Ο ΛΥΧΝΟΣ ΨΥΧΗΣ (Ματθ. 6, 22-33) †ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

Ο ΛΥΧΝΟΣ ΨΥΧΗΣ (Ματθ. 6, 22-33)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Διασκευή ομιλίας στον Παχυκάλαμο, στις 15/6/1980)

1. Ο «απλούς οφθαλμός»

Αν κανείς προσέξει το σημερινό Ευαγγέλιο, φωτίζεται μια για πάντα σε όλη του τη ζωή. Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός είπε: « Ο λύχνος του σώματός εστιν ο οφθαλμός». Σε ένα σκοτεινό δωμάτιο δεν βλέπει κανείς απολύτως τίποτα. Αν όμως βρεθεί εκεί ένα λυχνάρι, φωτίζει. Και αν είναι φως ηλεκτρικό, φωτίζει πολύ καλύτερα. Βέβαια και με τα χέρια μπορείς να ψηλαφήσεις μερικά πράγματα. Ένα κρεβάτι, μια καρέκλα, το ίδιο το λυχνάρι. Αλλά δε θα μπορέσεις ποτέ να ψηλαφήσεις τα γράμματα σ’ ένα βιβλίο, η μια εικόνα.

«Ο λύχνος του σώματός εστιν ο οφθαλμός». Ότι είναι το λυχνάρι για το δωμάτιο, είναι το μάτι για ολόκληρο το σώμα. Υπάρχει μάτι; Υπάρχει φως. Δεν υπάρχει; Όλα είναι μόνιμο σκοτάδι.

Όσο και να προσπαθήσουμε να φανταστούμε τι σημαίνει τυφλός, δεν θα καταλάβουμε τίποτα. Γιατί; Πού να καταλάβουμε εμείς που βλέπομε την ομορφιά της δημιουργίας του Θεού τον πόνο ενός ανθρώπου που ποτέ δεν την είδε;

Όμως άλλα είναι εκείνα που φωτίζουν τη ζωή μας και την κάνουν όμορφη. Γι’ αυτό ο Κύριός μας, πρόσθεσε: «Προσέξτε, δεν είναι μόνο αυτό το μάτι που ξέρετε. Υπάρχει και ένα άλλο εσωτερικό. Το εξωτερικό μάτι είναι σαν μια φωτογραφική μηχανή. Το μάτι του κακού ανθρώπου και το μάτι του καλού, τα ίδια πράγματα βλέπει. Και το ίδιο τα βλέπει. Αλλά υπάρχει και ένα άλλο μάτι, το οποίο είναι διαφορετικό στον καλό άνθρωπο.

«Εάν ο οφθαλμός σου είναι απλούς, όλον το σώμα σου φωτεινόν έσται». Τι σημαίνει να είναι απλούς ο οφθαλμός σου;

Εμείς βλέπουμε ένα σωρό πράγματα. Σχηματίζουμε χίλιες δυο ιδέες. Αγαπάμε χίλια δυο. Ποθούμε περισσότερα. Μας δεσμεύουν μερικά πάθη. Μας υποδουλώνουν. Τα αγαπάμε. Τόσο πολύ ώστε κλωτσάμε και την αξιοπρέπειά μας. Μόνο την αξιοπρέπειά μας; Και τον πατέρα μας και την μάνα μας. Εξ αιτίας των παθών μας τούς σκάζουμε κυριολεκτικά. Και ταυτόχρονα μέσα μας έχομε και καλωσύνη.

Και την αγαπάει κανείς τη μάνα του, και την σκάζει. Είναι απλούς ο οφθαλμός αυτού του ανθρώπου; Όχι!

Και θέλει να κάνει το σταυρό του, αλλά όταν φτάνει ο κόμπος στο χτένι για κάποια αμαρτία τον ξεχνάει τον Θεό.

Είναι απλούς ο οφθαλμός αυτού του ανθρώπου;

Όχι!

Να τι σημαίνει απλούς ο οφθαλμός: Όταν ο άνθρωπος, έχοντας νικήσει τα πάθη, έχοντας ελευθερωθεί από τις κακές επιθυμίες, τις κακίες, μπορεί με ελεύθερο το φρόνημά του, με ελεύθερη την ψυχή του, με ευάγωγο το σώμα του να είναι πάντοτε σύμφωνος με το θέλημα του Θεού, με τις επιταγές της καλωσύνης και όλων των αρετών. Και να είναι σύμφωνος με τις αξιώσεις που έχουν από αυτόν οι άλλοι, που δεν είναι σκουπίδια, αλλά είναι εξ ίσου έντιμοι και εξ ίσου άξιοι να ζουν καλά όπως και ο ίδιος και να μην θεωρούνται αντικείμενα εκμετάλλευσης κανενός.

2. Μικρός ο κόπος. Μεγάλο το κέρδος

Εάν λοιπόν ο οφθαλμός σου είναι απλούς, τότε όλο το σώμα σου είναι φωτεινό. Όλη η ζωή σου, όλα τα έργα σου είναι φωτεινά. Και ολόκληρο το σώμα σου είναι φωτεινό. Έχει μεγάλο βάθος αυτή η κουβέντα του Χριστού.

Θυμηθείτε πόσα πράγματα στο σώμα μας είναι σκοτεινά, επειδή δεν είναι υποταγμένα στο θέλημα του Θεού. Και θα καταλάβετε τι σημαίνει: «εάν ο οφθαλμός σου είναι απλούς, όλο το σώμα σου είναι φωτεινό». Και αντίθετα: «Εάν ο οφθαλμός σου είναι πονηρός, τότε όλο το σώμα σου είναι σκοτεινό».

Μήπως χρειάζεται πολλή επεξήγηση τι σημαίνει πονηρό το μάτι;

Πονηρό είναι το μάτι όταν κοιτάζει ύποπτα, με κακία και με μίσος.

Αλλά και όταν κοιτάζει με φιληδονία και με σαρκικό φρόνημα.

Ερώτημα: Είναι σ' αυτές τις περιπτώσεις το σώμα σκοτεινό ή δεν είναι; Πόσο σοφά ή μάλλον πόσο φωτιστικά μας το λέγει ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Και προσθέτει: «Θέλετε να φτάσετε σ' αυτή την ωραία κατάσταση να είναι το μάτι σας απλό; Να μην είναι πονηρό; Αρχίστε να κόβετε τα πάθη σας». Το πρώτο πάθος που απασχολεί όλες τις ηλικίες κι όλους τούς ανθρώπους, είναι η διάθεση να μαζεύουν. Γιατί το μέσον που εξυπηρετεί όλα τα άλλα πάθη, είναι «το ψιλικό οξύ» που λέμε.

Γι' αυτό είπε ο Χριστός: «Μη θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης».

Προσέχτε! Μην κολλάτε την καρδιά σας στα επίγεια. Εάν την κολλήσετε σ’ αυτά, σιγά-σιγά το μάτι σας θα γίνει πονηρό. Θα ξεφύγει από την απλότητα. Αλλά η εντολή: «μη θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης», είναι λιγάκι δύσκολη, γιατί το ερώτημα είναι:

-Καλά. Αν δεν έχω χρήματα πώς θα ζήσω; Το χρήμα κυβερνάει τον κόσμο. Έτσι και δεν έχεις, με τι θ' αγοράσεις το ψωμί σου;

Επειδή έτσι σκεπτόμαστε γι' αυτό ο Κύριος, μας επεξηγεί:

«Ουχί πλείον εστι η ψυχή της τροφής και το σώμα του ενδύματος»;

Τι θέλει να πει; Δεν είναι μεγαλύτερη και δεν έχει πιο μεγάλη σημασία η ζωή από το φαΐ; Και το σώμα από το ρούχο; Τι θα προσέξεις περισσότερο. Το φαΐ ή την ζωή; Το ρούχο ή το σώμα;

Έχετε δει ποτέ σας άνθρωπο που να τρώει δηλητήρια, επειδή είναι νόστιμα; Θα πείτε έχουμε. Βλέπουμε ανθρώπους που τρώνε τέτοια πράγματα και πεθαίνουν. Αλλά τι είναι; Είναι ανόητοι. Γιατί; Δεν έχουν βάλει σωστή τάξη μέσα στο μυαλό τους. Δεν ξέρουν τι έχει μεγαλύτερη αξία. Δεν έχουν κάνει όπως λέμε πρόγραμμα προτεραιότητος. Έχετε δει άνθρωπο να κοιτάζει πιο πολύ τα ρούχα από το σώμα του; Βεβαίως. Αλλά τι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Δεν στέκουν καλά στο μυαλό. Και οι ίδιοι το καταλαβαίνουν. Το φωνάζει η συνείδησή τους.

Έχουν πέσει σε μια κατάσταση διανοίας και νοός αξιοθρήνητη και δεν ξέρουν να μοιράσουν δυο γαϊδουριών άχυρα. Και να καταλάβουν πόσο πρέπει να δώσουν στο καθένα και γιατί.

Ο Χριστός με το Ευαγγέλιο αυτό μας λέγει: «Προσέξατε. Η ζωή δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Είναι πολυσύνθετη. Έχει χίλιες δυο μορφές. Χίλιες δυο εκδηλώσεις. Και πάνω απ' όλα, αυτά που πρέπει να κυβερνήσεις και να αξιολογήσεις σωστά δεν είναι μόνο τα επίγεια, αν θέλεις να βαδίσεις και καλά. Υπάρχουν τα επουράνια. Για φανταστείτε: έχουμε ένα μαθητή, ο οποίος την ώρα που έπρεπε να διαβάσει, λέει: «Δε βαριέσαι, το πενταράκι μου θα το πάρω. Εγώ είμαι έξυπνο παιδί» Και πάει συνεχώς και παίζει ποδόσφαιρο στους δρόμους. Στο τέλος, θα το πάρει - δεν θα το πάρει το πενταράκι - αλλά πόρτα του Πανεπιστημίου δεν θα δει.

Ένα άλλο παιδί ιδρώνει κάθε μέρα πάνω στην καρέκλα. Τι κάνει;

«Καταστρέφει» τα νιάτα του, τη στιγμή που το άλλο τα «χαίρεται». Λέμε ότι τα «καταστρέφει», γιατί δεν παίζει όλη την ώρα, δεν κλωτσάει, δεν κάνει μαγκιές. Αλλά έρχεται η ώρα που θα είναι πέντε σκαλιά παραπάνω από τον άλλον και θα λέγει: «Δόξα σοι ο Θεός, που τότε το κατάλαβα ότι ήταν καλύτερα να μην τρέχω στους δρόμους, γιατί τώρα απολαμβάνω». Και θα απολαμβάνει σε όλη του τη ζωή.

3. Ο Θεός μας τραβά κοντά του

Πρέπει στη ζωή μας να βάλουμε τάξη και πρόγραμμα. «Ζητείτε», λέει, «πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού». Γιατί; Διότι είναι το σπουδαιότερο από όλα.

«Τι θα ωφελήσει τον άνθρωπον αν κερδίσει τον κόσμον όλον και ζημιωθεί την ψυχήν αυτού; Τι θα δώσει ο άνθρωπος αντάλλαγμα για την ψυχή του;» Υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που του ζητάνε να πληρώσει ένα χαρτόσημο, για να του δώσουν δύο εκατομμύρια, και θα τσιγκουνευτεί το χαρτόσημο; Έστω κι αν δεν έχει δεκάρα για το χαρτόσημο, δεν θα πάει να καταξευτελίσει τον εαυτό του πέφτοντας στα πόδια κάποιου άλλου να του δώσει μισό ευρώ για το χαρτόσημο;

Λέγει ο Κύριος: Η βασιλεία του Θεού είναι πολυτιμότερη όχι από ένα και δύο αλλά από όλα τα εκατομμύρια του κόσμου αυτού. Γιατί «Τι ωφελήσει άνθρωπον αν κερδίσει τον κόσμον όλον και ζημιωθεί την ψυχήν αυτού».

Αυτό το τελευταίο είναι το μεγάλο φως για τη ζωή μας. Όλα τα άλλα μας τα είπε ο Κύριος για να μας βοηθήσει να καταλάβουμε τη μεγάλη σημασία που έχει το: «ζητείτε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού» Τώρα λοιπόν τι καταλαβαίνουμε;

Ότι τότε μόνο το μάτι σου γίνεται απλό, όταν έχεις σωστή τοποθέτηση απέναντι της Βασιλείας του Θεού.

Και ότι τότε μόνο το μάτι σου γίνεται πονηρό, όταν έχεις λάθος τοποθέτηση απέναντι της βασιλείας του Θεού.

Αν τη ζητάς «πρώτον την Βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού», τότε σιγά-σιγά το μάτι θα γίνει απλό. Και η ζωή σου θα γίνει γλυκειά, όμορφη, ενοποιημένη, υποταγμένη στο θέλημα του Θεού, αγία.

Αν δεν ζητάς «πρώτον την Βασιλείαν του Θεού», η Βασιλεία του Θεού ποτέ δεν θα σε αφήσει. Γιατί;

Γιατί ο Θεός είτε τον θέλουμε, είτε δεν τον θέλουμε είναι κοντά μας.

Και κάθε φορά που αμαρτάνουμε, απλώνει το χέρι του και μας τραβάει το αυτί. Τόσο, όσο να το καταλαβαίνουμε καλά. Ο άνθρωπος, όσο και αν γλυκαίνεται από την αμαρτία, επειδή ο Θεός του τραβάει το αυτί, «σκάζει» ψυχικά. Μήπως κάνουμε λάθος;

Όλοι έχουμε κάνει αμαρτίες μικρότερες και μεγαλύτερες. Και ξέρουμε, πως ο Θεός τραβάει το αυτί, την ώρα που κάνουμε την αμαρτία. Γιατί όταν κάνουμε την αμαρτία, από εκείνη τη στιγμή, το μάτι μας παύει να είναι απλό και η ψυχική μας διάθεση παύει να είναι ενοποιημένη. Και το σώμα μας και ολόκληρη η ζωή μας παύουν να είναι φωτεινά.

Γιατί μας το τραβάει το αυτί ο Θεός αδελφοί;

Όχι για τιμωρία. Αλλά για να συναισθανθούμε. Γι' αυτό ακριβώς, «το τράβηγμα του αυτιού», είναι η μεγαλύτερη ευεργετική πράξη που κάνει ο Θεός στον άνθρωπο, κάθε φορά που ο άνθρωπος ανοίγει το ρυπαρό του στόμα και, με την κακή πράξη του, φτύνει τον Θεό και τον καταπατεί.

Ο Θεός όμως ζητεί την επιστροφή μας. Και με τον τρόπο του αυτό μας λέγει: «Συνέλθετε και ζητείτε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού». Τα άλλα όλα ο Θεός τα έδωσε στον κόσμο τόσο πλούσια ώστε θα τα αποκτήσετε.

Οπωσδήποτε θα βρείτε και λίγα χρήματα για να ζήσετε άμα εργαστείτε.

Οπωσδήποτε θα αποκτήσετε και κάποια αγαθά.

Οπωσδήποτε θα απολαύσετε κάτι από τον κόσμο.

Αλλά ζητώντας «την Βασιλείαν του Θεού πρώτον» και η επίγεια ζωή σας θα γεμίσει χαρά και στην επουράνια χαρά θα γίνετε μέτοχοι και στην αιωνιότητα ολόκληρη μαζί με όλους τούς αγίους. Αμήν.-

ΚΗΡΥΓΜΑ Κυριακή Γ'Ματθαίου 21-06-2015 Ειρήνη και ζωή (Ρωμ. 5,1-11)

Ειρήνη και ζωή (Ρωμ. 5,1-11)

Η σημερινή αποστολική περικοπή ξεκινά με την ειρήνη και τελειώνει με την ζωή, δύο αγαθά για τα οποία ο κάθε άνθρωπος παλεύει καθημερινά, ομοίως τα έθνη και οι διεθνείς οργανισμοί και ένα σωρό οργανώσεις και ενώσεις ανθρώπων. 

«Αδελφοί», μάς λέει ο απόστολος Παύλος, «αφού δικαιωθήκαμε εξαιτίας της πίστεως, έχουμε ειρήνη με τον Θεό διά του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο οποίος μάς εισήγαγε με την πίστη στην χάρη αυτή στην οποία έχουμε σταθεί, και καυχόμαστε για την ελπίδα της δόξας του Θεού. Και όχι μόνο αυτό, αλλά καυχόμαστε και για τις θλίψεις, γιατί γνωρίζουμε ότι η θλίψη κατεργάζεται την υπομονή, η δε υπομονή δοκιμασμένο χαρακτήρα, και ο δόκιμος χαρακτήρας την ελπίδα. Η δε ελπίδα δεν ντροπιάζει, γιατί η αγάπη του Θεού έχει χυθεί στις καρδιές μας διά του Αγίου Πνεύματος που μάς δόθηκε. Ακόμη, γιατί ο Χριστός, παρόλο που ήμασταν ασθενείς, στον κατάλληλο καιρό πέθανε για τους ασεβείς. Διότι, μόλις και μετά βίας θα πεθάνει κανείς για έναν δίκαιο, επειδή για τον αγαθό ίσως κάποιος να τολμήσει να πεθάνει. Ο Θεός όμως, φανερώνει την αγάπη του για εμάς με το ότι, ενώ ήμασταν αμαρτωλοί, ο Χριστός πέθανε για εμάς. Πολύ λοιπόν περισσότερο, αφού δικαιωθήκαμε τώρα με το αίμα του, θα σωθούμε μέσω αυτού από την οργή. Γιατί, αν συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό διά του θανάτου του υιού του, παρόλο που ήμασταν εχθροί του, πολύ περισσότερο, αφού συμφιλιωθήκαμε, θα σωθούμε με τη ζωή του».

Παράνομοι ήμασταν και εχθροί του Θεού, και ο Χριστός, με την σταυρική του θυσία, μάς συμφιλίωσε με τον Θεό και μάς απέπλυνε με το τίμιο αίμα του και μάς αποκατέστησε δίκαιους ενώπιον του Θεού, φτάνει να πιστέψουμε, όπως πολλές φορές τονίζει ο απόστολος Παύλος, στον αληθινό Θεό και στον Υιό του που τον απέστειλε για την δική μας σωτηρία, δηλαδή στον Ιησού Χριστό. Αφού λοιπόν συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό, έχουμε ειρήνη μαζί του, όχι γιατί αυτή αποτελεί δικό μας επίτευγμα, αλλά δώρο και χάρισμα του Χριστού σε όλους εμάς. Η ειρήνη του Θεού δεν είναι κάτι το αφηρημένο, γιατί ο Θεός δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά «σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας... Καὶ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος»[1]· έγινε άνθρωπος και μάς αποκάλεσε φίλους του [2] και η ειρήνη με αυτόν φέρνει και την ειρήνη της καρδιάς.

Οι άνθρωποι διαρκώς επιζητούμε την ειρήνη, αλλά τον εσωτερικό πόλεμο δεν τον θεωρούμε, δεν ασχολούμαστε ώστε να καταπαύσει η τρικυμία της καρδιάς, οι εσωτερικές αντιθέσεις, η πάλη της συνειδήσεως, των λογισμών, των επιθυμιών. Κατά συνέπεια, την ταραχή αυτή την βγάζουμε προς τα έξω, την οργή προς τον εαυτό μας την μετατρέπουμε σε οργή προς τους αδελφούς μας, την εσωτερική πάλη την μεταφράζουμε σε έχθρα προς τον πλησίον. Όσο δεν θέλουμε να εργαστούμε, ώστε να ειρηνεύσει ο έσω άνθρωπος, ή δεν βλέπουμε ή παραθεωρούμε την εσωτερική μας ακαταστασία, δεν είναι εφικτό να πετύχουμε την κατάπαυση της μεταξύ μας έχθρας και την αδελφοσύνη. Η ειρήνη του κόσμου περνά από την ειρήνη με τον Θεό, μέσα από την διαδικασία την οποία μάς περιγράφουν οι απόστολοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας.

Για παράδειγμα, ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης λέει: «Αν πράγματι η ειρήνη είναι το κορυφαίο από τα χαροποιά, την οποία θέλει να έχει ο καθένας σε τέτοιο βαθμό, άρα θέλει επίσης όχι μόνος ο καθένας να την έχει, αλλά από το πολύ που διαθέτει να σκορπά και σε εκείνους που δεν έχουν. Διότι λέει «μακάριοι οι ειρηνοποιοί», και ειρηνοποιός είναι αυτός που δίνει στον άλλο ειρήνη, και δεν θα μπορούσε να δώσει κάποιος σε κάποιον άλλο κάτι, το οποίο δεν έχει. Θέλει λοιπόν πρώτα να είσαι πλήρης των αγαθών της ειρήνης, κι έπειτα να επιθυμείς να δίνεις και σε όσους στερούνται αυτό το απόκτημα»[3].

Αν έχουμε ειρήνη στην καρδιά μας, έχουμε την δύναμη να καυχηθούμε ακόμα και για τις θλίψεις, για τις στεναχώριες και για τις δοκιμασίες της ζωής. Γιατί η ειρήνη της καρδιάς οφείλεται στην αγάπη του Θεού, και μάς πληροφορεί με ασφάλεια ότι οι δοκιμασίες γεννούν την υπομονή, η υπομονή μάς καθιστά άξιους και με σταθερό χαρακτήρα, και ο δοκιμασμένος χαρακτήρας αποτελεί εχέγγυο της ελπίδας των μελλόντων αγαθών αλλά και των από τώρα δωρεών του Θεού, με μεγαλύτερο από όλα την χάρη και την παρουσία του Αγίου Πνεύματος στις καρδιές μας.

Αδελφοί μου, ο κόσμος διψά για ειρήνη, αγωνίζεται γι αυτή, πολλές φορές κάνει και πόλεμο για την ειρήνη, πράγμα τουλάχιστον οξύμωρο. Επίσης, δαπανά πολλά για την ζωή, για την υγεία του σώματος, και τούτο επειδή από την αρχή πλάστηκε για να ζει αιώνια και με ειρήνη προς τον Θεό και προς αλλήλους. Ως χριστιανοί, υπερασπιζόμαστε κάθε προσπάθεια για την ειρήνη του κόσμου και επικροτούμε την ιατρική επιστήμη, η οποία υπηρετεί την ανθρώπινη ζωή. Ωστόσο, πέρα από τούτα τα πρόσκαιρα, υπάρχει η ειρήνη της καρδιάς και η αιώνιος ζωή, δώρα και τα δύο του Χριστού· την μεν ειρήνη με τον Θεό μάς την προσέφερε με την σταυρική του θυσία, την δε αιώνιο ζωή με την Ανάστασή του. Σε εμάς εναπόκειται η πίστη, και η μετατόπιση του κέντρου βάρους της ζωής μας από τα φθαρτά και επίγεια στα αιώνια και επουράνια. Αμήν.

Από το γραπτό κήρυγμα της ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας(21-6-2015)

-------

[1] Ιω. 1.14, 16

[2] Βλ. Ιω. 15.14-16: «ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε, ἐὰν ποιῆτε ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν. οὐκέτι ὑμᾶς λέγω δούλους, ὅτι ὁ δοῦλος οὐκ οἶδε τί ποιεῖ αὐτοῦ ὁ κύριος· ὑμᾶς δὲ εἴρηκα φίλους, ὅτι πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ πατρός μου ἐγνώρισα ὑμῖν. οὐχ ὑμεῖς με ἐξελέξασθε, ἀλλ' ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς».

[3] Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Ὀμιλία ζ΄ εἰς τούς Μακαρισμούς, PG 44.1277 εξ.

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (21-6-2015)ΓΡΑΠΤΟΝ ΘΕΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑ (Κατά Ματθαῖον Στ' 22-33) εκ της Ιεράς Μητρόπολης Κυθήρων

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (21-6-2015) ΓΡΑΠΤΟΝ ΘΕΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑ  (Κατά Ματθαῖον Στ' 22-33) Στήν σημερινή Εὐαγγελική περικοπή τοῦ Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Ματθαίου (κεφ.στ, 22-33),  ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός μέ τήν Θεία σοφία Του, ἀλλά καί τήν ἀπέραντη ἀγάπη Του, προσπαθεῖ νά μᾶς ἀποσπάση γιά ἀκόμα μία φορά ἀπό τίς πρόσκαιρες καί ἐπαχθεῖς βιοτικές μέριμνές μας -πού πολλές φορές μᾶς κάνουν νά ξεχνᾶμε τόν αἰώνιον προορισμό μας γιά τήν Δόξα τοῦ Θεοῦ- καί συγχρόνως μᾶς διδάσκει ὅτι γιά νά εἴμαστε φίλοι Του θά πρέπει νά πράττουμε τίς ἐντολές Του, καί νά ἀναγνωρίζουμε Ἐκεῖνον μόνον ὡς Κύριόν μας. «Οὐδείς δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν˙ ἤ γάρ τόν ἕνα μισήσει καί τόν ἕτερον ἀγαπήσει ἤ ἑνός ἀνθέξεται καί τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει»!..  Δέν εἶναι δυνατόν μᾶς λέγει ὁ Χριστός νά θέλουμε νά εἴμεθα συγχρόνως καί παιδιά τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί αἰχμάλωτοι τοῦ Σατανᾶ! Ἐπί παραδείγματι. Δέν μπορεῖ κανείς νά εἶναι συγχρόνως καί Χριστιανός, ἀλλά καί Ἰνδουϊστής. Δέν μπορεῖ κανείς ἐνῶ ἀπό τήν μία λέγει ὅτι τοῦ ἀρέσει ἡ προσευχή καί εἶναι ὠφέλιμη, ἀπό τήν ἄλλη νά προσβάλει τήν πίστι του κάνοντας πλανεμένα πράγματα, ὅπως εἶναι ὁ διαλογισμός, ἡ γιόγκα καί ἄλλα βλάσφημα, τά ὁποῖα ὡστόσο εἶναι καί προϊόντα ἄλλων θρησκειῶν (ὅπως συγκεκριμένα ἡ γιόγκα καί ὁ διαλογισμός εἶναι προϊόντα τοῦ Ἰνδουϊσμοῦ˙ γι' αὐτό πρέπει νά προστατεύσουμε τά παιδιά μας, ἀπό αὐτήν τήν ὕπουλη προπαγάνδα πού θέλει νά ὑποτιμήσει τήν προσευχή). Ἐπίσης, μᾶς λέγει ὁ Χριστός μας, ὅτι ἐφ' ὅσον τόν ἀγαποῦμε, πρέπει νά τόν ἐμπιστευόμαστε. Μᾶς δίνει διάφορα ὡραῖα παραδείγματα ἀπό τό φυσικό περιβάλλον πού ἐκεῖνος δημιούργησε, γιά νά μᾶς δείξει ὅτι, ἐάν ἐνδιαφέρεται ὁ Θεός γιά τόσο ταπεινά πράγματα καί «πλάσματα», πόσο μᾶλλον ἐνδιαφέρεται γιά τήν κορωνίδα τῶν δημιουργημάτων του, πού εἶναι ὁ ἄνθρωπος. «Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε ἢ τί πίητε ... τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα; ... καταμάθετε τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνει οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει». Συχνά οἱ μέριμνές μας μᾶς κάνουν νά ξεχνοῦμε τήν αἰώνια ζωή. Προσκολλᾶται ὁ νοῦς μας στή γῆ καί δέν μᾶς ἀφήνει νά δοῦμε τόν οὐρανό. Ὅμως, οἱ ἅγιοί μας ἀγάπησαν περισσότερο τόν οὐρανό καί περιφρόνησαν τίς ἀνθρώπινές τους μέριμνες. Ὅπως, ὁ ἅγιος νεομάρτυρας Νικήτας, πού σήμερα ἑορτάζουμε. Ἐνῶ ὅλη ἡ οἰκογένειά του περί τό 1716 ἐξισλαμίσθηκε, ὀνομάζοντάς τον Μεχμέτ, ἐκεῖνος μαθαίνοντας στά 16 του χρόνια ὅτι ἦτο χριστιανός καί ὀνομαζόταν Νικήτας, ἐπῆγε στήν Νέα Μονή τῆς Χίου καί ἀφοῦ ἐξομολογήθηκε καί ἀποκαταστάθηκε στήν ἁγία μας πίστη μετά ἀπό πνευματικό ἀγῶνα, ὁμολόγησε στόν Τύραννο τήν Πίστη του καί ἀφοῦ βασανίσθηκε, ἀποκεφαλίσθηκε περί τό 1732, 17 ἐτῶν. Δέν νοιάσθηκε γιά τά νειάτα του, ἀλλά γιά κάτι πού μένει γιά πάντα ὄμορφο καί λαμπερό, γιά τήν ψυχή του, πού ἤθελε νά τήν ἰδῆ στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Αὐτό εἶναι μεγάλο παράδειγμα καί γιά μᾶς. Γι' αὐτό καί ὁ Χριστός μας καταλήγει : «ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».    π. Νικ. Ζουναρέλης

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ – 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΚΥΡΙΑΚΗ  Γ΄  ΜΑΤΘΑΙΟΥ

(Ἰω. 6, 22-33) 

Ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ  ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, ἀδελφοί μου, εἶναι ἀπόσπασμα ἀπὸ τήν«ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία» τοῦ Κυρίου. Σὲ αὐτὴν ὁ Θεῖος Διδάσκαλος μὲ λόγια ἁπλά φανέρωσε τόν καινούριο κόσμο ποὺ ἐγκαινίασε ὁ ἐρχομός Του πάνω στὴ γῆ. Μᾶς ὑπέδειξε δρόμο σωτηρίας, μίλησε γιὰ καθαρὴ ψυχὴ καὶ τόνισε ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγουμε τήν πλεονεξία, διότι κάνει τόν ἄνθρωπο σκληρόκαρδο.

Σύμφωνα μὲ τό Εὐαγγέλιο, ἡ καθαρὴ ψυχὴ προϋποθέτει  καθαρὴ συνείδηση καὶ ἐσωτερικὸ φωτισμό. Ὅταν ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι σκοτεινὸς καὶ πονηρός, ὁ ἄνθρωπος πράττει τά ἔργα του διαβόλου καὶ ἡ ψυχή του χάνεται. Εἶναι μάλιστα τόσο κακὸ αὐτό, ὥστε ὁ Κύριος λέει πώς: «τόν κόσμο ὅλο νὰ κερδίσουμε, ἂν χάσουμε τήν ψυχή μας δὲν ὠφελούμαστε σὲ τίποτε». 

Κοντὰ στὸ Θεό ὁ ἄνθρωπος ζεῖ τὸ ἀπόλυτο ἀγαθὸ καὶ   ἐνάρετο, συμμετέχει στή χάρη καὶ στή χαρὰ ἐκείνη ποὺ ἀπολαμβάνουν οἱ φίλοι τοῦ Θεοῦ οἱ ἅγιοι. Ἀλλὰ γιὰ νὰ τό  κατορθώσουμε αὐτό,  σύμφωνα μὲ τήν διδασκαλία τῶν πατέρων, πρέπει νὰ  ἀκολουθήσουμε τρία στάδια, ποὺ στὴ γλῶσσα τῆς Ἐκκλησίας ὀνομάζονται στάδια πνευματικῆς τελείωσης καὶ αὐτὰ εἶναι: «τῆς κάθαρσης, τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς θέωσης».  

Μέ τήν κάθαρση,  ἀποβάλουμε τά πάθη ἀπὸ τήν ψυχή μας, μὲ τόν φωτισμό ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου φωτίζεται καὶ ἐπιδιώκει  μόνο τό ἀγαθὸ καὶ μὲ τὴ θέωση πραγματοποιεῖται ἡ μυστική ἕνωση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τό Θεό. Ἀπὸ αὐτὰ γίνεται φανερὸ ὅτι μόνο μὲ τόν προσωπικὸ, πνευματικὸ ἀγῶνα θὰ μπορέσουμε νὰ νικήσουμε τήν ἁμαρτία, θὰ μπορέσουμε νὰ κερδίσουμε τόν παράδεισο.

Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος τονίζει ὅτι «τό  κάλλος τῆς ψυχῆς προέρχεται ἀπὸ τήν ὑπακοὴ στὸ Θεό». Μὲ τήν ὑπακοὴ στὸ Θεό ἡ   ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καθαρίζει, ὀμορφαίνει, χαριτώνεται καὶ πράττει μόνο τό καλό. Τό ἀντίθετο συμβαίνει ὅταν δὲν τηροῦμε τίς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Τότε ὁλόκληρος ὁ ἐσωτερικὸς μας κόσμος βυθίζεται  στὸ σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας καὶ οἱ πράξεις μας εἶναι αἰχμαλωτισμένες στὰ γήϊνα.

Ὁ Κύριος εἶπε σήμερα: «μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῆ ὑμῶν τί φάγητε καὶ τί πίητε», δηλαδή «μὴ φροντίζετε τί θὰ φᾶτε καὶ τί θὰ πίετε», διότι ἡ φροντίδα τῆς καθημερινότητας γεννᾶ μέσα μας τό πάθος τῆς πλεονεξίας. Ὅμως, θὰ ρωτήσει κάποιος: «Εἶναι δυνατόν νὰ μὴν ἐνδιαφερόμαστε γιὰ τά ἀπαραίτητα καὶ καθημερινά, νὰ μὴν ἐνδιαφερόμαστε γιὰ τήν οἰκογένεια μας; Μὰ καὶ βέβαια, ἀδελφοὶ μου, θὰ ἐνδιαφερθοῦμε, εἶναι ὑποχρέωση μας, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ φροντίδα δὲν πρέπει γίνει αὐτοσκοπὸς στὴ ζωή μας.

«Οἶδε γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρήζετε τούτων ἁπάντων», μᾶς λέει  στὴ συνέχεια ὁ  Κύριος, ποὺ σημαίνει ὅτι  ὁ Θεὸς φροντίζει γιὰ μᾶς καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ χάνουμε τήν ἐλπίδα μας σὲ Αὐτόν. Ἡ ἐλπίδα στὸ Θεὸ στηρίζει τήν πίστη καὶ δίνει νόημα σὲ αὐτήν. Ὅταν δὲν ἔχουμε ἐλπίδα, ἡ πίστη ὑποχωρεῖ. Μὲ τήν ἐλπίδα στὸ Θεὸ θὰ ἀποφύγουμε τήν πλεονεξία ποὺ προκαλεῖ    τήν ἀδικία. Ἡ ἀδικία κάνει τόν ἄνθρωπο ἀδιάφορο, ἐνδιαφέρεται μόνο γιὰ τόν ἑαυτὸ του, δὲν ἀγαπᾶ τούς συνανθρώπους καί στὸ τέλος ξεχνᾶ καὶ τόν ἴδιο Θεὸ καὶ, σύμφωνα μὲ τόν  Εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη, «ὅποιος  δὲν ἀγαπᾶ τόν ἀδελφό του, δὲν ἀγαπᾶ τόν Θεό».   

Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, κυριευμένος ἀπὸ ἄγχος, φόβο καὶ ἀβεβαιότητα, παρόλες τὶς ἀνέσεις ποὺ διαθέτει, δὲν μπορεῖ νὰ ἡσυχάσει, δὲν μπορεῖ νὰ ἠρεμήσει. Ἡ μόνη φροντίδα του εἶναι πῶς θὰ ἀπόκτησει περισσότερα γιὰ τὸ αὔριο. Ἀλλὰ, τὸ αὔριο τὶ εἶναι ἀδελφοί μου; Ποιός βεβαιώνει ὅτι θὰ ζοῦμε αὔριο; Μποροῦμε νά τό κάνουμε δικό μας; Ὄχι βέβαια! Τό σήμερα  ζοῦμε, ἀλλὰ πάλι καὶ αὐτό δὲν εἴμαστε σὲ θέση νά τό ἐξουσιάσουμε,  μποροῦμε ὅμως νὰ τό ἀξιοποιήσουμε γιὰ τή σωτηρία μας.

Ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ τεχνολογία μᾶς γέμισαν ἕνα μεγάλο κενό. Πιστέψαμε πώς γεμίζοντας τό στομάχι μας καὶ ἀπολαμβάνοντας τὶς ἀνέσεις τοῦ πολιτισμοῦ μας θὰ βρίσκαμε τήν εὐτυχία. Πῶς γίνεται, ὅμως, ἕνα γεμᾶτο χρηματοκιβώτιο νὰ μᾶς κάνει εὐτυχισμένους, ὅταν ἡ ψυχή μας εἶναι ἄδεια ἀπὸ συναισθήματα καὶ κυρίως ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τόν πλησίον;

Ἡ εὐτυχία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι θέμα ἐσωτερικῆς διάθεσης, εἶναι ὑπόθεση ἐσωτερικῆς ἀνακαίνισης καὶ ψυχικῆς καλλιέργειας. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος καλλιεργήσει ἐντατικὰ τόν χῶρο τῆς  ψυχῆς του, θὰ πάψει νὰ εἶναι ἐγωϊστής  καὶ ἄπληστος, θὰ μπορει νὰ διακρίνει τό πρόσκαιρο ἀπὸ τό αἰώνιο καὶ θὰ γευθεῖ τήν ἐσωτερικὴ εἰρήνη ποὺ τόσο νοσταλγεῖ. Εἶναι καιρὸς λοιπὸν νὰ συγκεντρώσουμε τό ἐνδιαφέρον μας πρὸς τόν Θεό, ἐλευθερώνοντας τήν σκέψη μας ἀπὸ τά γήϊνα, ἀπὸ σκοτεινοὺς λογισμούς,  ἀπὸ τήν πλεονεξία καὶ τήν ἀδικία.

 Ἀδελφοὶ μου,

Ὁ  ἅγιος Γρηγόριος  Νύσσης ρωτᾶ: «Πῶς μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ προσεγγίσει τά οὐράνια πράγματα, ἂν εἶναι προσηλωμένος στὰ ἐπίγεια; Καὶ πῶς μπορεῖ νὰ ὑψωθεῖ στὸν οὐρανὸ ἂν δὲν πτερωθεῖ μὲ τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος;» Ἂς γίνει λοιπὸν ἡ Οὐράνια Βασιλεία, ἡ  πρώτη φροντίδα μας, ἡ μεγάλη προσδοκία τῆς ζωῆς μας καὶ ἡ Θεία Πρόνοια θὰ φροντίσει γιὰ ὅλα τά ἄλλα. Αὐτὴν ἀκριβῶς τήν ἔννοια ἔχουν καὶ τά λόγια τοῦ Χριστοῦ ὅταν λέει:«Ζητεῖται  πρῶτον τὴν Βασιλείαν τοῦ  Θεοῦ». Ἀμήν.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Κυριακή Γ Ματθαίου ῾Οὐ μόνον δέ, ἀλλά καί καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν…᾽ (Ρωμ. 5, 3)

῾Οὐ μόνον δέ, ἀλλά καί καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν…᾽

(Ρωμ. 5, 3)

Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ὅπως φανερώθηκε στό πρόσωπο τοῦ Κυρίου ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ τό κύριο θέμα τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος. Μέ τήν ἀγάπη αὐτή σωθήκαμε, γιατί ὁ Θεός ἐν Χριστῷ μᾶς ἕνωσε μέ τόν ἑαυτό Του, καταργώντας τήν ἁμαρτία μας μέ τή σταυρική Του θυσία. ῾Τῷ πάθει Σου, Χριστέ, παθῶν ἠλευθερώθημεν᾽. Στό πλαίσιο αὐτό σωτηρίας ἡ θλίψη τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου στή ζωή αὐτή προσλαμβάνει ἄλλες διαστάσεις: γίνεται μέσο προαγωγῆς καί ἐξαγιασμοῦ. Γι᾽ αὐτό ἄλλωστε καί ὁ ἀπόστολος ὄχι μία φορά φτάνει στό παράδοξο καί παράλογο γιά τόν κόσμο τῆς ἁμαρτίας σημεῖο νά καυχᾶται καί γιά τίς θλίψεις του: ῾καυχόμαστε ἀκόμη καί στίς δοκιμασίες᾽.

1. Γιά ὅλους σχεδόν τούς ἀνθρώπους βεβαίως ἡ θλίψη θεωρεῖται γεγονός ἀρνητικό καί ἀπευκταῖο. Μόνον ἄνθρωποι μέ διαταραγμένο τόν ψυχικό τους κόσμο μπορεῖ νά τήν ἐπιθυμοῦν στή ζωή τους καί νά εὐχαριστοῦνται μέ αὐτήν. Ἡ ἴδια ἡ ᾽Εκκλησία μας καθημερινῶς μάλιστα εὔχεται ῾ὑπέρ τοῦ ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπό πάσης θλίψεως, ὀργῆς, κινδύνου καί ἀνάγκης...᾽. Γιατί αὐτό; Διότι ἡ θλίψη μᾶς ἐκτρέπει ἀπό τήν ῾κανονική᾽ πορεία τῆς ζωῆς μας, μᾶς χαλάει πολλές φορές τά σχέδια πού ἔχουμε κάνει, μᾶς βγάζει ἔξω ἀπό τή βολή μας. Μέ θεολογική ἑρμηνεία: ἡ θλίψη εἶναι κατάσταση ἔξω ἀπό τήν ἴδια τή δημιουργία μας ὡς ἀνθρώπων. Κατά τήν πίστη μας, ὁ Θεός δέν μᾶς δημιούργησε γιά νά θλιβόμαστε καί νά πονοῦμε. Μᾶς ἔπλασε μέ σκοπό νά μετέχουμε στή χαρά καί τήν εὐτυχία ᾽Εκείνου. Ἡ χαρά τοῦ Θεοῦ ἦταν ῾δομικό᾽ στοιχεῖο θά λέγαμε τῆς πρώτης ὕλης τοῦ σύμπαντος κόσμου, συνεπῶς ἡ φυσιολογία καί γιά τόν ἄνθρωπο ἦταν νά χαίρεται καί ὄχι νά θλίβεται.

2. Αὐτό ὅμως πρό τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου στήν ἁμαρτία. ῾Ως γνωστόν ἡ πτώση στήν ἁμαρτία, ὡς καρπός τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου, ἀνέτρεψε τά δεδομένα καί ἔφερε ὡς συνέπεια τόν διχασμό, τίς συγκρούσεις, τή φθορά, τόν θάνατο. ῾Διά τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος᾽. ῎Εκτοτε ἡ θλίψη καί ὄχι ἡ χαρά ἔγινε τό γνώρισμα τοῦ κόσμου τούτου, πού σημαίνει ὅτι κάθε ἄνθρωπος ἐρχόμενος στόν κόσμο ἔρχεται σέ ῾κοιλάδα πένθους καί δακρύων᾽, ὅπου ἡ κάθε ἐνέργεια καί ἡ κάθε ἐκδήλωσή του ἔχει τή σφραγίδα τοῦ πόνου καί τοῦ κόπου. Διότι κάθε τι πιά εἶναι χρωματισμένο ἀπό τήν ἁμαρτία. ῾Αμαρτία καί θλίψη συμβαδίζουν καί συνυπάρχουν, ὅπως τό βεβαιώνει καί ὁ θεόπνευστος λόγος τοῦ ἀποστόλου: ῾θλίψις καί στενοχωρία παντί τῷ ἐργαζομένῳ τό κακόν᾽. Κι ὅπως δέν μπορεῖ κανείς νά ἀποφύγει τήν ἁμαρτία, ἄλλο τόσο δέν μπορεῖ νά ἀποφύγει καί τή συνέπειά της, τή θλίψη καί τόν πνιγμό τῆς ψυχῆς. Μπορεῖ νά μηχανευόμαστε μύρια πράγματα γιά νά ὑπερβαίνουμε τόν πόνο πού αὐτή φέρνει – διασκεδάσεις, ταξίδια κλπ. –ὅμως στό τέλος θά ἐπικάθηται ὡς βασίλισσα στήν καρδιά μας.

3. ῾Η τραγική αὐτή πραγματικότητα ἴσχυσε ἀπολύτως μέχρι βεβαίως τόν ἐρχομό τοῦ Κυρίου μας ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ. Γιατί ἀκόμη καί  ἡ ἀρχαιοελληνική ἐποχή, γιά τήν ὁποία εἶπαν ὅτι συνιστᾶ ἕναν ὕμνο στή χαρά τῆς ζωῆς, στό βάθος, μετά ἀπό ἐπιστημονικές ἔρευνες πού ἔγιναν στά κλασικότερα ἀπό τά κείμενά της, φάνηκε ὅτι διακατέχεται ἀπό μία ὑπόγεια μελαγχολία: δέν μπορεῖ νά ξεπεράσει τό κατεξοχήν θλιβερό γεγονός τοῦ φαινομένου τοῦ θανάτου. ῾Ο Κύριος ᾽Ιησοῦς Χριστός ὅμως ἔκανε τό ἀνθρωπίνως ἀδύνατο: ἐπανέφερε καί πάλι τή δημιουργία στήν ἀρχική της κατάσταση κι ἀκόμη περισσότερο. ῾Ως ὁ ἐνσαρκωθείς Θεός εἰσέρχεται στόν δικό Του κόσμο πού ἔφτιαξε καί γίνεται μέτοχος τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας ὡς ἕνας ἀπό ἐμᾶς. Ἡ πρόσληψη τῆς ἀνθρώπινης φύσης ἀπό πλευρᾶς Του σημαίνει πρόσληψη τοῦ ἄρρωστου στοιχείου, τό ὁποῖο ὅμως μέσα στό πῦρ τῆς θεότητάς Του τό καθαρίζει, τό ἀναγεννᾶ καί μέ τή νίκη Του κυρίως ἀπέναντι στόν θάνατο τό καθιστᾶ καί πάλι δυνατό γιά σχέση μέ τόν Θεό καί συνεπῶς γιά δυνατότητα μετοχῆς τῆς χαμένης χαρᾶς καί εὐτυχίας. ᾽Εν Χριστῷ ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ καί πάλι νά χαμογελάσει καί νά νιώσει στά τρίσβαθα τῆς καρδιᾶς του τό ἁπαλό χάδι τῆς στοργῆς τοῦ Οὐρανοῦ,  

4. Δέν σημαίνει ὅμως ὅτι καί ἡ θλίψη ἐξαφανίστηκε μαγικά ἀπό τούς ἀνθρώπους. ῾Ο Θεός ἀπαρχῆς θέλησε ὁ ἄνθρωπος νά εἶναι συνεργός Του, ὥστε ἡ κάθε προσφορά Του σ᾽ αὐτόν νά ἀπαιτεῖ καί τή δική του ἔγκριση. Γι᾽ αὐτό ἄλλωστε καί δέν ἔπεσε στήν ἁμαρτία; ᾽Ελλείψει τῆς συνεργίας του; ᾽Από τή στιγμή ὅμως πού ὁ ἄνθρωπος θά πεῖ ῾ναί᾽ στόν Δημιουργό του, ἀπό ἐκείνη τή στιγμή ἡ χαρά τοῦ Θεοῦ θά διοχετεύεται καί σ᾽ αὐτόν, γιατί ἀκριβῶς θά συντονίζεται μ᾽ ᾽Εκεῖνον πού εἶναι ἡ πηγή τῆς χαρᾶς. Μετά τόν Χριστό μας λοιπόν ἡ χαρά ὑπάρχει, ἀλλά μέ τήν ταυτόχρονη ὕπαρξη καί τῆς θλίψης, στόν βαθμό πού ὁ ἄνθρωπος ἀγωνίζεται γιά τόν ἁγιασμό του, ἔχοντας ὅμως καί τίς στιγμές τῆς ἀδυναμίας καί τῆς πτώσης του στήν ἁμαρτία. Τό πίπτειν καί ἐγείρεσθαι, ἡ διαδικασία τῆς μετάνοιας δηλαδή, θά εἶναι πιά ἡ ἐπί γῆς πορεία του, συνεπῶς ἡ χαρμολύπη, ἡ παράδοξη σύζευξη τῶν ἀντιθέτων, θά προσδιορίζει τή ζωή του. 

5.  ῾Η θλίψη ὅμως ἔρχεται στόν χριστιανό ὄχι μόνο ἀπό τίς δικές του ἁμαρτίες, ἀλλά καί ἀπό τή φθορά τῆς πεσμένης στήν ἁμαρτία φύσης. Οἱ ἀρρώστιες, οἱ ῾κακοτυχίες᾽, οἱ ὅποιες δοκιμασίες τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος, ἐξακολουθοῦν καί ὑφίστανται μέχρι τή Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου, συνεπῶς ἐνῶ ὁ Κύριος κατήργησε τό αἴτιο τῆς θλίψης: τήν ἁμαρτία, οἱ συνέπειες τῆς φθορᾶς βρίσκονται σέ καθημερινή διάταξη. Τή θλίψη αὐτή καί τίς δοκιμασίες ὅμως τίς ἀντιμετωπίζει ἀλλιῶς πιά ὁ χριστιανός: μέ τή νίκη κατά τῆς ἁμαρτίας δεδομένη λόγω τῆς ἐνίσχυσης ἀπό τόν Κύριο – μέσα στήν ᾽Εκκλησία ὅπου ἔχει γίνει μέλος Χριστοῦ καί τρέφεται καθημερινῶς ἀπό Αὐτόν – τίς θεωρεῖ ὡς μέσα περαιτέρω, ὅπως εἴπαμε, προαγωγῆς του στήν πίστη καί στή σχέση του μέ τόν Θεό. Θεωρεῖ τίς δοκιμασίες καί τίς θλίψεις παιδαγωγικά μέσα, πού ὡς σκαλοπάτια τόν ὁδηγοῦν πληρέστερα στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Κι αὐτή εἶναι ἡ τοποθέτηση τοῦ ἀποστόλου Παύλου: ῾καυχόμαστε στίς θλίψεις καί τίς δοκιμασίες, γιατί ξέρουμε καλά πώς οἱ δοκιμασίες ὁδηγοῦν στήν ὑπομονή, ἡ ὑπομονή στόν δοκιμασμένο χαρακτήρα, κι ὁ δοκιμασμένος χαρακτήρας στήν ἐλπίδα. Κι ἡ ἐλπίδα τελικά δέν ἀπογοητεύει᾽.

Τά λόγια καί ἡ ἐμπειρία τοῦ ἀποστόλου Παύλου μᾶς προσγειώνουν στήν πραγματικότητα. Δέν τρέφουμε αὐταπάτες ὅτι οἱ χριστιανοί δέν θά ἔχουμε θλίψεις καί δέν θά δοκιμαστοῦμε στή ζωή αὐτή. Κάτι τέτοιο θά ἦταν ἄρνηση ἀπό μέρους μας τοῦ Σταυροῦ τοῦ Κυρίου μας. Ξέρουμε ὅμως ὅτι ἡ ὅποια θλίψη καί δοκιμασία εἶναι τελικῶς μετοχή στόν Σταυρό ᾽Εκείνου πού εἶναι ὁ Θεός μας, πού εἶναι ὁ Σωτήρας μας, πού μᾶς ἔσωσε, γιατί ἔφερε τήν ᾽Ανάσταση. ῾Η θλίψη τελικῶς περικλείει τήν ἀνάσταση καί τή δική μας, ἄν τή δοῦμε μέ τά μάτια τῆς πίστης τοῦ Χριστοῦ. 

Κυριακή 21 Ἰουνίου 2015 (Γ΄ Ματθαίου) «Ὁ Πατήρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος τρέφει αὐτά» (Ματθ. στ' 26)

     Ἀδελφοί, οἱ ἄνθρωποι συχνά στενοχωριόμαστε, ἀνησυχοῦμε, κατα-λαμβανόμαστε ἀπό ἀγωνιώδη μέριμνα γιά τό τί θά φᾶμε, τί θά πιοῦμε, τί θά φορέσουμε! Ἀγωνιοῦμε γιά τή μόνιμη καί θερινή κατοικία μας, γιά τήν ἐπαγγελματική καί οἰκογενειακή ἀποκατάσταση τῶν παιδιῶν μας.

            Γιατί, ὅμως, ἀγωνιοῦμε; Διότι λησμονοῦμε ὅτι ὑπάρχει Οὐράνιος Πατέρας, γεμάτος ἀγάπη καί στοργή γιά τά πλάσματά του. Λησμονοῦμε τήν ἀγαθή Πρόνοιά Του. Σήμερα θά ἐμβαθύνουμε, ὅσο μᾶς εἶναι δυνατόν, στό μέγα κεφάλαιο τῆς Πρόνοιας τοῦ Θεοῦ.

            Ὁ Πανάγαθος Θεός δέν εἶναι μόνον ὁ Δημιουργός τοῦ κόσμου, ἀλλά καί ὁ Προνοητής καί ὁ Κυβερνήτης του. Δέν ἔπλασε τόν κόσμο καί κατόπιν τόν ἐγκατέλειψε, ὅπως ὑποστηρίζουν μερικοί, ἀλλά συνεχίζει νά προνοεῖ γιά τήν συντήρηση καί τήν αὔξησή του.

            Προνοεῖ γιά τά μεγάλα καί καταπληκτικά δημιουργήματα τοῦ σύμπαντος, τούς φωτεινούς καί σκοτεινούς γαλαξίες, τά δισεκατομμύρια τῶν ἀστέρων τῆς ὑλικῆς δημιουργίας Του. Ἁπλώνει τή στοργική Πρόνοιά Του στή γῆ μας καί τή συντηρεῖ μέχρι λεπτομερειῶν. Αὐτός κανονίζει τίς ἐποχές τοῦ χρόνου, γιά νά δημιουργηθοῦν κατάλληλες συνθῆκες γιά καρποφορία. Ἐνδιαφέρεται γιά τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ καί τά ντύνει μέ τόση ὀμορφιά πού δέν μποροῦσε οὔτε ὁ Σολομών μέ ὅλη τή δόξα του νά ντυθεῖ σάν ἕνα ἀπ᾿ αὐτά. Φροντίζει γιά τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ, τά ὁποῖα δέν καλλιεργοῦν τή γῆ, οὔτε σπέρνουν, οὔτε θερίζουν, οὔτε συγκεντρώνουν καρπούς στίς ἀποθῆκες. Καί ὅμως· δέν στεροῦνται τά πρός τό «ζῆν», διότι «ὁ Πατήρ ἡμῶν ὁ Οὐράνιος τρέφει αὐτά».

             Ἀλλά ἄν ἐνδιαφέρεται ὁ ἅγιος Θεός γιά τό πῶς θά ἀναπτυχθοῦν τά λουλούδια ἤ πῶς θά συντηρηθοῦν τά πουλιά, πολύ περισσότερο ἐνδιαφέρεται γιά τήν κορωνίδα τῶν δημιουργημάτων του, τόν ἄνθρωπο, πού τόν ἔπλασε μέ τά θεϊκά χέρια Του καί τόν ἀνασταίνει μέ τό Αἷμα τοῦ Υἱοῦ Του.  Εἶναι πλούσιος Πατέρας καί χαίρεται νά μοιράζει σέ ὅλους τά ἀγαθά Του. «Ἀνατέλλει τόν ἥλιον αὐτοῦ ἐπί πονηρούς καί ἀγαθούς καί βρέχει ἐπί δικαίους καί ἀδίκους»! Πολύ περισσότερο ἐκδηλώνει τήν ἀγάπη καί τή στοργή Του στά ἀφοσιωμένα παιδιά Του, πού τόν ἀναγνωρίζουν Πατέρα τους καί τόν ἐπικαλοῦνται στήν προσευχή τους. Ὁ πολύπαθος Δαβίδ τό καταθέτει αὐτό ἀπό τή μεγάλη πείρα του: «Νεώτερος ἤμην καί γάρ ἐγήρασα, καί οὐκ εἶδον δίκαιον ἐγκαταλελειμμένον οὐδέ τό σπέρμα αὐτοῦ ζητοῦν ἄρτους».

              Νά θυμηθοῦμε πῶς προνόησε γιά τή συντήρηση τῆς πατριαρχικῆς οἰκογενείας τοῦ Ἰακώβ στά ἑπτά χρόνια τοῦ λιμοῦ! Γιά νά προλειάνει τό ἔδαφος, ἔστειλε πολύ νωρίτερα στήν Αἴγυπτο τόν πάγκαλο Ἰωσήφ καί τόν ἀνέδειξε ἀντιβασιλέα της. Ἐπίσης νά θυμηθοῦμε μέ τί θαυμαστό τρόπο ἔτρεφε τούς Ἰσραηλίτες 40 χρόνια στήν ἔρημο! Δέν τούς ἔλειψαν οὔτε τό «μάννα», οὔτε τά ὀρτύκια, οὔτε τό ἄφθονο δροσιστικό νερό, οὔτε ἡ σκιά τήν ἡμέρα, οὔτε ἡ φωτεινή νεφέλη τή νύκτα! Νά θυμηθοῦμε τόν προφήτη Ἠλία! Τόν κυνηγοῦσαν νά τόν φονεύσουν οἱ ἄνδρες τοῦ Ἀχαάβ. Αὐτός, γιά νά σωθεῖ, κρύφτηκε στόν ξεροπόταμο Χορράθ. Κι ὁ ἅγιος Θεός τοῦ ἔστελνε τό φαγητό τῆς ἡμέρας μέ κόρακες. Σέ ἄλλη περίπτωση εὐλόγησε τό ἀλεύρι καί τό λάδι τῆς χήρας στά Σάρεπτα καί μ᾿ αὐτό τό ἐλάχιστο ἀλεύρι καί τό ἐλάχιστο λάδι μπόρεσαν νά ζήσουν κι αὐτή καί τό παιδί της καί ὁ προφήτης Ἠλίας μεγάλο χρονικό διάστημα. Σέ ἄλλη περίπτωση χόρτασε στήν ἔρημο τούς πεντακισχιλίους μαζί μέ τίς γυναῖκες τους καί τά παιδιά τους καί περίσσεψαν δώδεκα κοφίνια γεμάτα μέ τρόφιμα.

            Ἐπίσης ὁ Θεός Πατέρας ἐνδιαφέρεται γιά τήν ἀθάνατη ψυχή μας. Προνοεῖ γιά τή σωτηρία μας. Ἔστειλε τόν Μονογενῆ Υἱό Του, ὁ ὁποῖος γιά χάρη μας θυσιάστηκε ἐπάνω στό σταυρό. Σέ κάθε θεία Λειτουργία μᾶς παραθέτει ξενία δεσποτική! Μᾶς τρέφει μέ τό ἄχραντο Σῶμα Του καί μέ τό τίμιο Αἷμα Του. Μᾶς στέλνει τόν φύλακα ἄγγελό μας καί ἄλλους πολλούς ἀγγέλους καί ἀνθρώπους βοηθούς καί ἀντιλήπτορας. Μᾶς σκεπάζει μέ τήν ἄμαχη προστασία  τῆς Παναγίας Μητέρας Του καί ὅλων τῶν ἁγίων Του.

            Κι ἀκόμη μᾶς ἑτοιμάζει Βασιλείαν οὐρανῶν, «τά ἄρρητα καί ἀθέατα κάλλη τοῦ Παραδείσου», «ἅ ὀφθαλμός οὐκ οἶδε καί οὖς οὐκ ἤκουσε».

            Μετά ἀπό ὅλα αὐτά ἐμεῖς τί ὀφείλουμε νά κάνουμε; Ὀφείλουμε νά ἐμπιστευόμαστε τή ζωή καί τήν ἐλπίδα μας στό Θεό. Νά λέμε στήν προσευχή μας: «Σοί παρακατατιθέμεθα τήν ζωήν ἡμῶν ἅπασαν καί τήν ἐλπίδα, Δέσποτα Φιλάνθρωπε». Ὀφείλουμε νά ἀφηνόμαστε σάν τά μικρά παιδιά στή στοργική ἀγκάλη τοῦ Θεοῦ Πατέρα. Καί νά εἴμαστε ἀπολύτως σίγουροι ὅτι δέν θά μᾶς ἀφήσει χωρίς προστασία.

            «Ὁ Πατήρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος τρέφει αὐτά».

            Ἀδελφοί, ἡ πίστη στήν ἀγαθή Πρόνοια τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀστείρευτη πηγή  δυνάμεως. «Μακάριοι οἱ πεποιθότες ἐπί Κύριον». Εἶναι τρισμακάριοι οἱ ἄνθρωποι πού ἐλπίζουν στόν Θεό. Σ᾿ αὐτούς νά ἀνήκουμε κι ἐμεῖς.

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΩΝ - Ἀπόστολος - (Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ)

Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ

Εἰρήνευση μἐ τόν Θεό

Στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα ο απόστολος Παύλος μας εξηγεί πώς οι άνθρωποι, που με την αποστασία μας είχαμε γίνει εχθροί του θεού, ειρηνεύσαμε μαζί Του. Λέει λοιπόν ότι το έργο αυτό το επιτέλεσε ο Κύριός μας.

Αυτός ειρήνευσε όλους εμάς τους αποστάτες ανθρώπους με τον Θεό Πατέρα μας. Με την ενανθρώπησή του και το απολυτρωτικό του έργο μας χάρισε τη συγχώρηση και τη σωτηρία μας. Τώρα πλέον όσοι πιστεύουμε σ’ Αυτόν «ειρήνην έχομεν προς τον Θεόν». Διότι ο Κύριος μάς έχει ήδη οδηγήσει από την κατάσταση της εχθρότητας στην κατάσταση της χάριτος. Όσοι ζούμε πλέον σ’ αυτήν την κατάσταση δεν τρέμουμε πλέον, όπως οι άνθρωποι της Παλαιάς Διαθήκης, την οργή του Θεού. Αντίθετα επειδή ζούμε την κοινωνία και την αγάπη του Θεού καυχιόμαστε ελπίζοντας ότι θα απολαύσουμε και τη δόξα του. Καυχιόμαστε ακόμη και για τις θλίψεις μας· διότι γνωρίζουμε ότι κάθε θλίψη που υπομένουμε καλλιεργεί σιγά-σιγά μέσα μας την υπομονή και την κάνει τέλεια. Κι έτσι η υπομονή αυτή θα μας βοηθήσει να αποκτήσουμε δοκιμασμένη αρετή, κι αυτή με τη σειρά της θα μας γεμίσει με την ελπίδα στον Θεό. και η ελπίδα αυτή δεν θα μας διαψεύσει ποτέ.

Μέσα σε λίγες γραμμές ο άγιος Απόστολος μας περιγράφει την ασύλληπτη αλλαγή που έφερε ο Κύριός μας στις σχέσεις των ανθρώπων με τον Θεό. Και μας εξηγεί ότι οι άνθρωποι με τις αμαρτίες μας είχαμε γίνει εχθροί του Θεού. Τυφλοί και παράλυτοι ούτε είχαμε τις δυνάμεις, αλλά ούτε και ξέραμε το δρόμο να πλησιάσουμε κοντά Του και να βρούμε την ειρήνη που αναζητούσαμε. Μας πήρε λοιπόν από το χέρι ο Ιησού Χριστός και μας έφερε κοντά στον Θεό Πατέρα. Και μας χάρισε όχι μόνο την ειρήνη μας μαζί Του αλλά και την αποκατάσταση της κοινωνίας μαζί Του.

Τι όμως σημαίνει ειρήνευση με τον Θεό; και πώς μπορούμε να ζήσουμε την κατάσταση αυτή σήμερα; Ζούμε την ειρήνευση με τον Θεό, σημαίνει, ζούμε ζωή μετανοίας και αγάπης, ζούμε μέσα στην κατάσταση της χάριτος. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ευτυχία που μπορούμε να ζήσουμε, η αδιάλειπτη σχέση μας με τον Θεό της αγάπης. Αυτό μας πρόσφερε ο Χριστός: τη δυνατότητα να ζούμε μέσα στη χάρη του Θεού, μια χάρη που δεν έχει όρια. Και όσο περισσότερο ζούμε στην κατάσταση αυτή, τόσο περισσότερο αποκτούμε ανώτερα βιώματα. Η κατάσταση της χάριτος είναι ουσιαστικά μια εμπειρία που αρχίζει από αυτή τη ζωή και συνεχίζεται στην αιωνιότητα. Είναι μια κατάσταση που ζούμε ιδιαιτέρως μετά από μία ειλικρινή εξομολόγηση, ή από τη βιωματική μας συμμετοχή στη θεία λατρεία και πολύ περισσότερο στο ποτήριο της ζωής. Για να ζούμε όμως μόνιμα μέσα μας αυτήν την ιερή εμπειρία της ειρηνεύσεώς μας με τον Θεό, χρειάζεται μεγάλη προσοχή και αγώνας. Διότι πολύ εύκολα μπορεί να τη χάσουμε όταν είμαστε αμελείς και ράθυμοι και επανερχόμαστε εύκολα στις πτώσεις μας. Ας αγωνιζόμαστε λοιπόν για να ζούμε διαρκώς την ειρήνη του Θεού και την αίσθηση της χάριτός του.

Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ

Στη συνέχεια ο απόστολος Παύλος περιγράφει το μεγαλείο της αγάπης του Θεού. Η αγάπη που έδειξε σε μας ο Θεός, λέει, εκχύθηκε και πλημμύρισε τις καρδιές μας: «Η αγάπη του Θεού εκκέχυται εν ταις καρδίαις ημών». Και είναι μοναδική η αγάπη που μας έδειξε ο Θεός. Διότι ενώ εμείς ήμασταν πνευματικά ασθενείς, ο Χριστός πέθανε για να σώσει εμάς τους αμαρτωλούς. Αυτό αποδεικνύει τη μεγάλη αγάπη του Θεού· διότι ενώ με πολύ δυσκολία μπορεί να βρεθεί άνθρωπος να πεθάνει για κάποιον δίκαιο, ο Χριστός όμως δεν πέθανε για κάποιους δίκαιους, αλλά για μας που ήμασταν γεμάτοι αμαρτίες, για να σωθούμε από την οργή της κολάσεως.

Πόσο πολύ λοιπόν μας αγάπησε ο Χριστός; Ο απόστολος Παύλος παρομοιάζει την άπειρη αγάπη του με ένα ποτάμι αστείρευτο που πλημμυρίζει τις καρδιές μας· ένα ποτάμι που εκχύνεται από τον ωκεανό της αγάπης του στις καρδιές μας. εκχύνεται σαν μύρο κάνοντας την ψυχή μας να ευωδιάζει. Εκχύνεται σαν βροχή του ουρανού που καθιστά την ψυχή μας καρποφόρα. Και σε ποιους εκχύνεται η αγάπη του Θεού; Έχουμε σκεφθεί ποτέ ποιους αγάπησε ο Θεός; Εμάς που ήμασταν αρνητές και προδότες της αγάπης του. Δεν έδειξε ο Θεός την αγάπη του σε φίλους του αλλά σε μας τους εχθρούς του. Κι αυτό ακριβώς δείχνει το μεγαλείο της αγάπης του Θεού. Για τέτοιους αποστάτες θυσιάστηκε ο Ιησούς Χριστός. Αλλά και από τον ουράνιο θρόνο του, όπου κάθισε με την Ανάληψή του, ως Μέγας Αρχιερεύς εξακολουθεί να εκχέει διαρκώς την ανεξάντηλη χάρη της αγάπης του σε μας τους αμαρτωλούς και να μεσιτεύει για μας. Μας προσφέρει μία αγάπη που δεν θα μπορέσουμε ποτέ να την κατανοήσουμε. Σ’ όλη την αιωνιότητα θα προσπαθούμε να την εξιχνιάσουμε και θα λατρεύουμε όλο και περισσότερο τον Κύριό μας. Κι αν αυτήν την αγάπη του Χριστού δεν μπορούμε να την εννοήσουμε τώρα, πώς θα μπορέσουμε κάπως να υποψιαστούμε πόση ακόμη αγάπη θα μας δείχνει ο Κύριός μας στην αιωνιότητα; Σ’ Αυτόν λοιπόν που μας αγαπά άπειρα, ας αντιπροσφέρουμε τη δική μας φτωχή αγάπη· αγάπη όμως έμπρακτη και αληθινή.

Περιοδικό «Ο Σωτήρ», αριθ. 2003

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ῾οὐδείς δύναται δυσίν κυρίοις δουλεύειν᾽

῾οὐδείς δύναται δυσίν κυρίοις δουλεύειν᾽

Τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Γ´ Ματθαίου ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς γνωστῆς ἐπί τοῦ ῎Ορους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, μίας ἐκτεταμένης ὁμιλίας πού καταγράφεται στό εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου καί μάλιστα στά 5, 6 καί 7 κεφάλαιά του. Τό συγκεκριμένο ἀπόσπασμα ἔχει ἐκπληκτική ἐπικαιρότητα, δεδομένου ὅτι ἀφενός ἀποκαλύπτει βαθιές ἀνθρωπολογικές ἀλήθειες καί μᾶς  ὑπενθυμίζει τό πόσο ὁ Θεός μᾶς ἀγαπᾶ καί μᾶς φροντίζει μέ τήν πρόνοιά Του,  ἀφετέρου μᾶς προσανατολίζει στήν ὀρθή κατεύθυνση τῆς ζωῆς, πού ὁδηγεῖ στή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ὡς ἔνταξή του στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ᾽Ιδιαιτέρως θά σταθοῦμε στόν λόγο τοῦ Κυρίου ῾οὐδείς δύναται δυσίν κυρίοις δουλεύειν᾽, πού θέτει ἕνα σημαντικό προβληματισμό.

            1. Ἡ πρώτη ἐπισήμανση τοῦ Κυρίου, πού συνιστᾶ καί ἀποκάλυψη γιά τόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο, εἶναι τό γεγονός ὅτι ὁ ἄνθρωπος πάντοτε κάπου ῾δουλεύει᾽, πάντοτε δηλαδή σέ κάτι ὑπακούει καί αὐτό οὐσιαστικά ὑπηρετεῖ μέ ὅλες τίς δυνάμεις του. ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή, ἐλεύθερος ἄνθρωπος, μέ τήν ἀπόλυτη ἔννοια τοῦ ὅρου, δέν ὑπάρχει. Εἴτε ὑπακοῦμε στόν Θεό εἴτε ὑπακοῦμε σέ ἀντίθεες δυνάμεις εἴτε ἀκόμη καί στίς δικές μας μόνο ἐπιλογές, ἄν ὑφίσταται ἀπολύτως κάτι τέτοιο, πάντοτε θά βρισκόμαστε  κάτω ἀπό ἕνα ῾ἀφεντικό᾽. Τό ἐρώτημα εἶναι τί εἴδους ῾ἀφεντικό᾽ εἶναι αὐτό; Δηλαδή: σέ τί δουλεύω πού θά μέ κάνει νά νιώσω πραγματικά ἄνθρωπος, μέσα στά πλαίσια τῆς φυσιολογίας τοῦ ἀνθρώπου;

2. Ὁ Κύριος προεκτείνει τήν ἐπισήμανση: ῾οὐδείς δύναται δυσίν κυρίοις δουλεύειν᾽. ῎Οχι μόνο πάντοτε κάπου δουλεύουμε, ἀλλά καί ἡ ῾δουλεία᾽ αὐτή εἶναι μονομερής: δέν μπορεῖ κανείς νά ὑπηρετεῖ δύο ἀφεντικά ταυτόχρονα, οἱ δυνάμεις του θά εἶναι κατατεθειμένες στήν ὑπηρεσία πάντοτε ἑνός. Ὁ ἄνθρωπος, μέ ἄλλα λόγια, μᾶς λέει ὁ Κύριος, εἶναι δημιουργημένος ἔτσι, ὥστε νά ὑπάρχει καί νά λειτουργεῖ μέ ἑνιαῖο τρόπο, πού σημαίνει ὅτι οἱ δυνάμεις του προσαρμόζονται πάντοτε σέ μία μόνο κατεύθυνση, κάθε φορά ὁ ἄνθρωπος εἶναι ῾ὅλος κάπου᾽. Θά ἔλεγε κανείς ὅτι ὁ Κύριος ἀποκλείει γιά τή φυσιολογία τοῦ ἀνθρώπου τό φαινόμενο τοῦ ῾πνευματικοῦ ἀλλοιθωρισμοῦ᾽: δέν μπορεῖ νά κοιτᾶ τήν ἴδια στιγμή σέ δύο διαφορετικές κατευθύνσεις.  Συνεπῶς, ἄν κάποιος προσπαθήσει νά τά συνδυάσει ὅλα, θά βρεθεῖ σέ ἕνα εἶδος πνευματικῆς σχιζοφρένειας, θά ὑποστεῖ  μία ἀλλοίωση τῆς ὕπαρξής του ὡς ἄνθρώπου.

Στήν περίπτωση αὐτή ἔχουμε ἴσως τήν κατάσταση πού ἐλέγχει δριμύτατα τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ στήν ᾽Αποκάλυψη τοῦ ᾽Ιωάννη, τήν κατάσταση τῆς χλιαρότητας. ῾῎Οφειλες νά εἶσαι ἤ θερμός ἤ ψυχρός. ᾽Επειδή ὅμως εἶσαι χλιαρός, θά σέ ξεράσω ἀπό τό στόμα μου᾽. Εἶναι εὐνόητο ὅτι γνώρισμα μίας τέτοιας ἀλλοιωμένης πνευματικῆς κατάστασης, τῆς διψυχίας, πού λέει ἀλλοῦ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ ἀκαταστασία καί ἡ ταραχή. ῾᾽Ανήρ δίψυχος, ἀκατάστατος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ᾽ (ἅγιος ᾽Ιάκωβος). Ὁπότε, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος χαίρεται στήν περίπτωση αὐτή εἶναι ὁ διάβολος, διότι φανερώνει τή δική του μόνιμη πνευματική κατάσταση. Ὁ διάβολος, ὅπως μᾶς ἀποκαλύπτει ἡ Γραφή, εἶναι τό πιό δυστυχισμένο καί τραγικό ὄν, μέ μόνιμη τήν ἀκαταστασία καί τήν ταραχή στήν ὕπαρξή του, κάτι πού θέλει νά δημιουργήσει καί στόν κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ ἄνθρωπο.

3.  Ἡ ἀνθρωπολογική αὐτή ἐπισήμανση τοῦ Κυρίου, ὅτι ὅλος ὁ ἄνθρωπος βρίσκεται κάθε φορά κάπου, ὅτι δέν μπορεῖ νά  δουλεύει ταυτόχρονα σέ δύο κυρίους, συμπληρώνεται  στή συνέχεια μέ τήν προτροπή νά ἐπιλέγουμε τόν σωστό κύριο, πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό μας. ῾Ζητεῖτε πρῶτον τήν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν᾽.  ῎Ετσι ὁ Κύριος μᾶς θέτει στήν ὀρθή τροχιά τῆς δημιουργίας μας: εἴμαστε πλασμένοι ἀπό τόν Θεό γιά νά πορευόμαστε καί νά ἐπεκτεινόμαστε πρός ᾽Εκεῖνον, ἄν θέλουμε νά βρισκόμαστε στή φυσική μας κατάσταση. Καί τί γίνεται τότε; Ὑποτασσόμενοι στόν Θεό, ῾δουλεύοντας᾽ σ᾽᾽Εκεῖνον ἐξυψωνόμαστε σέ υἱούς Του, γινόμαστε φίλοι Του, μᾶς δίνει ὁλόκληρο τόν ῾Εαυτό Του, μᾶς κάνει ἕνα μ᾽ Ἐκεῖνον.῾Οὐκέτι ὑμᾶς λέγω δούλους᾽. ῾Ὑμεῖς φίλοί μού ἐστε, ἐάν ποιῆτε ὅσα ἐντέλλομαι ὐμῖν᾽ (ὁ Κύριος). Κατά συνέπεια, ὁ ἄνθρωπος αὐτός φτάνει νά ζεῖ τήν πραγματική ἐλευθερία, τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ, ὅπως τήν βλέπουμε στά πρόσωπα τῶν κατεξοχήν ἐλευθέρων ἀνθρώπων, τῶν ἁγίων. ῾Οὗ τό Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ καί ἐλευθερία᾽. ῾Τῇ ἐλευθερίᾳ  ᾗ Χριστός ὑμᾶς ἠλευθέρωσε, στήκετε, καί μή ζυγῷ δουλείας πάλιν ἐνέχεσθε᾽.

῎Αν ὁ ἄνθρωπος ἐπιλέξει λάθος κύριο, ἄν ἡ ἐπιλογή του δέν εἶναι ὁ Θεός πού φανερώθηκε ἐν Χριστῷ καί βιώνεται στήν ᾽Εκκλησία Του, τότε θά βρίσκεται σέ κατάσταση θεομαχίας - ῾ὁ μή ὤν μετ᾽ ἐμοῦ κατ᾽ ἐμοῦ ἐστι᾽ εἶπε ὁ Κύριος – καί κύριός του θά εἶναι ὁ πονηρός, ὁ ὁποῖος ὡς χαρά του ἔχει, ὅπως ἐπισημάνθηκε, νά ταλαιπωρεῖ τόν ἄνθρωπο καί τή δική του δυστυχία νά τήν κάνει δυστυχία καί τοῦ ἀνθρώπου, μέ τελικό σκοπό τήν πλήρη ἐξόντωσή του. Μή λησμονοῦμε ὅτι ὁ διάβολος ῾ἀνθρωποκτόνος᾽ χαρακτηρίζεται στό εὐαγγέλιο. Κι εἶναι τραγικό νά σκέπτεται κανείς ὅτι δυστυχῶς ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν διαστρεβλώσει τόσο τά πράγματα, ὥστε νά πιστεύουν ὅτι ὁ διάβολος εἶναι ὁ σωτήρας τους, αὐτόν νά ἀκολουθοῦν καί αὐτόν νά κηρύσσουν στόν κόσμο. Ἡ ψυχοσωματική αὐτομαστίγωση τοῦ ἀνθρώπου προφανῶς δέν ἔχει ὅρια. Ἡ ἀνισορροπία σέ πολλούς ἔχει γίνει καθεστώς.

᾽Ανεξάρτητα ὅμως ἀπό ἐκείνους τούς δυστυχεῖς συνανθρώπους μας πού ἐνσυνείδητα ἔχουν ἐπιλέξει ἕναν τέτοιο δρόμο, ἡ παραπάνω ἐπισήμανση τοῦ Κυρίου προκαλεῖ ῾φόβο᾽ καί γιά τούς χριστιανούς. Τό γεγονός ὅτι κάθε φορά εἴμαστε ὁλόκληροι στή δουλεία ἑνός κυρίου, εἴτε τοῦ Θεοῦ εἴτε τοῦ διαβόλου,  σημαίνει ὅτι δέν μποροῦμε νά ῾παίζουμε᾽ μέ τή ζωή μας καί τίς ἐπιλογές μας. Ἡ ἐπιπολαιότητα στήν πνευματική μας ζωή δέν εἶναι χωρίς συνέπειες. Αὐτό πού κάνω κάθε φορά μέ ἐντάσσει στή μία ἤ στήν ἄλλη κατάσταση, δηλαδή  μέ προσδιορίζει συνολικά ὡς ἄνθρωπο. Γι᾽ αὐτό καί τρομάζει λίγο αὐτό πού ἀκούγεται συχνά ἀπό συνανθρώπους μας,  καί μάλιστα νέους, ὅτι σκοπό ἔχουν νά μαζεύουν στή ζωή τους ἐμπειρίες. Ἡ κάθε ἐμπειρία καταλαβαίνουμε μέ τά παραπάνω λόγια τοῦ Κυρίου ὅτι δέν εἶναι ἀνώδυνη. ῎Αν δέν βρίσκεται στήν κατεύθυνση τῆς ὑπακοῆς στόν Θεό, λειτουργεῖ ἀρνητικά, ἄρα δαιμονίζει τόν ἄνθρωπο. Προφανῶς ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι ἕνα ἄθροισμα ἐμπειριῶν, ἕνα σύνολο τεμαχίων δηλαδή, ἀλλά, ὅπως εἴπαμε, ἑνιαία ψυχοσωματική κατάσταση, ἡ ὁποία προσδιορίζεται κάθε φορά ὁλόκληρη, θετικά ἤ ἀρνητικά, ἀνάλογα μέ τό εἶδος τῆς ἐμπειρίας.

4. Ὑποδηλώθηκε μέ τά παραπάνω, ἀλλά τό τονίζουμε καί ξεχωριστά: ἡ κάθε ὥρα καί ἡ κάθε στιγμή τῆς ζωῆς μας εἶναι ἐκείνη πού ἀποκαλύπτει τόν κύριό μας, τό ποῦ δουλεύουμε. Δέν εἶναι τά λόγια μας καί οἱ διακηρύξεις μας, ἀλλά αὐτό πού ἐπιλέγουμε καί κάνουμε ὅ,τι  ἀποδεικνύει τή χριστιανοσύνη μας. Ἡ κάθε στιγμή μας, ἐν λόγῳ ἤ ἔργῳ ἤ διανοίᾳ, φανερώνει ἄν μισοῦμε ἤ ἀγαποῦμε τόν Θεό, ἄν στηριζόμαστε σ᾽ Αὐτόν ἤ Τόν περιφρονοῦμε. Ὁπότε τήν κάθε στιγμή μας γινόμαστε μάρτυρες ἤ ὄχι τοῦ Χριστοῦ. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὁ Κύριος σέ ἄλλο σημεῖο ἀνέφερε ὅτι ῾ὅπου ὁ θησαυρός ὑμῶν, ἐκεῖ καί ἡ καρδία ὑμῶν ἔσται᾽. Γιά νά δῶ τόν Θεό μου, ποιόν ὑπηρετῶ, πρέπει νά στραφῶ στήν καρδιά μου καί νά δῶ τί κυριαρχεῖ ἐκεῖ. Αὐτό πού κυριαρχεῖ εἶναι καί ὁ Θεός μου, ὁ θησαυρός μου.

 Ὁπότε τό ἐρώτημα γιά τόν καθένα μας εἶναι: ποιόν Θεό πιστεύουμε; Ποιόν κύριο πράγματι ὑπηρετοῦμε;

Γέρων Εφραίμ Φιλοθείτης: Ο πόνος εξαγνίζει την ψυχή...

* Ο πόνος εξαγνίζει την ψυχή, την κάνει ταπεινή, πονετική, αγαθή, και έτσι καταστρώνεται το έδαφος για την θεία επίσκεψι.

Όλα τα λυπηρά μας αποστέλλονται, χωρίς κάθε αμφιβολία, για την θεραπεία της νοσούσης ψυχής μας, όπως διά των θλίψεων εμέση το φαρμάκι της ηδυπαθείας και κάθε πάθους.

* Οι ασθένειες, οι θλίψεις και τα βάσανα των χριστιανών διευκολύνουν την κάθαρσι της ψυχής και την συγχώρησι των αμαρτιών.

* Καθώς η γη γίνεται γονιμώτερη, όταν το αλέτρι βαθειά την οργώση, έτσι και η ψυχή τότε γίνεται καρποφόρος στην αρετή, όταν ο πόνος, η ασθένεια βαθειά και συχνά την επισκέπτεται!

* Εάν έλειπαν οι πειρασμοί, η υπερηφάνεια θα μας είχε κάνει άλλους εωσφόρους, αλλά ο Ουράνιος Πατέρας μας, ο Θεός, μας αφήνει τις θλίψεις, για να ταπεινωνώμαστε.

* Στους πειρασμούς ωριμάζει ο άνθρωπος και γίνεται πνευματικός· ενώ χωρίς πειρασμούς είναι άσοφος, άμορφος, άχρηστος, κούτσουρο!

*  Με την υπακοή ο άνθρωπος αποβάλλει κυρίως τον κακό δαίμονα της υπερηφανείας, που φέρνει όλα τα κακά και εισάγει την ταπείνωση.

* Να ταπεινώνεσαι και να εξομολογείσαι, διότι η εξομολόγησις εμπερικλείει την αγιωτάτη ταπείνωση, χωρίς την οποία δεν σώζεται κανείς.

* Η αγαθή συνείδησι έχει σαν αρχή και θεμέλιο την ταπεινοφροσύνη· η δε πονηρά συνείδησι έχει σαν αρχή της την υπερηφάνεια και την ανυπακοή.

* Πρόσεχε την συνείδησι σου· τα έργα σου να είναι γνήσια· όχι άλλο εις το στόμα και άλλο εις την καρδιά σου· αγάπησε την αλήθεια· φοβήσου τον έλεγχο της συνειδήσεως σου· διόρθωνε τον εσωτερικό σου άνθρωπο, για να μη μετανοήσης κατόπιν ματαίως.

* Η μετάνοια αναδημιουργεί τον άνθρωπο. Αυτή εδόθη για να θεραπεύη την ψυχή μετά το βάπτισμα και, εάν αυτή έλειπε, σπανίως θα εσώζετο άνθρωπος. Δι' αυτό η αρετή της μετανοίας δεν έχει τέλος εφ' όσον υπάρχει πνοή ζωής εις τον άνθρωπο, διότι συμβαίνει και οι τέλειοι να σφάλλουν.

* Η μετάνοια είναι ατέλεστος· όλες οι αρετές δύνανται, με την χάρι του Θεοῦ, να τελειοποιηθούν από τον άνθρωπο· την μετάνοια ουδείς δύναται να την τελειοποιήση, διότι μέχρι της τελευταίας μας αναπνοής έχομε ανάγκη της μετανοίας, επειδή σφάλλομε εν ριπή οφθαλμού, οπότε η μετάνοια είναι ακατάκτητος.

* Με την μετάνοια όλα διορθώνονται. Ουδέν υπάρχει, το όποιο να νικά την ευσπλαγχνία του Θεού.

* Ο Θεός παιδεύει σαν πατέρας, για να μας απαλλάξη από υπερβολές και ελλείψεις.

* Μας παιδεύει όχι για να έλθουμε σε απόγνωσι, αλλά για να μετανοήσουμε και διορθωθούμε.

* Όταν υγειώς κρατήσουμε την έννοια της παιδείας των θλίψεων, ακολοθεί πολλή θεϊκή παρηγοριά.

* Με την υπομονή στα παθήματα κάμνουμε το θέλημα του Θεού. Όποιος υπομένει πειρασμό, σε οποιαδήποτε μορφή, επιθέτει φάρμακο στην ψυχή του.

* Ας ακουμπάμε πάντοτε στους ώμους της Παναγίας μας το φορτίον μας και χωρίς άλλο θα βρίσκουμε παρηγοριά στον πόνο και την θλίψι μας.

* Οι άνθρωποι, παιδί μου, χωρίζονται εις αυτό τον κόσμο εις καλούς και κακούς, εις πλουσίους και πτωχούς, εις μορφωμένους και αμορφώτους, εις ευγενείς και αγενείς, εις εξύπνους και ανοήτους. Ενώνονται όμως όλοι εις ένα σημείο. Εις τον πόνο! Διότι όλοι οι άνθρωποι ανεξαιρέτως εις την ζωή τους θα πονέσουν. Καθώς λέγει και ο Ιώβ· «Τέρας, ει τις ευτύχησεν διά βίου». Άρα λοιπόν όλοι οι άνθρωποι ζούμε εις το βασίλειο του πόνου!

Γνωρίζομε ότι ο πόνος είναι κάτι το προσωπικό, που θα χρειασθή κανείς να τον αντιμετωπίση μόνος του. Είναι ο σταυρός του, που οφείλει να τον σηκώση, όπως και ο Σωτήρ του κόσμου, ο Ιησούς, εσήκωσε τον Σταυρό Του, χάριν ημών.

Αναπαύου λοιπόν, παιδί μου, εις το πατρικό χέρι, που αυτό τον καιρό σε χειρουργεί με τον πόνο και ηρέμησε. Δέξου ότι ο Θεός σου τον στέλνει και συμφιλιώσου μαζί του, με τον πόνο, για να μπόρεσης να τον αντιμετώπισης.

Γνωρίζω πόσο δύσκολο είναι αυτό, αλλά σωτήριο· οι άγιοι έχαιραν εις την θλίψι τους, εμείς τουλάχιστο να δεχώμεθα αυτήν με υπομονή, και ο Θεός δεν θα ξεχάση, έστω και αυτή την ελαχίστη προαιρετική υπομονή μας εις το θέλημα του, που εκπροσωπεί ο πόνος.
Συγκέντρωσε, τις ψυχικές δυνάμεις, όταν πονάς, και προσπάθησε να εννοήσης τον σκοπό του πόνου, που δι' αυτού ο Θεός σου ανοίγει τον ουρανό.

Θαρρείς πως Εκείνος που αριθμεί τις τρίχες της κεφαλής δεν γνωρίζει το μέτρο του πόνου σου; ναι, τον γνωρίζει· λοιπόν αναπαύου εμπιστευτικά εις τον ουράνιο Πατέρα μας.
Μην αποκάμης· μαζί με τον Χριστό μας θα τα πέρασης όλα, καθώς θα γίνης και κληρονόμος Του εις την άπειρη περιουσία του κοινού Πατρός ημών Θεού.

Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου
ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΕΣ ΔΙΔΑΧΕΣ
ΜΕ ΠΑΤΡΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ "ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ"

πηγή

Αυτοκυριαρχία. Του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς.

Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να κυριαρχούν 

στην καρδιά τους, ακόμα λιγότερο μπορούν να 

κυριαρχούν στη γλώσσα τους.

Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να βάλουν τάξη στην ζωή τους, ακόμα λιγότερο μπορούν να βάλουν τάξη στο κράτος.

Οι άνθρωποι που δεν μπορούν αν δουν κόσμο μέσα τους, ακόμα λιγότερο μπορούν να δουν τον εαυτό τους στον κόσμο.

Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να συμμετέχουν στον πόνο του άλλου, ακόμα λιγότερο μπορούν να συμμετέχουν στη χαρά του άλλου.

Κράτα όλα τα πράγματα στην κατάλληλη απόσταση, μόνο την ψυχή σου πλησίασε όσο περισσότερο στον Θεό.

Εάν χύσεις νερό στην φωτιά, δεν θα έχεις ούτε νερό ούτε φωτιά.

Εάν επιθυμήσεις το ξένο, θα μισήσεις το δικό σου και θα χάσεις και τα δυο.

Εάν πλησιάσεις την υπηρέτρια όσο και την γυναίκα σου, δεν θα έχεις ούτε υπηρέτρια ούτε γυναίκα.

Εάν πίνεις συχνά στην υγεία του άλλου, θα χάσεις τη δική σου.

Εάν ασταμάτητα μετράς χρήματα του άλλου, όλο και λιγότερο θα έχεις δικά σου.

Εάν ασταμάτητα μετράς τις αμαρτίας του άλλου, οι δικές σου θα αυξάνονται!
πηγή: www.pentapostagma.gr

το είδαμε εδώ