρίζουμε ότι οι Άγιοι, είναι ο ίδιος ο Χριστός παρατεινόμενος εις τους αιώνας. Στο πρόσωπο του π. Νικολάου μερικές φορές αισθανόμαστε πώς βλέπαμε τον ίδιο τον Χριστό.

Καθημερινή υποχρέωσή του το μυστήριο της ιεράς εξομολογήσεως:

«Σε ακούει ταπεινά, κοιτάζει κάτω. Σέβεται τον εξομολογούμενο και δεν τον διακόπτει, ακόμη και όταν αυτός μακρηγορεί ατελείωτα.

Όταν θελήσει να σου κάνει μία υπόδειξη θα αναγνωρίσει πρώτα, πόσο και ο ίδιος υστερεί σ’ αυτό το θέμα. Άλλη φορά, όταν διαπιστώνει επαναλαμβανόμενες πτώσεις, θα πλησιάσει την ομάδα αυτών που περιμένουν στην σειρά μαζί με σένα να εξομολογηθούν, και θα πεί γενικά καί αόριστα δήθεν «αστειευόμενος»:

«παιδιά μου μην αμαρτάνετε, γιατί δεν προλαβαίνω να σας εξομολογώ...».

Οί άλλοι θα γελάσουν, εσύ όμως θα καταλάβεις…

Και είναι διακριτικός, θαυμαστά διακριτικός. Προτού σου απαντήσει θα σιωπήσει λίγο, καταλαβαίνεις ότι προσεύχεται. Ότι θα σου πεί μετά είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθόν και τέλειον. Είναι τόσο κοντά σου, αλλά και τόσο μακριά σου...

Είναι κοντά στον αγώνα σου, πονά για σένα και οδύνεται μέχρι να «μορφωθεί Χριστός εν» σοί, αλλά είναι και πολύ μακριά σου διότι εσύ προσκολλάσαι στα γήινα ενώ αυτός ζεί στον ουρανό. Καί αποφεύγει ακόμη συστηματικά να δημιουργήσει δικό του κύκλο οπαδών, όπως μερικοί στήν εποχή μας...

Μόνιμη επωδός στο τέλος της εξομολογήσεως:

«Τά άνω φρονείτε, τα άνω ζητείτε, μη τα επί της γής ζητείτε…», και,

«τώρα που μου τα έλεγες αυτά, μία λέξη πέρασε από το μυαλό μου, ταπείνωση, ταπείνωση!»…

Είναι απλός σαν το μικρό παιδί και υπάκουος. Είναι το ταπεινό και άκακο παιδί της ενορίας, που κάνει όλα τα θελήματα και ποτέ δεν λέει όχι, και ας έχει φτάσει τώρα στα 78 του χρόνια. Αποφεύγει συστηματικά την πρώτη θέση, σέβεται βαθύτατα τον εκάστοτε προιστάμενο του Ναού, και υπακούει χωρίς την παραμικρή αντιλογία ακόμη και όταν ο προιστάμενος είναι κατά πολύ νεώτερός του.

Και όμως πέρα από την αγιότητα έχει μεγάλες ικανότητες και εξαιρετικές θεολογικές γνώσεις, αλλά ποτέ, μα ποτέ δεν τον ακούς να λέει εντυπωσιακές σκέψεις ή να συμβουλεύει χωρίς να ερωτηθεί.

Απαραίτητη υποχρέωσή του το κήρυγμα, απαύγασμα καρδιάς φλεγομένης από αγάπη προς τον Θεό.

Μιλάει απλά και πρακτικά.

Δεν επιδιώκει το πολυπληθές και επώνυμο ακροατήριο. Τον ενδιαφέρουν μόνο οι ψυχές και το πώς θα τις συνδέσει με τον ουρανό.

Κάποια στιγμή προς το τέλος της ομιλίας τον βλέπεις να στρέφει τα μάτια απλανώς στο βάθος. Μεταρσιώνεται, αισθάνεσαι ότι κάτι ιερό συμβαίνει. Είναι οι στιγμές που μιλάει με έξαρση για την αιωνιότητα Αυτές οι λίγες στιγμές αξίζουν πολύ περισσότερο από πολλά κηρύγματα.

Οι εργασίες και δραστηριότητές του σε καθημερινή βάση αν και τόσο πολλές είναι όλες αποδοτικές. Αφήνει πίσω του πάντα ένα αίσθημα χαράς και ψυχικής τόνωσης, το άρωμα της αγιότητος, την αύρα του Αγίου Πνεύματος. Είναι ο καρπός της ανύστακτης προσωπικής πνευματικής εργασίας του π. Νικολάου της αδιάλειπτης πνευματικής μελέτης, της παρατεταμένης γονυκλινούς προσευχής και προπαντός της μηνιαίας συμμετοχής και του ίδιου, στο λουτρό της ιεράς εξομολογήσεως και της απόλυτης υπακοής στον πνευματικό του.

Προς την αιωνιότητα τρέχει κυριολεκτικά, οργώνοντας τους δρόμους και τις ψυχές των ενοριτών της τεράστιας ενορίας του. Αναγκάζεται σταδιακά να περιορίσει τον ύπνο του. Τον τελευταίο καιρό πέφτει μερικές φορές στον δρόμο. Η καρδιά του τον προδίδει. Στους ενορίτες που τον ανασηκώνουν και προσφέρονται να τον μεταφέρουν σπίτι απαντά ότι έχει δουλειά να κάνει, και συνεχίζει τον μακρύ δρόμο.

13 Οκτωβρίου 2006, απόγευμα. Το τηλέφωνο στο σπίτι του π. Νικολάου κτυπά. Ένας ενορίτης ρωτάει γιατί άργησε ό π. Νικόλαος για το ευχέλαιο. Ό π. Νικόλαος είχε φύγει νωρίς από το σπίτι εκείνο το απόγευμα. Το τηλέφωνο του σπιτιού ξανακτυπάει αργότερα. Είναι από τό Νοσοκομείο « Ελπίς», και ζητούν κάποιο συγγενικό του πρόσωπο να πάει επειγόντως στο Νοσοκομείο…

Ιερεύς Νικόλαος Κογιώνης. Γεννήθηκε στις 27 Μαρτίου του 1928 στο Νεοχώριο Αρκαδίας από ευσεβεστάτους γονείς, τον Ευάγγελο και την Βασιλική. Νυμφεύτηκε την ευλαβεστάτη πρεσβυτέρα Άννα και απέκτησαν έξι παιδιά. Χειροτονήθηκε ιερέας το 1960.

Στίς 13 Οκτωβρίου του 2006 το απόγευμα, κατεβαίνοντας τις σκάλες ενός κατηφορικού και έρημου δρόμου και μετά από μία συγκινητική ιεραποστολική επίσκεψη, αισθάνθηκε αδιαθεσία. Κάθησε σ΄ ένα πλατύσκαλο και μετά ξάπλωσε, πέφτοντας κάτω…

Τον βρήκαν κάποιοι περίοικοι, αλλά ήδη ή αγία του ψυχή είχε πετάξει προς τους ουρανούς…

Στο Νοσοκομείο πού τον μετέφεραν, ψάχνοντας στην σακούλα πού είχε, βρήκαν το χοντρό ημερολόγιο επισκέψεων πού πάντα κουβαλούσε μαζί του, καθώς καί τά στοιχεία του.

Στην σελίδα της 13^ης Οκτωβρίου 2006 είχαν ήδη διαγραφεί κάποιες υποχρεώσεις του. Ή επόμενη ήταν για ευχέλαιο σε οικογένεια της ενορίας του, στις 18.30, αλλά δεν επρόκειτο να γίνει ποτέ, μια και ο ιερέας πέθανε πάνω στο πεζοδρόμιο και επάνω στην εκτέλεση του ιεραποστολικού αλλά και ενοριακού καθήκοντός του !

13^η Οκτωβρίου αργά το βράδυ. Τά τηλέφωνα έχουνε σπάσει ζητώντας να πληροφορηθούν κάτι περισσότερο για τον π. Νικόλαο, ή νά συλλυπηθούν την οικογένεια. Μερικοί ρωτούν: « πότε θα μπορέσω να ιδώ τον πατέρα Νικόλαο;» παίρνοντας μια απάντηση πού ξαφνιάζει:

« Δυστυχώς, δεν μπορείτε πιά να ξαναδείτε τον πατέρα Νικόλαο, έφυγε για τους ουρανούς ! »

Δεν θα μπορέσουμε λοιπόν όλοι εμείς, πού γνωρίσαμε τον π. Νικόλαο να τον ξαναδούμε εδώ, επάνω στην γή.

Αλλ΄ όμως…

Πάτερ Νικόλαε, πού πολύ μας λείπεις τώρα, σε παρακαλούμε, πρέσβευε και υπέρ ημών των αναξίων πνευματικών σου παιδιών, εκεί ψηλά από τους Ουρανούς…

( "Οσιος Φιλόθεος τής Πάρου" -- εκδόσεις "Ορθοδόξου Κυψέλης" -- 2007 -- Θεσ/κη ) 

Μας εστάλει με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

«ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ γράμματα σε μια ψυχή»

ΘΑ ήθελα να σου δώσω λίγες ακόμα συμβουλές για το τί πρέπει να κάνεις τώρα που μπήκες στον νέο σου δρόμο.
Όποιος επιχειρήσει να παρατηρήσει προσεκτικά τι συμβαίνει μέσα σου στο διάστημα μιας μόνο ημέρας, θα διαπιστώσει αναμφίβολα τον ξεπεσμό του πνεύματός σου. Σου μίλησα άλλοτε τόσο γι’ αυτό, όσο και για την κατάσταση της εσωτερικής συγχύσεως και ταραχής, μια κατάσταση αφύσικη, από την οποία πρέπει ν’ απαλλαγούμε. Εσύ, πάλι, μου έγραψες ότι δεν μπορούσες να τα βγάλεις πέρα με την ακατάσχετη κίνηση των λογισμών. Ας κάνω τώρα μια σύντομη επισκόπηση αυτής της κινήσεως και των συνεπειών της.
Οι λογισμοί του νου κατευθύνονται προς τη γη. Ποτέ δεν υψώνονται στον ουρανό. Πάντα στοχεύουν σε πράγματα μάταια, υλικά, εφάμαρτα. Έχεις δει πώς σέρνεται η ομίχλη μέσα σε μια κοιλάδα; Ε, έτσι ακριβώς σέρνονται και οι λογισμοί μας πάνω στη γη. Η χαμέρπεια, λοιπόν, είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό τους. Κι ένα άλλο είναι η αεικινησία. Ασταμάτητα βρίσκονται σε κίνηση, αναταραχή και αλληλοδιαδοχή, ασταμάτητα ζουζουνίζουν στο νου όπως ένα σμάρι κουνούπια σε καλοκαιριάτικη νύχτα.
Οι λογισμοί επενεργούν στην καρδιά, παράγοντας αντίστοιχα συναισθήματα: χαρά, λύπη, οργή, φθόνο, φόβο, ελπίδα, απελπισία, καύχηση κ.λπ. Όπως και στους λογισμούς, έτσι και στα συναισθήματα, που προξενούνται απ’ αυτούς, παρατηρείται έντονη κινητικότητα και αταξία.
Οι λογισμοί και τα συναισθήματα γεννούν πάντα επιθυμίες λιγότερο ή περισσότερο ισχυρές, πάντοτε όμως άτακτες και μπερδεμένες όπως οι γεννήτορές τους. Ο ένας άνθρωπος είναι τσιγκούνης και ο άλλος σπάταλος ∙ ο ένας ανεξίκακος κι ο άλλος εκδικητικός∙ ο ένας φιλέρημος και ο άλλος κοινωνικός∙ ο ένας υπάκουος και ο άλλος θεληματάρης∙ κ.ο.κ. Πολλές φορές, πάλι, ο ίδιος ο άνθρωπος είναι άλλοτε το ένα και άλλοτε το άλλο.
Το πλήθος , η ποικιλότητα και η εναλλαγή των λογισμών ,των συναισθημάτων και των επιθυμιών, με τις άπειρες συνθέσεις, αντιθέσεις και μεταπτώσεις τους, καθώς και με τις αναρίθμητες παραλλαγές τους από άνθρωπο σε άνθρωπο ή ακόμα και στον ίδιο τον άνθρωπο, καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή τη λεπτομερή καταγραφή και την αναλυτική περιγραφή τους. Γεγονός είναι, πάντως, ότι εξαιτίας τους οι ψυχές μας ταλαιπωρούνται από τη σύγχυση και τη ταραχή, από τη μελαγχολία και την κατάθλιψη που αντανακλώνται, όπως όλοι διαπιστώνουμε , στην καθημερινή ζωή μας, την προσωπική και την κοινωνική. Μην περιμένεις, λοιπόν, ζωή κανονική, ζωή τακτική και ομαλή, αν δεν απαλλαγείς από την εσωτερική ταραχή. Γιατί δεν φτάνει που είναι καθεαυτή ένα μεγάλο κακό∙ την εκμεταλλεύονται με επιτηδειότητα και οι δαίμονες για να μας καταστρέψουν.
Τη Σαρακοστή, όταν εξέτασες τον εαυτό σου κι έκανες τα πρώτα βήματα στη νέα σου ζωή, η προσοχή σου στράφηκε, όπως ήταν φυσικό, σ’ αυτή την ταραχή, τη σύγχυση, την ακαταστασία του εσωτερικού σου κόσμου. Τότε, οπλισμένη με θερμό ζήλο, αποφάσισες ν’ αποκαταστήσεις την τάξη στην ψυχή και στη ζωή σου, εφαρμόζοντας με συνέπεια τις εντολές του Θεού. Με το Μυστήριο της Μετάνοιας συγχωρήθηκαν τα αμαρτήματά σου, ενώ με τη θεία Μετάληψη ανανεώθηκε η κοινωνία σου με τον Κύριο και απέκτησες ευεργετική θεία δύναμη. Είσαι, λοιπόν, έτοιμη να προχωρήσεις!
Μακάρι με μιαν ευχή να ήταν δυνατή η διόρθωση της ζωής μας. Μακάρι μ’ ένα λόγο να κατορθώναμε την ανακαίνιση της ψυχής μας. Αυτό, όμως, είναι αδύνατο. Χρειάζεται αγώνας, προσπάθεια, κόπος αλλά και ακλόνητη καρτερικότητα∙ είναι νόμος της αυτεξούσιας ζωής και συνάμα της πεσμένης φύσεως των απογόνων του Αδάμ, όλων δηλαδή των ανθρώπων. Ο Θεός, φυσικά, παρέχει τη βοήθεια Του σ’ όποιον αποδείξει έμπρακτα, με τον αγώνα του, την καλή του προαίρεση, δεν αναγκάζει ωστόσο κανένα ν’ ακολουθήσει το δρόμο Του, που οδηγεί στη σωτηρία. Έτσι, σώζεται όποιος το θέλει, βάζοντας την εσωτερική του ζωή σε τάξη σύμφωνα με το θεϊκό νόμο. Και η εσωτερική ζωή δεν μπαίνει σε τάξη από τη μια μέρα στην άλλη. Απαιτείται πολύχρονη και εντατική καλλιέργεια της ψυχής για την αφομοίωση του αγαθού, με την ενίσχυση της θείας χάριτος μέσω των Μυστηρίων. Μ’ αυτόν τον τρόπο σταδιακά ανατρέπεται η αταξία, που υπάρχει μέσα μας και αποκαθίσταται η προπτωτική θεία τάξη και αρμονία. Ακολουθεί η εσωτερική ειρήνη και μια διαρκής ευφρόσυνη διάθεση στην καρδιά.
Να τι έχεις να κάνεις τώρα! Και μη νομίζεις ότι πρέπει ν’ αλλάξεις ριζικά όλη τη ζωή σου ή να αυτοδεσμευθείς ασφυκτικά από πολυάριθμους κανόνες. Όχι. Σου φτάνουν δυό-τρεις απλοί κανόνες, τους οποίους θα σου δώσω στη συνέχεια.
Γνωρίζεις εμπειρικά ότι μέσα σου υπάρχει σύγχυση και ταραχή, αταξία και ακαταστασία. Την κατάσταση αυτή θέλεις να την αλλάξεις. Άρχισε, λοιπόν, με την απομάκρυνση της αιτίας της. Ποιά είναι η αιτία της; Το ότι το πνεύμα μας έχει χάσει το αρχικό του θεμέλιο, που είναι ο Θεός. Στο θεμέλιο αυτό επιστρέφει μέσω της μνήμης του Θεού. Έτσι, πρώτα-πρώτα χρειάζεται ν’ αποκτήσεις τη συνήθεια της αδιάλειπτης μνήμης του Θεού, μαζί με το φόβο του Θεού και την ευλάβεια. Σου έγραψα γι’ αυτό την προηγούμενη φορά. Ξέρεις τί πρέπει να κάνεις. Μην αφήσεις τίποτα να παρεμποδίσει την προσπάθειά σου. Μ’ ό,τι κι αν ασχολείσαι, να είσαι κοντά στον Κύριο. Να προσηλώνεσαι σ’ Αυτόν μ’ όλο σου το νου. Να βρίσκεσαι κάθε στιγμή νοερά μπροστά Του και να αισθάνεσαι σαν να βρίσκεσαι μπροστά σ’ ένα βασιλιά. Αν εφαρμόσεις ευσυνείδητα αυτόν τον απλό κανόνα, σύντομα η νοερή παράσταση ενώπιον του Κυρίου θα σου γίνει βίωμα και η εσωτερική σου σύγχυση θ’ αρχίσει να μειώνεται σταθερά με τρόπο θαυμαστό. Μάταιοι λογισμοί, εμπαθή συναισθήματα και ανάρμοστες επιθυμίες θα συνεχίσουν να εμφανίζονται κάπου-κάπου μέσα σου και θα σου αφαιρούν προσωρινά τη μνήμη του Θεού, ωστόσο όλα αυτά θα τα παρατηρείς αμέσως και να τα διώχνεις σαν ανεπιθύμητους επισκέπτες, ανανεώνοντας κάθε φορά, γεμάτη ένθεο πόθο, τη νοερή ενότητά σου με τον Κύριο.
Αν επιδοθείς σ’ αυτό το πνευματικό αγώνισμα με σταθερότητα και ενθουσιασμό, σύντομα η ευλαβική σου προσήλωση στον Θεό θα παγιωθεί και η εσωτερική σου ειρήνη θα αποκατασταθεί απ’ Αυτόν. Βέβαια, όταν λέω σύντομα, δεν εννοώ μία ή δύο ημέρες. Αυτά τα πράγματα απαιτούν μήνες ή και χρόνια!
Στον παραπάνω κανόνα πρόσθεσε κι άλλον ένα υποβοηθητικό: Μην κάνεις ποτέ αυτό που η συνείδησή σου αποδοκιμάζει και μην παραλείπεις ποτέ αυτό που η συνείδησή σου υποδεικνύει, είτε είναι σημαντικό είτε είναι ασήμαντο. Η συνείδηση αποτελεί τον μόνιμο ηθικό οδηγό μας. Επειδή, όμως , μετά την πτώση του Αδάμ έχασε τη δύναμή της, τα πάθη, μη βρίσκοντας πια σοβαρή αντίσταση, μας παραδίνουν μέσω των λογισμών, των συναισθημάτων και των επιθυμιών σε άτοπες ιδιοτροπίες και άσεμνες συνήθειες. Ξαναδώσε, λοιπόν, στη συνείδησή σου την αρχική της δύναμη. Και υπάκουέ την απόλυτα. Νομίζω πως την έχεις ασκήσει όσο πρέπει, ώστε να διακρίνει σε κάθε περίπτωση το σωστό και να σε πληροφορεί τί πρέπει και τί δεν πρέπει να κάνεις. Ακολούθησέ την απαρέγκλιτα. Μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να κάνει οτιδήποτε αντίθετο στις υποδείξεις της, ακόμα κι αν αυτό θα σου στοιχίσει τη ζωή. Όσο πιο αποφασιστικά υπακούς στη συνείδηση, τόσο πιο πολύ θα την ισχυροποιήσεις. Και όσο πιο πολύ την ισχυροποιήσεις, τόσο πιο ολοκληρωμένα και έντονα θα σε κατευθύνει στο αναγκαίο και το αγαθό αλλά και θα σε απομακρύνει από το περιττό και το ανώφελο. Έτσι, σιγά-σιγά, θ’ αποκατασταθεί η τάξη στον εσωτερικό σου κόσμο. Μια συνείδηση με ευλαβική μνήμη του Θεού είναι η πηγή της αληθινής πνευματικής ζωής. Θυμήσου τί είπαμε για το πνεύμα στην αρχή της αλληλογραφίας μας.
Τίποτ’ άλλο δεν χρειάζεσαι πέρα απ’ αυτούς τους δύο κανόνες. Συμπλήρωσέ τους μόνο με την υπομονή. Η επιτυχία, βλέπεις, όπως σου έχω ξαναπεί, δεν θα έρθει αμέσως. Πρέπει να περιμένεις, μοχθώντας επίμονα. Ναι, πρέπει να μοχθείς και, το σπουδαιότερο, να μην επιδιώκεις την ικανοποίηση του εαυτού σου ή την αρέσκεια του κόσμου. Γιατί τόσο ο εαυτός σου όσο και ο κόσμος θ’ αντιδράσουν ισχυρά στην απόφαση και τον αγώνα σου για μια νέα ζωή, ζωή πνευματική. Την αντίδρασή τους πρέπει να την αντιμετωπίσεις νικηφόρα, και γι’ αυτό ακριβώς χρειάζεσαι εξίσου δύναμη και υπομονή. Φόρεσε, λοιπόν, την παντοδύναμη αυτή πανοπλία και μην αφήσεις ποτέ το ηθικό σου να καταπέσει, όσες δυσκολίες κι αν αντιμετωπίσεις. Όλα τα καλά θα έρθουν με τον καιρό∙ αυτή η ελπίδα να σε στηρίζει στην υπομονή σου. Είναι μια ελπίδα που επιβεβαιώνεται από τις εμπειρίες όλων όσων επιζήτησαν και κατόρθωσαν τη σωτηρία.
Αυτά είν’ όλα, λοιπόν! Πρώτον, ευλαβική μνήμη του Θεού∙ δεύτερον, υπακοή στη συνείδηση∙ τρίτον, υπομονή και ελπίδα. Εύχομαι, με τη βοήθεια του Κυρίου, να τα κατορθώσεις. Από το βιβλίο: «ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ
Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
γράμματα σε μια ψυχή»
ΕΚΔΟΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΙΙΚΗΣ 2000

πηγή

π. Νικόλαος Μανώλης, Πέλαγος εκπλήξεων η Ορθοδοξία

ΠΗΓΗ

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ. Του Πρεσβυτέρου Δημητρίου Λ. Λάμπρου

Του Πρεσβυτέρου Δημητρίου Λ. Λάμπρου, ( απόσπασμα ομιλίας περί Θανάτου που πραγματοποιήθηκε εις Νίκαια Αθηνών τον Μάρτιο του 2008 κατόπιν προσκλήσεως του Οικείου Μητροπολίτου εις Ιερό Ναό της Αττικής ).  

 

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ.

 

α. Πως εισήλθε

 

Ο θάνατος δεν είναι έργο του Θεού. Δεν τον έκαμε ο Θεός. «Ο Θεός θάνατον ουκ εποίησεν», λέγει η Γραφή (Σοφ. Σολ. 1, 13). Τον άνθρωπο, ο Θεός τον έπλασε «επ’ αφθαρσία»· δηλαδή, να μένει για πάντα άφθαρτος· και να φθάσει σε θέωση.

Όμως κάποια στιγμή, στον όμορφο κόσμο του Θεού «ετρύπωσε» ο θάνατος. Αυτό δεν έγινε με θέλημα Θεού. Τον προκάλεσε θέλημα αντίθετο στο θέλημα του Θεού: το θέλημα του Εωσφόρου· του εκπεσόντος αρχαγγέλου.

Αυτός, επεθύμησε για τον εαυτό του να γίνει ίσως με τον Θεό, ή και μεγαλύτερος από Αυτόν. Αυτή όμως η επιθυμία του, τον έκαμε καιαποκόπηκε από κάθε σχέση με τον Θεό·στερήθηκε την χάρη και τον φωτισμό του Θεού· και «έπεσε»· δηλ. έχασε την δόξα, τον αγιασμό και την θεία ζωή που είχε· και ξέπεσεσε μια ψυχοπαθολογική κατάσταση φιλαυτίας και φθόνου. Σε μια νοσηρή εγωπάθεια. Κα σε μια τρομακτική κακία. Εναντίον όλων· και κυρίως εναντίον του ανθρώπου.

Από φθόνο κινούμενος ο διάβολος βάλθηκε να αποπλανήσει τον Αδάμ. Και τον αποπλάνησε. Και ο Αδάμ καταπάτησε την εντολή του Θεού. Με αποτέλεσμα ότι έτσι «έπεσε» και αυτός. Και, έστω και αν σωματικά ζούσε, κατάντησε ψυχικά νεκρός. «Φθόνω διαβόλου ο θάνατος εισήλθεν εις τον κόσμον» (Σοφ. Σολ. 2, 24). Γιατί ζωή είναι ο Θεός. Και όποιος φεύγει από τον Θεό, φεύγει από την ζωή· και συνεπώς πεθαίνει.

Όμως. Η αμαρτία και ο θάνατος δεν έμειναν στα στενά όρια των δυο πρώτων ενόχων. Επεκτάθηκαν. Στους αγγέλους, που ταυτίστηκαν με τον Εωσφόρο· και στους ανθρώπους, που μιμήθηκαν τον Αδάμ.

Και έτσι εξ αιτίας του ενός ανθρώπου,εμπήκε η αμαρτία σε όλο τον κόσμο. Και η αμαρτία έφερε τον θάνατο. Και ο θάνατοςεπέρασε σε όλους· αφού δεν έμεινε κανείς που να μην εμιμήθη, σε κάποιο βαθμό, στην αμαρτία τον Αδάμ (Ρωμ. 5, 12). Και έτσι εβασίλευσεστον κόσμο ο θάνατος (Ρωμ. 5, 14). Σε όλους. Ακόμη και σ’ εκείνους που δεν είχαν καθόλου,ή είχαν ελάχιστα, αμαρτήσει (Ρωμ. 5, 14).

 

β. Πως καταργήθηκε

 

Δεν μπορεί ποτέ η αμαρτία, να είναι πιο ισχυρή από την χάρη του Θεού.

Δεν μπορεί ποτέ έργο ανθρώπου να έχει πιο πολλή δύναμη από ό,τι έργο Θεού.

Δεν μπορεί ποτέ, η αμαρτία ενός ανθρώπουνα ίσχυσε να φέρει τον θάνατο σε όλο τον κόσμο, και η χάρη και η δωρεά του Θεού, όπως την έκαμε έργο και μας την προσφέρει ο ένας θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός, να μην μπορεί, πολύ περισσότερο, και να μην αρκεί και υπεραρκεί, να μας σώσει όλους από τον θάνατο και γενικά από όλα τα επακόλουθα της αμαρτίας.

Λοιπόν. Το ξαναλέω. Και το ξανατονίζω:

Αν η αμαρτία του ενός (του Αδάμ!) άρκεσε να κάμει να βασιλεύσει στον κόσμο ο θάνατος εξ αιτίας αυτού του ενός (= ενός χοϊκού ανθρώπου), πόσο πιο πολύ πρέπει να αρκεί και να υπεραρκεί ο πλούτος της χάρης που μας προσφέρει ο Ένας, ο Θεός Ιησούς Χριστός, να μας αθωώσει όλους, να μας δικαιώσει, και να μας απαλλάξει από όλα τα επακόλουθα της αμαρτίας και να κάμει, εκείνοι που την δέχονταικαι την παίρνουν να αποκτούν αιώνια ζωή και να βασιλεύον για πάντα χάρις στον Ιησού Χριστό;

Συμπέρασμα:

Όπως ένας έπεσε, και σε όλους επέρασε η αμαρτία και ο θάνατος, έτσι και ένας έκαμε το θέλημα του Θεού, ένας εργάσθηκε σωστά, καιεπέρασε σε όλον τον κόσμο το δικαίωμά του, να έχει και να διατηρεί την ζωή του.

Και ακόμη:

Όπως η παρακοή του ενός έγινε αφορμή και κατάντησαν όλοι αμαρτωλοί, κατά τον ίδιο τρόπο και η υπακοή του ενός (Ιησού Χριστού) έγινε το όπλο της δικαίωσης και της σωτηρίας όλων μας (Ρωμ. 5, 15-19).

* * *

 

Τρόπος, με τον οποίο εμείς συμμετέχομεστους 

καρπούς, στα ωφελήματα, που μας προσφέρει το έργο 

του Χριστού για μας, και εμείς το αποδεχόμαστε 

και το παίρνομε, είναι:

·          το βάπτισμα «εις άφεσιν αμαρτιών»·

·          η μετάνοια (=προέκταση του βαπτίσματος)·

·          η θεία κοινωνία (=εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον).

πηγή

Η προετοιμασία μας για Τη Θεία Κοινωνία

Το θέμα της προετοιμασίας για να κοινωνήσουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, ως μέλη της εκκλησίας, νομίζω ότι κινδυνεύει από δύο ακρότητες. Η μία είναι η μη προετοιμασία. Δηλαδή, επιπόλαια, χωρίς εσωτερική λαχτάρα και επιθυμία για συμμετοχή στο Ποτήριο της Ζωής, χωρίς μετάνοια και «τυχαία». Η άλλη είναι το αποτέλεσμα της έντονης συναίσθησης για το Μεγάλο Μυστήριο, σε τέτοιο σημείο που να προκαλεί φόβο. Τόσο πολύ, στην προκειμένη περίπτωση, εξετάζει τον εαυτό του ο Χριστιανός που πάντα τον βρίσκει απροετοίμαστο, γι’ αυτό και σπάνια ή ποτέ δεν κοινωνά.

Η ποιμαντική της Εκκλησίας για συμμετοχή των πιστών στη Θεία Κοινωνία, βρίσκεται βασικά στις ευχές «προ της Θείας Μεταλήψεως». Εκεί βλέπει κανείς ότι τονίζεται η ανθρώπινη αμαρτωλότητα αφενός και το έλεος του Θεού αφετέρου. Αυτά τα δύο σημεία είναι που οδηγούν στην πραγματική αλλαγή της ζωής μας, δηλαδή στη μετάνοια. Επομένως, εκείνο που μας κάνει «ικανούς» να μπορούμε να κοινωνούμε είναι η μετάνοια ως ανανέωση του βαπτίσματός μας.

Είναι αυτονόητο ότι μόνο όσοι έχουν βαπτιστεί και ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ως την Εκκλησία του Χριστού, μπορούν να συμμετέχουν στη Θεία Κοινωνία. Οι αβάπτιστοι, οι αλλόθρησκοι, οι αιρετικοί δεν μπορούν να κοινωνούν, όσες αρετές και να έχουν. Η λειτουργία γίνεται για τους Χριστιανούς, οι οποίοι, βέβαια, προσεύχονται «υπέρ του σύμπαντος κόσμου». Η συμμετοχή όμως δεν εξασφαλίζει και τη σωτηρία, αν δεν γίνεται με κάποιες προϋποθέσεις.

Η μετάνοια, για τον Χριστιανό, είναι η βασική προϋπόθεση. Αλλιώς γίνεται «εις κρίμα και κατάκριμα», αν προσέρχεται στη Θεία Κοινωνία με την αίσθηση ότι «αξίζει», έχοντας την αυτάρκεια του Φαρισσαίου. Τόσο οι «ευχές προ της Θείας Κοινωνίας», όσο και η ίδια η Θεία Λειτουργία τονίζουν ότι ο Θεός μας χαρίζει ως δώρο τον εαυτό του «προς βρώσιν και πόσιν τοις πιστοίς» και όχι ως αμοιβή ή βραβείο.

Η νηστεία των φαγητών δεν υπάρχει στους κανόνες της Εκκλησίας ως προϋπόθεση. Μένει προαιρετική ως κάτι που ευκολύνει την προετοιμασία. Η νηστεία όμως στις αισθήσεις, στις πράξεις και στους λογισμούς γίνεται αναγκαία.

Η εξομολόγηση χρειάζεται ως κοινοποίηση της προσωπικής μετάνοιας στην Εκκλησία, που αντιπροσωπεύεται από τον ιερέα – πατέρα της κοινότητας. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνεται καθημερινά ούτε εβδομαδιαία, αλλά όποτε νιώσει ο Χριστιανός ότι απομακρύνθηκε από το Θεό και τους ανθρώπους με τις αμαρτίες του κι ότι για να επιστρέψει θέλει ενίσχυση. Η χάρις του μυστηρίου ενεργοποιεί το νου και την καρδιά και βοηθά για νέα αρχή.

Όπως καμία ανθρώπινη σχέση δεν μπορεί να έχει ζωή , χαρά και πληρότητα, αν γίνεται ως καθήκον και πιεστικά, έτσι και η σχέση μας με το Θεό. Στην αγάπη, που εκφράζεται με επιθυμία για ένωση, βρίσκεται ο τρόπος της προετοιμασίας μας για τη Θεία Κοινωνία. Όσοι αγαπούν το Χριστό δεν μένουν σε ξηρή – τυπική προετοιμασία, αλλά βασίζονται στην καρδιακή λαχτάρα για να γίνουν «σύσσωμοι και σύναιμοι» Χριστού. Αυτή η λαχτάρα θα καθορίσει και την προσωπική προετοιμασία.

Τότε η Θεία Κοινωνία θα γίνεται μέσο που θα οδηγεί στην άλλη λαχτάρα: να ζήσουμε αιώνια με τον Χριστό το Θεό μας « συν πάσι τοις Αγίοις». 

π. Ανδρέας Αγαθοκλέους
Ιερό Ησυχαστήριο Αγίας Τριάδας
Λυθροδόντας

Ἡ ἀνθρωπολογία τῆς μετανεωτερικότητας Δημήτρης Μπαλτάς

         Ὁμολογουμένως ἔχει ἐνδιαφέρον νὰ παρατηρήσει κανεὶς πῶς διαμορφώνεται ὁ ἀνθρωπολογικὸς τύπος στὴν ἐποχὴ τῆς μετανεωτερικότητας. Καὶ μάλιστα νὰ ἀποπειραθεῖ νὰ κατανοήσει καὶ νὰ ἑρμηνεύσει τὸν ρόλο του, σὲ καιροὺς γενικευμένης συγχύσεως.
.            Διαπιστώνει, χαρακτηριστικά, κανεὶς τὴν ἐπιμονὴ τοῦ μετανεωτερικοῦ ἀνθρώπου στὴν θεμελίωση τῆς «προόδου». Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος αὐτός, τόσο ὁ προερχόμενος ἀπὸ τὴν «ἀριστερὰ» ὅσο καὶ ὁ ὑπηρετῶν τὴν «οἰκονομία τῆς ἀγορᾶς», ἀκολουθεῖ μὲ ἀξιοσημείωτη εὐλάβεια τὴν «θρησκεία τῆς προόδου». Ἀσφαλῶς ἡ πρόοδος θὰ πρέπει νὰ συνδεθεῖ μὲ τὴν δημιουργία μιᾶς καταναλωτικῆς συνειδήσεως. Ὁ σύγχρονος συγγραφέας Ζὰν Κλὼντ Μισεὰ ἐπισημαίνει ὅτι «κάτω ἀπὸ τὴν αὐξανόμενη κυριαρχία τῆς ἀνεξέλεγκτης οἰκονομίας, ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων τείνει νὰ μεταβληθεῖ σὲ ἕναν παράλογο ἀγώνα δρόμου γιὰ νὰ μὴν γεράσουν καὶ νὰ μὴν πεθάνουν ποτέ, δηλαδή, νὰ ἀρνηθοῦν τὸν ἑαυτό τους ὡς ἀνθρώπινη φύση».
.            Ἐξ ἄλλου, ἡ ἀνθρωπολογία τῆς μετανεωτερικότητας προβάλλει ἕναἀνιστορικὸ τύπο, ὁ ὁποῖος ζεῖ hinc et nunc, τηρώντας μία στάση ἀδιάφορη ἢ ἀπορριπτικὴ ἔναντι τῆς κληρονομιᾶς τοῦ παρελθόντος.
.            Στὸ πλαίσιο αὐτό, ἐπιχειρεῖται συστηματικὴ ἀναθεώρηση τῆς ἱστορίας καὶ τῶν πηγῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων αὐτὴ συγκροτεῖται. Ἀλλά, κατὰ μία περισσότερο μετριοπαθῆ ἄποψη, «τὸ νέο εἶναι ἀδύνατο νὰ γεννηθεῖ μέσα σ’ ἕνα κόσμο χωρὶς παράδοση καὶ ἡ παράδοση εἶναι νεκρὴ χωρὶς τὴν ἔλευση τοῦ καινούργιου».
.            Συναφὲς πρὸς τὰ προηγούμενα εἶναι καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ μετανεωτερικὸς ἄνθρωπος ἔχει γίνει μέρος τοῦ κυρίαρχου πλέον «πολιτισμοῦ τῆς εἰκόνας», ἐνῶ ἔχει ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὸν «πολιτισμὸ τοῦ λόγου». Ἐὰν σήμερα ἡ εἰκόνα ἐπιδρᾶ καταλυτικὰ στὴν ἀνθρώπινη συνείδηση, ὁ λόγοςὑποχωρεῖ, πράγμα ποὺ ὁδηγεῖ, σὲ τελικὴ ἀνάλυση, ὄχι μόνον σὲ μία γλωσσικὴἀνεπάρκεια ἀλλὰ καὶ σὲ μία ἀπουσία πραγματικῆς σχέσεως τοῦ ἐγὼ μὲ τὸ σύ..            Παράλληλα ὁ ἄνθρωπος τῆς μετανεωτερικότητας πιστοποιεῖ τὴν«κοινωνία τῆς ἀδιαφορίας». Ἀπὸ τὶς δυνατότητες ποὺ ἔχουν οἱ συλλογικὲς συνειδήσεις, ὅπως ἔχει φανεῖ καὶ στὴν ἱστορία, προτιμᾶ ὁ ἄνθρωπος τὴν ἀτομικὴ ὀχύρωση καὶ κατοχύρωση. Εἶναι θλιβερὴ ἡ διαπίστωση ὅτι αὐτὸς ὁ ἀνθρωπολογικὸς τύπος δὲν κοινωνεῖ οὐσιωδῶς τῶν πραγμάτων, ἀκόμα κι ὅταν ἀντιδρᾶ σὲ μορφὲς καταπιέσεώς του. Ὁμοίως δὲν ἔχει οὐσιωδῶς λόγο, ἀκόμα κι ὅταν ἐπιτίθεται λεκτικῶς στοὺς ἄλλους.
.            Φαίνεται ὅτι ὁ μετανεωτερικὸς ἄνθρωπος θεωρεῖ ὅτι εἶναι αὐτονομημένος. Μάλιστα φθάνει νὰ νομίζει ὅτι ὁλοκληρώνει σήμερα ὅ,τι δὲν ὁλοκλήρωσε κατὰ τοὺς τρεῖς τελευταίους αἰῶνες ὁ Διαφωτισμός. Στὴν περίπτωση τῆς Ἑλλάδας, καὶ ἐπειδὴ συνήθως δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οἱ πολιτιστικὲς ἰδιαιτερότητες τοῦ λαοῦ, αὐτὴ ἡ ὄψιμη πρόσληψη ἐκδηλώνεται κατὰ ἕνα τρόπο τουλάχιστον κωμικοτραγικό.
.            Νομίζω ὅτι ἡ διαμόρφωση τοῦ νέου αὐτοῦ ἀνθρωπολογικοῦ τύπου δὲν ἔχει νὰ προσφέρει κάτι οὔτε στὸν ἴδιο τὸν ἄνθρωπο οὔτε στὴν κοινωνία. Θὰ ἀποτελοῦσε μᾶλλον μία ἔκφανση τοῦ τέλους τῆς ἱστορίας, ἐὰν γινόταν δεκτὸ ὅτι αὐτὸ εἶναι πλέον κοντά.

 ΠΗΓΗ: alopsis.gr

Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω

Eν σαρκί ως άσαρκος έζησας πάτερ, Και τοις ασάρκοις νυν συνευφραίνη νόοις.

Βιογραφία Ο Άγιος Διονύσιος γεννήθηκε λίγο πριν το 1500 μ.Χ. στο ορεινό χωριό Σκλάταινα της Καρδίτσας, την σημερινή Δρακότρυπα. Το όνομά του ήταν Δημήτριος και από παιδί επέδειξε ζήλο για την αγάπη του Χριστού και την ασκητική ζωή. Σε ηλικία 18 ετών μόνασε στα Μετέωρα λαμβάνοντας το όνομα Δανιήλ. Τρία χρόνια αργότερα, αναζητώντας πιο απομονωμένο τόπο και επειδή δεν του έδιναν την ευκαιρία ν’ αναχωρήσει, πήδηξε ως δια θαύματος κάτω από το βράχο των Μετεώρων και μετέβη στις Καρυές του Αγίου Όρους. Εκεί γίνεται ιερεύς και μεγαλόσχημος μοναχός, μετονομασθείς σε Διονύσιο. Αργότερα εγκαθίσταται στην σκήτη Καρακάλου όπου έζησε ερημικά για δέκα έτη με αυστηρή άσκηση, προσευχή και νηστεία, βιώνοντας πολλές θαυματουργικές ενέργειες του Θεού. Η ισάγγελη ζωή του στάθηκε αιτία της εκλογής του ως ηγουμένου της βουλγαρικής, τότε, μονής Φιλοθέου. Συναντώντας μεγάλες αντιδράσεις για τον τρόπο ζωής που θέλησε να εφαρμόσει στην μονή εγκατέλειψε το Άγιο Όρος και εγκαταστάθηκε γύρω στο 1524 μ.Χ. στην μονή Τιμίου Προδρόμου στη Βέροια. Θέλοντας ν’ αποφύγει την εκλογή του σε επίσκοπο που επεδίωκαν οι κάτοικοι της περιοχής, αναχώρησε κρυφά και μετέβη στον Όλυμπο. Εκεί ασκήτευσε σ’ ένα σπήλαιο που σώζεται μέχρι και σήμερα. Συκοφαντούμενος όμως εκδιώχθηκε από το ασκητήριό του και αναχώρησε για το Πήλιο, όπου το 1542 μ.Χ. ίδρυσε τη μονή της Αγίας Τριάδος Σουρβίας έπειτα από θαυματουργική υπόδειξη του Θεού. Μετά από τρία έτη και λόγω της παντελούς ανυδρίας που έπληξε τον τόπο των διωκτών του, επέστρεψε επισήμως με πρόσκληση του διώκτη του Αγά Σάκου. Με την αγγελική βιωτή του γρήγορα προσείλκυσε πλήθος μοναχών, ο ίδιος όμως χρησιμοποιούσε τα πλησιόχωρα σπήλαια για προσευχή και ησυχία, όπου ζούσε στο γνόφο της νοερής προσευχής. Δεν παρέλειπε, ωστόσο, να περιέρχεται τα γύρω χωριά για να κηρύξει, να εξομολογήσει και να στηρίξει τους σκλαβωμένους Έλληνες. Είχε απέραντη αγάπη για το λαό. Εκοιμήθη εν ειρήνη, αφήνοντάς μας για ανεκτίμητο θησαυρό τα χαριτόβρυτα λείψανά του. Σημείωση: Στη Δρακότρυπα η εορτή του πανηγυρίζεται επίσης την τελευταία Κυριακή του Ιουλίου.

Ἀπολυτίκιον  (Κατέβασμα) Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης. Τοῦ Ὀλύμπου οἰκήτωρ Πιερίας ἀγλάισμα, καὶ τῆς ἐπωνύμου Μονῆς σου ἱερὸν περιτείχισμα, ἐδείχθης Διονύσιε σοφέ, βιώσας ὥσπερ Ἄγγελος ἐν γῇ, καὶ παρέχεις τὴν ταχεῖαν σου ἀρωγήν, τοὶς εὐλαβῶς κραυγάζουσιν δόξα τῷ δεδωκότι σοὶ ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ θαυμαστώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σοῦ πάσιν ἰάματα.

Άγιος Αχόλιος Επίσκοπος Θεσσαλονίκης

Βιογραφία Ο Άγιος Αχόλιος (ή Ασχόλιος) έζησε και έδρασε κατά τα έτη 360 - 383 μ.Χ. Καταγόταν από την Καισάρεια, αλλά δεν αποκλείεται, σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες, να καταγόταν από την Αχαΐα, αφού σε αυτές αναφέρεται ως μοναχός στην Αχαΐα. Αν οι πληροφορίες αυτές είναι ακριβείς, τότε πρέπει να δεχθούμε ότι ήδη τον 4ο αιώνα μ.Χ. ο μοναχισμός είχε εμφανισθεί στην Πελοπόννησο. Η εκλογή του Αγίου ως Επισκόπου Θεσσαλονίκης έγινε, για την ειρήνευση του λαού της πόλεως και ολόκληρης της Μακεδονίας. Η εποχή ήταν ταραγμένη εξαιτίας των αιρέσεων. Οι Αρειανοί, οι Πνευματομάχοι, οι οπαδοί του Απολλιναρίου και άλλοι, μείωναν την αγάπη και την πίστη. Ο Άγιος Αχόλιος προτιμούσε τους χρόνους των διωγμών, γιατί τότε έλαμπε η πίστη των Χριστιανών, ενώ λυπόταν για την ύπαρξη των αιρέσεων. Γι’ αυτό και έτρεφε θαυμασμό προς τους Μάρτυρες και προς τον στύλο της Ορθοδοξίας, τον Μέγα Αθανάσιο (βλέπε 18 Ιανουαρίου). Εκτός από τις αιρέσεις που δημιουργούσαν προβλήματα στην αυτοκρατορία, προβλήματα σοβαρά και μάλιστα οξύτατα, δημιουργούσαν και οι επιδρομές των βαρβαρικών φυλών. Οι βασιλείς Γρατιανός και Θεοδόσιος πέτυχαν λαμπρές νίκες, αφού αντιμετώπισαν με επιτυχία, ο μεν πρώτος τους Αλαμανούς, που παρείχαν πράγματα στην Γαλλία, ο δε δεύτερος τους Γότθους και τους Ούννους. Ιδιαίτερα αναφερόμαστε στους αγώνες κατά των Γότθων και Ούννων, διότι κατά τους αγώνες αυτούς διακρίθηκε ο Θεοδόσιος. Τον βασιλέα Θεοδόσιο τότε παρότρυνε και ενίσχυσε ηθικά ο Επίσκοπος Θεσσαλονίκης Αχόλιος. Οι βάρβαροι λαοί, που λυμαίνονταν τις γύρω από τη Θεσσαλονίκη πόλεις, δεν μπόρεσαν να διατρυπήσουν με τις βολές τους τον Άγιο Αχόλιο. Ο Θεοδόσιος, μετά από τον θρίαμβό του εναντίων «τῶν ἀμφὶ τὸν Ἴστρον βαρβάρων», ήλθε στη Θεσσαλονίκη. Τον θριαμβευτή αυτοκράτορα υποδέχθηκε ο Άγιος, του οποίου η επίδραση στον βασιλέα για θέματα εκκλησιαστικά ήταν αποφασιστική. Ο Θεοδόσιος στη Θεσσαλονίκη, το 380 μ.Χ., ασθένησε βαριά. Ο Άγιος Αχόλιος «μυσταγωγήσας τὸν Θεοδόσιον» συνετέλεσε στην επιβολή της Ορθοδοξίας σε ολόκληρη την αυτοκρατορία. Ο αυτοκράτορας εμπνεόμενος από το δόγμα της Νίκαιας, όχι μόνο δήλωσε επίσημα της αφοσίωσή του στο Σύμβολο της Νίκαιας, αλλά και εξέδωσε την 28η Φεβρουαρίου του 380 μ.Χ. το περίφημο διάταγμα της Θεσσαλονίκης. Με το διάταγμα αυτό ο Θεοδόσιος καλούσε τους αιρετικούς «μὴ μετασχεῖν τῆς Ἀρείου δόξης». Ο Άγιος βρισκόταν σε αλληλογραφία με τον Μέγα Βασίλειο (βλέπε 1 Ιανουαρίου), ο οποίος γράφοντας προς αυτόν τον αποκαλεί φωστήρα της Εκκλησίας και τον επαινεί. Έλαβε μέρος στην Β’ Οικουμενική Σύνοδο και διακρίθηκε για την αγιότητα του βίου του και την ορθόδοξη πνευματικότητά του. Ο Άγιος Αχόλιος κοιμήθηκε με ειρήνη μεταξύ των ετών 383 και 384 μ.Χ.

Σχετικές συνδέσεις

1. Άγιος Ανύσιος Επίσκοπος Θεσσαλονίκης
2. Σύναξη των Αχαιών Αγίων

Άγιοι Κλήμης Επίσκοπος Αγκύρας και Αγαθάγγελοςσυνα

Ἀγαθαγγέλου καὶ Κλήμεντος αἱμάτων, Τὸ τοῦ ξίφους δίψαιμον ἐπλήσθη στόμα. Εἰκάδι δ’ ἐτμήθητε τρίτῃ, Ἀγαθάγγελε, Κλήμη.

Βιογραφία Ο πατέρας του Κλήμη ήταν ειδωλολάτρης. Πέθανε, όμως, νωρίς και η ανατροφή του Κλήμη έγινε με όλη τη χριστιανική επιμέλεια, από την ευσεβέστατη μητέρα του Ευφροσύνη. Όταν μεγάλωσε, η παιδεία του, η φιλανθρωπία του και οι άλλες φημισμένες αρετές του τον ανέδειξαν επίσκοπο της πατρίδας του Άγκυρας. Το μεγάλο αξίωμα δεν τον έκανε να πέσει στη μεγάλη παγίδα της αλαζονείας, Αντίθετα, ανέπτυξε περισσότερο την ενεργητικότητα του, για να ανταποκριθεί στις πνευματικές και υλικές ανάγκες του ποιμνίου του. Εκείνο, όμως, που πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα στον επίσκοπο Κλήμη, είναι ότι φρόντιζε πατρικά για τα ορφανά και τους φτωχούς. Παρηγορούσε τους πάσχοντες, με ιδιαίτερη προσοχή έπαιρνε στην Εκκλησία παιδιά εγκαταλελειμμένα και έκθετα, φροντίζοντας όχι μόνο για τη συντήρηση τους, αλλά και για την κατήχηση και βάπτιση τους. Όλα αυτά μας δίνουν το δικαιωμα να πούμε ότι η πίστη του ήταν ζωντανή, με έργα. Ο Θεός, όμως, θέλησε να δοκιμάσει τον Κλήμη και από το καμίνι του μαρτυρίου. Επί βασιλείας Διοκλητιανού (284 - 305 μ.Χ.), λοιπόν, μεταφέρετε στη Νικομήδεια, όπου βασανίζεται φρικτά και τα υπομένει όλα καρτερικότατα, μέχρι που τον αποκεφαλίζουν, επισφραγίζοντας, έτσι, με το μαρτύριο τη μεγάλη και ζωντανή του πίστη. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την μεταφορά του στη Νικομήδεια, αποβιβάστηκε στη Ρόδο όπου ο τότε Επίσκοπος Φωτεινός τέλεσε τη Θεία Λειτουργία με όλους τους μάρτυρες, οπότε και έγιναν σημεία θαυμαστά. Ο δε Αγαθάγγελος καταγόταν από τη Ρώμη και έγινε χριστιανός από τον Άγιο Κλήμεντα, τον όποιο ακολούθησε. Συμμερίστηκε μάλιστα τις περιπέτειες του και τα βασανιστήρια του, και πέθανε μαζί του με αποκεφαλισμό. Η Σύναξή τους τελείται στο Μαρτύριο, το οποίο βρίσκεται στην περιοχή Ευδοξίου, πέραν του Ανάπλου και στην Εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, της παλαιάς και της νέας. Ναό του Αγίου Κλήμεντος ανήγειρε ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β’ (976 - 1025 μ.Χ.) στα ανάκτορα, εντός του οποίου φυλασσόταν η κάρα του Αγίου με άλλα ιερά λείψανα. Από τις αρχές του 10ου αιώνα μ.Χ. η σύναξη των Αγίων άρχισε να τελείται στη μονή του Πατριάρχη Ευθυμίου (907 - 912 μ.Χ.), που βρισκόταν στην περιοχή των Υψωμαθείων Κωνσταντινουπόλεως, στην οποία, το έτος 907 μ.Χ., ο Μητροπολίτης Αγκύρας Γαβριήλ δώρισε το ωμοφόριό του Αγίου Κλήμεντος και λείψανα του Αγίου Αγαθαγγέλου.

Ἀπολυτίκιον  (Κατέβασμα) Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῷ. Ὡς ἀγαθῶν ἀγγελιῶν προμηθέα, τῆς πρὸς ἠμᾶς τοῦ Ἰησοῦ εὐσπλαχνίας, χαρμονικῶς ὑμνοῦμεν σὲ Μαρτύρων στέρρεσυ γὰρ Ἀγαθάγγελε, ἐναθλήσας νομίμως, στάσεως ἠξίωσαι τῆς Ἀγγέλων ἀζίως, μεθ' ὧν πρεσβεύοις πάντοτε Χριστῷ, πάσης ρυσθήναι, ἠμᾶς περιστάσεως. Ἕτερον Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Κλῆμα ὁσιότητος, καί στέλεχος ἀθλήσεως, ἄνθος ἱερώτατον, καί καρπός ὡς θεόσδοτος, τοῖς πιστοῖς πανίερε, ἡδύτατος ἐβλάστησας. Ἀλλ᾽ ὡς Μαρτύρων σύναθλος, καί ἱεραρχῶν σύνθρονος, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν. Κοντάκιον Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον. Τῆς ἀμπέλου γέγονας, τίμιον κλῆμα, τοῦ Χριστοῦ πανεύφημε, Κλήμη πολύαθλος ὀφθείς, σύν τοῖς συνάθλοις τε ἔκραζες· Χριστός, Μαρτύρων φαιδρόν ἀγαλλίαμα. Κάθισμα Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ. Τοῦ μαρτυρίου ἀληθῶς τῇ δρεπάνῃ, κατατεμνόμενος σοφὲ Ἱεράρχα, ὡς καρποφόρος ἄμπελος ἐξήνθησας, βότρυας περκάζοντας, καὶ σταλάζοντας γλεῦκος, θείας ἐπιγνώσεως, καὶ ἀθλήσεως Πάτερ· ἐξ ὧν μετέχων πᾶς τις εὐσεβῶς, καταγλυκαίνει ψυχῆς αἰσθητήρια. Ὁ Οἶκος Υἱὸς φωτὸς ἀναδειχθείς, Θεοῦ συγκληρονόμος, ὡς Ἠλιοὺ ὁ θεῖος, τὸν Ἀχαὰβ ἤλεγξεν, οὕτω καὶ σύ, Κλήμη σοφέ, Βασιλεῖς ἀνόμους, καὶ Τυράννους ἀπηνεῖς, Ἑλλήνων τοὺς πρωτεύοντας, ἐν λόγῳ καὶ ἀληθείᾳ ἐνίκησας, καὶ προσάγεις θῦμα τῷ Κυρίῳ νῦν τὰ πλήθη τῶν εἰς Χριστὸν πιστευσάντων. Διὸ κοινωνὸν τῆς σῆς μαρτυρίας Ἀγαθάγγελον εὑρών, πόλεις ἐναθλῶν συνώδευσας φαιδρῶς κραυγάζων· Χριστέ, Μαρτύρων φαιδρὸν ἀγαλλίαμα.

Γιατί αποκαλούμε τον θάνατο μυστήριο; είναι φυσικό φαινόμενο ή όχι;

Ο σωματικός θάνατος του ανθρώπου είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Για την ακρίβεια είναι ένα βιολογικό φαινόμενο. Επίσης ο θάνατος διαδέχεται τη ζωή και αντίστροφα.
Αφού λοιπόν είναι φυσικό φαινόμενο – δηλαδή βρίσκεται στην φύση μας – τότε γιατί αποκαλείται μυστήριο του θανάτου;
Γιατί ο βιολογικός θάνατος δεν επηρεάζει το πνευματικό μέρος του ανθρώπου, δηλαδή την ψυχή

Στο περιοδικό ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ, δημοσιεύεται άρθρο του π. Κων/νου Στρατηγοπούλου, από το οποίο τα παρακάτω αποσπάσματα:

Ποιος μπορεί να γνωρίζει την ώρα του χωρισμού της ψυχής από το σώμα;
Ποιος μπορεί να ορίσει το μυστήριο του θανάτου;

Η επιστήμη τόσο γνωρίζει. Ξέρει που πεθαίνει το σώμα. Μπορεί να δη τι ώρα φεύγει η ψυχή; Απλώς, διαπιστώνει πως ο άνθρωπος είναι ζωντανός ακόμα, και ότι θα πεθάνει σύντομα.

Η θεολογία ξέρει πότε φεύγει η ψυχή από το σώμα; Όχι. Ούτε αυτή το ξέρει. Αφού μιλούν τα τροπάρια περί «του μυστηρίου του θανάτου»
Ε, λοιπόν, πρόκειται περί μυστηρίου. Αυτή είναι η ιστορία. Η ώρα που χωρίζεται το σώμα από την ψυχή είναι μυστήριο. Ποιος μπορεί να μπει στο μυστήριο; Η επιστήμη; Αδύνατον. Η θεολογία; Αδύνατον.

Εφ’ όσον, λοιπόν, πρόκειται περί μυστηρίου, οποιοσδήποτε λόγος είναι περιττός, περί (εγκεφαλικού) θανάτου. Οποιοιδήποτε άλλοι μιλούν, (τί κάνουν); Πάνε να ερευνήσουν το μυστήριο. Αλλά, «ου φέρει το μυστήριον έρευναν».
Αυτό πήγε να κάνη ο Βαρλαάμ, και αντιτάχθηκε ο Παλαμάς. (Ο Βαρλαάμ) πήγε να ερευνήση το μυστήριο της γνώσεως της ουσίας του Θεού. Είναι δυνατόν να γίνη; Και εκεί χτυπήθηκαν οι δύο πολιτισμοί. Του εγκεφαλισμού, και του μυστηρίου του Θεού, πριν από επτά αιώνες. Εμείς, δεν μπορούμε να επανέλθωμε σε Νεοβαρλααμισμούς… Να ερευνούμε το μυστήριο. Ό,τι και να πουν, ό,τι και να βρουν, όπως και αν ορίσουν τον θάνατο, ο θάνατος θα παραμένη μυστήριο. Το τι ώρα φεύγει η ψυχή από το σώμα.

Ξέρω, πως είναι μυστήριο ο θάνατος. Και, επειδή θα περάσω από το μυστήριο του θανάτου, προτρέχω (και προσπαθώ να μπω) μέσα στο μυστήριο της παρουσίας του Χριστού, για να ζήσω τον θάνατο ως μυστήριο χριστοειδές, και όχι ως μυστήριο χαμού. Προσεγγίζω το μυστήριο βιωματικά πια.
Και, πραγματικά, εκεί φθάνει όλη αυτή η αναζήτηση, για τον εγκεφαλικό θάνατο, κ.λπ. Δεν μπορούμε πια να πούμε τίποτε. Η επιστήμη χίλια να πει, δεν μπορεί να εισέλθη (στο μυστήριο). Θα λέη πάντα πως είναι το σώμα. Βλέπει την ψυχή; Έχει όργανα (για να την ανιχνεύσει);
…Η ψυχή, κατά τους Πατέρες, διαχέεται σ’ όλο το σώμα. Σταμάτησε (έστω) ο εγκέφαλος. Η ψυχή, δεν είναι στα άλλα μέρη του σώματος; Δεν μπορώ να το αγνοήσω αυτό το πράγμα.
Ο άγιος Νικόδημος, λέει, ότι μαζεύεται στα μέσα στοιχεία του σώματος. Συγκεντρώνεται μέσα, ακόμη και αν δεν υπάρχη ψυχή στον εγκέφαλο, και (ο άνθρωπος) δεν κινείται. Πέθανε ο άνθρωπος; Όχι. Να, η δογματική της Εκκλησίας: Ότι διαχέεται παντού η ψυχή. Σ’ όλο το σώμα. Πότε φεύγει οριστικά, τελευταία-τελευταία, δεν ξέρομε.

Άκουσα, προχθές, έναν καθηγητή να χρησιμοποιεί, ανοήτως, το πείραμα του βατράχου, που κάνουν όλοι οι πρωτοετείς φοιτητές της Ιατρικής (στο μάθημα της Βιολογίας), (για να δώσει λύση στο θέμα του εγκεφαλικού θανάτου). Μα, αυτά, είναι ανόητα πράγματα…
Παίρνουν τον βάτραχο, του κόβουν το κεφάλι (κατά ακρίβειαν, του νεκρώνουν τον εγκέφαλο με μία βελόνα) και παρατηρούν, ότι ο βάτραχος ακόμη κινείται. Είναι ο μυϊκός τόνος. Και, λένε: «Κοίταξε, δεν έχει εγκέφαλο σε λειτουργία, αλλά κινείται». Είναι ο μυϊκός τόνος. Αλλά, ξεχνάνε, ότι ο βάτραχος δεν έχει ψυχή, που έχει εικόνα του Θεού επάνω της.

Πηγή / αντιγραφή