Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ (Ματθαίου. ΣΤ΄, 14- 21) Συγνώμη, νηστεία & ελεημοσύνη, οι τρεις αδελφές της σωτηρίας της ψυχής μας!!! π.Χρυσόστομος Τελίδης

Το ευαγγέλιον της Κυριακής της Τυρινής.
Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Ὃταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί· ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν. σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ, καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ. Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διαρύσσουσι καὶ κλέπτουσι· θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν.

(Ματθαίου. ΣΤ΄, 14- 21)

Συγνώμη, νηστεία & ελεημοσύνη, 

οι τρεις αδελφές της σωτηρίας 

της ψυχής μας!!!

       Η Αγία και Ορθόδοξος Εκκλησία μας την Κυριακή αυτή της 22ας Φεβρουαρίου του 2015, Κυριακή της Τυρινής, για να μας προετοιμάσει για την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μας θυμίζει τον πρώτο θρήνο, το θρήνο του Αδάμ μετά την παρακοή και την έξωση του από τον παράδεισο.    Μας καλεί, δηλαδή, σε συντριβή και μετάνοια.
      Την ίδια ακριβώς ημέρα ο κόσμος μας καλεί σε ξεφάντωμα και εξαλλοσύνες σε "καρναβαλικές" εκδηλώσεις, παρελάσεις και "αποκριάτικα" πάρτι, στην ελληνορθόδοξη Ελλάδα μας, στην Πάτρα, στην Αθήνα, στην Ξάνθη και άλλες πόλεις μας και στο εξωτερικό στην Βραζιλία, στην Βενετία και σε χώρες όπου δεν ευδοκίμησε η ορθόδοξη διδασκαλία.(κάντε κλικ στον σύνδεσμο μας για να δείτε πληροφορίες για τις "Απόκριες" και το "Καρναβάλι") Ως Έλληνες χριστιανοί εμείς δεν θα έπρεπε όλοι να ακούμε την φωνή της Εκκλησίας; Οι περισσότεροι δυστυχώς ακούμε την φωνή του κόσμου. Είναι λοιπόν ή δεν είναι αυτό υποκρισία; Άλλοι φαινόμαστε και άλλοι είμαστε πραγματικά. Φορώντας τα προσωπεία, τις μάσκες εξωτερικά, φανερώνουμε την υποκρισία, που έχουμε εσωτερικά.
       Την Κυριακή της Τυρινής ετοιμαζόμαστε, για να εισέλθουμε στο στάδιο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είδατε ποτέ αθλητή, που πρόκειται να μπει στο στάδιο για να μετάσχει σε σπουδαίους αγώνες, κατά την προηγούμενη μέρα να ξεφαντώνει σε κοσμικά κέντρα και να ξενυχτά στο μεθύσι και στον τρελό χορό; Ασφαλώς όχι.       Ο αθλητής κατά τις προηγούμενες από τον αγώνα ημέρες ζει με συνεχείς ασκήσεις και προπονήσεις. Και αν ο αθλητής, που μπαίνει σε επίγειο στάδιο και στοχεύει σε υλικό στεφάνι, ασκείται και προπονείται και δεν εκτρέπεται σε καταχρήσεις και εξαλλοσύνες, πόσο μάλλον ο χριστιανός, που πρόκειται να μπει και να αγωνιστεί στο πνευματικό στάδιο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
          Οι χριστιανοί ετοιμάζονται για το μεγάλο αγώνα της νηστείας. Η νηστεία είναι και εύκολο και δύσκολο πράγμα. Εύκολο, όταν κάνουμε την νηστεία της αρεσκείας μας.  Δύσκολο, όταν κάνουμε την αληθινή νηστεία. Ο Χριστός μιλώντας για την νηστεία, δεν εννοεί την εύκολη. Αποκλείει δε παντελώς την υποκριτική νηστεία.
         Η αληθινή νηστεία είναι αδελφωμένη με τις δύο άλλες αρετές, που αναφέρει ο Κύριος στην ευαγγελική περικοπή της Κυριακής της Τυρινής. Τρεις αδελφές μας παρουσιάζει: την συγγνώμη, την νηστεία, την ελεημοσύνη. Αν  σε κάποιον πεις: «διάλεξε ένα από τα τρία ή να πας να ζητήσεις συγγνώμη από τον γείτονά σου, με τον οποίον δεν μιλάς, ή να νηστεύσεις την Μεγάλη Τεσσαρακοστή από ορισμένα φαγητά, ή να αδειάσεις το πορτοφόλι σου  και να κάνεις μια γενναία ελεημοσύνη», ποιο από τα τρία θα κάνει; Μάλλον το δεύτερο, τη νηστεία ορισμένων φαγητών γιατί φαντάζει ευκολότερη.          Αλλά μην γελιέστε αγαπητοί μου, γιατί η πραγματική νηστεία προϋποθέτει αγάπη και ελεημοσύνη για να είναι αληθινή, συστατικά δύσκολα και τα δύο, ιδιαίτερα η αγάπη στις μέρες μας. Είναι λοιπόν υποκριτική η νηστεία μας.  Άλλωστε η ελεημοσύνη είναι ένα είδος νηστείας. Αν η νηστεία είναι εκούσιος στέρησης μερικών τροφών, η ελεημοσύνη είναι εκούσιος στέρησης των χρημάτων  μας. Και η συγγνώμη είναι εκούσιος στέρησης της αντιπάθειας και του μίσους, της κακίας και της  έχθρας.
         Πολλά έχουν λεχθεί για τον ιερό θεσμό της νηστείας. Δεν θα είμαστε υπερβολικοί, αν σημειώσουμε, ότι η νηστεία αποτελεί και λύση στο καυτό πρόβλημα της παγκόσμιας πείνας. Ξέρετε πόσες είναι οι ημέρες που οφείλουμε οι Ορθόδοξοι να νηστεύουμε; Είναι περίπου 200 το χρόνο. Αν, λοιπόν, όλοι οι Έλληνες νηστεύαμε 200 από τις 365 ημέρες του χρόνου, και τον εαυτό μας  θα ευεργετούσαμε και τους πεινασμένους θα χορταίναμε.  Το σύνθημα του ιερού Χρυσοστόμου για την νηστεία ήταν: « Νηστεύσωμεν, ίνα ελεήσωμεν».

        Η νηστεία τελικά είναι μεταβολή βίου, αλλαγή τρόπου ζωής. Ας μην αλλάξει μόνο το περιεχόμενο της χύτρας. Ας αλλάξει και το περιεχόμενο της καρδιάς μας. Ας αλλάξουμε τρόπο ζωής, νοοτροπία. Ας αλλάξουμε την πνευματική μας τροφοδοσία. Η νηστεία είναι δείγμα μετανοίας.

    Η συγνώμη πάλι, η "αδελφή" της νηστείας, είναι μια λέξη δυσκολοείπωτη για όλους μας, αφού προϋποθέτει ταπείνωση και παντελή έλλειψη εγωϊσμού, ενώ εμείς μέσα στην υλιστική κοινωνία μας θεωρούμε τον εαυτό μας "Θεό" από μόνο του και θεωρούμε την συγνώμη ως ένδειξη αδυναμίας και παραδοχής των λάθων μας. Είναι ένας τρόπος ζωής η συγνώμη αδελφοί μου και φυσικά είναι ο μόνος δρόμος που θα μας οδηγήσει στον Παράδεισο που χάσαμε, τόπο από όπου εκδιωχθήκαμε και προορισμό που διακαώς επιζητούμε να γίνουμε δεκτοί.

    Για την ελεημοσύνη όμως τα πράγματα μάλλον φαίνονται ευκολότερα, αφού έχει να κάνει με αυτό που ήδη έχουμε και ίσως πλεονάζει, αλλά και αν υστερεί πάλι μπορούμε να το διαιρέσουμε για την ψυχή μας. Κατά την ταπεινή μου γνώμη η ελεημοσύνη χωρίζεται σε δύο τύπους, την προσωπική, αυτήν δηλαδή που θα κάνουμε σε κάποιον συνάνθρωπο μας μεμονωμένα και κανείς δεν θα το μάθει ποτέ παρά μόνο ο Θεός, πράξη μικρής εμβέλειας, μα όμορφη και θεμιτή στα μάτια του Κριτή μας, και την ομαδική ελεημοσύνη, όπου προσφέρεις υλικά και πνευματικά αγαθά σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη μέσω όμως ενός φορέα και ιδιαίτερα της ελλαδικής Εκκλησίας μας, που τόσο μεγάλο έργο έχει επιτελέσει στους ενδεής συνανθρώπους μας μέσα στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης και της παρακμής των θεσμών, την έλλειψη των ιδεών και της ψυχικής και σωματικής ανέχειας, αλλά και σε λίγο μικρότερη κλίμακα της δικής μας Μητροπόλεως και ακόμα μικρότερη αν θέλετε, της μικρής και φτωχής Ενορίας μας, με το Φιλόπτωχο Ταμείο μας να μοιράζει καθημερινά ότι μπορεί στις εξήντα έξι οικογένειες που διακαώς το χρειάζονται. 

       Θα ήθελα για πολύ λίγο να σταθώ και στα καρναβάλια, αν και σίγουρα γνωρίζεται πως οι ρίζες αυτού του εθίμου των μεταμφιέσεων και του ξέφρενου και αλόγιστου γλεντιού είναι αρχαιοελληνικές και απόλυτα παγανιστικές που προέρχονται από την λατρεία του θεού Διονύσου, καταξιωμένου θεού του γλεντιού στο δωδεκάθεο του Ολύμπου.

      Ένα μεγάλο όχι βροντοφωνάζει η Εκκλησία μας σε αυτά τα περίεργα ξεφαντώματα και τα μασκαριλίκια. "Αποκριά" στα ελληνικά και "Carneval"  στα λατινικά, είναι δυό λέξεις που και οι δύο σημαίνουν αποχή από το κρέας, δηλαδή τον τρόπο ζωής του χριστιανού κατά την περίοδο του Τριωδίου. Κάποιοι επιτήδειοι στην συνέχεια δανείστηκαν αυτές τις λαοφιλείς χριστιανικές εκφράσεις και τις μετέτρεψαν σε όλη αυτήν την ασχήμια που βλέπουμε καθημερινά, μασκαρεμένη όμως με τις επιταγές της Εκκλησίας μας.

      Μπροστά μας είναι η Καθαρά Δευτέρα. Σηματοδοτεί την αρχή της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Δεν είναι κοσμικό γεγονός, όπου τρέχουμε στα βουνά να πετάξουμε χαρταετό, ούτε να γεμίσουμε τις κοιλιές μας, με τα κατά τα άλλα νηστίσιμα εδέσματα, χταπόδια, καλαμαράκια και άλλα θαλασσινά, μπόλικο κρασί και ξέφρενα γλέντια και χορούς.    
Όχι αδελφοί μου, εμείς οι χριστιανοί μόλις άρχισε το Τριώδιο,περάσαμε την εβδομάδα της Απόκρεω και θυμηθήκαμε τους νεκρούς μας στα ψυχοσάββατα, μετά ακολούθησε η Τσικνοπέμπτη και αδειάσαμε το σπίτι μας από ότι κρεατικό είχαμε για να υποδεχθούμε την εβδομάδα της Τυρινής, την λευκή Εβδομάδα όπως λέγεται και τώρα έτοιμοι για την Καθαρή Εβδομάδα, την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής, θα αρχίσουμε μαζί με την νηστεία, που θα καθαρίσει το σώμα μας, την ελεημοσύνη, την αγάπη και την συγνώμη, που θα καθαρίσει την ψυχή μας.

Ευχόμαστε ολόψυχα σε όλους 

Καλή Σαρακοστή!!!

Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Τελίδης

Κυριακή της Τυρινής -«ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν» Αρχιμανδρίτης Κύριλλος Κεφαλόπουλος

Καθὼς πρόκειται νὰ εἰσέλθουμε στὴν κατανυκτικὴ περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καὶ νὰ ἀνοιχθοῦμε στὸ στάδιο τῶν ἀρετῶν, νὰ ἀγωνισθοῦμε πνευματικῶς, ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ μᾶς ἐφιστᾶ τὴν προσοχὴ σὲ τρεῖς πλευρὲς τῆς χριστιανικῆς μας ζωῆς, σὲ τρεῖς βασικὲς χριστιανικὲς ἀρετές, ποὺ ὀφείλουμε νὰ καλλιεργήσουμε, γιὰ νὰ διέλθουμε τὴν περίοδο αὐτή.
Πρῶτο βῆμα, γιὰ νὰ εἰσέλθουμε στὸ κατανυκτικὸ πνεῦμα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, εἶναι ἡ συγχωρητικότητα. Ἡ περίοδος αὐτὴ εἶναι κατ᾽ ἐξοχὴν περίοδος μετανοίας καὶ ἐκζητήσεως τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ.
Γιὰ νὰ λάβουμε τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μας ἀπὸ τὸν Θεό, ὀφείλουμε καὶ ἐμεῖς νὰ ἐπιδείξουμε ἀνάλογη διάθεση συγχωρητικότητος πρὸς τοὺς συνανθρώπους μας. Αὐτὸ τὸ νόημα ἔχει ὁ τελούμενος κατανυκτικὸς ἑσπερινὸς τῆς συγγνώμης. Καὶ φυσικά, ἡ ὑπόμνηση τῆς ἀφέσεως τῶν παραπτωμάτων σκοπὸ ἔχει νὰ μᾶς παρακινήσει νὰ προσέλθουμε στὸ μυστήριο τῆς ἐξομολογήσεως, νὰ συγχωρηθοῦν τὰ ἁμαρτήματά μας καὶ νὰ συμφιλιωθοῦμε μὲ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Ἡ συγχωρητικότητα ἀποτελεῖ βασικὴ προϋπόθεση γιὰ τὸν πνευματικὸ ἀγώνα, ποὺ ἀνοίγεται μπροστά μας.
Δεύτερο βασικὸ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα αὐτῆς τῆς περιόδου εἶναι ἡ νηστεία. Ὁ Κύριος τονίζει τὴν σημασία τῆς νηστείας, ἀλλὰ ἐφιστᾶ τὴν προσοχή μας στὸ θέμα τῆς ὑποκριτικῆς νηστείας, ποὺ γίνεται μὲ τρόπο ἐπιδεικτικό, γιὰ νὰ τὴν βλέπουν οἱ ἄλλοι, ὅπως ἔπρατταν οἱ Φαρισαῖοι. Ὁ Κύριός μας προτρέπει σὲ ἀληθινὴ νηστεία εὐάρεστη στὸν Θεὸ Πατέρα.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ ἀληθινὴ νηστεία συνδέεται μὲ τὴν ταπείνωση τοῦ σώματος, ποὺ ἐπιτυγχάνεται μὲ τὴν ἀποχὴ τῶν τροφῶν καὶ τὴν κατάνυξη τῆς ψυχῆς, ποὺ ἐπιτυγχάνεται μὲ τὴν ἀποχὴ ἀπὸ κακοὺς λογισμούς, πράξεις καὶ ἁμαρτωλὲς ἐπιθυμίες. Ἑπομένως, ἡ νηστεία ἔχει διπλὸν χαρακτήρα, σωματικὸ καὶ πνευματικό. Τὸ δεύτερο μέρος ἴσως εἶναι καὶ τὸ δυσκολώτερο, γιατί προϋποθέτει ἐσωτερική, καρδιακὴ ἐργασία, ποὺ γίνεται ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ ὁ Θεὸς Πατέρας τὴν βλέπει καὶ τὴν ἀναγνωρίζει.
Πολλὰ ἔχουν γράψει οἱ Ἅγιοι Πατέρες γιὰ τὴν ἀξία τῆς νηστείας. Ἐδῶ ἁπλῶς θὰ ἀναφέρουμε ὅτι ἡ νηστεία εἶναι ἐντολὴ πανάρχαια τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἐδόθη στοὺς Πρωτοπλάστους στὸν Παράδεισο. Ἡ ἀληθινὴ νηστεία εἶναι «ἀποχὴ ἀπὸ τὶς ἀπολαύσεις, μὲ σκοπὸν νὰ συντρίψουμε τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς καὶ νὰ ἐπιτύχουμε τὸν σκοπὸν τῆς εὐσεβείας» (Μέγας Βασίλειος), «εἶναι φωτισμὸς ψυχῆς, θύρα κατανύξεως, χαρούμενη συντριβή, σταμάτημα πολυλογίας, ἄφεση ἁμαρτιῶν» (Ἅγ. Ἰωάννης τῆς Κλίμακος).
Τρίτο σημεῖο, ποὺ πρέπει νὰ προσέξουμε, εἶναι σὲ ποιὰ πράγματα δίνουμε ἀξία καὶ προβάδισμα, σὲ τί προσκολλᾶται ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδία μας. «Ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν», μᾶς λέγει ὁ Κύριος. Ἄνθρωποι προσκολλημένοι στὰ γήινα καὶ φθαρτά, στὶς ψεύτικες χαρὲς τοῦ κόσμου τούτου, ποὺ ἔχουν θεό τους τὸ χρῆμα, σπαταλοῦν ἀνοήτως τὴν ζωή τους μὲ μέριμνες καὶ ἄγχος γιὰ τὴν διατήρηση τοῦ φευγαλέου πλούτου. Δυστυχῶς, τέτοιοι ἄνθρωποι δὲν μποροῦν νὰ ἀνυψωθοῦν λίγο πιὸ πάνω ἀπὸ τὰ ἐπίγεια, νὰ θυμηθοῦν τὸν Θεό, νὰ ζή- σουν πνευματικῶς.
Ὁ Κύριος μᾶς ἐνθαρρύνει νὰ ἀναζητήσουμε τὸν ἀληθινὸ θησαυρό, ποὺ εἶναι ὁ πλοῦτος τῆς εὐσεβείας καὶ τὰ ἔργα ἀγάπης καὶ ἐλεημοσύνης. Αὐτὸς εἶναι ὁ πραγματικὸς θησαυρὸς κάθε χριστιανοῦ, ποὺ δὲν κινδυνεύει νὰ χαθεῖ, νὰ κλαπεῖ ἢ νὰ φθαρεῖ, καθὼς εἶναι ἀποταμιευμένος στὴν τράπεζα τοῦ οὐρανοῦ.
Ἐν κατακλεῖδι, θὰ λέγαμε ὅτι τρεῖς ἀρετὲς πρέπει νὰ καλλιεργήσουμε ἐντονώτερα, τὴν συγχωρητικότητα, τὴν νηστεία, καὶ τὸν πλοῦτο τῆς εὐσεβείας (τὸν ἀληθινὸ θησαυρό), ὥστε νὰ βιώσουμε γνησίως καὶ βα- θέως τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.
Ἀρχιμανδρίτης π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος
Ορθόδοξος Τύπος, 21/02/2014

Κυριακή τῆς Τυρινῆς.Καλό Παράδεισο! (Μητροπολίτου Γόρτυνος Ἰερεμία)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ

ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ

ΔΗΜΗΤΣΑΝΑ - ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΙΣ

Δημητσάνα - Μεγαλόπολη, Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ

ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ!

1. Ἡ σημερινή Κυριακή, ἀδελφοί μου χριστιανοί, λέγεται «Κυριακή τῆς Τυρινῆς».  Καί λέγεται ἔτσι γιατί σήμερα στήν νηστεία μας γιά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή ἀποκόπτουμε καί τά γαλακτερά, ἐνῶ τήν προηγούμενη ἑβδομάδα, τήν «Κυριακή τῶν Ἀπόκρεω» εἴχαμε ἀποκόψει ἀπό τά κρεατικά. Καί τώρα, ἀπό αὔριο, μπαίνουμε στό γλυκό στάδιο τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ὤ, Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή! Μέ τίς νηστεῖες σου, μέ τίς γονυκλισίες σου, μέ τίς κατανυκτικές Ἀκολουθίες καί τούς Χαιρετισμούς στήν Παναγία μας γιά τήν μεγάλη ἑορτή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ! Καλή Τεσσαρακοστή νά ἔχουμε, ἀδελφοί μου χριστιανοί, καί ὁ κάθε ἕνας, ὅσο τό μπορεῖ, ἄς ἀγωνιστεῖ, μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, γιά τόν καθαρμό τῆς ψυχῆς του. 

Ἐκεῖνο τό ὁποῖο πρέπει νά γνωρίζουμε ὅλοι, ἀγαπητοί μου, εἶναι ὅτι ἡ περίοδος αὐτή εἶναι πένθιμη. Πένθιμη, γιατί ὁ καθένας μας πρέπει ἰδιαίτερα τήν περίοδο αὐτή νά θυμηθεῖ τά ἁμαρτήματά του καί νά κλάψει γι᾽ αὐτά καί πένθιμη ἔπειτα γιατί ἡ περίοδος αὐτή μᾶς πηγαίνει στήν Μεγάλη Ἑβδομάδα, στά Σεπτά Πάθη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἀλλά πέστε μου τώρα, χριστιανοί μου, πῶς συμβιβάζονται τήν σημερινή ἡμέρα, μέ τό ἄνοιγμα τῆς ἁγίας αὐτῆς καί κατανυκτικῆς περιόδου, τά καρναβάλια καί οἱ κοσμικές ἐκδηλώσεις; Πάντοτε τά καρναβάλια ἀπαγορεύονται, γιατί εἶναι εἰδωλολατρικά κατάλοιπα, ἀλλά τήν σημερινή ἡμέρα, στό ἄνοιγμα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἀπαγορεύονται ἀκόμη περισσότερο γιά τούς χριστιανούς. Εἶναι σατανική πομπή τά καρναβάλια καί ὁ χριστιανός μέ τό βάπτισμά του ὁμολόγησε ὅτι «ἀποτάσσεται τῷ Σατανᾷ καί πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ καί πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ». Καί πομπή τοῦ διαβόλου, ξαναλέγω εἶναι ὁ καρνάβαλος.

2. Ἀλλά ἡ σημερινή Κυριακή, ἀδελφοί, ἡ Κυριακή τῆς Τυρινῆς, εἶναι ἰδιαίτερα λυπηρή ἡμέρα καί πένθιμη, γιατί σ᾽ αὐτήν τήν ἡμέρα μᾶς θυμίζει ἡ Ἐκκλησία τήν μεγάλη ζημιά πού ἔπαθε τό ἀνθρώπινο γένος· ζημιά καί πού τοῦ ἔφερε τήν μεγάλη του δυστυχία. Σήμερα, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά θυμηθοῦμε τήν ἐξορία τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισο. Ἄχ, καταραμένη ἡ ἡμέρα, πού ἡ Εὔα ἅπλωσε τό χέρι της καί ἔφαγε τόν ἀπαγορευμένο καρπό. Καί ἀπό τότε ἦλθε ἡ φθορά στήν ἀνθρώπινη φύση καί ὅλες οἱ ταλαιπωρίες τοῦ ἀνθρώπινου γένους. Ἀφοῦ λοιπόν ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα ἁμάρτησαν, ἔχασαν τήν στενή τους σχέση μέ τόν Θεό καί γι᾽ αὐτό ἐκδιώ­χθηκαν ἀπό τόν Παράδεισο. Καί τότε λέγει τό δοξαστικό πού ἀκούσαμε χθές στόν Ἑσπερινό, ὅτι «ἐκάθισεν Ἀδάμ ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου καί ἔκλαυσε πικρῶς». Ἔκλαψε, γιατί σκεπτόταν: Ποῦ ἤμουν καί ποῦ ἦρθα!... Τί εἶχα καί τί ἔχασα!... Σ᾽ ὅλη μας τήν ζωή, ἀδελφοί μου, πρέπει νά ἔχουμε αὐτό τό ἀδαμιαῖο πένθος: Νά κλαῖμε γιά τίς ἁμαρτίες μας καί νά ποθοῦμε λαχταριστά νά ξαναμποῦμε στόν Παράδεισο πού χάσαμε. Χάρα καί μεγάλη εὐλογία σ᾽ αὐτόν πού ἔχει δάκρυα μετανοίας καί πόθο γιά τόν Παράδεισο. Ὅποιος τό ἔχει αὐτό, ἔχει ἕνα μεγάλο χάρισμα ἀπό τόν Θεό καί ἄς προσέχει νά μήν τό χάσει.

3. Ἀφοῦ λοιπόν, ἀγαπητοί μου, τήν σημερινή ἡμέρα ἡ Ἐκκλησία μᾶς θυμίζει τόν χαμένο παράδεισο, θέλω νά σᾶς πῶ σ᾽ αὐτό τό σύντομο κήρυγμά μου λίγα λογάκια γιά τόν παράδεισο. Κατά πρῶτον σᾶς λέγω ὅτι στήν προσευχή μας πρέπει νά ζητᾶμε νά μᾶς δώσει ὁ Θεός τόν παράδεισο, τήν οὐράνιο βασιλεία Του. Παλαιά εὐχολόγια γράφουν αὐτή τήν σύντομη προσευχή, πού παρακαλῶ νά τήν λέτε: «Κύριε, μή στερήσῃς με τῆς ἐπουρανίου Σου βασιλείας». Οἱ παπποῦδες παλαιά καί οἱ γιαγιάδες μας  εἶχαν τόν πόθο γιά τόν παράδεισο καί ἔλεγαν ὅταν πίναν τό κρασί στό τραπέζι: «Ἄντε, καλό παράδεισο»!

Νά λαχταρᾶμε τόν παράδεισο, ἀδελφοί μου χριστιανοί. Ἐκεῖ, ὅταν μποῦμε σ᾽ αὐτόν, θά ἔχουμε ἀμέσως ὅλα τά πνευματικά ἀγαθά πού ζητάει ἡ ψυχή μας, χωρίς κανένα κακό. Χωρίς καμμιά ἐνόχληση. Ἀλλά τό πιό γλυκό στόν παράδεισο θά μᾶς εἶναι τό ὅτι θά χαιρόμαστε αἰώνια τήν συντροφιά μέ τόν Ἰησοῦ Χριστό καί τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο. Τήν συντροφιά μέ τούς ἀγγέλους καί ὅλους τούς ἁγίους. Αὐτή τήν χαρά θά τήν ἔχουμε αἰώνια, χωρίς τόν φόβο ὅτι θά τήν χάσουμε κάποτε.

4. Δυό ὁδοί, χριστιανοί μου, δυό «στράτες», ὅπως τό λέγει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, μᾶς πᾶνε γιά τόν παράδεισο. Ἡ μία ὁδός λέγεται «ἀθωότητα». Δέν εἶναι γιά μᾶς ἡ ὁδός αὐτή, γιατί ὅλοι μας εἴμαστε μολυσμένοι. Αὐτή ἡ ὁδός εἶναι γιά τά ἀθῶα νήπια τά βαπτισμένα. Γονεῖς, πού χάσατε τόσο μικρό παιδί ἀπό τήν ἀγκαλιά σας, μήν κλαῖτε γι᾽ αὐτό. Ἔχει ἐκλεκτή θέση στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ μαζί μέ τά νήπια τῆς Βηθλεέμ, πού σφάχτηκαν ἀπό τόν Ἡρώδη, ὅταν γεννήθηκε ὁ Χριστός. Ἐμεῖς οἱ ἄλλοι, οἱ μεγάλοι, οἱ μολυσμένοι μέ ἁμαρτίες, πρέπει νά βαδίσουμε τήν ἄλλη ὁδό γιά τόν παράδεισο. Ἡ ὁδός αὐτή λέγεται ΜΕΤΑΝΟΙΑ. «Εὕρω κἀγώ τήν ὁδόν διά τῆς μετανοίας»! Ἄς εὐχαριστήσουμε τόν Θεό, πού μᾶς ἔδωσε τήν μετάνοια ὡς «ὁδό», ὡς τρόπο δηλαδή γιά νά μποῦμε στόν παράδεισο. – Λοιπόν, χριστιανοί μου, σκεπτόμενοι τόν γλυκό παράδεισο, γιά τόν ὁποῖο μᾶς ἔπλασε ὁ Θεός, ἐμπρός, ἄς ζήσουμε βίο μετανοίας, γιά νά μᾶς ἐλεήσει ὁ Θεός καί νά μᾶς πάρει κοντά Του, στήν Βασιλεία Του. «Μετάνοια» δέ σημαίνει νά πιστεύουμε γιά τόν ἑαυτό μας ὅτι εἴμαστε ἁμαρτωλοί, ὅτι εἴμαστε πολύ ἁμαρτωλοί καί ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι εἶναι καλύτεροι ἀπό μᾶς. Ὅποιος ζῆ πραγματικά τήν μετάνοια, αὐτός δέν σηκώνει κεφάλι γιά νά κατηγορήσει τόν ἄλλο, ἀλλά βλέπει συνεχῶς τά δικά του χάλια καί λέει συνέχεια: «Θεέ μου, λυπήσου με τόν ἁμαρτωλό». «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησέ με»!

Χριστιανοί μου, σᾶς δίνω τήν καλύτερη εὐχή: «Καλό παράδεισο »! Εὐχηθεῖτε καί γιά μένα τό ἴδιο. Ἄς ἀφήσουμε τά πείσματα καί τά μεταξύ μας μαλώματα γιά τό «ἐγώ» μας, γιατί αὐτά δέν μᾶς πᾶνε στόν παράδεισο. Ὁ μεγαλύτερος πόθος στήν καρδιά μας ἄς εἶναι ὁ παράδεισος καί ἄς μή λησμονοῦμε τήν προσευχή: «Κύριε, μή στερήσῃς με τῆς ἐπουρανίου Σου βασιλείας». Χριστιανοί μου, καλό παράδεισο!

Μέ πολλές εὐχές,

† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ, Αποστ. Ρωμ. 13, 11 – 14, 4

Βρισκόμαστε στο κατώφλι της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Κυριακή της Τυρινής. Ονομάζεται έτσι γιατί επιτρέπεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων την Κυριακή αυτή, αλλά και την εεβδομάδα που προηγείται. Το αποστολικό ανάγνωσμα καλεί τους πιστούς να προετοιμαστούν κατάλληλα, ενόψει της ένδοξης έλευσης του Χριστού. Μέσα από δύο αντιθέσεις τις οποίες λαμβάνει από τον φυσικό κόσμο, ο Απόστολος Παύλος αναπτύσσει στους Ρωμαίους μια μεγάλη πραγματικότητα. Την πραγματικότητα του φωτός και του σκότους. Γι΄ αυτό και είναι πολύ χαρακτηριστική η φράση του: «Η νυξ προέκοψεν η δε ημέρα ήγγικεν». (Ρωμ ΙΓ΄ 12). Να αφήσουν στην άκρη τα έργα της αμαρτίας και να αναλάβουν τα όπλα του φωτός. Δεδομένου ότι η μέρα και η ώρα της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου δεν είναι σε κανένα γνωστή,  χρειάζεται η προετοιμασία του καθενός.

Ο Απόστολος των εθνών μας καλεί να εγκαταλείψουμε τον αμαρτωλό τρόπο ζωής και να επιλέξουμε το δρόμο της αρετής που είναι λουσμένος από το φως του Χριστού. Αυτό  είναι  και  το  μήνυμα  που  στέλνει  η  Εκκλησία  μας,  λίγο πριν  εισέλθουμε  στο  «Στάδιο  των  αρετών». Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μια πορεία με  εσωτερικά χαρακτηριστικά, όπου καλούμαστε να γνωρίσουμε  τον  εαυτό  μας,  για  να  συναντήσουμε  τον  Θεό  μας αναστημένο  εκ  των  νεκρών,  αφού  περάσουμε  από  το  καμίνι  του Πάθους  και  του  Σταυρού.  Σ’  αυτή  την  πορεία,  που  εικονίζει  την πορεία  ολόκληρης  της  ζωής  του  Χριστιανού,  οφείλουμε  να εγκαταλείψουμε  τα  πάθη  μας,  να  παλέψουμε  με  τις  αδυναμίες,  να αναμετρηθούμε με τον κακό εαυτό μας. Αυτά θα τα επιτύχουμε αφού χρησιμοποιήσουμε  τις  πνευματικές  εκείνες  δυνατότητες,  που  μάς παρέχει η Εκκλησία μας,  για  τις  οποίες  ομιλεί ο Απόστολος Παύλος. Αυτές είναι οι αρετές. Οι αρετές – πνευματικά γυμνάσματα, στα οποία καλούμαστε να συναγωνιστούμε  την  περίοδο  που  ανοίγεται  μπροστά  μας,  είναι  η νηστεία, η προσευχή, η  ταπείνωση, η  ελεημοσύνη, η  αγάπη, κυρίως, όμως, η μετάνοια. Όλα αυτά  τα πνευματικά κεφάλαια  συνθέτουν  τον καμβά του πνευματικού μας αγώνα και βοηθούν στην πνευματική μας ολοκλήρωση  και  τελική  ένωσή  μας  με  τον  Θεό.  Πρέπει,  όμως,  να ξεκαθαρίσουμε  κάτι  πολύ  σημαντικό.  Οι  αρετές  από  μόνες  τους, προβαλλόμενες  ως  ανθρώπινα  κατορθώματα,  αποξενωμένες  από  την χάρη  του  Θεού,  οδηγούν  στα  αντίθετα  από  τα  επιδιωκόμενα αποτελέσματα.  Αυτό  συμβαίνει,  γιατί  είναι  δυνατόν  να  εξάρουν  τον εγωισμό μας, προκειμένου να πιστέψουμε στη δήθεν πνευματική μας αυτάρκεια. Όποιος οδηγείται σ’ αυτό το συμπέρασμα, την  ίδια στιγμή  καταστρέφει ότι έκτισε μέσα του. 

Για  να  έχει  αποτελέσματα  ο  αγώνας  της  αρετής  και  να  μη γίνεται  μάταια,  πρέπει  να  απογυμνωθεί  από  εξωτερικά χαρακτηριστικά, που  επιζητούν  την  ανθρώπινη  επιδοκιμασία και  να περιοριστεί  στο  εσωτερικό  πεδίο  της  ύπαρξής  μας.  Λέει χαρακτηριστικά  ο  Αββάς  Ησαΐας:  «Εκείνος  ο  οποίος  κομπιάζει  και αγωνίζεται διά την αρετήν και δε φροντίζει να αποκρύπτεται, ώστε να μην  αντιλαμβάνονται  οι  άνθρωποι  την  καλήν  του  αυτήν  εργασίαν, ομοιάζει  προς  οικίαν,  της  οποίας  έχουν  αφαιρεθεί  η  θύρα  και  τα παράθυρα  και  ως  εκ  τούτου,  ευκόλως  εισέρχεται  εντός  αυτής  οποιοδήποτε ερπετόν θελήσει». Την  εσωτερική  διάσταση  των  αρετών  διακηρύσσει  και  ένας  ακόμα  λαμπρός  εκπρόσωπος  της  ασκητικής  γραμματείας,  ο  Όσιος Ισαάκ ο Σύρος, που σημειώνει: «Αρετή δεν είναι επίδειξη πολλών και  διαφόρων  πράξεων  που  επιτελούνται  μέσω  του  σώματος,  αλλά  το περιεχόμενο σοφότατης καρδιάς, την οποία στηρίζει η ελπίδα προς τον Θεό. Την καρδιά αυτή συνδέει προς τα κατά  Θεόν  επιτελούμενα έργα ο ορθός σκοπός» .

 Στον  πειρασμό  της  επίδειξης  των  εξωτερικών  σχημάτων  της ευσέβειάς  τους,  των  αρετών  τους  δηλ.  υποπίπτουν  συχνά  πολλοί αδελφοί  μας  Χριστιανοί,  κυρίως  σε  περιόδους  σαν  κι  αυτή  της Μεγάλης  Τεσσαρακοστής. Έχουν  την ψευδαίσθηση  ότι  η  κατάκτηση των  αρετών  μπορεί  από  μόνη  της  να  εξασφαλίσει  την  σωτηρία  της  ψυχής και  την  ένωση με  τον Θεό. Δεν κατάλαβαν ποτέ ότι οι αρετές είναι εργαλεία δοσμένα από τον Θεό, τα οποία καθίστανται ενεργά και χρήσιμα όταν χρησιμοποιούνται ως καρπός Θείας φώτισης, έμπνευσης και  Χάρης,  που  δίδονται  σε  καρδιές  ταπεινές,  που  έχουν  μάθει  να εργάζονται μυστικά και ταπεινά.  Γι’ αυτό, ας  έχουμε  πάντα  κατά  νου,  αυτό  που έλεγε  ο Όσιος  Σεραφείμ  του  Σάρωφ  και  αυτό  ας  είναι  ο  σκοπός  του αγώνα μας τη Σαρακοστή που  ξεκινά :  «Δεν  είναι  οι αρετές  ο  σκοπός  της  ζωής,  αλλά η  απόκτηση  του Αγίου Πνεύματος».  Όταν Αυτό εντυπωθεί στη ζωή μας και πληρώσει την ύπαρξή μας, τότε οι  αρετές  θα  είναι  το  φυσικό  επακόλουθο,  η  επιβράβευση  του  Θεού στον πνευματικό μας αγώνα.

 Ένα άλλο φοβερό αμάρτημα στο οποίο αναφέρεται εδώ ο Απόστολος Παύλος είναι η κατάκριση, την οποία πρέπει να αποφεύγουμε όλοι ανεξαιρέτως με κάθε τρόπο από τη ζωή μας. Οι πιστοί θα λογοδοτήσουν ο καθένας ξεχωριστά γα τις πράξεις και τη ζωή του ενώπιον του Θεού. Ο ίδιος ο Χριστός μας τονίζει να μην κρίνουμε τους συνανθρώπους μας για να μην μας κρίνει και εμάς ο Θεός. Με το κριτήριο που κρίνουμε θα κριθούμε και με το μέτρο που μετράμε θα μετρηθούμε (Ματθ. 7,1-2). Η κατάκριση περιέχει εωσφορικό εγωισμό και εκβάλλει την αγάπη που πρέπει να δείχνουμε προς τους άλλους συνανθρώπους μας. Έτσι νουθετεί τους πιστούς να δέχονται τους άλλους χωρίς να τους κατακρίνουν. Αν κάποιος έχει ασθενική πίστη να τον δεχόμαστε και να τον στηρίζουμε και όχι να τον κατακρίνουμε. Ιδιαίτερα την περίοδο αυτή που ξεκινά η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής να μην κατακρίνουμε τους συνανθρώπους μας. Θέλοντας να μας φανερώσει πόσο φοβερό πράγμα είναι η κατάκριση μας λέει: «ποιος είσαι εσύ που θα κρίνεις ένα ξένο υπηρέτη;». Όλοι οι πιστοί είμαστε ίσοι μεταξύ μας δούλοι στον ίδιο Κύριο, πως είναι δυνατόν να κρίνουμε ο ένας τον άλλο. Το έργο αυτό ανήκει μόνο στον Κύριο μας Ιησού Χριστό, που είναι ο μοναδικός κριτής της ζωής του κάθε ανθρώπου.

Ο Απόστολος Παύλος μας προειδοποιεί και μας συμβουλεύει. Ο υμνογράφος της  Εκκλησίας μας, βασισμένος στον Απόστολο Παύλο αναγγέλλει: «Το στάδιον των αρετών ηνέωκται. Οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε....Και αναλαβόντες την πανοπλίαν του Σταυρού, τω εχθρώ αντιμαχησώμεθα, ως τείχος άρρηκτον κατέχοντες την πίστιν, και ως θώρακα την προσευχήν, και περικεφαλαίαν την ελεημοσύνην. Αντί  μαχαίρας την νηστείαν, ήτις εκτέμνει από καρδίας πάσαν κακίαν». Το στάδιο των αρετών έχει ανοίξει. Όσοι θέλετε να αγωνιστείτε εισέλθετε....Και αφού φορέσαμε την πανοπλία του Σταυρού, ας πολεμήσουμε τον εχθρό, έχοντας την πίστη σαν στέρεο τείχος και σαν θώρακα την προσευχή και περικεφαλαία την ελεημοσύνη. Στη θέση του μαχαιριού τη νηστεία, που βγάζει από την καρδιά κάθε κακία. ΚΑΛΟ ΣΤΑΔΙΟ.

 Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας και Αμμοχώστου

Εἰς τήν Κυριακήν τῆς Τυρινῆς Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

                                      Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

     Οἱ θειότατοι καί Ἅγιοι Πατέρες ἐθέσπισαν νά κάνωμεν σήμερον, ἤτοι πρό τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, τήν ἀνάμνησιν τῆς ἐξορίας τῶν πρωτοπλάστων ἀπό τήν τρυφήν τοῦ Παραδείσου, δείχνοντες ἐμπράκτως πόσον καλόν καί ὠφέλιμον πράγμα εἶναι ἡ νηστεία εἰς τήν ἀνθρωπίνην φύσιν, καί πάλιν ἐκ τοῦ ἐναντίου, πόσον κακόν καί αἰσχρόν εἶναι ἡ ἀδηφαγία.

  Παρατρέξαντες λοιπόν οἱ Πατέρες τά κατά μέρος πάντα, ὁποῦ εἰς ὅλον τόν κόσμον γίνονται, ἄπειρα σχεδόν ὄντα, τόν πρωτόπλαστον Ἀδάμ προβάλλουν εἰς ὅλους παράδειγμα, πόσον κακόν ἔπαθε, μέ τό νά μήν ἐνήστευσε πρός ὀλίγον, καί εἰς τήν ἐδικήν μας φύσιν μετέδωκε, σαφῶς δεικνύοντες, καί ὅτι πρῶτον παράγγελμα τοῦ Θεοῦ πρός τούς ἀνθρώπους ἐδόθη τό τῆς νηστείας καλόν, τό ὁποῖον μέ τό νά μήν ἐφύλαξεν ἐκεῖνος, ἀλλά εἰς τήν γαστέρα ὑπήκουσε, τό δέ ἀληθέστερον εἰς τόν πλάνον ὄφιν ἀπό τήν παρακύνησιν τῆς Εὕας, ὄχι μόνον Θεός δέν ἔγινεν, ἀλλά καί εἰς τόν θάνατον κατεκρίθη, καί εἰς ὅλον τό γένος μετέδωκε τοῦ κακοῦ.

   Λοιπόν, διά τήν τρυφήν τοῦ πρωτοπλάστου Ἀδάμ ὁ Κύριος ἐνήστευσεν ἡμέρας τεσσαράκοντα, καί ὑπήκοος ἔγινεν. Διά  τοῦτο καί ἡ παροῦσα Ἁγία Τεσσαρακοστή ἐπαραδόθη ἀπό τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, διά νά ἀπολαύσωμεν ἡμεῖς διά τῆς νηστείας τήν ἀφθαρσίαν, μέ τό νά φυλάξωμεν ἡμεῖς ἐκεῖνο, τό ὁποῖον μέ τό νά μήν ἐφύλαξεν ἐκεῖνος, ἀπώλεσε τήν ἀφθαρσίαν. καί κατά ἄλλον τρόπον, ὁ σκοπός τῶν Ἁγίων οὗτος ἐστι, καθώς καί προείπομεν, νά περιλάβουν διά βραχέων, τά ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους γενόμενα ἔργα παρά τοῦ Θεοῦ. καί ἐπειδή ὅλων τῶν καθ’ ἡμᾶς αἴτιον ἐστάθη ἡ παράβασις καί ἡ ἔκπτωσις τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισον, διά τοῦτο ταύτην ἐνταύθα πρωτίστην ἔταξαν, διά νά φύγωμεν τήν παρακοήν, καί νά μή μιμηθῶμεν κατ’ οὐδέν τήν ἀκρασίαν αὐτοῦ.

   Εἰς τήν ἕκτην ἡμέραν λοιπόν ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ ἀπό τήν χείρα τοῦ Θεοῦ, τόν ὁποῖον καί μέ τήν ἰδίαν Του εἰκόνα ἐτίμησε, μέ τό ἐμφύσημα ὁποῦ ἔκαμεν εἰς αὐτόν, δίδοντας του ἐν ταυτῷ καί τήν ἐντολήν, ποίους καρπούς νά τρώγη καί ποίους νά μή τρώγη. Ἐστάθη δέ μέσα εἰς τόν Παράδεισον, κατά τήν γνώμην τινῶν διδασκάλων, ἕως ἐξ ὥρας’ εἴτα ἐξώσθη ἐκεῖθεν, μέ τό νά παραβῆ τήν ἐντολήν. ὁ δέ Φίλων ὁ Ἑβραῖος λέγει ὅτι ἑκατόν χρόνους ἔκαμεν εἰς τόν Παράδεισον, ἄλλοι δέ λέγουν ἑπτά ἡμέρας ἤ χρόνους, καί τοῦτο λέγουν διά τήν τιμήν τοῦ ἑπταδικοῦ ἀριθμοῦ, ὁποῦ κοντά εἰς τούς Ἑβραίους κατ’ ἐξαίρετον ἦτον τίμιος. Ὅτι δέ εἰς τήν ἕκτην ὥραν τάς χείρας ἤπλωσε καί τόν καρπόν ἐτρύγησεν, ἐφανέρωσε τοῦτο καί ὁ νέος Ἀδάμ, ὁ Χριστός, ὅστις θεραπεύοντας τοῦ πρωτοπλάστου τό τόλμημα, εἰς τήν ἕκτην ὥραν καί ἡμέραν τάς παλάμας ἤπλωσεν ἐν τῷ Σταυρῶ.

  Μέσον δέ φθορᾶς καί ἀφθαρσίας ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, μέ σκοπόν ἐκεῖνο νά ἀποκτήση, εἰς ὁποῖον ἀπό τά δύο ἤθελε κλίνει μέ τήν ἐδικήν του προαίρεσιν, ὡσάν ὁπού ἐκατασκευάσθη αὐτεξούσιος  ὅτι δυνατόν ἦτον εἰς τόν Θεόν καί ἀναμάρτητον νά τόν κάμη, ἀλλά διά νά γένη καί τῆς ἐδικῆς του προαιρέσεως τό κατόρθωμα, διά τοῦτο τοῦ ἔδωσε τόν νόμον, ὅστις τόν ἐπρόσταζεν ἀπό ὅλα μέν τά φυτά νά παίρνη καρπούς καί νά τρώγη, καί ἀπό ἕνα μόνον νά ἀπέχη. Ἐκεῖνος δέ τή γυναικί πεισθεῖς, ἤ νά εἰπῶ καλλίτερα τῇ ψυχοφθόρῳ συμβουλή τοῦ ἀρχεκάκου ὄφεως, ἀφίνοντας ὅλα τά ἄλλα, εἰς τό θεόθεν ἐμποδισμένον ἤπλωσε τό παράνομον χέρι του. Τί δέ λογής φυτά ἤσαν ἐκεῖνα τά συγχωρημένα, καί τί λογής φυτόν ἦτον ἐκεῖνο τό ἐμποδισμένον, πολλοί πολλά λέγουν, τά ὁποῖα μέ τό νά εἶναι νοήματα ὑψηλά καί θεωρίαι μεγάλαι, δέν καταλαμβάνονται ἀπό τούς ἀγραμμάτους καί ἁπλουστέρους. τό δέ ξύλον, ὁποῦ ἐμπόδισεν ὁ Θεός, ξύλον τοῦ γινώσκειν καλόν καί πονηρόν τό ὠνόμασαν ἀπό τῆς ἐκβάσεως, ἤγουν ἀπό τό ἰδίωμα ὁπού ἔχει ἡ ἁμαρτία, εὐθύς ὁποῦ ἔμβη εἰς πρᾶξιν, δηλαδή εὐθύς ποῦ τελεσθῆ ἡ ἁμαρτία, ἐγείρεται ἔξυπνα ἡ συνείδησις, ὁ πικρός καί ἀδυσώπητος κατήγορος, λέγουσα μέσα εἰς τήν ψυχήν πρός τόν ἁμαρτήσαντα κακά ἐπραξας, ἄξιος εἶσαι κολάσεως, καί βλέπε ζωντανόν τό παράδειγμα εἰς τούς πρωτοπλάστους, οἱ ὁποῖοι πρό τῆς παρακοῆς ἤσαν γυμνοί, καί ὅμως οὐκ ἠσχύνοντο ἔπειτα, ὅταν παρέβησαν τήν ἐντολήν, τότε ἐκατάλαβον ὅτι ἦταν γυμνοί. Ὅθεν ἐκατάλαβαν πόσον καλόν εἶναι ἡ ὑπακοή, καί ἐκ τοῦ ἐναντίου πόσον κακόν ἡ παρακοή. δία τοῦτο καί εὐθύς ἐφρόντισαν νά σκεπάσουν τήν γύμνωσίν τους, καί ἀκούσαντες τόν πρός αὐτούς ἐρχομόν τοῦ Θεοῦ ἐφοβήθησαν, καί ἐκρύβησαν.

  Μερικοί δέ εἶπον ὅτι τό ξύλον ἐκεῖνο τῆς παρακοῆς ἦτον συκῆ, ὅτι μέ τά φύλλα ἐκείνης ἐσκεπάσθησαν, εὐθύς ὁποῦ ἐκατάλαβαν τήν γύμνωσίν τους καί τάχα διά τοῦτο καί ὁ Χριστός, ὡς αἰτίαν γενομένην τῆς παραβάσεως, τήν ἐκαταράσθη καί ἐξηράνθη. Διότι καί κάποιαν ὁμοιότητα ἔχει μέ τήν ἁμαρτίαν  πρῶτον μέν τό γλυκύ, ἔπειτα τό ἀπό τῶν φύλλων τραχύ καί τό κολλῶδες τοῦ γάλακτος. Λοιπόν, ἀφοῦ παρέβη τήν ἐντολήν καί τήν θνητήν σάρκα ἐφόρεσε, καί τήν κατάραν ἔλαβε τῆς πολυωδύνου ζωῆς, ἐδιώχθη ἀπό τόν Παράδεισον καί φλογίνη ρομφαία ἐδιωρίσθη παρά Θεοῦ νά φυλάττη τήν πύλην τοῦ Παραδείσου, καί αὐτός ἐκάθισεν ἀπ’ ἀντικρύ τοῦ Παραδείσου, κλαίων καί ὠδυρόμενος, διά τά τόσα ἀγαθά πού ἐστερήθη, μέ τό νά μήν ἠθέλησε νά φυλάττη τήν ἐντολήν τοῦ Δεσπότου, καί νά νηστεύση μικρᾶν νηστείαν· καί οὕτως ὅλον τό σύμπαν γένος, ὑπέκειτο εἷς τήν ἐκείνου ἀρᾶν καί ἀθλιότητα, ἕως ὁπού πάλιν ὁ πλάσας ἡμᾶς Θεός ἠλέησε τήν ἡμετέραν φύσιν, καί εἰς τό ἀρχαῖον ἀπεκατέστησεν ἀξίωμα, νικήσας τεχνηέντως τόν ἠμᾶς ἀπατήσαντα, τουτέστι διά νηστείας καί ταπεινώσεως, τύπος γενόμενος εἰς ἠμᾶς τί λογής νά νικῶμεν καί ἡμεῖς τόν ἀντίπαλον.

   Ὅλα λοιπόν αὐτά θέλοντες νά παραστήσουν οἱ θεοφόροι Πατέρες δι’ ὅλου τοῦ Τριωδίου, πρῶτα βάνουν τά τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀπό τά ὁποία, πρώτη εἶναι ἡ Δημιουργία καί ἡ τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισον ἔξωσις, τῆς ὁποίας τήν ἀνάμνησιν κάμνομεν σήμερον. Εἴτα καί τά λοιπά προβάλλουν, τά τῆς Γενέσεως τοῦ Μωϋσέως καί τῶν λοιπῶν, τά προφητικά, καί περισσότερόν τούς δαβιτικούς λόγους  καί τέλος ἐπιφέρουν καί τινά τῶν τῆς χάριτος, ἤτοι τῆς Νέας Διαθήκης. Ἀπό τά ὁποία πρῶτος εἶναι ὁ Εὐαγγελισμός, ὁ ὁποῖος κατά ἄρρητον Θεοῦ οἰκονομίαν, σχεδόν πάντοτε, μέσα εἰς τήν Ἁγίαν Τεσσαρακοστήν εὑρίσκεται. Προχωρεῖ δέ τό Τριώδιον, ἔτι διά τοῦ Λαζάρου καί τῶν Βαϊων καί τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Ἑβδομάδος καί αὐτῶν τῶν Ἁγίων καί σωτηριωδῶν Παθῶν τοῦ Χριστοῦ, ὅπου τά Ἱερά Εὐαγγέλια ἀναγινώσκονται, καί κατά λεπτόν τά Θεία Πάθη ὑμνολογοῦνται. Εἴτα καί διά τῆς Ἀναστάσεως καί τῶν λοιπῶν ἑορτῶν, μέχρι τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καί τέλος διά τῶν Ἱερῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, αἵ ὁποῖαι τρανῶς διηγοΰνται τί λογής τό κήρυγμα ἔγινε, καί ὅτι οἱ Θεῖοι Ἀπόστολοι τούς Ἁγίους πάντας συνήγαγον’ ὅτι αἵ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων βεβαιοῦν τήν Ἀνάστασιν διά τῶν θαυμάτων, ὁποῦ ἔπραττον οἱ Ἀπόστολοι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ σταυρωθέντος Ἰησοῦ. Ἐπειδή λοιπόν, μέ τό νά μήν ἐνήστευσε μίαν φοράν ὁ Ἀδάμ, ἐπάθαμεν τά τόσα κακά, διά τοῦτο πρό τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἐτάχθη ὑπό τῶν Πατέρων ἡ ἀνάμνησις αὐτοῦ, διά νά συλλογιζώμεθα πόσον κακόν ἔφερεν εἰς τόν κόσμον, μέ τό νά μήν ἐνήστευσεν ὁ Ἀδάμ, καί νά σπουδάσωμεν μετά χαρᾶς, νά δεχθῶμεν ἠμεῖς τήν νηστείαν, καί καλῶς νά τήν φυλάττωμεν, διά νά ἐπιτύχωμεν ἠμεῖς ἐκεῖνο ὅπου ἔχασεν ἐκεῖνος, δηλαδή τήν θέωσιν, πενθοῦντες καί νηστεύοντες καί ταπεινούμενοι, ἕως νά μᾶς ἐπισκεφθῆ ὁ Κύριος, διατί κατά ἄλλον τρόπον σχεδόν ἀδύνατον εἶναι νά λάβωμεν ἐκεῖνο ὅπου ἐχάσαμεν.

   Πρέπει δέ νά ἠξεύρωμεν ὅτι ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή τοῦ ὅλου χρόνου, εἶναι ὡσάν ἕνας ἀποδεκατισμός  διότι ἀπό τήν ἀμέλειάν μας δέν προαιρούμεθα, οὔτε πάντοτε νά νηστεύωμεν οὔτε νά ἀπέχωμεν ἀπό κακᾶς πράξεις, διά τοῦτο οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι καί ὕστερα ἀπό αὐτούς καί οἱ Ἅγιοι Πατέρες παρέδωκαν εἰς ἡμᾶς αὐτήν τήν Ἁγίαν Τεσσαρακοστήν ὡσάν ἕνα θέρος ψυχῶν, διά νά ἑξαλείψωμεν, διά μετανοίας καί συντριβῆς, ὅσα κακά ἐπράξαμεν ὅλον τόν χρόνον, καί διά τοῦτο, ἐπειδή μέ τέτοιον σκοπόν καί τέλος μας τήν ἐπαράδωκαν οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι, πρέπει καί νά τήν φυλάττωμεν ἀκριβέστερον ἀπό κάθε ἄλλην νηστείαν. Ἐπειδή καί τάς ἄλλας τρεῖς, ἤγουν τήν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τήν τῆς Θεοτόκου, καί τοῦ Σαρανταημέρου, ἡ Ἐκκλησία μας τάς παραδίδει, καί χρέος ἔχομεν νά τάς φυλάττωμεν. Ὅμως αὐτή εἶναι πολύ τιμιωτέρα καί θειοτέρα, πρῶτον, διατί ὁ Χριστός, ὁ ἀρχηγός τῆς ἡμετέρας σωτηρίας, ὑπέρ ἠμῶν ἐνήστευσεν αὐτήν, καί τόν πειράζοντα νικήσας ἐδοξάσθη δεύτερον, καί διά τά Ἅγια Πάθη, τά ὁποῖα εἰς τό τέλος λαμπρῶς καί θεοπρεπῶς ἐορτάζομεν. Ἀλλά καί ὁ Μωϋσῆς τεσσαράκοντα ἡμερονύκτια νηστεύσας, τόν νόμον ἔλαβε καί ὁ προφήτης Ἠλίας ἄλλας τόσας νηστεύσας, ἐν τῷ ὄρει τῷ Χωρήβ, ἰδεῖν ἠξιώθη τόν Θεόν, ὡς ἀνθρώπῳ δυνατόν· καί ὁ Δανιήλ ὠσαύτως καί ἄλλοι πάμπολλοι, ὅσοι παρά τῷ Θεῷ ἐφάνησαν δόκιμοι, διά νηστείας αὐτῷ εὐηρέστησαν· διά ταύτην λοιπόν τήν αἰτίαν, ἐβάλθη ἐνταῦθα ὑπό τῶν Πατέρων, ἡ Ἐξορία τοῦ Ἀδάμ, διδάσκουσα ὅλους ἠμᾶς νά φυλάττωμεν τόν ὄρον τῆς νηστείας, ὅσον δυνάμεθα.

   Τῇ ἀφάτῳ Σου εὐσπλαγχνία, Χριστέ ὁ Θεός ἠμῶν, τῆς τρυφῆς τοῦ Παραδείσου ἠμᾶς καταξίωσον, καί ἐλέησον ὡς μόνος φιλάνθρωπος. Ἀμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ

Σήμερα Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς ἀκούσαμε τὸν Ἀπόστολο Παῦλο νὰ μᾶς λέει: Ἀδελφοί, τώρα εἶναι πιὸ κοντά μας ἡ σωτηρία, παρὰ τότε ποὺ πιστέψαμε. Ἡ νύχτα πέρασε καὶ ἡ ἡμέρα ἔφθασε. Ἂς πετάξουμε, λοιπὸν, ἀπὸ πάνω μας, τὰ σκοτεινὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας κι ἂς ἐνδυθοῦμε σὰν ὄπλα τὰ φωτεινὰ ἔργα τῆς ἡμέρας, ὄχι σὲ ξεφαντώματα καὶ μεθύσια, ὄχι σὲ μοιχεῖες καὶ ἀσελγεῖς πράξεις, ὄχι μέσα στὴ φιλονεικία καὶ τὴ ζηλοφθονία. Ἀλλὰ ντυθεῖτε τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ κι ἂς μὴν εἶναι ὅλη σας ἡ φροντίδα γιὰ τὸ σῶμα, ὥστε νὰ θεριεύουν ἔτσι μέσα σας οἱ διάφορες ἐπιθυμίες. Νὰ συμπαθᾶτε καὶ νὰ ἀποδέχεσθε ὅποιον δὲν ἔχει δυνατὴ πίστη καὶ νὰ μὴ σᾶς σκανδαλίζει γι’ αὐτὸν ὁ λογισμός σας. Ὅποιος ἔχει δυνατὴ πίστη, αὐτὸς κρίνει ὅτι μπορεῖ νὰ φάγει ἀπ’ ὅλα, ὅποιος, ὅμως, ἔχει ἀδύνατη πίστη, αὐτὸς τρώγει χόρτα. Κι ὅποιος τρώγει, νὰ μὴν περιφρονεῖ ἐκεῖνον ποὺ δὲν τρώγει. Κι ὅποιος δὲν τρώγει νὰ μὴν κατακρίνει ἐκεῖνον ποὺ τρώγει. Γιατί αὐτὸς εἶναι ἄνθρωπος ποὺ τὸν δέχθηκε ὁ Θεός. Ποιὸς εἶσαι σύ, ποὺ κρίνεις τὸν ξένον ὑπηρέτη; Τώρα ἂν αὐτὸς εἶναι καλὸς ἢ κακὸς αὐτὸ ἀφορᾶ τὸν δικό του Κύριο. Εἶναι βέβαιο, ὅμως, πὼς θὰ σταθεῖ, γιατί ὁ Θεὸς ἔχει τὴ δύναμη νὰ τὸν κάνει νὰ σταθεῖ.

Τὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα στοχεύει στὸ νὰ μᾶς προετοιμάσει γιὰ τὸ πῶς πρέπει νὰ συμπεριφερόμαστε κατὰ τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ ὁποία ξεκινᾶ ἀπὸ αὔριο. Ἡ προσδοκία τῆς δευτέρας ἐλεύσεως τοῦ Χριστοῦ κάνει τὸν Ἀπόστολο Παῦλο νὰ καλεῖ τοὺς πιστοὺς νὰ μὴν ἀδρανοῦν, ἀλλὰ νὰ βρίσκονται συνεχῶς σὲ μιὰ πνευματικὴ ἐγρήγορση. Ἡ ζωὴ τοῦ πιστοῦ ἀπὸ τὴ βάπτισή του καὶ ἔπειτα ἀποτελεῖ μιὰ πορεία ποὺ θὰ τὸν ὁδηγήσει σ’ αὐτὸ ποὺ πραγματικὰ προσδοκᾶ καὶ ποὺ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Στὴν πορεία του αὐτὴ καλεῖται νὰ ἀπορρίψει τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ γεμίσει τὴ ζωή του μὲ τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γιὰ νὰ καταφέρει νὰ πετύχει αὐτὸ πρέπει νὰ συνταυτίσει τὸ θέλημά του μὲ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος συστήνει στοὺς πιστοὺς νὰ πετάξουν ἀπὸ πάνω τους τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ νὰ ἐνδυθοῦν τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. Λέγοντας ἔργα τοῦ σκότους ἐννοεῖ τὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας, τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν τὸν ἄνθρωπο μακριὰ ἀπὸ τὸ Θεό. Ἐνῶ ὅπλα τοῦ φωτὸς ἐννοεῖ τὰ ὅπλα τῆς ἀρετῆς, τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν τὸν ἄνθρωπο στὸ νὰ βιώνει ἀπὸ τὴν παροῦσα ζωὴ τὴν μέλλουσα. Στὴν προσπάθειά του νὰ βοηθήσει τοὺς πιστοὺς νὰ ἐνδυθοῦν τὰ ὅπλα τοῦ φωτὸς καὶ νὰ ἀποφύγουν τὰ ἔργα τοῦ σκότους, τοὺς συνιστᾶ τὴν ἀποφυγὴ τριῶν ἁμαρτωλῶν ροπῶν. Ἡ πρώτη ἀναφέρεται στὰ συμπόσια μὲ τραγούδια ἀνάρμοστου περιεχομένου, ὅπου γίνεται κατάχρηση τοῦ ποτοῦ, ὁδηγώντας τοὺς ἀνθρώπους στὴ μέθη καὶ ὑποδουλώνοντάς τους στὰ πάθη τους. Τὸ δεύτερο ζεῦγος ἀναφέρεται στὶς παράνομες ἐρωτικὲς σχέσεις καὶ διάφορες ἄλλες παρεκτροπὲς  ποὺ ὁδηγοῦν τὸν ἄνθρωπο στὴν ἀνηθικότητα. Καὶ ἡ τρίτη ποῦ ἀναφέρεται στὶς φιλονεικίες καὶ τὸ ζῆλο, ποὺ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι μεταξύ τους. Τὰ ἁμαρτήματα αὐτά, ὅταν τὰ δοῦμε προσεκτικά, βλέπουμε ὅτι ἔχουν ὡς κύριο στόχο τὸν ἐγωισμὸ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὑποβιβάζουν τὴν ἀγάπη ποὺ πρέπει νὰ δείχνουμε πρὸς τοὺς συνανθρώπους μας. Ἡ ὁλοκλήρωση τῆς ζωῆς τοῦ πιστοῦ δὲν ἐπιτυγχάνεται ἁπλὰ καὶ μόνο ἀπὸ τὴν ἀποχὴ ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἁμαρτήματα, ἀλλὰ ὁλοκληρώνεται μὲ τὴν ἔνδυση τοῦ Χριστοῦ. Ἔνδυση τοῦ Χριστοῦ σημαίνει νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημά Του ἔτσι, ὥστε νὰ εἴμαστε ἑνωμένοι μαζί Του. Ἕνα ἄλλο φοβερὸ ἁμάρτημα, στὸ ὁποῖο ἀναφέρεται ἐδῶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶναι ἡ κατάκριση, τὴν ὁποία πρέπει νὰ ἀποφεύγουμε ὅλοι ἀνεξαιρέτως μὲ κάθε τρόπο ἀπὸ τὴ ζωή μας. Οἱ πιστοὶ θὰ λογοδοτήσουν ὁ καθένας ξεχωριστὰ γιὰ τὶς πράξεις καὶ τὴ ζωή του ἐνώπιον του Θεοῦ. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς μᾶς τονίζει νὰ μὴν κρίνουμε τοὺς συνανθρώπους μας, γιὰ νὰ μὴν μᾶς κρίνει καὶ ἐμᾶς ὁ Θεός. Μὲ τὸ κριτήριο ποὺ κρίνουμε, θὰ κριθοῦμε καὶ μὲ τὸ μέτρο ποὺ μετρᾶμε, θὰ μετρηθοῦμε (Ματθ. 7,1-2). Ἡ κατάκριση ἐμπεριέχει ἑωσφορικὸ ἐγωισμὸ καὶ ἐκβάλλει τὴν ἀγάπη πρὸς τοὺς ἄλλους. Ἔτσι νουθετεῖ τοὺς πιστοὺς νὰ ἀποδέχονται τοὺς ἄλλους χωρὶς νὰ τοὺς κατακρίνουν. Ἰδιαίτερα τὴν περίοδο αὐτὴ ποὺ ξεκινᾶ ἡ νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἂς μὴν ὑποκύψουμε στὸ πειρασμὸ νὰ  κατακρίνουμε τοὺς ἄλλους Ὁ λόγος τοῦ Παύλου μᾶς κλείνει τὸ στόμα καθὼς τὸν ἀκοῦμε νὰ λέει, θέλοντας νὰ μᾶς φανερώσει πόσο φοβερὸ πράγμα εἶναι ἡ κατάκριση: «ποιὸς εἶσαι ἐσὺ ποῦ θὰ κρίνεις ἕνα ξένο ὑπηρέτη;». Ὅλοι οἱ πιστοὶ εἴμαστε ἴσοι μεταξύ μας, δοῦλοι στὸν ἴδιο Κύριο· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνουμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλο. Τὸ ἔργο αὐτὸ ἀνήκει μόνο στὸν Χριστό, ποὺ εἶναι ὁ μοναδικὸς κριτὴς τῆς ζωῆς τοῦ κάθε ἀνθρώπου.

            Στὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ποὺ ξεκινᾶ ἀπὸ αὔριο, ἂς εἰσέλθουμε σὲ αὐτὴ ἔχοντας ὑπόψη μας τὶς προτροπές, τὶς ὁποῖες μᾶς δίνει σήμερα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μέσα ἀπὸ αὐτὴ τὴν περικοπή. Αὐτὸ θὰ μᾶς βοηθήσει στὴν πνευματική μας ἀφύπνιση καὶ τὴν αὔξηση τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγῶνα, ὥστε νὰ ὁδηγηθοῦμε καὶ ἐμεῖς πρὸς τὴν λαμπροφόρο ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν δική μας ἐσωτερικὴ ἀνάσταση. Καλὴ Σαρακοστή.  

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως  Κηφισίας

Κυριακὴ τῆς Τυροφάγου «Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις».

ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ

Ἀ­ριθ­μὸς 8

Κυ­ρια­κὴ τῆς Τυροφάγου

22 Φεβρου­α­ρί­ου 2015

Ρωμ. ιγ΄11 – ιδ΄ 4

«Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις».

Ὅπως συμπεριφέρεται κανείς τήν ἡμέρα πού τά βλέμματα πολλῶν τόν παρακολουθοῦν, ἔτσι καί ἐμεῖς ἄς συμπεριφερθοῦμε μέ εὐπρέπεια. Ὄχι μέ ἄσεμνα φαγοπότια καί μεθύσια, οὔτε μέ σαρκικές ἁμαρτίες.

Μέ τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἀδελφοί μου, αὔριο ἀρχίζει ἡ Μεγάλη Σαρακοστή. Εἶναι ἡ περίοδος ἐκείνη πού ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ σέ ἔντονο πνευματικό ἀγώνα καί μᾶς προετοιμάζει γιά νά γιορτάσουμε ὅπως πρέπει τά σεπτά Πάθη καί τήν ἔνδοξη Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Νηστεία καί στά φαγητά, ὅπως ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία, ἀλλά καί νηστεία πνευματική, ἀποχή δηλαδή ἀπό ὅλες τίς κακίες καί τά πάθη μας. Νηστεύουν σήμερα οἱ ἄνθρωποι; Δυστυχῶς οἱ περισσότεροι περιορίζονται μόνο στή νηστεία τῶν φαγητῶν. Στήν ἀποχή ἀπό τά ἁμαρτήματα, δέν δίνουν πολλή σημασία. Μπορεῖ ἕνας νά νηστεύει, χωρίς λάδι, καί νά καυχιέται γι’ αὐτό καί νά θεωρεῖ τόν ἑαυτό του ἅγιο. Συγχρόνως ὅμως δέν προσέχει τή γλώσσα του, δέν προσέχει τί λέει, δέν προσέχει τί βλέπει, δέν προσέχει τί ἀκούει. Μία νηστεία φαγητοῦ χωρίς τήν τήρηση ὅλων τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι ἀρεστή στό Θεό.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς τονίζει πώς πρέπει νά συμπεριφερόμαστε μέ εὐπρέπεια καί νά μήν πορνεύομε. Ἡ πορνεία εἶναι ἕνα ἀπό τά θανάσιμα ἁμαρτήματα καί ὁ πολιτικός γάμος εἶναι παρακλάδι της. Σ’ αὐτήν τήν τελετή πού γίνεται μπροστά στό δήμαρχο καί ἔχει ὀνομασθεῖ πολιτικός γάμος θά ἀναφερθοῦμε.

Ἔχουν περάσει τριάντα χρόνια ἀπό τότε πού τό ἑλληνικό κοινοβούλιο ψήφισε τόν πολιτικό γάμο καί ἐνῶ στήν ὀρθόδοξη πατρίδα μας ἦταν λίγοι ἐκεῖνοι πού προτιμοῦσαν τό δημαρχεῖο ἀπό τήν ἐκκλησία καί τόν πολιτειακό ἄρχοντα ἀπό τόν ἱερέα, σήμερα αὐτό ἔχει ἀλλάξει. Ἔχουν τραυματιστεῖ τά ἤθη, ἄλλαξε ἡ ἑλληνοχριστιανική παιδεία, ἀδυνάτισε ἡ πίστη, χαλάρωσαν οἱ δεσμοί μέ τήν Ἐκκλησία, ἔχει ἀλλάξει ἡ ζωή μας. Τά θεμέλια τῆς οἰκογένειας ἔχουν κλονιστεῖ. Τά διαζύγια ἔχουν πολλα-πλασιαστεῖ.

Τώρα πιά πολλοί νέοι ἐπιλέγουν τόν πολιτικό γάμο. Κάποιοι ἀπ’ αὐτούς γιατί δέν πιστεύουν στό Θεό, δέν ἀποδέχονται τήν Ἐκκλησία. Δέν ἀπευθυνόμαστε σ’αὐτούς, ἔκαναν τήν ἐπιλογή τους. Θά μιλήσουμε σ’ ἐκείνους πού πιστεύουν πώς ὁ Χριστός μας εἶναι ὁ ἀληθινός Θεός. «Κάναμε τόν πολιτικό γάμο γιά νά ζοῦμε νόμιμα καί ἀργότερα θά κάνουμε καί τό θρησκευτικό», λένε. Δέν ἔχουμε ἕνα γάμο κατώτερο καί ἕναν ἀνώτερο. Δὲν μπορεῖ νά ἑνώσει τούς ἀνθρώπους ἡ χειραψία καί τό χαμόγελο τοῦ δημάρχου. Τούς ἀνθρώπους τούς ἑνώνει ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ καί αὐτή παρέχεται ἄφθονη στό Μυστήριο τοῦ Γάμου.

Τά Μυστήρια τελοῦνται στόν Ἱερό Ναό καί τά τελεῖ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μας. Αὐτός πού πῆρε ἀπό τήν πλευρά τοῦ Ἀδάμ καί ἔπλασε τήν Εὔα. Αὐτός πού ἦταν παρών στό γάμο τῆς Κανᾶ καί εὐλόγησε τό κρασί. Αὐτός πού δίνει τή χάρη Του γιά νά εἶναι οἱ ἄνθρωποι εὐτυχισμένοι καί νά ὑπηρετοῦν μέ συνέπεια τό σκοπό τῆς ζωῆς τους πού εἶναι ἡ πνευματική τους τελειότητα, ἡ ἁγιότητα. Δέν μπορεῖ αὐτά νά τά κάνει ὁ δήμαρχος.

Ὅσοι ἔχουν καλή διάθεση καί αὐτιά πού ἀκοῦνε καταλαβαίνουν γιατί ἡ Ἐκκλησία δέν δέχεται τόν πολιτικό γάμο, ἀφοῦ σχέση πού δέν ἔχει εὐλογηθεῖ ἀπό τό Θεό λογίζεται παράνομη σχέση καί θεωρεῖται πορνεία. Αὐτή ἡ τελετή ἀποτελεῖ ἔκπτωση ἀπό τήν πίστη γιατί ἡ ἐπιλογή αὐτή φανερώνει ὅτι ὁ χριστιανός ἀρνεῖται τήν ἀξία τοῦ Μεγάλου Μυστηρίου τῆς Ἐκκλησίας. Ὅσοι ἐπιλέγουν τόν πολιτικό γάμο θέτουν τόν ἑαυτό τους ἐκτός Ἐκκλησίας. Γι’αὐτό τό λόγο δέν ἔχουν τό δικαίωμα στή Θεία Κοινωνία, δέν ἔχουν δικαίωμα νὰ γίνουν ἀνάδοχοι στὸ Ἱερό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος.

Κάποιοι ἄλλοι λένε: «Δέν ἔχουμε χρήματα γιά θρησκευτικό γάμο. Ἔχει ἔξοδα πολλά, στολισμοί, νυφικό, τραπέζια, δῶρα, ποῦ νά βρεθοῦν τόσα χρήματα;» Τό λάθος πού γίνεται εἶναι ὅτι ὁ γάμος θεωρεῖται κοινωνική ἐκδήλωση. Ἀλλά ὁ γάμος εἶναι Μυστήριο καί τή χάρη τοῦ Θεοῦ ἔχουμε πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἀνάγκη. Αὐτή δίνεται δωρεάν. Δέν ζητάει κανένας ἱερέας χρήματα γιά τήν τέλεση τῶν Μυστηρίων. Τό Μυστήριο δέν πρέπει νά παραλείψουμε, γιατί χωρίς Μυστήριο δέν ὑπάρχει οἰκογένεια, ὑπάρχει ἁμαρτωλή συμβίωση. Ὅλα τά ἄλλα εἶναι κοσμικά.

Ὁ νέος καί ἡ νέα, ἀδελφοί μου, πού θέλουν νά πορεύονται στή ζωή τους μέ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ νά προχωρήσουν μέ πρῶτο ἐφόδιό τους τήν πίστη στό Θεό. Ὁ ἀγαθός Πατέρας μας δέν θά τούς ἀφήσει. Θά τούς δώσει πλούσια τά ἀγαθά Του.

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ «᾽Εάν μή ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτών, οὐδέ ὁ πατήρ ὑμῶν ἀφήσει τά παραπτώματα ὑμῶν» (Ματθ. 6, 15)

«᾽Εάν μή ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτών, οὐδέ ὁ πατήρ ὑμῶν ἀφήσει τά παραπτώματα ὑμῶν» (Ματθ. 6, 15)

α. Στο τελευταίο σκαλοπάτι για την είσοδό μας στην Μεγάλη Σαρακοστή η Εκκλησία μας έρχεται διά του ευαγγελικού αναγνώσματος – τμήματος της επί του Όρους ομιλίας του Κυρίου από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο – να επιτείνει ό,τι ετόνισε στις προηγούμενες εισαγωγικές Κυριακές του Τριωδίου: ότι δεν είναι δυνατόν να πορευτούμε την ευλογημένη αυτήν περίοδο, που εκβάλλει στον Σταυρό και την Ανάσταση του Κυρίου, ότι δεν μπορούμε να έχουμε δηλαδή πραγματική σχέση με τον Θεό μας, αν δεν πετάξουμε από πάνω μας τις «μάσκες» της υποκρισίας και δεν σταθούμε έναντι Αυτού με το αυθεντικό πρόσωπό μας, αυτό που δημιουργεί η αληθινή μετάνοια: χωρίς τις επακαλύψεις της μνησικακίας, με αληθινή νηστεία που γίνεται για εμάς τους ίδιους, με συναίσθηση ότι το κέντρο βάρους της ζωής μας, ο αληθινός θησαυρός μας, βρίσκεται όχι στα ασφυκτικά πλαίσια του κόσμου τούτου του παρερχομένου, αλλά στη Βασιλεία του Θεού. Κι αυτό σημαίνει ότι η Μεγάλη Σαρακοστή λειτουργεί ως τύπος όλης της ζωής μας, αφού ο καθημερινός αγώνας του χριστιανού είναι πώς να διατηρηθεί ακέραιο το αυθεντικό του πρόσωπο, εκείνο που βγήκε από την αγία κολυμβήθρα της Εκκλησίας μας ως μέλος Χριστού. Ο Κύριος λοιπόν τονίζει: κανείς δεν μπορεί να είναι με τον Θεό και να διατηρεί το δώρο της χάρης Του, χωρίς  πρώτα από όλα να δίνει αδιάκοπα τη συγγνώμη του στον συνάνθρωπό του. Κατά τη διατύπωση του Ίδιου: «᾽Εάν μή ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, οὐδέ ὁ πατήρ ὑμῶν ἀφήσει τά παραπτώματα ὑμῶν».

β. 1. Κι είναι αλήθεια ότι η επισήμανση του Κυρίου είναι καίριας και αποφασιστικής σημασίας, δεδομένου ότι η μνησικακία, ως μνήμη της κακίας των άλλων και αδυναμία συνεπώς προσφοράς της συγγνώμης μας για τα τυχόν παραπτώματά τους απέναντί μας, αποτελεί ένα από τα βασικά και μόνιμα σχεδόν προβλήματα στις σχέσεις μας με αυτούς. Λόγοι προσβλητικοί, κακές συμπεριφορές, στάσεις αδιαφορίας του άμεσου ή ευρύτερου περίγυρού μας, έρχονται πολλές φορές να προκαλέσουν τον υπάρχοντα εγωισμό μας, ο οποίος απαιτεί την αποδοχή και τον έπαινο, ίσως μάλιστα και την κυριαρχία επί των άλλων, ακυρώνοντας έτσι τη μοναδική και αποκλειστική σχεδόν προϋπόθεση παρουσίας του Θεού στη ζωή μας: την αγάπη. Με άλλα λόγια η μνησικακία αποτελεί το μεγαλύτερο φράγμα για να παραμένουμε εν τω Θεώ, αφού «ο Θεός αγάπη εστί», ενώ αποκαλύπτει περίτρανα τον εγωισμό που έχει θρονιαστεί ως βασιλιάς στην καρδιά μας, συνεπώς και την κατίσχυση της αμαρτίας πάνω μας.

2. Ο Κύριος λοιπόν είναι σαφής: αν δεν αποτινάξουμε από την καρδιά μας, δηλαδή από τον βαθύτερο εαυτό μας, την όποια μνησικακία μας, αν δεν αγωνιζόμαστε να είμαστε ανεξίκακοι με αγάπη μέσα μας, πρόσωπο Θεού δεν πρόκειται να δούμε, ούτε εν τω νυν ούτε εν τω μέλλοντι αιώνι. Κι από την άποψη αυτή καταλαβαίνουμε ότι ο αγώνας αυτός δεν είναι μία απομείωσή μας: χάνουμε κάτι,  αλλά ο κατεξοχήν εμπλουτισμός μας: διώχνουμε αυτό που συνιστά δηλητήριο της ψυχής μας και ενέργεια δαιμονική και κρατάμε και αυξάνουμε τη χάρη του Θεού. Την αλήθεια αυτή ο Κύριος δεν την κήρυξε μόνον με τα παραπάνω λόγια, με θετική και αρνητική διατύπωση, που και μόνον αυτά ήταν βεβαίως υπεραρκετά για τη συνειδητοποίηση της φοβερής σημασίας της ανεξικακίας, αλλά και με τα λόγια της προσευχής που μας έμαθε να λέμε, στην Κυριακή λεγόμενη προσευχή, στο γνωστό «Πάτερ ημών»: «και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών»: συγχώρησε τις αμαρτίες μας, όπως και εμείς συγχωρούμε τις αμαρτίες των άλλων. Η συγγνώμη του Θεού προς εμάς έχει ως μοναδική προϋπόθεση τη συγγνώμη τη δική μας προς τους συνανθρώπους μας. Ο Κύριος δηλαδή «έδεσε» τη σωτηρία μας με την καλή σχέση μας προς τους άλλους. Αυτό που τόνισε το ευαγγέλιο της κρίσεως της προηγουμένης Κυριακής, έρχεται σήμερα να τονιστεί και με έναν άλλον τρόπο.

3. Εκεί όμως που ο Κύριος έδωσε το συγκλονιστικότερο «μάθημα» της ανεξικακίας ήταν με την ίδια τη ζωή Του, όταν βρισκόταν μάλιστα πάνω στον Σταυρό. Ο Σταυρός Του, που περικλείει όλη την τελειότητα (όσιος Μάρκος ο ασκητής),  ήταν η αποκάλυψη της άπειρης αγάπης Του και της ανεξικακίας Του, απέναντι μάλιστα σε μία ανθρωπότητα, η οποία τόσο είχε εκτροχιαστεί, ώστε θέλησε να σκοτώσει τον ίδιο τον Δημιουργό και Ευεργέτη της. «Πάτερ, άφες αυτοίς• ου γαρ οίδασι τι ποιούσι» είναι τα λόγια προσευχής Του υπέρ των σταυρωτών Του. Και το παράδειγμα αυτό συγγνώμης και ανεξικακίας συνέχισαν, με τη βοήθεια και τη χάρη βεβαίως του Ίδιου, και οι απόστολοι και οι μάρτυρες και οι λοιποί άγιοι της Εκκλησίας. Ο άγιος Στέφανος για παράδειγμα: τι άλλο κάνει όταν την ώρα που λιθοβολείται από τους εξαγριωμένους Ιουδαίους επαναλαμβάνει, απλώς παραλλαγμένα, τα ίδια λόγια του Κυρίου; «Κύριε, μη στήσης αυτοίς την αμαρτίαν ταύτην»; Το ίδιο και ο νεώτερος άγιος, για να μνημονεύσουμε και έναν ακόμη, Διονύσιος Αιγίνης: κρύβει και καλύπτει από το απόσπασμα που τον κυνηγά, τον φονιά του αδελφού του και στη συνέχεια τον φυγαδεύει.

Έτσι όρος, προϋπόθεση για να είναι κανείς Χριστιανός, είναι η βίωση της ανεξικακίας και της συγγνώμης. Δεν μπορεί κανείς να λέγεται Χριστιανός, χωρίς να συγχωρεί τους πάντες, έστω κι αν αυτοί είναι εχθροί του. Κι αυτό άλλωστε, ως γνωστόν, είναι το διακριτικό που ξεχωρίζει τον χριστιανό μάρτυρα από οποιοδήποτε άλλο είδος μάρτυρα: ο χριστιανός πεθαίνει προσευχόμενος υπέρ των διωκτών του, επιβεβαιώνοντας με τον τρόπο αυτό τη γνησιότητα της πίστης του στον Χριστό.

4. Βεβαίως η απόκτηση της ανεξικακίας δεν είναι κάτι εύκολο. Απαιτεί αγώνα διαρκή και επίπονο. Χρειάζεται να «ματώσει» κανείς εσωτερικά, για να μπορέσει να σταθεί με καθαρή καρδιά απέναντι στον συνάνθρωπό του. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγμα του ασκητή εκείνου στο Γεροντικό, που έφτυνε αίμα τη στιγμή που τον πλησίασε ένας άλλος αδελφός. Και στην ερώτηση του αδελφού τι συνέβη, εκείνος απάντησε: Πριν από λίγο ένας αδελφός με πίκρανε. Και παρακάλεσα τον Θεό να μου βγάλει την πίκρα από μέσα μου. Και να, ο Θεός με άκουσε και έκανε αίμα την πίκρα μου και την έβγαλα.

Θα πρέπει μάλιστα να διέλθει ο πιστός από ορισμένα στάδια, που μας τα έχουν υποδείξει και καθορίσει οι ασκητικοί Διδάσκαλοι και Πατέρες της Εκκλησίας. Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης, για παράδειγμα, ο επονομαζόμενος της Κλίμακος, μας μιλάει για τρεις βαθμίδες στην ανεξικακία. Πρώτη βαθμίδα, γράφει, είναι να αποδέχεται κανείς τις προσβολές και τις ατιμίες, έστω με οδύνη και πικρία ψυχής. Στη δεύτερη βαθμίδα φθάνουν αυτοί που έχοντας πια περάσει από την πρώτη, δεν θλίβονται  για τις προσβολές και τις αναποδιές που τους συμβαίνουν, αλλά και δεν χαίρονται βεβαίως. Και η τρίτη βαθμίδα, το στάδιο των τελείων, είναι γι’ αυτούς που όχι μόνον δεν πονούν και δεν πικραίνονται, αλλά θεωρούν ως επαίνους τις ατιμίες. Πρόκειται για στάδιο τελείωσης που χαρακτηρίζεται από το σύγχρονο λογικοκρατούμενο και αυτονομημένο άνθρωπο ως τρέλα. «Αρχή ανεξικακίας – λέει επακριβώς –εν πικρία και οδύνη ψυχής τας ατιμίας καταδέχεσθαι. Μεσότης, αλύπως εν ταύταις διακείσθαι. Τέλος δε, ως ευφημίας ταύτας λογίζεσθαι».

5. Ο ίδιος μάλιστα άγιος προβαίνει και σε άλλα σημεία των λόγων του και σε συγκεκριμένες συμβουλές, που μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να ξεπεράσει τη μνησικακία. Μερικά παραδείγματα.

- Αν αισθάνεσαι πικρία και μίσος απέναντι σε κάποιον αδελφό και δεν έχεις τη δύναμη να τον αγαπήσεις με την καρδιά σου, τουλάχιστον να μετανοείς απέναντί του και να τον πλησιάζεις με τα λόγια, με το στόμα. Ίσως έτσι ντραπείς τα λόγια σου και τον αγαπήσεις πραγματικά.

- Αν ακούσεις ότι κάποιος αδελφός σε κατηγόρησε, μην αφεθείς εσύ στο πάθος της μνησικακίας, αλλά ξεπέρασέ το λέγοντας γι’ αυτόν επαινετικά λόγια.

- Αν δεις ή ακούσεις κάτι που σου κινεί το πάθος της κατακρίσεως (καρπού της μνησικακίας), μη λες ότι από αγάπη κατακρίνεις, διότι η αγάπη οδηγεί σε κρυφή προσευχή υπέρ αυτού που έσφαλε, και όχι σε κατηγόρια. Αυτός ο τρόπος αντιδράσεως μάλιστα – προσευχή υπέρ αυτών που μας φταίνε – αποτελεί κατά τον άλλον μεγάλο ασκητικό διδάσκαλο όσιο Μάρκο τον ασκητή, «κτύπημα και πληγή των δαιμόνων».

γ. Η ανεξικακία, ενόψει μάλιστα της Σαρακοστής που μας ωθεί με όλες τις εκφράσεις της στην αποκάλυψη του γνήσιου εαυτού μας, όπως είπαμε, παρ’ όλες τις δυσκολίες αποκτήσεως και βιώσεώς της, είναι ό,τι πιο απαραίτητο για την πορεία μας ως χριστιανών. Δεν θα σωθούμε από τις τυχόν νηστείες ή τις ελεημοσύνες ή τις προσευχές μας, αν όλα αυτά δεν βρίσκουν την κατάληξή τους στην ανεξικακία ή και δεν την έχουν ως προϋπόθεσή τους. Διότι, και πάλι θα το πούμε, η αρετή αυτή είναι έκφραση της αγάπης και η αγάπη είναι και θα είναι το απόλυτο κριτήριο της ζωής μας.

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015 (Τυροφάγου) «Ἐάν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καί ὑμῖν ὁ Πατήρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος» (Ματθ. στ' 14).Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας

Ἀδελφοί, εἰσερχόμαστε στήν πνευματικότερη περίοδο τοῦ λειτουργικοῦ ἔτους· τήν ἁγία καί μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ἡ Ἐκκλησία μᾶς προσκαλεῖ νά μαθητεύσουμε στό σχολεῖο τῆς μετανοίας. Οἱ πιστοί θά προσπέσουμε στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ καί θά ζητήσουμε τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μας στό φιλάνθρωπο μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως. Ὁ πολυεύσπλαχνος Κύριος θά δεχθεῖ τή μετάνοιά μας καί θά συγχωρήσει τά ἁμαρτήματά μας, ἄν ὅμως συγχωρήσουμε κι ἐμεῖς ὅσους μᾶς ἔφταιξαν. Ἄς ἐξετάσουμε, λοιπόν, πῶς θά ἑλκύσουμε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ μέ τή συγχωρητικότητα.

            Ὅπως εἶναι γνωστό, μετά τήν πτώση τῶν Πρωτοπλάστων «ἠσθένησεν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις» καί εἰσόρμησαν μέσα μας τά πάθη. Ἡ διάνοιά μας εἶναι σκοτισμένη, ἡ θέλησή μας ἐξασθενημένη. «Φερόμεθα ἐπιμελῶς ἐπί τά πονηρά ἐκ νεότητος ἡμῶν». Δέν κάνουμε τό καλό πού θέλουμε, ἀλλά τό κακό πού δέν θέλουμε αὐτό πράττουμε. Ἁμαρτάνουμε καθημερινῶς «ἐν λόγῳ καί ἔργῳ, ἐν πράξει καί διανοίᾳ, ἐν γνώσει καί ἀγνοίᾳ, ἑκουσίως καί ἀκουσίως, ἐκ συναρπαγῆς καί μελέτης, ἐμφανῶς καί ἀφανῶς». Καί εἶναι τόση ἡ πλήμμυρα καί ἡ ποικιλία τῶν σφαλμάτων μας, πού θά ἦταν πάρα πολύ δύσκολο ἀκόμη καί μιᾶς ἡμέρας ἤ ἔστω μιᾶς ὥρας τά ἁμαρτήματα νά ἀπαριθμήσουμε.

            Εἴμαστε ἁμαρτωλοί ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ ἄνθρωποι, ἀκόμη κι ἄν εἶναι μιά μέρα ἡ ζωή μας ἐπάνω στή γῆ. Πλανόμαστε, ἄν ἰσχυριζόμαστε τό ἀντίθετο. Τή στιγμή πού ὁ ἴδιος ὁ Κύριος βεβαιώνει ὅτι εἴμαστε ὀφειλέτες μυρίων ταλάντων καί ὁ ἀδελφόθεος Ἰάκωβος προσυπογράφει ὅτι «πολλά πταίομεν ἅπαντες. Ἴσως δέν φοβηθήκαμε ὅσο πρέπει τήν ἁμαρτία, οὔτε συνειδητοποιήσαμε ὅτι ἁμαρτάνοντας προσβάλλουμε τόν ἅγιο Θεό. Ἡ ἁμαρτία εἶναι ὕβρις καί ἀσέβεια στό Θεό μας · ἀχαριστία καί ἀγνωμοσύνη · ἀποστασία καί ἀνταρσία στό ἅγιο θέλημά Του· καταπάτηση τῆς θείας ἐντολῆς Του· περιφρόνηση τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Υἱοῦ Του. Ἡ ἁμαρτία εἶναι δουλεία στόν ἀνθρωποκτόνο διάβολο· Ὅπου εἰσχωρήσει μολύνει, φθείρει καί καταστρέφει. Τυφλώνει τήν ψυχή, σκληρύνει τήν καρδιά, παραλύει τή θέληση, ὁδηγεῖ στόν θάνατο.

            Τό κυριότερο ἀπ' ὅλα· ἡ ἁμαρτία εἶναι χωρισμός τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Θεό. Αὐτή εἶναι ἡ πιό ἐπώδυνη συνέπειά της. Ὅσοι παραμένουν ἀμετανόητοι, δέν ἀντιλαμβάνονται πόσο χαμηλά πέφτουν μετά τή διάπραξη τῆς ἁμαρτίας.  Ἀλλά ὅσοι ζοῦν πνευματική ζωή, ἀντιλαμβάνονται ἀμέσως τή διαφορά, γιατί μειώνεται μέσα τους ἡ θεία Χάρη. Θλίβονται βαθύτατα καί νά ἀναλύονται σέ δάκρυα, γιατί λύπησαν τό Πνεῦμα τό Ἅγιο.

            Ἐπειδή κι ἐμεῖς εἴμαστε πληγωμένοι ἀπό τήν ἁμαρτία, καλούμαστε, ἰδιαίτερα σήμερα πού εἶναι Κυριακή τῆς ἐξώσεως τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισο, νά ἀναλογισθοῦμε τί εἴχαμε καί τί χάσαμε! Νά πονέσουμε βαθιά πού προσβάλαμε τόν πολυεύσπλαχνο Κύριο.

            Ἄν μέ τέτοια αἰσθήματα εἰλικρινοῦς μετανοίας προσπέσουμε στόν πανοικτίρμονα Κύριο, δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θά γίνει ἵλεως καί θά μᾶς δωρίσει τήν ἄφεση. Ὡστόσο ὑπάρχει περίπτωση νά ἀνακαλέσει τήν ἀθωωτική Του ἀπόφαση, ἐάν ἐμεῖς δέν συγχωρήσουμε ὅσους μᾶς ἔφταιξαν. Ὁ Κύριος δίνει τόσο μεγάλη σημασία στή συγχωρητικότητα, πού τή θέτει ὡς ὅρο γιά νά συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες μας. «Ἐάν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καί ὑμῖν ὁ Πατήρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος». Καί γιά νά δείξει πόσο ἀπόλυτη ἰσχύ ἔχει ὁ ὅρος αὐτός, τόν διατυπώνει καί ἀρνητικά: «Ἐάν δέ μή ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, οὐδέ ὁ Πατήρ ὑμῶν ἀφήσει τά παραπτώματα ὑμῶν».

            Γιά νά συγχωρηθοῦν οἱ ἁμαρτίες μας, νά μάθουμε κι ἐμεῖς νά συγχωροῦμε ὅσους μᾶς ἔφταιξαν. Νά μήν κρατοῦμε στήν ψυχή μας κακία σ' ὅσους τυχόν μᾶς ἔβλαψαν, μᾶς λύπησαν, εἴτε μέ λόγια πικρά μᾶς πίκραναν εἴτε μέ συκοφαντίες τραυμάτισαν τήν ὑπόληψή μας εἴτε μέ ἀδικίες ἔγιναν ἀφορμή νά κλάψουμε πολύ καί νά πονέσουμε εἴτε καί τή ζωή μας ἀκόμη ἐπιβουλεύτηκαν. Ἔχουμε καθῆκον καί ὑποχρέωση νά συγχωροῦμε.  Ὅλους καί ὅλα νά τά συγχωροῦμε.

            Ἡ συγχωρητικότητα εἶναι δεῖγμα ἀνωτερότητος, ἀπόδειξη πνευματικῆς καλλιεργείας, σημάδι ψυχικῆς ὑγείας, ἔκφραση τῆς γνησίας ἀγάπης, μίμηση τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης.  Ὅπως ὁ Κύριος συγχώρησε τούς σταυρωτές Του, ἔτσι κι ἐμεῖς νά δίνουμε τόπο στήν ὀργή καί νά συγχωροῦμε ὅσους μᾶς ἔφταιξαν.

            «Ἐάν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καί ὑμῖν ὁ Πατήρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος».

            Ἀδελφοί, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός λέει σέ μιά ἀπό τίς διδαχές του: «Ἄν θέλετε νά συγχωρήσῃ ὁ Θεός ὅλα τά ἁμαρτήματά σας, εἰπέτε καί ἡ εὐγένειά σας διά τούς ἐχθρούς σας τρεῖς φοράς· ὁ Θεός συγχωρήσοι καί ἐλεήσοι αὐτούς. Εἰ δέ καί δέν συγχωρήσωμεν τούς ἐχθρούς μας, καί τό αἷμα μας νά χύσωμεν διά τήν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, εἰς τήν κόλασιν πηγαίνομεν».

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας

Ἡ ἐξορία τοῦ Ἀδὰμ καὶ ἡ δική μας (π. Δημητρίου Μπόκου)

 
Τὰ κά­τερ­γα τῆς Σι­βη­ρί­ας καὶ ὅ­που γῆς ἦ­ταν τὸ τε­λευ­ταῖ­ο μέ­ρος ποὺ θά ʾθε­λε νὰ βρε­θεῖ κα­νείς. Ὅ­ποι­ος κα­τα­δι­κα­ζό­ταν σ’ αὐ­τά, οὐ­σι­α­στι­κὰ ἀ­πο­χαι­ρε­τοῦ­σε τὴ ζω­ή. Ποι­ὸ αἴ­σθη­μα νὰ κυ­ρι­αρ­χοῦ­σε στὴν ψυ­χὴ τῶν κα­τα­δί­κων; Ἀ­σφα­λῶς ἀ­πο­τρο­πια­σμὸς γιὰ τὴ φρι­χτὴ ἐ­ξο­ρί­α τους καὶ βα­θὺς πό­θος γιὰ ἐ­πι­στρο­φὴ στὸν τό­πο τους.
Τί θὰ λέ­γα­με ὅ­μως, ἂν κά­ποι­ος αἰ­σθα­νό­ταν τὸ ἀν­τί­θε­το; Ἂν τοῦ ἄ­ρε­σε δη­λα­δὴ ὁ τό­πος τοῦ βα­σα­νι­σμοῦ καὶ τὸν ἀ­γα­ποῦ­σε σὰν πα­τρί­δα του; Καὶ ἀν­τὶ νὰ φύ­γει ἀ­πὸ ᾿κεῖ τὸ τα­χύ­τε­ρο, αὐ­τὸς ἐ­πε­δί­ω­κε νὰ πα­ρα­μεί­νει ὅ­σο τὸ δυ­να­τὸν πε­ρισ­σό­τε­ρο; Σί­γου­ρα θὰ λέ­γα­με, πὼς ὁ ἄν­θρω­πος αὐ­τὸς δὲν λει­τουρ­γεῖ κα­νο­νι­κά. Ὅ­τι κά­τι δὲν πά­ει κα­λὰ μ’ αὐ­τόν. Πὼς κά­τι ἀ­φύ­σι­κο, πα­ρά­λο­γο, πα­ρά­ξε­νο τοῦ συμ­βαί­νει. Καὶ δὲν θὰ εἴ­χα­με ἄ­δι­κο.
Ὅ­μως καὶ πά­λι τί θὰ λέ­γα­με, ἂν κά­ποι­ος μᾶς ἔ­λε­γε, ὅ­τι ἕ­νας τέ­τοι­ος ἄν­θρω­πος εἶ­ναι καὶ ὁ κα­θέ­νας ἀ­πό μᾶς; Μὰ εἶ­ναι δυ­να­τόν; Πῶς μπο­ρεῖ νὰ συμ­βαί­νει αὐ­τό;
Μὲ τὸ πταῖ­σμα τοῦ γε­νάρ­χη μας, τοῦ πρώ­του Ἀ­δάμ, ἔ­χου­με ἐ­ξο­ρι­σθεῖ ὅ­λοι μας στὴ γῆ. Καὶ  ὅ­μως δὲν ζοῦ­με πιὰ μὲ τὴ βα­θειὰ νο­σταλ­γί­α γιὰ ἐ­πι­στρο­φὴ στὴν ἀ­λη­θι­νή μας πα­τρί­δα, ποὺ εἶ­ναι ὁ Πα­ρά­δει­σος. Ἀ­γα­πή­σα­με τὸν τό­πο τῆς ἐ­ξο­ρί­ας μας, τὴ γῆ, σὰν νά ʾταν τὸ πα­τρι­κό μας σπί­τι. Πολ­λοὶ οὔ­τε πι­στεύ­ου­με κὰν πὼς ὑ­πάρ­χει αὐ­τὴ ἡ ἄλ­λη πα­τρί­δα μας.
Ὁ Ἀ­δάμ, ὅ­ταν βρέ­θη­κε δι­ωγ­μέ­νος ἀ­π’ τὸν Πα­ρά­δει­σο καὶ γυ­μνός, ἀ­φοῦ ἐκ­δύ­θη­κε «στο­λὴν θε­ο­ΰ­φαν­τον» καὶ στε­ρή­θη­κε «ἀ­γα­θῶν παν­τοί­ων», αἰ­σθα­νό­με­νος τὴν τρα­γι­κή του κα­τά­στα­ση, «ἐ­κά­θι­σεν ἀ­πέ­ναν­τι τοῦ Πα­ρα­δεί­σου καὶ θρη­νῶν ὠ­δύ­ρε­το», πο­θών­τας νὰ ἀ­πο­λαύ­σει ξα­νὰ τὴ μο­να­δι­κή του λαμ­πρό­τη­τα, τὸν πλοῦ­το καὶ τὴν ὀ­μορ­φιά του.
Ἐ­μεῖς ὅ­μως ἐ­νερ­γοῦ­με ἀν­τί­στρο­φα. Πο­θοῦ­με ὄ­χι νὰ ξα­να­γί­νου­με «Πα­ρα­δεί­σου οἰ­κή­το­ρες» (=κάτοικοι), ὄ­χι νὰ ἐ­πα­νέλ­θου­με στὸ «ἀρ­χαῖ­ον κάλ­λος», ἀλ­λὰ νὰ πα­ρα­τεί­νου­με, ὅ­σο γί­νε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο, τὴν πα­ρα­μο­νή μας στὴ γῆ τῶν ἀ­καν­θῶν, τῶν τρι­βό­λων καὶ τῶν βα­σά­νων.
Αὐ­τὸ συμ­βαί­νει για­τὶ στὴν ψυ­χή μας ση­μει­ώ­θη­κε μιὰ ἀλ­λοί­ω­ση. Μὲ τὴ δι­α­κο­πὴ τῆς κοι­νω­νί­ας μας μὲ τὸν Θε­ό, οἱ δυ­νά­μεις τοῦ κα­λοῦ ἀ­τό­νη­σαν μέ­σα μας. Ἀ­πέ­κτη­σαν ἀν­τί­θε­τη ρο­πή. Πρὸς τὸ κα­κό. Ἡ κα­θε­μιὰ ἔ­γι­νε τὸ ἀν­τί­θε­τό της. Δὲν ποθοῦμε πιὰ τὴ θέωση μέ­σω τῆς ἀ­γα­πη­τι­κῆς κοι­νω­νί­ας μὲ τὸν Θε­ὸ καὶ τὰ ὑ­πό­λοι­πα κτί­σμα­τα. Ὁραματιζόμαστε μιὰν αὐτοθέωση. Καὶ τὴν ἐπιδιώκουμε μ’ ἕναν δικό μας (ἐγωκεντρικὸ) τρόπο, ὄχι ὅπως μᾶς ὑπέδειξε ὁ Θεός. Νομίζουμε ὅτι, ἂν αὐτονομηθοῦμε ἀπ’ αὐτὸν καὶ κυριαρχήσουμε μὲ τὴ δύναμη πάνω στὸν κτιστὸ κόσμο, θὰ πραγματοποιήσουμε τὸ ὄνειρό μας. Θὰ γίνουμε θεοί. Ἡ ὕψιστη παντοδύναμη αὐθεντία.
Ὅ­μως πη­γὴ ζω­ῆς καὶ δύναμης εἶ­ναι μό­νο ὁ Θε­ός. Τὰ πάν­τα παίρ­νουν ζω­ὴ ἐκ τοῦ μη­δε­νὸς μό­νο ἀ­πὸ Αὐ­τόν. Ἡ σχέ­ση μὲ τὸν Θε­ὸ ση­μαί­νει με­το­χὴ στὴ ζω­ή. Ἡ ἀ­πο­κο­πὴ ἀ­πὸ αὐ­τὸν ση­μα­το­δο­τεῖ τὸν θά­να­το.
Ἔ­ξω δηλαδὴ ἀ­π’ τὸν Θε­ό, κα­νέ­νας ἄλ­λος δὲν ἔ­χει τί­πο­τε νὰ μᾶς δώ­σει. Μα­κριὰ ἀ­πὸ αὐ­τὸν ὁ ἄν­θρω­πος κα­ταν­τᾶ φτω­χός, γυ­μνός, ἀδύναμος καὶ ἐν τέ­λει νε­κρός. Καὶ εἶ­ναι τρα­γι­κό, ὁ ἄν­θρω­πος νὰ ἀ­γα­πᾶ τὴν πνευ­μα­τι­κὴ γυ­μνό­τη­τα καὶ φτώ­χεια, τὴ στιγ­μὴ ποὺ εἶ­ναι στὸ χέ­ρι του νὰ ἀ­γα­πᾶ Ἐ­κεῖ­νον, ποὺ καὶ ἔ­χει καὶ μπο­ρεῖ νὰ τοῦ με­τα­δώ­σει πλοῦ­το καὶ ζω­ὴ καὶ «πε­ρισ­σὸν» ζω­ῆς (Ἰ­ω. 10, 10).
Ἀ­να­φέ­ρε­ται στὸ Γε­ρον­τι­κό, πὼς ὁ ἀβ­βᾶς Μα­κά­ριος κά­πο­τε, περ­πα­τών­τας στοὺς δρό­μους τῆς Αἰ­γύ­πτου, ἄ­κου­σε ἕ­να παι­δὶ νὰ λέ­ει στὴ μά­να του: «Ἕ­νας πλού­σιος μὲ ἀ­γα­πά­ει, ἀλ­λὰ ἐ­γὼ τὸν μι­σῶ. Καὶ ἕ­νας φτω­χὸς μὲ μι­σεῖ, ἀλ­λὰ ἐ­γὼ τὸν ἀ­γα­πῶ». Ὁ ἀβ­βᾶς Μα­κά­ριος θαύ­μα­σε ἀ­κού­γον­τάς το. «Τί ση­μαί­νουν τὰ λό­για αὐ­τά, πά­τερ;» ρώ­τη­σαν οἱ συ­νο­δοί του ἀ­δελ­φοί. «Για­τί θαύ­μα­σες;»
Καὶ ἀ­παν­τᾶ ὁ γέ­ρον­τας: «Ἀ­λη­θι­νὰ ὁ Κύ­ριός μας καὶ πλού­σιος εἶ­ναι καὶ μᾶς ἀ­γα­πᾶ, ἀλ­λὰ ἐ­μεῖς δὲν θέ­λου­με νὰ τὸν ἀ­κο­λου­θή­σου­με. Ὁ δι­ά­βο­λος ὅ­μως, ὁ ἐ­χθρός μας, καὶ φτω­χὸς εἶ­ναι καὶ μᾶς μι­σεῖ. Ἀλ­λὰ ἐ­μεῖς ἀ­γα­ποῦ­με τὴν ἀ­κα­θαρ­σί­α του».
Και­ρός, μὲ τὴν ἀ­νά­μνη­ση τῆς ἐ­ξο­ρί­ας τοῦ Ἀ­δάμ, ποὺ προ­βάλ­λε­ται ἀ­π’ τὴν Ἐκ­κλη­σί­α μας στὰ θυ­ρα­νοί­ξια τῆς Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς, νὰ ξα­να­θυ­μη­θοῦ­με κι ἐ­μεῖς, ποῦ εἶ­ναι ὁ πλοῦ­τος καὶ ποῦ ἡ φτώ­χεια, ποι­ὰ εἶ­ναι ἡ πα­τρί­δα μας καὶ ποι­ὸς ὁ τό­πος τῆς ἐ­ξο­ρί­ας μας.
(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 343, Φεβ. 2012)